Pogolo: Bible for 1 Corinthians, 1 John, 1 Peter, 1 Thessalonians, 1 Timothy, 2 Corinthians, 2 John, 2 Peter, 2 Thessalonians, 2 Timothy, 3 John, Acts, Colossians, Ephesians, Galatians, Hebrews, James, John, Jude, Luke, Mark, Matthew, Philemon, Philippians, Revelation, Romans, Titus

Formatted for Translators

©2022 Wycliffe Associates
Released under a Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International License.

Bible Text: The English Unlocked Literal Bible (ULB)
©2017 Wycliffe Associates
Available at https://bibleineverylanguage.org/translations
The English Unlocked Literal Bible is based on the unfoldingWord® Literal Text, CC BY-SA 4.0. The original work of the unfoldingWord® Literal Text is available at https://unfoldingword.bible/ult/.
The ULB is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International License.

Notes: English ULB Translation Notes
©2017 Wycliffe Associates
Available at https://bibleineverylanguage.org/translations
The English ULB Translation Notes is based on the unfoldingWord translationNotes, under CC BY-SA 4.0. The original unfoldingWord work is available at https://unfoldingword.bible/utn.
The ULB Notes is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International License.

To view a copy of the CC BY-SA 4.0 license visit http://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/

Below is a human-readable summary of (and not a substitute for) the license.
You are free to:

Share — copy and redistribute the material in any medium or format.

Adapt — remix, transform, and build upon the material for any purpose, even commercially.

The licensor cannot revoke these freedoms as long as you follow the license terms.
Under the following conditions:

Attribution — You must attribute the work as follows: "Original work available at https://BibleInEveryLanguage.org." Attribution statements in derivative works should not in any way suggest that we endorse you or your use of this work.

ShareAlike — If you remix, transform, or build upon the material, you must distribute your contributions under the same license as the original.

No additional restrictions — You may not apply legal terms or technological measures that legally restrict others from doing anything the license permits.

Notices:
You do not have to comply with the license for elements of the material in the public domain or where your use is permitted by an applicable exception or limitation.
No warranties are given. The license may not give you all of the permissions necessary for your intended use. For example, other rights such as publicity, privacy, or moral rights may limit how you use the material.

Matthew

Chapter 1

¹Shitabu sha ukoru wa Yesu Kristo mwana gwa Daudi, mwana gwa Ibrahimu. ²Ibrahimu kaweriti tati gwa Isaya, na Isaka tati gwa Yakobo na Yakobo tati gwa Yuda na warongu wakuyi. ³Yuda kaweriti tati gwa Peresi na Sera kwa Tamari, Peresi tati gwa Herezoni, na Herezoni tati gwa Ramu.⁴Ramu kaweliti tati gwa Aminadabu, Aminadabu, tati gwa Noshini, tati gwa Salimoni. ⁵Salimoni kaweriti tati gwa Boazi kwa Rahabu, Boazi tati na gwa Obedi kwa Ruthu, Obedi tati gwa Yesu, ⁶Yese kaweriti tati gwa mfalme Daudi. Daudi kaweriti tati gwa Sulemani kwa mdara gwa Uria.⁷Sulemani kaweliti tati gwa Rehoboamu, Rehoboamu tati gwa Abiya, Abiya tati gwa Asa. ⁸Asa kaweliti tati gwa Yohoshafati, Yoshafati tati ga Yoromu, na Yoromu tati gwa Uzia.⁹Uzia kaweliti tati gwa Yothamu, Yothamu tati gwa Ahazi, hazi tati gwa Hezekia. ¹⁰Hezekia kaweliti tati gwa manase, manase tati gwa Amon tati gwa Yosia. ¹¹Yosia kawelitibtati gwa Yekoni na kaka zakuyi lishaka la kutorwa kugenda Babeli.¹²Na baada ya kutorwa kugenda Babeli, Yekonia kaweliti tati gwa S hatieli, Shatieli kaweliti tati gwa na Zebubali. ¹³Zerubabeli kaweliti tati gwa Abiudi tti gwa Eliakimu na Eliakimu gwa Azori. ¹⁴Azori kaweliti tati gwa Zadoki tati gwa Akimu, na Akimu tati gwa Elhudi.¹⁵Elihudi kaweliti tati gwa Elieza, Elieza tati gwa matani na matani tati gwa Yakobo. ¹⁶Ykobo kaweliti tati tati gwa yusufu mparu gwa Mariamu, ambayi kwa yomberi Yesu kazalika, yawa mshema Kristo. ¹⁷Vizazi vyoseli tangu Ibrahimu hadi Daudi viweriti vizazi kumi na vinne kulawa Daudi hadi kutorwa kugenda Babeli vizazi kumi na vinne na kulawa kutirwa hadi Babeli Kristo vizazi kumi na vinne.¹⁸Kazalika kwa Ysu Kristo kuweliti kwa ntambu ayi. Mau gwakuyi Mariamu, kachumbiwitwi na Yusufu, viraa kabla ya aweniliwoni, kawanikiti kuwela na yinda kwa wakakala ga lohu mnana gala. ¹⁹Mpalu gwa kuyi Yusufu, kaweliti muntu gwa haki kafiriti ndiri kumwaibisha hadhalani. Kaamuiti kuleka uchumba wakuyi na yomberi kwa siri.²⁰Paka weliti kamu kulihola kumpindi mwa mambu gambila aga, Rihoka la Mtuwa kamlawiriti mu ndotu, pakazumba,'' Yusufu mwana gwa Daudi, nagutira kumtora Mariamu gambira mdara gwaku, kwa kuwela yinda yaguwela nayi ni kwa makakala ga Rohu mnana gala. ²¹Aka lifunguli mwana mpalu na agu mshemi litau lakuyi Yesu, kwa mana aka waropori wantu wakuyi na dhambi zau.''²²Goseli aga agalawili kutumizwa shili sha shitakulitwi na Mtua kwa njira ya nabii, pakazumba, ²³''Guloli, shigori akatori yinda kulela mwana mpalu, na aka mshemi litau lakuyi Imanueli''-- mana yakuyi, ''Mlungu pamu hela na twenga.''²⁴Yusufu kimu kiti kulawa u mbonta kutenda gambila rihoku la mtua yaka amuru na kamtoriti gambila mdara gwa kuyi. ²⁵Hata hangu, kagonjiti ndili na yomberi mpaka pakalifu nguwiti mwana mpalu na kamshemiti litau lakuyi Yesu.

Chapter 2

¹Baada ya Yesu kuzalika mu Bethelehemu ya Uyaudi mu lishaka la mfalme Herode. Wantu wasomi kulawa mu mashariki ya kutali wasokiti Yerusalemu pawazumba, ²"Kakashi yombeli ya kazalikiti mfalme gwa wayahudi? Tuwoniti nyota yakuyi mashariki natwenga twiza kumwabudu.'' ³Shipindi mfalme Herode paka pikaniliti aga kafadhaika, na Yerusalemu yoseibpamu hela na yombeli.⁴Herode kawa kusanya wakuru wa makuhani woseli na waremba wa wantu, nayombeli kawa kosia, ''Kristo akazaliki koshi?" ⁵Wamgambira," Mu Bethelehemu ya uyahudi, kwa kuwela hangu ndo yandikitwina nabii, ⁶na gwenga Bethelehemu, " Mu nchi ya Yuda si mdidini muwamu wa viongozi wa Yuda, kwa kuwela kulawa kwaku akizi mtawala akawasagui wantu wangu Israeli.⁷Hangu Herode kawashemiti wali wasomi kwa siri na kuwakosia na kuwakosia ni lishaka gaa hasa nyota iyonekaniti. ⁸Kawatuma Bethelehemu, pakazumba, mgendi kwa kulikola mwakamsakuli mwana yakazalikiti. Lishaka pamumwona, munjegeri neni habari ili kuwela neni viraa nizi na kumwabudu."⁹Bada ya kuwela wampikanila mfalme, wendereiti na mwanja gwau na nyota ili yaiwela iwoneka mashariki iwalongera hadi paigolokiti pampindi pa mahali pa kazalikiti mwana pakawela. ¹⁰Lishaka pawaioniti nyota, kwa furaha nkuru mno.¹¹Wingiliti mnumba na kumlola mwana ya kazalika na Maria mu mau gwa kuyi. Wamsujudia na kumwabudu. Wavuguliti hazina zau na kumlalalila lifubu na dhabihu uvumbo, na manemane. ¹²Mlungu kawa onjiti mu ndotu nawa uya kwa Herode hangu, waukiti na kuliya mu nchi yau kwanjilaya monga.¹³Baada ya kuwela wauka, Rihoka la Mtua kamulawila Yusufu mu ndotu na kutakula,'' Guoloki na gumtori mwana na mau gwa kuyi na mtugili Misri, Mrikali aku mpaka paka wagambila, kwa kuwela herode aka msakuli mwana ili kamwaga mizii. ¹⁴Pashiru palia Yusufu kimuka na kumtora mwana mau gwa kuyi na kutungila Misri. ¹⁵Klikalti kulia hadi Herode pakafuiti. Ali itimirika shilii Mtua sha katakuliti kupitira wambuyi, ''kulawa Misri nimshema mwana gwangu.''¹⁶Su Herode, pakaoniti wamthihaki na wantu wasoni, kalaliti sana, kalagaririti kwa kuwa laga wana woseli waparu yawa wela Bethelemu na woseli mu eneu lilii ambalu waweriti na kulawa kwa wantu wali wasomi.¹⁷Ndo pakatimiza shisowela shilii sha shitakulitwi na kwa mromu gwa manabii Yeremia. ¹⁸"auti ipataniliti Ramah, kuweriti na maombolezu ma kuru, Raheli kaweriti kamu kuwa lilila wana wakuyi nkulemiti kufarijiwa, kwa kuwela kwahela kayi."¹⁹Herode paka fuiti, guloli mahiku waq Mtuwa kamlawila Yusufu mu ndotu akukumisri na kuzumba, ²⁰''Gugoloki na gumtori mwana na mau gwa kuyi, na mgendi mu nchi ya Israeli kwa mana wahelitu pawa sakula uhai wa mwana kafuiti.'' ²¹Yusufu kagolokiti, kamtoriti mwana pamu hela na mau gwa kuti, na wiza mu nchi ya Israeli.²²Viraa paka pikaniliti kuwelaAlikelau kaweriti katawala Yuda mahalipo tati gwa kuyi Herode, katiriti kugenda aku. Baada ya Mlungu kumuonya mu ndotu, kaukiti na kugenda mu mkoa gwa Galilaya ²³na kagenditi kulikala mu mji yaushemwa Nazareti. Ali litimika kwa shirii sha katakuliti kwa njila ya mambuyi, kawela aka shemwi Mnazareti.

Chapter 3

¹Mumasiku galia Yohana mbatizaji kiziti pa kabwela mu nyika ya Yuda pakazumba, ²''Mtumba kwa wana ufalme wa kumbingu wapakwegela.'' ³Kwa wana ayu ndo yakatakulitwi na mbuyi Isaya pakazumbu, ''Sautiya muntu ya kashema kulawa mu jangwa; 'Mturi kala njira ya mtua maga nyoshi mapitu gakuyi.''⁴Vinu Yohana kavaliti mibahira ya ngamia na mkanda, gwa ngozi mushiunu mwakuyi. Shoboga shakuyi shiweriti nzige na asali ya mwituni. ⁵Viraa Yerusalemu, Yuda yoseli, na lieneu loseli lalizunguka rushemba yorodani wagenditi kwauyi. ⁶Waweriti pa wabatizaq pamuhela na yomberi mu lishemba Yorodani viraa pawa tubu madoda gau.⁷Viraa paka waoniti wavua wa Mfarisayona masaduka ya pawiza kwa kuyi kubatiza, kawa gambira, '' mwenga mwa uzau wa njoka na weni sumu ya iaonyiti kuitaga ⁸ghMreri matunda yagapasa toba na ⁹murihora na kulitakuzia mu wamu. Twanayi Ibahimu gambira tati gwela:kwa kuwela iwagambila Mlungu kaweza kumgolosia Ibrahimu wana hata kulawa mu mabuhi aga.¹⁰Kala tayari liwagu kulula mu mushingira mwa mtera. Kwa ndambu ayi kila mtera yagulela ndiri hudumulwa na kugwasila mu lishemba. ¹¹Nakuwabatiza kwa mashi kwa ajili ya toba. Viraa yomberi yana kizi badala yaneni i mkulu kuliku neni na neni apo nistahili hata kujega viatu vyakuyi. Yomberi akabatizi kwa rohu mnana gala na kwa motu. ¹²N pepeto lakuyi la mumawoku mwakuyi kujrga kabisa uwanda wakuyi na kuikusanya nganu yakuyi mu ghala. Viraaakashii makapi kwa motu gwa guzima ndiri.¹³Su Yesu kiziti kulawa Galilaya mpaka rushemba Yorodani kubatizwa na Yohana. ¹⁴Viraa Yohana kafiriti kumlewelela pakazumba, ''Neni fira kubatizwa na gwenga, nagwe gwiza kwangu?'' ¹⁵Yesu kankula paka zumba, ''Guruhusu iweli hangu vinu, kwa kuwela ndo itapasa kutimiza haki yoseli.'' Su Yohana kamruhusu.¹⁶Baada ya kuwa batiza, mara Yesu kalawiti mu mashi, na guloli, Mingu zivuguka kwakuyi. Na kamwiniti Rohu wa Mlungu paka suluka kwa mfanu gwa njiwa na kutulia kumpindi kwakuyi. ¹⁷Gurori, sauti ilawiti kumpindi na paitakula, ''Ayu ndo mwana gwangu mfiruziwa yaka pendezewa sana yombeli.''

Chapter 4

¹SuYesu kalongoziwitwi na Rohu mpaka kujangwa su kajerwi na ibilisi. ²Pakaweliti kamkufunga masiku arobaini paluhala na pashiru kapatiti njala. ³Mjaribu kiziti na kumgambila," Handa gwenga gwa mwana gwa Mlungu, gwamuru mabuhi aga gaweli mikati." ⁴Viraa Yesu kankula na kumgambira, " Ilembwitwi, ' Muntu apa kalikali kwa mkate gwka yakuyi, bali ni kwa kila shisoweru shashirawa mu mlomu mwa Mlungu.'''⁵Su ibilisi kamjegiti mpaka mu mashi mananagala na kumtura mahali pa kumpindi sana pa lijengu la hekalu, ⁶na kumgambira, " Handa gwenga gwa nwana gwa Mlungu, gulyosi pasi, kwa irembitwi,' Akaamuru wamahoka wakuyi wizi kuwadaka; na ' Na awakugolosii kwa mawoku gau, su nagulikwala liglu laku mumabuhi."⁷Yesu kamgambira," Kai ilembwiti,' Nagumjera Mtua Mlungu gwaku."' ⁸Su, ibilisi kamtora na kumjega sehemu ya kumpindi zaidi kumlangazia falme zoseli za ulimwengu na fahari ya aga geseli. ⁹Kamgambira," Anikupanani vintu vyoseli avi pagusujudu na kunabudu."¹⁰Su Yesu kamgambira," Gugendi zaku guuki panu, Shetani! kwa maana ilembwa,' Ikupasa kumwabudu Mtua Mlungu gwaku na gumtumikili yombeli gweka gwakuyi."" ¹¹Su ibilisi kamleka, na guloli, mahoka wiza kumtumikila.¹²Su Yesu pakaikaniliti kuwela Yesu wambata, kawukiti mpaka Galilaya. ¹³Kaukiti Nazareti kagenditi na kulikala Kapernaumu yaiwela kando mwa bahari, ya Galilaya, mumipaka mwa majimbu ga Zaburoni na Naftari.¹⁴Ashi shirawiliti kutimilika shiri shashizumbitwi na nabii Isaya, ¹⁵"Mu muji gwa Zabuloni na muji gwa Naftari, kwelekea baharini, kumwambu kwa Yorodani, Galilaya ya wamaisi! ¹⁶Wantu ya walikariti mu ligiza waoniti mwanga mkuru, na wali yawaweliti walivaga mu maeneu ya shivuli sha mauti, kumpindi mwau nuru iwaangazia."¹⁷Tuka lishaka lilia Yesu kanjiti kubwela na kuzumba, " Mtubu, kwa kuwela ufalme gwa Mlungu wa pakwegela."¹⁸Pakaweliti pakagendagenda kada ya Galilaya, kawaoniti walongu wawili, Simoni yakaweliti wamshema Petro, na Andrea kaka gwakuyi pawatega nyavu baharini, kwa kuwela waweliti wavuvi wa wasomba. ¹⁹Yesu kawagambazia," Mwizi munfati, aniwatendi kuwela wavuvi wa wantu." ²⁰Mara yimu wazilekiti nyavu zau na kumfata.²¹Na Yesu pakaweliti kamkwendelea kulawa pali kawaoniti kayi walongu wawili wamonga. Yakobo mwana gwa Zebedayo, na Yohana kakagwakuyi waweliti watika mtumbwi pamuhela na Zebedayo tati gwau pawasona nyavu zau. Kawashemiti, ²²na mara yimu walekiti mtumbwi na tati gwau nau wamfatiti. . ²³Yesu kagenditi karibu na Galilaya yoseli, pakafunda mu masinagogi gau. Pakabwela injili ya ufalme, na pakamponazia kila aina ya maradhi na magonju mu wamwa wantu. ²⁴Habari zakuyi zitangaliti Siria yoseli, na wantu wakawajega kwakuyi woseli yawaweliti warula, pawawela na maradhi mbalimbali na kutama, yawaweliti na mapepu, na wana shifafa na yawapooza. Yesu kawaponazia. ²⁵Umati mkulu wa wantu wamfatiti kulawa Galilaya, na Dekapoli, na Yerusalemu na Uyahudi na kulawa kumwambu kwa Yorodani.

Chapter 5

¹Yesu paka woniti umati, kaukiti na kugenda kulugongu, paka weriti karivaga pasi, wafundwa wakuyi wiziti kwakuyi. ²Kavuguliti mromu gwakuyi na kuwafunda, pakazumba, ³''Heri yawa wela maskini wa rohu mana ufalme gwa mbinguni ni wau. ⁴Heri ya wawela na huzuni, wana awafalijiwi.⁵Heri ya wawela na upole, mana awa rithi nchi. ⁶Heri ya wawela na njala na kiu ya haki, maana womberi awa wikiti. ⁷Heri ya wawela na Rehema maana hawanki Rehema. ⁸Heri ya wawela na matoga maheri mana awa mwoni Mlungu.⁹Heri ya wapatanishu mana womberi awashemwi wana Mlungu. ¹⁰Heri ya walii ya wateswa kwa ajili ya haki, mana ufalme wa kumbindi ni wau.¹¹Heri mwenga ambau wantu awa wawigili na kuwatesa, ama kuzumba kira shintu sha shidoda zaidi ya mwenga kwa uwongu kwa ajili ya neni. ¹²Msekereri na kushangilia, mana thawabu yenu ni nkuru kumpindi mbinguni. Kwa kuwela hangu ndo wantu yawawela kuwa tesa manabii ya walikalitikabla ya mwenga.¹³Mwenga mwa munu ya dunia. Vira gambira munu gwa gwagamizia ladha yakuyi, aiwezi ashi kutendwa munu halisi kayi? kamwe apo iwezekani kuwela iherepa kwa shintu shamonga shoseri kayi, isipokuwa ni kuiyasa kunja na kutimbanga namagulu ga wantu. ¹⁴Mwenga mwa nuru ya ulimwengu muji gwa gunyawiti kumpindi kwa luongu apogufifiki.¹⁵Wala wantu washandiribtaa na kutura pasi pa shikapu, bali mu kinara, nayi iwalangazia woseri yawawela mnkati mwa numba. ¹⁶Mleki nuru yenu ilangazii kulongolu kwa wantu kwa namna ambayi kuwela, wagaoni matendu genu maheri na kumkwisa tati gwenu yakawela mbinguni.¹⁷Na mulihora niza kuibongonyora lagiru wala mambuyi nizandiri kubongonyora su kutimilika. ¹⁸Kwa nakaka niwagambira kwamba mpaka kumbingu na dunia zoseli zipiti kwahera odi yimu wala nukta yimu ya lagiru aiwusiwi mu lagiu hadi panu kila shintu pashiwela kutimika.¹⁹Hangu yoseri ya kumega lagiru ndidini yimu ya lagiru azina kuwafunda wamonga kutenda hangu akashemwi mdidini mu ufalme wa mbinguni. Viraa yoseri yakazikala na kuzifunda akashemwi mkulu mu ufalme wa mbinguni. ²⁰Kwa maana niwagambira haki yenu payongereka ndiri haki ya walemba na Mafarisayo kwa vyoseri vili apo mwingili mu ufalme wa mbinguni.²¹Mpikaniliti itakulitwi makashu kuwela,' Nagulaga na yoseri yakalaga kuqwela mu harari ya hukumu.' ²²Viraa niwagambira na yoseri yakamtora mlongu gwa kuyi akaweri mu hatari ya hukumu. Na yoseri ya kamgmbira Mlongu gwakuyi kuwela,' Gwenga ni muntu yagufaandiri!' akaweli mu hatari ya baraza . Na yoseri yakazumba.' Gwenga gwa zigizigi!' Akaweli mu hatari ya motu gwa jehanamu.²³Hangu gambira glavia sdaka yaku mu madhabahu na gukumbuka kuwela mlongu gwaku kuna jamb loeli dhidi yaku, ²⁴Guleki sadaka palongolu pa madhabahu , su gukoli njira yaku. Gwa kapatani kwanja na mlongu gwaku, na su guuyi gwizi gulavii sadaka yaku.²⁵Gupatani na mshitaki gwaku kalongola, paguwela pamuhela na gwenga munjira kuelekea mahakamani, vyamonga mshitaki gwaku kaweza kukuleka mumawoku ga hukumu, na hakimu kakuleki mumawoku mwa askari, na gwenga awa kwasili muligereza. ²⁶Nkaka niwagambira, kamwe apogutulwi hulu hadi gulipi senti ya kumwishu ya pesa ya gudaiwi.²⁷Mpikanila itakula kuwela,' Naguzini.' ²⁸Viraa niwagambira yoseri ya kamrola mwana mdara kwa matamata kawela kuzini nayi mu moyu gwakuyi.²⁹Na handa lisu laku la kulia likusababisha kulikwala, guliusii na gulyasi kutali na gwenga. Kwa ntambu afadhali shiugu shimu mu shimba mwaku shiharibiki kuliku shimba nzima kuyasila jehanamu. ³⁰Na gambira liwoku laku la kuume likusababisha kulikwala, gugudumuli su gwasi kutali na gwenga. Mna ni afadhali shiungu shimu mu shimba yaku shiaribika kuliku shimba nzima kuyasila jehanamu.³¹Itakulitwi viraa, yoseri ya kamwinga mdara gwakuyi na kumpannaa hati ya taraka.' ³²Viraa neni niwagambira, yoseri yana kamleki mdara gwakuyi, aipoti kwa ntambu ya zinaa, kamtenda kuwela mzinzi. Na yoseli ya kumyuga baada ya kumpanana taraka katenda uzinzi.³³Kayi, mpikanili itakulwa kwa walii wa makashi,' Namwapa kwa uwongu, ama kwa mbinguni, bali mjegi viapu vyenukwa Mtua.' ³⁴Viraa niwagambira namwapa ata kidogu, ama kwa mbingu, kwa kuwela ni enzi za Mlungu; ³⁵wala mu dunia, ni mahali pa kutula shiti sha kutimbangila nyayu zakuyi, ama kwa Yerusalemu, mana ni muji gwa ufalme mkuru.³⁶wala na gwapa na mtuyi gwaku, mana apo guwezi kutenda mvili yimu kuwela mwele mbuu au mtitu. ³⁷Bali visowelu vyenu viweli,' Nakaka, nakaka, kwahela kwahela kwa kuwela gayongleka aga gulawa kwa uli mwovu.³⁸Mpikanila itakulwa kuwela,' Lisu kwa lisu, linu kwa linu.' ³⁹Viraa neni niwagambira, namshindana na muntu mwovu; viraa muntu pakakukoma lisaya la kulia gumgalambulili na lamonga viraa.⁴⁰Na gambira yoseri yakafira kuwuka na gwenga mahakamani na pakakupoka kanzu laku, gumleki na lijohu laku viraa. ⁴¹Na yoseli yakakulazimu kugenda na yomberi mahiri yimu, gugendi nayi mahili mbili. ⁴²Kwa yoseri yakakulua gumpanani, na gumwepuka. Yoseri yakafila kukukopa.⁴³Mpikanila itakulwa,' Gumfiri jirani gwaku, na gumkalili adui gwaku.' ⁴⁴Viraa niwagambira, muwafariji maadui wenu, muwaluwiri yawaudhi, ⁴⁵ili kuwela muweli mwa wana wa tati gwenu yakawela kumbingu. Kwa kuwela katenda mshenji guwaangazii wadoda na waheri, na kawatowela mvula waovu na wema.⁴⁶Gambira pawafira yawafira mwenga , mpata thawabu gaa? kwa shishi watoza ushuru watenda ndiri hangu? ⁴⁷Na pamu wasalimu walongu wenu shishi zaidi ya wamonga? Je! wantu wa maisi watenda ndii hangu viraa? ⁴⁸Kwa hangu iwapasa kuwela wakamilika, gambira tati gwenu gwa mbinguni kawela mkamilika.

Chapter 6

¹Guzingatii apo kutenda matendu ga haki palongoru pa wantu ili kujilangazia, vyamonga apo apogupati thawabu kulawa kwa tati yakuwela kumbingu. ²Hangu su pagulavia na gukoma tarumbeta na kujikwisa ga mweni gambira wanafiki ndambu yawatenda mu masinagogi na mumitaa, ili kuwela wantu wakakwisi. nakaka niwagambira, wanga kala thawabu yau.³Viraa genga pagulavia, liwoku la kushotu na gumana shiraa shitendeka mna liwoku la kulia, ⁴ili kuwela lifupu laku ilavi kwa siri. Ndipu tati gwaku yakawona sirini akakupanani thawabu yaku.⁵Na paguwela pa gulua, naguwela gambira wanafiki, kwa kuwela wafira kugoloka na kuluwa mu masinagogi na mukona mwa mitaa, ili kuwela wantu wawaloli. Nakaka niwagambira wawela kala kwanka thawabu yau. ⁶Viraa gwenga, pagulua gwingili mku shumba gutati mlyangu na gului kwa tati gwaku yakawela sirini. Su Tati gwaku yakaona sirini akakupanani thawabu yaku. ⁷Na paguwela gwankurua, naguuyira uyira na nenugasia na mana gambira wamaisi ntambu tyawatenda, kwa kuwela walihola kuwela awapikanilwi kwa ntambu ya visowelu vyau vivua vyawazumba.⁸Kwa ndambu ayi, naguwela gambira womberi, kwa kuwela tati gwaku kavimana mahitaji gaku handa badu agweniluwi kwa kuyi. ⁹Hangu su guluwi hangu: Tati gwetu gwa mbinguni, gulikwisi litau laku. ¹⁰Ufalme waku wizi, ufiru waku utendeki panu duniani gambila haku kumpindi.¹¹Gutupananilelu mkati gwetu gwa kila shaka. ¹²Gutusamehe madeni getu , gambira twenga ntambu ya tuwasamehe wadeni wetu. ¹³Na gutujegimu majeru, viraa gutuepushi kulawa kwa uli mwovu.¹⁴Paiwela pamuwasamehe wantu makosa gau, tati gwaku wa kumbingu vilaa akawasamehi mwenga. ¹⁵Viraa paiwela apamuwasamehi makosa gau, tati gwenu apo kawasamehi makosa genu.¹⁶Zaidi ya goseri paguwela gufunga, nangurangazia sheni shaku huzuni gambira wanafiki yawatenda, kwa kuwela wabiga sheni zau ili kuela wantu wawamani wafunga. Nakaka nikugambira, wanka kala thawabu yau. ¹⁷Vira gwenga paguwela gufunga, gupaki mafuta mtuwi gwaku na guglulisheni shaku. ¹⁸Hangu apo ikulangazii palongolu pa wantu kuwela gufunga viraa aguweli kwa tati gwaku yakawela sirini. Na tati gwaku yakaona sirini, akakupanani thawabu yaku.¹⁹Naguitunza hazina yaku mwenu panu duniani, kuwela nondu na kutu kubongonyoka, kuwela wezi humea na kwiwa. ²⁰Badala yakuyi, gutunzi hazina yaku mweni mbinguni, ambapu handa nondu wala kutu apa viwezi kubongonyola, na paiwela wezi apao wawezi kumega na kwiwa. ²¹kwa kuwela hazina yaku ilipo, su na mou waku gwapala vilavi.²²Lisu ni taa ya shimba. Kwa hangu, paiwela lisu lakuyi ni lizima, shimba yoseri aimemeziwi na nuru. ²³Viraa paiwela lisu laku ni libovu, shimba yaku yosri imema giza totoro. Kwa ntambu ayi, paiwera nuru yaiwela mnkat mwaku ni giza hasa , ni ligiza nkulu shiasi gaa! ²⁴Kwahela hata yumu yakaweza kuwaumikila watua wawili kwa kuwela aka mkalalili yumu ma kumfira yamonga, ama siyo akalavii kwa yumu na kumdharau yamonga. Apo muwezi kumtumikila Mlungu na mali.²⁵kwandambu ayi nikugambira, naguwela na mashaka kuwela maisha gaku, kuwela agulii shishi ama agulandi shishi , ama kuwela shimba yaku, aguvali shishi. Je! maisha si zaidi ya shiboga na shimba zaidi ya mavazi? ²⁶Guloli wambongu wa angani. Wayalandiri wala kubenanga viraa apo wakusanyi na kutula mughala, viraa si tati gwenu gwa mbinguni huwapa shiboga wombeli. Je mwenga si zaidi ya wantu wa thamani kuliku womberi?²⁷Ni gaa miwamu wenu kwa kuliangaisha kaweza kongela dhiraa yimu mu uhai wa maisha gakuyi? ²⁸Na kwa shii muwela na wasi kuwela mavazi? Gufikiri kuwela mauwa mu mashamba, kwa ntambu ya kula. Apogatendi lihengu na apogawezi kulivika. ²⁹Badu nankuwagambira, handa Sulemani mu ukwisa wakuyi woseri kavikwa ndirigambira yumu gwau gwa aga.³⁰Paiwera Mlungu yakalaia mihamba na mirambu, yagawela gadumu siku yimu na shirau yawsa mu motu, je ni kwa shiasi ga akawalishi mwenga, mwenga mwa muwela na imani ndidini? ³¹Kwa ntambu ayi na muwela na wasiwasi na kuzumba,' Je natulii shishi?' ama " Je natuvali nguu gaa?"³²Kwa kuwela wamaisi wasakula mambua agga,na tati gweni gwa mbinguni kavimana kuwela mwitaji aga. ³³Viraa kwanja msakuli ufalme wakuyi na haki yakuyi na aga goseri aga kabidhiwi kwaku. ³⁴Kwantambu ayi, nagwela na shaka kwa ajili ya shirau, kwa kuwela shirau ayirishughulishi yeni. Kila lishaka liwela na tatizu lakuyi leni.

Chapter 7

¹Nanguhukumu nagwenga nagwiza kutukumiwa. ²Kwa hukumu yawaguhukumu nagwengwa aguhuku miwi. Na kwa shipimu shanagupimi na gwenga viraa ashi ashi.³Na kwa shishi kwangurora shipadisha mtera shashiwela mulisila murongu gwaku, viraa guvimana ndi;i shipandi sha ligogu laliwela mu lisu laku? ⁴Guweza ashi kutakula kwa mrongu gwaku, guleki nikuusililishi pandi sha mrisulaku, lishaka shipndi sha ligogu sha mnkali mwa lisu laku? ⁵Mnafiki gwenga; kwanja guusii ligogu la liwela mulisu laku, na su paguweza kuwona weli na kushiwela mu lisu la mrongu gwaku.⁶Ngu wapa wa ng'ang'a shashiwela shinana gala, na guwa gamila wantumbi lulu kulongolu kwau. Vyamonga awavibongonyoli na kuvitimbanga kwa magulu na kayi awagalambuki kwaku a kuku yarua vipandi vipandi.⁷Guluwi, nagwenga akakupanani. Gusakuli na ngwenga yagusakula, kupata. Na kwa mbutu yaka koma hodi, na yombeli aka vugulilwi. ⁸Kwa yoseli yaka luwa, kanka, na yoseli yaka sakula, hupata. Na kwamuntu ya kawela kokoma hodi, akavugulilwi. ⁹Ama kwana muntu muwamu wenu yakawela, paiwela mwana gwakuyi p karua shipandi sha mkati akampanani libuhi? ¹⁰Ama pakawela kamrua somba, na yomberi akampanani njoka?¹¹Kwa ntambu ayi, paiwela mwenga mwa wauvu mdaa kuwapa wana weni mafupu gaherepa, Je! Ni shiasi gaa zaidi ya tati yaka wela kumbingu aka wapi vintu viherepa walii ya wamrua yomberi? ¹²Kwa ndambu ayi, pagufira kutenda shintu shiseli na watu wmonga, nagwenga viraa ikupasa kuwa tendera hangu womberi kwa kuwela ayi ni lagiru na mambui.¹³Mwingiri kwa kupitira geti lembamba. kwa kuwela ligeti ni ligeti ni pana ni njira ni pana yairongozia mu udhaifu, na kwana wantu wavua ya wapitira njira ayi. ¹⁴Ligeti ni lembamba, Geti lembamba ndo njira yailongozia mu uzima na niwadidini ya waweza kuiyona.¹⁵Muriazari na mambuyi wa uwongu, yawiza wavara ngosi ya kondoru, viraa nakaka ni mbweha wakalipa. ¹⁶Kw matunda gau amu wanani. Je wantu waweza kubenanga matunda mu misontu, ama mumera mu mbegu ya mabaruti? ¹⁷Kwa ndambu ayi, kila mtera guherepa gurera matunda guhelepa, viraa mtera gudoda hulera matunda gadoda.¹⁸Mtera guherepa apo guwezi kulela matunda madoda, viraa mtera gudoda apo guwezi kulela matunda gaherepa. ¹⁹Kila mtera yagulela ndili matunda gaherepa agudumulwi na kugwasila mu motu. ²⁰Hangu su agawamani kwa matunda yau.²¹Si kila muntu yaka ng'ambira neni, 'Mtua, Mtua; akingili mu ufalme wa mbinguni, su uliya gweka yaka tenda ufiru ga tati gwangu yaka wela mbinguni. ²²Wantu wavua awa ng'ambiri lishaka ali, 'Mtua, Mtua, turaviiti ndili unabii kwa litau laku, na kwalitau laku tutenda matendu gatangala makulu?' ²³Su ani wagambili mwazili, 'Niwamaniti ndiri mwenga! muuki kwa neni, mwenga mwa mtenda madoda!'²⁴Kwa hangu, kira yumu ya kapikanila visowelu vyangu na kujimira akalifani na muntu yakana hekima ya kanyawiti numba yakuyi kumpindi mwa mwamba. ²⁵Mvula itowiti, mafuriku gamemiti, na upepu wiziti na kulikoma numba ayi, viraa iweza ndili kugua pasi, kwa kuwa iweliti inyawa mu mwamba.²⁶Viraa kila muntu yakapakanila visowelu vyangu na kutojimila, Aka lifani na muntu mzigizigi ya kanyawiti numba yakayi mumuhanga. ²⁷Mula yizii, mafuriku giziti, na upepu wiziti na kuikoma numba ayi, Na igua, na uwalibifu wakuyi ukamilika.''²⁸Lfikiti lishaka ambalu Yesu paka maliliti kuyowela visowelu avi, makutanu washangazwiti na mafundu gakuyi, ²⁹Kwa kuwela kafunditi gambila muntu yuka wela na mamlaka, na twenga gambira walebwa wau.

Chapter 8

¹Lishaka ysu kamu kusuruka pasi kulawa kurugongu, umati mkuru ufatiti. ²Guloli, mkoma kiziti na kusujudu palongolu pakuyi, pakazumba, ''Bwana, paguwela gwa tayari, guweza kuntenda weli na safi.'' ³Yesu katalazia liwoku lakuyi na kumgusa, pakazumba, ''natayari. guweli gwa safi.''palapali katakasika ukoma wakuyi.⁴Yesu kamgambira, ''guloli kuwela nagu zumba kwa muntu yoseli. Gukori njira yaku na gurilangazii mweni kwa kuhani na gulavii lifupu laka lagariti Musa, kwa ntambu yashuhuda kwa wombeli.''⁵Lishaka Yesu paka sokiti kapernaumu, jemedari kiziti kwa kuyi paka mkosia ⁶pakazumba, ''Mtua, ntumintumi gwangu kagugonja ukaya na kapooza na kana maumiru ga kutisha.'' ⁷Yesu kamgambira, ''Anizi na kumponaziya''.⁸Jemedali kankuriti na kumgambira, ''Mtua, neni si gwa thamani hata ngwizi na kwingira munumba mwa dari yaneni, gwe gutakuli linenu tu na ntumundumi gwangu akaponi. ⁹Kwa kuwela neni ni mu tu viraa yawela na mamlaka, na nanawa maaskari ya wawela pasi kwangu. kwa ntakula kwa ayu ''gugendi na kagenfa, na kwayomonga ''gwizi na yomberi kiza. na kwa tumntumi gwangu, 'gutendi hangu, na yomberi katenda hangu'' ¹⁰Lishaka Yesu paka pikaniriti aga, kashangazwiti na kuwa gambira wali yaweliti wakumfata, ''Nakaka niwa gambira, aneni pati kuwona muntu ya kawela na imani gambira ayu mu Israel.¹¹Niwagambira, wavua awizi kulawa mashariki na magharibi, pawalivaga paweza pamu hela na Ibrahimu, Isaya, na Yakobo, mu ufalme wa kumbingu. ¹²Viraa wana wa ufalme awa wasili mu giza la kunja, ambapu apaweli na kulila na kukunda meni.'' ¹³Yesu kamgambira jemedari, ''Gugenda! gambira ya guwela na litumboru, na itendeki hangu kwaku.'' Na ntumintumi kaponiti mu saa ilaili.¹⁴Lishaka Yesupaka fikiti mu numba ya Petro, kamwoniti nahonga gwakuyi Petro kagonja pakaweliti karuwala homa. ¹⁵Yesu kambatiti liwoku lakuyi, na homa yakuyi imrekiti. Su kimkiti na kwanja kumuhudumila.¹⁶Na paisokiti jioni wantu wamjegeliti Yesu wavuayawalawaliwa na mapepo, kawa wingiti mapepu na yawaweliti waluwala kawaponaziiti. ¹⁷Kwa ntambu ayi gatimiiti gali ya gatakulitwi na nabii Isaya, ''Yomberi mweni katoriti magonju getu na kuritwika udhaifu wa twenga.''¹⁸Su Yesu paka oniti kusnyiku limzinga, kalaviiti maelezu ga kugenda upandi wamonga wa kugenda bahari ya Galilaya. ¹⁹Su yakalemba kiziti kwakuyi na kumgambira, ''Mfundwa, anikufati poseli.'' ²⁰Yesu kamgambira, ''Mbweha wana maridi, na wambongu wa anga wana viota, viraa mwana gwa Adamu kahela sehemu ya kugonjeka mtuwi gwakuyi.''²¹Mfunda yumu kamgambira ''Mtua, gunupi ruska kwanja ng'endi na kamzikiti tati gwangu.'' ²²Viraa Yesu gamgambira, ''gufati, naguwareki wafu waziki wafu waziki wafu wau.''²³Yesu paki ngiriti mu mtumbwi, wafundwa wakuyi wmfatiti mu mtumbwi. ²⁴Guloli, igorokiti dhoruba nkuru kumpindi mwa bahari, shiasi sha mtubwi ugubikwa na mawimbi. Viraa Yesu kaweliti kogonja. ²⁵Wanafunzi wiziti kwa kuyi na kumwimsia pawa zumba, ''Mtua, gutulipoli twenga, iwakuelekea kufua!''²⁶Yesu kawagambiriti, ''kwa ntambu ga mtira, mwenga yamu wera na imani ndidini?'' ndipu kimkiti na kuukali pila upepu na bahari su kuweliti na uturuvu mkuru. ²⁷Wapalu wabatitwi na mshangau na kutakula, ''Ayu muntu ni gwa ntambu gaa? kuwela handa pepu na bahari vimjimiri yomberi?''²⁸Lishaka Yesu pakaweliti kamkwiza upandi wamonga wa nchi ya magadala, wapalu wawili yawatalilwa na mapepu na walioniti na yombeli. Pawaweliti pawa lawila makaburini na pawatenda vuugu sana, shiasi sha kwamba kwahera mfasiri yakaweziti kupita njila ili. ²⁹Guloli, pawaziti sauti na kuzumba, ''Twanashii sha kutenda kwaku, mwana gwa Mlungu? gwiza panu kututesa kabla yalishaka kusoka?''³⁰Vinu kundi kuru la wantumbi liliti pawalichunga, waweliti niri kutari sana na pawaweliti, ³¹pepu wendereiti kurala mika kwa Yesu na kuzumba. ''Paiwela pa guamurukulawa, kutupeleki mu likundi la wamtumbi. ³²Yesu kawa gambira, ''mgendi!'' pepo walawiti na kugenda kwa wantumbi. Na guloli, kundi kuru loseli lisurukiti kulawa kurugongu kuselela baharini na loseli lifuiriti mumashi.³³Waparu yawaeliti pawachunga wantumbi watugiti. Na pawagenditi kumjini welezeiti kira shintu, sha hiweriti shirawira kwa waparu ya waparu a watawaliwitwi na mapepu. ³⁴Guloli, muji goseli gwiziti kuriwona na Yesu. Pawa mwoniti, wamsii kaaki mu mkoa gwau.

Chapter 9

¹Yesu kingiriti mu boti, karokiti na kusaka mu muji pakaweliti kalikala. ²Guloli, wamjega muntu yakapooza wamgonjeka mu ligodoru. Pakaoniti imani yau, Yesu kamgambazia muntu yakapooza, "Mwana gwangu, guweri na furaha, madoda gaku garekeziwa"³Guloli, muwamu wafunda wa sheria walitakuzia womberi kwa womberi, " Muntu ayu kankufuru" ⁴Yesu kavimaniti mawazugau na kuzumba," Kwa ntambu gaa murihora madoda mu mioyu yenu? ⁵Shi shashiwera yeuka kuzumba,' Madoda gaku galekeziwa ' ama kuzumba,' Gugoloki na gugendigendi?' ⁶Viraa muvimani kuwela mwana gwa Adamu kana uwezu wa kusamehe madoda..." yakazumbiti aga kwa uli yakapooza, " Gugoloki, gutori ligodoru laku, na gugendi ukaya kwaku"⁷Su muntu uliya kagoroka na kugenda ukaya kwakuyi. ⁸Makutanu pawaoniti aga, washangaiti na kumkwisa Mlungu, yakawela kuwapanana uwezu agu wantu. ⁹Na Yesu pakaweliti yakapita kulawa panu, kamuoniti muntu yakawela wamshema kwa litau Mathayo. Yakaweliti kulivaga sehemu ya watoza ushuru. Na yomberi kamgambazia," Gufati neni" Na yomberi kagoroka na kumfuata.¹⁰Na Yesu pakalivagiti ili kalii shiboga mnkati mwa numba, wiziti watora ushuru wavua na wantu wadoda pawashiriki shiboga pamuhela na Yesu na wafundwa wakuyi. ¹¹Su Mafarisayo pawaoniti aga, wawagambizii wafundwa wakuyi,?" Kwa shishi mfunda gwenu kamkulia shiboga pamuhela na yawatoza ushuru na wantu wadoda?"¹²Yesu pakapakaniliti aga, na yomberi kazumbiti,"Wantu yawawela na afya iherepa apa wamfili mganga, aipoti walii yawawela wagonju. ¹³Iwapasa mgendi mwakalifundi mana yakuyi, " Namfira rehema na si dhabihu" Kwa kuwela niziti, si kwa wana haki kutubu, viraa kwa yawawela na madoda.¹⁴Su wafundwa wa Yohana wiziti kwakuyi na kuzumba," Kwa ntambu gaa twenga na mafarisayo tufunga, viraa wafundwa waku wafunga ndiri?" ¹⁵Yesu kawagambazia, Je yawasindikiza waruhusu waweza kuwela na hiuzuni lishaka Bwana harusi pakawela pamuhera nawa? Niraa lishaka liza ambapu bwana harusi akatolwi kulawa kwa womberi, na su pawafunga.¹⁶Kwahela muntu yakatula shipandi sha nguu yasyai mu nguu ya makashu, shirika ashipapulwi kulawa mu nguu na mapasuku mkulu agalawiri.¹⁷Kwahela wantu yawatula mvinyu gwa syayi mu vyombu vya mvinyu vya makashu, paiwela pawatenda, ngozi aidegeki, mvungu aulawi na ngozi aiharibiki. Badala yakuyi hutula mvinyu gwa syayi mu ngozi ya syayi na vyoseli aviweli salama.¹⁸Lshaka Yesu pakaweliti pakawagambira mambu aga, guloli, kiziti afisa kasujudu palongolu pakuyi, nayomberi katakluliti, " Binti gwangu kasokela punde, viraa gwizi na kutura mawoku gaku kumpindi kwakuyi na yomberi akalikali kayi. ¹⁹Su Yesu kagoroka na kumfata na wafundwa wakuyi viraa.²⁰Guloli, mwanamdakla yakaweriti kulawa na mwazi kwa muda gwa miaka kumi na miwili, kiziti pakwegera na Yesu na kubata sehemu ya pindo la vazi lakuyi. ²¹Kwa kuwela kazumbiti,." Pawela paniribata vazi laku na neni ampati kuponaziwa." ²²Yesu kagalambuka na kumlola na kumgambira. " Binti, gujipi moyu, litumbiru laku likutenda guponi, " Na muda gulagulii mwanamdala kapatiti uponyaji muda gulagulii.²³Na Yesu pakafiki munumba mwa afisa, nayomberi kawaoniti wakoma tarumbeta na umati wa wantu uweliti pa ukoma umatu. ²⁴Na yomberi kazumba, " Muuki panu, kwa kuwera binti kufua ndiri, bali kagonja. Viraa womberi wamsekiti na kumkebehi.²⁵Na wali wantu pawalaviiti kunja, na yomberi kingiriti kushumba na kumbata liwoku na msichana kaamkiti. ²⁶Na habari azi zitangaliti mu mji goseli.²⁷Su Yesu pakaweliti pakapita kulawa pali, wapalu wawili wamfatiti. wendereiti kupaza sauti pawazumba, " Turua guturehemu, mwana gwa Daudi." ²⁸Su Yesu pakaweliti kusoka mu numba, walii vipofu wiziti kwa kuyi. Yesu kawagambazia," Mjimila kuwela weza kutenda?" Na womberi wamgambazia, " Yina, Mtua"²⁹Su Yesu kagusiti masu gau na kuzumba" Na itendeki hangu kwa mwenga gambira litumbiru laliwela" ³⁰Na masu gau gavumbukiti. Su Yesu pakasisistiza na kuwaamuru na kuzumba," Mloli muntu yoseli nakavimana kuwela lijambu ali." ³¹Viraa wantu hawa wawili waukiti na kushowa habari azi sehemu zoseli za mji.³²Su walii wapalu wawili pawaweliti wankugenda zau, Guloli muntu yumu bubu yakapagawitwi na mashamshera wamjegiti kwa Yesu. ³³Na shamshera pa wamlaviiti, uliya muntu bubu kanjiti kuyowela. Umati ushangaiti na kuzumba " Ali aleniwahi kulawila mu israeli. ³⁴Viraa Mafarisayo waweliti pawazumba" Kwa kuwela gwa shamshera kawawinga shamshera"³⁵Yesu kagenditi mu miji yoseli na vijiji, na yomberi kendeleiti kufunda mu masinagogi, pakashoa mu ufalme na kupanazia wagonju wa kila aina udhaifu wa kila ntambu zoseli. ³⁶Lishaka pakaguloliti umati, na yomberi kuwaonera huruma kwa kuwela wasumbuka na kumegeka mioyu. Waweliti gambira kondoru yawahela mchungaji.³⁷Naye kawazumbiti wafundwa wakuyi," Mavuno gavua, viraa watenda kazi wadidini. ³⁸Hangu su kulongora mumgambiri Bwana gwa mavuno, ili kuwela kawalagalili wa ndumindumi mu mavuno gakuyi."

Chapter 10

¹Yesu kawashemiti wafundwa wakuyi kumi na wawili pamuhela na kuwapanana mamlaka kumpindi kwa pepo wadoda kuwakalipila na kuwaponazia mu kila ani ga maradhi na aina zoseli za magonju.²Matau ga mitume kumi na wawili ni aga. La kwanja Simeoni( yakawela vilaa wamshema Petro), na Andrea kaka gwakuyi, Yakobo mwana gwa Zebedayo, na Yohana kaka yakuyi: ³Philipo, na Bartelemayo, Thomaso, na Mathayo yakatoza ushuru, Yakobo mwana gwa Alifayo, na Tadeo, ⁴Simoni mkananayo, na Yuda iskariote, yakawela msaliti.⁵Hawa kumi na wawili Yesu kawalagaririti. Na yomberi kawelekeza pakazumba " Namgenda sehemu ya walikala wamaisi na namwingila mu mji ya wasamalia. ⁶Badala yakuyi, mgendi kwa kondoru yawapotea mu numba ya Israeli. ⁷Na pamgenda mshowi na kuzumba, ufalme wa mbinguni pakwegela.'⁸Mponazii wagonju mufufuri wafua, muwatakasi yawawela na ukoma na muwingi mapepu. Mwanka buri mwakalavii buri. ⁹Namtora dhahabu, almasi amahsba mu pochi zamwenga. ¹⁰Namtora mkoba mu mwanja gwenu, ama nguu za ziada, vilatu ama shiboku, kwa kuwela mtenda lihengu kastahili shiboga shakuyi.¹¹Muji goseli ama shijiji shana mwingili, msakuli yakawela kastahili na mlikali pali mpaka pamuwuka. ¹²Pamwingila mu numba mlamsii, ¹³panumba istahili, amani yenu ilikali paliya, viraa gambila numba apa istahili, amani yenu iwuki pamuhela na mwenga.¹⁴Na kwa walii yawawanka ndiri mwenga ama kupikanila visoweru vyenu. Lishaka pamuuka mu mji ama numba agu, mulipangusi mavumbi ga nyavu zenu mahali panu. ¹⁵Nakaka niwagambira, aiweli ya kustahiriri zaidi ya muji gwa Sodoma na Gomora lishaka la hukumu kuliku muji agu.¹⁶Guloli, nawatum,a gambira kondoru munkati mwa ng'ang'a mwitu, kwakungu muweli na kuvimana gambira njoka na wapali gambira njiwa. ¹⁷Muweri mwawaangalifu kwa wantu, awawajegi mu mabaraza, na awawakomi mumasinagogi. ¹⁸Na amjegwi palongolu pa wakulu wa wafalme kwa ajili ya neni, gambira ushuhuda kwau kwa wamaisi.¹⁹Lishaka pawashutumu, namuwela na wasiwasi ntambu gaa ama shishi sha kuyowela, kwa kuwela shitu sha kuyowela ampananwi kwa wakati agu. ²⁰Kwa kuwela mwenga ndiri ya myowela, viraa Rohu wa Tati gwenu akayoweli mnkati mwenu.²¹Mlongu akamgolokeli mlongu gwakuyi na kumlaga, na tati kwa mwana gwakuyi. Wana awagoroki dhidi ya walelwa wau, na kusababisha kifu. ²²Mwenga amkalalitwi na kila muntu kwa ndambu ya litau langu. Viraa yoseli yanakaherepa mpaka mwishu muntu ayu akalopolwi. ²³Lishaka pawawatesa mu mji agu, mtugiri muji gwa kufata, nakaka niwagambira apa muweli mgenda mu mji goseli ga Israewli kabla ya mwana gwa Adamu akeneuyi.²⁴Mfundwa si mkuru kuliku mfunda gwakuyi, ntumintumi yakawela kumpindi kwa Mtua gwakuyi. ²⁵Itosha kwa mfundwa kuwela kaweli gambira mfunda gwakuyi. Paiwela kamshema Mtua gwa numba Belzabuli, ni kwa shiasi gaa zaidi ya kukashifu wa numba yakuyi!²⁶Hangu su namuwahufu womberi, kwa kuwela kwahela lijambu ambalu apolivunurwi, na kwahela lalififika ambalu apolimaniki. ²⁷Shirii shaniwagambizia mu giza, pamzumba nuruni, na shampikanila kwa kuyeuka mumakutu mwenu, pamushoa pamuhela kumpindi mwa numba.²⁸Namuwatira walii ambau wauraga shimba viraa wahela uwezu wa kuraga rohu. Badala yakuyi mumtiri ulii yakaweza kuwagamizia shimba na rohu kulikuzimu. ²⁹Je kasuku wawili waweza ndiri kwa senti ndidini? Hata hangu kwahela yakaweza kugua pasi bila tati gwenu kuvimana. ³⁰Viraa handa idadi ya vilii zenu ziwalangwa. ³¹Namuwela na hofu, kwa kuwela mwana gwa thamani kuliku kasuku wavua.³²Hangu su kila yumu ya kumjimila palongolu pa wantu, na neni animjimiri palongoru pa tati gwangu yakawela kumbingu. ³³Viraa yoseli ya kunema palongolu pa wantu, na neni animremi palongolu pa tati gwangu yakawela kumbingu.³⁴Namuhora kuwela niza kujega amani duniani. Niza ndiri kujega amani, viraa upanga. ³⁵Kwa kuwela niza kumtula muntu kulikomi na tati gwakuyi, na bidi zidi ya mau gwakuyi, na nahonga zidi ya nahonga gwakuyi. ³⁶Adui gwa muntu akaweli muntu walii wa manumba mwakuyi.³⁷Yomberi yakawela kafira zaidi tati ama mau kuliku neni ayu kanistahiri ndiri. Na yomberi yakamfila kijana ama binti zaidi kuliku neni ayu kanistahili ndiri. ³⁸Na yoseli ya kalitwika ndiri msalaba na kufanta neni apakanistahili. ³⁹Yomberi yakasakula maisha akaagamazii. Viraa yomberi yakagamazia maisha kwa ajili ya neni akagapati.⁴⁰Na yomberi yakamkalibisha neni na yoseli ya kanikalibisha neni kamkaribisha yomberi yakamtumiti. Na yomberi yakamkalibisha nabii kwa kuwela ni nabii akanki thawabu ya nabii. ⁴¹Na yomberi yakamkalibisha yakana hakikwa kuwela ni muntu gwa haki akanki thawabu kwa kuwela ni muntu gwa haki.⁴²Yoseli yakampanana yumu gwa wadidini awa, handa shikombi sha mashi ga kulanda ga mbepu, kwa kuwela yombeli ni mfundwa, nakaka niwagambira, yomberi apo kawezi kusinda kwa njila yoseli thawabu yakuyi."

Chapter 11

¹Paiweriti baada ya Yesu kuwaelekeza wafundwa wakuyi kumi na wawili kaukiti palia kugenda kufunda na kushowa mu mji yau, ²na Yohana pakawela mu ligereza pakapakaniliti pakawela kumpindi mwa matendu ga Kristo, katumiti ujumbi kupitira wafundwa wakuyi, ³Na wamkosia," Gwenga ndo ulii mwakamtaarifu Yohana ajaye, ama kwana yoamonga itupasa kurola?"⁴Yesu kankuriti na kuzumba kwa wombeli," Mgendi kwa kamtaarifu Yohana gali yamgaona na gali ya mgapikanila. ⁵Wantu ya waonandili waona, viwete wagendagenda, wakoma wantuwatakasa, wantu yawapikanila ndiri wapikanila kayi wantu ya wamfuiti wafukulwa kupata uhai, na wantu wa wahitaji wankuhubiri wa habari njema. ⁶Na kabalikiwa uli yakaona ndiri shaka kumbindi kwangu.⁷Pindi wantu hawa pawaukiti, Yesu kanjiti kuzumba na umati kumpindi kwa Yohana," Ni shi shamgenditi kulola mulijangwa -kayi paritikinyiwa na upepu? ⁸Viraa mgenditi kulola[- muntu yakuvala mavazi mololo? Nakaka, wali yawavala mavazi mololo hulikala mu numba za wafalme.⁹Viraa muukiti kurola shishi- nabii? Hangu, niwagambazia, na zaidi ya nabii. ¹⁰Ayu ndo yakuandikilwa,' Guloli, namkumlagalila ntumi ndumi gwangu palongoru pa sheni shaku, Ambayi yakaandaa njira yaku palongoru paku.¹¹Neni niwagambira nakaka, kati ya wazalika na wadara kwa hela yakawela mkuru kuliko Yohana mabatizaji. Lakini ufalme wa kumbingu ni mkuru kuliku yomberi. ¹²Tangu masiku ga Yohana mbatizaji mapaka vinu, ufalme wa kumbingu ni wamakakala, na wantu yawawela ma makakala hutorwa kwa makakala.¹³Kwa kuwela nabii na lagiru, ikamekuwa pawatabiri gambira kwa Yohana. ¹⁴Na gambira tayari kujimila, ayu ni Eliya yuli yakiza. ¹⁵Yakawela na makutu ga kupukanila na kupikani.¹⁶Nishiringanishi na shizazi ashi? Ni mfanu gwa wana yawashiniga mumaeneu ga pasoku, yawalivaga na kushemangana ¹⁷na kuzumba,' Tuwakomiliti zomari na mishiniga ndiri, na mlila ndiri."¹⁸Kwa kuwela Yohana kiziti bila kulia mkati ama kulanda mvinyo, na pawaweloi wazumba,'Kana pepo. ¹⁹Mwana gwa Adamu kiziti pakalia na kulanda na pawazumba' Guloli nimuntu yakalia na mlevi, ganja gwa yakatoza ushuru na yakana madoda!' viraa hekima ilivunula kwa matendu gakuyi."²⁰Yesu kanjiti kugukalapila muji yaguwela mu wau matendu gakuyi na ga ajabu yagatendeka. Kwa kuwela waweliti awenitubu. ²¹Oliwaku, Kolazini, oli waku Berthsaida! gambira matendu makulu yagatendeka Tiro na Sidoni gali yagatendeki panu, waweli watubu makashu kwa kuvala magunia na kulipaka livu. ²²Viraa aiweli uheperu kwa Tiro na Sidoni lishaka la hukumu kuliku kwau.²³Gwenga, Kapernaumu, gudhani agugolosiwi handa kumbingu? Kwahela akakusulusiwi mapaka pasi kuzimu. Gambira kwa sodoma ekutendeki matendu makulu, gambira egatendeki kwau,eiweli mpaka vinu. ²⁴Bali nzumba kwaku kuwela rahisi kwa nchi ya Sodoma kugoloka lishaka la hukumu kuliku gwenga.²⁵Muda agu Yesu kazumbiti," Nikukwisa gwenga, tati, mtua gwa kumbingu na nchi, kwa kuwela wafifiti mambu aga yawawwela weni hekima na uvimana na kugavunula kwa yawaweli ndili na elimu, gambira wana wadidini. ²⁶Tati kwa kuwela ikufirizua hangu mumasu mwaku. ²⁷Mambu goseri gakabidhiwa kwa neni kulawa kwa tati. Na hukumu yaku mamana mwanan isipokuwa Tati, na kwahela yakammana tati aipoti mwanan, na yoseri yakawela mwana kana hamu ya kumvugulia.²⁸Mwizi kwa neni, mwwenga woseri yamsumbuka na mwegemelewa na visanka vizotopa, na neni aniwatendi moyeli. ²⁹Mtendi nira ya neni na mulifundi kulawa kwa neni, kwa kuwela neni na mnanagala na mpole gwa moyu na amwanji koyela la nafsi zenu. ³⁰Kwa kuwera nira ya neni ni iyeuka na shisankla shangu ni shiyeuka.

Chapter 12

¹Lishaka ali Yesu kagenditi lishaka la sabato kupitira mumarambu. Wafundwa wakuyi waweliti na njala na kwanja kugamega masuke na kuliya. ²Viraa Mafarisayo pawaoniti aga, wamgambazia Yesu" Guloli wafundwa waku wakuimega sheria wakutenda lishaka siyiusiana na lishaka la sabato"³Viraa Yesu kuwagambazia," Msoma ndili ntambu Daudi yagagenditi, lishaka pakaweliti na njara, pamuhela na wantu yakaweliti nawa? ⁴Ndambu ya kingiriti mnkati mwa numba ya Mlungu na kulia mikati ya wonyeshu, ambayi iweliti ndiri halali kwakuyui kulia na walii yakawela nawa, viraa halali kwa makuhani?⁵Badu amwenisomi mu sheria, kuwela mu lishaka la sabato Makuhani mnumba mwa hekalu huitenda najisi sabato, viraa wahela hatia? ⁶Viraa nakutakula kwa mwenga kuwela yakawela mkulu kuliku hekalu kapanu.⁷Gambira pamvimana hangu imanisha shishi; fira rehema na siyu dhabihu; amwewahuku wantu yawawela na hatia, ⁸Kwa kuwela mwana gwa Adamu ndiye Mtua gwa sabato."⁹Su Yesu kalawiti palia kagenda mu sinagogi lau. ¹⁰Guloli kaweliti muntu yakapooza liwoku. Mafarisayo wamkosia Yesu, pawazumba. " Je, ni halali kuponazia lishaka la sabato?" ili kuwela wamashitaki kwa kutenda madoda.¹¹Yesu kawagambazia," Gaa muyumu gwenu pakawela na kondoru yumu, na ayu kondoru pakagua mnkanti mwa lilindi lishaka la sabato, apa kambati na kumlavia kwa makaka mnkati mwa lilindi? ¹²Je, shi shiwera na thamani, zaidi kuwela , si zaidi ya kondoru! kwa hangu su ni hakib kutenda maheri lishaka la sabato."¹³Su Yesu kamgambizia ulia muntu," Gutalazii liwoku laku " Kautalazia, na kupata afia, gambira ulii umonga. ¹⁴Viraa Mafarisayo wwalawiti kunja na kulipanaga ndambu ya kumwagamizia wagenditi kunja kulipangalila shimbeli shakuyi. Wa wliti wankusakula ntambu ya kumwilaga.¹⁵Yesu pawaweriziti ali kawokiti panu. Wantu wavua wamfatiti na kuwaponazia woseli. ¹⁶Kawalagalila na wiza kumtenda kuvimaniki kwa wavua, ¹⁷kuwela itimiliki iliya nakaka, yaiwelitwi uzumbwa na nabii Isaya, pakazumba,¹⁸Gololi, ndumundumi gwangu ya nimsagula, mfiriziwa gwangu, mu yomberi nafsi ya neni imfirizia. Antuli Rohu yangu kumpindi kwakuyi, na naakabweri hukumu kwa wamaisi.¹⁹Apa kanyoginyogi na kuguta kwa makakala; wala yoseli kupikanila kwa sauti m,u mitaa. ²⁰Apakalimegi tete lalishubulwa; apa kadozii utambi woseli aulavii liwasi, mpaka panakajegi hukumu paishinda. ²¹Na maisi awaweli na ujasiri mu litau lakuyi.²²Muntu fulani shipofu na bubu, yakapagawa na m,apepu kajegwitwi palongolu pa Yesu. Kamponazia, pamuhela na matokeu ya kuwela muntu bubu kayowela na kuona. ²³Makutanu goseli washangaa na kuzumba," Kuweza kuwela muntu mwana gwa Daudi?"²⁴Viraa shipindi Mafarisayu pawapikaniliti muujiza agu, wazumba," Ayu muntu kalavia ndiri pepu kwa makakala gakuyi mweni aipoti kwa makakala ga Belzebuli, mkulu wa malpepu. ²⁵" Viraa Yesu kavimaniti fikra zau na kuwagambazia," Kila ufalme ya uligawanya weni kubongonyoka, na kila muji ama numba yailigawa yeni apo igoroki.²⁶Paiwera shamshera, aklamuusii shamshera, su kankulikoma mu nafsi yakuyi mweni. ²⁷Ni mana ga mfalme wakuyi au gagoroki? na gambira kalavia shamshera kwa makakala ga Belizabuli, wafuasi weni awalavii kwa njila gani? kwa ajili ya ali awaweli mahakimu kwa mwenga.²⁸Na palavia pepu kwa makakala ga Rohu ya Mlungu su ufalme wa Mlungu wiza wana. ²⁹Na muntu kaweza ndili kwingila mnumba ya muntu mwenye makakala bila kumtawila kwanja? yina pakiwa mali yakuyi kulawa munkati mwa numba. ³⁰Yoseli yakawela ndiri pamuhela na neni kakumbeli kwangu naye yakakusanya ndiri pamuhela na neni ayu katawanya.³¹Kwa hangu zumba kwa mwenga, kila shidoda na kufuru wantu wasamehewi, ili kumkufuru Rohu mnanagala apo walekaziwi madoda. ³²Na yoseli yakatakula shisoweru shimberi na mwana gwa Adamu, ali akasamehewi. Viraa yoseli yakatakula shimberi na Rohu mnanagala, ayu apakasamehewi mu ulimwengu agu, handa guli gwiza.³³Ama gugutendi mtera guweri guherepa na matunda gakuyi gaherepa, ama guguharibu mtera na litunda lakuyi kwa kuwela guvimanika kwa matunda gakuyi. ³⁴Mwenga mwa shizazi sha nyoka, mwenga ni mwawadoda, mweza ashi kutakula mambu gaherepa? kwa kuwela milomu yenu itakula kulawa mu akiba yagawela mu moyu. ³⁵Muntu mwema mu akiba njema ya moyu wakuyi hujega mema, na muntu mwovu mu akiba ovu ya moyu wakuyi, hulawila sha kidoda.³⁶Niwagambazia kuwela lishaka la hukumu wantu awalavii hesabu ya kila linenu liwelandiri na mana lawatakuliti. ³⁷Kwa kuwela kwa manenu gaku aguwalangwiti haki na kwa visowelu vyaku agahukumiwi."³⁸Su wamu warambu wa mafarisayo wamwankula Yesu pawazumba," Mfundwa tufira kuwona ishara kulawa kwaku." ³⁹Viraa Yesu kawankula na kuwagambazia," Shizazi shidoda sha zinaa shisakula ishara. Viraa kwahela ishara yanailaviwi kwa womberi aipoti ili ishara ya Yona nabii. ⁴⁰Gambira vilii nabii Yona ndambu yakaweliti mu mtima gwa somba mkulu kwa masiku matatu paluala nja pashiru, hangu ndo ndo mwana gwa Adamu akaweli mnkati mwa moyu wa nchi kwa shaka tatu paluwala na pashiru.⁴¹Wantu wa ninawi awagoroki palongolu pa hukumu pamuhela na shizazi sha wantu awa awashihukumu. kwa kuwela awatrubu kwa moahubiri ga Yona, na guloli, muntu fulani mkulu kuliku Yona kapanu.⁴²Malkia gwa kusini akagoloki mu hiuduma pamuhela na wantu wa shizazi ashi na kushihukumu. Kiziti tangu miishu ya dunia kwiza kkupikanila hekima ya Selemani, na guloli, muntu fulani mkulu kuliku Selemani kapanu.⁴³Lisha pepu kadoda kamlawa muntu, hupita mahali pahela mashi pakasakula koyela, viraa apakaoni. ⁴⁴Su kazumba,'ambuyi mu numba yangu yandawiti .' Pakauya kawona numba ilii igurutwa na yatayali. ⁴⁵Su hugenda na kuwajega wamonga rohu wadoda saba walii zaidi kuliku yomberi, wiza kulikala woseri paliya. Na hali yakuyi kumwishu huwela idoda kuliku ya kwanja. Hangu ndo iweli kwa shizazi ashi shidoda.⁴⁶Lishaka Yesu pakawela kankutakula na umatu guloli , mau gwaku na walongu wakuyi wamsakula kuyowla nayu. ⁴⁷Muntu yumu kamgambazia," Guloli mau gwaku na walongu wakuyiwaku wagoloka kunja, wasakula kuyowela na gwenga."⁴⁸Viraa Yesu kamwankula na kumgambazia yakamjulisham,' Mau gwangu ndo gaa? Na walongu wangu ndo wagaa?" ⁴⁹Na yomberi katalazia liwoku lakuyi kwa wafundwa na kuzumba," Guloli, awa ndo wamau na walongu wangu! ⁵⁰Kwa kuwela yoseri yakatenda ufiru gwa Tati gwangu yakwela kumbingu, muntu ayu ndo Mlongu gwangu,m dada gwangu na mau gwangu".

Chapter 13

¹Mu lishaka ali Yesu kaukiti na kulikala pambekun pa bahari. ²Umati mkulu ulikusanyika na kumzinga, kingiriti mkati mwa mtubwi na kulikala munkati mwakuyi. Umati woseli ugolokiti pambeku pa bahari.³Su kazumbiti manenu gavua kwa mifanu, kazumbiti," Guloli mpanzi kagenditi kuyala. ⁴Pakaweliti kamukuyala zimu mbeyu ziguiti pambeku pa njila n awambongu wiziti pawazisonta. ⁵Mbeyu zimonga ziguiliti mu mwamba, ambapu zipatitindiri udongu utanagara.Ghafla zimeliti kwa ntrambu ya udongu uweliti ndiri na kina. ⁶Viraa mshenji pa gulawiti kuzisomiti kwa kuwela kwaheriti na mishigira, na ziyumiti.⁷Mbeyu zimonga ziturukiti pakuti kwa mitera ya misontu. mitera ya misontu itaripiti kumbindi na kuisonga. ⁸Mbeyu zimonga ziturukiti mu udongu guherepa na kulela mbeyu, zamonga mara mia yimu zamonga sitini na zamonga thelathini. ⁹Yakawela na makutu kapikanili.¹⁰Wafundwa wankuliti na kumgambirav Yesu," Kwa ndambu gaaa guyowela na makutanuv kwa mifanu?" ¹¹Yesu kankula kuwagambazia," Mpananwa upendeleu wa kuvimana siri za ufalme wa kumbingu, bali yombeli wapananwa ndiri. ¹²Viraa yoseli yakawela nashi kwakuyi yomberi awamwongeri zaidi, na akapati faida nkulu.Ila yakahela ata shakanashi awampoki.¹³Hangu yowela nau kwa mifanu kwa kuwela waona, waonandiri nakaka. Na iwela wapakanila ndiri wala kuvimana. ¹⁴Unabii wa Isaya utimilika kwau, uli uzumbau," Mpikanirapo mpakaniri, viraa kwa namna yoseli apo mwelewi; lishaka pamuona muweza kuwona, viraa kwa mana yoseli mvimana ndiri.¹⁵Na mioyuya wantu awa iwela mu giza, ni vikamara kupikanila na wafumba masu gau, su nawaweza kuwona masu gau, ama kupikanana kwa makutu gau, au kuvimana kwa muyoyu yau, hangu ewagarambukili kayi , na eniwaponazii.'¹⁶Su masu genu gabarikiwa, kwa kuwela gaona, gaona na makutu genu kwa kuwela gapikanila. ¹⁷Nakaka niwagambila manabii wavua na wantu wanahaki waweliti na hamu ya kuwona mabu galii yamgaona, na wawezitindiri kugaona. Watamaniti kupikanila mambu galii yampikana, wagapikanila ndili.¹⁸Vinu mpakaniri mfanu gwa mpanzi. ¹⁹lishaka loseli yakapikanila visoweru vya ufalme na kupavimanandiri, su movu kwiza na kushinyasula sha wayaliti mnkati mwa moyo gwakuyi. Ayi ni mbeyu ili ya iyaritwi pambeku pa njila.²⁰Yomberi ya kayariti pa miambu ni uli yakapika na shisoweru na kwanka kalongoru kwa kuvimana. ²¹Badu kahera mishigira munkati mwakuyi, ila kavumilia kwa shitambu shifupi. Lishaka matatizo ama matesu pagalawila kwa ndambu ya visowelu hulikwala ghafla.²²Yakalitwi pakati pa mtera gwa misontu, ayu ni yulii yakapikanila shisowelu viraa kunyoganyoga kwa ulimwengu na uzyangaji wa utajiri hulisonga lili linenu naliza kulela matunda. ²³Yakayaritwi mu udongu guherepa, ayu ni yulii yakapikanila shisoweru na kuvimana. Ayu ni yulii yakalela matunda na kwendelea kulela limu zaidi ya mara mia,, yamonga sitini, yamonga thelathini."²⁴Yesu kawapiti mfanu gwamonga. Pakazumba," Ufalme wa kumbingu hulifanana na muntu yakayaliti mbeyu iherepoa mu lilambu lakuyi. ²⁵Viraa wantu pa wasinziliti , adui gwakuyi kiziti viraa pakayala magugu nganu su kagenda zakuyi. ²⁶Baadaye nganu paimeiriti na kulavia mazau gakuyi, su magugu galawiti vilaa.²⁷Na wantumintumi wakana lilambu wiziti na kumgambira, 'Mtua, guyalitindiri mbeyu iherepa mu lilambu klaku? Iwela ashi vinu lana magugu? ²⁸Kawagambazia, Aadui katenda ali. ' Wantumintumi wamgambazia," Vinu gufira tugendi twakatupuli?"²⁹Yakana lilambu kazumba,'Hangundiri, lishaka pamtula magugu amtupuli pamuhela na nganu. ³⁰Mugaleki gakuli pamuhela mpaka lishaka la kubenanga anzumbi kwa yawabenanga.' Kwanja mgatupuli magugu na mgatawi matita matita na kugapambira, viraa mkusanyi nganu mu ghala langu.'"³¹Su Yesu kawalaviiti mfanu gwamonga. Pakazumba," Ufalme wa kumbingu urifana na mbeyu ya haradalai ambayi muntu katoliti na kuyala mu lilambu lakuyi. ³²Mbeyu ayi kwa nakaka ndidini kuliku mbeyu zamonga. Viraa yapakuwela mkuru kuliku mi8mea yoseli ya kubustani, iwela mtela, shiashi sha kwamba wambongu wa anga wiza na kunyawa viota mu ntambi zakuyi."³³Kawagambira mfanu gwamonga kayi," Ufalme wa kumbingu ni gambila shiboga shilii sha shitwaliwa na mwana mdala na kuihangira mu vipimu vitatu kwa ubaga mpaka viwumuki.³⁴Aga goseli kazumbiti mu umati kwa mifanu. Na poti mifanu kazumbandiri shoseli kwau. ³⁵Ashi shiweliti kwamba shirii shishatakulitwi kupitila kwa nabii shiwezi kutimilika, palii pakazumbiti," Afunguli mromu gwangu mu mifanu. Anzumbi mambu galii yagawela galififa tangu misingi ya ulimwengu."³⁶Su Yesu kawalekiti makutanu na kugenda ukaya. Wafundwa wakuyi wamgenderiti na kuzuimba," Gutufafanulili mfanu gwa magugu ga kulilambu." ³⁷Yesu kankula na kuzumba," Yaka yala mbeyu iherepa ni mwana gwa Adamu. ³⁸Lilambu ni ulimwwengu; na mbeyu iherepa , huwela ni wana wa ufalme. Magugu ni wana wa uliya muovu, na adui ya kayaliti ni Ibilisi. ³⁹Na kabenanga ni kumwishu kwa ulimwengu, na yawabenanga ni wamahoka.⁴⁰Gambila magugu pagakusanya na kugapamba motu, hangu ndo aiweli kumwishu kwa ulimwengu. ⁴¹Mwana gwa Adamu akalagalili mahoka wakuyi, na kukusanya kulawa mu ufalme wakuyi mabu goseli yagasababishiti na dhambi na walii yawatenditi maasi. ⁴²Awa wasi woseli mu tanuri la motu, ambaku akuweli na kuguta na kusaga menu. ⁴³Vinu wantu yawawela haki pawang'ala gambira kumpindi mu ufalme wa tati gwau. Yomberi yakawela na makutu kapikanili.⁴⁴Ufalme wa kumbingu ni gambira hazina na kulififa mu lilambu. Muntu kaioniti na kififa.Mu furaha yakui kugenda kuuza vyoseli vyakawela navi, na kuhemela lilambu. ⁴⁵Kayi , ufalme wa kumbingu ni gambira muntu yakatenda biashara kasakula lulu yaiwera na thamani. ⁴⁶Lishaka pakaliona ilii yaiwela na thamani, kagendiki pakauza kila shintu shakaweliti nashi na kuhemela.⁴⁷Ufalme wa kumbingu ni gambira nyavu yaiwela mkati mwa bahari, na kukusanyaviumbi vya kila aina. ⁴⁸Paimemiti wavuvi wagunikiti pa ufukwe. Su walivagiti pasi na kukusanya vintu viheri mnkati mwa vyombu, viraa vyaviwela na thamani avyasiti kutali.⁴⁹Aiweli ndambu ayi kumwishu kwa dunia. Mahoka awizi na kuwabagula wantu waovu kulawa mu wamu wa neni haki. ⁵⁰Na kuwasili munumba mwa tanuru la motu, ambaku akuwqeli na maombolezu na kusaga menu.⁵¹Muvimana mabu goseli aga? Wafundwa wankula," Yina." ⁵²Su Yesu kawagambizia," Kila mwandishi yakawela mfundwa gwa ufalme kalifana na kawela na numba yakalavi mu hazina yakuyi vintu vya syayi na vyanamakashu." ⁵³Paiweliti Yesu pakamalititu mifanu yoseli ayi, kaukiti mu sehemu ayi.⁵⁴Su Yesu kafikiti mu mkoa gwakuyi na kuwafunda wantu mu masinagogi. Matokeu gakuyi waweliti walishangaa na kuzumba ," Ni koshi ayu kakapatitiu hekima ayi na miujiza hii? ⁵⁵Muntu ayu si mwana gwa seremala? Mariamu siyu mau gwakuyi? Na walongu wakuyi siyu Yakobo, Yusuphu, Simoni na Yuda? ⁵⁶Na dada zakuyi twanawa apapetu ? su muntu ayu kagapata aga goseli?"⁵⁷Kawakalazia. Viraa Yesu kawagambazia," Nabii apa kakosi unanagala aipoti kwau na mu nchi yau. ⁵⁸Na kawezitindiri kutenda miujiza ivua kwa kuwela waheriti na imani na yomberi.

Chapter 14

¹Kwa lishaka ali, Herode kapikanila habari kumpindi ya Yesu. ²Kawagambira wantumi wakuyi ," Ayu ni Yohana mbatizaji kafufuka kulawa mu wafu. Kwa ndambu ayi makakala ga kumpindi kwakuyi."³Kwakuwela Herode kaweliti kamkana Yohana kumtawa na kumwasila mu ligereza kwa ntambu ya Herodia, mdara gwa Filipo kaka gwakuyi." ⁴Kwa kuwela Yohana kamgambiriti," Si halali kumtora yomberi na kuwela mdara gwakuyi." ⁵Herode akamwilagi viraa kawaoniti wantu kwa kuwela kamwoniti Yohana kuwela nabii.⁶Viraa lishaka la kuzaliwa Herode paifikiti binti gwa Herode kaviniti pakati pa wantu vna kumfirizia Herode. ⁷Pakati pakankula kili kahaiditi kwa shiapu kuwela akampanani shoseli shanakamruwi.⁸Badala ya kushauriwa na mau gwakuyi, pakazumba," Gunupi neni panu mu shikombi mtuwi gwa Yohana mbatizaji." ⁹Mfalme kaweliti na sikitiku kwa mabu ga binti viraakwa ajili ya shiapu shakuyi, kwa kuwela woseli yawaweriti mushiboga pamuhera na yomberi kaamuru kuwela impasa itendeki.¹⁰Kalagalila Yohana kajegwi kulawa muligereza. ¹¹su wamdumuri mtuwi gwakuyi, na kushijega pampindi pa sinia na kupananwa binti na kujega kwa mau gwakuyi. ¹²Su wafundwa wakuyi wiziti kutora shimba na kuizika, baada ya ali wagenditi kulawa kumgambira Yesu.¹³Na yomberi Yesu pakapikaniliti aga, pakalibaguliti kulawa mahali palia kakwena mkati mwa mashua pakagenda mu sehemu yaibagulwa. Lishaka umati pauvimaniti, wamfatiti kwa maguru kulawa ku mjini. ¹⁴Su Yesu kiziti kulongolu pau kaguona umati mkulu. Kawaonela huruma na kuponazia magonju gau.¹⁵Jiopni paisokiti, wafundwa wakuyi wiziti kwakuyi na kuzumba, " Ayi ni sehemu ya lijangwa, na siku kalaipita. Guwatawanyi makutanu ili wagendi vijijini wakahemeli shiboga kwa ajili yau.¹⁶Viraa Yesu kawagambira," Kwahela haja ya kuuka zau. muwapi mwenga shiboga" ¹⁷Wamgambazia," Apa twana mikati mitanu na wasomba wawili tu" ¹⁸Yesu kazumbiti, " Muijegi kwa neni."¹⁹Kisha Yesu kaamuru umati kulivaga pasi pa mihamba. Katoriti mikati mitanu na wasomba wawili. Katoriti kumpindi, kaubariki na kukumega mkati na kawapanana wafundwa. Wafundwa wakawapanana ²⁰umati.Waliiti woseli na kukwita. Su wakusanyiti vipandi vyoseli vya shiboga na kumemazia mu vikapu kumi na viwili. ²¹Walii ya waliiti wakadiria kuwela waparu elfu tanu bila ya kuwalanga wadara na wana.²²Mara yimu kawaamuru wafundwa wakuyi wingiri mkati mwa mashua, lishaka ali yomberi auwaga umati ugendi zau. ²³Badala ya kuaga umati ugendi zau, kakwena kumpindi kulugongu kuluwa gweka yakuyi. Lishaka paiweliti jioni kaweliti gweka yakuyi. ²⁴Viraa vinu mashua paiweliti pakati pa nbahari paiyumba kwa ndambu ya mawimbi, kuwela upepu uwela wa mpisho.²⁵Lishakan la pashiru la nzamu ya msheshi Yesu kawakaribia, poakagenda kumpindi kwa mashi. ²⁶Lishaka wafundwa wakuyi pawamwoniti pakagendagenda kumpindi mwa bahjari, wahofu na kuzumba," Ni mzuka" na kukoma umatu mu hali ya kutira. ²⁷Yesu kawagambazia marayimu, pakazumba," Mujipio moyu! ni neni namtira."²⁸Petro kamwankuliti kwa kuzumba," Mtua, kama ni gwenga, guamuru nizi kwaku kumpindi kwa mashi." ²⁹Yesu kazumbiti," Gwizi" .Vinu Petro kalawiti mkati mwa mashua na kugendagenda kumpindi kwa mashi kugenda kwa Yesu. ³⁰Viraa Petro paklaoniti mawimbi, katira, na kwanja kuzama, pasi, pakashema kwa sauti na kutakula, " Mtua, gunopili!"³¹Kulongolu Yesu katarazia liwoku lakuyi pakamnyasura Petro, na kumgambazia, ' Gwenga gwana imani ndidini, kwa ndambu gaa guweliti na mashaka?" ³²Su Yesu na Petro pawangiliti mu mashua, upepu ukomiti kuvuma. ³³Wafundwa mumashua wamwabudu Yesu na kuzumba, " Nakaka gwenga gwa mwana gwa Mlungu."³⁴Na pawaweliti waloka kala, wasokiti mu nchi ya Genesareti. ³⁵Na wantu wa lieneu lilia pawammaniti Yesu, waragaliliti ujumbi kila sehemu za mkandu. Na kujega kila yakawela mgonju. ³⁶Wamsii kuwela kubata pindu la vazinlakuyi, na wavua yawabatiti waponiti.

Chapter 15

¹Su Mafarisayo na walemba wiziti kwa Yesu kulawa Yerusalem. Na kuzumba, " ²Kwa ntambu gaa wafundwa wagaharibu mapokeu gawazewi? Kwa kuwela wagurura ndiri mawoku gau pawankulia shiboga." ³Yesu kawankuliti na kuwagambazia, " Mwenga__ kwa ndambu gaa muyaribu sheria ya Mtua kwa ajili ya mapokeu gwenu?⁴Kwa kuwela Mlungu kazumba,' Gumuheshimu tati gwaku na mau gwaku, nakaka akasokoli.' ⁵Viraa mwenga myowela, ' Kila ya kumgambila tati na mau gwakuyi, kila msaada yana gupati kulawa kwangu vinu ni lifupu kulawa kwa Mlungu,'" " ⁶Muntu ayu kahela haja ya kumuheshimu tati gwakuyi. Mu namna ayi mulitengula linenu la Mlungu kwa ajili ya mapokeu genu.⁷Enyi mwa wanafiki, ni vema gambira Isaya sikatabiri kumpindi kwenu pakazumbiti, ⁸'Wantu hawa waheshimu neni kwa milomu yau, viraa mioyu yau yakatali na neni. ⁹Waabudu bure, kwa kuwela wawafunda mafundu yagawela lagilu la wanadamu."'¹⁰Su kawakosia makutanu na kuwagambira," Mpikanili na mummani__ ¹¹Kwahela shintu shingira mumromu mwa muntu na kumtenda najisi. Bali, shimrswa mu mlomu ashi ndo shimtenda muntu kuwela najisi."¹²Su wafundwa wamgendela na kutakula na Yesu," Je!, Guvimana mafarisayu pawapikaniliti lili li8nenu wakalaliti?" ¹³Yesu kawankula na kuzumba," KIla mmea ambau tati gwangu gwa kumbinguni kauyalandiri akautupuri. ¹⁴Muwaleki gweka, wau ni walangazia vipofu. Gambira muntu shipofu akamlomngozii shipofu myaguyi, waseli wawili awaguwili mulilindi."¹⁵Petro kankuliti na kumgambira Yesu," Gutwelezi mfanu agu kwatwenga, ¹⁶Yesu kankuliti," Namwenga vilaa badu amwenielewi? ¹⁷Mwenga muonandiri kila shigandashi kumlomu shipitira mumtima na kugenda kushou?.¹⁸Viraa vintu vyoseli yavilawa mumlomu kulawa mkati mwa kumoyu. Ndo vintu vimtenda muntu najisi. ¹⁹Kwa kuwela mu moyu hulavia mawazu madoda, ulagaji, uzinzi, uasherati, kwiwa, ushuhuda wa uwongu, na kwigira. ²⁰Aga ndo mambu gamtura muntu unajisi. Viraa kulia bila kunawa apa kumtenda muntu kuwela najisi."²¹Su Yesu kalawiti mahal;i palia na kulibagula na kwelekea upandi wa mji ya Tira na Sidoni. ²²Guloli kiziti mdara Mkanani kulawa upandi azi.Pakapaza sauti kuzumba," Guhurumii, Mtua, mwana gwa Daudi binti gwangu kamkuteswa na pepu." ²³viraa Yesu apa kamwankuli linenu. Wafundwa wakuyi wiziti pawamsihi, pawazumba," Gumuusii kauki zakuyi, maana katukomela umatu."²⁴Yesu kawankula na kuzumba, wamntumindiri kwa muntu yoseli bali kwa kondoru yawagamila na wanumba ya israeli." ²⁵Viraa kiziti na kung'ong'onala palongolu pakuyi, pakazumba," Mtua guntangi." ²⁶Kamwankuliti na kuzumba," Si vema kutora shiboga sha wana na kuwasila wang'ang'a,"²⁷Kazumbiti, " Yina , Mtua, hata hangu wang'ang'a wadidini kulia shiboga shashituruka pameza pa Mtua gwau." ²⁸Su Yesu kankuliti na kuzumba " Mdara, litumbiru lyako ni kulu, Na itendeki kwaku gambira si gufira." Na binti yakuyi kaweliti kaponwaziwa wakati gula gulii.²⁹Yesu kaukiti palia na kugengda pakwegela na bahari ya Galilaya. SU kagenditi kumpindi kurugongu na kulivaga aku. ³⁰Kundi kulu liziti kwakuyi. Na kumjegela viweti, vipofu, bubu, vilema na wamonga wavua, yawawelawaluwala. Wawaturiti mu maguru ga Yesu na kuwaponazia. ³¹Na womberi umati washangaiti pawaoniti mabubu, pawayowela, na vilema pawatendwa wazima, viwete pawagendagenda, na vipofu pawaona. Wamkwisiti Mlungu gwa Israeli.³²Yesu kawshemiti wafundwa wakuyi na kuzumba," Niwaonela huru ma umati, kwa kuwela wawela na neni kwa masiku matatu bila kuliya shintu shoseri. Apa niwaagi wagendi kwau bila kulia, pawiza kuzimia munjira." ³³Wafundwa wakuyi wamgambazia," Ni koshi tuweza kupata mikati yakutosha panu nyikani kwikuta na umati mkulu hangu?" ³⁴Yesu kawagambira," Mwana mikati mininga?" Wazumba," Saba na wasomba wadididini." ³⁵Yesu kaamuru umati uvivagi pasi.³⁶Kaitwaa mikati saba na wasomba, na baada ya vkushukuru, kaimega na kuwaupa wafundwa. wafundwa wawapanana umati. ³⁷Wantu woseli walia na kwikuta. na wakusanya mabaki ga shiboga na vipandi vya shiboga vibakiti vipandevipande, vimemiti vikapu saba. ³⁸Woseli yawaliiti shiboga waweliti waparu elfu nane bila wadara na wana. ³⁹Su Yesu kauwaga umati wagendi zau na kwingila mnkati mwa mashua na kugenda sehemu za Magadani.

Chapter 16

¹Mafarisayo na masadukayo wamwiziliti na kumjera Yesu kawalangazii ishara yairawa angani. Viraa Yesu kawankuliti na kuwela," ²Paiwera ni jioni mzumba kuwela ni hali ya hewa ni iherepa kwa kuwela anga ni lisheri.³Na mandawila mzumba' Hali ya hewa lelu si nzuri kwa kuwela anga ni lisheli na mawingu yagavunikila anga loseli.' Mvimana kufasili mwenukanu wa anga, viraa apo mwezi kufasiri ishara za nyakati. ⁴Shizazi shiovu sha uzinzi shakasakula ishara. Kwa kuwela ishara yoseli shanakapewi, aipoti ili ya Yona. Su yesu kamleka na kugenda zakuyi.⁵Wafundwa wiziti upandi wa pili, viraa waweliti waliarua kutora mikate. ⁶Yesu kawagambazia," Mulitahadhari muweli makini na shashu za mafarisayo na masadukayo." ⁷Wafundwa walihoji muwamu mwau na kuzumba," Nikwa kuwela tulela ndiri mikate." ⁸Yesu kavimaniti ali na kuzumba," Mwenga mwa imani ndidini, kwa ndambu ga mulihora na kulitakuzia muwamu mwenu na kuzumba kuwela ni kwa ndambu ya mtoriti ndili mikate?⁹Je badu amvimani ama kukumbuka ili mikate mitanu kwa wantu elfu tano, na vikapu vininga vyamkusanyiti? ¹⁰Ama mikate saba kwa wantu elfu nne, na vikapu vinimga mtoriti?¹¹Iwela ashi kuwela handa mwelewa ndiri kuwela weliti nyowela ndiri na mwenga kumpindi kwa mikate? Muritunzi na mulihazuri na shachu ya mafarisayo na masadukayo." ¹²Su wavimaniti kuwela kawagambazia kumpindi kwa kuliadhariu na mikati yaiwela chachu ,bali kuliadhari na mafundu ga mafarisayo na masadukayo.¹³Lishaka Yesu pakafikiti sehemu za Kaisaria ya Filipi, kawakosia wafundwa wakuyi. Pakazumba," Wantu wazumba kuwela mwana gwa muntu ni gani?" ¹⁴Wazumbiti, " Wamonga kuwela ni yohana Mbatizaji; wamonga Eliya; na wamonga, Yeremia, au yumuwapo gwa manabii. ¹⁵Kawagambazia , mwenga mzumba neni nagaa? ¹⁶Kwa kankula, Simoni Petro kazumba," Gwenga ni gwa Kristo mwana gwa Mlungu yakawera hai."¹⁷Yesukamwankula na kumgambazia," Gubalikiwa gwenga, Simoni Bar Yona, kwa kuwela mwazi na nyama livunulwa ndili ali , bali Tati gwangu yakawela kumbingu. ¹⁸Na neni viraa nikugambila kuwela gwenga ni Petro, na kumpindi kwa mwamba agu anyawi likanisa langu. Milango ya kuzimu apa ilisindi.¹⁹Anikupi gwenga funguu za ufalme wa kumbingu. Shoseli shanagutawi dunia ashiweli shitawilwa kumpindi viraa, na shoseri shana guvuguli duniani ashivugulwi kumpindi viraa." ²⁰Su Yesu kawaamuru wafundwa nawamgambila muntu yoseri kuwela yomberi ni Kristo.²¹Toka lishaka ali Yesu kanjiti kuwagambazia wafundwa kuwela ni lazima kagendi Yerusalemu kuteswa kwa mabu gavua mu mawoku ga wazewi na wakuru wa makuhani na walemba kuniraga na kufufukka lishaka la tatu. ²²Su Petro kamtora pambeku nan kumkalapia, kwa kuzumba," Jambu ali na liweli kutari na twenga, Mtua nalilawila kwaku. ²³Viraa Yesu kagalambuka na na kumgambira Petro," Guuyi kumbeli kwangu shetani!gwenga ni shizuizi kwa neni, kwa mana apo gujali mambu ga Mlungu, bali mambu ga wanadamu."²⁴Su Yesukawagambira wafundwa wakuyi,''pakwana muntu yoseli pakafira kumfuata neni lazima kalikani mweni, katori msalaba gwa kuyi, na kafuati. ²⁵Kwa kuwela yana kafira kugalopola maisha gakuyi akayagamazia, na kwa yoseri yana kagamizia maisha yakuyi ya neni akagalopoli. ²⁶Je! ni faida gani kaipatiti muntu kupata dunia yoseri lakini akapoteza maisha gakuyi? Je! ni shintu ga atakachotoa muntu mu kubadilishana na maisha yakuyi?²⁷Kwa kuwera mwana gwa Adamu akizi mu ukwisa wa tati gwa kuyi na mahoku wakuyi. Nayomberi akamripi kila nganila na matendu gakuyi. ²⁸Nakaka niwagambazia kwana wamu wenu ya mgoroka panu ambau apo wala walii mauti mpaka pawamwona mwana gwa Adamu pakiza mu ufalme wakuyi.

Chapter 17

¹Masiku masita baadayi Yesu kawatoriti pamuhela na yomberi Petro na Yakobo, na Yohana, Mlongu gwakuyi, na kuwatora mpaka pampindi pa lugongu mtari wau weni. ²Kabadilishwa palongoru pau. Sheni shakuyi shing'aliti gambira mshenji na nguu zakuyi ziwonikiti za kung'ara gambira nuru.³Guloli, pali walawiliti Musa na Eliya pawayowwela nayi. ⁴Petro kakuliti na kumgambazia Yesu, " Mtua, ni vema kwa twengakuwepu mahal panu. Gambira pagutamani, anyawi panu vibanda vitatu- shimu shaku, na shimu kwa ajili ya Musa, na shimu kwa ajili ya Eliya."⁵Lishaka pakayowera, gulili liwingu lyeupi liwatulila shivuli, na guloli, ilawila sauti kulawa mu mawingu, paizumba,'" Ayu ni mwana gwamgu mfirwa yakafirizia nayu, mumpikanili ayu." ⁶Wafundwa pawapikaniliti aga, wagua shifudifudi na kutira sana. ⁷Su yesu kiziti na kuwabata na kutakura," Mgoroki wala namtira." ⁸Nawomberi wagolosiiti sheni zau kumpindi na kumwona ndiri muntu isipokuwa Yesu gweka yakuyi.⁹Na paweliti wamkusuruka kuligongu, Yesu kawalagalila, pakazumba," Namravia habari ya maonu aga mpaka mwana gwa Adamu pakafufuka kulawa kwa wafu." ¹⁰Wafundwa wakuyi wamkosiiti, pawazumba," Ni kwa ndambu ya walemba watakula kuwela Eliya akizi huti.?¹¹Yesu kawankuliti,' Eliya akizi nakaka na akauzii mambu goseli. ¹²Viraa niwagambira mwenga, Eliya kiza kala, viraaa wammanandili. Badala yakuyi, wamtendera mabu yawagafira womberi. N hangu ndo mwan gwa adamu yakateseka mu mawoku gau." ¹³Su wafundwa wavimaniti kuwela kaweliti katakula habari za Yohana mbatizaji.¹⁴Pawasokiti mu umati wa wantu, muntu yumu kagenditi, pakakoma magoti palongolu pakyi, na kuwagambazia, " ¹⁵Mtua, gumuhurumii mwana gwangu, mana kawela na shifafa na kuteseka sana. Kwa kuwela mara yamonga huguira mu motu ama mu mashi. ¹⁶Nimjegiti kwa wafundwa waku, viraa wawezitindiri kmpinazia.¹⁷Yesu kankuliti pakazumba," Mwenga mwa shizazi sha shiamini ndili na shashiaribika, anikari pamuhera na mwenga mapaka lini? Nanilivumilii mpaka lini? Gumjegi kwa neni." ¹⁸Yesu kamkalapila, na pepu kamlawa. Kijana kaponwazia saa ilailiya.¹⁹Su yesu wamwiziliti kwa siri na kumkosia," Kwandambu gaa tuweza ndiri kumwinga?" ²⁰Yesu kawagambazia," Kwa kuwela imani yenu didini. Nakaka niwagambira, kama pamwela na imani ndidini gambira punje ya mbeyu ya haladari, amu wezi kuugambira lugongu alu guami gulawi panu, gugendi kuli, na womberi aguhami na apokuweli na shintu shoseri shashindikana kwa mwenga. ²¹( Guzingatii: manenu ga mstari gwa 21" Viraa, yahera hila ya pepo apo iwezekani kulawa, ila kwa maruwa na kufunga" apagawoniki mu nakala bora za makashu).²²Lishaka pawaweriti badu Galilaya, Yesu kawagambira wafundwa wakuyi," Mwana gwa Adamu akashemwi mu mawoku mwa wantu. ²³Na wamwilagi, na lishaka la tatu akafufuki." Wafundawa wahuzunika sana.²⁴Na womberi pawsokiti Kapernaumu, wantu yawakusanya kodi na ya nusu shekeri wamgendera Petro na kuzumba," Je mfunda gwenu kalipa kodi ya nusu shekeli?" ²⁵Kazumba," Yina" Viraa Petro kwanja na kuzumba, " Gurihora shishi Simoni? Wafalme wa dunia, wanka kodi ama ushuru kulawa kwa gani? kwa walii yawatoa kulawa kwa neni?²⁶Na lishaka Petro pakazumbiti, " Kulawa kwa wahenga " Yesu kamgambira, hangu watawala wauka mu ulipaji. ²⁷Viraa natwiza kuwatenda watiza ushuru pawatenda madoda, guuki kubahari, gwasi ndoanu, na gumtwai uli somba yakiza kwanja. Badala ya kuvuluga mlomu gwakuyi, akawoni milia shekeri yimu. guitori na kuwapanana watoza ushuru kwa ajiri yangu na gwenga.

Chapter 18

¹Muda gulaagu wafundwa wiziti kwa Yesu na kumgambila," Ni gaa yakawela mkulu kuliku ufalme wa kumbingu?" ²Yesu kamshemiti mwana mdidini, kamtura mu myayu, ³na kuzumba," Nakaka niwagambira, pamtubu ndiri na kuwela gambira wana wadidini apan muwezi kwingila mu ufalme wa Mlungu.⁴GHangu yoseri kalisulusia gambira mwana mdidini , muntu gambira aguni mkuru mu ufalme wa kumbingu. ⁵Na yoseri yakamwanka mwana mdidini kwa litau langu kananka neni. ⁶Viraa yoseri yakasababisha yumu kati ya wadidini awa yawajimila kuasi, aiweli safi kwa muntu ayu libuhi la kusagira palitawilwa mu singu mwakuyi, na kuzamishwa mu shirindi mwa bahari.⁷Oli kwa dunia kwa ndambu ya mashaka ga kukwaza! kwa kuwela kwahela budi kwa mashaka aga ga giza, viraa oli gwakuyi kwa muntu ulii mashaka aga agizi kwa ajili yakuyi! ⁸gambira liwoku ama liguru laku palikusababisha kukalala, gugutumuli na gugwasili kutari na gwenga. Ni vizuri zaidi kwaku gwenga kwingira mu uzima bila liwoku ama shilema, kuliku kukwasila mu motu gwa milele paguwela na mawoku goseli ama magulu goseri.⁹Gambira lisu laku palikukal;alisha, guritupuli na kulyasii kutali na gwenga. Ni weri zaidi kwaku gwenga gwingiri mu uzima wa milele na lisu limu, kuliku kukwasila mu motu wa milele na masu goseri.¹⁰Mloli na mwiza kumdharau yumu gwa wadidini awa.Kwamana niwagambira kuwela kumbingu kwana mahoka womberi masiku goseli pa wagulola sheni sha Tati gwangu yakawela kumbingui. ( ¹¹Zingatia: Visowelu vya viwoneka gambira mstari gwa 11," Kwa kuwela mwana gwa Adamu kiziti kulopola shirii shashiweriti shagamila." shashiwoneka ndiri mu nakala za makashu).¹²Mulihora shshi? Paiwera muntu kana kondolu miamoja, na yumu wau pakagamira, je apa kawaleki tisini na tisa ya mlugongu na kugenda kumsakula yumu yakagamira? ¹³Na pakawela kala kumpata, nakaka niwagambira kamfirizia kuliku walii tisini na tisa yawagamila ndiri. ¹⁴Vira hangu, siyu ufiru wa Tati gwenu wa kumbingu kuwela yumu gwa wadidini awa kangamili.¹⁵Gambira mlongu gwaku pakakukoa, gugendi , kumlangazii dosari ya iwera pakati yaku na yomberi pakawela gweka yakuyi. Gambira pakapikanila, aguweli gumuuzia mlongu gwaku. ¹⁶Viraa kama pakakupikanira ndiri, gumtori mlongu yumu ama wawili zaidi pamuhera na gwenga, kwa kuwela kwa vinywa vya wamashahidi wawili ama watatu kila nenu liweza kuthibitishwa.¹⁷Na pakapuuza kuwapikanila, guligambira likanisa lijambu ali, gambira pakapuuza vila vilii kulipikanila kanisa, su iweli gambira muntu gwa mataifa na m,toza ushuru.¹⁸Nakaka niwagambira, shoseri shirii shanamtawi duniani na mbinguni ashitawi. na shoseli shanamvuguli duniani na kumbimgu kivuguliwa. ¹⁹Vilaa niwagambiri kuwela gambira wantu wawili kati yenu pawakubaliana kumpindi mwa jambu loseli duniani lawaluua, ali Tati gwangu gwa kumpindi akalitendi. ²⁰Kwa kuwela wawili ama watatu pawakusanyika pamuhela kwa ajili ya litau langu, neni ni pa kati yau.²¹Kayi Petro kiza na kugambira Yesu," Mtua, ni mara nagapi mlongu gwangu pakanikosea nami nmisamehe? Handa mara saba?" ²²Yesu kamgambazia," Nikugambira ndiri mara saba, viraa sabini mara saba.²³Kwa ndambu ayi ufalme wa kumbingu nia sawa na ufalme fulani yakafiriti kusahirisha hesabu kulawa kwa wantumintumi wakuyi. ²⁴Pakanjiti kusahirisa hesabi, ndumindumi yumu kajegitwi kwakuyi ambayu yakawela kamdai talanta elfu kumi. ²⁵Kwa kuwela kaheliti na njira ya kupinga, mtua gwakuyi kalagalila wamuuzi, mdara gwakuyi pamuhela na wana wakuyi na kila shintushakawela nashi, na malipu gatendeki.²⁶Hangu ntumintumi kaguwiti, kakomiti magoti palongoru pakuyi pakazumba, ' Mtua, guweli na uheperu pamuhera na neni na anikulipikila shintu.' ²⁷Hangu mtua yulii ntumintumi, kwa kuwela kakubwiti sana na huruma, kamlekazia na kumsamehe lideni ali.²⁸Viraa ndumindumi uli kalawiti na kumpata yumu kati ya wandumindumi wayaguyi, yakaweliti kamdai denari mia. Kamnikiti, kamkaba pasingu, na kumgambira, 'Kundipi shirii shanikudai.' ²⁹Viraa yulii ntumintumi muyagui kaguwiti na kumsihi sana, pakazumba, guweli na uheperu na neni, na anikulipi.'³⁰Viraa ndumindumi yulii wa kwanja kalemiti. Badala yakuyi, kagenditi na kumwasila muligereza, mpaka pa kamlipa shilii sha kamdai. ³¹Na pawaoniti wandumindumi wayagui shilii sha shilawila. Wasikitika sana. Wiziti na kumgambira mtua gwau kila shintu shashilawila.³²Su ulii mtua gwa wantumintumi yulia kamshemiti , na kumgambira,' Gwenga gwa muntu gudoda, nakukusamehe gwenga lideni loseli na kuwela gusii sana. ³³Je! Apa gutakiwi kuwela naahuruma kwa ndumindumi muyag, gambira neni ndambu ya nikuhurumia gwenga?³⁴Mtua gwakuyi kakasirika na kumkabidhi kwa walii yawatesaa mpaka pakalipa shiasi shoseri shakaweliti kamdai. ³⁵Hangu ndo Tati gwangu gwa kumbingu yanakatendi, gambira kila yumu gwenu apiokamsamehe mlongu gwakuyi kulkawa mu mioyu yenu."

Chapter 19

¹Ilawiliti lishaka Yesu pakamaliliti manenu aga, kaukiti Galilaya, na kugenda mu mpaka gwa Yudea palongolu pa lushemba Yordani. ²Umati mkulu umfatiti, na kawaponazia aku.³Mafarisayo wamwiziliti, wamjera, wamgambazia," Je ni halali kwa muntu kumleka mdara gwakuyi kwa ntambu yoseri?" ⁴Yesu kankuliti na kuzumba," Msomandili, yomberi ya kawanyawiti kwanja kamnyawiti mparu na mdara?⁵Na kayi kazumbiti, ' Kwa ndambu ayi mparu akamreki tati gwakuyi na mau gwakuyi na kuliunga na mdara gwakuyi, nawomberi wawili awaeli shimba yimu?' ⁶Hangu si shimba kayi, bali shimba yimu. Su shakaunganisha Mlungu muntu yoseri nakashibagula."⁷Wamga,bira ," Kwa ndambu gaa Musa katuamuru kulavia hati ya taraka a kumleka?" ⁸Kawagambira," Kwa ukakamala wenu wa mioyu Musa kawapanana ruhusa kuwareka wadara wenu, viraa tangu kwanja iweriti ndiri hangu. ⁹Niwagambira kuwela yoseri yakamleka mdara gwakuyi aipoti kwa ndambu ya uzinzi, na kumyuga muntu yamonga, kazini, na mparu yakamyuga mdara ya kulekwa kazini."¹⁰Wafundwa wamgambazia Yesu," Gambira ndambu yaiwela kwa mparu na mdara, si weni kuliyuga." ¹¹Viraa Yesu kawagambira," Si kila muntu yakaweza kwanka mafundu aga, bali ni kwa wali tu yawaruhusiwa kwanka. ¹²Kwa vili wapanu matoashi yawzalikiti kulawa mumitima ya wamau wau. Na vilavilii kwana matowashi yawatendwa na wantu. Na kwana matoashi kwa ajili ya ufalme wa mbinguni. Yakaweza kwanka ,mafundu aga na kayanki."¹³Su wajegwitwi wana wadidini ili watulilwi mawoku kumpindi kwau na kuluwa, viraa wafundwa wakuyi wawkalipila. ¹⁴Bali Yesu kazumba," Muwaruhusu wana wadidini, wala na muwabelazia kwiza kwa neni, kwa maana ufalme wa kumbingu ni wawantu gambira awa. ¹⁵Na yomberi katura mawoku gakuyi kumpindi kwau, na su kaukiti palia.¹⁶Guloli muntu yumu kiza kwa Yesu na kuzumba na kuzumba," Mfunda , ni shintu shiherepa shantakiwa kushitenda ili panti kuwela na ukomu wa milele?" ¹⁷Yesu kamgambazia, " kwa ntambu gaa gunkosia ni shintu gaa shiherepa? Kwan yumu tu yakawela mwema , viraa gambira pagufira kupata ukomu, kubati lagiru la Mlungu.'¹⁸Ulia muntu kamkosia," Ni sheria zoshi?" Yesu kazumbiti ," Usiuwe, usizini, nangwiwa,nagushuhudia uwongu, ¹⁹Guwaheshim tati gwaku na mau gwaku, na gumfiri jirani gwaku gambira nafsi yaku."²⁰Muntu uli kamgambazia," Mambu goseri aga nigajimila. Badu nfira shishi? " ²¹Yesu kawagambazia," Handa pagufira kuwela mkamilifu, gugendi , gwakauzi vya guwela navi, na guwapanani maskini, na aguweli na hazina kumbingu. Su gwizi gufati." ²²Viraa kijana uli pakapikaniliti aga Yesu yakamgambira, kaukiti kwa huzuni, kwa kuwela kaweliti kamiliki mali zivua.²³Yesu kawagambiala wafundwa wakuyi,' Nakaka niwagambira, nivikamala kwa muntu tajiri kwingira mu ufalme wa kumbingu. ²⁴Kayi niwagambira, niyeuka kwa kwa ngamia kupitira mushitobori sha sindanu, kuliku kwa muntu tajiri kwingila mu ufalme wa mbinguni."²⁵Wafundwa pawapikaniliti hangu, washangaiti sana na kuzumba," Ni gani vinu yanakawokoki?" ²⁶Yesu kawaliliti na kutakura," Kwa wanadamu ali apoliwezekana, viraa kwa Mlungu goseri yawezekana." ²⁷Su Petro kamwankula na kumgambira ," Guloli tureka vyoseri na kukufata gwenga. Ni shintu gaa shanitupati?"²⁸Yesu kawagambazia ," Nakaka niwagambira yomberi yakafatiti neni, mu uzau wa syayi lishaka mwana gwa Adamu pakalivaga mu shiti sha enzisha ukwisa wakuyi, mwenga viraaa amrivagi pampindi mwa viti kumi na viwilivya enzi, kugahukumu makabira kumi na mawili ga Israeli.²⁹Kila yumu gwenu yakaleka numba, kaka, dada, tati, na mau, wana ama kwa ajili ya litai langu, akanki mara mia na kuurithi ukomu gwa milele. ³⁰Viraa wavua yawawela wa kwanja vinu, awaweli a kumwishu, na yawela wa kumwishu awaweli wa kwanja.

Chapter 20

¹Kwa maana ufalme wa kumbingu ulifana na yakamiliki lilambu, yukimuka mandawila pee ilii kuajili wandumindumi mu lilambu lakuyi la mizabibu. ²Baada ya mapatanu na wandumindumi dinari yimu kwa kutwa, kawaragalila kugenda mu lilambu lakuyi la mizabibu.³Kagenditi kayi baada ya masaa matatu hangu na kawaoniti watenda lihengu wamonga waweriti wagoroka bila kutenda lihengu mu lieneu la pasoku. ⁴Kawagambazia,' Mwenga viraa, mgendi mu lilambu la mizabibu, na shoseli sha shiwela halai aniwalipi.' Hangu su wagenditi kutenda lihengu.⁵Kagenditi kayi baada ya masaa sita nakayi mu lisaa la tisa, na katenditi viraaa hangu. ⁶Mara yamonga kayi ipata saa kumi na yimu, kagenditi na kuwaona wantu wamonga wagoroka bila lihengu. Kawagambazia,' Kwa ndambu gaa mgoroka panu bila kutenda lihengu loseli kwa lishaka lizima? ⁷Wamgambazia, kwa kuwela kwahela muntu yoseli ili yakatuajiri. Kawagambazia,' Na mwenga viraa mgendi mulilambu la mizabibu.'⁸Lishaka la jioni palisokiti, yakana shamba la mizabibu kamgambira ya kagorokela gwakuyi,' Guwashemi wandumindumi na guwalipi mishahara, kwa kwanja na gwa mwishu hadi gwa kwanja.' ⁹Pawiziti walia ya wawaajiri saa kumi na moja , kila yumu gwao kankiti dinari. ¹⁰Wiziti wandumindumi wa kwanja, walihoriti kuwela ewanki zaidi, viraa wankiti kila yumu dinari yimu kila muntu.¹¹Baada ya kuwanka malipu gau, wamlalamikila yakamiliki lilambu. ¹²Pawazumba,' Hawa wandumindumi wa kumwishu watumia lisaa limu tu mu kutenda lihengu, viraa guwaripa na twenga, twenga tulitwika shisanka kwa lishaka lizima na kulungula na jotu.¹³Viraa yakana lilambu kankuliti na kuzumba kwa yumu gwau,' Ganja, aipoti ntenda vibaya. Je! tukubaliananndiri na mwenga kwa dinari yimu? ¹⁴Gwanki shirii sha halali kwaku na gugendi zaku. Sekelela kwangu kuwapanana awa wandumindumi yawaajiritwi kumwishu sawasawa na gwenga.¹⁵Je! si haki kwa neni kutenda shirii shamfira mu mali zangu? ama lisu laku liovu kwa kuwela neni muheri? ¹⁶Hangu wa kumwishu akaweli gwa kwanja na gwa kwanja akaweli wa mishu."¹⁷Yesu pakaweliti pakakwena kugenda Yerusalem, kawatoriti wafundwa wakuyi kumi na wawili pambeku, na mu nila kawagambazia, " ¹⁸Mloli twankugenda Yerusalemu, na mwana gwa Adamu akaturwi mumawoku gaa wakulu wa makuhani na walemba. Awamuhukumu kifo ¹⁹na awamlavii kwa wantu wa maisi su kumdhihaki, kumkoma na kumsulubisha,. Viraa mu lishaka la tatu akafufuki."²⁰Su mau gwa wana gwa Zebedayo kiziti kwa Yesu na wana wakuyi kakomiti magoti palongolu pakuyi na kumlua shintu kulawa kwakuyi. ²¹Yesu kamgambazia," Gufira shishi?" Kamgambazia," Guamuru kuwela awa wana gwangu wawili walikali , yumu liwoku laku la kulia na yumu liwokulaku la kushoto mu ufalme waku."²²Viraa yesu kankuliti na kutakula, " Apa guvimani shagurua. Je! guweza kulandira shikombi shimu shashiwera nandira neni?" wamgambira," Tuweza." ²³Kawagambazia," Shikombi shangu nakaka amlandiri. Viraa kulikala muliwoku langu la kulia na kushoto si jukumu langu kuwapanana, viraa ni kwa wali yawaandaliwa na Tati gwangu." ²⁴Wafundwa wamonga kumi pawapikanila hangu, wahuzunishitwi sana na walii walongu wawili.²⁵Viraa Yesu kawashemiti mweni na kuwagambira," Muvimana kuwela yawatawala maisi kuwatishira, nawakulu wau hutekeleza mamlaka kumpindi kwau. ²⁶Viraa naiwera hangu kwa mwenga. badala yakuy, yoseli yakafira kuwera mkulu muwamu mwena ni lazima kwaweli ndumindumi gwenu. ²⁷Nayakawela gwa kwanja muwamu gwenu na lazima kaweli ndumindumi gwenu. ²⁸Gambira vilii mwana gwa Adamu kizitindiriwamtumikili, bali katumiki, na kulavia ukomu wakuyi kuwela ulopola kwa wavua."²⁹Lishaka pawalawiti Yeriko, umati mkulu umfatiti. ³⁰Na waoniti vipofu wawili walivaga pambeku pa bahari. Pawapikaniliti kuwela Yesu kupita, wagutiti umatu na kuzumba," Mtua, mwana gwa Daudi, gutuhurumii." ³¹Viraa umati uwakalipila, na kuwagambira mnyamariri. Hata hangu, wombeli wagutiti zaidi na kuzumba," Mta , mwana gwa Daudi, gutuhurumii."³²Su Yesu kagorokiti na kuwashema na kuwakosia," Mfira niwatenderi shishi? " ³³Wamgambazia," Mtua kwamba masu getu gavugulwi." ³⁴Su Yesu, pakaweliti kanikwa na huruma, kagabata masu gau, mara ayi, wankiti uwezu gwa kuwona na wamfatiti.

Chapter 21

¹Yesu pamuhela na wafundwa wakuyi wasokiti pakwegela na Jerusalem na wagenditi mpaka Bethfage, mu lugongu mizeituni, su Yesu kawalagalila wafundwa wakuyi wawili, ²kawagambira, " Mgendi mu shijiji sha shifuata, na mara yimu amwoni punda katawalila palii, na mwana gwa punda pamuhela na yomberi muwavuguli na kuwajega kwa neni. ³Paiwela muntu yoseli kawagambira shoseri kulawilana na ali, amtakuli,' Mtua kawafira,' na muntu ayu mara yimu akawaruhusu mwizi pamuhela na wombeli."⁴Jambu ali lilawiti ni lilii lalitakukuritwi kupitira kwa nabii ni lazima litimili. Kawagambazia, ⁵Muwagambiri binti sayuni, guloli, mfalme gwaku amukwiza kwa twenga, mnanagala na pakawela kamkwena punda, na mwana punda mparu, na mwana punda nonu.⁶Su wafundwa waukiti na kutenda gambila Yesu sikalagila. ⁷Wamjegiti punda na mwana punda, na kutura nguu zau kumpindi kwau, na yombeli Yesu kalivagiti palia. ⁸wavua mulikusanyiku waazalila nguu zau munjira, na wamkonga wadumuriti ntambi za mitera kulawa mu mitera na kwazalila mu barabara.⁹Umati wa umrongoreliti Yesu na walii yawamfatiti wagutiti umatu, pawazumba,"Hosana kwa mwana wa Daudi! Ni mbarikiwa yakiza kwa litau la Mtua. Hosana kumpindi zaidi!" ¹⁰Yesu pakasokiti Yerusalemu, muji goseli gusinduka na kuzumba," ayu ni gaa? ¹¹"Umati wankuliti, "Ayu ni Yesu Nabii, kulawa Nazareti ya Galilaya."¹²Su Yesu kingila mu hekalu la Mlungu. Kawawingiti woseli yawaweliti wankuuza na wahemelela hekaluni. Viraa kagalamburiti meza za yawabadilishana fedha na vinti vya yawauza njiwa. ¹³Kawagambila," Ilembwiti, Numba yangu ashemwi numba ya maluwila, viraa mwenga mwaitenda pangu la wapokaji." ¹⁴Viraa vipofu na vilema wamwankulit hekaluni, na yomberi kawaponazia.¹⁵Viraa lishaka wakulu wa makuhani na walemba pawaoniti maajabu yakatenda, na pawapakaniliti wana pa wakoma umatu hekaluni na kuzumba," Hosana kwa mwana gwa Daudi," wabatitwi na maya. ¹⁶Wamgambira," Gupikanila shirii sha shitakulwa na awa wantu?" Yesu kawagambazia, ," Yina! Viraa amweniwahi kusoma; kulawa mumilomu mwa wana na wana wanonu yawanona mwanasifa ikamilika?" ¹⁷Su Yesu kawalekiti na kugenda kuja ya muji wa Bethania na kugonja kulaaaku.¹⁸Mandawila pakaweliti kumjini, kaweliti na njala. ¹⁹Kawoniti mtera pambeku pa barabara. Kaugendera, viraa kapatitindili shintu kumpindi isipokuwa mihamba. Kaugambiliti,"Napawela na matunda kwaku daima kayi." Na mara ila mtera gulia gunyala.²⁰Wafundwa pawaoniti, wastaajabu na kuzumba," Iwela ashi mtera gunyala mara yimu?" ²¹Yesu kankuliti na kuzumba," Nakaka niwagambazia, gambila pamuhela na litumbiru na apa wasiwasi, apa mtendi shili shatendekiti kwa agu mtera tu viraa amuugambila hata lugongu ali, gutolwi na kugaswila baharini, na aitendeki. ²²Shoseli shana mluwi kwa sala, akupamlitumba, amwanki."²³Yesu pakasokiti hekaluni, wakulu wa makuhani na wazewi wa wantu wamwiziliti pakati pakaweliti kakufunda na kumkosia," Ni kwa ukalipa gaa gutenda mambu aga? Na nigaa yakakupanana mamlaka aga?" ²⁴Yesu kawankuliti na kuwagambira, " Na neni aniwakosii liswali limu, kama mgambila na neni vilavilii aniwagambiri ni kwa mamlaka ga ndenda mabu aga.²⁵Ubatizu wa Yohana- ulawa koshi, kumbingu au kwa wanadamu?" Walihoji weni, pawazumba, patuzumba ulawiti kumbingu, atatugambila, kwa shishi mwammwaminindili? ²⁶Viraa patuzumba , ulawiti kwa wanadamu , tuwatira makutanu, kwa kuwela woseri wamwona Yohana gambira nabii." ²⁷Su wamwankuliti Yesu na kuzumba," Tuvimanandiri" Kawagambira viraa, " Wala neni niwagambilitindili ni kwa mamlaka gaa namkutenda mambu aga.²⁸Viraa mulihola shishi? Muntu yakana wana wawili. Kagenditi yumu na kumgambazia,' mwana gwangu gugendi kutenda lihengu mu lilambu la mizabibu ²⁹lelu. mwana kankula na kutakula ,apang'endi,' Viraa baadayi kagalambuka mawazu na kugenda. ³⁰Na muntu yulii kagenda kwa mwana wa pili na na kuzumba shintu shilashilii. Mwana ayu kankula na kuzumba," Nangugenda, mtua, viraa kadendandili.³¹Yoshi kati ya wana wawili katenditi shakafiriti tati gwakuyi? Wazumbaiti," Mwana gwa kwanza." Yesu kawagambila ," Nakaka niwagambila yawakusanya ushuru na makahaba awingili mu ufalme wa Mlungu kabla ya mwenga kwingila. ³²Kwa mana Yohana kiziti kwa mwenga munjira nyoofu, viraa mumjimilandiri, lishaka wakusanya ushuru na makahaba wamjimiliti. Na mwenga, mwapanu ali mulitendi. Mweziti ndiri kutubu ili badayi mumjimili.³³Mpikanili mfanu gwamonga. Paweliti na muntu, muntu yakana eneu likulu la ardhi. Kayaliti mizabibu, kaizigililiti, kanyawiti na shambu sha kukamila divai, na kunyawitina na mnara gwa walinzi, na kuliusia kwa wanza zabibu, su kagenditi mu nchi yamonga. ³⁴Lishaka la kubenanga zabibu iweriti pakwegela, kawalagaliliti muwamu wa wandumundumi kwa wakulima wa zabibu kutola mizabibu yakuyi.³⁵Viraa wakulima wa zabibu wawatoliti wandumindumi wakuyi pawamkoma yumu, yamonga wamlaga, na wamkomiti yumu kwa mabuhi. ³⁶Kwa mara yamonga, yakamiliki kawalagalila kayi wandumindumi wamonga, wavua zaidi ya walia wa kwanja, viraa wakulima wa mizabibu watenditi vilavili. ³⁷Baada ya palia mtua uliya mlagaliliti kwau. mwana gwakuyi, pakazumba, awamweshimu mwana gwangu.³⁸Viraa wakulima wa mizabibu pawamwoniti shikambaku uliya, waligambazia, Ayu ni mrithi, mwizi, tumlagi na tukololi urithi.' ³⁹Hangu wamtoriti, wamwasila kunja ya lilambu la mizabibu na kumlaga.⁴⁰Je yakamiliki lilambu la mizabibu pakiza, akawatendi shishi wakulima wa mizabibu?" ⁴¹Wamgambira," Akawaharibu awa wantu waovu munjila ya ukalipa zaidi, na su akalikodishi lilambu la mizabibu kwa waklulima wamonga wa mizabibu, wantu ambau awli[pi kwa ajili ya mizabibu paipia."⁴²Yesu kawagambazia," Amwenisoma maandiku ,' libuhi la wadumuliti washi liwela libuhi likulu la msingi. Ali lilawiti kwa Mtua, na ishangaza mumasu mwetu?⁴³Hangu niwagambira, ufalme wa Mlungu autawaliwi kulawa kwa mwenga na kuwapa lalijali matunda gakuyi. ⁴⁴Yoseli yanakaguwi kumpindi kwa libuhi ali akamwegwi pingiripingiri. Viraa kwa yoseli yanakamguili, alimsogi."⁴⁵Wakulu wa makuhani na mafarisayo pawapikaniliti mifanu yakuyi waoniti kuwela kawayowelela womberi. ⁴⁶Viraa kila pawafiriti kutalazia mawoku kumpindi kwakuyi, wawatiliti makutanu, kwa kuwela wantu wamloliti gambila mbuyi.

Chapter 22

¹Yesu kazumbiti kayi na wombeli kwa mifanu, pakazumba, " ²Ufalme wa kumbingu ulifana na mfalme yakagenditi mu msambu gwa harusi ya mwanagwakuyi. ³Kawalagalila wandumindumi wakuyi kuwakalibisha yawaelitwi wawakalibishwa kwiza mu msambu gwa harusi, viraa wafiritindiri.⁴Mfalme kawalagalila kayi wandumindumi wamonga, pakazumba,"Muwagambili woseli yatuwaalika, mloli, niwatanda shiboga.Fahari na ndama gwangu yakanona wawashinja, na mambu goseli gatayuali, mwizi mu msambu gwa harusi."⁵Viraa wantu awa apowazingatii kwa dhati mwaliku gwaku. Muwamu mu lilambu gau, na wamonga wayiti mu maeneu gau ga biashara. ⁶Wamonga wagorokiti wandumindumi wa mfalme na kuwadhalalisha na kuwalaga. ⁷Viraa mfalme kakalaliti. Kalagaliliti lijeshi lakuyi, kuwalagawali yawalagiti na kugwagamizia muji gwau kwa motu.⁸Su kawagambazia wandumindumi wakuyi, " Msambu gwa tayari, viraa yawalikiti apa wastahili. ⁹Kwa hangu mgendi mu makutanu ga njira nkulu, muwaaliki wantu wavua ndambu ya iwezekana wizi mu msambu gwa harusi." ¹⁰Wandumindumi wagenditi njira nkulu na kuwaklalibisha wantu woseli yawawaoniti, waheri na wadoda. Hangu ukumbi gwa harusi wamemiti wahenga.¹¹Viraa mfalme pakingiliti kuwalola wahenga, kamwoniti muntubyumu yakawela kavalandiri livazi rasmi la harusi! ¹²Mfalme kamkosiiti,' Ganja, gupatitiashi kusoka panu mnumba bila la vazi la harusi? Na muntu ayu kankulitindiri shoseli.¹³Su mfalme pakawagambiliti wandumindumi wakuyi, " Mumtawi muntu ayu mumawoku na mumagulu na mumwasili kunja muligiza, aku ambaku akuweli na kuguta na kusaga menu. ¹⁴Kwa kuwela wantu wavua wawashema. viraa wasagulwa ni wadidini."¹⁵Su Mafarisayo waukiti na kupanga ndambu ya kumbata Yesu mu manenu gakuyi mweni. ¹⁶Su pawawalagaliliti wafunda wau pamuhela na Maherode. Na wamgambila Yesu," Mfunda , tuvimana kuwela gwenga ni muntu gwa nakaka, na kuwela gufunda shakafira Mlungu mu unakaka. Apo gujali maonyu ga muntu yamonga na kulangazia upendereu kwa wantu. ¹⁷Kwa ndambu ayi gutugambiri, gurihola shishi? Je, ni sawa kilagilu kulipa kodi kwa kaisari ama kwahera?"¹⁸Yesu kavimaniti maovu gau na kuzumba," Kwa ndambu gaa munjera mwenga mnwa wanafiki? ¹⁹Munangazii senti yaitumika kulipa kodi." Su wamjegeriti dinari.²⁰Yesu kawakosia, " Sheni na litau ali ni lagaa?" ²¹Wamwankula," Vya kaisari." su Yesu kawagambila, " Mumpi Kisari vintu vyaviwela vya Kaisari na vya Mlungu mumpanani Mlungu." ²²Pawapikaniliti hangu washangaiti. Su wamrekiti na kugenda zau.²³Lishaka ali muwamu wa Masadukayo wiziti kwa Yesu, walii yawazumba kuwela kwahela ufufuo gwa wafu. Wamkosiiti, ²⁴pawazumba," Mfunda, Musa kazumbiti. paiwela muntu kasokela bila kulela wana, mronga gwakuyi na kumrithi ayu mdara na kumpatila wana kwa ajili ya mrongo gwakuyi.²⁵Waweliti walongu saba. Gwa kwanja kayugiti na su pakahoiti bila kulela wana. Kamrekela mdara mlongu gwakuyi. ²⁶Su mlongu gwakuyi wapili na yomberi katenditi viraa hangu su ali gwa tatu, kaweliti hangu adi uli gwa saba. ²⁷Baada ya kutenda hangu woseli, ulimdara nayomberi kasokiti. ²⁸Vinu mu uvugulu ayu mdala akaweli mdara gwa gani muwalongu awa saba? kwa kuwela woseli wamyugiti."²⁹Viraa Yesu kawankuliti na kuwagambila," Mkosea, kwa ndambu ya mvimanandiri maandiku wala makakala ga Mlungu. ³⁰Kwa kuwela mu uvugulu, wantu wayugandiri wala kuwayuga. Badala yakuyi wantu awgambila mahoka aku kumbingu.³¹Viraa kuwela uvugulu wa wafu, amweni wahi kusoma shirii shashiwera Mlungu kashitakuti kwa mwenga, pakazumba, ³²Neni ni Mlungu wa Ibrahimu, Mlungu wa Isaka, na Mlungu wa Yakobo? Mlungu si Mlungu wa gwa wafu, bali ni Mlungu gwa yawawela na ukomu." ³³Lishaka kusanyiku pawapikaniliti ali, washangaiti na mafundu gakuyi.³⁴Viraa Mafarisayo pawapikaniliti kuwela Yesu kawanyamazia Masadukayo, walikusanya wau wenu kwa pamuhera. ³⁵Yumu gwau, pakawela mwanasheria, kamkosiiti swali kwa kumjela. ³⁶"Mfunda, ni lagiru lipi laliwela kulu kuliku zoseri mu lagiru?"³⁷Yesu kankuriti," Viraa gumfiri Mtua gwaku kwa moyu gwaku goseli, kwa rohu yaku yoseli, na kwa mahala gaku goseli. ³⁸Ayi ndo lagiru yaiwela kulu na ya kwanja.³⁹Na ya pili ilifana na ayi- ni lazima kumfira jirani gwaku gambira ndambu ya gulifira mweni. ⁴⁰Lagiru zoseli na manabii utegemela lagiru azi mbili."⁴¹Na Mafarisayo pawaweliti badu walikusanya pamuhela, Yesu kawakosiiti liswali. ⁴²Patakula, "Je! Mulihora shishi kumpindi kwa Kristo? Yombeli ni mwana gwa gani"? Na wombeli wamwankuliti , " NImwana gwa Daudi."⁴³Yesu kawankuliti," Ni kwa namna gaa Daudi mu Rohu kamshema Mtua,pakazumba, ' ⁴⁴Mtua kamgambiliti Mtua gwangu," Gukali mu liwoku langu la kuume, hadi paniwatenda maadai zaku waturwi pasi pamagulu gaku."'?"⁴⁵Gambira Daudi kamshema Kristo" Mtua," ndambu gaa kaweza kuwela mwana gwakuyi?" ⁴⁶Kwahela yakaweza kumwankula shisoweru kayi, na kwahela yakadhubutu kayi kumkosia maswali zaidi tangu lishaka iliya na kwendelea.

Chapter 23

¹Baadayi kyoela na umati gwa wantu na wafundwa wakuyi. Pkazumba. " ²Walemba na Mafarisayo walivagira shiti sha Musa. ³Kwa ndambu ayi shoseli shana waamuru kutenda, mtendi aku pamuwachunguza.Viraa msije mklaiga matendu gau, kwa kuwela wau hutakula mambu yatendekandili.⁴Nakaka, wombeli hutawa visanga vizopota vyaviwela ni vikamala kutwika, na su huwatwika wantu wawawega mwau. Viraa wau weni huwasegezia handa shala kulitwika. ⁵Matendu gau goseli, hutenda su wawaloli na wantu. Kwa kuwela wombeli wapanula masanduku gau na kongela ukulu wa mapinduya mavazi yao.⁶Wombeli hufira kuklala maeneo ga kifahari mu msamba na mu vinti vya heshimu mnkati mwa masinagogi, ⁷na kulamsiwa kwa unanagala mu maeneu ga kusoku, na kushemwa," Mfunda" na wantu.⁸Viraa mwenga ampaswi kushemwa "Mtua", kwa kuwela mwana mfunda yumu, na mwenga mwoseli ni walongu. ⁹Namtushema muntu yoseli panu duniani kwa kuwela tati gwenu, kwakuwela mwana gwa Tati yumu tu na yombeli kumbingu. ¹⁰Wala na mwiza kushemwa" Mfunda" kwa kuwela mwana mfunda yumu tu, yomberi ni Kristo.¹¹Bali yakaweliti mkulu muwamu mwenu akaweli ndumindumi gwenu. ¹²Yoseli kaligolosia akasulusiwi. Na yoseli yakalisulusia akagolosii.¹³Viraa oli wenu walemba na Mafarisayo, wanafiki! Muwatatira wantu ufalme wa mbinguni. Mwenga apamwezi kwingila, na apomwaruhusu yawingila kutenda hangu. ¹⁴( Zingatia: Mstari wa 14 huoneka ndilimunakala bora za makashu. Baadhi ya nakala wongeleka mstari agu baada ya mstari gwa 12. Mstari gwa 14 " Ole wenu walemba na Mafarisayo, wanafiki! Kwa kuwela muwamila wajane"). ¹⁵Oli wenu walemba na Mafarisayo, wanafiki! Mwankuloka kumwambu mwa bahari na kusoka kumninazia muntu yumu yakajimila gali yamgafunda, na pakawela gambira mwenga, mwangutenda mara mbili mwana gwa jehanamu gambira mwenga maweni ndambu ya mwela.¹⁶Oli wenu mwa viongozi vipofu, mwenga yamzumba, vyoseli vyakakapa kwa hekalu, si shintu. Viraa yakaapa kwa dhahabu ya hekali, katawila na shiapu shakuyi. ¹⁷Mwenga vipofu wazigizigi, shashi ni shikulu kuliku shamonga, dhahabu ama hekalu laliwela litulwa wakfu dhahabu ya Mlungu?¹⁸Na, yoseli yakaapa kwa madhabahu, si shintu. bali yakaapa kwa sadaka yaiwela kumpindi kwakuyi, na shiapu shakuyi. ¹⁹Mwenga mwa wantu vipofu, sho shikulu kuliku shamonga, sadaka ama madhabahu ambayo hutulwa wakfu sahdaka za zilaviwa na kwa Mlungu?²⁰Kwa ndambu ayi, yombeli yakaapila kwa madhabahu kaapila kwa ali na vintu vyoseli vyaviwela kumpindi kwakuyi. ²¹Na yombeli yakaapa kwa hekalu, huapila kwa ali na kwa mweni yakalikala mnumba kwakuyi. ²²Na yombeli yakaapa kwa mbingu, huapa kwa shiti sha enzi cha Mlungu na yombeli pakaketi kumbindi kwakuyi.²³Oli gwenu, walemba na Mafarisayo, wanafiki! Kwa kuwela mlipa zaka kwa bizali, mnanaa na mchicha, viraa mleka mambu gazopotoka ga sheria- haki, rehema, na litumbilu. Viraa aga iwapasa kuwela kugatenda, na siyu kugaleka gamonga bila kugatenda. ²⁴Mwenga mwa viongozi vipofu, mwenga yamshuja vigongoru wadidini viraa mmila ngamia!²⁵Oli wenu, walemba na Mafarisayo, wanafiki! kwa kuwela mgulula kunja vikombi na vikombi kunja pa sahamni, viraa mnumba pamema dhuluma na kutokuwela na shiasi. ²⁶Mwenga Mafarisayo vipofu, mgururi kwanja mnumba mwa shikombina mkati mwa sahani, su upandi wa kunja nawombeli uweli safi.²⁷Oli wenu, walemba na Mafarisayo, wanafiki! kwa kuwela mlifana na makaburi ya watiriba chokaaa, ambayi kwa kunja iweneka iherepa viraa mnkati imema mifupa ya wantu na kila shintu shashiwela shidoda. ²⁸Viraa hangu, mwenga wa kunja muoneka mwana haki palongolu pa wantu, viraa mnkati mmemwa na unafiki na udhalimu.²⁹Oli wenu, walemba na Mafarisayo, wanafiki! Kwa kuwela wanyawa makabuli ga manabii na kuhgapamba makaburi ga yawana haki. ³⁰Mwenga mzumba, Gambila etulikali mashaka ga watati wetu, eputupoli tu shiriki pamuhera na womberi kwita mwazi gwa manabii. ³¹Kwa ndambu ayi walishuhudia weni kuwela mwenga ni mwawana wa walii ya wawalagiti manabii.³²Viraa mwenga mumkalibisha kumemazia sehemu yastahili madoda ga watati wenu. ³³Mwenga wanjoka, wana wa vipiribao, kwa namna gaa amturi hukumu ya jehanamu?³⁴Kwa ndambu ayi, guloli, niwagambila kwenu manabii, wantu yawana hekima, na waremba. Muwamu wau awawalagi na kuwasurubisha.Na muwamu waamuwakomi mnkati mwa sinagogi yenu na kuwawinga kulawa muji gumu hadi gwamonga. ³⁵Matokeu ni kuwela kumpindi kwenu apalawili mwazi goseli za wanahaki zazitikiti kwa mwazi gwa Zakaria mwana gwa Barikia, yamulagiti pakati pa pananagalana madhabahu. ³⁶Nakaka niwagambila, mabu goseri aga yagawapati shizazi ashi.³⁷Yerusalemu, Yerusalemu, gwenga yaguwalaga manabii na kuwakoma mabuhi wali yawalagalila kwaku! mara ngapi niwaklusanya wana waku pamuhela gambirta vili ng'uku ndambu ya kawakusika vifaranga vyakuyi pasi pa mibahila yakuyi, viraa twabudundiri! ³⁸Guloli, numba yakuyi isigala ushia. ³⁹Na neni nikugambazia, kwanjila vinu na kwendelea apagunioni, adi pagutakula, ' Kabarikiwa yombeli yakiza kwa litau la Mtua.'"

Chapter 24

¹Yesu kalawiti hekaluni na kugenda zakuyi. wafundwa wakuyi wamgendeleliti na kumlangazia majengu ga hekalu. ²Viraa kawankula na kuwagambila, " Je, mugaona ndiri mambu aga goseli? nakaka niwagambila, kwahela libuhi lalisigala kumpindi mwa lamonga bila kulopolwa."³Na pakalivagiti palugongu pa mizeituni, wafundwa wakuyi wamgendela kwa faragha na kutakula," Gutugambili, mambu aga agalawili ndi?Shintu ga ashiweli dalili ya kwiza kwakuyi na kumwishu kwa ulimwengu?" ⁴Yesu kawankula na kuwagambila,'Mweli makini nakiza muntu kuwapolola. ⁵Kwa kuwela wavua kwa litau langu. awatakuli, ' Neni ni na Kristo, na awaponazii wavua.⁶Ampikanila vita na taarifa za vita. Mlili namwiza kuwela na wasi kwakuwela mambu aga kwahela budi kulawila; viraa uli wa kumwishu badu. ⁷Kwakuwela maisi aligoloki zidi ya liisi limonga, na ufalme zidi ya ufalme. akuweli na njala na mitetemu ya ardhi mu maeneu gatangala. ⁸Viraa mambu aga goseli ni mwanzu tu gwa lusungu kwa kulifungula.⁹Su awalavii kwa ndambu ya matesu na kuwalaga. Amkalalilwi na maisi goseli kwa ndambu ya litau langu. ¹⁰Su wavua awalikwali na kusalitiana na awalikalalili weni kwa weni. ¹¹Manabii wavua wa uwongu awalawili na kuwazyanga wavua.¹²Kwa kuwela madoda agangeleki, ufiru wa wavua auweli bwe. ¹³Viraa yanakavumilii mpaka kumwishu, akalopolwi. ¹⁴Ayi injili ya ufalme aishoweli ma ulimwengu goseli gambira ushuhuda wa maisi goseli. Su gulii kumwishu agusoki.¹⁵Kwa ndambuayi, panamuoni chikiza la uharibifu, lalitakulitwi na muyi Danieli ligoloka mahali pananagala[ yakasoma na kavimani], ¹⁶su yawawela Yuda watugili kulugongu. ¹⁷Na yulii yakawela pampindi paa la numba nakaweza kusuluka pasi kutora shintu shoseli kulawa mnumba mwa numba yakuyi, ¹⁸Na yakawela kurilamba nakauya kutora nguu zakuyi.¹⁹Viraa oli wau yawana wana na wali yawanonazia mu masiku aga! ²⁰Mrui kuwela kutuga kwenu naliwera lishaka la mbepu, wala lishaka la sabato. ²¹Kwa kuwela akuweli na dhiki kuru, ambayi ayeniwahi kulawila tangu kunyawa kwa ulimwengu handa vinu, na wala apowepu kayi. ²²Gambira masiku aga agafupiziwindiri, kwahela yakawela kuokoka, viraa kwa ndambu ya wasagulwa, masiku aga agafupulizwi.²³Su paiwela muntu yoseli pakawagambila ' Guloli, Kristu, kapanu! ama Kristu kakuli namjimila visoweru avi. ²⁴Kwa kuwela Makristo wa uwongu na manabii wa uwongu awizi na kulangazia ishara nkulu na maajabu, kusudi la kupotora, gam,bira paiwezekana handa na wasagulwa. ²⁵Mloli, niwatahadharisha kumbeli kwa mambu aga kulawila.²⁶Kwa kuwela, paiwela pawagambira, "Kristu kakujangwa,' Mloli, kamkati mwa numba, namjimila visoweru avi. ²⁷Gambira vili radi yaimulika mashariki na kulangazia hadi magharibi, hangu ndambu yanaiweli kwiza kwa mwana gwa Adamu. ²⁸Poseli paiwela shisanka, aku ndo tai walikusanyika.²⁹Viraa mara baada ya ddiki kulu la masiku galia, mshenji agutwali giza, mwezi agulavii mwanga gwakuyi, nyota azituruki kulawa angani, na makakala ga kumpindi agalitikisi.³⁰Su ishara ya mwana gwa Adamu aiyoneki kuanga, na makabila goseli ga duniani agaombolezi. Awamwoni mwana gwa Adamu pakiza mu mawingu ga anga kwa makakala na ukwisa mkulu. ³¹Akawalagalili wamahoka wakuyio kwa sauti nkulu ya tarumbeta, nawombeli awawakusanyi pamuhela wateule wakuyi kulawa pande za msheshi za dunia. Kulawa mwishu gumu gwa mbingu handa gwamonga.³²Mulifundi somu kulawila na mtera mtini. Mra tu ntambi pazilawila na kulavia mihamba muvimana kuwela shiangazi sha pakwegela. ³³Hangu viraa, pamuona mambu aga goseli, iwapasa kuvimana kuwela kapakwegela, pakwegela na myangu.³⁴Nakak niwagambira, shizazi ashi hakitapita, hadi mambu yoseri haya yakawela yalawila. ³⁵Mbingu na nchi zitapita, viiraa visowelu vyangu havitapita kamwe.³⁶Viraa kuhusu lishaka lili na saa kwahela muntu yakavimana, hata lihoka la kumbingu, wala mwana bali , Tati gweka yakuyi.³⁷Gambila ndambu ya iweliti masiku ga Nuhu, hangu ndo aiweli kwiza kwa mwana gwa Adamu. ³⁸Kwa kuwela mumasiku aga kumbeli kwa gharika wantu waweliti pawalia na kulanda, pawavuga na kuyugwa handa lishaka lilia ambali Nuhu kungiliti mu safina. ³⁹Nawavimaniti ndiri shintu shoseli handa gharika paliziti na kuwasomba woseli -hangu aiweli kwiza kwa mwana gwa Adamu⁴⁰SU wantu wawili awaweli mulilambu - yumu akatolwi, na yumu akalekwi kumbeli. ⁴¹Su wadala wawili awaweli wankukunda pamba - yumu akatolwi, na yumu akasigali. ⁴²Kwa ndambu ayi, muweli masu kwa kuwela muvimana ndiri lisiku gaa ambayi akizi Mtua gwenu.⁴³Viraa muvimani kuwela, paiwela mtua gwa numba pakavimana ni saa shoshi ambayi mwizi ekizi, ekashenjeli epekaluhusu numba yakuyi waivamili. ⁴⁴Kwa ndambu ayi, viraa iwapasa kuwera tayari, kwa kuwela mwana gwa Adamu akizi mu saa yamtarajia ndiri.⁴⁵Hangu su gaa yakawela mwaminika, ndumindumi yakawela mahala, ambayi mtua gwakuyi kampanana madaraka kumbindi mwa yawawela mu numba mwakuyi, ili kawapanani shiboga kwa waki gufaa? ⁴⁶Kabarikiwa ndumindumi ayu, ambayi mtua gwakuyi akamwoni pakatenda hangu mulishaka la kiza. ⁴⁷Nakaka niwagambira kuwela mtua akamturi pampindi pa kila shintu shashiwera shiheri.⁴⁸Viraa gambira ndumindumi mwovu pakazumba kumoyu kwakuyi, 'Mtua gwangu kakawa,' ⁴⁹na kwanja kuwakoma wandumindumi wakuyi, na pakalia na kulewa ujimbi, ⁵⁰Mtua gwa ndumindumi ayu akizi mu lishaka ambali litalajiwa ndiri, na mulisaa ambali kalimanandiri. ⁵¹Mtua gwakuyi akamdumuli vipandi viwili na kumtula mu nafasi yimu sawa na wanafiki, ambaku akuweli na kuguta na kukunda menu.

Chapter 25

¹Su ufalmi wa kumbingu, aulifani na wanawalai kumi yawatoriti taa zau na kuwaka na kugenda kumwanka bwana harusi. ²Watano muwamu mwamu waweliti wazigizigi na watanu wamonga waweliti welevu. ³Wanawali wazigizigi pawatoriti taa zau, watoriti ndiri mafuta goseli galii. ⁴Bali wanawali welevu watoriti vyombu vyanamafuta pamuhela na taa zau.⁵Vinu lishaka bwana harusi pakakawiti kusoka, woseli mbota ziwabatiti na kugonja. ⁶Viraa lishaka la pashiru la manane kaweliti na yowe,'Guloli, bwana harusi! mlawi kunja mwankamwanki.'⁷Su walia wanawali wimukiti woseli na kuwasha taa zau. ⁸Walii wazigizigi wawagambira welevu,' Mutupi sehemu ya mafuta genu kwa kuwela taa zetu zankudozika.' ⁹Viraa walii welevu wawankula na kuwagambazia,' Kwa kuwela apegatoshi mwenga na twenga, badala yakuyi mgendi kwa wauza mulihemeli shiasi kwa ajili yenu.'¹⁰Lishaka pawagenditi aku kuhemela, bwana harusi kasokiti, na woseli ya waweliti tayali wagenditi nayi mu msambu gwa harusi na mlyangu gutatitwi. ¹¹Badayi wali wanawali wamonga viraa wasokiti na kuzumba,' Mtua, mtua gutuvugulili.' ¹²Viraa kankula na kutakula,' Nakaka niwagambila, neni niwamanandiri." ¹³Kwa ndambu ayi mloli, kwa kuwela mvimanandiri masiku ama masaa.¹⁴Kwa kuwela ni sawa na muntu yakaweliti na mwanja kugenda mu nchi yamonga. Kawashemiti wandumindumi wakuyi na kuwapanana ulunda wakuyi. ¹⁵Yumu gwau kampiti talanta tano, yamonga kampiti talanta mbili, na uliya yuamonga kampiti talanta yimu. Kila yumu kamnkiti kulinganila na uwezu wakuyi, na uli muntu kaukiti na kugenda zakuyi. ¹⁶Karongola ulii yakankiti talanta tanu kagenditi kuziwekeza, na kazalika talanta zamonga tano.¹⁷Vilavilii yuili kankuriti taranta mbili, kazalikiti zamonga mbili. ¹⁸Viraa ndumindumi kankuriti taranta yimu, kagenda zakuyi, kabawiti lilindi mu ardhi. Na kufifa senti za mtua gwakuyi.¹⁹Baada ya muda kutalipa, mutua gwa wandumindumi awa kauyiti na kunyawa kuwalanga nawa. ²⁰yulii ndumindumi yakankiti talanta tanu na kiziti kujega talanta zamonga tanu, pakazumba,'Mtua, gunupiti talanta tano. Guloli mpata faida ya talanta zamonga tano.' ²¹Mtua gwakuyi kamgambiliti,' Itongela, ndumindumi guherepa na mwaminika! Guwela gwa mwaminika kwa vintu vididini. Anikupi madaraka kumpindi kwa vintu vivua. Gwingili mu furaha ya mtua gwaku.'²²Ndumindumi yakankuriti talanta mbili kiziti na kuzumba,' Mtua , gunupiti talanta mbili. Guloli, mpata faida ya talanta zamonga mbili,' ²³Mtua gwakuyi kamgambiliti, Hongera, ndumindumi guherepa na mwaminika! kwa vintu vididini. Anikupi madaraka kumpindi kwa vintu vivua. Gwingili mu furaha ya mtua gwaku.'²⁴Badayi ndimindumi yakankuriti talanta yimu kiziti na kuzumba,'Mtua, nivimana kuwela gwenga ni muntu mkalipa. Gwapa mahali pa guyalandiri, na gubenanga mahali pa gusiandiri. ²⁵Neni ntiriti, ng'enditi zangu na kuififa yaku mu udongu. Guloli, gwanayi panu ali yaiwela yaku.'²⁶Viraa ntua wakuyikamkuliti na kuzumba,' Gwenga ndumindumi mwovu na mleli, guvimaniti kuwela anapi mahali payalitondiri na kubenanga mahari pa siandiri. ²⁷Kwa ndambu ayi ikupasiti kuwapanana senti yangu wantu wa benki, na lishaka la kuuzia kwangu empatiti yangu pamuhela na faida.²⁸Kwa ndambu ayi mumpoki ayi talanta na mumopi uli yakawela na talanta kumi. ²⁹kila muntu yakawela nashi, akaongelewi zaidi-hata kwa kulongelwa sana. vilaa kwa yoseli yakawela ndili na shintu, ata shakawela nashi akapokwi. ³⁰Mumwasi kunja kuligiza ayu ndumindumi yakafaandiri, amakua kuweli na viliu na kumkunda menu.³¹Lishaka mwana gwa Adamu pakiza mu ukwisa wakuyi, na mahoka woseli pamuhela na yombeli, su pakalikala kumpindi mwa shiti shakuyio sha ukwisa. ³²Wamaisi woseli awalikusanyi palongolu pakuyi, na yombeli akawabaguli wantu, gambiala vilii mchungaji ndambu ya kawabagula kondoru na mbuzi. ³³Akawatuli kondoru liwokun lakuyio la kuume, bali mbuzi kawatuli liwoku lakuyi la kushotu.³⁴Su mfalme akawagambili walii yawawela mu liwoku la kulia, mwizi, yambarikiwa na Tati gwangu, muurithi ufalme yawatanda kwa ajili ya mwenga tangu kuturwa misingi ya ulimwengu. ³⁵Kwa kuwela weliti na najal;a na mupanana shiboga; Weliti muhenga na munkalibisha.' ³⁶Weliti shivula, na mumviiti nguu; Weliti niliwala na mloliti; Weliti mushifungu na mwenga mwiziti.'³⁷Su wana haki awamwankuli na nkumgambazia,'Mtaa, lini tukuoniti paguwela na njala, na kukulisha? ama gwana kiu na kukupanana mashi? ³⁸Na ndii tukuwoniti pakuwela muhenga, na kukwanka? Ama pagwela shivula na kukuvalazia nguu? ³⁹Na ndii tukuoniti paguwela mgonju, ama mushifungu, na kukwizila? ⁴⁰Na mfalme akawankuli na kuwagambila, shamtenditi panu kwa yumu gwa mlongu gwangu mdidini mtenditi kwa neni.'⁴¹Su pakawagambila awa yawawela mu liwoku lakuyi la kushotu, muwuki kwa neni, yamlaaniwa, mgendi mu motu gwa milele yaatanditwi kwa ajili ya shetani na mahoku wakuyi, ⁴²kwa kuwela na njala munupitindiri shiboga; Weliti na njala munupitindiri shiboga; Weliti na kiu munupiti ndiri mashi; ⁴³Weliti muhenga viraa munankandiri; Weliti niliwala na kushifungu, viraa muntuzitindiri.⁴⁴Su womberi viraav awamwankuli na kuzumba," Mtua, ndii tukuoniti paguwela na njal;a , ama gwa kiu, ama gwa muhenga, ama paguwela shivula, ama paguweliti gulwala, ama paguweliti mu shifumgui, na kukuhudumilandiri? ⁴⁵Su akawankuli na kuzumba,' Nakaka niwagambila, shilii ambashiu shamtenderandiri kwa awa wadidini, mtenderiti neni ndiri.' ⁴⁶Awa awagendi mu adhabu ya milele bali yawana mu ukomu wa milele.

Chapter 26

¹Lishaka Yesu pakamaliliti kuzumba manenu goseli aga, kawagambiliti wafundwa wakuyi, " ²Muvimana kwamba baada ya masiku mawili akaweli na sikukuu ya pasaka, na mwana gwa Adamu akalaviwi ili kasulubiwi,"³Baadayi wakulu wa makuhani na wazewi wa wantu walioniti pamuhera mumakau ya kuhani mkulum, yakaweliti Kayafa. ⁴Kwa pamuhela wapangiti njama ya kumbata Yesu kwa siri na kumlaga. ⁵Kwa kuwela wazumbiti," Itendeki lishaka la sikukuu, kusudi nayiza kuzuka ghasia muwamu mwa wantu."⁶Lishaka Yesu pakaweliti Bethania mu numba ya Simoni mkoma, ⁷pakaweliti kalinyoosha pa meza, mdala yumu kizitikwakuyi pakawela kujega mkebe gwa alabasta yaiweliti na mafuta yagawela na thamani nkulu, na kitiriti pampindi pa mtui gwakuyi. ⁸Viraa wafunda wakuyi siwaoniti jambu ali, wakalala na kuzumba, " Shishindambu ya hasara ayi? ⁹Aga egawezi kuuzwa kwa shiasi shikuru na kuwapanana maskini."¹⁰Viraa Yesu pakaweliti kuvimana ali, kawagambiliti, " Kwa ndambu gaa mumsumbua mdala ayu? kwa kuwela katenda shintu shihelepa kwaneni. ¹¹Wamasikini mwanawa masiku goseli, viraa apa muweli pamuhela na neni daima.¹²Kwa kuwela pakamintinti mafuta aga kumpindi pa shimba yangu, katenditi hangu kwa ajili ya maziku gangu. ¹³Nakaka niwagambira, poseli injili ayi paishowelwa mu ulimwengu goseli, shitendu sha katenditi mdala ayu , viraa ashiweli pashitakulwa kwa ajili ya kumbukumbu."¹⁴Su yumungwa walii kumi na wawili, yakamshemwa Yuda Iskariote, kagenditi kwa wakulu wa makuhani ¹⁵na kuzumba, " Ampanani shishi panimsaliti?" Wamjeriti Yuda vipande thelathini vya fedha. ¹⁶Tangu muda agu kasakuliti nafasi ya kumsaliti.¹⁷Hata lishaka la kwanja la mikate yaitulwandiri chachu, wafundwa wamgenderiti Yesu na kuzumba," Koo gufira tukukwandalili shiboga gulii sha pasaka?" ¹⁸Kawagambila, " Mgendi ku mjini kwa muntu fulani nab mumgambili mfunda kazum,ba," Muda gwakuyi gwa pakwegela. Anitimilizi pasaka pamuhela na wagundwa wangu mu numba yaku."" ¹⁹Wafundwa watenditi gambila sikawalagalila Yesu na wagenditi mushiboga sha pasaka.²⁰Paisokiti jioni, kalivagiti kulia shibog pamuhela na wafundwa kumi na wawili. ²¹Pawaweliti wankulia shiboga, Kazumbiti, " Nakaka niwagambazia kuwela yumu gwenu ankasaliti." ²²Wahuzunika sana, na kila yumu kanjiti kumkosia," Je, nakaka si neni, Mtua?"²³Kwankula," Ulii ambayi yakandwika bmawoku gakuyi pamuhela na neni mu bakuli yakanisaliti. ²⁴Mwana gwa Adamu akawuki, gambira shilem,bwiti. Viraa oli wakuyi muntu akaweli kamsaliti mwana gwa Adamu! Eiweli ihelepa epo ekazaliwi." ²⁵Yuda, ambayi ekamsaliti katakuliti, Je!, ni neni Rabi?" Yesu kamgambila ," Guzumba jambu ali gwenga gwa mweni."²⁶Pawaweliti wankulia shiboga, Yesu katoliti mkate , akagubalikai, na kugumega, kawapanana wafundwa wakuyi pakatakula," Mtoli, mlii.Au ndo nshimba yangu."²⁷Ktwa shikombi na kushukuru, kawapanana na kuzumba," Mlandi woseri mu ashi. ²⁸Kwa kuwela agu ni mwazi gwa lipatanu langu, yanayikiti kwa ajili ya wavua kwa kulekezziwa madoda. ²⁹Viraa niwagambira, apanandi kayi matunda ga mizabibu agu, handa lishaka lili pananda tyasyayi pamuhela na mwenga mu ufalme gwa Tati gwangu."³⁰Pawamalila kuimba nyimbu, walawiti kugenda kwa lugongu la mizeituni. ³¹Su Yesu kawagambila," Pashiru panu mwenga mwa woseli amlikwali kwa ndambu ya neni, kwa kuwela ilembwa, Animkomi mchungaji na klondoru wa likundi awalitawanyi. ³²Viraa baada ya kufufuka kwa neni, aniwalogoreli gugenda Galilaya."³³Viraa Petro kamgambila," Hata pa woselui pawakulema kwa ndambu ya mambu yanagupati, neni apa nikulemi." ³⁴Yesu kamwankula," Nakaka nikugambial, pashiru panu kabla ya njogoru akeniwiki, agunemi mara tatu." ³⁵Petro kamgambazia," Hata gambila eipasi kufua na gwenga, apanikulemi." Na wafundwa wamonga woseli wazumbiti vilahangu.³⁶Baadayi Yesu kagenditi nawa mahali pawashema Gethsemane na kawagambiliti wafundwa wakuy, " Mulivagi panu lishaka Pang'enda kulii na kuluwa." ³⁷Kamtoriti Petro na wana wawili wa Zebedayo na kanjiti kuhuzunika nan kusononeka. ³⁸Su kawagambiliti," Rohu yangu yakana huzuni nkulu sana, shiasi sha kufua. Mulikali panu na mshenjeli pamuhela na neni."³⁹Kagenditi palongolu kidogo, kaguwiti shifudifudi, na kulua. Pakazumba," Tati gwangu gambila paiwezekana, shikombi ashi shinepuki. Naiwela na gambila si mfira neni, bali sigufira gwenga." ⁴⁰Kawagendela wafundwa wakuyi na kuwaona wagonja mbota, na kumgambira Petro," Kwa shishi mwezandiri kushenjela na neni kwa lisaa limu? ⁴¹Mkeshi na kuluwa kusudi na mwiza kwingila mu majeru, Rohu i radhi, viraa nshimba nai dhaifu."⁴²Kagenditi zakuyi mara ya pili kuluwa, pakazumba," Tati gwangu, pamu jambu ali apaliwizi kuepukika nani lazima nishilandiri shikombi ashi, Ufiru waku utimiliki." ⁴³Kauyiti na kuwaona wagonja mbota, kwa kuwela masu gau gaweliti gazopotoka. ⁴⁴Su kawalekiti kayi na kugenda zakuyi. Pakalua mara ya tatu pakazumba manenu yalayalii.⁴⁵Baadaye Yesu kawagendera wafundwa wakuyi na kuwagambazia," Bado mwakagonja tu na kuliyowela? Mroli,saa ya pakwegela, na mwana gwa Adamu kankusalitiwa mumawoku ga wana dhambi. ⁴⁶Muyumuki, tuwuki. Mloli, uliya yakansaliti kapakwegela."⁴⁷Lishaka pawaweliti badu wamkuyowela, Yuda yumu gwa walia kumi na wawili, kasokiti, kundi kulu lisokiti pamuwela na yomberi palilkawila na wakulu wa makuhani na wazewi wa wantu. Wiziti na mapanga mna marungu. ⁴⁸Kayi muntu yakakusudiiti kumsaliti kawapiti ishara, pakazumba " Ulia nananimbusu, ndo ulaa, mumbati."⁴⁹Mara ayi kiziti kwa Yesu na kuzumba," Salamu, Mfunda!" Na kambusu. ⁵⁰Yesu kamgambil, " Ganja, gutendi lili lalikujegiti." Su wiziti, na kumlangazia mawoku gau Yesu, na kumbata.⁵¹Guloli, muntu yumu yakaweliti pamuhela na Yesu, katalazia liwoku lakuyi, pakasomola panga lakuyi, na kumkoma ndumindumi gwa makuhani mkulu, na kumdumula likutu lakuyi. ⁵²Su Yesu kamgambazia, guuzii upanga waku palii pagulaviitiu, kwa kuwela woseli yawatumia upanga awagamiziwi kwa upanga. ⁵³Mzani apawezi kumshema Tati Gwangu, na yombeli pakalagalila majeshi zaidi ya kumi na mawili ya mahoka? ⁵⁴Viraa basi ni ntambu gaa maandiku sigaweza kutimilika, hangu ndo ipasa kulawila?"⁵⁵Lishaka ali Yesu kawagambazia umati," Je! mwiza na mapanga na marrungu kunbata gambira mpokaji? Kila lishaka nilikala hekaluni pafunda, na mmbatandiri! ⁵⁶Viraa yoseli aga gatendeka su maandiku gatimii ga manabii ." Su wafundwa wakuyi wamrekiti na kutuga.⁵⁷Walii yawambatiti Yesu wamjegiti kwa Kayafa, kuhani mkuru, mahari pawaweliti walemba na wazee waweliti walikusanya pamuhela. ⁵⁸Viraa Petro kamfatiti kumbeli kwa kutali hata mu ukumbi wa kuhani mkulukingiliti mnumba na kulikala pamuwela na yawalinda eneu shanashilawili.⁵⁹Vinu wakulu wa makuhani na baraza loseri waweriti pawasakula ushahidi wa uwongu dhidi uya Yesu, kusudi wapati kumlaga. ⁶⁰Iwela walawiliti mashahidi wavua, viraa wapatitindiri ndambu yoseli. vilaa badayi mashahidi wawili walawiti palongoru ⁶¹na kutakula," Muntu ayu kazumbiti," Weza kulimega hekalu la Mlungu na kulinyawi kwa masiku matatu.''"⁶²Kuhani mkulu kagolokiti na kumkosia," Guwezandiri kwankula?Hawa wakushuhudia shi dhidi yakui?" ⁶³Yesu kalikaliti jii. Kuhani mkulu kamgambila,"Gmbira Mlungu ndambu yakalikala, nakuamuru gutugambili, gambira gwenga ni Kristo , mwana gwa Mlungu." ⁶⁴Yesu kankuliti," Gwenga gwa mweni guzumba lijambu ali. Viraa nikugambila , tangu vinu na kugendela agumwoni mwana gwa Adamu kalivaga muliwoku la kulia lana makakala, na pakiza mu mawingu ga mbinguni."⁶⁵Su kuhani mkulu kalalua nguu zakuyi na kuzumba," Kakufuru! Je, tufira kayi ushahidi gwa shishi? Mlol, kala mpikanila pakakufuru. ⁶⁶Je! Mulihola shishi? Wankula na kuzumba, " Kastahili kufua."⁶⁷Su wamtemela mata pasheni na kumkoma mangumi kwa mawoku yau, ⁶⁸na kuzumba," Gututabilili gwenga Kristo. Ni gaa kakukoma?"⁶⁹Lishaka ali Petro kaweliti kalivaga kunja ku ukumbi, na ndumundumi gwa shidara kamgendela na kutakula," Gwenga viraa guweliti na Yesu wa Galilaya." ⁷⁰Viraa kalemiti palongolu pa woseli, pakazumba manandiri shaguzumba."⁷¹Pakagenditi panja pa mlango,ndumindumi gwamonga gwa shidara kamwoniti na kuwagambazia yawaweliti palia," Muntu ayu viraa kaweliti pamuhera na Yesu gwa Nazareti." ⁷²Kalemiti kayi kwa shiapu," Neni nmmanandiri muntu ayu."⁷³Muda mfupi baadayi, walia yawaweliti wagoroka pakwegela, wamgendeliti na kutakula na Petro,"Nakaka gwenga ni yumu gwau, kwa kluwela handa lafudhi yakuyi ilangazia." ⁷⁴Ndipu kanjiti kulaani kwa kuapa,' Neni nimmana ndiri muntu ayu," na mara ayi njogoru kawika. ⁷⁵Petro kakumbukiti visowelu vyakamgambiliti Yesu," Kabla ya njogoru akenew

Chapter 27

¹Muda gwa mandawila pagusokiti, wakulu woseli wa makuhani nqa wazewi na wantu waliiti njama dhidi ya Yesu wapati kumlaga. ²Wamtawiti, wamrongozia, na kumfikisha liwali pilato.³Su lishaka Yuda, yakaweliti msaliti, kaoniti kuwela Yesu kahukumiwa kala, kajutiti na kuuzia vipandi thelathini vya senti kwa mkulu gwa makuhani na wazewi, ⁴na kuzumba," Ntenda madoda kwa kusakuliti mwazi yaguwela bila hatia." Viraa wankula," Ituhusu shishi twenga? Gugaloli aga ga mweni." ⁵Kisha kavigumiti virii vipandi thelthini vya senti mu hekalu, na kuuka zakuyi na kulinyonga mweni.⁶Mkulu gwa makuhani kavitoriti vili vipandi vya senti na kuzumbam," Si halali kuitala senti ayi mu hazina, kwa kuwela gharama ya mwazi." ⁷Walijadili pamuhela na senti itumika kuhemela lilambu la mnfinyazi la kuzika wamonga. ⁸Kwa ndambu ayi lilambu ali liweliti palishemwa," Lilambu la mwazi" adi lelu .⁹Kisha lili linenu laliweliti na nabii Yeremia litimika. Kazumba," Watwaliti vipandi thelathinivya senti, ghalama ya ipangilitwi na wantu wa Israeli kwa ajili yakuyi, ¹⁰na watumiliti mulilambu la mfinyazi, gambira Mtua sikaelekeziti."¹¹Vinu Yesu kagolokiti palongolu pa liwali, na liwali kamkosia," ¹²Je! Gwenga ni gwa mfalme wa Wayahudi?" Yesu kamwankula," Gwenga guzumba hangu." ¹³Viraa pakaweliti wamstaki na wakulu wa makuhani na wazewi, kankuliti ndiri shintu shoseli. Su Pilato kamgambira, " Gupikanila ndiri mastaka goseli zidi ya gwenga?" ¹⁴Viraa kamwankuliti kayi ndili shintu shoseli hangu liwali kamemitwi na mshangau.¹⁵Vinu mu sikukuu iweliti desturi ya liwali kumvugula mfungwa yumu.Yakasagalwa na umati. ¹⁶Lishaka ali waweliti mu mfungwa sugu litau lakuyi ni Baraba.¹⁷Hangu lishaka pawaweliti walikusanya pamuwela. Pilatu kawakosia." Ni bgaa yamfira nimvuguli kwa ajili ya mwenga? " Balaba ama Yesu yakashemwa kristo?" ¹⁸Kwa ndambu kavimaniti kuwela wambatiti kwa chuki. ¹⁹Lishaka pawaweliti walivaga pashiti sha hukumu, mdara gwakuyi kamlagaliliti ujumbi na kuzumba," Nagutenda shintu shoseli kwa muntu ayu yakawelandiri na hatia. Kuwela ntesrka sana hata lelu mu ndotu kwa sababu yakuyi."²⁰Ndipu wakulu wa makuhani pawashawishi na wazee kawela makutanu wamluwi Baraba, na Yesu wamlagi. ²¹Liwali kawakosiiti," Ni kati ya wawili mumfira neni nimlekezii kwenu?" Wazumbiti, " Baraba." ²²Pilato kawagambazia," Nimtenderi shishi Yesu yakashemwa Kristo?" Woseli wankuliti " Gumsulubu"²³Na yombeli kazumbiti," Kwa ndambu gaa, ni kosa la lakatenda?" Viraa waziditi kukoma umatu mpaka kumpindi zaidi," Msulubu" ²⁴Hangu Pilato pakapikaniliti kawezi kutenda loseli, viraa badala yakuyi vurugu zanjiti, kagatwaiti mashi na kunawa mawoku gakuyi palongolu pa umati, na kutakula," Neni nahela hatia kumpindi kwa mwazi gwa muntu yakahela hatia. Mugaloli aga maweni."²⁵Wantu woseli wazumbiti," Mwazi gwakuyi guweli kumpindi petu na wana wetu." ²⁶Kisha kamvuguliliti Baraba kwawombeli, viraa kamkomiti mijeredi Yesu na kumkabidhi kwa wombeli kugenda kumsulubu.²⁷Su maaskari wa liwali wamtoliti Yesu mpaka Praitorio na kundi likulu la maaskari woseli waalikusanya. ²⁸Wamvuliti nguu zakuyi na kumvalazia kanzu lisheri. ²⁹Kisha wanyawiti litaji la misontu na kutula pampindi pa mtuwi gwakuyi na wamtuliliti lidenki paluwoku lakuyila kuume. Wakomiti magoti palongolu pakuyi na kumkejeri, pawazumba, " Salamu, mfalme gwa Wayahudi?"³⁰Na wamtemela mata, watoliti lidenki na kumkomera pamtui. ³¹Lishaka paiweriti wamkumkejeli, wamvuliti lili likanzu na kumvalazia nguu zakuyi, na kumlongozia kugenda kwa lipinjika.³²Pawalawiti kunja, wamwoniti muntu kulawa Krene litau lakuyi Simeoni, ambayi yawamlazimishi kuwuka nayi ili kawezi kulitwika msalaba gwakuyi. ³³Pawafikiti mahali pa Goligotha, maana yakuyi," Eneu la fuvu la Mtuwi." ³⁴Wampananiti siki yawahangila na nyongu kalansdi. Viraa pakalawaliliti, kaweziti ndiri kulanda.³⁵Lishaka pwaweliti wamsurubisha, walipanana mavazi gakuyi kwa kukoma kura. ³⁶Na walivagiti na kumlola. ³⁷Kumbindi kwa mtuyi kwakuyi waturiti mashitaka zidi yakuyi pagasomeka,; Ayu ni Yesu, Mfalme wa Wayahudi."³⁸Wapokaji wawili wasurubiwitwi pamuhela na yombeli, yumu upandi wa kulia kwakuyi na yamonga kushotu. ³⁹Wali yawaweliti pawapita wamdhihaki, pawatikisa mituyi yau ⁴⁰na kuzumba," Gwenga yaguweliti gufira kulibongonyola hekalu na kunyawa mu masiku matatu, gulilopoli gamweni! Kama ni gwa mwana gwa Mlungu, gusuluki pasi gulawi palipinjika?"⁴¹Mu haliilaili wakulu wa makuhani waweliti pa wamkashifu, pamuhela na walemba na wazewi, na kuzumba, " ⁴²Kawalopola wamonga, viraa kasinda kulilopola mweni. Yomberi ni mfalme gwa wayahudi. Na kasuliki pasi kulawa palipinjika, su patumjimila.⁴³Kamtumbiliti Mlungu. Guleki Mlungu kamlopoli vinu pakafira, kwa kuwela kazumbiti,' Neni ni mwana gwa Mlungu.'" ⁴⁴Na waliwapokaji yawaweliti wasulubiwa pamuhela na yomberiviraa wazumbiti manenu ga kumdhihaki.⁴⁵Vinu kulawa saa tisa kuweliti na giza mu nchi yoseli hadi saa tisa. ⁴⁶Paisokiti saa tisa, Yesu kagutiti kwa sauti nkulu, " Eloi, Eloi, lama thabakithan?" pakamaanisha , " Mlungu gwangu, Mlungu gwangu, kwa ndambu gaa gundeka?" ⁴⁷Lishaka ali muwamu wau waweliti wagoloka pali wapakaniliti, " wakazumba, " Kamkushema Eliya."⁴⁸Mara yimu gwau katugiti kutora sifongo na kumemazia shinyaji shikalipa, kapashitula pampindi pa mtela na kumpanana kapati kulanda. ⁴⁹Na yawasalia pawazumba," Mumleki gweka gwakuyi, mleki tuoni kama Eliya pakiza kumlopola." ⁵⁰Su Yesu kagutiti kayi kwa sauti nkulu na kulavia rohu yakuyi.⁵¹Guloli, pazia la hekalu lipandikiti sehemu zitangala kulawila kumpindi hadi pasi. Na ardhi itetema na miamba ipandikiti ipande. ⁵²Makaburi gavugukiti na miili ya wananagala wavua yawaweliti wagonja mbota wafufulitwi. ⁵³Walawiti mu makaburi baada ya ufufuu wakuyi, wingiriti mu muji gananagala, na waoneka kwa wavua.⁵⁴Vinu yuli akida na wali ambau yawaweliti wamlola Yesu waoniti tele meku na mambu yagaweliti galawila, wamemiti na woga sana na kuzumba," Nakaka ayu kaweliti mwana gwa Mlungu." ⁵⁵Wadara wavua waweliti pawamfata Yesu kulawa Galilaya ili kumuhudumila waweliti palia pawalola. Kulawa kwa kutali. ⁵⁶Muwamu mwau kaweliti Mariamu Magdalena, Mariamu mau gwakuyi Yakobo na Joseph, na mau wa wana wa Zebedayo.⁵⁷Paifikiti jioni, kiziti muntu pakwegela kulawa Armathayo, yawamshemiti Yusufu, ambayi viraa kaweliti mfundwa gwa Yesu. ⁵⁸Kamgendera Pilato na kulua shimba ya Yesu. Su Pilato kingiliti kapate kupananwa.⁵⁹Yusufu kagutoriti shimba na kutawa na nguu yavsufi iherepa, ⁶⁰na kaugonjekiti mu likaburi lyasayi lakuyi lakaweliti kalisongola mumwamba. Kisha walivigilila libuyi likulu palifunika mlyang gwa kaburi na kugenda zakuyi. ⁶¹Mariamu Magdalena na Mariamu yumonga waweliti palia, walivaga kwelekea murikaburi.⁶²Lishaka la lifatiti liweriti lishaka baada ya maandaliu, wakulu wa makuhani na Mafarisayo walikusanya pamuhela kwa Pilato. ⁶³Wamgambazia,' Mtua, tukumbuka kuwela lishaka ulii mzyangaji pakaweliti mkomu katakuliti,' Baada ya masiku matatu akafufukayi.' ⁶⁴Kwa ndambu ayi gulagalii kuwela likaburi lilindwi salama mpaka lishaka la tatu. Vyamonga, wafundwa wakuyi awawezi kwiza kumwiwa na kuzumba kwa wantu,' Kafufuka kulawa wafu. Na uzyangaji wa kumwishu auweli gudoda kuliku gulii gwa kwanja."⁶⁵Pilato kawagambazia," Mtori walinzi. Mgendi mwakatendi hali ya usalama gambila muweza." ⁶⁶Hangu wagenditi nq kutenda kaburi kuwela salama, libuhi logongwiti mihuri na kutula mlinzi.

Chapter 28

¹Baada ya jioni lishaka la sabato, mshenji paguweliti gwanguzama kwelekea lishaka la kwanja la juma, Mariamu magdalena, na yulii Mariam yumonga wiziti kulilola kaburi. ²Guroli kuweliti tetemeku likulu, kwa kuwela mahoka wa Mtua. Kasukula libuhi lilia, su kalivagiliti.³Sheni shakuyi shiweliti gambira umemi, na nguu zakuyi ziweliti meru mbuu gambira theluji. ⁴Walii walinzi wamemitwi na hofu na kuwela gambira wafu.⁵Yulii mahoka kawatafanuliti walii wadara pakazumba," Namtira kwa mana nimana kuwela mwansakula Yesu, yakasulubitwi. ⁶Kwahela panu, viraa kafufuka gambira sikawagambiliti. Mwizi mloli mahali ambapu Mtua kagonjiti. ⁷Mgendi kalongola mwakawagambiri wafundwa wakuyi,' Kafufuka kala kwa wafu, mloli kawalongelela Galilaya. Aku ndo amwoni.' Mlolineni niwagambira."⁸Walii wadara waukiti palii pamakaburi kulongora pawawera na hofu na furaha nkulu, na watugiti kuwagambira wafundwa wakuyi. ⁹Guloli Yesu kaliwoniti nawa na kuzumba," Salamu". Walii wadara wiziti na kubata nmaguru gakuyi,na su kumwabudu. ¹⁰Su Yesu kawagambazia," Namtira, mwakawagambili wafundwa wangu walongeli Galilaya . Kuli awamoni.¹¹Lishaka wali wadara pawaweliti wagender, guloli wamu walinzi wagenditi kumjini na kuwagambazia wakulu wa makuhani mambo yoseli yawaweliti galawila. ¹²Nawombeli makuhani pawaweliti waliona na wazewi na kulijadili jambu ali pamuhel ana wombeli, walaviiti shiasi saha pesa kwa wali askari ¹³na kuwagambazia," Muwagambili wamonga kuwela,' Wafundwa wa Yesu wiziti pashiru wawiwa shimba ya Yesu lishaka awenga patuweliti tugonja.'¹⁴Gambira taarifa ayi palimhola liwali, twenga atumzangizangi na kuwausilila namwenga mashaka goseri." ¹⁵Kwa ndambu ayi wali askari watoriti ziri senti na kutenda gambila ndambu ya walagalila. Habari azi zitangaliti sana kwa Wayahudi na iweliti hangu mpaka lelu.¹⁶Viraa wali mitumi kumi na yumu wagenditi Galilaya, kuli kulugongu kwa kaweliti kawelekeza. ¹⁷Na wombeli pawamwoniti, wamwabudu. Viraa muwamu wau waweliti na shaka.¹⁸Yesu kiziti kwa wombeli na kawagambila pakazumba," Niwapanana mamlaka goseli duniani na kumbingu. ¹⁹Kwa ndambu ayi mgendi mwakawatendi wamaisi yoseli kuwela wafundwa. Muwabatizi mu litau la Tati, na la Mwana , na la Rohu mnanagala.²⁰Muwafundi kugajimila mambu goseli yaniwamuriti neni, na mloli, neni na pamuhela na neni daima, handa mpaka umwishu wa dunia.

Mark

Chapter 1

¹Agu ni mwazu wa ijiri ya Yesu kristu, mwana gwa Mlungu. ²Gambila ya ilembwitwi na nabii isaya , ''Guloli, nankumtuma mjumbi gwangu kulongolu kwa kuku , yumu yanaka tairishi njila yakuyi. ³Sauti ya muntu ya kawela nyikani,''Muikamilishi njila ya Mtua; muzinyoshi njila zakuyi''.⁴Na yohana kiziti paka batiza nyikani na kubwela ubatizu wa toba kwa kulekaziwa madoda. ⁵Nchi yoseli ya yudea na wantu woseli wa yeruslemu wagenditi kwa kuyi. waweloti pa wabatizwa na yombeli mu lishembala yordani, kuyiungama dhambi zau. ⁶Yohana kaweliti kavala livazi la manyoya ya ngamia na mkanda gwa ngozi mushiuni mwa kuyi, na kaweliti ka mkulia nzige na asali ya mndunda.⁷Kahubiliti na kuzumba, ''Yupo yumu kankwiza badala neni yakana makakala zaidi kuliku neni na nahela hadhi ya kung'ong'o nala pasi na kuvugula ngoi za viatu vya kuyi. ⁸Neni niwabatiziti kwa mashi, lakini yombeli aka wabatizi mwenga kwa Rohu mnana gala.''⁹Ilawiliti mu mashaka aga kwamba Yesu kiziti kulawa Nazareti ya Galilaya, na kabati zitwi na yohana mulishemba yordani. ¹⁰Lishaka Yesu la kinukiti kulawa mu mashi, kawoniti mbingu ziligawanya ni wazi rohu kasuluka pasi kumpindi kwa kuyi gambila njiwa. ¹¹Na sauti kulawa mbinguni, ''Gwenga ni gwa mwana mfiruziwa. na firuziwa sana na gwenga.¹²Kisha mara yimu Rohu kamlazimisha kugenda nyikani. Kaweliti nyikani siku arobaini, pa kajerwa na shamu shela. ¹³Kaweliti pamu hela na wanyama mwituni, na mahoka wa muhudumiiti.¹⁴Vinu badala ya Yohana kubatwa , Yesu kiziti Galilaya pa kabwela njili ya Mlungu. ¹⁵''Pakazumba mda gukamilika, na ufalme wa Mlungu wa pakwegela. Mtubu na kuyimila mu ijili''.¹⁶Na pakapita pambeku pa bahali Galilaya, kumwoniti Simoni na Andrea mrongu gwa Simoni pawasila nyavu zau mu bahari, kwa kuwela waweliti wavuvi. ¹⁷Yesu gawagambila ,''Mwizi, mufanti, na aniwatendai wavuvi wantu.'' ¹⁸Na mara yimu wale kiti nyavu zau na wamgendela.¹⁹Wakati Yesu pa katwangiti kutali kidogu, kamwoniti yakobu mwana gwa Zebedoyo na Yohana mlongu gwakuyi, waweliti mu mtubwi pawa nyawa nyava. ²⁰Mara wamshemiti na waliya wamlekiti tati gwau Zebadayo mnkati mwa mtubwi na wantumi ndumi ya wakodi, wamfatiti.²¹Na pa wafikiti kaperinaumu, lishaka la sabatu, Yesu kingiliti mu sina gogi na kuwafinda. ²²Washangaiti mafundu gakuyi, kwa vili vyakawela kuwa funda gambila ya kawela na mamlka na sigambila waandishi.²³Lishaka lilaali kuweriti na muntu gwa sinagogi lau yakaweriti na rohu kadoda ,na kakamiti umatu, ²⁴pakazumba, "Twana shishi sha kutenda na yomberi, Yesu gwa nazareti?gwia kwagamizia? na kuvimana u gani. Gwenga ni mnanagala gweka gwa Mlungu!" ²⁵Yesu kamkalipiti pepu na kazumba, "Gunyamali na gulawi mnkati mwakuyi?" ²⁶Na rohu kadoda kamgusiiti pasi na kulawiti kwakuyi mu mahala ka sauti ya kumbindi.²⁷Na wantu woseri washangaa, hangu walikosia kila yumu," Ashi ni shishi? Lifundu la syayi liwela na mamlaka?Hata kuamuru pepu wa madoda na wamjimila?" ²⁸Na habari kuhusu yomberi mara yimu zizagaiti kila mahali mnkati mwa mkoa goseri wa Galilaya.²⁹Na mara yimu badala ya kulawa kunja ya sinagogi, wingiliti munumba ya Simoni na Andrea pawawela na Yakobo na Yohana. ³⁰Vinu mganafu gwa Simoni kaweriti kagonja kalua la homa, na mara yimu wamgambiriti Yesu habari zakuyi. ³¹Hangu kiziti, kamkoli liwoku, na kumyasula kumpindi ;homa imlawiti mwakuyi, na kwanja kumuhudumila.³²Jioni ayi wakati wa lijua kuzyeta, wamjegeliti kwakuyi woseli ya wawera wagonju, au wapagawiti na pepu. ³³Muji goseli gulikasanya pamuhela mu mlyangu. ³⁴Kawaponyiti wavua yawaeriti waluwala magonju mbalimbali na kulavia pepu wavua, bali apo karuhusu pepu koyowera kwa kuwera wammaniti.³⁵Kimukiti mandawila na mapema, wakati paiweriti badu giza, kawikiti na kugenda mahali pa faragha na kuluiti kulaa. ³⁶Simoni na woseri yawaweriti pamuhela nayi wamsakuliti. ³⁷Wampatiti na kumgamila," Kila yumu kila yumu kamukukusakula"³⁸Kawagambira, " Tugendeni mkahali pamonga, kunja kumiji ya izingiti, iliwezi kubwela aku viraa. Ndo sababu yaniziti panu." ³⁹Kagenditi pakapita Galilaya yoseri, pakabwela mu masinagogi gau na kugakalipila mapepu.⁴⁰Yakaweriti na ukoma yamukiziti kwakuyi, pakaweriti kaukumsii ; kapigiti goti na kumgambila ,"Kama gufira, guweza kutenda wewli na safi." ⁴¹Pakakumbwa na huruma, Yesu kalangaziiti liwoku lakuyi na kumbata, pakamagambira, "Fira, guweli safi." ⁴²Mara yimu ukoma umwukiti, na kutendi kuwela safi.⁴³Yesu kamwonjiti vikalipa na kumgambira kagendi mara yimu, ⁴⁴Kamgambiliti," Guhakiki gwa mukuzumba ndili shisoweru shaseri kwa yoseri, lakini gugendi, gwakalilangazii kwa kuhani kwa kuhani, na gulavii dhabihu kwa ajili ya kugululwa ya uweliti Musa kalagalila, gambira ushuhuda kwa wombeli."⁴⁵Su gagenditi na kwanja kumgambura kila yumu na kweleza shisoweru zaidi hata Yesu kaweziti ndiri kwingila kayi mu mji kwa huru. Hangu kalikaliti mahali pa faragha na wantu wiziti kwakuyi kulawa kila mahali.

Chapter 2

¹Pakauyiti Kaperinaumu baada ya masiku madididini, kapikaniliti kwamba kaweriti ukaya. ²Wantu wavuiti sana ya walikusanyiti pali na kwaheriti na nafasi kayi, hata ili ya pali pa Mlungu, na Yesu katakuliti shisoweru kwa womberi .³Kisha wamu wantu wiziti kwa kuyi wamjegiti muntu ya kapooza; wantu wanne ya wambebiti. ⁴Lishaka la washinditi kumsegelela kwa ndambu ya umati wa wantu, wausiiti lipaa kumpindi pa mahali pali pakaweriti, na pawaweriti , kala kudobola tundu, wasulusiiti shitanda sha kagonjiti muntu ya kapooza.⁵Pakaiyoniti imani yau, Yesu kamgambiliti muntu yakapooza, " mwana gwangu, madoda gaku nigasamehe. ⁶Lakini wamu waandishi wali ya waweriti walivaga palii walihojiti mu mioyu yau, " ⁷Kaweza ashi muntu ayu kutakula hangu?yakakufuru! Ga kaweza kutakula madoda isipokuwa M lungu gweka yakuyi?"⁸Mara Yesu kavimaniti mu roho yakuyi sha waweliti vya walihola mu wamu wau weni. Kawagambiliti, kwa shishi kalihola hangu mu mwoyu yenu? ⁹Loshi liyeuka zaidi la kuzumba na muntu yakapooza, madoda gaku galekeziwa'au kuzumba 'gugoloki, gutoli shitanda shaku, na gugendi?¹⁰Lakini iwapatiti kuvimana na kuwera mwana gwa Adamu kana mamlaka ga kulekazia madoda mudunia, kamgambiliti ulii akapooza, " ¹¹Nikugambila gwenga, gugoloki gutori mkeka gwaku, na gugendi ukaya kwaku." ¹²Kagolokiti mara yimu na kutora mkeka gwakuyi, na kagenditi panja pa numba bkulongolu kwa kila muntu, hangu woseli washangaiti na wampiti Mlungu ukwisa, na wazumbiti " kamwe, tuwonitindiri mambu gambila aga."¹³Kagenditi kayi kandu ya ziwa, na umati woseli wa wantu wiziti kwakuyi, na kawafunditi. ¹⁴Pakaweriti pakapita kamwoniti Lawi mwana gwa Alfayo kalikala mu sehemu ya kukusanya kodi na kumgambila, " Gunifati" kagolokiti na kumfata.¹⁵Na wakati Yesu pakaweriti pa kupata shiboga mu numba ya Lawi, wakusanya kodi wavua na wanadhambi waweriti wa kuliya naYesu na wafundwa wakuyio kwa kuwela waweriti wavua nau wamfatiti. ¹⁶Lisha waandishi, ambao waweriti Mafarisayo, pawaoniti Yesu pakaweriti kakuliya na weni dhambi yawakusanya kodi, wawagambilili wanafunzi wakuyi," ashi kanguliya na wakusanya kodi na wantu wenye madoda?"¹⁷Lishaka Yesu loakapikaniliti hangu kawagambiliti," Wantu yawawela na afya mu nshimba apa wamwitaji tabiku; ni wantu yawaliwala gweka ndonyamfira. Nizandiri kuwashema wantu yawawela na haki, lakini wantu wawela na madoda."¹⁸Wanafunzi wa Yohana na mafarisayo waweliti pa wafunga. na muwamu mwa wantu waziti kwa kuyi na kumgambila, '' kwa ndambu ga wanafunzi wa Yohana na mafarisayo hufunga, lakini wanafunzi waku wa funga ndiri. ? ¹⁹Yesu kawagambiliti, '' je yawahuzuria harusi waweza kufunga lishaka la bwana harusi badu pakawela nawa? kwa vyoseli bwana harusi pakawela pamu hela nau apo wawezi kufunga. ''²⁰Su lishaka paliza wakati bwana harusi pawamuusia kwau, na mu lishaka aga wombeli awafungu. ²¹Kwa hela muntu ya kasona shipisi sha syayi sha nguu mu lirazi kulukulu, Vya monga viraka avibaneluku kulawa mu ali, sha syasi kulibandula kulawa mu likulukulu, na aiweli mpasuku mbaya.²²Kwahela muntu ya katula divai ya syayi mu vibirika vikulukulu, pamo nga divai aipanti viraba na vyoseli viwili divai na viriba avyagimili, Badala ya kuyi guturi divai ya syayi mu viriba vya syayi.²³Mu lishaka la sabatu Yesu kapititi mu gamu marambu, na wafundwa wakuyi wanjiti kutola baadhi ya masuke ga nganu. ²⁴Na mafarisayo wa mgambiliti,''Guloli, kwa ndambu ga watenda shintu sha kumbeli sha sheria mu lishaka la sabato. ?''²⁵Kawagambiliti, ''msomelitindiri shili sha katenditi Daudi pakaweliti mu hitaji na njara-yaiwela pamuhela na wantu ya waweliti pamuhela na yombeli. ? ²⁶Ndambu ya kagenditi mu numba ya Mlungu lishaka Abiathari paka weliti kuhani mkuli na kalia mkati gwa gutulitwi palongoru-kumbiti iweliti shimyumi sha sheria kwa muntu yoseli kuwa isipokuwa makuhani-na kawa pana niti hata muwamu ya walii ya waweliti pamu hela na yombeli.?"²⁷Yesu kazumbiti, ''sabatu itenditwi kwa ajili ya mwanadamu, Si mwanadamu kwa ajili ya sabato. ²⁸Kwa ndambu ayi, Mwana gwa Adamu ni mtua, hata kwa sabatu.''

Chapter 3

¹Na kingiliti munkati mwa sinagogi na mlii kuweliti na muntu yakawela na liwoku lipooza. ²Muwamu mwa wantu waweriti pa wamfalilia kwa pakwagela sana kulola kwamba akamponazii lishaka la sababu ili kwamba wamshitaki.³Yesu kamgambiliti muntu yakawela na liwoku la kupooza, " gwinuku na gugoloki mu kati ya umati agu." ⁴Kisha kawagambiliti wantu, " Je ni halali kutenda vshitendu shoseri lishaka la sabato au kutenda yagawera ndili haki, kulopola maisha, au kukula? lakini wanyamalili jii.⁵Kamliliti kwa maya pakahuzunika kwa ndambu ya mioyu yau, na kamgambiliti muntu, " gunyoshi liwoku laku". Kaunyooshiti na Yesu kamponazia liwoku lakuyi. ⁶Mafarisayo wagenditi kunja na mara watenditi njama pamuhela na Maherode mu yomberi ili kumlaga.⁷Su Yesu pamuhela na wafundwa wakuyi wagenditi baharini, na umati ukulu na wantu uwafatiti paulawila Galilaya na Uyahudi ⁸na kulawa Yerusalemu na kulawa Idumaya na kulongolu kwa Yorodani na pakwegela na Tiro na Sidoni , umati mkulu, paupaniliti kila shintu sha kaweliti cha kashitenda, wiziti kwakuyi.⁹Na kawagambiliti wafundwa wakuyio kuandaa mtumbwi mdidini kwa ajili yakuyi kwa ndambu ya umati , ili kwamba wiza kumsegelela. ¹⁰Kwa kuwela kawaponaziiti wavua, ili kila muntu yakaweRiti na matesev kaweriti na shuku ya kumsegelele ili kambati.¹¹Poseli palii rohu zidoda yawamwoniti, wagiwiti pasi palongolu pakuyi na kuguta na pawazumba," Gwenga ni gwa mwana gwa Mlungu." ¹²Kawaamuru kwa msisitizu nawatenda kavimaniki.¹³Kagenditi kumpindi pa lugongu , na kawashemiti ya kawafiriti, nawagenditi kwakuyi. ¹⁴Kawasaguliti kumi na wawili (kawashemiti mitumi), ili kuwelq waweli pamuhela na yomberi na kawezi kuwalagalila kuhubiri, ¹⁵na kuwera na mamlaka ya kulavia shamshera. ¹⁶Na kawasaguliti kumi na wawili: Simoni, yakampiuti litawi la Petro,¹⁷Yakobo mwana gwa Zebedayo, na Yohana mlongu gwa Yakobo, yawampiti lilawi la Bonagesi, awa ni, wana wa ngurumo, ¹⁸na Andrea, Filipo, Bartholomayo, Mathayo, Tomaso, Yakobo mwana gwa Alfayo, Thadayo, Simoni Mkananayo, ¹⁹na Yuda Iskariote, yakawera msaliti.²⁰Kisha kagenditi ukaya, na umati wa wantu wiziti pamuhela kayi, hata wasinditi kulia mkati. ²¹Familia yakuyi pawapikaniliti habari ayim, wagenditi kumbata, su wazumbiti, " Kaguruka likwali". ²²Waandishi wiziti kulawa Yeresalemu wazumbiti, "kapagawa na Beelzeburi," na, " Kwa mtawala gwa mashamshera kalavia mashamshera".²³Yesu kawashemiti kwakuyi na kuzumba nawakwa mifanu," Ndambu ya shamshera ndambu ya kalavia Shetani? ²⁴Gambira ufalme pa uligawa weni, ufalme au apo uwezi kugoloka. ²⁵Gambira numba pailigawa yeni, numba ayi apo iwezi kugoloka.²⁶Kama Shetani pakagoloka shimberi shakuyi, na kuligawanya , apo kawezi kugoloka, na akaweli kafika kumwishu kwakuyi. ²⁷Lakini apo kweni muntu yakana wezi kwingila mnkati mwa numba ya muntu yakawela na makakala na kwiwa vintu vyakuyi bila kumtawa yakawela na makakala kwanja, na su kukusanya vaviweliti munumba.²⁸Nakaka niwagambila , madoda gaseli ga wana wa wantu azilekiziwi pamuhela na kufuru na wazumba, ²⁹lakini yoseli yanakamkufuru Rohu mnanagala apo kawzi kumsamehe kamwe, bali kawela na hatia ya madoda milele." ³⁰Yesu kazumbiti ali kwa kuwela waweliti pa wazukmba," Kana Rohu idoda."³¹Su mau gwakuyi na warongu wakuyiwizitina kugoloka kunja.Wamtumiti muntu , kumshema. ³²Na umati wa wantu uweriti ulikara pakwegela na yombeli wamgambiliti," mau gwaku na walongu waku wa panja, na wamuwakusakula gwenga".³³Kawankuriti , "Ni gani mau gwangu na walongu wangu?" ³⁴Kawaloliti ya waweliti walivaga pa wamzinga, na kuzumba, ' Mrori, awa ndo wamau wangu na walongu wangu! ³⁵Yoseli yakatenda mapenzi ga Mlungu, muntu ayu ndo mlongu gwangu, na dada gwangu, mau gwangu."

Chapter 4

¹Tena kanjiti kufunda kandukandu ya bahari. Na umatui mkulu ulikusanya na kumzinga, kingila munkati mwa mtubwi baharini, na kulivaga. Umati woseli uweriti pambeku na bahari mu ufukwi. ²Na kawafunditi mambu gavua kwa mifanu, na pakazumba kwau nkwa mafundu gakuyi.³Mpikanili, mpanzi kagenditi kuyala. ⁴Pakaweliti pa kayala, muzimu za mbeyu zitulikiti mu njila, na wampongu wiziti pa waliya. ⁵Mbeyu zamonga ziturikiti mu mwamba, ambao pawaweriti ndiri na udongu uvua . Mara zinyawiliti . kwa kuwera kuwelitindiri na udongu uvua.⁶Lakini mshenji pa ulawiti, zinyariti, na kwa kuwela ziweliti ndiri na mishigila, ziyumiti. ⁷Mbeyu zimonga ziturukiti mu misontu. Misontu ikuliti na izongiti, na zilela ndili matunda goseri galii.⁸Mbeyu zamonga ziguiliti mu udongu guherepa na zileliti matunda lishaka pa zikuliti na kongereka, zamonga zileliti mara thelathini zaidi, na zamonga sitini, na zamonga mia". ⁹Na katakula, " Yoseli yakana makutu ga kapikanili, na kapikanili!"¹⁰Yesu pakaweriti ka gweka gwakuyi, walii ya waweriti pa kwegela na yomberi na walia kumi na wawili wamkosiiti kuhusu mifanu. ¹¹Kazumbiti kwa womberi, "Kwa mwanaga mpananwa siri za ufalme wa Mlungu. Lakini yawera kunja kila muntu ni mifanu, ¹²su pawalola, ndo walola, lakini walolandiri, na kwa hangu pa wapika ndo wapikana , lakini welewa ndiri, amba ewa galambukli na Mlungu ekawasamehi."¹³Na katakuliti kwa womber, " Je mwelewa ndiri mfanu agu? Amwezi ashi kwelewa mifanu yamonga?. ¹⁴Mpanzi kayaliti shisoweru. ¹⁵Wamu ndo walii yawaturikiti pambeku mwa njil;a, mahali shisoweru pa shiyalitwi. Na pawapikaniliti, mara Shetani kiziti kushitora shosoweru sha shiyalitwi munkati mwau.¹⁶Na wamu ya wayalitwi kumbindi mwa mwamba, ambau ya wapashipikanila shisoweru, kwa kurongola walyanka kwa sekuseku. ¹⁷Na wahela mishigila yoseli mnkati mwau , su huepela kwa muda mdidini. Su tabu na kwangaika paviza kwa ndambu ya shisoweru, mara hulikwala.¹⁸Na wamonga ni walii ya wayalitwi mu misontu. Washipikanila shisoweru, ¹⁹lakini masumbufu ga dunia, hulizyanga mu mirunda na matamata ga mambu gamonga, huwingila na kushizinga shisoweru, na husindi kulela matunda. ²⁰Kisha kwana walii ya wayalitwi mu udongu guherepa. Walipikanila shisoweru na kushanka na kulela matunda: gamonga thelathini na wamu sitini, na wamu mia yimu."²¹Yesu kawagambiliti," Je huwa ujega taa mnkati mwa numba na kuitula pasi pa shikapu, au pasi pa shitanda? Hujega mnkanti na kuitura munkati na kuitura kumpindi mwa kiango. ²²Kukuwela kwahela shoseri shashilififa sha nashimanikindiri, na kwahela siri yanaitulwi bndili mwaziu. ²³Pakawela yakana makutu ga kupikanila, na kapikanili!"²⁴Kawagambiliti, " Mweli makini kwa shoseri shana mpikanili, kwa kuwera shipimi shanampimwi, shilaa shana mpimwi, na ayongelwi kwa mwenga. ²⁵Kwa ndambu ya mwela nashi, akanki lifupu, na ulii ya kanashi kulawa kwakuyi avitolwi hata viliin kanavi."²⁶Na katakuzili," Ufalumi wa Mlungu gulifaniti na muntu yakayaliti mbeyu mu udongu. ²⁷Pakagonjiti pashiru na kwimuka asubuhi, na mbeyu zitombora na kukula, kavimanandiri ndambu ya ilawiti. ²⁸Dunia hulavia mbeyu yeni; kwanja mihamba alafu mauwa alafu mbeyu ya zikamala. ²⁹Na lishaka mbeyu paikula ipia mara hujegwa mundu kwa kuwera mavunu gawadia."³⁰Na kazumbiti, " tugufanazii ufalme gwa Mlungu na shintu ga, au tutumili mfanu gakwelezea?. ³¹Gambira mbeyu ya haradali, ambayi iyalitwi ni ndidi sana kuliku mbeyu zoseli duniani. ³²Hata, lishaka liyalitwi, ikula na iwela nkulu zaidi ya mimea yoseri ya bustani, na itenda ntambi zikulu hata wambongu wa kumpindi waweza kutenda viota vyau mu shivulu shakuyi.³³Kwa mifanu mivua ifunditi na kuzumba shisoweru kwa womberi, kwa kadili ya waweziti kwelewa, ³⁴Na kazumbitindiri nau bila mifanu. Lakini lishaka la kaweliti gweka yakuyi, kawagambiliti kila shintu wafundwa wakuyi.³⁵Mu mashka aga lishaka la jioni pa liwaidoti kazumbiti kwa womberi," Tugenderi upandi wa pili" ³⁶Hangu walekiti umati, wamtoriti Yesu wakati gulii tayari kaweriti kala nmu mtumbwi. Mitumbwi yamonga yeliti pamuhela nayi. ³⁷Na upepu gukalipa gwa dhoruba na mawimbi gaweriti gankwingira munkati mwa mtumbwi na mtumbwi gweliti kala gumema.³⁸Lakini yesu kaweliti mu shetri, kagonja mu mto. Wamwimusia, pawazumba, " Mwalimu, apo gujalindiri twenga twa kuhoa?" ³⁹Na kimukiti, kaukalipila upepu na kaigambiliti bahari, " Iwe shwari, amani".Upepu ukomiti, na kweliti utulivu mkulu.⁴⁰Na kazumbiti kwa womberi," Kwa ndambu gaa mtila? Je mwahela imani badu?" ⁴¹Wamemitwi na hofu nkulu mnkati mwau na wakalitakuzia weni kwa weni, " Ayu ni gani kayi, kwa ndambu ya upepu na bahari umjimila?".

Chapter 5

¹Wiziti mpaka upandi wamonga wa bahari, mu mkoa gwa gerasi ²Na ghafla lishaka Yesu pakaweriti pa kulawa kunja ya Mtumbwi, muntu yakana rohu idoda kiziti kwakuyi kulawa kumakaburi.³Muntu ayu kalikaliti kumakaburi. Kwahela yakaweziti kumrewelela zaidi, kwahera hata minyororu. ⁴Kaweriti wamtawira kwa mashaka gavua kwa pingu na minyororu katumuliti minyororu na pingu zakuyi vimegeka. Kwaheriti hata yumu yakaweriti na makakala ga kumsinda.⁵Pashiru na paluwala pakawela kumakaburi na mumigongu, kagutiti na kulidumura mweni kwa mabuhi gakalipa. ⁶Pakamwoniti Yesu kwa kutari, katugiliti kwakuyi na kung'ong'onala palongolu pakuyi.⁷Kagutiti kwa sauti nkulu "Gufira nikutenderi shishi,Yesu mwana gwa Mlungu yakawela pampindi sana? Nikusihi kwa Mlungu mweni, nanguntesa. " ⁸Kwa kuwera kamgambiliti, gumlawi kwa muntu ayu, gwenga rohu idoda."⁹Na yomberi kamkosiiti, " Litawi laku gani?" Na yomberio kamwankuliti, " Litawi langu ni Legioni, kwa kuwa twa wavua." ¹⁰Kamsiiti kayi na kayi nakuwapeleka kunja kwa mkoa.¹¹Su kundi kulu la wamtumbi lisulukiti kulawa kumpindi mrugongu, ¹²Nawomberi wamsiiti, pawazumba, "Gututumi kwa mtumbi; twingili munkati mwau." ¹³Hangu kawapiti ruksa, rohu zidoda ziwa lawiti na kwingila mnkati mwa wamtumbi, na wamberi watugiti pasi pa lugongu mpaka baharini, na wamtumbi elfu mbili wazyetiti mubahari.¹⁴Na walii ya waweriti pa wawapa shiboga wamtumbi watugiti na kugenda kuravia taalifa ya shilisha shilawiriti mu mashi na mu nchi. ndo wantu wavua walawiti kugenda kulola sha shirawiriti. ¹⁵Su pawiziti kwa Yesu na wamwoniti muntu ya kapagawa na pepu na yaka weliti na Jesh- karuvaga pasi, na paka wera mu mahara gakuyi timamu, na womberi watiriti.¹⁶Wali ya waoniti shirawiti kwa muntu ya kaweriti na kupaga wa na mapepu wa wagambazia na shashirawiti kwa kuyi na viraa kuwera wamtumbi. ¹⁷Nawomberi wanjiti kuwuki mu mkoa agu.¹⁸Na paka weliti ka nkwingila mnkati mwa mtubwi, mntu yakaweliti kapagawa na mapepu kamsii kwamba kauki pamuhela na yombeli. ¹⁹Lakini kampiti ndili luksa, lakini kamgambiriti,''gugendi ukaya kwaku na kwa wantu waku, na guwa gambiri kakutendara mtua, na rehema yakakupi.'' ²⁰Su kagenditi na kanyiti kutangaza mambu makura ambayu Yesu katenditi kwa kuyi mu Dekapoli, na kila yumu kastaajabu.²¹Na lisha Yesu paka lokiti kayi upandi wa mongo, mnkati mwa mtumbwi, umati mkuru urikusika kumzinga, paka weliti kandu ya bahari. ²²Na yumu kiongozi gwa sina gogi, yawamshemiti yaira, kiziti, na paka mwoniti, kaguiti pa maguru gakuyi. ²³Kazidi kumsii zaidi na zaidi, pakazumbu,''Binti gwangu mdidini karibu kamu kosokera. Namu kumsii, kizi na katuri mawoku kumpindi kwa kuyi ili kawezi kupata afya na kuishi.'' ²⁴Hangu kangenditi pamu hela na yomberi, na umati ukuru umfatiti na kumzinga pakwegera pa wamzingila.²⁵Kweliti na mdara yakawelati kamkulawa mwazi kwa miaka kumi na miwili. ²⁶Katesekiti pasi wambuyi wavua na katumiti kira shintu sha kaweliti nashi .Hata hangu kasaidikiti ndiri kwa sho seli, vinu badala yakuyi kazidi kuwera na hali mbaya. ²⁷Kapakaniliti habari kuhusu Yesu. Su kiziti kumbeli kwakupi wakati pa kaweliti ka mkugendanda mnkati mwa umati, nayo mbeli karigusa vazi lakuyi.²⁸Kwa kuwela kazumbiti,''Su paniligusa livazi lakuyi tu, aweli na mzima.'' ²⁹Paka mgusiti, kulawa kwa damu kupeliti, na kapakaniliti mu shimba yakuyi kuwela kaponoziwa kulawa mu matesu gakuyi.³⁰Na ghafla Yesu kavimaniti mnkati mwakuyi kwamba makakala ganlawa. Na kagalambukiti aku na aku mu umati mwa wantu na kukasilika, " Ni gaa ya kabatiri nguu yangu?" ³¹Wafundwa wakuyi wamgambira ," Nguona umati agu ulikusika pa wakuzinga, na gwenga guzumba, ni gaa yakambatiti?"' ³²Su yesu kaloliti aku na aku kamwonandili muntu yakatenditi hangu.³³Mdala, kavimaniti sha shirawiti kwakuyi, kafiriti na kutetema. Kagenditi na kakuwiti pasi palongolu pakuyi na kumgambira ukweli woseri. ³⁴Kazumbiti kwakuyi," Binti, litumbiri laku likutenda kuweri mzima. Gugendi kwa amani na guponaziwi kulawa mu mu kurwala kwaku."³⁵Pakaweriti pa kuyowela, muwamu wa wantu wiziti kulawa kwa kiongozi gwa sinagogi, pa wazumba," Binti gwaku kasokela kwa ndambu ya kwenderea kumsumbua yakafunda?"³⁶Vinu Yesu pakapikaniliti sha wazumbiti, kamgambiliti kiongozi gwa sinagogi," Nagutila. Gwamini tu." ³⁷Kawapitindiri ruksa, kuwuka pamuhera na yomberi, isipokuwa Petro, Yakobo, na Yohana, mlongu gwake Yakobo. ³⁸Wiziti pakaya pa kiongozi gwa sinagogi na yomberi kawoniti vurugu, kulila kuvua na kuomboleza.³⁹Pakingiri mnumba, kawagambiriti," Kwa shishi mlila? Mwana kafuandilibali kagonja." ⁴⁰Wamsekiti, lakini yomberi, kawalaviiti woseri kunja, kamtoliti tati gwa mwana na mau na walii yawaweriti pamuhela na yomberi, na kingiriti mnumba kamwona mwana.⁴¹Katorika liwoku la mwana na kamgambira ," Talitaha koum," ambayo ni kutakula ," binti mdidini, nakugambila, gwimuki." ⁴²Ghafla mwana kimukiti na kugendagenda( kwa kuwela kaweliti na umri wa miaka kumi na miwili). Na ghafla wabatwa na mshangau mkulu. ⁴³Kawagambiriti kwa makakara kuwela yoseri uli ipasandiri kuvimana kuhusu ali. Na kawagambira wampi binti yulii shiboga.

Chapter 6

¹Kulikiti panu na kugenda kumjini kwau, na wafundwa wakuyi wamfatili. ²Sabato paisikiti, kanjiti kufunda mu sinagogi. Wantu woseli wampakaniliti na pawa shangaa. pawazumba ''kapatakoo mafundu aga?'' Nihekima ga ayi yawampana?'' katenda hashi miujiza ayi mu mawoku gakuyi?. ³Je ayu alisi ulauri seremala, mwana gwa mariamu na Mlungu gwau wakina Yakobo, yose, Yuda na Simoni? je wadada wakui si warikala palupanupamuhela na twenga?'' Na wasekezewa ndiri na Yesu.⁴Yesu kawagambira, ''Mbiyu apo kakosi heshima, Isipokuwa mu muji gwakuyi na muwamu mwa warongu wakuyi na ulkaya kwa kuyi.'' ⁵Kaweziti ndri kutenda muujiza pali, su kawaturira mawoku yawaliwala wadidini kawa panazia. ⁶Kashangazitwi kwa ndambu ya kuto kwamini kwa womberi su kavi tyangiriti vijiji vya pakwegera pa kafunda.⁷Kawshemiti walii wafundwa kumi na wawili kanjiti kuwa lagali la awili wawili kawapiti mamlaka kumpindi mwa pepu wadoda. ⁸Na kawa gambiriti na mtola shoseli shiri kwa mgenda isipo kuwa shipoku tu. ⁹Viraa mvari viatu, na siyu kanzu mbili,.¹⁰Na kawa gambira, ''Numba yoseli yana mwingiri, mrivagi pali mpaka pa mu wuka. ¹¹Na muji goseli pawa wanka ndiri wala kuwa pakanila muwuki kwau, mkung'iti mavumbi ga maguru genu, Iweri ushuhuda kwa womberi.''¹²Na womberi wagenditi kubwela wantu watubu na kureka madoda gau. ¹³Wawa wingiti pepu wavua, na wawapakazia mafuta ya waliwali na wawa ponazia.¹⁴Mfalme Herode paka pikaniliti aga, kwa kuwela lilau la Yesu liweriti livimanika sana. Muwamu wazumbiti, ''Yohana mbatizaji kafufuka na kwa ndambu ayi, aga makakala ga miujiza gamu katendakazi munkati mwa kuyi.'' ¹⁵Muwamu wau wazumbiti, " Ayu ni Eliya," Bado wamonga pa wazumba," Ayu ni mbuyi, gambila yumu wawalii wambuyi wa makashu."¹⁶Su Herode pakapikaniliti aga katakuliti," Yohana, yanimdumuliti mtuyi kafufuka." ¹⁷Maana Herode kalagaliti Yohana wambati na kumtawala murigereza kwa ntambu ya Herode ( nadara ga kaka gwakuyi Filipo) kwa kuwela yomberi kamuyugiti.¹⁸Kwa maana Yohana kamgambiliti Herode," Si halali kumuyuga mdala gwa kaka gwakuyi." ¹⁹Su Herode kanjiti kumchukia na kaweriti kafira kumraga, lakini kaweritindiri, ²⁰maana Herode kumtiriti Yohana; kavimaniti kuwela kana haki muntu mnanagala, na kumlekiti salama. Na pakendereiti kumpikanila kahuzunikiti sana, vilaa kasekelela ntambu ya kampikanila.²¹Hata pagusokiti muda mwafaka paiweriti pakwegela na lishaka la kuzaliwa Herode kawatanditi maofisa wakuyi karama, na makamanda, na viongozi wa galilaya. ²²Su binti gwa Herode pakingiriti na kuvina palongolu pau, kamsekazia Herode na wangenga ya walivagiti muda gwa shiboga sha pashiru. Su mfalme kamgambiliti binti," Gundui shoseri shanagufili neni anikupi."²³Kaapiti na kuzumba, shoseri shana guluwi , anikupi, hata nusu ya ufalme wa neni." ²⁴Kalawiti kunja na kumkosia mau gwakuyi," Nduwi shishi?" Kazumbiti," Mtuwi gwa Yohana mbatizaji." ²⁵Na mara yimu kingiriti kwa mfalme na kwanja kuzumba fila gunupi mnkati mwa sahani, mtuyi gwa Yohana mbatizaji."²⁶Mfalme kasikitishwa sana, su kwa ndambu ya shiapu shakuyi na kwa ajili ya wamonga, apakawezi kumbelela liombi lakuyi. ²⁷Hangu, mfalme kawalagaliliti askari wamu wa walinzi wakuyi na kuwalagalila wagendi kumjegela mtui gwa Yohana. Mlinzi kagenditi kudumla mutui pakaweriti kapashifungu. ²⁸Kagujegiti mtuwi kwakuyi mu sahani na kumupa binti, na binti kamupa mau gwakuyi. ²⁹Na wafunda wakuyi pawapikaniliti aga, wagenditi kutola shimba yakuyi wagenditi kufintira mu makaburi.³⁰Na mitumi, walikusanya, palongoru pa Yesu, wamgambiliti goseri ya getendwiti na yawagafunditi. ³¹Na yomberi kawagambira " Mwizi mawani mahali pa faragha na toweri kwa bmuda."Watu wavua waweliti wiza na kuwuka hata apeni wapati nafasi ya kuliya. ³²Hangu wakweniti mashua wagenditi mahari pa falagha gweka yau.³³Su wawaoniti pa waaka na wavua wawamaniti, kwa pamuhela watugiti kwa maguru kulawa miji yoseli , nawomberi wafikiti kabla ya womberi. ³⁴Pawafikiti pwani, kaoniti umati mkuru na kuwahurumila kwa ndambu ayi kaweriti gambira kondoru yawawela mchungaji na kanjiti kufunda mambu gavua.³⁵Muda pa gugenditi sana, wanafunzi wamgendera na kugambila," Panu ni mahali pa faragha na muda kwendera. ³⁶Guwaagi na wagendi miji ya pakagwela na vijiji ili wakahemeri shiboga."³⁷Lakini kawnkuriti pakazumba," Muwapi mwenga shiboga." wakamgambira," tuweza kugenda kununua mikati na thamani ya dinari mia mbiri na kuwapanana waliya?" ³⁸Kawagambira," mwana mikati mininga? mgendi mwakaloli." Pwapatiti wakamgambazia ," Mikati mitanu na wasomba wawili."³⁹Kawagambiriti wantu walivagi mu makundi kumpindi mwa mihamba miwisi. ⁴⁰wawavagizia mumakundi; makundi mamia kwa hamsini. ⁴¹Su katoriti mikati na wasomba wawili, na kulola kumbingu, kaibariki na kuwapanana wanafunzi wakuyi palongolu pa umati. Na kisha kabaguliti wasomba wawili kwa wantu woseli.⁴²Waliiti woseri na kutosheka. ⁴³Wakusanyiti vipandi vya mikati vibakiti, vinemiti vikapu kumi na viwili, na viraa vipandi vya wasomba. ⁴⁴Na waweriti waparu elfu tanu yawariiti mikati.⁴⁵Mara kawagambiliti wakweni mu mashua wagendi mu sehemu yamonga,hadi Bethsaida, lishaka Yesu pkaweriti kamukwaa makutano. ⁴⁶Pawaweriti waukakala, kagenditi kulogongu kuluwa. ⁴⁷Paiweriti jioni, na mashua gau wakati agu gawela pakatikati pa bahari, na yomberi kaweriti ka gweka nchi kavu.⁴⁸Na kawaoniti pawataaabika kukoma makasia kwa kuwela upepu guwalewelela. Paiweriti pakwegera, pakagendagenda kumpindi mwa mashi, na kafiriti kuwapisia. ⁴⁹Su pawamwoniti kamu kugendagenda kumpindi kwa mashi, wingirwa na wasiwasi pawadhani ni mzimu hata pawakoma umatu. ⁵⁰Kwa kuwera wamwoniti na kumemwa bna hofu. Mara pakazumba nau pakawagambira " Muweri mwa wajasiri ni neni! namwela na hofu."⁵¹Kingiriti mnkati mwa mashua, na upepu woya kuvuma. Na womberi pa wamshangaa kabisa. ⁵²Hangu waweriti ndiri maana ya ilii mikati. Maana mahara gau gaweriti madidini.⁵³Nawomberi pawarokiti ng'ambo, wasokiti mu nchi ya Genesareti mashua pagatia nanga. ⁵⁴pawalawiti kunja pa mashua, mara wammaniti. ⁵⁵Watugiti kubwela mu mkoa mzima na wanjiti kuwajega wagonju kwa machela, kila pawapikaniliti kamukwiza.⁵⁶Poseri pakingiliti mu vijiji au mumji, au mu nchi, wawaturiti wagonju mahali pa soku, na pawamsii kawaruhusu kugusa vazi lakuyi. Na woseli ya wamsusiti waponaziwa.

Chapter 7

¹Mafarisayo na wamu wandishi ambau yawaweriti walawila Yerusalemu walikusanya kuyowera na yomberi.²Waoniti kwamba wamu wa wafundwa wakuyi walia mikati kwa mawoku nayisi, amboyo ya igururitwi ndiri. ³[Kwa Mafarisayo na Wayahudu woseli apo walii mpaka waguruli. mawoku guu weru, wabatarira utamaduni wa wambuyi. wakati . ⁴Mafarisayo pawa mukuuya kurawa mahali pa soka apo warii mpaka wogi kwanya. Na kwana sheria zamonga ambozo zawa zifuata kabisa, paiwera na kugurura vikombi, mafufuria,vyombu vya shamba, na hata viti vya vitumika wakati wa shiboga.]⁵Mafarisayo na waremba wamkasiiti Yesu'', Kwa ndambu gaa wafundwa waku kwalikandiri kuringaniro na tama duni za wambuyi, kwa shishi walia mkati bila kumawa mawoku?''⁶Su yomberi kawa gambiriti,''Isaya katabiriti kuhusa mwenga mwa wanafiki karembiti, wantu hawa wana niheshimu kwa miromu yau, lakini mioyu ya kutari na neni. ⁷Wantendera ibada zaziwera ndiri na mana, pawa funda ragariru la wana damu gambira mapokeu gau.⁸Muireka ragarilu la Mlungu na kubatarira kwa uyeuka tama duni za wana damu.'' ⁹Na kazumba kwa womberi,''Muiremla ragarilu la Mlungu kwa laisi ili kuwela mturi tama duni zenu? ¹⁰Kwa kuwela Musa katakuti, Gumu heshimutati gwaku na magwakui, na Yomberi ya katakuru kumpindi ya tati gwa kuyi au mau gwa kuyi hakika akafu.'¹¹Lakini mtakula, Gambira muntu paka takula kwa tati gwa kuyi ama mau.''Msaada goseli ambau amwanki kulawa kwa neni ni hazina ya Hekalu,'''[iyi ni kazumba kwamba,'ilaviwa kwa Mlungu] ¹²Hangu apo mluhusu katenda jambu loseli kwa ajili ya tati ama mama gwa kuyi. ¹³Muitenda amri na Mlungu kua buri kwa kuyega tama duni zenu. Na mambu gavua ga jinsi ayi ya mgatenda.''¹⁴Kawa shemiti makutanu kai na kuwa gambira,''Mmbikanili neni mwenga mwa woseli, na munelewi. ¹⁵Kwa hera shoseli kukawa kunja ya muntu ambashi shashiweza kundondo zia muntu pashingila kwa kuyi. Bali ni shimlawa muntu ndo shimdoda zia. ¹⁶[Guzingatii;Mstari agu, ''gambila muntu yoseli makutu ga kupikanila, na kapikanili'' apo guweli munakala za makashu].¹⁷Yesu paka warekiti makutanu na kwingila mnumba, wafundwa wakuyi wamkosiiti kuwela mfanu agu. ¹⁸Yesu kazumbiti,''Na mwenga viraa badu mwelewandir? Muonandiri shoseli shashimwingila muntu apo shiwezi kumdoda zia, ¹⁹Kwa kuwela apo shiwezi kugenda mu moyu gwa kuyi, viraa shingila mu mtima mwakuyi na kisha shipita kugenda kushou.'' kuwe.'' kuwe nasele zu aga Yesu kavitenda kuwela viboga vyaseli kuwela sati.²⁰Kuzumbiti, ''Ni shilii sha shimlawa muntu ndo shimdoda zia. ²¹Kwa kuwela kulawa mnkati ma muntu, kunja kwa moyu, hulawa mawazu ga wovu, zinaa, wivu, ulagayi. ²²Uasherati, matamata gadoda, udoda, uzyangaji, kujamiana, wivu, kashfa, majivunu, uzigizigi. ²³Madoda aga goseli kulawa mnumba, Ndo gali yanga mdodozia muntu.''²⁴Kamkiti kulawa pali na kuwuka kugenda mu mkoa wa Tiro na sidoni kingiriti mnumba na kafinti muntu yoseli kuvimani kuwela kapali su iwezekaniti ndiri kumfifa. ²⁵Su ghaflamdara, ambia mwana gwakui mdidini kaweliti rohi idoda kapikaniliti habari zakuyi, kiziti na kugua pama guru gakuyi. ²⁶Mwana mdara ayu kaweriti Muyunami wa likabila la kitoeniki kamsiiti yomberi kamu wingi pepu kulawa kwa binti gwa kuyi.²⁷Yesu kamgambiriti mdara, ''guwa leki wana wawanshi kwanja, kwa kuwela si sawa kutora mkati gwa wana na kuwasila wang'ang'a." ²⁸Vilaa mdara kumwankiliti na kuzumba, ''ndo mtua, hata ng'ang'apasi pa meza kulia mabaki ga shiboga sha wana.''²⁹Kumgambiriti, ''kwa kuwela guzumba hangu, gwa huru kugenda.shamshera kamlawa binti gwakuyi." ³⁰Mdala kauyiti ukaya kwakuyi na nakagonja mushitanda , na pepu kaweriti kumlawa.³¹Yesu kalawiti ukunja ya mkoa gwa Tiro na kupitira Sidoni kugenda mu bahari ya Galilaya mpaka kanda ya Dikapolisi. ³²Na wamjegiti muntu yakawela shiziwi na kaweriti kadaandiri kutakula weli, wamsihi Yesu katuli mawoku kumpindi kwakuyi.³³kamlaviiti kunja pa kusanyiku kwa siri, na kutura vyalan vyakuyi mu makutu gakuyi, na badala ya kutema m atya, kaubatili lilimi lakuyi. ³⁴Kaloliti kumbindi mbingun, kahemiti na kumgambira, " Efata," ayi ni kuzumba ," guvuguki!" ³⁵Na muda gulaa gulii makutu gavuguka bna shiweriti shizinga lilimi shiharibiwiti na kaweziti kuyowera weli.³⁶Na kaamuru nawagambira muntu yoseli. Viraa kadri yakaamuru, hangu ndo yawaweriti watangaza habari azi kwa wavua. ³⁷Nakaka washangazitwi, na kuzumba, ' Katenda kila shintu weli. Su kawatenda viziwi kupikana na mabubu kuyowera."

Chapter 8

¹Mulishaka alikuweriti kayi na umati mkuru nawaweriti na shiboga . Yesu kawa shemiti wafundwa wakuyi paka wagembila. ²Ni uhuramila umati agu, wenderea kuwela na neni kwa masiku matatu na wahela shiboga .'' ³Pani watawanya wauyi munumba mwau bila kuria awawezi kuzimia mryira kwa njara . Na muwamu wau walawa kutali sana . ⁴Wafundwa wakuyi wamwankiriti.''Atupati koshi mikati ya kutosha kuwa kwikutizia wantu hawa mu eneu ali lalilekitwi?''⁵Kawa kosiiti ,''Mwana mikati mininmga ya?''Pawa zumba,''saba'' ⁶Kaamuru umati ulivagi pasi. katora mikati saba, kamshukuru narungu, na kumega , kawapa wafunda wakuyi . waituri paronguru pau , nawomberi waitura palongoru pa umati.⁷Viraa waweriti na wasomba wadidini wachache, na baada ya kushukuru, kaamuru wanafunzi wakuyi wagawi avi viraa. ⁸Walia na watosheka. Na wakusanyiti vipande visigaliti,vikupu vikuru saba. ⁹Wakaribiiti wantu elfu nne.Na kuwa lekiti wagendi. ¹⁰Mara kingiliti mumashua na wafundwa wakuyi, na wagenda mu ukanda wa dalma nuta.¹¹Viraa naafarisayu walawiti kurya na kwanja kulitakuzia nayombeli wafiriti kawapi isahara kulawa kumbindi kwa kumjera . ¹²Kalihora kwa kuna mumoyu mwakuyi paka zumba.''Kwa shishizazi ashi shisakura?Niwa gambila mwenga nakaka, kwa hera ishara yana irawili mushizazi ashi''' ¹³kawalekiti, kingira mrikati mwa mashua kayi, kaukiti kwelekea upandi wamonga.¹⁴Wakati agu wafundwa walialua kutora mikatii waweriti ndiri na mikati zaidi ya shiparu shimu shashiwela mu mashua . ¹⁵Kawaonjiti na kuzumba ,''Muweli masu na muliandari zidi ya shashu ya Herode.¹⁶Wafunda walizumbazia womberi kwa wombeli," Ni kuwela twahela mikati." ¹⁷Yesu kalimaniti ali, na kawagambiliti," Kwa ndambu ga mulizumbazia kutokwanai mikati? Amweni mani badu?Mwelewa? Mioyu yenu iyeuka?¹⁸Mwana masu, ganaonandili? mwana makutu, mpikanilandiri? Mkumbuka ndiri" ¹⁹Panigawiti mikati kwa wantu elfu tano, mtoriti vikapu vininga vya vimemiti vipandi vya mikati?"Wamwang'ula, " kumi na mbili."²⁰"Napangawiti mikati saba kwa wantu elfu nne, mtoriti vikapu vininga?" ²¹Watakuliti," Saba". Kawagambira, " Badu amwenielewi?"²²Wakaja Bethsaida. Wantu awa wamjegiti muntu yakaonandiri kwa Yesu na kumsihi Yesu kambati. ²³Yesu kambatiti kwa mawoku muntu ulii kipofu, na kumlongozia kunja kwa shijiji. Pakatemiti mata kumpindi kwa masu gakuyi na kutalazia mawoku gakuyi kumpindi kwakuyi, kamkosiiti," Gwana shoseli shilia?"²⁴Kaloliti kumbindi na kuzumba," Waonika wantu waonika kambila mitera igendagenda." ²⁵Su pakatarazia kai mawoku gakuyi kumpindi kwa masu gwakuyi muntu uliya kavuluga masu gakuyi, kaoniti kayi na kaonikti kila shintu weli. ²⁶Yesu kamlekiti kagendi ukaya na kawagambira, " Namwingila kumjini."²⁷Yesu kaukiti na wafundwa wakuyi tugenda vya Kaiseria ya Filipi.Pawaweriti munjila wawakosiiti wanafunzi ," Wantu wazumba neni na ga?" ²⁸Wamwang'uliti na kuzumba, " Yohana yakabatiza. Wamonga wazumba,'Eliya' na wamonga, 'Yumu gwa wambuyi."²⁹Kawakusiiti," Viraa mwenga mtakula neni na ga?" Petro kamgambira." Gwenga gwa Kristo." ³⁰Yesu kawaonyiti kuwela na wamgambira muntu yoseli kuwela yomberi.³¹Na kaniti kuwafunda yakawela mwana gwa Adamu lazima kateseki kwa mambu gavua, na akalemwi na viongozi na makuhani wakulu, na waandishi, na utauwa , na badala ya masiku matatu akafufuki. ³²Kazumbiti aga kwa mwaziu. Ndipu Petro kamtoriti pambeku na kwanja kumkalapila.³³Su Yesu aligeuka na kuwalola wafundwa wakuyi na kumkalipila Petro na kulonga," Gupiti kumberi kwangu Shetani! Apa kujali mambu ga Mlungu , isipokuwa mambu ga wantu." ³⁴Su kaushemiti umati na wafundwa wakuyi pamuhela, na kuwagambira," Kama muntu kafira kufata, kalikani mweni, katoli lipinjika lakuyi, na gufuati.³⁵Kwa kuwera yoseri yakafira kugaokoa maisha gakuyi akayagamizii, na yoseli ya kagamizia maisha gakuyi kwa ajili ya neni na kwa ajili ya injili, akagaokoi. ³⁶Imufaidia shishi muntu, kupata ulimwengu waseli, na vilaa kupata hasara ya maisha gakuyi? ³⁷Muntu kaweza kulavia shishi badalaya maisha gakuyi?³⁸Yoseli yakaonela soni na visowero vyangu mu shizazi ashi sha wanzinzi na shizazi shawera na madoda, mwana gwa Adamu akamwoneli soni pakizapu mu ufalme wa tati gwakuyi pamuhera na malaika wananagala.

Chapter 9

¹Na kawazumbiti kwa womberi," Nakaka takura kwa mwenga, mu wamu wenu kwana wantu ya wagoroka panu walawiriti mauti kumberi kwa kuona ufalme wa Mlungu pakiza na makakala." ²Na baada ya masiku sita, Yesu kawatoriti Petro, Yakobo na Yohana pamuhela na yomberi kurugongu, gweka yau. Su pakanjiti kugarambuka palongurau pau. ³Mavazi gakuyi ganjiti kung'ara sana, melu meupi kuwela mng'arishaji goseli pasi panu.⁴Su Eliya pamuhela na Musa walawiliti paslonguru panu. na pawa yowela naYesu. ⁵Petro kawanturiti kamgambira Yesu.'' Mwalimu ni vime twega kuwela panu. Nakujnyawa vipanda matatu,shimu kwa ajili yaku , shimu kwa ajili ya Musa na shamongakwa ajili ya Eliya.'' ( ⁶Kwa kuwela kuvimaniti ndiri shishi sha kutenda, Watiriti sana. )⁷Lwingu lilawiriti na kuwa gubukila. Su sauti ilawimu mawingu paizumba,''Ayu ni mwana gwangu mfiruziwa.Mumpakaniti yombeli.'' ⁸Ghafla, pawa waliti pa worira, wamwoniti ndiro yoseli pamu wela na womberi isipokuwa Yesu.⁹Pawa weliti wamkusurungukulawa murugongu, kamriti naapo kumgambila. Muntu yoseli gali goseli ya gaonikiti, mpaka mwana gwa Adamu paka fufuka kulawa mu wafu. ¹⁰Su wagaruruti mambo gau weni. Viraa wayoweliti wombeli kwa wombeli ni shi mana yakuyi ''kufukulwa kulawa mu wafu''¹¹Wamu kosiiti Yesu ,''kwa ndambu ga waandushi huzumba lazima Eliya kizi kwanja?'' ¹²Kawagambira ''na kakaEliya huti kulopola vintu kapati matesu mavua na kukalalilwa ?. ¹³Viraa zumba kwamwenga Eliya kiziti kala, na kumtenda ga mbira siwafiriti , gambila vilii visoweru yavizumba kuwela yomberi.''¹⁴Na pawa uyiti kwa wafundwa, waoniti likulu liwazinga na masandu kayo waweliti wamu kurikakuzia nau. ¹⁵Na mara pa wamwoniti, kundi loseli lishangaiti na kumtugila na kumlamsia. ¹⁶Kawa kosiiti wanafunzi wakuyi,''Murikakuzia kumpindi kwa shishi?"¹⁷Yamu gwau mu likundi kankuliti, ''Mwalimu, nimjegiti mwana gwangu kwaku, kana rohu idoda yaimtenda kasindinkuyowela, ¹⁸Na kamsababisha katetemi na kugua pasi,na kulawa povu mumromu na kukukuta menu na kukakamala.Ni waluwiti wanafunzi waku kumlavia pepu, lakini wasinda. ¹⁹Kawa nguliti, ''shizazi sha shianinindiri, Anilikali mna mwenga kuda ga? Anilitoreri na mwenga hadi ndiri ? Mumjegi kwa neni."²⁰Wamu jegiti mwana kwa kuyi. Rohu kadoda pa kamwoniti Yesu, gafla kamturiti mu kutetema. Shikambaku kaguwiti pasi na kuravia povu mu mromu. ²¹Yesu kamu kosiiti lati gwa kuyi, ''kawela mu hali ayi kwa muda gaa?''Tangu mwana. ²²Mara ya monga hugua mu motu au mu mashi, na kujera kumwagamizia. Kama guweza kutenda shoseri gutuhurumii na gusaidii.''²³Yesu kamgambira, ''kama gwa tayari kira? kirashintu shiwezekana kwa yoseli ya kaamini.'' ²⁴Gafla tatigwa mwana kagutiti na kuzumba,''Njimila! gusaidii kuto kujimila kwa neni.'' ²⁵Lishaka Yesu paka oniti kundi ritugila kwa wombeli, kamkalapiliti rohu idoda na kuzumba,''gwenga gwa rohu bubu na kiziwi , na kwamuru gumreki, na gwingila kwakuyi kayi.''²⁶Kagutiti kwa makakara na kwangaisha mwana rohu kamlawiti. Mwana kaonekana gambila kasokela, ndipo wavua wazumbiti,''Kafua'' ²⁷Lakini Yesu kamtoriti kwa mawoku kamgorosia na mwana kagorokiti.²⁸Lishaka Yesu pakingiriti Mnumba, wanafunzi wakuyi wamkosi iti faragha,''kwa ndamu gaa tusinditi kumlavia?" ²⁹Kawa gambila,''kwa ntambu ayi apo kalawi isipo kuwa kwa maluwa.''³⁰Walawiti palia na kupitira Galilaya. Kafiriti ndiri muntu yoseli kavimani pa wawela. ³¹Kwa kuwela kaweliti kamu kufunda wafundwa wakuyi, kawagambiriti, ''Mwana gwa Adamu akafikishiwi mumawoku ga wantu , na awamwilagi. Paweriti wamwilaga, baada ya mashaka matatu atafufuka tena." ³²Su werewandiri maelezu aga watiriti kumkosia.³³Su wafikiti karperinaumu. Lishaka laka welitimnkati mwanumba kawa kosiiti, ''muweliti mwanku jadiri shishi mu njila''? ³⁴Viraawaweliti wamu kubishana minjira kuwera gaa mkuru zaidi. ³⁵Kalivagiti pasi kawashema kumi na wawili pamuhela,na pakazumba nau, ''kama kwana yoseli ya kafira kuwela gwa kwanja ni lazima kaweli gwa mwishu na ndumi gwa woseli.''³⁶Kamtoriti mwana mdidini kamtura pakati pau. Kamtora mu mawoku gakuyi, pakazumba ³⁷Yoseli ya kamwanka mwana gambila ayu kwa litau langu, viraa kanarika neni, na paiwela muntu pa kananka, apo kananki neni tun, Su viraa na yakantuniti.''³⁸Yohana kamgambiriti, ''Mwalimu tumuwona muntu paka lavia pepu kwa jina laku na tumlewelela, kwa kuwela tufata ndiri.'' ³⁹Viraa Yesu katakuliti , ''Namlewelela, kwa kuwela kwa hela muntu yana katendi lihengu likuru kwa litau langu na su badayi kazumbi shisowelu shi baya shoseli kumpindi kwangu.⁴⁰Na yoseli ya kuwera ndiri kumbeli na twenga kaupande watwenga. ⁴¹Yoseli yana kakupi shikombi sha mashi ga kulanda kwa kuwela kuwela na Kristu, nakaka niwagambila,apo kagamizii thawabu yakuyi.⁴²Yoseli yanakawa kosesha awa wadidi yawa njimira neni liwewri safi kutura shitawila sha libuhi la kusagira pasingu na kumwasa baharini. ⁴³Kama liwoku laku palikukosesha gudumuli. Na heri kwingiramu uzima bila liwoku kuliku kwingila mu hukumu na mawoku goseli. Mu motu ''yaguzimika ndiri''. ⁴⁴(Guzingatii mshali ayi, ''mahala pawawela wamatekenya apo wafui kwa mofu yauzima ndiri ''apo uweli mu nakala za makashu).⁴⁵Kama liguru laku palikukosesha,guu dumu7li. Ni safi kwa gwenga kuingila uzimani paguwela shirema, kuliku kukwasa hukumuni na maguru mawili.( ⁴⁶guzingatii: Mstari agu ,''Mahali pa wamatekenya wafua ndiri na motu gwa guzima ndiri ''kwa hela muna kala ga makashu).⁴⁷Kama lisu laku pali kukosesha gulitupuri. Nisafi kwa gwenga kwingira mu ufalme wa mzungu paguwela na lisu limu kuliku kuwela na masu mawili na kukwasa kuzimu. ⁴⁸Mahali papa wela na matekenya wafua ndiri, na motu apo guzimi.⁴⁹Kwa kuwela kila yumu akakozwiwi na motu . ⁵⁰Munu ni guherepa, kama pagupoteza ladha yakuyi, aguitendi ashi iweli na ladha yakuyi kayi? Muweli na munu muwamu wenu maweni, na maweli na amani kwa kila yumu.''

Chapter 10

¹Yesu kaukiti pali eneu lilia na kugenda mu mkoa gwa na lieneu la parongoru pa lishamba Yorodani, Na makutanu wamfatili kayi kawa funditi kayi, gambira ndambu yaiwera kawaida yakuyi kutenda. ²Na Mafarisayo wiziti kumjera pawa mkosi, ''Ni nakaka kwa mwana mparu kurireka na mdara gwakuyi.'' ³Yesu kawankura, ''Musa kawa amuriti shishi. ? ⁴.Wazumba, ''Musa kaweri kuruhusu kwandika sheti sha kurileka na su kumwinga mwana mdara.''⁵Ni kwa ntambu mioyu yenu mikamara ndo mana kawa ferembiriti sheria ayi.'' Yesu kawagambira. ⁶Viraa kulawa kwanja kwa unyawaji, Mlungu kawagambira wapalu na wadara'.⁷Kwa ndambu ayi waparu awa wareki wa tati gwa kiyi na mau gwa kuyi na akampatani na mdara gwa kuyi., ⁸Na wawa wawili aweri shimba yimu: kwa kuwela si shimba tu, bali ni shimba yimu. ⁹Kwa hangu shaka unganishi Mlungu, Mwana damu nakashirekezia.''¹⁰Pawa weriti mnkati mwa numba, Wafundwa wakuyi wamkasiiti kayi kuhusu ali. ¹¹Kawagambira," Yoseli ya kamleka gwakuyi na kuyuga mdala yamonga, katenda uzinzi dhidi yakuyi. ¹²Mdala pakamreka maparu gwakuyi na kuyugwa na mparu gwamonga ,katenda unzinzi."¹³Na womberi wamjegerawana wadidini ili kawabati, viraa wafundwa wakawakalipila. ¹⁴Vilaa Yesu pakalitambuiti ali, kafiriziwi ndiri kabisa na kawagambira, " Muwaruhusu wana wadidini wizi kwangu, na muwwwalewelela, kwa ndambu yawawera gambira awa ufalme wa Mlungu ni wau.¹⁵Nakaka niwagambira, yoseli yakawanka ndiri ufalme wa Mlungu gambira motu mdididni nakaka apa iwezekani kwingira mu ufalme wa Mlungu. ¹⁶Su kawatoriti wana wadididni mumawoku gakuyi na kawabariki na kuwaturira mawoku kumpindi kwa womberi.¹⁷Na pakanjiti safari yakuyi muntu yumu kamtuguliti na kukoma magoti palongolu pakuyi, kamkosia,"Mwalimu mwema, ntendi ashi ili wezi kugurithi ufalme gwa milele?" ¹⁸Na Yesu kazumbiti," Kwa ndambu ga gumshema mwema ? kwahela yakawera mwema, aipoti Mlungu gweka gwakuyi. ¹⁹Guzimana amri: 'Nagula , naguzini, na gwiwa na gushuhudia uwongu, na guzyanga, gumueshemu tati na mau gwaku'."²⁰Muntu ulii kazumbiti" Mwalimu, aga goseli nigajimila tangu niweriti na shikambaku." ²¹Yesu kamloriti na kumfira. Kamgambila ," Gupungukiwa na shintu shimu. Ikupasa kuuza vyoseri vya guwela navi na gwapanani maskini, na aguweli na hazina kumbindi. Su gwizi gunifati." ²²Vilaa akatiti tamaa kwa ndambu ya maelezu aga; kaukiti na kuwela muntu gwa huzuni , kwa kuwela kaweriti na mali zivua.²³Yesu karoriti pandi zoseli na kuwagambira wafundwa wakuyi," Ni ntambu ga yaiwera vikamala kwa tajiri kwingira mu ufalme wa Mlungu! ²⁴Wafundwa washangazitwi na katakula visoweru avi. Viraa Yesu kawagambirili," Wana ni ndambu ya yaiwera vikamala kwingira mu ufalme wa Mlungu! ²⁵Ni rahisi kwa ngamia kipena mu shitoboli sha sindanu, kuliku tajiri kuvingira mu ufalme wa Mlungu."²⁶Washangaiti sana na kuzumba," Hangu ni ga akaokoki" ²⁷Yesu kawaloliti na kuzumb," Kwa binadamu apa iwezekana viraa si kwa Mlungu. Kwa kuwela mu Mlungu goseri gawezanika." " ²⁸Petro kanjiti kuyowera na yomberi, " Guroli tureka vyoseli na tukufuata."²⁹Yesu katakuliti , " Nakaka niwagambira mwenga, kwahela yakal;eka numba ama kaka, dada, mau, au tati, au wana, kwa ajili ya neni, na kwa injili, ³⁰ambayi apokanki mara mia zidi ya vinu panu duniani: numba, kaka, dada, mau, wana, na ardhi, kwa matesu mu ulimwengu wiza, uzima wa milele. ³¹Viraa wavua yawawela wa kwanja awaweli wa kwanja awaweli wa kumwishu na yawawela wa mwishuaweli wa kwanja."³²Pawaweriti mu njila, kugenda Yerusalemu, Yesu kaweliti kuwalongelela kulongoru kwau. Wafundwa washangaiti, na walii yawaweriti wamukufatira kumberi watiriti. Su Yesu kawalaviiti pambeku kayi walii kumi na wawili na kwanja kuwagambira shana shigendi kulawila kulongoru: " ³³Guroli, twamukugenda mpaka Yerusalemu, na mwana gwa Adamu akafikaziwa kwa makuhani wakulu na warembiti. Awamuhukumu kafui na awamlavii kwa wantu wa maisi. ³⁴Awamdhihaki, awamtemeri mati, awa mkomi viboku, na awamragi. Viraa baada ya masiku matatu akafufuki."³⁵Yakobo na Yohana, wana wa Zebedayo, wiziti kwakuyi na kuzumba," Mwalimu, tukufira gututenderi shoseri sha tukuruwa." ³⁶kawazumba," Mfira niwatenderi shishi?" ³⁷Wakazumba, " Guturuhusu tulikali na gwenga mu ukwisa waku pamuhela na muliwoku laku la kuume na gwamonga mu liwoku la kushoto."³⁸Viraa Yesu kawankuriti, " muvimanandili sha mrua. Muweza kulandira shikombi shana niweri kurandila au kustahimili ubatizu ambau ambatizwi?" ³⁹Wamgambiliti," Tuweza" Yesu kawagambiliti, " Khikombi shananandiri, amushirandiri. Na ubatizu ambau kwau mbatizwa amuustahimili. ⁴⁰Viraa yanakalikali mu liwoku langu la nkuume au liwoku la kushoto si neni wakulavia, viraa ni kwa wali ambau kwau iweriti kula kwandaliwa."⁴¹Walii wafundwa wamonga kumi pawapikaniliti aga, wanjiti kuwakalila Yakobu, na Yohana. ⁴²Yesu kawashemiti kwakuyi na kuzumba, " Muvimana kuwela wali ya wadhania kuwela watawala wantu wa maisi apo watawali, na wantu awa mashuhuri awa langazii mamlaka kumpindi kwau."⁴³Viraa apo ipaswi kuwela hangu mu wenu. Yoseli yana kuweli mkulu mu gweni lazima kwatumikiri, ⁴⁴na yoseli yanakaweli gwa kwanja mu wenu lazima kaweli muntu gwa woseli. ⁴⁵Kwa kuwela mwana gwa Adamu kizitindiri kutumikirwa bali kutumika, na kugalavia maisha gakuyi kuwera fidia kwa wavua."⁴⁷Wiziti Yeriko. Pakaweriti kamuuka Yeriko na wafundwa wakuyi na kundi kulu, mwana gwa Timayo, Batimayo, kipofu naruwagi, karikaliti pambeku pa barabara. ⁴⁶Pakapakaniliti kuwela ni Yesu Mnazareti, kanjiti kukoma umatu na kuzumba," Mwana gwa Daudi gunhurumili!" ⁴⁸Wavua wamkalapila uuli shipofu, pawamgambira kanyamalili. Viraa kagutiti kwa sauti zaidi," Mwana gwa Daudi gunhurumili !"⁴⁹Yesu kagorokiti na kwamuru katurwi. Wamshemiti uli kipofu, pawazumba," Guweli gwa shujaa! kwinuki! Yesu kakushema." ⁵⁰Kalwasiti pambeku likoti lakuyi, katugiti zaidi, na kwiza kwa Yesu.⁵¹Yesu kamwanku na kuzumba," Gufira nikutenderi shishi?" Uli mpalu shipofu kamwankura," Mwalimu, fira kulola." ⁵²Yesu kamwankuriti, " Gugendi. Litumbilu laku likuponya," Palapanu masu gakuyi gawona; na kamfata Yesu pa barabara.

Chapter 11

¹Lishaka ali pawiziti Yerusalemu, pawaweriti pakwagera Besthfage na Bethania, mu lugongu la Mizeituni, Yesu kawatumiti wawili mu wamu mwa wafundwa wakuyi ²na kawagambira, " Mgendi mu shijiji sha shinkalibiana na twenga. Mara pamvingira amu, amumwoni mwanapunda ambaye yakakwenya ndiri. Mu mtavi namjegi kwa neni. ³Na payoseli pakawagambira,' kwa ntambu ga mtenda hangu? iwapasa kuzumba,' Bwana kumfira na punde akamuuzii panu'."⁴Wgenditi na kumwona mwanapunda wamtawa panja pa mlangu pana matat yauwela wazi, nawomberi wamvuruga. ⁵Muwamu wantu waweliti wagoroka palii na wawagambizia," Mwankutenda shishi, kumvugura mwanapunda ayu?" ⁶Wawagambiliti gambira Yesu ntambu ya kawagambiziiti, na wantu wakawaleka wagendi.⁷Wafundwa wakuyi wamjegiti mwanapunada kwa Yesu na wazaririti mavazi gau kumpindi kwakuyi su Yesu kawezi kumkwena. ⁸Wantu wavua wazaririti mavazi gau mu barabara . Na wamonga watandika matawi ya wagakatiti kulawa mu malambu. ⁹walii wagenditi kulongoru kwakuyi na walii ya wamfatiti na kukoma umatu," Hosana! Kabarikiwa ya kamkwiza kwa litau la Bwana. ¹⁰Ubarikiwi ufalme wa wiza wa tati yetu Daudi! Hosana kwa yakawera kumpindi"¹¹Su Yesu kilingiriti Yerusalemu na kagenditi muhekalu na kaloliti lila shintu. Vinu, muda guweriti gugenda, kagenditi Bethania pamuhela nau kumi na wawili. ¹²Lishaka lifatiti, pawaweriti wa mukuuya kulawa Bethania, kaweriti na njara.¹³Na kaoniti mtera gwa mtera yagaweliti na mihamba kwa kutali, kagenditi kulola kama ekawezi kupata shoseri kumpindi kwakuyi. Na lishaka pakagenditi kwa awa kapatitindiri shoseri isipokuwa mihamba, kwa kuwera kwa heriti majira ga mtini. ¹⁴Kaugambiliti," Kwahela yoseli yanakalii litunda kulawa kwaku kayi." Na wafundwa wakuyi wapikaniliti.¹⁵Wiziti Yerusalemu, na yomberi kingiriti kuhekalu na kwanja kuwalavia kunja yawauza na yawahemera mnkati mwa hekalu. Kagaramukiti meza za wabadilishana wafedha na viti vya walii yawaeriti wamukuuza njiwa. ¹⁶Kawapitindiri ruhusa yoseli kubeba shoseri hekaluni shashiweriti sha nkuuzwa.¹⁷Kawafunditi na kuzumba, " Je ilembwitindiri , numba yangu aishemu numba ya sala kwa maisi goseli? Viraa muitendi pango la wapokozia". ¹⁸Makuhani wakuru na waremba wapikaniriti sikatakuliti, na womberi wasakul;iti njira ya kumweraga ata hangu wamtiriti kwa kuwela umati wa ushngazitwi na mafunda gakuyi. ¹⁹Na kila mu lishaka palifika jioni, walikiti kumjini.²⁰Pawaweriti wamu kugendagenda mandawila, mtera guyuma mpaka mu mishigira yakuyi. ²¹Petro kakumbukiti na kuzumba, " Rabi! Guroli, mtera gwa mitera ya guulaaniti guyuma."²²Yesu kawankura, " Mweli na litumbiru mu Mlungu. ²³Nakaka niwagambira kumbakila ya kaugambira lugongu alu, guuki, na aullyasi weni baharini, nagambira kahera mashaka mu moyo gwakuyi viraa kajimila kuwela shaka zumbiti asharawili, hangu ndo Mlungu ndambu yakatendi.²⁴Kwa niwagambira: kila shintu shaturua na kukosia kwa ajili yakuyi, mwamioni kwamba mwanka , naviavyeli vyenu. ²⁵Lishaka pa mgoroka na kuluwa, iwapasa kusamehe shoseri shamuwera nashi mu yoseri, ili kuwela tati gwenu yakawela kumpindi kawasamehi kila bmwenga makosa genu. ( ²⁶Guzingatii: Mstari agu," viraa pamsamehe ndiri, wala tati gwenu gwa kumpindi api kawasamehe zidi ya madoda genu." kwahela munakala za makashu).²⁷Wiziti Yerusalemu kayi. Na Yesu pakaweriti kamgendagenda hekalumi; makuhani wakulu, waremaba na wazewi wiziti kwakuyi. ²⁸Wamgambiriti, Kwa mamlaka ga kwa mkutenda mambu aga?" Na ga kakupiti mamlaka kutend aga?"²⁹Yesu kawagambiriti, " Aniwakosii liswali limu. Mung'ambiri na neni ani wagambiri kwa mamlaka gao na mukutenda mabu aga. ³⁰Je, ubatizu wa Yohana ulawiti kumbingu ama ulawiti kwa mwanadamu? Munankuli."³¹Walijadiri mu wamu na kushinda kutakula," Gambira patuzumba,' Kulawa kumbinguni ,' akazumbi ' Kwa shishi kayi mumjimili ndiri?' ³²Viraa kama patuzumba,' Kulawa kwa wanadamu ,'..." Wawatiriti wantu, kwa kuwera woseli washirikiti kuwela Yohana kaweliti Nabii. ³³Su wamwankuriti Yesu na kuzumba," Tuvimana ndiri. Su Yesu kawagambiti, " Wala neni apoti niwagambira kwa mamlaka gani nigatenda mambu aga.

Chapter 12

¹Su Yesu kanjiti kuwafunda kwa mifanu. Pakazumba," Muntu yumu kayaliti rilambu la mizabibu na kuritulila uziu, na kutawa lilindi la kusindikira mvinyu. Kanyowiti mnara na su kalipangisha lilambu la mizabibu kwa wakulima wa mizabibu su kaukiti mwanja gwa kutali. ²Lishaka palifikiti. kamtumiti ndumindumi gwakuyi kwa wakulima wa mizabibu kwanga kulawa kwau gamu matunda ga litambu la mizabibu. ³Viraa wambatiti, wamkoma , nqa wamwingiti bila shoseri.⁴Kamtumiti kwao ntumintumi yamonga, wamtenditi pa mtui na kumtendera mambu ga soni. ⁵Badu kamtumiti yamonga, na ayu yumu wamlagiti. Wawatenderiti wantu wavua mambu gambira aga, pawakoma na wengine wawalagiti.⁶Kaweriti muntu yumu zaidi gwa kumtums. Mwana mfiruaziwa na yomberi kaweliti muntu gwa mwishu yawamtumiti kwau. Pakazumba," Awamweshimu mwana gwangu." ⁷Viraa wapangaji walitakuzia womberi kwa womberi, " Ayu ndo mrithi. Mwizi, vinu na tumlagi, na urithi auweli watu."⁸Wamvamila na kumlaga na kumwasa kunja kwa lilimbu la mizabibu. ⁹Kwa ndambu ayi, Je! Akayendi shishi mkulima gwa lilambu la mizabibu? Akagendi na kumwangamizia na wakulima wa lilambu la mizabibu na kuwapa wantu wamonga.¹⁰Amwenipati kusoma andiku ali? " Libuhi la kwa nyawa walilemiti , liwela libuhi la pambeku. ¹¹Ali lilawiti kwa Mtua, na liwela ajabu mumasu mwetu." ¹²Wasakuliti kumbata Yesu, viraa wawatitra makutanu, kuwela wavimaniti kuwa katakul;iti visoweru mfanu agu dhidi yau. Hangu wamlekiti na kugenda zau.¹³Su wawatumitimuwamu wa Mafarisayo na maherodia kwakuyi su kumtega kwa visoweru. ¹⁴Pawafikiti, wamgambira, " Mwalimu tuvimana kuwera gujarindiri maoni ga muntu yoseli na apa gulangazii upendeleu muwantu. Gaufunda njira ya Mlungu mu unakaka. Je! Su ni haki haki kulipa kodi kwa Kaisari ama la? Je! Tuwaza kulipa ama la? ¹⁵Viraa Yesu kawankuriti unafiki gwau na kawagambira, " Kwa ndambu ga munjera? Munupi dinari wezi kutula,"¹⁶Wajekiti yimu kwa Yesu, kawagambira," Je! ni sheni sha gani na maandishi yagawela panu na gagani? Wakazumbiti, " Ya Kaisari" ¹⁷Yesu kawagambiliti," Mumpi Kaisari vintu vya Kaisari na vintu vya Mlungu vintu vya Mlungu." Wastaajabika.¹⁸Su Masadukayo yawazumba kwahela ufufuu,wamgendera. Wamkosia, pawazumba, ¹⁹" Mfunda, Musa katwandikiriti kuwela, ' Paiwera mlongu gwa muntu pakasokera na mdala kumberi kwakuyi, viraa karekitindiri mwana,, muntu akamtori mdara gwa mlongu gwakuyi, na kulipanana wana kwa ajili ya mlongu gwakuyi.'²⁰Kuweriti na walongu saba, gwa kwanja wamshemiti mdala na kafuiti, kalenditi ndiri wana. ²¹Viraa gwa pili kamtoriti na yomberi kafua, kalekandiri wana. Na wa tatu viraa kafuiti. ²²Na gwa saba kafuiti bila kureka wana. Kumwishu na mwana mdala viraa kafuiti. ²³Lishaka la ufufuu, pawafufuka kayi, Je! Akaweli mdala gwa gani? Kwani walongu walii woseli saba waweriti wapalu wakuyi."²⁴Yesu kawagambila, " Je! ayi si ndambu kuwela mkpotoziwa , kwa kuwela muvimana ndiri maandiku wala makakala ga Mlungu?" ²⁵Lishaka la kufufuka kulawa mu wafu, apo wayugi wala kwingira mu ndoa, bali awawe

²⁷Viraa, kuwela wafu ambau awafufiuritwi, Je! Msomandili mu kurawa mu shitabusha Musa, mu habari za kichaka, ntambu Mlungu sikatakuliti na kumgambira, 'Neni ni Mlungu gwa Abrahimu, na Mlungu gwa Isaka, na Mlungu wa gwa Yakobo?' ²⁶Yomberi si Mlungu gwa wafu, bali yawawela hai. Ni dhahiri mupotoziwa."²⁸Yumu gwa waandishi kiziti na kupikanila visoweru vyau; kawoniti kuwela yesu kawankuriti vyema. Kamkosia, " Je! ni ragiru loshi laliwera la muhimu zaidi mu goseli?" ²⁹Yesu kamwankuriti, "Yaiwera ya muhimu ni ayi, " Gupikanili , Islaeri, Mtua Mlungu gwetu, Mtua ni yumu. ³⁰Lazima gumfiri Mtua Mlungu wakui, kwa rohu yaku yoseli, na kwa makakara gaku goseli.' ³¹Lagiru la pili ni ali, lazima gumfiri jirani gwaku gambira gufira mweni.' Kwahela amri ngulu zidi ya azi."³²Mwandishi kazumbiti," Vema , mwalimu guzumba nakaka kuzumba Mlungu ni yimu, na kuwela yamonga zidi yakuyi. ³³Kumfira yomberi kwa moyo goseli, na kwa umanika na kwa makakara goseli, na kumfira jirani gambira gamweni, ni muhimu sanakuliku matoleu na dhabihu za kwagamazia." ³⁴Lishaka Yesu pakaoniti kalavia lijibu la busara, kamgambiriti, " Gwenga gwa kutari ndili na ufalme wa Mlungu ." Baada ya galii kwahela hata yumu yakadhubutu kumkosia Yesu maswali yoseli.³⁵Na Yesu kankuriti, lishaka pakaweriti kamkufunda mu hekalu, Kazumba, " Je! waandishi huzumba ashi kuwela Kristu ni mwana gwa Daudi? ³⁶Daudi mweni mu Rohu mnanagala, kazumba, ' Mtua kazumbiti kwa Mtua gwangu , gukali mu liwoku lyangu la kuume, mpaka niwatendi maadui wakupasi pa maguru gaku.' ³⁷Daudi mweni humshema Kristu ,' Bwana' Je! ni mwana gwa Daudi kwa ntambu ga? " Na likusanyiku likuru limpikaniliti kwa kusekrerela.³⁸Mu mafundu gakuyi Yesu kazumbiti, " Mujihadhari na waandishi, yawanamata na kugendagenda na kanzu ntari na kulamsiwa mweni mu masoko ³⁹na kuluvaga mu viti vya wakuru mu masinagogi na mu sikukuu kwa maeneu ya wakulu. ⁴⁰Vilaa walia munumba za wajane na kuluwa marua matariza su wantu wawaoni. Awa wantu awanki hukumu yaiwra nkuru."⁴¹Su Yesu kalivaga pasi pakwegela na sanduku la sadaka mnkati mwa eneu la hekalu ; kaweriti pakalola wantu waweriti pawatura senti zaumnkanti mwa sanduku . Wantu wavua matajiri waturiti kiasi kikuru cha senti. ⁴²Su mdara mjane maskini kiziti na klutura vipandi viwili, thamani ya senti.⁴³Kisha kawashemiti wafundwa wakuyi na kuwagambizia, " Amini niwagambira , mwana mdala ayu mjane katura shiashi shikuru zaidi ya woseri ambau yawalavia kala mu sanduku la sadaka. ⁴⁴Kwani woseri walavia kulawilana na uvua wa mapatu gau. Viraa mdara ayu mjane, kalavia mu umaskini wakuyi, mu pesa yoseli ya impaswiti kutumira mu maisha gakuyi."

Chapter 13

¹Yesu paka weliti paka ganda genda kulawa hekaluni, yumugwa wafundwa wakuyi kama kosiiti, ''Mwalimu , guloli mabuyi aga gaku shangaza na majengu !'' ²Kamgambira, guona majengu aga makuru?kwa hera hata libuhi limu lanali lipaki kumbindi kwa gamonga lali gusiwa ndiri pasi''.³Na yombelipaka weliti kamkwiza kumpindi kwa lugongu lwa mzaituni kumbeku pa hekaru, Petro, Yakobo, na Andrea mamu kosiiti kwa siri. ⁴Gutu gambili, mambu aga agaweli ndiri? Ni shishi dalili la mambu aga kulawila?''⁵Yesu kanjiti kuwa gambila, ''muweli makini kuwela Muntu yoseli na kawa potosha. ⁶Wavua awizi kwa kitau langu pawa zumba,'ndo neni,na awa wapo tozii wavua.⁷Pa mpikanila vita na tetesi za vita, Namtira: mambu aga kwa hela budi kurawila, viraa mwishu badu. ⁸Taifa aligoloki shembeli na taifa lamonga,na ufalme kimbeli na ufalme. Apa weli na mateteemeku sehemu zitangala,na njara. Agu ni mwanzu gwa utungu.⁹Muweli masu awa wapeleki aoli muma baraza naamkomwi mu msina gogi. Amu golosiwi palongoru pa watawara na wafalme kwa ajiri ya neni gambila ushuhuda kwa wombeli. ¹⁰Viraa ijiri iweli kwanja kuhubiriwa kwa maisi goseli.¹¹Pawa wabata na kuwa kabidhi,Namtira kuwela shirii shana mzumbi , mkati mwa muda agu ampananwi shishi sha kuzumba,apo mweli mwenga mwa nkuyowela bali rohu mnana gala. ¹²Mrongu aka mstaki mrongu kumwiraga, tati gwau na kawasababishila kuwawilaga. ¹³Amkalalilwi na kira muntu kwa ndamba ya litau langu. Viraa yaka hepela mpaka kumwishu, muntu ayu akaokoki.¹⁴Pamuona kukalalilwa la uharibifu ligoloka pali palitakiwa ndiri kugoroka (yakasomana kavimani ), ndipu waweliti mnkati mwayuda watuugili kjuru gongu, ¹⁵Na yakawera kumpindi kwa numba naka suruka pasi pa numba, au kutora shoseli sha kunja, ¹⁶Na yaka wera kushamba naka uya kutura livazi lakuyi.¹⁷Oli wau wadala yawana yinda na wanonazia mu masiku aga! ¹⁸Muruwi kuwela na ilawila lishaka la mbepu. ¹⁹Su apa weri na matesu makuru, yaga weliti galawila ndiri, tangu Mlungu paka nyawiti ulimwengu, mpaka vinu pahela, na apoilawili kayi. ²⁰Lishaka mtua paka pungura masiku kwahela shimba yanaiweri kiropolwa, viraa kwa ajiri ya wateule, yana kawa saguli, aka punguri namba za masiku.²¹Lishaka ali gambira muntu yoseli yana kawa gambili, Mroli kristu kapanu ! 'au'Guloli kapa lii! namwamini. ²²Kuwera wakiru wa uwongu na mambuyi wa uwongu awalawili na karavia ishara na maajabu, Su kuwela, wavua zyangi hata ya wawasagula. ²³Muweli masu! Nuwa gambila kala aga goseliu kabla ya msiku.²⁴Viraa badala ya matesu ga masiku aga, mshenji agu turwa giza, mwezi apo gulavii mwanga gwa kuyi, ²⁵Nyota azituruki kurawa angani, na makakala gaga wela kumbindi azipikaniri. ²⁶Su awa mwoni mwana gwa Adamu pakiza mawinguni kwa makakala makuru ukwisa. ²⁷Ndipu akawatumi wama hokoka wakuyi na kuwa kusanya pamu hela na wasagulwa wakuyi kurawa pande nkuru nne za dunia, kulawa kumwishu kwa dunia mpaka kumwishu kwa mbingu.²⁸Kwa mtera mrifunduzi gambira ntambu ziweza kulavia na kutala karongora mihamba yakuyi, ndipo amvimani shiangazi. ²⁹Hangu ntambu ya iweriti, pamu pna mambu gamba aga gangulawila muvimani kuwela kapabkwegela na milangu.³⁰Nakaka, niwa gambila, ashi shizazi hapo shipiti kutari kabla ya mambu aga ageni lawi. ³¹Mbingu na nchi azipiti, Viraa manenu gangu apo gapiti kumwe. ³²Viraa kuwela lishaka ali au vinu,kwahela ya kamana hata maraika wa kumbingu, wala mwana, ila tati.³³Muweli masu , Gurori, kwa kuwela muvimana ndiri ni muda ga yagalawiri (Guzingatii: Mstari agu ,"muweli mwa waangalifu, Mrori na mruwi kwa kuwela ....''kwa hela munakala za makashu) ³⁴Nigambila muntu yaka genda mu safari: karekiti numba yakuyi,na kumtura ndumi gwa kuyi kwa mtawala wa numba kila yumu na lihenga lakuyi. Nakuamuru mgolokela kalikali masu.³⁵Kwa ndambu ayi muweli masu! kwani muvimana ndiri mtua gwa numba pakauya ukaya, gawezekana ni jioni, pashiru pa manane lishaka njogoru paka wika, au mandawila. ³⁶Gambila pakiza gafla,naka kuwona gugonja. ³⁷Shiri nishizumbashi kwaku na nishizumbi kwa kira muntu: mshenjeri"

Chapter 14

¹Iweliti masiku maweili tu baada ya masiku ga pasaka na ya mikati yaiturwa ndiri shashu. Wambuyi wakuru na waandishi waweliti wamu kusakula ntambu ya kumbata Yesu kwa hila na kumlaga. ²Kwa kuwera wazumbiti, ''Si muda gwa sikukuu, Wantu na wawea kutenda ghasia.''³Lishaka Yesu paka weliti Bethania ukaya kwa simoni mkomo na paka weliti. kamu kugenda pameza, mdara yumu kiziti kwa kuyi na keriti na supa ya marashi ga nardo gaherepe gana garama nkuru sana, kapantiti supa na kwitira kumpindi kwa mtuyi gwa kuyo. ⁴Viraa kweliti na wamu wau ya wakalala. Waligambizia wombeli kwa wombeli, '''Ni shi hasa ndambu ya upotevu agu.? ⁵Manukatu aga egawezi kuuza kwa zaidi ya elinali miatatu, na ewawupi masikini,''Na wombeli wamkarapila.⁶Viraa Yesu kutakuliti, ''Mumreki gweka yakuyi kwa ndambu ga mumsumbua? katenda shintu shiherepa kwa neni: ⁷Mashaka goseli masikini mwana wa, Na lishaka loseli pauwela na mata mata amuwezi kutenda gaherepa kwa wombeli, Viraa apo muweli na neni mashaka goseli. ⁸Katenda shiri sha kaweza kaipa shimba yangu mafuta kwa ajiri ya masiku. ⁹Nakaka niwagambila, Viraa mahali injili pa ibwela mu ulimwengu woseli shiri sha katenditi mdara ayu ashitakurwi kuwela ukumbushu wakuyi.¹⁰Kisha Yuda Iskariote, yumu gwa wali kumi na wawili, kugenditi kwa wakuru wa makuani ili kuwela kamupi yombeli. ¹¹Lishaka wakuru wa makuhani pawa pikaniliti hangu, Wasekerara na kuhaidi awa mupi senti kanjiti kusakula nafasi ya kuwakabidhi kwa wombeli.¹²Mumasiku ga kwanja ga mikate gaiturwa ndiri chachu, lishaka pawa laviiti mwana kondoru wa pasaka, wanafunzi wakuyi wagambila, ''gutura tugendi koshi twa kuandai ili gupati kulia mro gwa pasaka.?'' ¹³Kuwatumiti wanafunzi wakuyi wawili na kuwagambila, ''Mgendi kumjini, na mparu yakawela kalitwika mtungi akaliwoni na mwenga. Mumfati. ¹⁴Numba ya kingira, mumfati na kumgambira mweni numba ayi mwalimu kazumba,''shakoshi shumba sha Wahenga mahali pa na ndii pasaka na wanafunzi wangu.?''¹⁵Aka walangazii shumba sha kumpindi shikuru shashiwela na tayari. Mtendi maandarizi kwa ajili ya twenga pali.'' ¹⁶Wanafunzi waukiti kugenda kumjini, waoniti kira shintu gambila ndambu ya kawa ga mbiriti, na wagenditi mu mlu gwa pasaka.¹⁷Lishaka paliweliti jioni, kiziti na iwalia kumi na wawili. ¹⁸Na pawa weliti pagwegera na meza na kulia, Yesu katakuliti ''Nakaka niwagambira, yumu mu wamu wenu ya kamu kulia pamu hela na neni akasnaliti.'' ¹⁹Woseli wasikitika, na yumu baada ya vamonga wamgambiliti, ''nakaka si neni.?"²⁰Yesu nkankuriti na kuzumba, ''Ni yumu gwa kumi na wawili gwanu, yumu yaka wela vinu kangushovya tonge mu bakuli pamuhela naneni. ²¹Kwa kuwela mwana gwa Adamu akagendi gambila vili Maandiku gatakura kumpindi kwa kuyi. Viraa oli wakuyi muntu uliyo yakawela kupitira yomberi mwana gwa Adamu paka saritiwa! Piweri weri zaidi kwa kuyi gambila muntu ulio ekazarikiti.''²²Na pawa weliti wanku lia, Yesu katoriti mkati, kaubariki na kuumega. kawa piti na kuzumba, ''mtori.Agu ni shimba yangu. ²³Katoriti shikombi, pakashukuru, na kuwa panana, na woseli pawa tanditi. ²⁴Kawa gambira, ''Aguni mwazi gwangu gwa lipatanu. mwazi gwitikagu kwa ajili ya wavua. ²⁵Nakaka niwagambila, apo nandi kayi mu zau ali la mzabibu mpaka lishaka lili la anandi unya mu ufalme gwa Mlungu.''²⁶Pa wamaliti kwimba wimbu, wagenditi kwanja mu lugongu la mzaituni. ²⁷Yesu kawa gambiliti, ''mwanga Amupaguli kufali kwa sababu ya neni, kwa kuwera irembitwi, ''Animkomi mchungaji na kondoru awalitawanyi.''²⁸Vira bada ya kufufuka kwa neni, Aniwolongoleli kulongolu kwenu Galilaya.''' ²⁹Petro kamgambira, ''Handa wantu woseli pawa kureka, Neni apo nikuleki.''³⁰Yesu kamgambira, Nakaka nikugambira, pashiru panu, kabla ya njogoru kuwika mara mbili, Agu weri gunema mara ndatu.'' ³¹Viraa Petro kazumbiti, ''su ainilazimu kufua pamu hela na gwenga, apo nikulemi, '''Woseli walaviiti ahadi ilaili.³²Wiziti pa eneu la lishemwa Gethsmemane, na Yesu kawa gambili wanafunzi wakuyi,''Mulikali panu lishaka panakusali''. ³³Kawa toriti Petro, Yakobo na Yahana pamu hela na yombera, kanjiti kuhuzunika na kutaabika sana. ³⁴Kawa gambira ''Nafsi yangu yana huzuni sana, hata kusokela. Mrikari panu na mshenjeri''.³⁵Yesu kagendi palongoru kidogu, kaguwiti pasi, gambila paiwezeka na kuwela vinu ali elimu epuki. ³⁶Azumbiti,''Aba, tati, Mambu gaseli kwaku gawezekana, guusilili shikombi ashi. Viraa si kwa ufiru waneni,bali mapenzi gaku.''³⁷Kauyiti na kuwaona wagonja, na kawagambira, Petro, ''Simoni, je gugonja? Apo guwezi kushenjera hata lisaa limu? ³⁸Mshenjeri na mluwi kuwela na mwiza mu majeru. Nakaka rohu iradhi, viraa shimba ni dhaifu''. ³⁹Kagenditi kayi na kuruwa, na katumiti manenu galagali.⁴⁰Kiziti kayi kawaona wagonja, kwa kuwela masu gau gaweliti gazotopa na wavimaniti ndiri sha kumgambila. ⁴¹Kiziti kayi mara ya tatu na kuwa gambila,''Badu mgonja na koyela? itasha! sana isoka. Guroli? Mwana gwa Adamu akasa litiwi mumawoku ga wana dhambi. ⁴²Mwimuki tugendeni. Mroli, uli yaka nsaliti kapa kwegela.''⁴³Mara tu pakaweliti kamu kuyowela, Yuda yumu gwa wali kumi na wawili, kasokiti, na likundi likuru kulawa kwa wakuru wa makuhani, waremba na wazewi wenu mapanga na marungu. ⁴⁴Lishaka ali yaka sariti kaweliti kawa panana ishara, pakazumba, uli ,Yananimbusu, ndo. Mwaka mbati na kumjega pasi pa ugolokela.'' ⁴⁵Lishaka Yuda paka sokiti, yumu kwa yumu wagenditi kwa Yesu na kunumba,''Mwalimu! ''Na kumbusu. ⁴⁶Su wamturiti pasi pa ugolokela na kumbata.⁴⁷Viraa vumu mu waumu yaka golokiti pa kwerela na yomberi kasomoriti upanga wakuyi kamkomiti ntumi ntumi gwa kuhani mkuru na kumdamula likutu. ⁴⁸Yesu kamgambiriti, ''Mwiza kumbata kwa mapanga na marungu gambira yakapoka? ⁴⁹Lishaka kila siku paka weriti na mwenga na kufunda hekaluni, mu mbatiti ndiri. Viraa ali litendeka ili visowelu viti miriki. ⁵⁰Na wali woseli yawa weliti na Yesu wamlekiti na kutuga.⁵¹Shikambaku yuma kumfatiti , yakaweliti kavara lishuka tu yaka weliti kalivunikira ku mzinga: Wambatiti viraa. ⁵²Kawa potiti na kulileka shuka lakuyi palia na katugiti shivura.⁵³Wamu longoziiti Yesu kwa kuhani mkuru. Pali wali kusanya pamu hela na yomberi makuhani wakuru waseli, wazewi na waremba. ⁵⁴Petro na yomberi kamfatiti Yesu kwa kutari, kwelekea mu liua la kuhani mkuru. Kalivagiti mamu hela na wagolokela, yawaweliti pakwegela na motu pawota su wapati jotu.⁵⁵Lishaka ali wakuru wa makuwani waseli na Baraza loseli wa weliti pa wasakula ushahidi gwa Yesu ili wapati kumranga. Viraa waupatiti ndiri. ⁵⁶Kwa kuwela wantu wavua wajegiti ushuhuda gwa uwongu gwa Yesu, viraa ushahindi wau ulifanitindiri.⁵⁷Muwamu wau wajegiti ushuhuda wa uwongu dhidi yakuyi; pawa zumba. ⁵⁸''Tumpakaniliti paka zumbu, 'Anilipangonyori hekalu ali la linya witwi na mawoku mafatu anyawi lamonga lali nyawa ndiri na mawoku!!! ⁵⁹Viraa ushahidi gwau gulifaniti ndiri.⁶⁰Kuhani mkuru kagorokiti pakati pau na kumkosia Yesu,''Je, gwa hela lijibu? Wantu hawa washudia shishi kwa gwenga?'' ⁶¹Viraa karikaliti ji na kankuritindiri shinfu. Mara kuhani mkuru kamkosiiti kayi, ''Je gwenga gwa kristo. Mwana gwa mbarikiwa?'' ⁶²Yesu kazumbiti, ''yina neni. Na agumwoni mwana gwa Adamu kalikala mu liwoku la kulia la makakala pakiza na liwingu la kimbingu.''⁶³Kuani mkuru kararuriti mavazi gakuyi na kutakula, ''Je badu twa kafira mashahidi? ⁶⁴Mpikanira kufuru. Uwamuzi gwenu ni goshi? ''Na woseli wamu hukumu gambila yumu ya kastahiri kusokela. ⁶⁵Mu wamu wa wanjiti kumtemela mati kumgu bakila kusheni na kumu koma na kumgambila, ''Maafisa wamtoriti na kumkoma.⁶⁶Na petro paka weliti badu ka pasi pa liua, Ndumi ndumi yumu gwa wadara wa kuhani mkuru kiziti kwa kuyi. ⁶⁷Kamwoniti Petro. paka weliti kagoroka pa kakotera motu, na kamroriti na kumkwegera. Su kazumbiti, ''Nagwenga viraa gu weriti na Mnazareti, Yesu.'' ⁶⁸Viraa kaberiti, paka zumba, ''Nivimana ndiri wala kwelewa kuwela shiri shaguzumba! ''Su kalawiti na kugenda kunya kuliua. (Guzingatii; Mstari agu, ''Na njogoru pakawikiti ''kwehela munakala ga makashu)⁶⁹Viraa ndumi ndumi gwa shidara pali, kamwoniti na kwanja kuwa gambira kayi wali yawaweliti wagoroka palia, ''Muntu ayu ni yumu gwau!'' ⁷⁰Viraa kakaniti kayi. Badi kidogo wali yawa weliti wagoroka palia waweliti pa wamgambila Petro, ''Nakaka gwenga ni yumu gwau, kwa mana gwenga viraa nimgalilaya.!!!⁷¹Viraa kanjiti kuritura mweni pasi pa laana na kuapo, ''Nimmana ndiri muntu ayu yamu muyowelela.!!! ⁷²Viraa njogoru kawikiti mara ya pili. Su Petro kakumbu kiti manenu ga Yesu yaka weliti kamgambila, ''kabla njogoru akeni wiki mara mbili. Agu nkani mara tatu Na kaguwiti pa sina kulila.

Chapter 15

¹Mandawila pee wakuru wa makuhani pamuhela na wazewi na waandishi. Wamtawiti Yesu na kumjega kwa Pilato. Pilato kamkosia, " gwenga gwa mfalme gwa Wayahudi?" " ²Kamwankula ," Gwenga guzumba hangu." ³Wakulu wa mwakuhani weleza mashitaka gavua kumpindi kwa Yesu.⁴Pilato kamkosia kayi, " Apa gwankuli shoseli? Gulori ndambu ya wakustaki kwa mambu gavua? ⁵Viraa Yesu apoti kamwankuli Pilato, na ayi imshangaziti.⁶Kwa kawaida lishaka la sikukuu humvugulila mfungwa yumu, yumu ya wamruwiti. ⁷Kuweriti na waagamizia mugereza, muwamu wa walagaji mu wa wawera waasi yawamukutumikira madoda gau. Kaweriti muntu yumu yakashemwa Baraba. ⁸Umati wiziti kwa Pilato, na kumlua katendi gambira ntambu ya katenditi kumberi.⁹Pilato kawakuriti na kutakula," Mfira niwavuguriri Mfalme gwa Wayahudi?" ¹⁰Kwa kuwela ni kuvimaniti wivu wakulu wa makuhani wambatiti Yesu na kumjega kwakuyi. ¹¹Viraa wakulu wa makuhani wachocheiti umati kukoma umatu kwa sauti kwamba kavugulwi Baraba badala yakuyi.¹²Pilato kawankuliti kayi na kuzumba ," Nimtendi ashi Mfalme gwa Wayahudi? ¹³Wakomiti umatu kayi," Gumsulubishi!"¹⁴Pilato kazumbiti," Katenda shintu gaa shidoda?" Viraa wendereiti kukoma umatu zaidi na zaidi" Gumsulubishi." ¹⁵Pilato pakafira kuwauzirira umati, kuwavugulila Baraba. Kamkomiti Yesu mijeredi su kamlavia ili kasurubiwi.¹⁶Askari wamlongoziti hadi munkati mwa liua ( ulii yauwela mnkati mwa kambi ) na walikusanya pamuhela shikosi sha askari. ¹⁷Wamvika Yesu likanzu la rangi ya zambarau, na pawasokotalitaji la misontu na kumvalazia. ¹⁸Wanjiti kumdhihaki na kuzumba, " Salam, Mfalme wa Wayahudi!'¹⁹Wamkomiti mtuyi na kumreka mwaziu na kumtemera mata. Wakomiti magoti palongoru pakuyi kwa kumweshimu. ²⁰Hata pawaweriti kala kumdhihaki wamvuriti kanzu ili ya zambarau kumvalazia nguu zakuyi, na wamlavia kunja kugenda kumsulubisha. ²¹Wamrazimiti mita njila kumtanga, yakaweriti kamu kwingira kumjini kulawa kulilambu. Yakashemwa Simoni Mkirene ( tati gwakuyi Iskanda na Rufo); Wamlazimisha kujega msalaba gwa yesu.²²Askari wamjegiti mahali pawashemiti Goligotha ( ,maana yakuyi ni, sehemu ya fuvu la mtuyi). ²³Wampiti mvinyu ya wahangiriti na manemane, viraa kulanda. ²⁴Wamsulubisha na kulipanana nguu zakuyi wakomiti kura na kuamua shipandi shana kapati kila askari.²⁵Iweriti saa tatu asubuhi pawamsulubiti. ²⁶Waturiti kumpindi kwakuyi ubau yawandika mashitaka, " Mfalme wa Wayahudi." ²⁷Wamsurubishiti pamuhela na majambazi wawili, yumu upandi wa kulia na yamonga upandi wa kushoto kwakuyi. ²⁸(Guzingatii: Mstari agu, " Na maandiku gatimia yagatakulitwi" kwahela mu nakala za makashu).²⁹Na waweriti pawapita wamwoniti wamtukaniti, pawatikizia mutuyi yau na kuzumba," Aha! gwenga yanagumegi hekalu na kunyawa kwa masiku matatu, ³⁰gurilopoli mweni gusuruki pasi kulawa mlipinjika!"³¹Kwa mana ilaili wakulu wa makuhani wamdhihaki pawalitakuzia, pamuhela na waremba na kuzumba, " Kawaropoliti wavua, viraa kasinda kulilopola mweni. ³²Kristo Mfalme wa Israeli, gusuluki pasi vinu gulawi mulipinjika, ili tuwezi kukulola na kukujimila." Na walii yawasurubiwa pamuhela na yomberi viraa wamdhihaki.³³Paisokiti saa tisa, Giza limemiti kumpindi mwa nchi yoseli hadi saa tisa. ³⁴Lishaka la saa tisa, yesu kakomiti umatu kwa sauti nkuru," Eloi, Eloi, lama sabaktani?" paiweriti na maana " Mlungu gwangu, Mlungu gwangu, kwa shi gundendaka?" ³⁵Muwamu wa awa yawagoloka pawapikaniliti watakula, " Guroli, kamukushemwa Eliya."³⁶Muntu yumu katugiti, na kumemazia siki mu sponji na kutura kumpindi mwa mtera wa mwanzi, kampiti kulandi. Muntu yumu kazumbiti ," Kuleki tilori kama Eliya akizi kumsulusia pasi." Su ³⁷Yesu kagutiti kwa sauti nkuru na kufua. ³⁸Pazia la hekalu liligawa vipandi viwili kulawa kumpindi mpaka pasi.³⁹Ofisa yumu yakaweriti kagoroka kamgendiriti Yesu, pakaoniti kasokera kwa ndambu ay, pakazumba, " Nakaka muntu ayu kaweriti mwana gwa Mlungu." Wweriti viraa wadara ya waloliti kwa kutali. ⁴⁰Muwamu mwau kaweriti Mariamu Magdalena, Mariamu( mau gwaku Yakobo muhasha wa Yose), na Salome. ⁴¹Lishaka pakaweriti Galilaya wamfatiti na kumtumikila. Na wadala wamonga viraa wagenditi nayi hadi Yerusalemu.⁴²Pweriti jioni, na kwa kuwela iweriti lishaka la maandalio, lishaka kumberi ya sabatu, ⁴³Yusufu wa Arimathaya kiziti paliya. Kaweriti ni mjumbi wa baraza yakaheshimiwa muntu yakautarajia Ufalme wa Mlungu. Kwa ujasiri kagendi kwa Pilato, na kuluwa shimba ya Yesu. ⁴⁴Pilato kashangazitwi kuwela Yesu kafuakala, kamshemiti ulii afisa na kumkosia kama Yesu kafua.⁴⁵Pakapatiti unakaka kuwela yesu kasokela, kampiti ruksa Yusufu kutora shimba. ⁴⁶Yusufu kaweliti kahemera sanda. Kamusurusia kulawa mu lipinjika, kamtawiti sanda, na kumtura mnkati mwa likaburi lalibawitwi mu mwambav. Su kaliviringa libuyi pamulangu pa kaburi. ⁴⁷Mariamu Magdalena na Mariamu mau gwakuyi Yose waoniti s

Chapter 16

¹Wakati sapatu pa ipaliti, Mariamu Magidalena na Mariamu mau gwa Yakobo, na Salome wahemeliti manukato ga herepa, na ili kawezi kupakazia mafuta shimba ya Yesu kwa ajili ya maziko. ²Mandawila pee lishaka la kwanja la Juma, gagenditi mulikabuli wakati mshenji gwa ngutomola.³Pawalizumbazia weni kwa weni,'' Ga ya kanguvulangerila libuhi kwa ajili ya twenga. Ili twingili mu likaburi?'' ⁴Lishaka pa wololiti , wamwoniti muntu ya kaweliti kala kulivularila libuhi , la liweliti likulu sana.⁵Wingila mu likaburi na wamwoniti shikambaku kavala johu la mbuu. Kalivagiti pa upendi wa kulia , na washangazwa. ⁶Kawa gambiliti, ''Namtula, mwanku msakulia Yesu, gwa nazareti , yakahepelitwi. Kafufuka! kwa hera panu. Mloli ma hali pali pawa weriti wa mtura. ⁷Mgendi, mwakawagambili wanafunzi wakuyi na Petro ya kuwela kawarongerela kugenda Galilaya.Aku awamwoni, gambila ndambu ya kawagambiliti.''⁸Waukiti na kutuga kulawa mu kaburi :watetemekiti na kushangaa. Wazumbiti ndiri shintu shoseli kwa muntu yoseli kwa kuwela watiriti sana.⁹(Guzingatii: nakala za makashu zahera marko 16:9-20) mapema mu lishaka la kwanja la Juma, badala ya kufufuka, kamlawiriti kwanja Mariamu Magdalena, ambaye kulawa kwa kuyi kamlaviiti mapema saba. ¹⁰Kaukiti na kuwa gambila wali ya wawela pamu hela na yombeli, mulishaka la waweliti pa wanku huzunika na kula via masozi. ¹¹Wapakaniliti kuwela ni mzima na kawoneka nayi lakini wamjimiliti ndiri.¹²(Guzingatii: nalaka za makashu hazina Marko16:9-20)Badala ya aga , kalawiliti mu namna tofauti kwa wantu wamonga wawili, lishaka la waweliti wamnkugendagenda kula wa mu nchi. ¹³Wagenditi kuwa gambila wanafunzi wamonga ya wabakiti , lakini wamwanikiti ndiri.¹⁴(Guzingatii; nalaka ya makashu hazina Marko16;9-20)Yesu badayi kalawiti kwa wali kuni na yumu pawaweliti pa wegemala mu meza, na jawa kalipila kwa kuto kwamini kwau na ukamala wa myoyu kwa kuwela wa mwaminiti ndiri walii ya mwoniti badala ya kufufuka kilawa ku wafu. ¹⁵Kawa gambiriti, ''mgendi mu ulimwengu woseli, na kuhubiri injili kwa viumbi vyoseli. ¹⁶Yoseli ya kaamini na kubatizwa aka lopolwa, na uli ya kaamini aka hukumiwi.¹⁷(Gazingatii; nakala za makashu hazinaMarko16:9-20) ishara azi aziambatani na woseli ya wamjimila. Kwa litau lakuyi awa lavii pepu.Awazumbi kwa lugha ya syayi. ¹⁸Awa bati njoka kwa mawoku gau,na hata pa walanda shitu shoseli sha kufisha apo shiwadhiri. Awantuli mawoku kwa waliwala, na awaweli wazima.''¹⁹Badala ya mtua kuzumba nau,katelitwi kumpindi kumbingu na kulikala mu liwoku la kuumi gwa Mlungu. ²⁰Wanafunzi waukiti na kuhubiri kila mahali, lishaka mtua kamkutenda lihengu nau kulidhibitisha shiso welu kwa milyiza n ishara palizifuatanau.

Luke

Chapter 1

¹Wavua washitahidikutura mu si guherepa mu masuala geni gatimizwa kati ya twenga, ²handa siwatupi twenga, weni tangu kwanja ni mashahidi wa masu na wantumintumi wa ujumbi. ³Hangu neni pia, baada ya kurola kw auwangilifu shanzu sha mabu goseri kulawila kwanja. Wana ni safi kwa neni viraa kukulembela mu mpangilizu wakuyi - mheshimiwa sana Theofilo. ⁴ili kwamba muwezi kuvimana nakaka ya mambu yakanafundishwa.⁵Mu masiku ga Herode mfalme gwa Yudea, paweriti na kuhani fulani yawamshemiti Zakaria, gwa ukoru gwa Abiya. ⁶Mdara gwakuyi kalawiti kwa binti za Haruni, na litau lakuyi wamshemiti Elizabethi. Woseri waweriti weni palongoru pa Mlungu; wagenditi bila laumu mu amri zoseri na maagizo ga Mtua. ⁷Viraa waheriti mwana kwa toziya Elizabethi kaweriti tasana kwa lishaka ali woseri wawili waweriti wazewi sana.⁸Vinu ilawiriti kuwela Zakaria kaweriti mu uwepu wa Mlungu, pakendereiti na wajibu wa kikuhani mu utaratibu gwa zamu yakuyi. ⁹Kulinganila na desturi ya kusagula ni kuhani yoshi yanakadumu, kaweriti kusagulwa kwa kura kwingira mu hekalu la Mtua na hangu ekafukizi Uvumba. ¹⁰Kundi loseri la wantu liweriti paliluwa kuja lishaka la kuvukizwa uvumba.¹¹Vinu malaika gwa Mtua kamlawiliti na kugoroka upandi wa kulia gwa madhabahu ga kufukiza. ¹²Zakaria katiriti pakamwoniti; lyoga limguwiliti. ¹³Viraa malaika kamgambiriti," Nagutira Zakaria, kwa sababumalua gaku gapikanilika. Mdara gwaku Elizabeti akakuleleli mwana. Litau lyakuyi agumshemi Yohana.¹⁴Aguweri na furaha na kuchangamka , na wavua awasekereli kuzalika kwakuyi. ¹⁵Kwa kuwela akaweli mkulu palongoru pa masu pa Mtua. Apo kalandi divai ama shinywaji shikalipa, na akaweli kamemwazia na Rohu mnanagala tangu mu mtima mwa mau gwakuyi.¹⁶Na wantu wavua wa Israeli awagalambulwi kwa Mtua Mlungu wau. ¹⁷Akagendi palongoru pa sheni sha Mtua mu Rohu na makakala ga Eliya. Akatendi hangu ili kuuzia mioyu ya tati kwa wana, ili kuwela yawatii ndili awagendi mu hekima ya wan haki. Akatendi hangu kutura kala kwa Mtua wantu ambau kawatanda kwa ajili yakuyi."¹⁸Zakaria kamgambira malaika," Awezi ashi kulimana ali? Taoziya neni ni mzewi na madara gwangu miaka yakuyi iwela mtangara sana. ¹⁹Malaika kankula na kumgambira," Neni na Gabrieli, mweni ngoroka palongoru pa Mlungu. Ntumwa kukugambira, na kukujegera habari ayi heri. ²⁰Na guloli, apaguyoweri, aguweli jii, apaguwezi kutakula mpaka lishaka ali mambu aga pagalawila. Ayi ni kwa toziya gusinditi kwamini visoweru vyangu geni agatimiliki kwa lishaka muwafaka."²¹Vinu wantu waweriti pa wamuhepa Zakaria. Walikangashiti kwamba katumiiti muda guvua hekaluni. ²²Lakini pakalawiti kunja, kawezitindili kutakula nawa. Wavimaniti kwamba akaweli kapata maonu pakaweriti hekaluni. Kendereiti kulangazia ishara na kakarikariti jii. ²³Ilawiliti kwamba masiku ga huduma yauyi paiperiti kaukiti ku ukaya kwakuyi.²⁴Baada ya Zakaria kuuya ukaya kulawa mu huduma yakuyi hekaluni, mdara gwakuyi kaweliti kana yinda. Nayombeli kalawiti ndili ukaya kamwakuyi kwa muda gwa miezi mitanu. Kazumbiti, ²⁵" Ali ndo Mtua kalitenda kwa neni pakandoiti kwa upendeleu ili kuusia soni yangu palongoru pa wantu."²⁶Vinu mwezi ya sita gwa yinda ya Elizabeti, Mlungu kamgambiliti malaika Gabrieli kugenda mu mji gwa Galilaya yagushemwa Nazareti, ²⁷kwa shigori yakaweritwi wamposa na mparu mweni litau lakuyi walishema Yusufu. Yombeli kaweriti gwa ukoru gwa Daudi, na litau la shigori ayu liweriti Mariamu. ²⁸Kiziti kwakuyi na kuzumba," Sala, gwenga ya gwankiti neema nkulu! Mtua kafiriziwa na gwenga." ²⁹Viraa visoweru vya malaika gamchanganyiti na kaweriti kerewa ndiri kwa shi malaika katakuliti salamu ayi ya ajabu kwakuyi.³⁰Malaika kamgambiriti," Nagutiri, Mariamu, maana gupata uheri kulawa kwa Mlungu. ³¹Na guloli, naagubebi yinda mu mtima mwaku na aguleli mwana. Na gwenga agumshemi litau lakuyi 'Yesu'. ³²Akaweli mkulu na akashemwi mwana gwa yakawela kumpindi sana. Mtua Mlungu akampanani shiti sha enzi sha Daudi tati gwakuyi. ³³Akatawali pampindi pa ukoru wa Yakobo milele na ufalme wakuyi apo guweli na kumwishu.³⁴Mariamu kamgambira malaika, ali alilawili kwa ntambu gashi, mana neni wahi kugonja na mparu yoseri uli? ³⁵Malaika kankuliti na kumgambazia," Rohu mananagala akakwiziti kumbindi kwaku, na makakala ga yakawela kumbindi sana ayizi kumbindi kwaku. Kwa hangu, mananagala yanakazaliki akashemwi mwana gwa Mlungu.³⁶Na guloli, mlongu gwa Elizabeti kana yinda ya mwana mu mlimi wakuyi wa uzewi. Agu ni mwezi gwa tisa kwakuyi, mweni waweriti wamshemiti mgumba. ³⁷Maana kwahela laliwezekanika kwa Mlungu" ³⁸Mariamu katakuliti," Guloli, neni na ndumindumi mdara gwa Mtua. Guleki iweri hangu kwa neni teratera na ujumbi wakuyi." Su malaika kamlekiti.³⁹Mu masiku aga Mariamu kaukiti na kugenda na kwakarongora kagenditi mu nchi ya vilima, mu muji mu nchin ya Yudea. ⁴⁰Kagenditi ukaya kwa Zakaria na kumlamsia Elizabeti. ⁴¹Vinu, ilawiliti kwamba Elizabeti pakapikaniliti salamu ya Mariamu, mwana mu mtima mwakuyi kagurukiti, na Elizabeti kamemeziwitwi na Rohu mnanagala⁴²Kapaziti liziwi lakuyi na kuzumba kwa sauti nkulu, " Na kabarikiwa gwenga zaidi muwamu mwa wadara, na mwana kawamu mu tumbo mwaku kabarikiwa. ⁴³Na iweriti ashi kwangu kwamba, mau na Mtua gwangu ilipasa kizi kwa neni? ⁴⁴kwa kuwela guloli, kapikaniliti mu makutu mwa neni kagorokiti kwa furaha. ⁴⁵Na kabarikiwa mdara uli mweni kaaminiti ya kuwela eulawili ukamilifu gwa mambu gali yawamgambiliti kulawa kwa Mtua."⁴⁶Mariamu kazumbiti, nafsi yangu mzumila Mtua, ⁴⁷na rohu ya neni isekelera mu Mlungu mropola gwangu.⁴⁸Kwa maaana kailola hali ya nchi ya ntumintumi gwakuyi mdara guloli, tangu vinu mu vizazi vyoseri awashemi mbarikiwa. ⁴⁹Kwa maana yombeli yakaweziti kutenda mambu makuru kwa neni, na litau lakuyi litakatifu.⁵⁰Rehema yakuyi aidumu kulawa kizazi hata kizazi kwa wali yawamuheshimu yombeli. ⁵¹Karangazii makakala kwa liwoku lakuyi; kawatawanya waliwali ambau walivuniti kumpindi mwa mawazu gau mioyu yau.⁵²Kawasulusia pasi wana wa wafalme kulawa mu viti vyau vya enzi na kuwagorosia yawawera na hali ya pasi. ⁵³Kawaikutiziiti yawaweriti na njala kwa vintu viherepa, bali matajiri kawawinga mawoku gweka.⁵⁴Kalavia msaada kwa Israeli ndumindumi gwakuyi klukumbusia kulangazia rehema. ( ⁵⁵Gambira sikazumbiti kwa watati wenu) kwa Abrahamu na uzau wakuyi milele."⁵⁶Mariamu kalikaliti kwa Elizabeti ipatiti miezi mitatu avi ndipu kauyiti ukaya kwakuyi. ⁵⁷Vinu wakati liweriti liwadia kwa Elizabeti kulifungura mwana gwakuyi na kalifunguiti mwana mparu. ⁵⁸Jirani wakuyi na walongu wakuyi wapikaniliti ntambu Mtua sikakuziti rehema kwakuyi , na wafurahitipamuhela na yomberi.⁵⁹Vinu lishaka la nani kwamba wiziti kumtahili mwana. Eiwapasi kumshema litau lakuyi " Zekaria," kwa kulizingatia litau la tati gwakuyi, ⁶⁰viraa mau gwakuyi kankuliti na kuzumba," Hapana; akashemwi Yohana. ⁶¹Wamgambiriti, kwahela hata yumu mu walongu zakuyi wakamshemiti litau ali."⁶²Wamtenderi ishara tati gwakuyi kuashiria yomberi kafiriti liutau mwamshemi gani. ⁶³Tati gwakuyi kafiriti kibau sha kwandikila , na kandikiti ," Litau lakuyi ni Yohana ." Woseri walikangashiti na ali.⁶⁴Ghafla mromu gwakuyi gufumbura na lilimi gwakuyi guweriti huru kayoweriti na kumzyumila Mlungu. ⁶⁵Liyoga liwiziliti woseri yawakaririti pakwegela na wombeli mambu aga gatangariti mu nchi yoseri ya vilima vya Yudea. ⁶⁶Na woseri yawapikaniliti wagutunziti mioyu mnwau. Pawazumba," Mwana ayu kuwela namna gaa" Tozia liwoku la Mtua liweriti pamuwera na yomberi.⁶⁷Tati gwakuyi Zekaria kamemeziwitwi na Rohu mananagala na kalaviiti unabii, kayoweliti, " ⁶⁸Kazumilwi Mtua, Mlungu gwa Israeli, kwa toziya katangiti na kunyogela wokovu kwa wantu woseri.⁶⁹Katugolosia pembi ya wokovu mu numba ya ndumindumi gwakuyi gwakuyi Daudi, kulawa muwamu mwa ukoru wa ndumindumi gwakuyi Daudi, ⁷⁰gambira kazumbiti kwa mlomu gwa nabii gwakuyi yawaweliti mu nyakati za makashu. ⁷¹Akaturopoli kulawa kwa adui wetu, na kulawa mumawoku mwa woseri yawatukalalila.⁷²Akatendi hangu kulangaziarehema kwa watati wetu, na kukumbuka lipatanu lakuyi linanagala, ⁷³kiapu cha kazumbiti kwa Abrahamu tati gwakuyi. ⁷⁴Kaapili kuthibitisha kuwera ekawezi kumtumikia yombeli bila hofu, baada ya kulopolwa kulawa mu nmawoku ga adui gwakuyi. ⁷⁵Mu unanagala na haki palongolu pakuyi masiku getu goseri.⁷⁶Yina, na gwenga mwana, agushemwi nabii gwa yakawela kumbindi sana , kwa kuwera agutenderi palongoru pa sheni sha Mtua ili kumwandalil;a njira, kuwaandaa kwa ajili ya kwiza kwakuyi, ⁷⁷kuwawaamisha wantu wakuyi kuwela, awalo[poli kwa njira ya kulekaziwa madoda gau.⁷⁸Ayi ilawila kwa toziya ya huruma ya Mlungu gwetu, sababu yeni mshenji kulawa kumbindi alituziti, ⁷⁹kuwarangazia kwa yawarikala gizani na uherepu wa mauti. Akatendi hangu kuilongozia maguru getu mu njira ya amani."⁸⁰Vinu, uli mwana akakuli nan kuwera mweni makakala na rohoni kalikaliti nyikani mpaka lisaka la kulilanazia kwakuyi kwa waisraeli.

Chapter 2

¹Vinu mu masiku aga, kalawiliti kwamba Kaisari Agusto kalaviiti lagiru pakaelekeza kuwela itorwi sensa ya wantu woseri yawakaliti duniani. ²Ayi iweriti ni sensa ya kwanja yaitendikiti lishaka Krenio kaweriti gavana gwa Siria. ³Hangu kila yumu kagenditi kumjini kwakuyi kuandikishwa sensa.⁴Nayu Yusufu kaukiti viraa mu mji gwa Nazarethi kuli Galilaya na kusafiri Yudea mu mji gwa Bethelehemu, yaguvimanika kagambira muji gwa Daudi, kwa toziya kalawiliti mu ukoro gwa Daudi. ⁵Kagenditi aku kulyandikisha pamuhela na Mariamu, mweni kaweli kamposa an kulolela mwana.⁶Vinu uilawiliti kuwela, pawaweriti kulia l;ishaka la kulifungua mwana liwaiditi. ⁷Kalifungunguiti mwana mparu, mzaliwa gwakuyi gwa kwanja, kamnyeng'elela nguu mshima kumshinga na mbepu. Ndipu kamturi mu kihori cha kulishira wanyama, kwa toziya kuweliti ndiri nafasi mu numba za wahenga.⁸Mu eneo ali, waweriti wachungaji yawalikaliti mu marambu pawalinda makundi ga kondoru wau pashiru. ⁹Gafla, malaika gwa Mtua kawalawaliti, na ukwisa wa Mtua gung'aliti kuwazinga, na waweriti na ryoga sana.¹⁰Ndipi malaika kawagambira," Nmtira, kwa toziya nanguwajegela habari njema ambayu aijegi furaha ng'ulu kwa wantu woseri. ¹¹Lelu mlopolwa kazalikiti kwa ajili ya mwenga mu mji gwa Daudi! Yomberi ndo Kristo Mtua! ¹²Ayi ndo ishara mbayu amupananui, amumwoni mwana katawa nguu na kugonja mu hori la kulisha wanyama."¹³Ghafla kuweliti na jeshi kulu mbinguni paliungana na malaika na ayu wamkwisiti Mlungu wazumbiti, " ¹⁴Ukwisa kwa Mlungu yakawera kumpindi sana, na pango iweli duniani kwa woseri ambau wakafiriziwa nawa."¹⁵Pawaweliti kwamba malaika pawaukiti kugenda mbinguni, wachungaji walitakuliziti womber kwa womberi," Tugendenivinu kuli bethelehemu , na twakawoni ashi shintu ambashi shirawiti, ambashi Mtua katufahamishiti." ¹⁶Waharakishiti kuliu, na wamsakuriti Mariamu na Yusufu, na kumlola mwana kagonja mu hori la kulishira wanyama.¹⁷Na pawaoniti hangu, wawajulishiti wantu kuli shawaweriti wawagambila kuhusu mwana. ¹⁸Woseri yawapikanila habari ai walikangashiti kwa shiri sha wazumbiti wachungaji. ¹⁹Lakini Mariamu kendereiti kulihora kuhusu yoseri yakaweliti kuyapikanila kagatuziti mu moyu gwakuyi. ²⁰Wachungaji wauyiti wauzumiti na kumkwisa mlungu bkwa ajili ya kila shintu shawaweriti kala washipikanila, na kuona gambira tu siwazumbiti kwau.²¹Paifikiti lishaka la nnane na liweriti ni lishaka la kumtahiri mwana, wamshemiti litau la Yesu, litaau la wawapi kala na malaika kabla ya yinda ayenitungwi mu mtima.²²Zau zilizotakiwa za utakaso pazipititi,kulinganila na sheria ga bMusa, Yusufu na Mariamu wampelekiti hekaluni kuli Yerusalemu kumtola palongoru pa mtua. ²³Ganbira siirembwiti mu sheria ya Mtua," Kila maparu yakavugula mtima akashemwi yakalaviitwi wakfu kwa Mtua." ²⁴wombeli vilavili wiziti kulavia sadaka kwakulinganila na shiri shashizumbitwi mu sheria ya Mtua,' Jozi ya njiwa amamakundi mawili ga njiwa."²⁵Guloli, pawriti mna muntu mu Yerusalemu mweni litau lakui kaweriti wamshema Simeoni. Muntu ayu kaweriti na haki na mcha Mlungu. Yombeli kaweliti pakahepera kwa ajili ya mfariji gwa Israeli, na Rohu mnanagala kaweriti kumpindi yakuyi. ²⁶Iweliti iwera kala kavunuruwa kupitira Rohu mnanagala kwamba yombeli ekafui kabla ya kumwona Kristo gwa Mtua.²⁷Lishaka limu kiziti mu hekalu, pakalongoziwa na Rohu mnanagala. Ambapu walela wamjekityi mwana Yesu, kumtendera gali yagapasiti kawaida ya sheria, ²⁸su Simeoni kamwankiti mumawoku gakuyi, na kumkwisa Mlungu na kuzumba, '" ²⁹Vinu guturuhusu ntumintumi gwaku kagendi kwa amani ya Mtua,kulinganila na shisoweru shaku.³⁰Kwa kuwera masu gangu gawona wokovu waku, ³¹ambau guwoneka kwa masu ga wantu woseri. ³²Yomberi ni nuru kwa ajili ya ugubuturu kwa maisi na ukwisa kwa wantu wa Israeli.³³Tati na mau gwa mwana wariukangashiti kwa mambu geni gatakuriti kumpindi kwakuyi. ³⁴Su Simoni kawabariki na kuzumba kwa Mariamu mau gwa kuyi," Gupikanila kwa makini! mwana ayu kaweriti sababu ya kupotea na kuokoka kwa wantu wavua mu Israeli na ni ishara ambayu wantu wavua wataipinga. ³⁵Viraa ni upanga yanagusomi nafsi yaku gamweni, ili kuwela mawazu ga wavuga gadhihiriki.''³⁶Nabii mdara yakashemwa Ana viraa kaweriti hekalini. Nayombeli kalikaliti na mparu gwakuyi kwa miaka saba bada yakuona, Su kaweriti mjane kw therathini na minne. ³⁷Yombeli kawaiji kuukachekaluni na kaweliti paweliti pakenderea kumwabudu Mlungu pamuhela na kufunga na kulua, pashiru na paruala. ³⁸Na kwarishaka ali, kiziti pali paweliti na kwanja kumshukuru Mlungu. Kayoweliti kuhusu mwana kira muntu mweni paka weriti pakahepela ulopolwa wa Yerisalemu.³⁹Pawa maliliuti kira shintu shawaweriti matenda kulinganila na sheria ya mtua wauyiti Galilaya, mjini kwau, Nazareti. ⁴⁰Mwana kakuliti, na kaweriti na makakara pakongeleka, mu hekima, na uheri wa Mlungu iweriti pambindi pakuyi.⁴¹Walela wa kuyi kira mwaka kagenditi Yerusalemu kwa ajiri ya msambu gwa pasaka. ⁴²Pakaweriti na umri wa miaka kumi na miwiri, wagenditi kayi lishaka mwafaka kidesturi kaajiri ya msambu. ⁴³Baada ya kusigara masiku goseli kwa ajili ya msambu, wanjiti kuuya ukaya. Viraa shikambaku Yesu kasigariti kumbeli kwa Yerusalemu na walela wakuyi wavimaniti ndili ali. ⁴⁴Wavimaniti kwamba kamkundi la waweliti pawasafiri hali, hangu wasafiriti mwaja gwa siku. Su wanjiti kumsakula mu wamu mwa warongu na maganja wau.⁴⁵Pawa sinditi kumpala, wauyiti Yerusalemu na kwanja kumsakula aku. ⁴⁶Ilawiriti kwamba kumberi kwa masiku watatu, wampatiti hekaluni, pakaweriti kalivago wakati pa wafunda, pakawapikanira na kuwakosia maswali. ⁴⁷Woseli yawampikanila warikangashiti na kuvimana kwakuyi na majibu gakuyi.⁴⁸Pawamwoniti wastaajabu. mau gwakuyi kamgambiriti, ''Mwanagwangu kwa shi gututenda hangu? gupikaniri, tati gwaku na neni tuweriti patukusakuli kwa wasiwasi mkuru.'' ⁴⁹Kamgambiti, ''kwa shi mweliti pamsakula? Mvimana ndili kuwela ni lazima weli mu numba ya tati gwangu? ⁵⁰Viraa werewiti ndili shakamaanisha kwa visowelu avi.⁵¹Su kagenditi pamuhela nau mpaka mnumba Nazarethi na kaweriti mtii kwa womberi. Mau gwakuyi katuriti mambu goseri mumoyu gwakuyi. ⁵²Lakini Yesu kendereiti kukula mu hekima na kimo , na kongeriti kufirwa na Mlungu na wantu.

Chapter 3

¹Vinu, mu mwaka gwa kumi na tano gwa utawala gwa Kaisari Tiberia, lishaka Pontio Pilato kaweriti gavana gwa Uyahudi, Herode kaweriti mkulu gwa mkoa gwa Galilaya, na Filipo mlongu gwakui kaweriti mkulu gwa mkoa gwa Iturea na Trakoniti, na Lisania kaweriti mkulu gwa mkoa gwa Abilene, ²na lishaka la ukuhani mkulu gwa Anasi na Kyafa, shosoweru sha Mlungu shimwiziliti Yohana mwana gwa Zakaria, mjangwa.³Kasafiriti mu mkoa goseri kuzunguka lushemba Yordani, pakahubiri ubatizu wa toba kw aajili ya kulekaziwa madoda.⁴Gambira siirembwiti mushitabu sha visoweru vya Isaya nabii," Liziwi la muntu yakalawa nyikani," Muinyawi kula njila ya Mtua muganyawi mapitu gakuyi yagataripiti.⁵Kila kulushi akumemiziwi, na kila lugongu avisawazishwi, barabara pazipinditi azikariziwi na njila pazipalazwiti azilainishwi. ⁶Wantu woseri awauwoni wokovu gwa Mlungu."⁷Hangu, Yohana kawagambiriti makutano makulu ga wantu yawamwiziliti wapati kubatizwa na womberi," Mwenga mwa uzau wa njoka wana sumu, ga yajkawaonyiti kituga gadhabuyanayiza?⁸Mleli matunda yagaendana na ntoba, na namwanja kuzumba mkati mwenu," Twanayi Ibrahimu mweni na tati gwetu; kwa toziya niwagambila yakuwela, Mlungu kaweza kumgorosia Ibrahimu wana hata kulawilana na mabuhi aga.⁹Kara liwagu liturwa mwa mtera. Hangu, kila mtera gwa gulelandili matunda maheri, hugudumura na kugwasila mu motu.¹⁰Su wantu wa mkutanu wamkosiiiti pawazumba," Vinu itupasa kutenda ashi?" ¹¹Kankuliti na kuwagambira," Gambila muntu kana kanzu mbili katakiwa kausii kanzu yimu kwa yamonga ambayi kahera nakaka, na yakana shiboga katendi virahangu."¹²Su wamu wa watoza ushuru wiziti vira akubatizwa, na wamgambiriti," Mfunda, itupasa tutendi shishi? ¹³Kawagambiliti ," Namkusanya senti zaidikuliku sha mtakiwa kukusanya."¹⁴Wamu ya maaskari vilaa wakamkosia pawazumba," Twenga je? twanatakiwa tutendi shishi? Akawagambira, " namtoli ndili senti kwa muntu yoseri kwa makakala, na msituhumu muntu yoseri kwa uongu. Ridhikeni mishahara genu."¹⁵Vinu, kwa kuwela wantu waweriti na shauku ya kumwepela Kristo yanakizi, kila yumu kaweriti kamukwaza mumoyu gwakuyi kuhusu Yohana gambira yombeli Kristo. ¹⁶Yohana kawankuliti kwa kuwagambazia woseri,' Neni nanguwabatiza mwenga kwa maashi, viraa kwana yumu yakiza mweni kana makakala kuliku neni, na nistahili ndiri hata kuvugulwa ngoyi za viatu vyakuyi. Akawabatiza mwenga kwa Rohu mnanagala na kwa motu.¹⁷Pepeto lakuyi la mumawoku gakuyi ili kusafisha weli uwanda wakuyi wa kupetera nganu na kukusanya nganu ghalani mwakuyi. Viraa, akagamazii makapi kwa motu gweni apoguwezi kuzimika.¹⁸Kwa maonyu gamonga gavua viraa, kabweliti habari heri kwa wantu. ¹⁹Yohana kamkalipiti viraa Herode mkulu gwa mkoa kwa kumyuga Herodia, madara gwa mlongu gwakuyi na kwa madoda gamonga gavua geni Herode kaweriti kagatenda. ²⁰Viraa baadayi Herode katenditi madoda gamonga gadoda sana. Kamtawiti Yohana mugereza.²¹Su ilawiti kwamba, lishaka wantu woseri pawaweliti pawabatiza na Yohana na Yesu kabatiziti viraa. Lishaka pakaweriti kamkulua, mbingu zifugukiti. ²²Rohu mnanagala kasulukiti kmpindi gambila njiwa, lishaka lilalili sauti yiziti kulawa mbinguni paizumba," Gwenga ni gwa mwana gwangu mfiriziwa. Nfiruziwa sana na gwenga."²³Vinu Yesu mweni, pakanjiti kufunda, kaweriti na umri wa upatagu miaka thelathini. Kaweriti mwana ( gambila siwololelwa) gwa Yusufu, mwana gwa Eli, ²⁴mwana gwa Mathati, mwanagwa Lawi, mwana gwa Melki, mwana gwa Yana, mwana gwa Yusufu,²⁵mwana gwa Matathia, mwana gwa Amosi, mwana gwa Nahumu, mwana gwa Esli, mwana gwa Nagai, ²⁶mwana gwa Maati, mwana gwa Matathia, mwana gwa Smeini, mwana gwa Yusufu, mwana gwa Yuda,²⁷mwana gwa Yoanani, mwana gwa Resa, mwana gwa Zerubabeli, mwana gwa Shealtieli, mwana gwa Neri, ²⁸mwana gwa Melki, mwana gwa Adi, mwana gwa Kosamu, mwana gwa Elmadamu, mwana gwa Eri, ²⁹mwana gwa Yoshua, mwana gwa Eliezer, mwana gwa Yorimu, mwana gwa Matathi, mwana gwa Lawi,³⁰Mwana gwa Simeoni, mwana gwa Yuda, mwana gwa Yusufu, mwana gwa Yonamu, mwana gwa Eliakimu, ³¹Mwana gwa Melea, mwana gwa Mena, mwana gwa Matatha, mwana gwa Nathani, mwana gwa Daudi, ³²mwana gwa Yese, mwana gwa Obedi, mwana gwa Boazi, mwana gwa Salmoni, mwana gwa Nashoni,³³mwana gwa Abinadabu, mwana gwa Aramu, mwana gwa Hesroni, mwana gwa Peresi, mwana gwa Yuda, ³⁴mwana gwa Yakobo, mwana gwa Isaka, mwana gwa Ibrahimu, mwana gwa Tera, mwana gwa Nahori, ³⁵mwana gwa Seruig, mwana gwa Ragau, mwana gwa Pelegi, mwana gwa Eberi, mwana gwa Sala,³⁶mwana gwa Kenani, mwana gwa Arfaksadi, mwana gwa Shemu, mwana gwa Nuhu, mwana gwa Lameki, ³⁷mwana gwa Methusela, mwana gwa henoko, mwana gwa Yaredi, mwana Mahalalei, mwana gwa Kenani, ³⁸mwana gwa Enoshi, mwana gwa Sethi, mwana gwa Adamu, mwana gwa Mlungu.

Chapter 4

¹Su Yesu pakawela kamemwa na Rohu mnanagala, kauyiti kulawa lushemba Jordani, na kalongoziwiti na Rohu jangwani ²kwa masiku arobaini, aku pakajerwa na ibilisi. Lishaka ali kaliandiri shoseri, na mwishu wa lishaka ali kaipikaniliti njala.³Ibilisi kamgambira," Gambira gwenga gwa nwana gwa Mlungu, guliamuru libuhi akli liweri mkati." ⁴Yesu kankula, " Ilembwa,' muntu apa kalikali kwa mkati gweka."⁵KIsha ibilisi kamlongozia kumpindi mu kilele sha lugongu, na kumlangazia falme zoseri za dunia kwa muda mdidini. ⁶Ibilisi kamgambazia," Anikupi mamlaka aga kutawala falme azoi zoseri pamuhera na fahari zakuyi. Weza kutenda hangu kwa kuwra vyoseri vikabidhiwa kwa neni nivitawali, na wezi kumpananani yoseri yana nimpanani. ⁷Kwa ndambu ayi, km pagunamini na kunabudu, vintu avi vyoseri aviweli vyaku."⁸Viraa Yesu kankuliti na kumgambira," Ilembwa," Lzima gumwabudu Mtua Mrungu gweku, na lazima gumtumikili yombeli gweka yakuyi."⁹Baadayi Ibilisi kamlongozia Yesu hadi Yerusalemu na kumtula sehemu ya kumpindi nakaka la jengu la hekalu na kumgambira," Kama gwenga ni gwa mwana gwa Mlungu guliyasili pasi kulawa panu. ¹⁰Kwa toziya ilembwa ," Akawalagalili malaika wakuyi wakukwisi na kukulinda, ¹¹na awakugorosii kumbindi mumawoku gau ili kwamba nagutenga magulu gaku pampindi pa libuhi."¹²Yesu kankuliti na kumgambazia," Itakulwa," Nagumjera Mtua Mlungu gwaku." ¹³Ibilisi pakamaliliti kumjera Yesu, kagenditi zakuyi na kumleka hadi lishaka lamonga.¹⁴Su Yesu kauyiti GHalilaya kwa makakala ga Roho, na habari kuhusu yomberi zitanguliti na kusambaa mu mikoa yoseri ya pakwegela. ¹⁵Kafunditi mu masinagogi gau, na kila yumu kamkwisiti.¹⁶Lishaka limu kagenditi Nazareti, muji ambau kalelewitwi na kukulila. Gambira siiweriti desturi yakuyi kingiriti mu masinagogi lishaka la sabato, na kagorosiiti kusoma maandiku. ¹⁷Wamkabidhiiti gombo la nabii Isaya , hangu, kavuguliti gombo na kusakuliti sehemu yailembwiti,¹⁸" Roho gwa Mtua ka kumpindi kwangu, kwa toziya kankuliti mafuta kuibwera habari njema kwa maskini. Kantuma kutangaza uhuru kwa watawirwa, na kuwatenda waoni ndiri na wawezi kuwiona kayi. Kuwaturula huru wali yawagandamizwa, ¹⁹Kuubwera mwaka ambagu Mtua akanangazii wema wakuyi."²⁰Su kavuguliti gombo, kamuuziiti kiongozi gwa sinagogi, na kalivagiti pasi.Masu ga wantu woseri yawaaweriti mu sinagogi yamloliti yombeli. ²¹Kanjiti kutakula nau pakazumba," Lelu andiku ali litimilika mumakutu mwenu." ²²Kila yumu pali kashuhudiiti shiri shazumbiti Yesu, na wavua muwamu wau walikangashiti na visoweru vya hekima yagaweriti pagalawa mu mlomu gwakuyi. Waweriti pawazumba,' Ayu ni shikambaku tu gwa Yusufu, hangu ndiri?"²³Yesu kawagambiliti ,' Nakaka amzumbi methali ayi kwa neni," Mtubu, guliponazii gamweni. Shoseri shatupikaniliti pagutenda Kapernaumu, kushitendi panu vira kushijiji shaku." ²⁴Viraa kazumbiti," Nakaka niwagambazia mwenga, kwahela nabii yanakakubaliki mu nchi yakuyi."²⁵Viraa niwagambazia mwenga nakaka kuwela kuweliti na wakanja wavua Israeli mu shipindi sha Eliya, lishaka mbinguni klutatitwi nakuwela na mvula kwa miaka mitatu na nusu, lishaka iweriti na njala nkulu mu nchi yoseri. ²⁶Viraa Eliya katumitwi ndili kwa yoseri yumu gwau, viraa kwa mkenja yumu tu yakakliti Sarepta pakwegera na nji gwa Sidoni. ²⁷Viraa, kuweriti na wakoma wavua Israeli mu shipindi sha Elisha nabii, vira kwahela hata yumu gwau yakaponywitwui aipoti namini muntu gwa Siria.²⁸Wantu woseri mu sinagogi wamemitwi na ghadhabu pawapikanila aga goseri. ²⁹Wagolokiti na kumkumba kunja kwa mji, na kumlongozia apaka mu ukingu wa lugongo la mji gweni mji gwau kunyawiti kumpindi kwakuyi, ili wawezi kumwasila pasi. ³⁰Viraa kapititi salama na kugenda zakuyi.³¹Su kaseleriti Kapernaumu, mu mji gwa Galilaya.Sabato yimu kaweriti pakafunda wantu mnumba mwa sinagogi. ³²Walikangashiti na mafundu gakuyi, kwa toziyakafunditi kwa mamlaka.³³Vinu lishaka alai mnumba mwa sinagogi, kuweriti na muntu yakaweliti na pepo ya kadoda, na kaguliti kwa sauti ya kumbindi, " ³⁴Twana shi na gwenga Yesugwa Nazareti? Gwiza kutuagamizia? Nivimna gwenga gwa gaa! gwenga ni mnanagala gwa Mlungu!"³⁵Yesu kamkalipipiti yesu pakazumba, Gunyamali jii, na gumlawi muntu ayu!" Pepu uli pakamwasiti muntu uli pasi pakati pau, kamlawiti muntu uliya bila kumsababishia maumivu goseri. ³⁶Wantu woseri walikangashiti, na wendereiti kuyowekela jambu ali kila yumu na muyaguyi. Pawazumba," Ni visoweru vya ndambu gaa ayi? " Kawamuru roho wadoda kwa mamlaka na kwa makakala na wagua." ³⁷Hangu habari pampindi pa Yesu zitangaliti kila sehemu mu maeneu yakazunguka mkoa agu.³⁸Su Yesu kaukiti mu mji nagu na kwingila mu numba ya Simoni. Vinu, nahonga gwakuyi na simoni kaweritoi kaluala hama ikalipa, na wamsiiti kwa niaba yakuyi. ³⁹Hangu, Yesu kamsegelela, kaikalipilili ili homa na imlekiziiti. Ghafla kagolokiti na kwanja kuwatumikila.⁴⁰Mshenji paguweriti paguzyeta, wantu wamjegiliti lkila yumu yakaweriti Mgonju gwa maradhi ga ntambu mbalimbali. Kturiti mawoku gakuyi kumpindi mwa kila mgonju na kuwaponazia woseri. ⁴¹Mapepu viraa gawalawiti wavua wau. Yagutiti kwa sauti na kuzumba," Gwenga ni gwa mwana gwa Mlungu! Yesu kawakalipiliti pepu na kawaruhusiti ndiri wayoweli; kwa toziya wavimaniti kuwela yombeli Kristo.⁴²Lishaka papapambazukiti, kagenditi eneu lakaweriti na wantu. Makutano ga wantu waweriti walimsakuliti wiziti mu eneu alilokuwapo. wankuliti kumlewelela nakagenda kutali na wombeli. ⁴³Viraa kawagambiriti," Viraa lazima nishoweri habari njema za ufalme gwa Mlungu mu nji gwamonga mivua, kwa kuwela ali ndo sababu nagalilitwi panu." ⁴⁴Su kendereiti kuhubiri mnumba mwa sinagogi mu uyahumdi goseli.

Chapter 5

¹Vinu ilawiliti lishaka wantu pawalikusanyiti na kumzingi Yesu na kupikanila shisoweru sha Mlungu, ambapu kaweriti kagoroka pambeku pa ziwa Genesareti. ²Kawoniti mashua kutari zitia nanga pambeku mwa ziwa.Wavuuvi waweriti walawa na waweriti pawagulula nyavu zau. ³Yesu kingiriti mu yimu ya ili mashua, ambayi iweriti ya Simoni na kumloa kaupeleki kumjini kutari kidogu na nchi kavu su kalikaliti na kufunda kulawila mu mashua.⁴kuyowela, kamgambiriti Simoni, guipeleki mashua yaku mpaka shirindi sha mashi na kusurusia nyavu zau ili kulopola wasomba. ⁵Simon kankuliti na kutakula, Mtua, tutenda lihengu pashiru poseli, na tubatiti ndili shoseli shilii viraa kwa shisoweru shaklu anizisulusii nyavu. ⁶Pawatenditi hangu wakusanyiti shiasi shikulu sha wasomba na nyavu zau zyanjiti kudumuka. ⁷Hangu waashiriiti wayau mu mshua yamonga ili wizi na kuwatanga. Wiziti wamemeziiti mashua goseli, kiasi kwamba zyanjiti kwagamila.⁸Viraa Simoni Petro, pakawoniti hangu, kaguwiti mu magoti mwa Yesu pakazumba," Guuki kwa neni, kwa toziya neni na muntu yawela na madoda Mtua." ⁹Kwa toziya kalishanagashiti, na woseri yawaweriti pamuhela na yomberi, kwa uvuvi wa wasomba yawaweliti pawatenda. ¹⁰Ali iwagumuishiti Yakobo na Yohana wana gwa Zebedayo, ambau waweriti washiriki wa Simoni. Na Yesu kamgambiliti Simoni," Nagutira, kwa toziziya kwa njra vinu na kwenderea agubenangi wantu." ¹¹Pawaweriti kala wazijega mashu gau mu nchi kavu, walekiti kila shintu na kumfuata yombeli.¹²Ilawiliti kuwela paiweriti mu mji gumu, muntu yakaweliti kamemmwa ukoma kaweriti aku. Lishaka pakamuoniti Yesu, kaguwiti nakung'opngazia sheni shakuyi mpaka pasi na kumlua , pakazumba," Mtua, paguwela gufira , guweza kungulula." ¹³Su Yesu kataraziiti liwoku lakuyi na kumbata pakazumba," Nfira gugululwi." Na saa ila ilii ukoma umlekiti.¹⁴" Kmragaliliti nakugambira muntu yoseri, viraa kamgambiliti," Gugendi zaku, na gwakajilangazii kwa makuhani na gulavii sadaka ya kugululwa kwwaku, sawia na shiri Musa shakaamriti, kwa ushuhuda kwau.¹⁵Viraa habari kuhusu yombeli zitangaliti kutari zaidi, na umati mkulu gwa wantu gwiziti pamauhelana kupikanila pakafunda na kuponazia magonju gau. ¹⁶Viraa mara kwa mara kalibaguliti faragha na kuluwa.¹⁷Ilawiti lishaka limu kati ya masigu aga oakaweriti pakafunda, na waweriti mafarisayo na wafundwa wa sheria walikaliti panu ambau wiziti pawalawila vijiji vivua tofauti mu mikoa ya Galilayana Yudea, na viraa kulawila mu mji gwa Yerusalemu. Mkakara ga Mtua gaaweritipamuhela na yomberi kuponazia.¹⁸Wantu kadha waziti, wambeba mu mkeka muntu yakapoza, na wasakuliti njira ya kumwingizia munumba ili kumugonjeka pasi palongoru pa Yesu. ¹⁹Wapatiti ndili njira ya kumwingizia mundumba toziya ya umati, hangu wakweniti kumbindi kwa paa la mnumba na kumsulusia muntu pasi mu vigae, pampindi mkeka gwakuyi pakati pa wantu, palongoru kabisa pa²⁰Pakairola imani yau, Yesu kazumbiti, ''Ganja, madoda gaku gule kaziwa.'' ²¹Waremba na Mafarisayo wanjimiti kuhoji ali, pawazumba, ''Ayu ni gani yakayowera makufuru? Ni gaa yakaweza kulekezia mkadoda ila ni Mlungu gweka yakuyi?''²²Viraa Yesu pakatambuiti shi shawaweritipawalihora, kawankuli na kuwagambazia," Kwa shi mwangulikosiana ali mu mioyu yenu? ²³Sho ni shiyeuka kuzumba, " madoda gaku galekeziwa 'au kuzumba'gugoloki gugendigendi?' ²⁴Viraa muvimani yakuwela mwana gwa Aadamu kanaga malaka duniani ya kurekeziana madoda, Nakukugambila gwenga,' Gwimuki , gutori mkeka gwaku na gugendi ukaya gwaku."²⁵Lishaka lilalili kimuka pangoru pau na kutora mkeka gwakui gakaweriti kugonjera- su kauyiti ukaya kwakuyi na pakamzumila Mlungu. ²⁶Kila yumu kalishangashiti na kumzyumila Mlungu. Wamemitwi na hofu, pawazumba," Tuwona mabu yakawela ndili kawaida lelu."²⁷Baada ya mambu aga kulawila, Yesu kalawiti aku na kumwona mtoza ushuryu yawamshema Lawi kalikala mueneu la kukusanya kodi.Kamgambira," Gunfuati." ²⁸Hangu Lawi kugoloka na kumfuata , pakaleka kila shintu kumberi.²⁹Su Lawi kagenditi ukaya kwakuyi karamu nkulu kwa ajili ya Yesu. Waweriti watoza ushuru wavua kuli na wantu wavua yawalivagiti pameza pawalia pamuhera nawa. ³⁰Viraa walemba na mafarisayo waweriti pawanung'unikila wafundwa, wazumbiti," Kwa ashi mwankulia na kulanda na watoza ushuru pamuhela na wantu wavua wana madoda?" ³¹Yesu kankuliti ," Wantu yawana afia njema apo wahitaji tabibu ni wali tu yawamwona ndoa wafira yumu. ³²Niza ndiri kuwashema wantu yawana haki wapati kutubu bali kuwashema ya wana madoda wapati kutubu."³³Wamgambazia," Wafundwa gwa Yohana mara zivua kufunga na kulua, na wafundwa wa mafarisayo nawombeli hutenda vilavilii. Viraa wafundwa waku walia na kulanda." ³⁴Yesu kawagambira ," Iwezekana muntu yoseri kuwatenda wantu yawahudhuria harusi ya Mtua lishaka Mtua arusi badu pamuwera nawa? ³⁵Viraa masiku giza mtua gwa harusi pakausiwa kwau; ndo mu masiku aga awafungi."³⁶Su Yesu kaloweriti viraa kwau kwa mfanu," Kwahela yanakadgi shipandi sha nguu yasyayi na kutumia kunyawil amu nguu ya makashu. Pakatenda hangu, akaidegi nguu kulawa mu nguu yasyayi , epe ifai katumika na nguu ya vazi la makashu.³⁷Viraa, kwahela muntu ambayi hutula divaiyasyayi mu viriba vikulu kulu. Kama pakatenda hangu, divaiya syayi eimpanti shilii shombu, na divai eyjiti, na viriba evibongonyoki. ³⁸Viraa divai yasyayiu ni lazima itulwi mu viriba vyasayi. ³⁹Na kwahela muntu baada ya kulanda divai ya makashu, hufila ya syai, kwa toziya huzumba,' Yamakashu ni bora.'"

Chapter 6

¹Vinu ilawiti mu sabatu kwamba Yesu kaweriti pakapita pakati pa lilambu la nafakana wafundwa wakuyi waweriti pawapa masuke, pawakunta kati ya mawoku gali pawalia nafaka. ²Viraa wamu wa Mafarisayo wazumbiti," Kwa shi mwankuitenda shintu ambashi si halali kisheria kuitenda lishaka la sabato?"³Yesu, kawankula, pakatakula," Mwaiti ndiri kusoma kili Daudi katenditi pakaweriti na njala, yomberi na waparu waweriti pamuhela ⁴nayu? Kagenditi mu numba ya Mlungu, na katoriti mikate minanagala na kulia baadhi, na kuilavia yimu kwa wantu yakaweliti nawa kuliya, hata paiweriti halali kuliya kwa makuhani kuiliya." ⁵Su kawagambazia," Mwana gwa Adamu ni Mtua gwa sabatu."⁶Ilawiliti mu sabatu yamonga kuwela kagenditi munumba mwa sinagogi na kuwafunda wantu aku. Kuweriti na muntu ambayi liwoku lakuyi la kulia liweriti lipooza. ⁷Walemba na Mafarisayo waweliti wamkumlola kwa makini kuwona kama ekamponaziii muntu lishaka la sabato, ili wawezi kupata sababu ya kumstaki ka kutenda likosa. ⁸Viraa kavimaniti ni shi shawaweriti wangulihora na kuzumbiti kwa muntu yakaweriti kupooza Liwoku, " Gwimuki, gugoloki panu pakati pa kila yumu." Hangu uli muntu kanyasukiti na kugoloka paliya.⁹Yesu kazumbniti kwau," Nnkuwakosia mwenha ni halali lishaka la sabato kutenda maheri ama kutenda madhara, kulopola maisha ama kugaharibizia?" Su kawaloliti woseri na kumgambila uli muntu, " ¹⁰Gutalazii liwoku laku." Katenditi hangu , na liwoku lakuyi liweriti liponwaziwa. ¹¹Viraa wamemitwi na maya, walizumbiana wau kwa waukuhusu shishi shiwapasa kutenda kwa Yesu.¹²Ilawiti masiku aga kuwela kagenditi kuligongu kuluwa kendereiti pashiru mzima kumlua Mlungu. ¹³Paiweriti mandawila, kawashemiti wafundwa wakuyi, na kawasaguliti kumi na wawili kati yau, ambau viraa washemitwi," wantumi."¹⁴Matau ya wale wantumi yaweliti Simoni( ambayi viraa wamshemiti Petro) na Andrea mlongu gwakuyi, Yakobo, Yohana, Filipo, Bartolomayo, ¹⁵Mathayo, Tomaso na Yakobo mwana gwa Alfayo, Simoni, mabayi Zelote, ¹⁶Yuda mwana gwa Yakobo na Yuda Iskariote, ambayi kaweriiti msaliti.¹⁷Su Yesu kaseleliti pamuhela nawa kulawa kulugongu na kugorokamahalitambarare. Idadi ngulu ya wafundwa wakui iweriti kuloa, pamwela na idadi nkulu ya wantu kulawa uyahudi na Yerusalemu, na kulawa pwani ya Tiro na Sidoni. ¹⁸Wiziti kumpakanila na kumponazia mgonju gwau. Wantu waweriti pawasumbuliwa na mapepu wadoda waponitwi viraa. ¹⁹Kila yumu mu ali kusanyiku kajeriti kumgusa kwa toziya makakala ga kuponazia ziweriti pazilawila mkati mwakuyi, na kawaponaziya woseli.²⁰Su kawaliriti wafundwa wakuyi, na kuzumba," Mbarikiwa mwenga yamuwela maskini , kwa mana ufalme gwa Mlunga ni wenu. ²¹Mbarikiwa mwenga yamuwela na njala vinu, kwa mana amsekwi.²²Mbarikiwa mwenga ambau wantu awawakalili na kuwabagula na kuwashutumu mwenga kuwela ni wadoda, kwa toziya ya mwana gwa Adamu. ²³Msekeli mu lishaka ali na kuguruka na kusekela kwa toziya nakaka amuweli na dhawabu nkulu mbinguni kwa mana watati wau wawatendereiti virahangu manabii.²⁴Viraa oli wenu yamuwela walunda! kwamanma mpata kala faraja yenu. ²⁵Ole wenu yamwikuta vinu! kwa mana amwoni njala badayi. Ole wenu yamseka vinu! Kwa mana amwombolezi na kulila baadayi.²⁶Oli wenu, pamkwiza na wantu woseri! kwa mana watati wau wawatenderiti manabii wa uwongu viraavi.²⁷Viraa zumba kwa mwenga yamupikanila, muwafiri maadui, wenu na kutenda maheri kwa wombeli yawawakalalila. ²⁸Muwabaliki wali yawa walaani mwenga na muwaluili wali yawawaonela.²⁹Kwa yombeli yakakukoma lisaya limu, gumgalambulili na la pili gambira muntu kapapoka joho laku nagumlewelela na kanzu. ³⁰Gumupi kila shakalua. Gambira muntu pakakupoka shintu ambashi ni mali yaku, nagumrua kakuuziriri.³¹Gambira simuwafura wantu muwatenderi, mwenga muwatenderi viraangu. ³²Gambira simwafira wantu yawafira mwengfa tu, ayi thawabu gaa kwa mwenga? kwa mana handa wana dhambi huwafira waliyawawafira. ³³Handa pamuwatendera maheri wari ywatendera maheri mwenga, ayi ndo thawabu ga kwamwenga kwamana handa wana dhambi hutenda helahangu. ³⁴Gambira pamkopesha vintu kwa wantu ambau mtegemela awawauzilili, ayi ndo thawabu gaa kwamwenga? Hata yawana madoda huwakopela wana dhambi, na hutegemela kwanka shiasi shilaashi kayi.³⁶Viraa muwafiri maadui zenu za muwatenderi zenu na muwatenderi maheri. Muwakoperi na namuhofu kuhusu kuwauzalila, na thawabu yenu aiweli nkuru. Amueli wana yakawela kumbiondi kwa toziya mweni ni mwema kwa wantu yawawelandiri na shukrani na waovu. ³⁵Muweli na huruma , gambila tati gwenu sikana huruma.³⁷Namuhukumu, namwenga apo muhukumiwi. Namlaani, namwenga apo mlaniwi. MUwasamehe wamonga, namwenga amsamehewi.³⁸Muwapanani wamonga, namwenga ampnanwi, kiasi sha ukarimu shindirwa, kusukwasukwa na kwitika - ashitiki mi magoti mwenu. Kwa toziya kwa shipimu shoseri shamtumia kupimila, shipimu shaashi ashitumiki kuwaoila mwenga."³⁹Su kawagambiliti mfanu viraa." Je muntu shipofu kaweza kumlongozia muntu yamonga shipofu? handa katenditi hangu, vinu woseli ewaturuki mu lilindi.je ewawaturukili? ⁴⁰Mfundwa hawi mkulu kuliku mfundwa gwakiya, viraa kila pakawela kafundwa kala kwa ukamilifu akaweli gambira mfunda gwakuyi.⁴¹Na kwa shi vinu gushiora kibanzi shashiwela mkati mwa lisu la mrongu gwaku,na boriti liloli mnumba mwa lisu laku gulilola ndiri. ⁴²Utawezaje kumgambira mlongu wako,' Mlongu, ndua nkitoe kibanzi kilicho mnumba mwa lisu lakumweni? Mnafiki gwenga! kwanja guusii boriti mu lisu laku gamweni, ndo aguwoni weli kalavia kibanzi mu lisu la mlongu gwaku.⁴³Kwa toziya kwahela mtera guherepa yagulela mnatunda madoda, wala kwahera mtera gudoda yagulela matunda gahelepa. ⁴⁴Kwa toziya kila mtera aguvimaniki kwa matunda gakuyi. Kwa toziya wantu wapatindiri tini kulawa mu misontu, wala wapandiri zabibu kulawa mu misongoma.⁴⁵Muntu muheri mu hazina heri ya moyo gwakuyi hulavia gawela maheri, na muntu muovu mu hazina mbovu ya moyu gwakuyi hulavia yagawela maovu. kwa toziya mromugwaku huzumba gali yagamema mu moyu gwakuyi.⁴⁶Kwa shi mshema,' Mtua, Mtua,' na badu mtenderi gali gazumba? ⁴⁷kila muntu ajaye kwaneni na kupakanila visoweru vyangu na kugatendela lihengu, animlangazii ndambu yakawela. ⁴⁸Hulifana na muntu yakujenga numba yakuyi, mweni kapawa pasi sana, na kunyawa msingi gwa numba kumpindi ya mwamba imara.Mafuriko yakiziti, maporomoko ya mashi yaliipiga numba, viraa iwezitindili kutikisika, kwa toziya iweriti inyawa weli.⁴⁹Viraa yoseri yakapikanila shisoweru shangu na kutiindiri; mfanu gwakuyi ni muntu yakanyawiti numba pampindi pa ardhi paweriti ndiri na msingi, lushemba pagasulukiti kwa makakara, numba ili ipatiti maangamizi makulu.

Chapter 7

¹Baada ya Yesu kumalila kila shintu shakaweriti katakula kwa wantu yawampikaniliti, kingiriti Kapernaumu.²Mtumwa fulani gwa akida, yakaweriti gwa thamani sana kwakuyi, kaweriti mgonju sana na kaweriti pakwegela ya kufua. ³Viraa pakaweriti paikanila kuhusu Yesu, uli Akida kamlagliliti kiongozi gwa Wayahudi, kumgambira kizi kumropola mtumwa gwakuyi ili nakafua. ⁴Pawafikiti pakwegera na Yesu, wamsii kwa bidii na kuzumba," Kastahili kutenda hangu kwa ajili yakuyi, ⁵Kwa toziya kalifira taifa letu, na ndo yomberi yakanyawiti sinagogi kwa ajili yetu."⁶Yesu kendereiti na mwanja gwakuyio pamuhela na wombeli,. Viraa kabla akenegendi kutari na numba, afisa yumu kawalagalila maganja wakuyi kuyowela nayi. " Mtua, nagulitosia mweni kwa toziya neni nistahili ndili gwenga kwingila mu dari yangu. ⁷Kwa toziya ayi nilioniti ndili hata namweni kuwela faa kwiza kwaku. Viraa gutakuli nenu tu nandumindumi gwangu akaponi. ⁸Kwani nini viraaa na muntu yawela na mamlaka na mana maaskari pasi kwangu. Huzumba kwa ayu " Gugendi" na kagenda, na kwa yamonga," Gwizi na yomberi kiza, na kwa ntumintumi gwangu ' Gutendi hangu,' na yombeli akatendi,"'.⁹Yesu pakapikaniliti aga kalikangashiti, na kuwagalambukila makutanu yawaweriti wamfuata na kuzumba," Niwagambila handa mu Israeli, aneniwahi kuwona muntu yakana imani nkulu gambira ayu. ¹⁰Su wali waweriti wawatuma wauyiti ukaya na kumwona ndumindumi pakawela mkomu.¹¹fulani baada ya aga, ilawititi kwa Yesu kaweriti na mwanja kugenda muji yagushemwa Naini. Wafundwa wakuyi wagenditi pamuhela na yomberi pawaambatana na umati mkulu gwa wantu. ¹²Pakasokiti pakwegela na longo la jiji guloli, muntu yakafuiti kaweliti wambeba, na ni mwana gweka kwa mau gwakuyi. Kaweriti mkenja, na umati wa wawakilishi kulawila mu vijiji waweliti pamwela nayi. ¹³Pakamwoniti, Mtua kamsegelela kwa huruma nkulu sana kumpindi kwakuyi na kumgambazia ," Nagulila." ¹⁴Su kasegelera palongoru na kulibata jeneza ambali wabebiti shimba, na walii yawabebiti agorokiti katakula," Shikambaku nzumba gwimuku." ¹⁵Mufu kimukiti na kulivaga pasi na kwanja kutakula. Su Yesu kamkabidhi kwa mau gwakuyi.¹⁶Su hofu iwamemiti woseri.Wendereiti kumzyumila Mlungu pawazumba " Nabii mkulu kagolosiwa muwamu wetu" na " Mlungu kawalola wantu wakuyi" ¹⁷Azi habari heri za Yesu zitangaliti Yudea yoseli na kwa mikoa yoselo ya pakwegera.¹⁸Wafundwa gwa Yohana wamgambiliti mambu aga goseri. ¹⁹Ndipu Yohana kawashemiti wawili ya wafundwa wakuyina kuwatuma kwa Mtua kuzumba," Gwenga ndo uli yakiza, ama kwana muntu yamonga tumloleli? ²⁰Pawasokiti pakwegera na Yesu awa wazumbiti," Yohana mbatizaji katuragalila kwaku. Kuzumba ,' Gwenga ni yuli yakiza ama kwana muntu yamonga tumlolelili?"²¹Kwa lishaka ali kawaponazia wantu wavua kulawa mu magonju na matesu, kulawa kwa rohu zidoda, na kwa wantu vipofu kawapiti kuwona. ²²Yesu kankuliti na kuzumba kwau," Baada yakuwela kwa mgenditi kwa mlawiti amumjulishi Yohana shamshiona na kushipikanila. Wana upofu wanka kuwona na viwele wagendagenda, wana ukoma wagulilwa, viziwi wapikanila, wafu wafufuliwa na kuwela wakomu kayi, maskini wawagambira habari heri. ²³Na muntu ambayi apo kaleki kunamini neni kwa toziya ya matendu gagubarikiwa."²⁴Baada ya wali walagwiti na Yohana kuuya kwawalawiti, Yesu kanjiti kuzumba na ,makutanu kumpindi pa Yohana," Mgenditi kunja kuwona shii, ludenki paguweriti gutikiziwa na upepo? ²⁵viraa mgenditi kunja kuwona shishi, muntu yakavariti weli? Guloli wali yawavala nguu za kifalme na kulikala mu maisha ga starehe wamu mu nafasi za kifalme. ²⁶Viraa mgenditi kunja kuwona shii, Nabii" Yina, nankuzumnba kwenu na zaidi sana kuliku nabii.²⁷Ayu ndo yakalembwiti,' Guloli, nankumtumba mjumbi gwangu palongolu pa masu genu, yakaandaa njira kwa ajili ya neni, ²⁸Nzumba kwa mwenga, kati ya wali yawazalikiti na mdara, kwahela mkuru gambira Yohana, viraa muntu yakawela si muhimu sana yanakalikali na Mlungu. makhali pakawela yombeli, akaweli mukulu kuliku Yohana."²⁹Na wantu woseri pawapikaniliti aga pamuhela na watoza ushuru, wabweriti kuwera Mlungu kana haki. Wawriti kati yau wali wabatiziti kwa ubatizu gwa Yohana. ³⁰Viraa mafarisayo na wataalamu wa sheria za Wayahudi , ambau wabatizwindiri na yomberi walemiti hekima za Mlungu kwa ajili yau weni.³¹Kayi weza kuwalinganisha na shi wantu wa shizazi ashi ? Wahashi hasa? ³²Walifana na wana yawashiniga mu eneu la soku, yawalikala na kulishema yumu baada ya yamonga pawwazumba," Tupulila filimbi kwa ajili yenu na mshiniga ndiri. Tuombeleza na mlilandiri.'³³Yohana mbatizaji kiziti hekaluni kuliandiri mkati wala kulanda divai, na mzumbiti" Kana pepo. ³⁴Mwana gwa muntu kiza kalia na kulanda na mtakulitio," Guloli ni mlafi na mlevi, ganja gwa watoza ushuru wa neni dhambi! ³⁵Viraa hekima ivimanika kuwela yana haki kwa wana wakuyi woseri."³⁶Yumu gwa mafarisayo kamluwiti Yesu kagendi kulia pamuhela nayu. Baada ya Yesu kwingira mu numba ya farisayo, kaegemeiti mu meza ili kalii. ³⁷Guloli kuweriti na mwanamdara yumu mu jiji hili kaweriti na dhambi. Kavimanitikuwela kaweriti kalivaga kwa farisayo kajegiti supa ya manukato. ³⁸Kagolokiti kumbeli kwakuyi pakwegera na magulu gakuyi aku pakalila.Kayi kanjiti kulavia magulu gakuyi kwa masozi, na kufuta kwa mvilo za mtuwi gwakuyi, pakaibusu magulu gakuyi na kupakazia mankato.³⁹Na yuli farisayo kaweliti kamwalika Yesu pakaoniti hangu, kalihoriti mweni pakazumba," Gambira ayu muntu ekaweli nabii, ekavimani ayu ni gani na ni aina ga ya mdara yakamgusa yakuwela ni kana dhambi. ⁴⁰Yesu kankuliti na kumgambira," Simoni nana shintu sha kukugambazia. Kazumbiti katakuliti la mfunda!"⁴¹Yesu kazumbiti," Kuweriti na wadaiwa wawili kwa mkopeshaji yumu. Yumu kaweriti anadaiwa dinari mia tano na gwa pili kadaitwi dinari hamsini. ⁴²Na paweriti wahela senti ya kumlipa kawashemiti woseri. vinu gaa akamfiri zaidi? ⁴³Simoni kankuliti na kutakula," Dhania yakasamehewa zaidi." Yesu kamgambiliti ," Guhukumiwa kwa usahihi."⁴⁴Yesu kamgalambukila mdara na kuzumba kwa simoni," Gumwona ayu madara , ningira kwa numba yaku. Gunupitindiri mashi kwa ajili ya magulu gangu, viraa ayu, kwa masozi gakuyi, kalaviiti magulu gakuyi na kuifuta kwa mvili zakuyi. ⁴⁵Gunbusu ndiri, viraa yombeli tangu kingiliti amu kalekitindiri kumbusu magulu gangu.⁴⁶Gumpakiti ndiri magulu gangu mafuta, viraa kapakala maguru gangu kwa manukatu. ⁴⁷Kwa jambu ali nikugambira kuwela kana dhambi zivua na kasamehewa zaidi, na viraa kafiriti zaidi. viraa kasamehewiti kidogu, hufira kidogu tu."⁴⁸Baadayi kamgambiliti mdara," Madoda gaku galekeziwa" ⁴⁹Wali yawakaliti pameza pamu hela nayi na kwanja kulilumbazia wau kwa wau," Ayu ni gaa mpaka kalekazia madoda?" ⁵⁰Na Yesu kamgambazia mdara, " imani yaku ikulopola. Gugendi kwa amani"

Chapter 8

¹Ilawiliti muda mdidini baadayi kwamba Yesu kanjiti mwanja mu mji na vijiji mbalimbali, pakawela na kushowa habari heri uya ufalme gwa Mlungu na wali kumi na wawili wagenditi pamuhela nayu, ²vilavili wanawadara fulani waweriti waponwaziwa kulamu mu rohu zidoda na magonju mbalimbali. Waweriti ni Mariamu yakashemitwi Magdalena ambayi kaweriti kalaviwa pepo saba. ³Yohana mdara gwa kuza na meneja gwa Herode, susana , na wana wadara wamonga wavua, yawalaviiti mali zau kwa ajili yau weni.⁴Na baada ya umati gwa wantu kulikusanya pamuhela pawawela na wantu wiziti kulawa mu mji mbalimbali, katakuliti nawa kwa kutumila mifanu. " ⁵Yakayala kagenditi kuyala mbeyu, pakaweliti kankuyala, zimu mbeyu azi ziguwiliti pambeku panjira zitimbangwa pasi pa mahulu, na mbongu gwa anga waliiti. ⁶Mbeyu zamonga ziturikiti pampindi pa udongo wa miamba na pazimeliti na kuwela miche zipooziti kwa toziya kuweliti ndili na unyevu.⁷Mbeyu zamonga zituirukiti mu mitera ya misontu, nayi mitetra ya misontu ikuliti pamuhela na zili mbeyu na za zisongwiti. ⁸Viraa mbeyu zamonga ziguwiliti mu udongu gufaa na zileliti mazau mara mia zaidi," Baada ya Yesu kuzumba mambu aga, kapaziti sauti," Yoseli yakawela na makutu na kupikanili."⁹Kayi wafundwa wakuyi wamkosiiti maana ya mfanu agu, ¹⁰Yesu kawagambiliti," Mpewa upenderelu wa kuvimana siri ya ufalme wa Mlungu, viraa wantu wamonga awafundwi tu kwa mifanu,ili kuwela pawaona waonindiri na pawapikanila waelewi ndiri."¹¹Na ayi ndo maana ya mfanu au. Mbeyu ni shisoweru sha Mlungu. ¹²Mbeyu ziliziguwiliti pambeku pa njila wali wantu wapakanila shosoweru, na baadayi mwovu shetani hulitola kutali kulawa kumoyo, ili kuwera nawaamini na kuloporwa. ¹³Su na zili zaziturukila mu mwamba ni wantu walii yawawapikanila shisoweru na kwanka kwa kusekela viraa wahela mishigira yoseri, waamini tu kwa muda mdidini, na lishaka la majeru kuturuka.¹⁴Na mbeyu zili ziturukila mu misontu ni wantu yawapikanila shisowru, viraa pawendelea kukula husongwa na huduma na urunda na uherepa wa maisha aga, na walela ndiri matunda. ¹⁵Viraa mmbeyu ziturukiti mu udongu guherepa ni wali wantu, ambau ni wanyenyekela na mioyu miherepa, baada ya kupikanila sgisoweru hulibata na liwela salama na hulela matunda ga uvumilivu.¹⁶Vinu, kwahela hata yumu, yakawasha taa na kuibakila kwa bakuli ama kuitua pasi pa shitanda. Badala ya kuitula mu kinara sha taa ili kuwela kila yumu yakingira kapati kuwona. ¹⁷Kwa kuwela kwahela shanashijififi ambashi apo shimaniki, ama shoseri shashiwera sirini ambashi apo shimaniki pashiwera mu mwanga. ¹⁸Kwa hangu guweli makini paguwela gupikanila. Kwa toziya yakawela nashi, kwakuyi akongelewi zaidi, viraa yakahela na shintu ata shiri shididini shakawela nashi washitori."¹⁹Badayi mau gwakuyi Yesu na walongu wake wiziti kwakuyi wakaribiiti ndiri toziya ya umatu gwa wantu. ²⁰Na wamtaarifu ," Mau gwaku na walongu wakuyi wakuli kunja wafira kukuwona gwenga. ²¹Viraa Yesu kankuliti pakazumba," Mau gwangu na walongu wangu ni wali yawapikanila shisoweru sha Mlungu na kujimila."²²Ilawiti lishaka limu kati ya masiku gali Yesu na wafundwa wakuyi wakweniti mu mtumbwi, na kuwagambila," Natuloki kumwambu kwa pili kwa ziwa " wandaiti mashua gau. ²³Viraa pawanjiti kuwuku, Yesu kagonjiti mbota, na dhoruba nkulu ya upepu, mashua gau ganjiti kumema mashi waweriti na nkulu sana.²⁴Badayi wafundwa wakuyi wizitina kumwimusia, pawazumba," Mtua mkulu!mtua mkulu! twapakwegela kufua! kimkiti na kugukalipila upepu na mnawimbi ga mashi vinyamaliti na paweriti jii. ²⁵Kayi kawagambira," Imani yenu ya koshi? Wafiriti kulilkangasha walizumbianakila yumu na muyagui," Ayu ni gaa, kiasi kuwela kaamuru handa upepu, na mashi na umtii?"²⁶Wasokiti muji gwa Gerasini yaiwela upandi wa kumbeli kwa galilaya. ²⁷Yesu pakasuluki na kutimba mu ardhi, muntu fulani kulawa kumjini kalioniti nayi, na ayu muntu kaweliti na makakala ga giza. Kwa muda gutangala kaweriti kavala ndiri nguu, na kaweriti kalkala ndili mu numba, viraa kalikaliti mu makaburi.²⁸Paka mwoniti Yesu kagutiti kwa sauti, na kaguwiti pasi palongolu pakuyio. Kwa umatu mkula pakazumba, ntenda shi kwaku, Yesu mwana gwa mwana gwa Mlungu yakawela kumbindi? Nikusihi, naguadhibu neni" ²⁹Yesu kaamuru roho idoda imulawi muntu uli, kwa kuwela mara zivua kaweriti pakapagawa. Hata gambila kaweriti katawa mnyonyoru na kubanwa na kuturwa pasi pa ulinzi, kamegiti vifunu na kulongoziwa na mapepu mpaka jangwani.³⁰Yesu kamkosiiti, ''Ltau laku gani?'' kankula kazumba,'' Legioni'' kwa mana mapepu gavua gani ngila kwakuyi. ³¹Wendereiti kumgombila nagutuamini tugendi mu lilindi.³²Kundi la wamtumbi liweriti pali chungwa mu lugomgu, wamsii kawa ruhusu wingiri kwau awa wamtumbi. Nakawaruhusu kutenda hangu. ³³Kwa hangu wali mapepu wamlawiti muntu ulli na kwingila kwavwali wamtumbi, na lili kundi litugiliti mu mwinuku wa lugongu mpaka ziwani na wagamiliti amu.³⁴Wali wantu yawaweliti pawa chunga wali wamtunbi pawaoniti shashirawiliti, watungiti na watowiti taarifa pali kumjini na kunja mu mji yaizukiti. ³⁵Wantu pawapikaniliti aga wagenditi kuwona shashilawiliti , na wiziti kwa Yesu na kumwona muntu ambayi mapepu gaweliti gamlawa. Kaweliti kavala weli na muntu na mahara gakuyi, kalivaga mu magulu aga Yesu, na watiriti.³⁶Ndipu yumu ya kawoniti kawawiliti kanjiti kuwasilila wamonga ntambubya muntu ayu yakaweliti kulongoziwa na mapepu siwampanyiti. ³⁷Watu woseli wa kukoa gwa wagerasi na maeneo yagazungukiyi wamluwiti Yesu kauki kwau kwa toziya waweliti na hofu nkulu. Na kingiliti mu mtambwi na kauyiti.³⁸Muntu uli yakalawitwi na mapepu kamsii Yesu kagendi nayi, viraa Yesu kamgambila kagendi na kutakula, ³⁹''Guuyi mu numba yaku na guwalangi gali goseli ambayi mongu kaku tendera ''Ayu muntu kaukiti, pakatangaza kaseli mu miyi goseli gali goseli ambayi Yesu kagatenditi kwa ajili yakuyi⁴⁰Na Yesu kauyiti, makutanu wamkaribisha kwa toziya woseli waweliti wangu mwepela. ⁴¹Guloli kiza muntu yumu wamshema yairo ni yumu kati ya kiongozi mu sinagogi. yairo kaweliti mu hali ya kusokela. Napakaweliti kankugenda, mumagulu pa Yesu na kumsii kagendi ukaya kwa kuyi. ⁴²Kwa toziya kaweliti na mwana mdara yumu tu, mweni umri wa miaka kumi na mwili, na kaweliti mu hali ya kasokela. Napakaweliti kankugenda, makutano waweliti pawasongamana dhidi yakuyi.⁴³Mdara kana kulawa mwazi kwa miaka kumi na miwili kaweliti paliya na katumiiti senti zoseli kwa waganga, viraa kwaheliti yakamponiti hata yumu. ⁴⁴Kiziti kumbeli kwa Yesu na kubata pindo la vazi lakuyi, na ghafla kulawa damu kukomiti.⁴⁵Yesu katakula, ''Nigaa ambayi yakambata? ''Pawalemiti woseli, Petro kazumbiti, Mtua mkulu, umati wa wantu ukukumpo na wakusonga.'' ⁴⁶Viraa Yesu kazumbiti, ''Muntu yumu kambatiti, maana nivimaniti makakala gandawa kwa neni.''⁴⁷Mdara sikaoniti apo kawezi kufifa shakatenditi, kanjiti kutetema, kaguwiti pasi palongoru pa Yesu katangaziti palongolu pa wantu woseli sababu ya imtenditi kambati na virisikaponiti gafla. ⁴⁸Su kazumbiti kwa kuyi, '' Mwali, imani yaku ikutenda guweli mkomu. Gugendi kwa amani.⁴⁹Paka weliti kenderea kuzumba, muntu yumu kiziti kulawa munumba ya kiongozi gwa sinagogi, kazumbiti, 'Binti gwaku kasokela. nagumwangaisha mfunda''. ⁵⁰Viraa Yesu pakapikaniliti aga, kamwankuliti, 'Nagutila. Gwaminitu, na akalopolwi.''⁵¹Su pakingiliti mu numba ayi, karuhusitindili muntu yoseli kwingila pamuwela nayombeli, aipoti Petro, Yohana na Yakobo, tati gwa binti, na mau gwa kuyi. ⁵²Viraa wantu woseli waweliti wankuomboleza na kulavia sauti kwa ajili yakuyi, viraa kazumbiti, ''namkoma umatu, akeni fui, viraa kagonya tu''. ⁵³Viraa wamsekiti kwa dharau, wavimaniti kuwela kafua.⁵⁴Viraa Yombeli, kamkoliti binti liwoku, paka shema kwa sauti,pakazumba ''Mwana, gugoloki'' ⁵⁵Rohu yakuyi imuuyiliti, na kagoloka lishaka lilalilia. Kaamrisha kuwela, wamupi shintu fulani kwa ajili ili kalii. ⁵⁶Walela wakuyi walikangasha, viraa kawaamuru nawamgambila muntu shashiweliti shirawila.

Chapter 9

¹Kawashemiti wali kumina wawili pamwela, kawapanana uwezu na mamlaka kumbindi mwa mapepu goseli na kuponazia magonju. ²Kawatumiti wagendi kuhubiri ufalme wa Mlungu na kuponazia wagonja.³Kawagambiriti, ''Namtora shoseli kwa ajili ya mwanja gwenu wala shiboku, wala mkoba, wala mkati, wala senti wala namtola kanzu mbili. ⁴Na kwa wali yawawanka ndili, pamuuka muji agu, mulipukuti lita paka mumagulu genu kwa ushujaa kumbindi kwau.''⁵Na kwa wali yawawanka ndili, pamuuka muji aga, mulipukuti lita paka mumagulu genu kwa ushujaa kumbindi kwau. ⁶Waukiti na kugenda kupitira vijini, pawashowela habari heri na kuponazia wantu kila.⁷Viraa Herode, mtawala, kapikaniliti goseli yagaweliti pagalawila katabikiti sana, kwa toziya isemekana na na wamu wantu kuwela Yohana mbatizaji kafufuka kalawa wafu. ⁸Na wamu kwamba Eliya kalawila kala, na kwawamonga kwamba yumu gwa manabii gwa makashu kafufuka mu wafu kayi. ⁹Herode kazumbiti, ''Nimshinjiti Yohana, viraa ayu ni gani yapikanila habari zakuyi? Na Herode kasakuliti njila ya kumwona Yesu.¹⁰Lishaka pawa uyiti wali yawatumitwi, wamgambazia kila shintu shawatenditi kawatoriti pamuwela nayi, kagenditi gweka yakuyi mu mji yagu shemwa Bethsadia. ¹¹Viraa makutanu wapikaniliti kuhusu ali wamfatiti, na kawakaribishiti, na kayowela nawa kuhusu ufalme gwa Mlungu, na kawaponaziiti waliyawa fira kuponwazia.¹²Lishaka lyanjiti kupela, na wali kumi na wawili wagenditi kwa kuyi na kuzumba, ''Guwa tawanyi makutanu kuwela wagendi mu vijiji vya pakwegela na mijini wakasakuli kayela na shiboga, kwa toziya twa eneu la nyikani''. ¹³Viraa kawagambazia,'' Mwenga muwapi shintu sha kulia.''Wazumbiti'' Twahela zaidi ya vipandi vitanu vya mkati na wasomba wawili, eipoti etugendi na kuhemela shibogo kwa ajili ya kusanyiku alila wantu''. ¹⁴Kuweliti na wapalu wapatau elfu tanu pali. kaewagambiliti wafundwa wakuyi. ''Muwavagazii pasi mu makundi ga wantu wapatau hamsini kwa kila kundi.¹⁵Kwa ndambu ayi watenditi hangu na wantu walivagiti pasi. ¹⁶Katoriti mitanu na wasomba wawili na kaloliti mbinguni, kavibariki, na kuvimega mu vipandi, kawapanana wafundwa wakuyi ili wavituli palongolu pa makutano. ¹⁷Woseli waliiti na kwikuta, na vipandi vya viboga visigaliti wasoliti na kumemazia vikapu kumi na viwili.¹⁸Nayi iweliti kuwela, pakaweliti kanku lua gweka yakuyi, wafundwa wakuyi waweliti pamumwela nayi na kawakosiiti paka zumba, ''wantu huzumba neni na gani?'' Wankunla, ¹⁹wazumbiti, ''Yohana mbatizaji, viraa wamonga hutakula Eliya, na wamonga huzumba yumu gwa manabii gwa mashaka ga makashu kafufukab kayi.''²⁰Kawagambila, ''Viraa mwenga mzumba neni na gani? kankula Petro katakula, ''Kristo kulawa kwa Mlungu. ²¹Viraa kwa kuonya, Yesu kawaelekeza kuto kumgambila yoseli kumbindi kwa ali. ²²Kazumba kwamba mwana gwa Adamu lazima kateseki na kwa mambu gavua na kulemwa na wazewi na makuhani wakulu na walemba, na awakulagi na lishaka la tatu akafufuki.²³Kawagambila woseli, ''Gambila muntu yoseli pakafila kufuata, lazima kalikani mweni, kateli lipingika lakuyi kila siku, na kufuati. ²⁴Yoseli yaka jera kugalopola maisha gakuyi akagamizii, viraa yoseli yakagamizia ama pakapaka hasara ya nafsi yakuyi? ²⁵Je ashimfaidii shi mwanadamu kama pakapata ulimwengu woseli, viraa pagamizia maisha gakuyi kwa faida ya nafsi yakuyi?²⁶Yoseli yakamonela soni neni na visowelu vyangu, kwa kuyi yombeli mwana gwa Adamu akamwoneli soni pakawela mu ukwisa wakuyi, na ukwisa na tati na malaika wananagala? ²⁷Viraa niwagambila nakaka, kwana wamu wenu yawagoloka panu apo walawalili umauti mpaka wauwoni ufalme wa Mlungu.²⁸Nawila yapata masiku nane baada ya Yesu kulakula visowelu avi kuwela kawatera pamumwela na Petro, Yohana na yakobo, wakwena kulugongu kuluwa. ²⁹Na pakaweliti katika kulua, kuoneka kwa sheni shakuyi shigalambukiti, na mavazi gakuyi gawela melu mbuu na kung'aa.³⁰Na, guloli waweliti wapalu wa wawili. pawayowela naji! kaweliti Musa na Eliya. ³¹Waonekiti mu ukwisa. Wayoweliti kuhusu kuuka kwa kuyi, Jambu ambali lapakwegela kutimika Yerusalem.³²Vinu Petro na wali yawa wela pamwela nayi waweliti mu mbota zizotopo. Viraa pawimukiti, wauwoniti wakuyi na wapalu wawili yawaweliti wagoloka pamumwela nayi. ³³Ilawiliti kuwela, pawa weliti wanku uku kwa Yesu, Petro kamgambila, ''Mtua, ni weli kwa twenga kulikala panu na itupasa kunyawa makazi ga wantu walati. Tunyawi limu kwa ajili yaku, yimu ya Musa, na yimu kwa ajili ya Eliya.'' kelewiti ndili shakaweliti kankutakula.³⁴Paka weliti kanku zumba aga, liziti wringu na liwagubukila, na watiliti pawaoniti wazungukwa na liwingu. ³⁵Sauti ilawiti mu liwingu paizumba,n '' Ayu ni mwana msagulwa. Mumpikanili yombeli''. ³⁶Sauti painyamaliliti, Yesu kaweliti gweka yakuyi. Walikaliti jii, na mu masiku aga wamgambiliti ndili yoseli loseli muwamu mwa.³⁷Lishaka lifatiti, baada ya kulawa kulugongu, kusanyiku kulu la wantu liliwoniti nayi. ³⁸Galoli, mpalu kulawa mu kusanyiko kugutiti kwa sauti, pakazumba, ''Mfunda nakulua gumloli mwana gwangu, kwa kuwela ni mwana gwangu gwa gweka. ³⁹Guwona rohu idoda imbata, na mara kukoma umatu, na vira humtenda kaguluku lukwali na kulawa povu mu mlomu. Nayi humlawa kwa shida, paimsababisha, maumivu makalipa. ⁴⁰Naliwasii wafundwa waku kuikalipila ilawi. Vira iwezekanikandili.⁴¹Yesu kankuliti kazumba, ''Mwengo kizazi cha muaminindili na shashilawila, mpaka ndi anilikali na mwenga na kulitolela na mwenga? Gumjegi mwana gwaku panu. ⁴²Shikambaku yakaweliti kankiza, rohu idoda imgusia pasi na kumbegazia kwa fuja. Viraa Yesu kaikaripiti iri rohu idoda, imponazia mpalu, na kamkabidhi kwa tati gwa kuyi.⁴³Woseli walikangushiti na ukuru wa Mlungu. Viraa pawaweliti pawastaajabu woseli kwa mambu goseli yagatendekiti, kazumbiti kwa wafundwa wakuyi. ⁴⁴''Visowelu vikali mu makitu mwenu, kwa kuwela mwana gwa Adamu akalaviwi mumawoku mwa wanadamu. ⁴⁵Vila welewiti ndili maana ya visowelu avi, na galififi mu masugau, ili nawiza kwelewa. Wateriti kumkosia kuhusu shisowelu.⁴⁶Su mgogoru gwanjiti guzukiti muwamu mwau ikumbindi mwa gaa ekaweli mkuli. ⁴⁷Viraa Yesu paka tambuiti shawaweliti pawalihoji mumoyu yau, kamtaliti mwana mdidini, na kumtura upandi wakuyi. ⁴⁸Na kazumbiti, ''kama muntu yoseli paka mwanka mwana mdidini gambila ayu kwa litau langu, kananka neni viraa, na yoseli hyakanaka neni, kamwanka viraa yakantumiti, kwa kuwela yakawela , mdidini kayi yenu ni woseli ndiye kawela mkulu''⁴⁹Yohana kankuliti na kuzumba, '' Mtua, tumwoniti muntu paka winga pepu kwa litau laku na tumlewelewa, kwa toziya kaambatana ndili na twenga. ⁵⁰Viraa Yesu kamgambila, '' Namlewelela, kwa kuwela ya kuwela kumbeli na mwenga ni gwenu.⁵¹Ilawiliti kuwela, kulinganila na lishaka siweliti pazapakwegela na masiku gakuyi go kugenda mbinguni, kwa uimara kaeleke zitishemi shakuyi Yerusalimu. ⁵²Katuma wajumbi palongu pakuyi, nawombeli wagenda na kwingila mu kijiji cha wasamaria ili wamtayarishiri mahari. ⁵³Viraa wantu kuli wamwanka ndili, kwa toziya kaweliti kaelekeza sheni shakuyi Yerusalimu.⁵⁴Wafundwa wakuyi Yakobo na Yohana pawan oniti ali, kazumbiti, ''Mtua tufira tuamuru motu gusuluki kalawa pasi mbinguni uwagamazii ⁵⁵Viraa kawagalambukiti kawakalapila. ⁵⁶Su wagenditi kijiji shamonga.⁵⁷Pawa weliti wanku genda mu njira yau, muntu yumu kamgambiliti, ''Anikufuati koseli kwa gugenda''. ⁵⁸Yesu kawagambiliti, ''Mbweha wana malindi, wambongu wa angani wana vioto, viraa mwana gwa Adamu kahela pa kugonjeka mtuwi gwa kuyi.⁵⁹Ndipu kamgambilitumuntu yamonga, ''Gufanti.'' Viraa yombeli kazumbiti,'' Mtua, guruhusu kwanja gendi nakamziki tati gwangu'', ⁶⁰Viraa yombeli kamgambila, ''Guwa leki wafu waziki wafu wau, viraa gwenga gugendi gwakoshowi ufalme gwa Mlungu kila mahali.⁶¹Viraa muntu yamonga kazumbiti. ''Anikufuati,mtua, viraa guluhusu kwanja naka waagi yawawela mu numba yangu''. ⁶²Viraa Yesu kamgambila kwahela muntu, yakatula liwoku lakuyi kulima na kulola kumbeli yanakafai kwa ufalme gwa Mlungu.

Chapter 10

¹Kumbeli kwa mambu aga, Mtua kasguliti sabini wamonga, na kuwalagalilu wawili wawili wamlongoleri mu mji na eneu lakatarajiti kugenda. ²Kawagambira ," Mavunu ni gavua, viraa tyawatendi lihengu ni wadidini. Hangu basi mumluwi mtua gwa mavunu, ili kuwela kalagalili kalongoru watenda lihengu mu mavunu gakuyi.³Mgendi mu miji. Mloli, niwatuma gambira kondoru pakati pa wang'ang'a mwitu. ⁴Nambeba mfuku gwa senti, wala mkoba wana mwanja, wala viatu, wala namulamsii yoseri mu njila.⁵Mu numba yoseli yana mwingili, kwanja mnzumbi,' A mani iweli mu numba ayi.' ⁶Handa muntu gwa amani kapalia,amani yenu aisigali kumpindi kwakuyi, viraa handa sivyu, aisigali kwenu. ⁷Musigali mu numba ayi, mlii na mlandi shanawalavii, kwa maana mtenda lihengu kalistiri mshahara gwakluyi. Namuhama kulawa numba ayi kugenda mu numba yamonga.⁸Muji woseri yamwingila , na pawawanka, mlii shoseri shana watuli palongolu penu, ⁹na mponazii wagonju yawawela amu. Mzumbi kwau." Ufalme gwa Mlungu wiza pakwegera penu'¹⁰Viraa mu mji goseri yanagu mwingili, na wawankla ndiri, mgendi mu barabara na mzumbi, ¹¹Hata litapaka mu muji gwenu lalinata mumagulu mwetu tulipunta dhidi yenu! viraa mulimani ali, ufalme gwa Mlungu wapekwegera.' ¹²Niwagambira kuwela lishaka la hukumu aiweri ni ustahimilivu zaidi kwa Sodoma kuliku muji agu.¹³Oli kwaku Korazini, oli kwaku Berthsaida! gambila lihengu nkulu lalitendeka mnkati mwaku etendeki Tiro na Sidoni, ewatubu makashu sana, ewalikali mkati mwa nguu za magunia na livu. ¹⁴Viraa eiweri sistahimili zaidi lishaka la hukumu kwa Tiro na Sidoni zaidi yenu. ¹⁵Gwenga Kapernaumu, gulihola agugutosiwi mpaka mbinguni? Hapana, agusulusiwi pasi mpaka kuzimu.¹⁶Yakawapikanila mwenga kampikanila neni, na yoseri yanakawalemi kanema neni, na yoseri yakafira neni kamfira yakantumiti."¹⁷Wali sabini wauyiti kwa furaha pawazumba," Mtua, hata mapepu watutii mu litau laku." ¹⁸Yesu kawagambil;a,' Nimwoniti shetani pakasuluka kulawa mbinguni gambira radi. ¹⁹Guloli, nuwapa mamalaka ga kutimba jnjoka na ng'r, makakala goseri ka adui, kwahela shoseri kwa njila yoseeeeli kwa njil;a yoseri yaniwadhuru. ²⁰Ata hangu namsekelela tu mu Rohu ziwatii, viraa msekeli kuwela matau genu gandikwa mbinguni."²¹Mu muda gulagulii kafurahiti sana mu rohu mnanagala, na kuzumba," Nikuzumila gwenga, Tati, Mtua gwa mbinguni na duniani, Kwa toziya gugafira mambu aga kulawa kwa wana hekima na mahala, na kugavunula kwa wafundwandiri, gambila wana wadidini. Ndo, Tati kwa kuwela ifiriziwa mu masu paku."²²" Kila shinyu shikabidhiwa kwangu na Tati gwangu, na kwahela yakavimana mwana gani il aTati, na kwahela ya kavimana Tati ni gani ila mwana , na yoseeeri ambayi mwana kafirandili kulivunula kwakuyi."²³Kawagarambukia wafundwa wakuyi, kazumbiti faraghani,' Wabariki wa yawagana aga ambayi mwenga mugaona. ²⁴Nitawagambira mwenga, kuwela manabii wavua na wafalme wafitiri kugaona mambnu yamugaona na wagaonandiri na kupikanila yamgapikanila, wagapikanila ndiri."²⁵Guloli, mfunda fulani gwa kiyahudi kagorokiti na kumwankula, pakazumba, " Mfunda, ntendi shishi nigulithi ukomu gwa milele?" ²⁶Yesu kamgambira ," Shindwikwoshi mu sheria? Guisoma ashi?" ²⁷Kankula katakula ," Agumfiri Mtua Mlungu gwaku kwa moyu gwaku goseri, kwa rohu yaku yoseri, kwa makakala gaku goseri na kwa mahala gaku goseri, na jirani gwaku gambila nafsi yaku gamweni." ²⁸Yesu kazumbiti ," Gwankula kwa usahihi. gutendi angu na aguishi."²⁹Viraa mfunda, kapatamani kuliwalangira haki mweni, kamgambira Yesu," Na jirani gwangu ni yoshi?" ³⁰Yesu kankula na kuzumba," Muntu fulani pakaselela kulawa Yerusalemu kugenda Yeriko. Kaguwila shintu sha wapokaji , yawampokiri mali yakuyi, na klumkoma na kumleka pakwegela pakawela nusu kusokela.³¹Kwa bahati kuhani fulani kaweriti pakasuluka mu njila ayi, pakamwoniti kapita upandi wamonga. ³²Virahangu mlawi viraa, pakasokiti mahali na kumwona kapita upandi wamonga.³³Viraa Msamalia yumu, pakaweriti kamumwanja, kapititi pali pakaweriti muntu uli. Pakamwoniti, kakumbwiti kwa huruma. ³⁴Kamkaribiiti na kumtawa vironda vyakuyi, pakila mafuta na divai kumbindi kwakuyi. Kamkwernezia kumbindi kwa nyama gwa kuyi, na kumjega mu numba ya wahenga na kumuhudumula. ³⁵Lishaka lailfatiti katoriti dinari mbili, na kumupa mmiliki gwa numba ya wahenga na kumgambila," Gumuhudumili na shoseri sha ziada shanakatumii, anikuripi pambuyaku.'³⁶Ni yupi kati ya awa watatu, gulihola, kaweriti ni jirani kwa kuyi yombeli yakatuwikila la kati ya wapokaji?" ³⁷Mfunda katakuliti," Ni yoshi yakalangazia huruma kwakuyi." Yesu kamgambila," Gugendi na gwakatendi vira hangu."³⁸Vinu paweriti wamumwanja, wingiriti mu shijiji shimu, na mdara yumu litau lakuyi Martha kamkalibishiti ukaya kwakuyi. ³⁹Kaweriti na dada yakashemwa Mariamu, yakalikaliti pamagulu pa Mtua na kupikanila shisoweru shakuyi.⁴⁰Viraa Martha ka;lipiti shughuli zivua za mlo. Kagenditi kwa Yesu na kuzumba," Mtua, apa gujali kuwela dada gwangu kendekela huduma gweka yangu? Hangu vinu gumgambili kantangi." ⁴¹Viraa Mtua kamwankuliti na kumgambila," Martha, Martha , gulitosia kumbindi kwa mabu gavua, ⁴²viraa ni shintu shimu tu sha muhimu. Mariamu kasagula shashiwera shisheri, ambashi apo shiusiwi kulawa kwa kuyi."

Chapter 11

¹Ilawiti lishaka Yesu kawriti kankuluwa mahali panu, pamuwela na wafundwa wakuyi kamgambiliti," Mtua, gutufundi twenga kuluwa gambira Yohana sikafunditi wafundwa wakuyi.'²Yesu kawagambila, pamsali mzumbi,' Tati, litau laku lizumilwi. ufalme waku wizi.³Gutupanani mkati gwetu gw kila shaka. ⁴Gutusamehi makosa getu, gambila twenga situwasamehi yawatukosela. Nanguturongozia mu majeru."⁵Yesu kamgambazia," Ni gaa kwenu akaweli na ganja, ambayi akamgendeli pashiru, na kumgambira, ganja gunazimi mikati mitatu. ⁶Kwa toziya ganja gangu kiza vinu mu safarini, na neni nahela cha kumuandalia.' ⁷Na yuli yakawela mnumba kamwankula na wana wangu, pamuhela na neni tugonja kala mushitanda apo wezi kwimuka na kukupa gwenga mikati. ⁸Niwagambira japu kuwela kimuka ndiri na kumupa mikati gambila ganja gwakuyi , kwa toziya ya kwenderea kumgongela bila soni, na akimuki na kumupa vipandi vivua vya mikati kulinganila na mahitaji gakuyi.⁹Na neni viraa niwagambazia, mluwi, nanyi ampananwi; msakuli , nanyi ampati, mkomi hodi mwaenga amvugulwi. ¹⁰Kwa kuwela kila muntu yakaluwa akanki, na kila muntu yakasakula akapati na kila munyu yakakoma hodi mlyangu aguvugulwi kwakuyi.¹¹Ni tati yoshi mu wamu mwenu, mwana gwakuyi pakamluu somba akamupi njoka badala yakuyi? ¹²Au pakamlua ligi akampa ng'e badala yakuyi? ¹³kwa hangu paiwela mwenga yamuwela waovvu muvimana kuwaupo wana wenu lifupu liherepa , je si zaidi sana Tati gwenu gwa mbinguini kuwwela akawapanani Rohu mnanagala wali yawamlua?"¹⁴Baadayi, Yesu kaweliti kanku wakalipila pepu , na muntu yakana pepu kaweriti bubu. Paiweriti pepu kamlawa muntu uli kaweziti kuyowela. Umati wastaajabu sana. ¹⁵Viraa wantu wamonga wazumbiti, ayu kausia mapepu kwa Beelzebul, mkulu gwa mapepo.¹⁶Wamonga wamjeriti na klufira kawalangazii ishara kulawa mbinguni. ¹⁷viraa Yesu kagamaniti mawazu na kuwagambila," Kila ufalme yauligawa aiweli ushiwa, na numba ya iligawa aiguwi.¹⁸Kama shetani pakawela kuligawanya, ufalme wakuyi au goloki ashi? kwa toziya mzumba ndavia pepu kwa Belzebuli. ¹⁹Kama neni ndavia pepu kwa Belzeburi, je wayenu walavia pepu kwa litau gani? kwa sababu ayi, wombeli apao wawahukumu mwenga. ²⁰Viraa kama ndavia pepu kwa shala sha Mlungu, basi ufalme gwa Mlungu uwawizili.²¹Muntu yakana makakala yakawera na siraha pakalinda numba yakuyi, vintu vyakuwi avilikali salama. ²²Viraa pakavamiwa na muntu yakana makakala zaidi, uli muntu yakana makakala aka mpoki siraha zakuyi , na kuzitira mali zakuyi zoseri. ²³Yomberi yakawela ndili pamwela na neni kukumbeli na neni na yombeli yakakusanya ndili pamuwela na neni hutapanya.²⁴Pepo kadoda kamlawapu muntu huuka na kusakula mahali pawela ndiri na mashi ili koyeri. pakawela kakosa, huzumba ambuyi kwa ndawiti. ²⁵Pakauya na kuwona numba ifagilwa na ikara weli. ²⁶Hangu hugenda na kusakula mapepu saba yawawela waovu kuliku yonmberi mweni na kuwajega wizi kulikala mahali pali, na hali ya muntu uliya iwera mbaya kuliku siiweriti mara ya kwanja."²⁷Ilawili kuwela pakaweriti kankuzumba visowelu avi, mwanamdala fulani kapakiziti sauti yakuyi zidi ya woseri mu mkutano gwa wantu na kuzumba," Libarikiwa mtima ya gukulekiti na maweli ga gunoniti." ²⁸Viraa yombeli kazumbiti, Wabarikiwa wali yawapikanila shisowru sha Mlungu na kulitula.²⁹Lishaka umati wa wantu wakusanyika na kuzidi kongereka, Yesu kanjiti kuzumba, " Shizazi ashi ni shizazi sha uwovu. Husakula ishara, na kwahela ishara yanakapewi zaidi ya ili ishara ya Yona. ³⁰Maana gambira Yona sikaweriti kulavia kwa wantu wa ninawi, yina na mwana gwa Adamu akalavii ishara kwa shizazi ashi.³¹Malkia gwa kusini akagoloki lishaka la hukumu na wantu wa shizazi ashi na kuwahukumu wau, kwani yomberi kalawiti kumwishukwa nchi ili kizi kapikanili hekima za Solomoni, na panu kamkulu kuliku Solomoni.³²Wantu wa ninawi awagoloki mu hukumu pamwela na wantu wa shizazi ashi lishaka la hukumu awahukumiwi; kwani womberi watubiti kwa mahubiri ga Yona, na guloli, panu ka mkulu kuliku Yona.³³Kwahela muntu yoseli, yakawasha taa na kuitura sehemu ya pasi mu ligiza yaiwoneka ndiri ama pasi pa shikapu, ila uwasha na kutula pampindi mwa shiti ili kila muntu yakingira jkawezi kuwona mwanga. ³⁴Lisu laku ni taa ya shimba. Lisu laku paliwera liherepa basi shimba yaku yoserinaiweli na mnwanga. Viraa lisu laku paliwera lidoda basi shimba yaku yoseli aiweli mu giza. ³⁵Kwa ntambu ayi muliazali ili mwanga yaguwela mu kati mwenu nagutulwa mu giza. ³⁶Hangu basi, kama shimba yaku yoseri yamu mwanga, na kwahela sehemu yaiwela mu giza, basi shimba yaku aiweli sawasawa na taa yaiyaka na kulawa mwanga kwenu."³⁷Pakamalilili kuyowela, Farisayo kamwarikiti wakalii shiboga ukaya kwakuyi, nayi Yesu kingira munumba na kuwela pamuhela nawa. ³⁸Na Mafarisayo walikangashiti ntambu ambayi kanawiti ndiri kwanja kabla ya kulia shiboga sha jioni.³⁹Viraa Mtua kamgambila," Mwenga mafarisayo mgurura kunja vikombi na bakuli, viraa mkati mwenu mumema matamata na uwovu. ⁴⁰Mwenga mwa watu yamuwela ndiri na umani, je yomberi yakaungawiti kunja kanyawiti ndiri na mnumba vilavi? ⁴¹Muwapi maskini yagawela munumba, na mambu goseri agaweli safi kwa mwenga.⁴²Viraa oli wenu mafarisayo, kwani mlavia za mananaa na mchicha na kila aina ya likolu la bustani. Viraa mleka mambu ga haki na kumfira Mlungu. Ni muhimu zaidi kutenda yagawela na haki na kumfira Mlungu, bali kuleka kutenda na aga gamonga viraa.⁴³Oli wenu Mafarisayo, kwa kuwela kukala viti vya palongoru mu masinagogi na kulamsiwa salamu za heshima sokoni. ⁴⁴Oli wenu, kwani mulifana na makaburi yagawela ndili na alama ambayi wantu hugenda kumpindi yaku pasipu kuvimana."⁴⁵Mfunda yumu gwa sheria za kiyahudi kamwankuliti na kumgambila," Mfunda, shaguzumba shitukalalisha viraa twenga." ⁴⁶Yesu kazumbiti, Oli wenu, mafunda wa sheria! kwani muwapa wantu mizigu mikulu yawasinda kujega, walakini mwenga mgusa ndiri visanga avi hata kwa yumu vyala vyenu.⁴⁷Oli wenu, kwa toziya mnyawa na kutula kumbukumbu mu makaburi ga manabii waweriti na mambuyi zenu. ⁴⁸Hangu mwenga mshuhudia na kukubaliana na lihengu zawazinyawiti wambuyi wenu, kwa nakaka wawalagiti manabii ambau mnyawa kumbukumbu mu makaburi aga.⁴⁹Kwa toziya ayi viraa, hekima ya Mlungu yanguzumba," Aniwatulimili manabii yawawalagiti baadhi yau. ⁵⁰Shizazi ashi kitawajibika kwa mwazi ya manabii waliouawa tangu kwanja kwa dunia, ⁵¹kulawa mwazi gwa Abeli hadi mwazi ga Zakaria, yawamlagaliti pakati pa madhabahu na pananagala. Yina, niwagam,bila mwenga, shizazi ashi ashiwajibiki.⁵²Oli wenu wafundwa w sheria za kiyahudi, kwa toziya mzitoka funguu za imani, mwenga apo mwingili, na wali yawfirakwingira muwalewela."⁵³Baada ya yesu kuuka pali, walemba na Mafarisayo wamkomiti umatu na kushowa nayi kumbindi kwa mabu gavua. ⁵⁴Wajeriti kumnasa kwa visoweru vyakuyi.

Chapter 12

¹Kwa lishaka ali, maelfu gavua ga wantu walikusanyiti pamuwela, kiasi sha kwaanja kulitimbabga, kanjiti kuzumba na wafundwa wakuyi kwanja," Murihadhari na chachu ya Mafarisayo ambayi ni unafiki"²Na apo apawwwwweli na siri yailififa ambayi waifunuliwa, wala jambu lalififika ambali apao livimaniki. ³Na loseri lamzumbamugiza, alipikaniki mu mwenga. Nagoseli yamgatakuliti mu likutu mkati mwa vyumba vyenu vya mkati yavitawitwi aviangazwi kumbindi kwa paa la numba.⁴Nawagambira maganja wangu, namuwatira wali yawazilasha shimba na kisha wahela shintu shimonga sha kutenda, ⁵Viraa aniwalangazii gwa kumtira. Mumtii uli baada yakuwela kalagwa, , gana makakala ya kwasira jehanamu. Yina, niwagambila mwenga mumtili ayu.⁶Je shomoro watanu wauzwa ndiri kwa sarafu mbili? hata hangu kwahela hata yumu gwau yanakasaauliki palongoli pa Mlungu. ⁷Viraa muvimani kuwera, mvili za mituyi yenu iwalagwila. Namtira. Mwenga ni wantu wa thamani nkulu kuliku shomoro wavua.⁸Niwagambila, yoseri yanakanjimili neni palongoru pa wantu, mwana gwa Adamu akamjimili palongolu pa malaika gwa mbinghuni. ⁹Viraa yoseri yakakanemi palongolu pa wantu nayi akalemwi palongoru panmalaika gwa Mlungu. ¹⁰Yoseli yakazumba shisoweru shidoda kumbindi kwa mwana gwa Adamu, akasamehewi, viraa yoseri yana kamkufuru Rohu mnanagala, apo kasamehewi.¹¹Pawapeleka palongoru pa wakulu wa masinagogi, awatawali, na wana mamlaka, namtira kumbindi ya ntambu ya kuyowela mu kulitelela ama shi shanamzumbi, ¹²kwa kuwela Rohu mnanagala akawafundi ntambu yanamtakuli kwa lishaka ali."¹³Muntu yumu mu kusanyiku kamgambiriti," Mfunda, gumgambili mlongu gwangu kampanani sehemu ga urithi gwangui." ¹⁴Yesu kamwankuliti, ni gaa yakantula kuwela mwamuzi na mpatanishi kati yenu? ¹⁵Ndipu kamgambira, mujihadhari na kila ntambu ya matamata, kwa toziya ukomu wa muntu wahela mu uvua wa vintu vyajkanavi."¹⁶Yesu kawagambiriti kwa mifanu , kazumba, lilambu la muntu yumu tajiri lileliti sana, ¹⁷na kalikosiiti mkati mwakuti, pakazumba, antendi ashi su nahela mahali pa kutura viboga vyangu? ¹⁸Kazumbiti, antendi hangu ambomori gala zangu ndidini na kunyawa yaiwela nkulu, na kutula viboga vyangu vyoseli na vitu vyamonga. ¹⁹Aniigambiri nafsi yangu ," Nafsi, kulitulila akiba ya vintu vivua kwa miaka ivua. Goyeli, guli gulandi na kustarehe."²⁰Viraa Mlungu kamgambaziz Gwenga gwa muntu gwenga gwa muntu mzigizigi, pashiru pa lelu fira rohu kulawa kwaku, na vintu vyoseri vya gwandaiti aviweli vya gani? ²¹Ndivyu paiweriti kwa kila muntu yakatula mali na si kujitahayarisha kwa ajili ya Mtua.²²Yesu kawagambazia wafundwa wakuyi, kwa hangu niwagambazia namuhofu kumbindi mwa maisha genu- ya kuwela amlii shishi ama kumbindi mwa nshimba zenu-- ya kuwela amvali shishi ²³Kwa kuwela maisha ni zaidi ya shiboga , na nshimba ni zaidi ya mavazi.²⁴Mloli wambongu wa agani, walimandili wala wabenanga ndili. Wahela numba wala ghala kutulila viraa tati gwenu huwalisha. Mwenga si bora zaidi kuliku wambongu! ²⁵Ni yoshi kati yenu akalitosii akawezi kongera dhiraa yimu mu maisha gakuyi? ²⁶Paiwera basi muweza ndili kutenda ashi shintui shiyeuki kwashi vinu kulitosia na aga gamonga?²⁷Mloli mauwa- sigamea.Gatenda ndiri lihengu wala kusokota. Viraa niwagambila, hata Sulemani mu ukwisu wakuyi woseri wamvalaziiti ndiri gambira limu la aga, ²⁸Gambira Mlungu huvika weli mihamba ya kondeni, ambayi lelu kapanu, shirau humwasa mu motui.Je si zaidi pakawavika mwenga? Mwenga mwa imani haba!²⁹Namsumbuka kumbindi ya kuwa amlii shishi ama amlandi shi, wala namwela na hofu. ³⁰Kwa kuwela maisi goseri ga dunia hunyogila maisha gau na tati gwenu kavimana kuwela mwanaitaji aga.³¹Viraa msakuli ufalme wakuyi klwanja, na aga gamonga amwongeleli, ³²Namtira, enyi mwa kundi dididi, kwa toziya tati gwenu kasekelela kuwapa mwenga agu ufalme.³³Muuzi mali zenu na mkawapi maskini na mlitenderi mifuku yaipelu ndiri- hazina ya mbingu yaikoma ndili, sehemu ambayi wezi apo wasegeleli wala nondu apo iwezi kualibisiwa. ³⁴Kwa kuwela pawala na hazina yaku ndipu na rohu yaku naiweli.³⁵Nguu zenu ziweri ndefu ziweri zitawa kwa lugoyi, na taa zenu ziheshimiwi kuwela zanklwenderea kukula, ³⁶na muweri gambila wantu yawamtolela Mtua wau kulawa mu msambu gwa harusi, ili kuwera pakiza na kukoma hodi, awa wezi kumvugulila mlyangu kwa kurongola.³⁷Wabalikiwa wali wantumintumi, ambau aakawaoni kwau masu. Nakaka akavuguli nguu yakuyi ntuli kululogi, su akawavagazii pasi kwa shiboga, na su kuwahudumila. ³⁸Handa Mtua akizi kwa zamu ya pili kwa ulinzi wa pashiru, ama hata zamu tya tatu ya ulinzi, na kuwal;ola pawawera kala, aiweri ni heri kwa awa wantumintumi.³⁹Zaidi ya aga, muvimana ali, gambira mtua mweni numba ekavimani vinu mambu mawili ambayi mwivu kankwiza, epa karuhusu numba yakuyi imegwi. ⁴⁰Muweli tayari viraa klwani muvimana ndiri ni lishaka gaaa mwana gwa Adamu akauyi.⁴¹Petro kazumbiti," Mtua, gutugambila twenga mu ayi mifanu, ama gumgambila kila muntu? ⁴²Mtua kawagambiliti," Ni gaa mtumwa mwaminikaamakana hekima ambayi mtua gwakuyi akamtuli kumbindi kwa wandumindumi wamonga, ili kawagawili shiboga shau kwa lishaka mwafaka? ⁴³Kabarikiwa ntumintumi uli, ambayi mtua gwakuyio pakiza akamwoni pakatenda gali yaka mlagaliliti. ⁴⁴Nakaka niwagambira mwenga kuwela akamtuli kumbindi kwa mali gakuyi goseri.⁴⁵Viraa ntumintumi uliya katakuliti mumoyu gwakuyi," Mtua gwangu gukala kunja, hangu kanjiti kuwakomela wali wantumintumi washipalina wadara, su kanjiti kuliya kulanda na kulewa. ⁴⁶Mtua gwakuyi ni uli mtumwa akizi mu lishaka lalitegemewa ndiri , na yombeli akamdumuli vipande vipande na kumtula sehemu yimu pamwela na yawawera ndri waaminifu.'⁴⁷Ntumintumi, yakavimana ufiru gwa tati gwakuyi, nayi kajiandaa ndili wala kutenda sawa na ufiru wakuyi awamkomi viboku vivua. ⁴⁸Viraa ntumintumi yakamana ndiri ufiru wa mtua gwakuyi viraa katenda yagastahili adhabu, akakomwi viboku vididini. Kwa kuwela yombeli ya kukomwa vivua, vivua hudaiwa vivua nakaka.⁴⁹Niza kukozia motu mkati mwenu , natumai guweri gwaka kala, ⁵⁰Viraa nana ubatizu ambau ambatizwi, nanana huzuni mpaka paukamilika!⁵¹Je , mrihola kuwela niza kujega amani duniani? Hapana niwagambileni , badala yakuyi njega mgawanyiku. ⁵²Tangu kwanja na vinu akuweli wantu watanu mu numba yimu waligawa, na watatu awaweli kumbeli na wawili , na wawili awaweli kumberi na watatu. ⁵³Watagawanyika, tati kaweriti kinyumi na mwana gwakuyi , mwana gwakuyi kaweriti kinyumi na tati gwakuyi, mau kaweriti kinyumi na binti yakuyi, na binti yakuwi kawweriti kinyumi na mau gwakuyi, mau mkwe kaweriti kinyumki na mkwe wakuyi na mkwe wakuyi kaweriti kinyumi na mau mkwe gwakuyi.⁵⁴Yesu akawa anawagambazia makutanu viraa," Mara muonapu mawingu yalawila magharibi, mwangutakula lishaka la mvula zimewadia; na ndivyo iweriti, ⁵⁵na upepu gwa kusini ukivuma, mwanguzumba patakuwepo na joto kali,na ndivyu iweriti. ⁵⁶Mwenga wanafiki, mwanguweza kutaafsiri mwonekanu gwa nchi na anga, viraa inakuwaje mwaaweza ndili kuutafsiri lishaka liliopo?⁵⁷Ni kwa shisi kila yumu gwenu asipambanue lililo sahihi kwakuyi kulitenda lishaka ambapu angali na nafasi ya kutenda hangu? ⁵⁸Maana pamgenda na mshitaki wakuyi kumbindi ya hakimu, mujitahidi kupatana na mstaki wakuyi mungali badu mko njiani asije akakupelekeekwa ofisa, ofisa akakutupa gerezani. ⁵⁹Nikugambira, hutatoka huki hadi umelipa senti ya kumwishu.

Chapter 13

¹Kwa lishaka lilaali, kuweliti na wamu wantu wawamgambiliti kumbindi kwa Wagalilaya ambau Pilato kawalagiti na kuhangila mwazi gwau na sadaka zau. ²Yesu kankuliti na kuwagambila," Mzani kuwela Wagalilaya na awa waweriti na dhambi kuliku wangalifu wamonga woseri ndo mana wapatwa na mabaya aga? ³Hapana niwagambira, viraa pamtubundili, mwenga amwagamili viraavi.⁴Ama wali wantu klumi na wanane mu Siloamu ambau mnara gufurukiti na kuwalaga, mlihora womberi ndo waeriti na dhambi zaidi kuliku wantu wamonga mu Yerusalemu? ⁵Hapana, neni nzumba viraa kama pamtubu ndiri, mwenga mwa woseli viraa amwagamiti.⁶Yesu kawagambiliti mfanu agu," Muntu yumu kaweliti na mtero guyalya mu lilambu lakuyi na kagenditi kusakula mtunda kumbindi kwa kuyi viraa kapatandiri. ⁷Kamgambazia mtunza bustani, ' Guloli, kwa myaka mitatu niza na kujera kusakula matunda mu mtela agu viraa mpatandiri. Gugudumuli. kwani iyega uharibifu mu ardhi?⁸Mtunza bustani kankula na kuzumba,' guguleki mwaka agu nigupalalili na kutura mbolea kumbindi kwa kayi. ⁹Gambila pagulela mafunda mwako gwiza ni heri, viraaa kama pagulela ndiri gugudumuli.!"¹⁰Vinu Yesu kaweriti kankufunda mu limu la sinagogi lishaka la sabato. ¹¹Guloli, kaweliti mau yumu ambayi kwa miaka kumi na minane kaweriti na rohu udhaifu, na yomberi kaweriti kapinda nakaka n akaweliti kahela uwezu wa kugoloka.¹²Yesu pakamwoniti, kamshemiti na kumgambira," Mau, gutulwa huru kulawa mu udhaifu waku." ¹³Katuriti mawoku gakuyi kumpindi kwakuyi, na mara nshimba yakuyi ilinyosha na kumzyimila Mlungu. ¹⁴Viraa mkulu gwa sinagogo kalaliti kwa tozia Yesu kaweriti kaponazia lishaka la sabato. Hangu mtawala kankluliti kuwagambazi makutanu," Kwana masiku sita ambazi ni lazima kulenda lihengu. Mwizi kuponwazia vinu, si mu lishaka la sabato.'¹⁵Mtua kamwankuliti na kuzumba," Wanafiki! Kwahela kila yumu gwenu kugugula punda gwaku ama ng'ombe kulawa zizizni na kumlongazia kumjega kulanda l;ishaka la sabato?" ¹⁶Hangu vira binti gwa Abrahamu, ambayi Shetani kamtawa kwa miaka kumi na minane, Je impasandiri shifungu shakuyi kuvugulwa lishaka la sabato?"¹⁷Pakaweriti pakazumbu visoweru avi, wali woseri yawampingiti waoniti soni, bali makutanu woseri na wamonga wamshangiliti kwa ajili ya mambu ga ajabu yakatenditi.¹⁸Yesu kazumbiti, " Ufalme wa Mlungu ulifana na shishi, na wenza kuulinganisha na shishi? ¹⁹Ni gambira mbeyu ya haradari yakaitwaa muntu yumu na kuyala mulilambu lakuyi, na imela mtera mkulu, na wambongu mbinguni wanyawiti viota vyau mu ntambi zakui.²⁰Kayi kazumbiti," Nigufananishi na shishi ufalme gwa Mlungu? ²¹Ni gambila chachu ambayi mdala katoriti na kuhangira mu vipimu vitatu vya unga hata paguumuki."²²Yesu katyangiliti kila mji na kijiji munjila na pakelekea Yerusalemu na kuwafunda. ²³Muntu yumu kakosiiti, " Mtua, ni wantu wadisini tu yanawelapolwi? " Hangu kawagambila, " ²⁴Gushitahidi kwingila kupitira mu mlyangu mwembamba, kwa sababu wavua awajeri na apo wawezi kwingira.²⁵Mara baada ya mmiliki gwa numba kugoloka na kutata mlyangu, basi amgolokikunja na kukoma hodi pamlyangu na kuzumba, Mtua, Mtua, gutuvuguli yombeli akankuli na kuzumba,nuwamanandilimwenga wala kwa mlawila.' ²⁶Ndipu amzumbi, tuliiti na kulanda palongolu paku na gwenga gutufundishi mu mitaa yetu." ²⁷Ndipu, yombeli akawankuli, niwagambira niwamana ndili kwa mlawila, muuki kwangu, mwenga yamtenda maovu!'²⁸Akuweli na shiliu na kukunda menu lishaka pamuwona Abrahamu, Isaka , Yokobo na manabii woseli mu ufalme gwa Mlungu, viraa mwenga maweni wawasila kunja. ²⁹Awasoki kulawa amashariki, magharibi, kaskazini na kusini, na koyela mu meza ya shiboga sha jioni mu ufalme gwa Mlungu. ³⁰Na guvimani ali, gwa mwishu ni gwa kwanja na gwakwanja akaweli gwa mwishu."³¹Muda mdidini baadayi, wamu wa Mfarsayo wiziti na kumgambira ," Gugendi na guuki panu na toziya Herode kafira kukulaga." ³²Yesu kazumbiti, " Mgendi mwakamgambili uli mbweha, guloli nankuwawinga pepo na kutenda uponyaji leo na kesho, na siku ya tatu antimizi lengu langu. ³³Mu hali yoseri, n muhimu kwa ajili ya neni kwenderea lelu , shilau na lishaka lanalifuati, kwa vili ikubalika ndili kumlaga nabii kutali na Yerusalemu.³⁴Yerusalemu, Yerusalemu, gaa yakawalaga manabii na kuwwakoma mabuhi wali yawawatum kwenu. Mara ninga ndawa kuwakusanya wana wenu gambila vili nguku sikakusanya vifaranga vyakuyi pasi pa mabawa gakuyi, vilaa mlifiriti ndili ali. ³⁵Guloli, numba yaku iterebuka. Nmi niwagambila, apo mwezi kumota ata pamzumba' Kabarikiwa ayu yakiza kwa litau la Mtua."

Chapter 14

¹Ilawiliti lishaka lya sabato, pakuweriti pakagenda ukaya kwa yumu gwa viongozi wa Mafarisayo kalia mkati, na waweriti pawamshunguza kwa ukwegera. ²Galoli, kulongolu pakuyi. kawerifi muntu ambayu kasumbuliwa na uvimbi. ³Yesu kakosiiti wataalamu mu sheria ya Wayahudi na Mafarisayo,'' Je ni halali kumponaziya muntu shaka lya sabato, au hangundili?''⁴Lakini womberi waweriti jiiya, kwa hangu Yesu kamkela kamponaziya na kumruhusu kagendi zakuyi. ⁵Nayu kawagambira, ''Ni ga kati yenu ambayu kanamwana au ng'ombi kangutumbukila mushisima lishaka lya sabato. hakamniki ndili kunja mara yimu?'' ⁶Womberi waweriti ndili na uwezu wa kulavia lijibu kwa mambu aga.⁷Wakati wa Yesu pakagunduiti ntambu walii wawaalikikiti kwamba wasagula viti vya heshima, kawagambira mfano, pakawagambira. ⁸''Wakati pawawalika na muntu harusini, nagulivaa mu nafasi za heshima, kwa sababu na wamulika muntu gwakuheshimiwa zaidi kuliku gwenga. ⁹Wakatimuntu yakawaaliti mwenga wawili pakafika hakakugambili gwenga, ''Gumpisii muntu ayu nafasi yaku,'' Na kisha kwa nsoni hagwanji kutola nsfasi ya kumwishu.¹⁰Lakini gwenga pagulikwa, Gugendi gwakakali mahali pamwishu, ili wakati yulii yakakualikifi pakiza, kadahi kukugambira gwenga; Ganja, gugendi kulongoru zaidi,'' ndipu haguweri guheshimika kulongoru ya woseri walivagiti pamwera na gwenga mumeza ¹¹Kwa maana kila yakali kweza hawamsulusii, nayo ya kalisulu sia hawamkwenazii.¹²Yesu vilavi kamgambiliti muntu yaka mwalikiti, ''pagaulavia shiboga sha paluala au sha pashiru,naguwaalika maganja waku au walongu zaku au jamao zaku au majirani zaku matajiri, ili kwamba wemberi nawiza kukualika gwenga nagupata malipu.¹³Badala yakuyi, pagutenda sherehi, guwaaliki maskani vilema, viwete, na vipofu. ¹⁴Na gwenga hagubarikiwi, kwa sababu wadahandili kukulipa kwa maana hagulipwi mu ufufuu wa wana haki.¹⁵Wakati wumu wa walii walivaga mezani pamwela na Yesu, pakapikaniliti aya, nayu kamgambira ''Kabarikiwa yulii mkati mu ufalme wa Mlungu. ¹⁶Lakini Yesu kamgambira, '' muntu yumu kaandaiti sherehi nkulu, wantu wavua, ¹⁷Walati sherehi, paiweriti kala, kamlagaliti ntumintumi gwakuyi kuwagambira walii wawa alikiti ''Mwizi, kwa sababu vintu vyoseri vipera kala kutulwa kala;¹⁸Woseri, wakanja kulua radhi. gwa kwanza kamgambira mtumishi, hemara lirambu, lazima ng'endi kuliwa na Tafadhali gunsamehi. ¹⁹Na yumonga kazumba,Hemera jonzi tanu za ngombi na neni nangugenda kuwajera. Tafadhiri guniwiri radhi. ²⁰Na muntu yumonga kazumba; Nyumba mdala kwa hangu hapo ndili kwiza²¹Kauya na kumgambira mtua gwakuyi mambu aga. yulii mweni numba kakalariti kamgambira ntumintumi gwakuyi; Gugendi mitaani na mu vichochoru vya miji gwakawajegi hapa maskani, vilema, vipofu, na walemavu.'' ²²Ntumi ntumi kazumbiti, mtua; aga gagulagalira gapera kala kutendeka, na hata vinu kwana nafasi.²³Mtua kamgambira ntumintumi, gugendi mu njila kuu vichochoro bna guwashurutishi wantu wamonga ili nimba yangu imema. ²⁴Kwa maana nawagambira, mu waliiwaalikiti gwa kwanja pahela yakaonja sherehe yangu.²⁵Vinu umati mkului waweriti pamuhela nayu, nayu kagalamuka na kuwagambira, ²⁶handa muntu pakiza kwangu kumshukia ndili tati gwakuyi, mau gwakuyi, mdala gwakuyi, wana wakuyi, walongu wakuyi waparu na wadara- yina, hata maisha gakuyi vilavi. hapo kadahi kuwera mfundwa gwangu. ²⁷Muntu pakatola ndili msalaba gwakuyi na kwiza kumberi yangu hapokadahi kuwera mwanafunzi gwangu.²⁸Maana ni ga kati yenu, ambayu katamani kujenga mnana hakalivagi ndili kwanza kakadili gharama. Kwa mahesabu handa kana shilii shakashihitaji ili kukamaanisha ali? ²⁹Vyamongavyu, baada ya kutala msingi na kusinda kumalila, woseri wauoniti hawaloli kudhihaki, ³⁰pawazumba, muntu ayu kanjiti kujenga, kaweriti kahela makakala ga kumlila.³¹Au mfalme aga, pakafila kugenda kulikoma na mfalme yumonga mu vita, ambavyu nakalivagi ndili na pasi kwanza na kutola ushauri kuhusu handa, hakadahi, pamwera na wantu elfu kumi, kulikoma na mfalme yumonga, yakiza kumpindi yakuyi na wantu elfu ishirini? ³²Na handa sivyu, wakati jeshi lya womonga badu lya kutali, hukugalila balozi kudumula shauri la amani. ³³Kwa hangu basi, yomberi kati yenu ambavyu hakaleki ndili vyoseri vyakawera navyu, hapo kadahi kuwera mfundwa gwangu.³⁴Munu ni iherepa, lakini munu paiwera yasa ladha yakuyi, ntambu ga halidari kuwera kayi munu? ³⁵Yahela matumizi kwa udongu au hata kwa mbolea hayasa kutali. yomberi yakana makutu ga kupikanila na kupikaniri."

Chapter 15

¹Basi watoza ushuru woseri na wamonga wana dhambi wiziti kwa Yesu na kumpikanila. ²Mafarisayo woseri na walemba wakanung'unika pawazumba, " Muntu ayu huwakaribisha wana dhambi na hata kulia nau."³Yesu kazumba mfanu agu kwau, pakazumba ⁴" Ni ga kwenu, handa kwa kondolu mia yimu na pakagamilwa na yumu gwau, hapo kawaleki walii tisini na tisa nyikani, na kagendi kumsakula yulii yakagamiliti hadi kamwoni? ⁵Nayu pakapela kaa kumwona humtula mabegani pakuyi na kufurahia.⁶Pakafiriti mu numba, huwashema maganja zakuyi na jirani zakuyi kawagambira, mfurahi pamwela na neni, kwa kuwera numpata kondolu gwangu yakagamiliti.' ⁷nuwagambira helahangu hakuweri vna furaha mbinguni kwa ajili ya mweni dhambi yumu yakatubu, zaidi ya wana haki tisini na tisa abau wahela haja ya kutubu.⁸Au kwana mdala ga mweni sarafu kumi za fedha, pakagamiliwa na sarafu yumu , nakowashi ndili taa na kufagila numba na kusakula kwa bidii hali pakaliwona? ⁹Na pakapera kuiwona kala huwashema maganja zakuyi na jirani zakuyi furahini pamwelana neni, kwa kuwera nipatakayi sarafu yangu yaweriti niiyagamiziya. ¹⁰Hata hangu nuwagambira kwana furaha kulongoru ya mahoka wa Mlungu kwa ajili ya mweni dhambi yumu atubuye."¹¹Na Yesu kazumba," Muntu yumu kaweriti na wana wawili ¹²yulii mdidini kamgambira tati gawakuyi, tati gumpanani sehemu ya mali yanistahili kuirithi. Hangu kugawanya mali kati yau.¹³Shaka zivuandili, yulii mdidiki kakusanya vyoseri vyakamiliki kagenda isi ya kutali, na aku katapanya senti zakuyi kwa kuhemera vintu vyakavihitaji ndili, na kutapanya fedha zakuyi kwa anasa. ¹⁴Nayu pakaweriti kaperakala kutumila vyoseri njala nkulu ingila isi ilii, nayu kanja kuwera mu uhitaji.¹⁵Kagenda na kuliajili mweni kwa yumu gwa raia gwa isi ilii nayu, kampelekiti kulilambu kwakuyi kufyota wamtumbi. ¹⁶Na kawera pakatamani kulikutiza kwa maganda gawaliiti wantumbni kwa sababu kwahela muntu yakampananinti shintu shoseri kapati kulia.¹⁷Ila mwana mdidini yulii pakazingatiiti moyoni mwakuyi, kazumbiti,' ni wantumintumi waninga wa tati gwangu wana shiboga shivua sha kutosha na neni na panu, nangufua na njala! ¹⁸Hambuki na kugenda kwa tati gwangu , na kumgambira tai nkosa kumpindi ya mbingu na kulongoru ya masu gaku. ¹⁹Nustahili ndili kushemwa mwana gwakuyi kayi; na guntendi handa yumu gwa wantumintumi waku.²⁰Ndipu kauka kugenda kwatati gwakuyi. pakaweriti angali kutali tati gwakuyi kamwoniti , kamwoniiti huruma na kugenda mbiu na kumkumbatia na kumbusu. ²¹Mwana yulii kamgambira," Tati nkosa kumpindi ya mbingu na kulongoru ya masu gaku nastahili ndili kushemwa mwana gwaku.'²²Tati yulii kawagambiriti wantumintumi wakuyi ; mulijegi upesi livazi liweriti bora , mwakamviki mumtii na peti mushala na vilatu mumagulu. ²³Kisha mumjegeni ndama yulii yakaoniti mwakamshinjili tulii na kufurahi. ²⁴Kwa kuwera mwana gwangu kaweriti kafua nayu yu hai. Kaweriti kagamila nayu kawoneka gwa kwanza kushangilia.²⁵Basi mwana gwakuyi yulii mkulu kaweriti kuliramba. Kaweriti kiza na kuikaribira numba kapikaniriti maziwi ga nimbu na mishezu. ²⁶Kashema ntumintumi yumu kamkosia mambu aga maana yakuyi shishi? ²⁷Ntumintumi kamgambira mwasha gwaku kauya na Tati gwaku kamshinjila ndama yakanoniti na sababu kauya salama.²⁸Mwanamkulu kakalariti kalemiti kwingira mnumba na Tati gwakuyi kalawiti kunja na kumsihi. ²⁹Ila kamwankula Tati gwakuyi kazumba, Guloli neni nukutumikila miaka mininga, wala nkosa ndili amri yaku kakini gumpanana ndili mwana mbuzi, ili ndahi kusherekea na maganja wangu. ³⁰Lakini pakiziti mwana gwaku ayu yakatapakanyiti mali zaku zoseri pamwela na makahaba gumshinjila ndama yakanoniti.³¹Tati kamgambira, ''mwana gwangu, gwenga gwa pamwela na neni mashaka goseri na vyoseri vyananavi ni vyaku. ³²Ila iweriti kwa twenga kutenda sherehe va kufurahi, Ayu mlongu gwaku kaweriti kafua, na vinu kaka hai, kaweriti kagamira na vinu ka hai.

Chapter 16

¹Yesu kawagambiliti kayi wafundwa wakuyi," Paweriti na muntu yumu tajiri yakaweriti na meneja, na katarifiwiti ya kwamba meneja ayu kangutapanya mali zakuyi. ²Hangu tajiri kamshemiti, kamgambira, " Ni shishi ashi shampikanilakumpindi yaku? kulavii hesabu ya umeneja wakui, kwa kuwela gudaha ndili kuwera meneja kayi."³Yuli meneja kazumba moyoni mwakuyi, ntendi shishi, mana mtua gwangu kangumbusiliziya lihengu lyangu lya umeneja? Nahela makakala ga kulima, nukulu wa mona aga. ⁴Nuvimana lyanulitendi ili pawandavia mu lihengu lyangu la uwakili wantu wankaribishi mumanumba mwau.⁵Hangu wakili kawshem,a wadeni wa mtua gwakuyi kila yumu kamgambira gwa kwanza,' gudaiwa shiasi ga na mtua gwangu?' ⁶Kazumba vipimu mia yimu vya wafuta kamgambira' gutori hati yaku gulivagi upesi gulembi hamsini.' ⁷Kisha kamgambira yumonga na gwenga gudaiwa kiasi ga? kazumba' vipimo mia yimu vya ubaga na vya nganu.' Kamgambira gutori hati yaku gulembi themanini.'⁸Mtua yulii kamkwisiti meneja dhalimu kwa vilii vyakatenditi kwa werevu. Kwa kuwera wana wa ulimwengu ni werrevu. kwa kuhera wana gwa ulimwengu ni werevu zivua na hushughulika kwa ujanjana wantu wa upandi wau kuliku waweriti wana wa nuru. ⁹Na neni niwagambirani muitenderi maganja kwa mali ya udhalimu ili paikosekanapu wawakaribishi mu makau ga milele.¹⁰Yakaweriti mu laliweriti didini huwera dharimu mu wera latiwera nkulu vilavi. ¹¹Handa mwenga muweriti ndili waminifu mu kutumika mati ya muntu akawalipa yaiwera yenu maweni? ¹²Na gambira muweriti ndili waaminifu mu kutumika mali ya muntu yumonga ni ga yakawalipa yaiwera yenu maweni?¹³Kwahela ntumintumi yakadaha kumtumikila watu wawili, kwa maana hakamshukii yumu na kumfira yumonga, ama hakalikoli na ayu na kumdharau ayu.Hamdahi ndili kumtumikila Mlungu na mali."¹⁴Basi Mafarisayo, ambau waweriti wafira fedha wagapikaniliti aga goseri na wakamdhiaki. ¹⁵Na kawagambira," Mwenga ndiyu mnau jidai haki kulongoru ya wanadamu, lakini Mlungu kaimana mioyu yenu kwa kuwera. Litakukiti kwa wanadamu huwera lishukizu kulongoru za Mlungu.¹⁶Sheria na manabii viweputi mpaka Yohana pakiziti. Tangu wakati au, habari njema ya Mlungu hatangazwa, na kila muntu hujera kuliingiziya kwa makakala. ¹⁷Lakini ni rahisi kwa mbingu na isi vyagamili kuliku hata herufi yimu ya sheria ikosekani.¹⁸Kila yakamlekuyu mdala gwakuyi kumwana mdala yumonga azini, nayu yakumyugayu yomberi yawamlekayuna mpalu azini.¹⁹Paweriti na muntu yumu tajiri yakavatiti nguu za rangi ya zambarauna kitani iherepa na kaweriti paakafurahia kila siku utajiri wakuyi mkulu. ²⁰Na maskini yumu litau lakuyi Lazaro katulitwi getini pakayi, na kana vilonda. ²¹Nayu kaweriti pakatamani kuikutiziya kwa makombu gaguititi mu meza ya yulii tajirihata ng'ang'a wiza wamlambita vilonda vyakuyi.²²Iwera yulii maskini kafuiti na wamtoliti na mahoka mpaka mushifua sha Ibrahimu. Yilii tajiri nayu kafua wamzika. ²³Na kuzimu kulii pakaweriti mu matesu kaginuriti masu gakuyikamwona I brahimu kwa kutali na Lazaro mushifua mwakuyi.²⁴Kalila pakazumba,' Tati Ibrahimu, guhurumii gumlagalili Lazaro kashewi nchaya shala shakuyi mumashi, kauburudishi lulimi lyangu, kwa sababu nangutesa mu moto agu.²⁵Lakini Ibrahimu bkazumba," Mwanagwangu gukumbuki ya kwamba mu maisha gaku gagunkiti mambu gaku mema, na Lazaro vilavi kapatiti madoda. Ila vinu kapanu kangufarijiwa na gwenga wangukatenda. ²⁶Na zaidi ya haga, wakutulwa lilindi likulu na litaripa kati yetu, ili waorii wafirau kulawa aku kugenda kwenu na wadaha aala wantu wakweni na wavuka kwiza kwetu.'²⁷Yuli tajiri kazumba,' Nukurua Ibrahimu kwamba gumlagalili ukaya kwa tati gwangu ²⁸kwa kuwela nanawa walongu watanu ili kawawonyi, kwa hofu kwamba womberi vilavi hawizi mahari hapa pa matesu."²⁹Lakini Ibrahimu kazumbiti," Wanayu Musa na manabii waleki wawapikanili wombeli. ³⁰Tajiri yakalizumba," kwahera Tati Ibrahimu, lakini pakawagendela muntu yakalawa kwa wafu hawatubu. ³¹Lakini Ibrahimu kamgambila ,' pawampikanilitindili Musa na manabii washawishiki hata muntu pakapafuka mu wafu.

Chapter 17

¹Yesu kawagambira wanafunzi wakuyi.''mambu gasababishayu wantu watendi dhambi. gahela budi kulawila lakini ole wakuyi muntu yakasababisha. ²Meiweri ni heri kama muntu hayu mewamtawelili libuhi lizotopa la kusagila musingu na kumwasa mubahari, kuliku kumtenda yumu gwa hawa wadidiki katendi zambi.³Mulilindi kama Mlongu gwaku pakakosea gumwonyi, nayu pakatubu gumsamehi; ⁴Handa pakakukosera mara saba kwa lishaka limu na mara saba kwa lishaka limu pakiza kwaku pakalonga ninatubu; gumsamehi!''⁵Mitumi wakuyi wamgambiliti mtuwa,''gutongeleli imani yetu.'' ⁶Mtuwa kalonga, ''handa mwemwiwiti na imani na handapunji ya haradani, me muwezi kuugambira mtela hagu gwa mkuyu, gutupuki na gukameri baharini, nagu mequwatii.⁷Lakini ni ga miongoni mwenu, ambayu kana ntumintumi yakalima lilambu au yaka shunga kondolu, hakamgambili pakauyapu mulirambu, Gwizi kalongora na gulivagi gulii shiboga? ⁸Je hakamgambiri ndili, 'gunandalii shiboga ndili, na galitawi mkanda na guntumikili mpaka pamalila. kulia na kulenda. Baada ya apu hagulii na kulanda?⁹Nakamshukuru ndili ntumintumi ayu kwa sababu kutimiza galii yaimritwi? ¹⁰Hela hangu na mwenga pampela kutenda gawawala galiriti mzumbi'' Twenga twa wantumintumi tushahili ndili . Tutenda tu galii gatupasiti kutenda.¹¹Ilawiliti kwamba iweriti pakasafiri kugenda yeru salemu,kapititi mpakani mwa samaria na Galilaya. ¹²Pakaweliti pakiugila mushijiji shimu, Aku kakutaniti nawauta kumi waweliti na ukoma. ¹³wagoloka kutali. Wapaza maziwi pawazumba ''Yesu, mtua gutu hurumii,''¹⁴Paka waoniti kawagambila,''Mgeudi mwaka lilanga zii kwa makuhani.''nau pawaweliti kugenda watakasikiti. ¹⁵Yumugwau paka woniti kwamba kapona, kauya kwa liziwi likuu paka mkwisa Mlungu. ¹⁶Kakomiti mamungunu mumagulu mwa Yesu paka mshukulu.Yombeli paka weliti msamalia.¹⁷Yesu kangula, kazumba, ''Je watakasikititindili woseli kumi? Wa koshi walii wamonga tisa! ¹⁸Kwa hela hata yumu yakaone kanikiti kuuya ili kumkwisa Mlungu, isipokua Ayu mhenga?'' ¹⁹Kamgambila, ''gugoroki na zyaku imani ya kuikuponazia.''²⁰Pawamkosaiti majalisayo ufalme wa Mlungu hawizi ndili, Yesu kawaukuliti pakazumba, ''Ufalme wa Mlungu shiuti undili ambashu shidaha kuoneka. ²¹Wala wantu hawazumbindili, 'Mloli kulia! au Mloli kulia!' kwa maana ujalme wa Mlungu wamkatiyenu''.²²Yesu kawagambiliti wana fuuzi wakui. ''Wakati hauriki ambapu mtaani kuiwona yimu ya lishaka lya mwana gwa Adamu, lakini hamumoni ndili. ²³Hawawagambili, ''Guloli panu!' Lakini namgenda kulola kuwafata. ²⁴Handa umemi wa radi umulikau mu anga kwanjila upandi wumu hadi umonga. Hanga hata mwana gwa Adamu hakaweri hangu mu lishaka lyakuyi.²⁵Lakini kwanza haimfiri kuteseka mu mambu mavua na kalemwa na shieazi ashi. ²⁶Handa iweriti mashaka ga Nuhu, ndivyu haiweri mu lishaka lya mwana qwa Adamu. ²⁷Waliiti, walanditi, pawayuga na kuyugwa mpaka lishaka lilii ambalu Nuhu pakingiriti mu safina na qharika yiza na kuwagamiziya woseri.²⁸Ndivyu iweriti mu lishaka lya Lutu, waliiti kulanda, pawahemere na kuuza, kulima nawajengiti. ²⁹Lakini lishaka lilii Lutu pakaukiti sodoma, howiti mvulaya motu na shiberiti kulawa mbinguni iwagamizi ya woseri.³⁰Hangu ndivyu itakavyu kuwa lishaka lilii lya mwanagwa Adamu pawamgubutula. ³¹Lishaka ali nagumruhusu, yakawera mwilidari ya numba kasuruki kutola bidhaa zakuyi mkati ya numba. Na nagumruhusu yakaweriti kulirambu kuuuja ukaya.³²Gumkambuki mdala gwa Lutu. ³³Yoseri yakajera kugalopora maisha gakuyi hakaagamizii, lakini yoseri yakagamiziya maisha gakuyi hakagalopori.³⁴Nakugambira, pashiru panu kakuweri na wantu wawili mu shitanda shimu. Yumu hawamtoli, na yumonga kawamleki. ³⁵Hakuweli na wadala wawili wangusagu nafaka pamwera, yumu hawamtoli na yumonga hawamleki.³⁷Wakamkosia," Wapi, Mlungu?" Kawagambazia," Pali uli mzoga, ndipu tai hukusanyika kwa pamuhela."

Chapter 18

¹Kisha kawagambira mfanu gwa ntambu iwafiravyu kulua daima, na nawadumula tamaa. ²Pakazumba, 'kuweriti na hakimu muji fulani, ambayu weriti ndili kamtila Mlungu na kawaheshimu ndili wantu.³Kaweriti na mjani mu lijiji ali, nayu kamgenderiti marazivua, pakuzumba,'' Guntangi kupata haki dhidi ya mpineani gwangu. ⁴Kwa muda mtalipa kaweriti ndili kala kumtunga, lakini baada ya muda kazumba mulitoga lyakuyi ' Ingawa neni numtila ndili Mlungu au kumheshimu muntu. ⁵Lakini kwa vilii mjani ayu konsumbua hanumtangi kupata haki yakuyi, ili nakiza kuntosiya kwa kunizila mara kwa mara.⁶''Kisha mtua kazumba, ''Gupikanili kazumbiti ayu hakimu dhalimu. ⁷Je Mlungu hakajegi ndili haki vilavi kwa wateuli wakuyi ambau wamlilila paluala na pashila? Je , yombeli hakaweli ndili mvumilivu kwa womberi? ⁸Nuwaga mbila kwamba haka jegi haki kwawombeli kalongola. lakini wa kati mwana gwa Adamu pakizapu, Je, hakakuti imani duniani?⁹Ndipu kawagambila mjanu agu kwa baadhi ya wantu ambau waliwona wenu kuwa wana haki ya kuwadharau wantu wamonga, ¹⁰Wantu wawili wa kweniti kugeuda hekima kusali: yumu mjalisayo yumonga mtoza ushuru.¹¹Mjalisayo kagoroka pakalua mambuaga kumbindi ya kuimweni, 'Mlungu nakushukuru kwa vili neni si handa wautu wamonga ambau niwanya ng'anyi, wantu waadilijundili, wazinzi, au handa ayu mtoza ushuru. ¹²Gutawi malambili kilawiki. Nagulavii zakamu mapatu goseli gambata.¹³Lakini mtoza ushuru yulii, kagalo kiti kutali, bila kadahiti ndili hata kugoloka masugakui mbinguni, kakotiti shijua shakui na kuzumba, 'Mlungu, gurehemu nani mweni vidoda; ¹⁴Niwagambila, muntu ayu kauyiti ukaya pakawela wamuwalungila kuli ku yulii yumonga, kwa sababu kila yakalikwenazia hawamsulusii, lakini kila muntu yakali nyeuyekeza hawa mwinuli.¹⁵Wamtu wamjegiliti waua wau wachanga, ili kadali kuwabata, lakini maua juuzi wakui pawaliouiti palii, wawabeliti. ¹⁶Lakini Yesu kawa shemiti pakazumba, 'Muwaleti waua wadidini wizi kwangu, wala namu wabela. Maana ufalme wa Mlungu ni wa ntu handa awa. ¹⁷Amin wankuwagambila, muntu yoseli yaka munka ndili ufalme wa Mlungu handa mwana ni dhahiri hatawingila. '¹⁸Mtawala yumu kamkosia, pakazumba, 'Mwalimu mwema, ndendi ili niurithi uzima wa mileli?' ¹⁹Yesu kamgambiliti, 'kwa shishi guushema mwema? kwa hela muntu ya kawela mwema, ila Mlungu gwetu ya kui. ²⁰Guzuimana amri- naguzini, nagulaga, nagwiwa, nagushuhu dila uwongu, guwaheshimu tati gwaku na mau gwaku. ²¹Mtawala yulii kazumba, 'Mambu aga goseri nugakoka tangu paweriti shijana.'²²Yesu pakagapikaniriti aga kamgambira, ''gupungukiwa lijambu limu. Lazima guuzi vyoseri vyaguweriti navyu na guwagamili masikini, na gwenga haguweriti na hazina mbinguni -kisha gwizi, gumfati. ' ²³Lakini tajiri pakapikaniliti haga kahuzunikiti sana, kwa sababu kawiti tajiri sana.²⁴Kisha Yesu kamwona ntambu yakahuzunikiti sana kalonga, ntambu gani yaiweli vikamalakwa matajiri kwingira ufalmi wa Mlungu! ²⁵Maaana ni rahisi sana kwa ngamia kupita mu litundu lya sindanu, kuliku tajiri kwingila mu ufalmi wa Mlungu. '²⁶Waliu wapikaniliti aga, ewazumba, 'Niga basi, yakadaha kuyugwa?' ²⁷Yesu kankula, 'Mambu gawezekana ndili kwa mwanadamu kwa Mlungu gawezekana.²⁸Petro kazumba; Waam, twenga tuleka kila shintu na tukufata gwenga, ²⁹Kisha Yesu kawagambila, Amini, nawagambira kwahela muntu yakaleka numba, au mdala, au mlongu, au wazazi au wana, kwa ajili ya ufalme wa Mlungu. ³⁰Ambayu hakanki gavua zaidi mu ulimwengu au, na ulimwengu wizau, uzima wa milele.³¹Baada ya kuwakusanya walii kumi na wawili, kawagambila, 'Guloli, Twangukwena kugenda Yerusalemu, na mambu goseri ambagu wagalemba na manabii kuhusu mwana gwa Adamu hawakamilishi. ³²Kwa maana hawamtuli mumaoku mwa wantu wamutaija na hawa mtendeli vihakana shibuli kumtemela mata. ³³Baada ya kumkuma viboku hawa mvuli nalishaka la tatu haka fufuki.³⁴Welewiti ndili mambu aga, na shisowelu ashishiweliti washifija kwau, na welewitindili mambu gawazumbiti.³⁵Iwela Yesu pagukalibiiti, muntu yumu shipoju kaweliti kalivaga kanda ya barabara pakalua msaada, ³⁶Pakapikaniliti umati paupita kakosaiti shishishangulawila. ³⁷Wamgumbilu kwamba Yesu gwana zaleti kangupita.³⁸Hangu yulii shipofu kalila kwa liziu, kazumba Yesu, mwana gwa Daudi, gunde hemu; ³⁹Walii waweliti pawagenda wamkemeiti shipofu ayu, wamgambila kauga malili lakini yombeli kaziditi kilila kwa liziu, Mwana gwa Daudi, gande hema.⁴⁰Yesu kugoloka kaamulu muntu yulii kujegwi kwakui. Kisha shipofu yulii paka mkalibiiti Yesu kumkosia, ⁴¹Gujila ni kutendeli shishi? 'Kazumba, 'Kazumba; Mtua, mjila kuona;⁴²Yesu kamgambila; gupati kuona. Imani yaku ikuponazia. ⁴³Mlahai kupata kuona, kamfatiti Yesu paka mkwisa Mlungu. pawaomiti hali wantu woseli pawa mkisa Mlungu.

Chapter 19

¹Yesu kingiriti na kupita katikati ya Yeriko. ²Na hapu paweriti na muntu yumu wamshemiti Zakayo. Ambayi kaweriti mkulu gwa watoza ushuru kayi muntu tajiri.³Kaweliti kaqngujera kumulola Yesu ni muntu gwa udambu gashu., lakinu kawezindili kuona kwa sababu ya umati wa wantu, kwa kuwela kaweriti mfupi gwa kimo. ⁴Hangu, kalongoleliti mbiu kulongolu za wantu, kakwena kumpindi ya mkuyu ili kadahi kumuona kwa sababu Yesu kakalibiiti kupita njila ayi.⁵Lishaka Yesu pakajikiti mahali palii kalola kumbindi kamgambila,' Zakayo, gusuluki kalongola, maana lelu ni nlazima shindi ukaya kwaku.' ⁶Katenditi kalongola, kasuluka na kumkalibisha kwa furaha. ⁷Wantu woseri pawaoniti aga, walalamikiti pa wazumba kugenda kumtyangila muntu yakuwa dhambi."⁸Zakayo kagaloka kamgambila mtua, guloli nusu ga mal;i yangu nanguwapanana maskini, napaiwela nuru nyanganya muntu yoseli shintu, hanimuuzaliti wala nne. ⁹Yesu kawagambila lelu ulopolu ujika mnumba ai, kwa sababu yumbeli vilavi ni mwana gwa Ibrahimu. ¹⁰Kwa maana mwana gwa muntu kiza kusakula na nkulopola wantu wagagamiliti tayali.'¹¹Pawapikaniliti aga, keuderiti kuyowela na kulavia njau, kwa sababu kaweriti pakwegela Yerusalemu, na womberi wadhaniti ya kuwera ufalmi wa mlungu uweriti pakwegera kuwoneka matra yimu. ¹²Hangu kawagambira, Ofisa yumu kagenditi nchi ya kutali ilio kanki ufalme na kisa kauyi.¹³Kawashemiti wantumintumi wakuyi kumi, kawapanana mafungu kumi, kawagambira, 'Mtendi biashara mpaka pambuyapu.' ¹⁴Lakini wananchi wakuyi wamshukiiti na hangu watumitui wajumbi wagendi ku,fata na kuzumba," Tulema muntu agu katutawali,' ¹⁵Paiwera pakauyiti ukaya naada ya kutendwa mfalmi kaamuru wantumintumi walii waweriti kuwalekela fedha washomvi wakuyi, kapati kuvimana faida ga waipatiti jkwa kutenda biashara.¹⁶Wakwanja kiza, kazumba,' Mtua, fungu laku limefanya mafungu kumi yamonga." ¹⁷Ayu ofisa kamgambira, vema ntumintumi mwema kwa sababu guweriti mwaminifu mu lijhambu lididini, haguweri na madaraka kumpindi ya miji kumi.'¹⁸Gwa pili kiza, kazumba," Mtua, lifungu lyaku litenda mafungu mitanu.' ¹⁹Ayu ofisa kamgambira,' Gutoli mamlaka kumpindi ya miji mitanu.²⁰Na yumonga kiza, kazumba,' Mtua ayi apa senti yaku ambayu niihifadhiti salama mu shitambala. ²¹kwa maaana ntiliti kwa sababu gwenga ni muntu mkalipa. Nangutola shilii ntoliti ndili na kuhimbula shaguyaliti ndili.'²²Ayu ofisa kamgambila,'Kwa visoweru vyaku mweni hana kuhukumu, ewe ntumintumi gudoda. Guvimaniti kwamba neni na muntu makalipa, nangutola shagutuliti ndili na kuhimbula ambashu nyaliti ndili. ²³Basi, gutula ndili senti yangu mu benki, ili pambuyi ntoli na faida?²⁴Ofisa kawagambira wantu waweriti wagoloka panu, Mumnyang'anyi lifungu ali na kumpanana yulii yakana mafungu kumi.' ²⁵Wamgambira,' Mtua yomberi kana mafungu kumi.'²⁶'Nuwagambira, kila muntu ambavyu kanashi hawampa nani zaidi, lakini mbavyu kahela, hata shilii shakanashu hashitolewi. ²⁷Lakini awa maadui zangu, ambau, wafiriti weri mfalme gwau, muwajegi panu na kuwalaga kulongoru yangu.²⁸Baada ya kuzumba aga, kandereiti kulongoru pakakwena kugenda Yerusalemu.²⁹Paiwera pakakaribiiti, Bethfage na Bethania, pakwegera na mgongu gwa Mizeituni, kawalagaliliti wafundwa wakuyi wawili, ³⁰pakazumba: Mgendi mu shijiji sha jirani. Pamwingira, hamuwoni mwana - punda wamkwena ndili badu. Mumvuguli, mwakamjegi kwangu. ³¹Handa muntu pakawakosia? ' Mzumbi," Mtua kamhitaji."³²Walii wawalagaliliti wagenda wamwoniti, mwana punda handa Yesu kaweriti kawagambira. ³³Pawaweriti wangumvugula mwana punda wamiliki wawagambira,' Kwa shishi mwangumvugula mwana punda ayu? ³⁴Wazumba ,' Mtua kamhitaji.' ³⁵Vinu, wamtolela Yesu , wakatandika nguu zau kumpindi ya mwana punda na wamkwenela Yesu kumpindi pakuyi. ³⁶Pakaweriti pakagenda wantu watatanza mavazi gau mu barabara.³⁷Pakaweriti kangusuluka mu lugongu lya mizaituni, jumuiya goseri ya wafundwa wakanja kushangilia na kumkwisa Mlungu. kwa liziwi likulu, kwa sababu ya mambu makuu gawagawoniti, ³⁸pawazumba,' Yina mbalikiwa mfalme kizayu kwa litau lya Mtuwa! Amani mbinguni, na ukwisu kumpindi!'³⁹Baadhi ya mafarisayu mu mukutano, wamgambira, mfunda, gawanyamazii wafundwa waku.' ⁴⁰Yesu kankula, kuzumba,'Nuwagambirani, handa awa pawanyamala, mabui hagapazi maziwi.⁴¹Yesu pakaukwegeriti muji kauliliti, ⁴²pakazumba, laiti megulimani hata gwenga, mu shaka ai mabu ambayu yanayokuletea amani! lakini vinu yamefichika kumasu paku .⁴³Kwa kuwela shaka zangukwiza ambapu adui zaku watajenga boma karibu na gwenga, na kukuzunguka na kukukandamiza kulawa kila upande. ⁴⁴Hawakutulusii pasi gwenga na wana waku. Hawakulekeli ndili kiatu libuhi limu kumpindi yu lyamonga, kwa sababu guutambuityi ndili wakati Mlungu pakaweritikangujera kukulopola.⁴⁵Yesu kingira hekaluni, kanja kuwawingaa waliiti waweriti pawauza, ⁴⁶pakawagambira," Ilembwa, 'Numba gangu haiweri numba ya sala,' lakini mwenga muitenda kuwera lipangu lya wanyang'anyi."⁴⁷Kwa hangu, Yesu kaweriti pakafundisha kila lishaka hekaluni. Makuhani wakulu na walimu wa sheria na viongozi wa wantu wafiriti kumlaga, ⁴⁸lakini wadahiti ndili kupata njila ya kutenda hangu kwa sababu wantu woseri waweriti wangumpikanila kwa makini.

Chapter 20

¹Iwera lishaka limu, Yesu pakaweliti kanguwafundisha wantu hekaluni na kuhubiri injili,makuhani wakulu na walimu wa sheria wamgendereiti pamuhela na wazewi. ²Wayoweriti, pawamgambira," Gutugambili ni kwa mamlaka ga gwangutenda aga? Au niga ayu ambayu kakupanana mamlaka aga?"³Na yomberi kankula kawagambira,' Na neni vilavi hanuwawakosii, liwali mung'ambiliti. ⁴ubatizu wa Yohana Je, ulawiti mbinguni au ama kwa wantu?'⁵Lakini wajadilianiti womberi kwa womberi, pawazumba,' Patuzumba,' Ulawiti mbinguni, hakatukosii, basi , mbona mumwaminiti ndili?' ⁶Na patuzumba, ilawiti kwa wanadamu, wantu wosri hapa hawatukomi mabuhi, maana woseri wanguamini kwamba Yohana kaweriti nabii.'⁷Basi, wamwakula wavimaniti ndili wavimaniti ndili mwenga ni kwa mamlaka pa nangutenda mambu aga." ⁸Yesu kawagambira," Wala neni nuwagambira ndili mwenga ni kwa mamlaka ga nangutenda mambu aga."⁹Kawagambiriti wantu mfanu au, muntu yumu kayariti lilambu la mizabibu,kalikodishi kwa wakulima wa mizabibu, na kugenda ishi yumonga kwa muda mrefu. ¹⁰Kwa muda wawaupangiti, kumlagaliliti ntumintumi kwa wakulima mizabibu, kwamba wampanani sehemu ya matunda ga lilambu la mzabibu, lakini wakulima wa mizabibu wamkoma, wamuuziya mawoku --mitupu.¹¹Kisha kaml;agaliriti kayi ntumintumi yumonga na womberi wamkoma, kumtendela vidoda, na wamuziwa mawoku- matupu. ¹²Kamlagaliliti kayi gwa tatu na womberi na kumwasa kunja.¹³Hangu mtua gwa lilambu,kazumba,' Hantendi shishi? Hanumlagalili mwana gwangu mfirwa labda hawamweshimu.' ¹⁴Lakini wakulima wa mizabibu pawamwoniti, wajadiliti womberi kwa womberi pawazumba,' Ayu ndiyu mrithi. Tumlagi, ili urithi wakuyi uweri gwetu.'¹⁵Wamlawila kunja kwa lilambu la mizabibu na kumlaga. Je mtua kawatendereiti shishi? ¹⁶Kiziti kuwaangamiza wakulima gwa mizabibu, na akawapanani lilambu ali wamonga". ' Nai wapikaniliti ayu, wazumbiti , Mlungu kalema'¹⁷Lakini Yesu kawaloliti, kazumba," Je liandiku ali lyana maana ga? ' Libuhi lwawalireweriti wajenzi, liwera libuhi lya kuimpeku'? ¹⁸Kila muntu kumpindi ya libuhi al;i, hakabneki vipandivipandi, lakini yulii ambayu halimturukili halimpondi.¹⁹Hangu walemba na wakulu gwa makuhani wasakuliti njila ya kumbata wakati ulaau, wavimaniti kwamba kaweriti kazumba mfanu au dhidi yau lakini wawatiriti wantu. ²⁰Wamloliti kwa makini, walagaliliti wapelelezi walitenditi kuwa wantu wa haki, ili wapati kupata haki likosa kwa hotuba yakuyi, ili kumpeleka kwa watawala na weni mamalaka.²¹Nau wamkosiiti, pakazumba, " Mfunda, tuvimana kwamba kuzumba na kufundiziya mambu ga kweli na kushawishiwa na muntu yoseri, lakini gwenga gufundizayu ukweli kuhusu njila ya Mlungu. ²²Je, nihalali kwetu kulipa kodi kwa Kaisari, au la?"²³Lakini Yesu katambuiti mtegu gwau, kawagambira, " ²⁴Mundangazii dinari. Sheni nashapa yaga yakumpindi yakuyi?" Wazumbiti,' "Ya Kaisari."²⁵Na yomberi kawagambira,' Basi, mumpanani Kaisari, na Mlungu gaweriti gakuyi Mlungu.' ²⁶Waandishi na wakulu gwa makuhani waweriti ndiri na uwezu gwa kukosoa shirii shakazumbiti kulongoru ya wantu. Wastaabujiti mujibu gakuyi na kwankula ndili shoseri.²⁷Baadhi na masadukayo, wagendera, walii ambau wazumba kwamba kwahela ufufuu, ²⁸wamkosiiti, pawazumba," Mfunda, Musa katulembiriti kwamba handa muntu pakafira na mlongu yakana mdala ambayu kahela mwana basi imfira kumtola mdala gwa mlongu gwakuyi na kurela nayu kwa ajili ya kaka gwakuyi.²⁹Kuweriti na walongu saba gwa kwanza, wayugiti, kufua bila kuleka mwana , ³⁰na gwa pili, vilavi. ³¹Wa tatu kamtoliti hela hangu gwa saba kalekiti ndili wana kufua. ³²Baada ya mwana mdala yulii vilavi kafua. ³³Mu ufufuo hakaweri mdala gwa gani? maana woseri saba waweriti wamyuga.'³⁴Yesu kawagambira," Wana wa ulimwengu huyuga na kuyugwa. ³⁵Lakini walii wanaostahili kwanka ufufuo wa wafu na kwingira uzimani wa milele wayugandili wala kuyugwa. ³⁶Wala wadaha ndili kufua kayi, kwa sababu huwera sawasawa na mahoka na ni wana wa Mlungu, wana wa ufufuo.³⁷Lakini ayi wafu wangufufuliwa, hata Musa kalangaziiti mahali mu habari za shichaka, palii kamsemiti Mtua gambila Mlungu gwa Ibrahimu na Mlungu gwa Isaka na Mlungu gwa Yakobo. ³⁸Vinu, yomberi si Mlungu gwa wafu, bali gwa waweriti hai, kwa sababu woseri hulikala kwakuyio."³⁹Wamu ya wafunda gwa sheria wamwankula,' Mfunda gwankula vema.' ⁴⁰Wathubuiti ndili kumkosia maswali gamonga zaidi.⁴¹Yesu kawagambira, kivipi wantu wanguzumba kwamba Kristo ni mwana gwa Daudi? ⁴²Maana Daudi mweni kazumba mu zaburi. Mtua kamgambiliti Mtua gwangu. Gulivagi muliwoku gwa kulia. ⁴³Mpaka niwatuli adui zaku pasi ya magulu gaku.' ⁴⁴Daudi kamshema Kristo' Mtua', basi hakaweri ashi mwana gwa Daudi?"⁴⁵Wantu woseri pawaweriti pawampikanila. Kawagambira wafundwa wakuyi, ' ⁴⁶Mulihadhari na waandishi, wafirau kugendagenda wavala mavazi gatalipa, na wafira salamu. Maalumu sokoni na viti vya heshima mu nmasinagogi, na maeneo ga heshima karamuni. ⁴⁷Womberi vilavi hulia numba za wajane, na walitenda wangusali sala zitalipa. Hawa hawanki hukumu nkulu zaidi.'

Chapter 21

¹Yesu kaloliti kawawona waparu matajiri waweriti wangutakula zawadi zau mu hazina. ²Kamuowona mjani yumu masikini pakatakula senti zakuyi mbili. ³Hangu kazumba," Kweli nuwagambirani, majane ayu masikini katula zivua kuliku wamonga woseri. ⁴Awa woseri walavia zawadi azi kulawa mu zivua vya waweriti navyu. Lakini mjanu ayu, mu umaskini8 wakuyi, kalavia fedha zakuyi zakaweriti nazu kwa ajili ya kulikal;a kwakuyi."⁵Wakati wamonga pawaweriti pawazumba kumbindi ya hekalu, ntambu iweriti walilemba na mabuhi mahelepa na malaviu, kazumba, " ⁶Kwa habari ya mambu ahga gamugawona, mashaka hagizi ambagu kwahela libuhi limu ambalu hawalileki kumpindi ya libuhi limonga ambalu hawalibomoli ndili."⁷Hangu wamkosia, wazumba," Mfunda, mambu aga hawa hagalawili ndili? na shishi ni haiweri ishara kwamba aga gaku karibu kulawila. ⁸Yesu kankula, "Mweli waangalifu kwamba nawa wazyanga. Kwa sababu wavua hawizi kwa litau lyangu, pawazumba,' Neni ndiyu,' na' muda ga kwegela.' na muwafata. ⁹Pampikanila vita na vulugu vulugu namtila, kwa sababu mambu aga lazima galavii kwanza lakini mwishu haulawili nduli kulongola."¹⁰Kisha kawagambira," Taifa haliinuki kulikoma au taifa lyamonga, na ufalme kumbindi ya ufalme umonga. ¹¹Hakuweli wa matetemeku wakulu, na njala na tauni mumaeneu kutali . Hakuweli na matukio gakutisha na ishara za kutuisha kulawa mbinguni.¹²Lakini kabla ya mambu aga goseri, hawatuli mawoku gau kumbindi yenu na kuwatesa, kuwapeleka mu7masinagogi kwa magereza, kuwajega kulongolu kwa wafalme na wenye mamlaka kwa sababu ya litau lyangu. ¹³Ayi hai wavugulili fursa kwa ushahuda wenu.¹⁴Kwa hangu muamui mioyu genu kutokuandaa utetezi wenu mapema, ¹⁵kwa sababu haniwapanani visowelu na hekima, ambavyu adui wenu woseri hawawadahi ndili kupinga na kuikana.¹⁶Lakini hawawalemi vilavi na wazazi wenu, walongu wenu, jamaa zenu, na waganja zenu, na watata baadhi yenu. ¹⁷Hawawachukii na kila yumu kwa sababu ya litau lyangu. ¹⁸Lakini kwahela hata nugweli wumu wa mtui yenu kwagamiku. ¹⁹Mu kuvumilia ziponazii nafsi zenu.²⁰Pamuonapu Yerusalemu waizunguka na majeshi basi muvimani kwamba uhalibifu wakui ukalibia. ²¹Panu walii waweriti Yudea watugili mumigongu, na walii waweliti katikati ya lijiji yawuki, na muwaleji waweriti wa vijiji kwingila. ²²Maana haga ni mashaka ga klisasi, ili kwamba muntu goseli gawa galembiti gapati kutimilika.²³Ole ni kwa wali wanazinda na kwa walii wamo na ziau mumashaka aga! kwa maana hakuweli na adha kulu kumbindi kwa nchi, naghadhabu kwa wantu awa. ²⁴Na huwagui kwancha ya upanga na hawawatoli manegu wama taifa goseli, na yule sehemu hawatimbi na wantu wamataifa, mpaka wa kati wa wantu wa mataifa pautimilika.²⁵Hakuweli na isharakumbindi ya mshenji, mwezi na nyota. Namuinchi hakuweli ziki ya mataifa , mukukuta tamaa kala wana na miliu wabahali na mawimbi. ²⁶Hatuweli na wantu pawadozika kwa hofu na mukutarajia mabu gatakagu lawika kumbiu ali ya dunia, kwa maana ma kakala gambingu hava zitikizii.²⁷kisha hawamuoni mwana gwa Adamu pakiza mu mawingu manamakakala na ukwisu mkulu. ²⁸Lakini mambu aga paganjapu kulawila, mgolokiwi mwinuli mutui genu, kwa sababu ukombozi wenu usegela pakwegela."²⁹Yesu kawagambila kwa mfanu," Muuloleni mtera ni mtera yoseri. ³⁰Pailavia machipukizi, muliwonela weni na kutambua kwamba kiangazi shapakwegela kala. ³¹Hela hangu pamuonapu mambuaga gangulawila, mwenga muvimana ya kwamba ufalme gwa Mlungu ukwegela.³²Nakaka, niwagambileni, shizazi ashi hashipitindili, mpaka mambu aga goseri pagaluwila. ³³Mbingu na nchi hazipiti, lakini visoweru vyangu havipitindili kamwe.³⁴Lakini muliloli mweni, ili kwamba mioyu yenu nayiza kulemewa na ufisadi, ulevi, na mahangaiku ga maisha aga. Kwa sababu lishaka lilii haliwawizili gafla. ³⁵handa mtegu kwa sababu haiweli kumbindi ya kila yumu yakalikala musheni sha dunia nzima.³⁶Lakini muweri kala wakati woseri mlui kwamaba hamuweli, imara vya kutosha kugaepukaaga goseri hagaluwilaga, na kugoloka kulongoru yamwana gwa Adamu."³⁷Hangu wakati wapaluala kaweriti pakafundisha hekaluni napashilu kalawiti kunja, na kugenda kukesha muligongu walushemalu gwa Mizeituni. ³⁸Wantu woseri wamwiziliti asubuhi na mapema ili kampikanila mkati mwa hekalu.

Chapter 22

¹Basi Sikukuu ya mkati wautuliti ndili chachu iweriti ikwegera, ambavyu waishema pasaka. ²Makuhani wakulu na walemba wakajadiliana ntambu ya kumlaga Yesu, kwa sababu wawatiliti wantu.³Shetani kingira mkati mwa Yuda Iskariote, yumu gwa walii wafundwa kumi na mbili. ⁴Yuda kagenda kujadiliana na wakulu gwa makuhani na wakuu ambavyu hakamkabidhi Yesu kwau.⁵Wafurahiti, na kujimirana kumpanana senti. ⁶Yombeli karidhiiti, kasakuliti fursa ya kumkabidhi Yesu kwau kutali na likundi lya wantu.⁷Lishaka lya mikati yaitiwa ndili chachu, paifika, ambapu kondolu gwa pasaka laziwa kalaviwi. ⁸Yesu kawalagalila Petro na Yohana, Kazumba," Mgendi mwakatuandalii shiboga sha pasaka ili twizi tushilii." ⁹Wamkosia," Koshi gufila tutendeli maandalizi agu.¹⁰Kawankula ," Mpikanili, pamuwapu mwingila mjini, mwanampula ambavyu kabeba mtuingi gwa mashi kakakutani na mwenga. Nu mfati mu numba ambayu hakingili. ¹¹Kisha wamgambiri mtuwa gwa numba," Mfunda kangukugambira," Shikoshi shumba sha wahenga, mahali ambapu handii pasaka na wafundwi wangu.?"¹²Hako walangazii shumba sha ghorofani ambashu shakala mtendi maandalizi amu." ¹³Hangu wagenda, na wakuta kila shintu handa kawagambiriti. Kisha waandaiti shiboga sha pasaka.¹⁴Muda paufikiti kalivagili na watumi walii. ¹⁵Kisha kawagambira, nana shauku nkulu ya kulia siku ayi ya pasaka na mwenga kabla ya kuteswa kwangu. ¹⁶Kwa maana nuwagambira, handii ndili kayi mpaka paitimizwa mu ufalme gwa Mlungu."¹⁷Kisha Yesu katoliti shikombi, na pakaperiti kushukuru kazumba, Mtoli ashi, na muliwagili mwenga kwa mwanga. ¹⁸Kwa maana nuwagambira, hanandi ndili kayi mleru gwa mzabibu, mpaka ufalme gwa Mlungu pawizapu.'¹⁹KIakha katola mkate, na pakapeliti kushukuru,, kaumega, na kuwapanana pakazumba," Ayi ni nshimba yangu ambayu waulavia kwa ajili yenu mtendi hangu kwa kunkumbuka neni." ²⁰Katola shikombi hela hangu badu na shiboga sha pashiru, pakazumba, shikombi ashi ni liaganu lya syayi mu mwazi gwangu, ambavyu yifika kwa ajili yenu.²¹Lakini mloli yulii yakanisalitiyu ka pamwela mumeza na neni. ²²Kwa maana Adamu kwa kweli kagendi zakuyi handa kaperiti kala kuamuliwa. Lakini ole kwa muntu yuli ambayu kupitila yomberi mwana gwa Adamu kangusalitiwa!" ²³Wakanja kukosiana weni kwa weni , ga miongoni mwau ambayu mekatendi lijambu ali.²⁴Kisha galawila mabishanu katikati yau kwamba ni ga yakadhaniwa kuwera mkulu vkuliku woseri. ²⁵Kawagambira," Wafalme wa wantu wa mataifa, wana utuwa kumpindi yau, na walii yakana mamlaka kumbindi yau wawashema waheshimiwa watawala.²⁶Lakini itakiwa ndili kabisa kuwra hangu kwenu mwenga. Badala yakuyio, guleki yulii ambayu ni mkulu kati yenu kaweri handa mdidini. Na yulii ambayu ni gwa muhimu sana kaweri handa yakatumikayu. ²⁷Kwa sababu yoshi mkulu yulii yakalivagagu mumeza au yalii yakatumika? Je yulii ndili yakalivaga mumeza? na neni babdu na kati yenu handa yakatumikayu.²⁸Lakini mwenga ndiyu ambau mwanguendelea kuwera na neni mu majeru gangu. ²⁹Nanguwapanana mwenga ufalme, handa vilii Tati kampananiti neni ufalme, ³⁰kwamba mpati kulia na kulanda mumeza kwangu mu ufalme wangu na humulivagi mu viti vya enzi pamuzihukuimu kabila kumi na mbili za Israeli.³¹Simoni, Simoni, guvimani kwamba shetani kawatua muwapati ili kawapepeti handa ngano. ³²Lakini nukulua kwamba imani yakuyi naisinda. Baada ya kuwera guuya kayi,guwaimarishi walongu waku."³³Petro kamgambira," Mtua nakala kugenda na gwenga gerezani na hata mauti." ³⁴Yesu kankula," Nikugambira, Petro njogoru hakawiki ndili lelu kabla hagweni nkani mara ntatu kwamba gumana."³⁵Kisha Yesu kawagambira," Panuwapelekiti mwenga bila mfuku, shikapu sha viboga, na vilwantu, je mpungukiwiti na shintu?" Wankuliti " Kwahela." ³⁶Kisha awagambira," Lakini vinu, hata yakana mfuku, na katoli pamwela na shikapu sha viboga. Yulii ambavyu kahela upanga imfira kawezi lijohu lyakuyi kahemeleli yumu.³⁷Kwa sababu bniwagambira goseri ambavyu wagalemba kwa ajili yangu lazima gatimiliki katolitwi handa muntu ambavyu hakabeni torati kwa sababu shilii shitabiliwiti kwa ajilio yangu, shangutimizwa." ³⁸Kisha wazumba, " Mtua guloli! Azi hapa panga mbili." Na kawagambira" Hesha"³⁹Bada ya shiboga sha pashiru , Yesu kaukiti, handa ambavyu kuwera mara kwa mara, kagenda muligongu mwa Mzeituni, na wafundwa wamfatiti. ⁴⁰Pawafikiti, kawagambiliti," Mlui, kuwela namwingili mumajeruni.'⁴¹Kagenda kutali kwa womberi handa mgumu gwa libuhi, kakomiti manung'unu na kulua. ⁴²pakazumba," T5ati, handa pagufila, gumbuisilili shikombi ashi lakini handa mfiravyu neni, lakini mafiru gaku gatendeki."⁴³Kisha lihoka kulawa mbinguni, kamlawila, kamtia makakala. ⁴⁴Pakawera mu kuugua, kaula kwa dhati zaidi, na lijashu lyakui liwera handa matoni makulu ga mwazi pagatuluka pasi.⁴⁵Wakati pakimukiti kulawa mu maombi gakuyi, laziti kwa, wanafunzi,kawawoniti wagonja kwa sababu ya huzuni yau. ⁴⁶Na kawakosia, ''Kwa shishi mwangugonja? mwimuki mlui, kwamba na mwingira mu majeru.''⁴⁷Wakati pakaweriti badu pakuyowela, Gulori kundi likula lya wantu lilawiriti, na Yuda yumu gwa ntumintumi kumi na wawili, pakuwalonga ziya. kiza pakwegera na Yesu ili kambusu, ⁴⁸Viraa Yesu kamgambira ''Yuda je Gwangumsaliti mwana gwa Adamu kwa libusu?⁴⁹Wakati walii waweriti pakwegera na Yesu pawawoniti aga gangulawila, wazumba, ''Mtua, je tuwakomi kwa upanga?'' ⁵⁰Kisha yumu gwau kamkoma ntumintumi gwa kuhani mkuu, kumdumula likutu lya kulia. ⁵¹Yesu, kazumba, ''Ayi itosha na kalibatiti likutu lyakuyi, kamponaziya.⁵²Yesu kazumba kwa kuhani mkuu, na kwa wakuu wa hekalu na kwa wazewi wiziti shimberi shakui''. Je mwiza kana kwamba mwiza kupambana na mnyang'anyi na marungu na mapanga? ⁵³Paweriti pamwera na lihekalu, mtuliti ndili mawoku kumpindi yangu. Viraa ayi ni saa yaku, na mamlaka ya giza.⁵⁴Wambata wamlongoziya, wamjega ukaya kwa kuhani mkuu. Viraa Ptro kamfati liiti kwa kutali. ⁵⁵Baada ya kuwera wakoziya motu ulii uwanda wa mkati na pawaperiti kulivaga pasi pamwera, Petro kalivaga katikati yau.⁵⁶Ntumintumi yumu gwa shidala, kamuwoniti Petro pakaweriti kalivaga mu mwanga kulawana na motu, kamlora kamgambira, ''Muntu ayu kaweriti vilavi pamwela nayu.'' ⁵⁷Viraa Petro kakana kazumba, ''mwana , mdala, neni nimmana ndili.'' ⁵⁸Baada ya muda kidogoni, muntu yumonga kamuwona kazumba, ''Gwenga vilavi ni yumu gwau''. Viraa Petro kanikula, ''Mwana mpalu neni ndili.''⁵⁹Baada handa lisaa limu hangu,mwana mpalu yumu kasisitiza, pakazumba, ''kweli kabisa muntu ayu kaweriti vikivi nayu, maana ni mgalilaya. ⁶⁰Viraa Petro kazumba, ''Mwana mpalu nuvimana ndili Guzumbalu, ''Na mara wakati pakayoweka, njogolu kawikiti.⁶¹Kagulamuka, Mtua kamloliti Petro, Na Petro kashiku mbuti shisoweru sha Mtuwa, pali pakamgambiriti, ''Kabla ya njogulu kuwika lelu, hagunkani neni mara ntatu''. ⁶²Pakagenda kunjo, Petro, kaliliti kwa ushungu.⁶³Kisha wanawapalu walii waweriti wangu mlinda Yesu, wamdhihakiti na kumkoma. ⁶⁴Baada ya kumgabakila masu, wamkosiya na kuzumba,'' Gutabiri! ni ga yakakukomiti''. ⁶⁵Wayowera mambu mavua mavua shimberi sha Yesu na kumkufuru yomberi.⁶⁶Mara paiweriti asubuhi, wazewi wa wantu, wakusanyi kiti pamwera, wakulu wa makuhani na waandishi. wamperekiti mu libaraza. ⁶⁷Wazumbiti, ''Handa gwenga ni kristo, Gutugambiri''. Viraa yomberi kawagambira, ''Handa panu wagambira hamunamini ndili. ⁶⁸Na handa panu wakosiyo hamunankuli ndili''.⁶⁹Lakini kwanjila vinu na kwendereya, Mwana gwa Adamu hakaweri kalivaga iliwoku lya kushiparu wa makakala ga Mlungu. ⁷⁰Woseri wazumba, kwa hanga gwenga ni mwana gwa Mlungu?'' Na Yesu kawagambira, '' Mwenga mzumba neni ndiyu''. ⁷¹Wazumba, '' Kwa shishi ni badu twangu uhitaji kayi ushahidi? Kwa sababu twenga tawani tupikanila kulawa mu shinywa shakuyi mweni''.

Chapter 23

¹Mkutanu goseri wagoloka, wampelekiti Yesu kulongoru ya Pilato. ²Wanja kushutumu, pawazumba" Tumwona muntu ayu pakapotaziya litaifa lyetu, Kwa kulewerara natulavia kodi kwa Kaisari na pakazumba kwamba yomberi ni Kristo,mfalme."³Pilato kumkosia pakazumba," Je gwenga ni mfalme gwa Wayahudi?" Na Yesu kamwankula pakazumba, " Gwenga guzumba hangu". ⁴Pilato kamgambira kuhani mkulu na makutanu, " Mona ndili likosa kwa muntu ayu". ⁵Lakini womberi wasisitiza, pawazumba," Kawera pakawakwankanila wantu, pakufundisha mu uyahudi koseri, mkwa njila Galilaya na vinu ka panu."⁶Pilato pagakapikaniliti aga, kamkosia handa muntu ayu gwa Galilaya? ⁷Pakatambuiti kuwera, kaweriti pasi pa utawala wa Herodekampelekiti Yesu kwa Herode. Ambayu nayu kaweriti Yerusalemu kwa mashaka aga.⁸Herode pakamwoniti Yesu, kafurahiti sana kwa sababu kafiriti kumwana kwa mashaka mavua. Kapikaniriti habari zakuyi na katamaniti kuwona yimu ya miujizapaitwendwa na yomberi. ⁹Herode kamhojiti Yesu kwa visoweru vivua, lakini Yesu kamwankuliti ndili shoseri. ¹⁰Makuhani wakuru pamwera na waandishi wagoloka kwa kukalipa pawamshitaki.¹¹Herode pamuhela na maaskari wakuyi, wamwigiriti na kudhiaki, na kumval;azia maherepa kisha kamuuziya Yesu kwa Pilato. ¹²Herode na Pilato waweri maganja kwanjila lishaka ali, ( Kabla ya apu waweriti maadui).¹³Pilato kawashema pamuhela makuhani wakulu na watawala na umati gwa wantu. ¹⁴Kawagambira," Munjegera muntu ayu handa muntu yakawalongazia wantu watendi madoda, na guloli, na baada ya kuwera namuhojo kulongoru yenu, moniti ndili likosa kwa muntu ayu kuhusu mambu goseri ambagu mwenga mumshitaki yomberi.¹⁵Hapana, wala Herode, kwa maana kumuuziya kwetu, na guloli kwahera shoseri shakashitenditi shashistahili adhabu ya shifu. ¹⁶Kwa hangu basi hanumuadhibu na kumlerekera. ( ¹⁷vinu, pilato kanguwankula kumlekerera mtawalilwa yumu kwa Wayahudi wakati wa sikukuu).¹⁸Lakini woseri wakoma umatu, pamwela pawazumba," Gumuusii ayu na gutuvugulili Baraba!" ¹⁹Baraba kaweriti ni muntu ambayi wamtula gerezani kwa sababu ya uasi fulani mu lijiji na kwa kulaga.²⁰Pilato kawagambira kayi, pakatamani kumlekaziya Yesu. ²¹Lakini womberi wakomiti umatu, pawazumba," Gumsulubishi, gumsulubishi." ²²Kawakosia kwa mara ntatu," Kwa shishi, muntu ayu katenda madodaga? Mpatiti ndili likosa listahili adhabu ya shifu kwakuyi. Kwa hangu pamalilapu kumuadhibu hanumlekazii."²³Lakini wasisitiziti kwa liziu lya kumpindi, pawafila kasulubiwa. Na maziu gau gamshawishi Pilato. ²⁴Hangu Pilato kaamuiti kuwapanana mafiru gau. ²⁵Kamlekeziya yulii yawamfiriti ambayu wamtawaliriti kwa kusababisha ghasia na kulaga. Lakini kamlavia Yesu kwa mafiru gau.²⁶Pawaweriti wangumleka, wambatiti muntu yumu wamshemayu Simoni wa Ukirene, pakalawila mu nchi, wamtwikiti msalaba ili kabebi, pakamfata Yesu.²⁷umati mkulu wa wantu, na wadala ambau wahuzunikiti na kuomboleza kwa ajili yakui, waweriti pawamfata. ²⁸Lakini, kawagalamukiriti, Yesu kawagambira,' Mbinti gwa Yerusalemu, namundilira neni, bali mulilirili mwenga maweni na kwa ajili ya wana wenu.²⁹Guloli, mashaka gangukwiza ambazu hawazumbi," Wabarikiwi waweriti tasa na mitima irelayu ndili na maweni ambagu gananaziiti ndili. ³⁰Ndiipu pawajapu kwimba migongu," Tugueni, na ligongu, mutugubika.' ³¹Maana handa pawatenda mambu aga paiwera mtera muwisi, haiweri ashi paguwela mkavu?"³²Waparu wamonga, wahalifu wawili, wawapelekiti pamwera nayu ili wawalagi.³³Pawafikiti mahali pawashemapu fuvu la mtui, ndipu wamsulubisha, pamwela na wali wahal;ifu, yumu upandi wa kulia na yumonga upandi gwa kushoto. ³⁴Yesu kazumba," Tati, guwasamehi kwa kuwera wavimana ndili walitendala. " Nau wakoma kura, kugawa mavazi gakuyi.³⁵Wantu waweriti wagoloka pawalora aku watawala pawamdhihaki, pawazumba,' Kawalopoliti wamonga vinu kalilopoli mweni, handa yomberi ni Kristo gwa Mlungu, mteule".³⁶Askari vilavi wamdharauiti, wamkwegeriti yomberi na ku panana siki, ³⁷Pawazumba, " Handa gwenga ni mfalme gwa Wayahudi gulilopoli mweni." ³⁸Kuweriti vilavi na alama kumpindi yakuyi, Ilembwiti " AYU NDIYU MFALMI GWA WAYAHUDI."³⁹Yumu gwa wahalifu yawamsulubiti kamwingilitipakazumba" Genga gwa Kristo ndili ? Gulilopoli mweni na twenga" ⁴⁰Lakini yumonga yuli kankula, pakamkemela na kuzumba Je twenga gumfila ndili Mlungu, na gwenga gwa hukumu ilaagi? ⁴¹Twenga twa panu kwa haki, kwa maaana twangukwanka shilii shatustahili kwa matendu getu. Lakini muntu ayu katendeiti ndili shintu shoseri shidoda."⁴²Na kongeriti," Yesu , gunkumbuki pagwingira mu ufalme waku." ⁴³Yesu kamgambira," Amini nakugambira, lelu ayi haguwri pamwera na neni Paradiso."⁴⁴Panu iweriti pakwegera saa ya sita, giza liziti kupindi ya nchi yoseri hadi saa ya tisa. ⁴⁵Mlanga gwa mshenji gudozikiti. Kisha lipazia la hekalu liligawiti katikati kwa njila kumpindi⁴⁶Kaliliti kwa liziu likuru, Yesu kazumbiti,"Tati mumawoku gaku nalitula litoga lyangu," baada ya kuzumba aga kafua. ⁴⁷Wakati Akida pakawoniti galaeiriti kamkwisiti Mlungu pakazumba," Hakika ayu kaweriti muntu ya mweni haki."⁴⁸Lishaka umati gwa wantu wiziti pamwela kuishuhudila pawawoniti mambu gatendikiti, wauyiti aku pawakoma vifua vyau. ⁴⁹Lakini maganja zakuyi na wadala wamfatitui kulawa Galilaya, wagololiti kwa kutali pawalola aga mambu.⁵⁰⁵¹Guloli, paweriti na muntu yumu yawamshema Yusufu, ambayu ni yumu gwa baraza, muntu kaherepa na mweni haki, ( kaweriti kajimiliti ndili na mamuzi au matendu gau), kulawa Arimathaya, muji gwa shiyahudi, ambau uweriti paguhera ufalme gwa Mlungu.⁵²Muntu ayu kamkwegeriti Pilato, kaluwiti wampanani nshimba ya Yesu., ⁵³Kamsulusiiti, na kuunyengeletra saanda na kutula mu likaburi liweriti walisongola mu libuhi ambalu kwahela yakawahiti kuzikwa.⁵⁴Iweriti ni lishaka lya maandalizi, na sabato yangu kwegera. ⁵⁵Wana wadara, wiziti nau kulawa Galilaya, wamgendereiti na wawona likaburi na natambu nshimba yakuyi waugonjaziti. ⁵⁶Wauyiti na kwanja kuandaa manukatu na marashi kisha lishaka lya sabato wayeriti kwa mujibu gwasheria.

Chapter 24

¹Mapema sana lishaka lya kwanja lya juma, wiziti kaburini, pawajega manukatu ambayu waeriti wagaandaa. ²Wakutiti libuhi walingengelera kutaliu na kaburi. ³Wingira mkati, lakini wauwoniti ndili nshimba ya Mtua Yesu.⁴Ilawiliti kwamba, wakati washanganyikiwa kuhusu ali ghafla wantu wawili wagoloka katikati yau wavala mavazi ya kung'ala. ⁵Wadala pawawera wamema hofu na pawang'ong'onalizia sheni zau pasi, wawagambira wadala," Kwa shi mwangumsakula yakaweriti hai miongoni mwa wahowa?⁶Ka panu ndili, ila kafufula! mkumbuki kazumbiti na mwenga pakuweriti angali Galilaya, ⁷pakazumba kwamba mwana gwa Adamu lazima kalawiwi mu mawoku ga wantu wana vidoda na kasulubishwi na lishaka lya tatu, kafufuli kayi."⁸Wadala walii wakumbukiti visoweru vyakuyi, ⁹na wauya kulawa kaburini na wawagambira mambu aga goseri walii kumi na yimu na wamonga woseri. ¹⁰Basi Maria Magdalena, Joana, Maria mau gwakuyi Yakobo, na wadala wamonga pamuhela nau walaviiti taarifa azi kwa mitumi.¹¹Lakini ujumbu au uwonekaniti mzaha tu kwa mitumi, na wawaaminitindili wadala walii. ¹²Hata hangu, Petro kimukiti, katugiti kuelekea kaburni, na pakasungulila kulola mkati, kawoniti sanda gweka yakuyi. Petro kisha kauka kugenda ukaya kwakuyi, pakastaajabi shishi ambashu shilawila.¹³Na guloli, wawili wamu mwau waweriti pawagenda lishaka liliali mu kijiji sha Emmau, ambau shiweriti maili sitini kulawa Yerusalemu. ¹⁴Walijadiariana wau kwa wau kuhusu mambu goseri galawiliti.¹⁵Ilawira kwamba, wakati pawaweriti wangujadilina kukosiana maswali, Yesu kasegerrela pakwegela pakaambatana nau. ¹⁶Lakini masu gau bebwitwi na kummana yomberi.¹⁷Yesu kawagambira, " Shishi ambashu mwenga wawili mwangushizumbila wakati mwangugendagenda?" Wagolokiti palii pawawonekana na huzuni. ¹⁸yumu gwau, litau lakuyi Cleopa, kamwankula ," Je gwenga panu Yerusalemu amabyu guvimana ndili mambu galawiliti aku mashaka aga?"¹⁹Yesu kawagambira," Mambu ga?" amwankula ," mambu kuhusu Yesu mnazarethi, mabayi kaweliti nabii, mdaha mu matendu na manenu kulongoru za Mlungu na wantu woseri. ²⁰Na kwa ntambu ambavyu wakulu wa makuhani wetu wamlaviiti kumuhukumu kuhowa na kumsulubisha.²¹Lakini tulitumainiti kuwera yomber ndiyu yakawawalayu huru. Israeli, yina katali na na aga goseri vini ni lishaka lya tatu tangu mabu aga galawili.²²Lakini vilavi, baadhi ya wadala kulawa mu likundi lyetu watushanagazia baada ya kuwapu kaburini asubuhi na mapema. ²³Pawaukositi nshimba yakuyi, wiziti, pawazumbakwamba wawoniti vilavi maona ya mahoka wazumbiti kwamba ka hai. ²⁴Badhi ya wapalu ambau waweriti pamwera na twenga wagenditi kaburini n akuwona ni handa vilii wadala wazumbiti. Lakini wamwonitindili yomberi."²⁵Yesu kawagambira," Mwenga ni wantu wazgizigi na weni mioyu mazitopa ga kuamini goseri ambayu manabii wazumba! ²⁶Je iweriti ndili lazima Yesu kuteseka. Kwa mambu aga, na kwingila mu ukwisu wakuyi?" ²⁷Kisha kwanjila kulawa kwa masu na manabii woseri , yesu kawatafsiriiti mambu hamuhusuga yombeli mu maandiku goseri.²⁸Pawakwegeriti mu shili shijiji, aku kwawaweriti wangugenda, Yesu katenditi kana kwamba kanguenderea kulongoru. ²⁹Lakini wamlazimishiti , pawazumba Gulivagi pamwela na twenga, maana yanguelekea jioni na lishaka handa lipera." Hangu Yesu kingira kugend kulivaga nau.³⁰Ilawiliti kwamba, wakati kalivaga nau kulia , katoriti mkati, kaubariki, na kuwabena, kuwapanana. ³¹Kisha masu gau gavugulilwa, wammna, na kugamira ghafla kulongoru kwa masu gau. ³²Wazumbana wau kwa wau," Hangu matoga getu gaweriti ndili mkati yetu, wakati palayoweriti na twenga munjila, wakati pakatuvuguliti maandiku?"³³Wagoloka saa ilailii, na kuuya Yerusalemu. Wwakuta wale kumi na yumu, walikusanya pamuhela, na walii waweriti pamwera nau, ³⁴Pawazumba ," Mtua kafufuka nakaka, na kumlawila Simoni." ³⁵Hangu wawagambira mambu galawiliti mu njila na ntambu Yesu kadhihilishitwi kwau mu kuumega mkati.³⁶Wakati pawayowera mabu ayu, Yesu mweni kagolokiti katikati yau , na kuwagambira," Amani iweri kwenu." ³⁷Lakini watiriti na kumemwa na hofu, na wafikiriti kwamba wawoniti litoga.³⁸Yesu kawagambira, kwa shishi mwangufadhahika? Kwa shishi makosiyu gangugoloka mumatoga genu? ³⁹Mloli mawoku gangu na magulu gangu kwamba ni neni mweni, mumbati na muwoni kwa maana litoga lyahela nyama na mifupa. Handa mumenavi neni kuwera navyu." ⁴⁰Alipokwisha kuzumba avi, akawaonyesha miwoku yakuyi na nmagulu gakuyi.⁴¹⁴³Pawaweriti badu na furaha ilihangiriti na kuamini ndili, na kustajabu , Yesu kawagambira," Je mwana shintu shoseri sha kuliya?" ⁴²Wampanana shipandi sha somba , yawamwoshiiti. Yesu kashitola na kuliya kulongolu yau.⁴⁴Kawagambira," Paweriti na mwenga, nuwagambiliti kwamba goseri gawalembiti kwa sheria ya Musa na manabii na zaburi lazima gatimiliki."⁴⁵Kisha kavugula mahala gau, kwamba wadahi kugerewa maandiku. ⁴⁶Kawagambira, kwamba ilembwa , Kristo lazima kateseki, na kufufuka kayi kulawa kwa wafua lishaka lya tatu. ⁴⁷Na toba na nsanaha gwa dhambi lazima ihubiriwi kwa litau lyakuyi kwa mataifa goseri, kwa njila kutawila Yerusalemu.⁴⁸Mwenga mwa mashahidi gwa mabu aga, ⁴⁹Mloli, nanguwapelekera ahadi kwa Tati gwangu kumpindi yenu. Lakini mheperi panu kushijiji mpaka pamvalazia makakala kulawa kumpindi.⁵⁰Kisha yesu kawalongozia kunja mpaka pawahukaribiiti Bethania. Kinuliti mawoku gakuyi kumpindi na kuwabariki. ⁵¹Ilawila kwamba wakati pakaweriti kanguwabariki kawalekiti na kubebwa kuelekea mbinguni.⁵²Basi wamwabuditi, na kauuya Yerusalemu na furaha kulu. ⁵³Wamwendereiti kuwepu hekaluni, pawambariki Mlungu.

John

Chapter 1

¹Kwanja kuweliti na Shisoweru, na Shisoweru kaweliti pamuhela na Mlungu, na Shisoweru kaweliti Mlungu. ²Ayu, Shisoweru, kumwanzu kaweliti pamuhela na Mlungu. ³Vintu vyoseli vitendeka kupitira yomberi, na pota yomberi kwahela hata shintu shimu shashiweriti shitendeka.⁴Mnkati mwakuyi kuweliti na ukomu, na au ukomu guweriti nuru ya wanadamu woseli. ⁵Nuru ing'ara mu giza, wala giza lidodaziwa ndiri.⁶Kuweliti na muntu ya karagalilwa kulawa kwa Mlungu, mweni litau lyakuyi kaweriti Yohana. ⁷Kiziti gambira Shahidi kushuhudia kuhusu ili nuru,ili kuwela woseri hujimila kupitira yomberi. ⁸Yohana kaweriti n dili nuru, bali kiziti ili kashuhudii kuhusu ili nuru.⁹Ayi iweriti nuru ya nakaka ambayi iweriti yankwiza mu dunia nayi hutumira nuru kila yumu.¹⁰Kaweliti mu dunia, na dunia kupitira yombeli, na dunia immanitindiri. ¹¹Kiziti kwa vintu vyakuyi, na wantu wakuyi wamwankiti ndiri.¹²Bali kwa waki wavua yawamwankiti weni waaminiti litau lakuyi, kwa wombeli kawapita haki ya kuwela wana wa Mlungu, ¹³Weni wazalikiti, si kwa mwazi, wala kwa ufiru wa shimba, wala kwa ufiru wa muntu, bali kwa Mlungui mweni.¹⁴Na yombeli katendikiti shimba na akaishi mu mwetu, tuulola ukwisa wakuyi, ukwisa handa muntu pakee gwa kipekee yayiziti kulawa kwa Mtua, kamema neema na nakaka. ¹⁵Yohana kashuhudiiti kuhusu yombeli, na kakomiti umatu kuzumba ," Ayu ndo uli yazumbiti habari zakuyi pazumba," Yuli yakiza kumbeli kwangu nin mkuru kuliku neni, kwa toziya kaweriti kabla ya neni."¹⁶Kwahel;a kulawa utimilidfu wakuyi, twenga twa woseli twanka buri kipawa baada ya kipawa. ¹⁷Kwa kuwera sheria ijegwiti kupitira Musa. Neema na nakaka viziti kupitila Yesu kristu. ¹⁸Kwahela mwanadamu ya kamwonitu Mlungu lishaka loseri muntu gweka yakuyi mweni ni Mlungu, yakawela mu shifua sha Tati, katenda yombeli kavimanika.¹⁹Na au ni ushuhuda gwa Yohana lishaka makuhani wa walawi yawalagalitwi kwakuyi na wayahudi kumkosia," Gwenga gwa gani?" ²⁰Bila kusita na kukana, bali kankuliti ," Neni si na Kristo." ²¹Hangu wamkosiiti," Kwa hangu gwe gwa ga vinu?" Gwenga gwa Eliya? Kazumbiti," Neni siyu." wazumbiti, Gwenga gwa nabii? kankuriti," Hapana."²²Su wamgambiliti, Gwenga ni gwa gani, ili kuwela tuwapanani lijibu lawaturagalila"? Gulishuhudiaashi gwenga gamweni?" ²³Kazumbiti, " Neni na sauti yakuyi yakawela nyikani:' Muirangazii njra ya Mtuwa,' gambira nabii Isaya sikazumbiti."²⁴Su kuweriti na wantu pali kulawa kwa Mafarisayo, wamkosiiti na kuzumba, " ²⁵Kwa shi gubatiza basi gambila gwe si Kristo wala Eliya wala nabii?"²⁶Yohana kwankuriti pakatakula," Nangubatiza kwa mashi hata hangu , muwamu wenu akagoroka muntu ya kammana ndiri. ²⁷Ayu ndi yakizi kumberi kwangu. Neni nistahilindiri kulegezia ngoi za viatu vyakuyi." ²⁸Mambu aga gatendeki aku Bethania, ng'ambu ya Yordani, mahali ambapu Yohana kaweriti pakabatiza.²⁹Lishaka lalifatiti Yohana kamwoniti Yesu pakiza kwakuyi pakazumba," Guloli mwana kondoru gwa Mlungu yakaitora madoda ga ulimwengu! ³⁰ayu ndo yazumbiti habari zakuyi pantakura," Yomberi ya kiza kumbeli mkwangu nu mkulu kuliku neni, kwa kuwela kaweliti kabla ya neni.' ³¹Nimmanitindiri yomberi, viraa ntenditri hangu ili kuwela kavunurwi mu Israeli, kuwela niziti pambatiza kwa mashi."³²Yohana kashuhuditi," Woniti Roho paisuruka kulawa mbinguni mmfanu gwa liuwa, na isigariti kumpindi kwakuyi. ³³Neni nivimaniti ndili viraa yombeli yakanagalila ili mbatizi kwa mashi kang'ambiliti,' uli mweni akaoni Rohu paisuruka na kulikala kumpindi kwakuyi, ayu ndo yakabatiza kwa Rohu Mnanagala.' ³⁴Woniti na shuhudia kuwela ayu ni mwana gwa Mlungu.³⁵Kayi l;ishaka lifatiti Yohana kaweriti kagoroka na wafundwa wakuyi wawili, ³⁶wamwoniti Yesu pakagendagenda na Yohana pakazumba," Guloli, Mwana kondoru gwa Mlungu!"³⁷Wafundwa wawili wapikaniliti Yohana pakatakula aga pawamfuata Yesu. ³⁸Kayi Yesu kagarambukiti na kuwalola wafundwa wali pawamfata na kumgambira," Mfira shishiu?" Wankliti, " Rabi, ( maana yakuyi ' mfunda,' gulikala koshi?" ³⁹Kawagambazia," Mwizi na mloli. " Su waoniti na kuwona mahali pakaweriti kalikala; walikaliti pamuhela na yomberi lishaka ali, kwa kuwela iweriti ipata saa kumi hangu.⁴⁰Yumu gwa wali wawili wampikanila Yohana pakayowela na kumfuata Yesu kaweriti ni Andrea ,mlongu gwakuyi Simoni Petro. ⁴¹Kamwoniti mlongu gwakuyi Simoni na kumgambira" Tumpata masihi"( ambayu katafsirwa Kristo). ⁴²Kamjegiti kwa Yesu. Yesu kamloliti na kuzumba," Gwenga ni Simoni mwana gwa Yohana" agushemwi Kristo," ( maana yakuyi 'Petro').⁴³Lishaka lalifatitiu lishaka yesu pakafiriti kuwuka kugenda Galilaya, kampatiti filipo na kumgam,bira," Gufati neni" ⁴⁴Filipo kaweliti ni mwenyeji gwa Bethsaida, muji gwa Andrea na Petro. ⁴⁵Filipo kapatiti Nathanaeli na kumgambila, tumpata uli ambayi Musa kaandikiti habari zakuyi mu sheria na Manabii. Yesu mwana gwa Yusufu, kulawa Nazareti.⁴⁶Nathanaeli kamgambila," Je shintu shiheri shiwera kulawila Zazarethi? " Filipo kamgambira ,Gwizi na guloli." ⁴⁷Yesu kamwoniti Nathanaeli pakiza kwakuyi na kuzumba," Guloli mwisraeli nakaka yakawera ndiri na uzyangaji mnkati kwa kuyi!" ⁴⁸Nathanaeli kamgambazia, " Gunumana shi neni?" Yesu kankuliti na kumgambazia," Kabla ya Filipo kenikushemi paguweriti pasi ya mtera, nikuon iti."⁴⁹Nathanaeli kanlkuliti," Mfunda gwenga u mwana gwa Mlungu! Gwenga ni mfalme gwa Israeli"! ⁵⁰Yesu kamwankura na kumgambira, toziya nikugambira nikuwaniti pasi ya mtera' je guamini? Aguoni matendu makulu kuliku aga." ⁵¹Yesu kazumba, " Amini, amini, nuwagambira amzioni mbingu pazivuguka kuwaona malaika pawakwena na kusuruka kumpindi mwana gwa Adamu."

Chapter 2

¹Kumbeli kwa masiku matatu kuweliti na arusi aku kana ya Galilaya na mau gwakuyi Yesu kaweliti aku. ²Yesu na wafundiwa wakuyi waweliti waarikwa mu harusi.³Lishaka pawapelitwi a divai, mau gwakuyi yesu kawagambazia wahela divai.'' ⁵Mau gwakuyi kawagambiziti wandumindumi, ''Shoseli shaniwagambila mtendi.'' ⁴Yesu kankula,'' Mdara ayu kahasu shishi neni? Muda gwangu neni agweni timii.''⁶Vinu kuweliti na mitungu sita ya mabuhi pali yagaturitwi kwa ajili ya kunawa mu masiku ga Wayahudi,kila ya mu kaweliti na ujazu nziu mbili tatu. ⁷Yesu kawagambazia,''Mumemizii mashi mitungi ya mabuhi.'' ⁸Su kawagambira wali wandumimindu,''Mtori shiasi vinu na mpeleki kwa muhudumu mukuru gwa meza.'' Watenditi gambila siwalagaritusi.⁹Muhudumu kagalawaliliti mashi gali yagagala mbukiti kuwela divai, vira wamaniti ndiri yagarawiti (viraa wandumi ndumi yawanegiti mashi wavimaniti kwagalawila). Su kawashemiti bwana harusi na ¹⁰Kumgambizia,''Kila yumu kwanja kuwahudumila wantu divai na pawelewiti kala kuwapa divai yaiherepa ndiri. Viraa gwenga guitunza divai iherepa hadi vinu.''¹¹Muujiza agu gwa kana ya Galilaya, uweliti ndo kwanja kwa ishara za miujiza yakutenditi Yesu, kavugura ukwisa, wakuyi, hangu wafunda wakuyi wamwaminiti.¹²Kumbeli kwa ali, Yesu, mau gwakuyi, warongu wakuyi na wafunda wakuyi wagenditi mu mji gwa kapemamu na walikala aku kwa masiku madidini.¹³Vinu pasaka ya Wayahudi iweriti ya pakwegera, hangu Yesu kagenditi yerusalemu. ¹⁴Kawaoniti wauzaji wa ng'ombe, kondoru, na njiwa wa mkati mwa Hekali. Viraa na wabadili senti waweliti walivaga mnumba mwa Hekalu.¹⁵Yesu kanyawiti mijedi wana vifundu, kawaravia woseli yawaweliti mu hekali, paijumuisha n'gombe na kondoru. kititi senti za wabadirishaji senti na kupindura meza zau. ¹⁶Kwa wauzaji wa njiwa kawagambazia,''Tuoni vintu avi kutali na mahali hapa, mreki kuitenda numba ya tati gwangu mahalipa soku.''¹⁷Wafundwa wakuyi waweliti wakumbuka kuwela ya ndwikwa, ''Wivu wa numba yaku agundiri.'' ¹⁸Wakuru wa Kiyahudi wankura, kawagambira, Ni ishara yo yanagurangazii kwa tuzia gutenda mambu aga?'' ¹⁹Yesu kawankula, Mulibomoli hekalu ali na neni alininyawi kwa masiku matatu.''²⁰Su wakuru wa Wayahudi wazumbiti, ''Itugarimu miaka arobaini na sita kunyawa hekalu ali nangwenga guzumba agu nyawi kwa masiku matatu? ²¹Ingawa, yombeli katakuriti hekalu paka maanisha shimba yakuyi. ²²Hangu badayi baada ya kutufuka kwakuyi kulavasa mu wafu wafundwa wakuyi wakumbuka kuwera kazumbiti hangu, waminiti maandiku na kauli ayi yeni Yesu kaweliti katakulakala.²³Vinu pakaweliti Yerusalimu lishaka la pasaka, lishaka la pashiru wantu wavua waaminiti litau lakuyi, pawaoniti ishara ya muujiza yagutendekiti. ²⁴Viraa Yesu kaweritindiri na imani na womberi kwa toziya kawamaniti wanadamu woseli. ²⁵Kafiriti ndili muntu yoseli kumgambira kuhusu ndambu ya wawela wanadamu kwa toziya kavimaniti sha shiweriti mnkati mwau.

Chapter 3

¹Su kuweriti na Farisayo mweni litau lakuyi Nikodemo, yumugwa wajumbi wa baraza la Wayahudi. ²Muntu ayu kamgenderiti mtu Yesu pashiru na kumgambira'' Rabi, Tuvimana gwe gwa mfunda kulawa kwa Mlungu, kwa mana kwehera muntu yakaweza kutenda ishara azi zoseri Mlungu pakawela ndili pamuhero na yomberi."³Yesu kawankura, " Amini, amini muntu apa kawezi kwingira mu ufalme wa Mlungu pakazalika ndiri mara ya pili. ⁴Nikodemu kazumbiti," Muntu kaweza ashi kuzalika pakawela mzewi? Apa kawezi kwingira mu mtima gwa mau gwakuyi kwa mara ga pili na kuzalika, Je akawezi ashi?"⁵Yesu kankuriti, " Amini, amini muntu pakazalika ndiri kwa mashi na kwa Rohu, apa kawezi kwingira mu ufalme wa mbinguni. ⁶Shashizaliwiti kwa nshimba ni nshimba, na shizaliwiti kwa Roho ni roho.⁷Nangulikangasha kwa toziya nikugambiliti, ' ni lazima kuzalika kwa mara ya pili.' ⁸Upepo huvuma poseli pakavuma na sauti yakuyi muipikanila, viraa mvimana ndiri kwa gulawila wala kwa kugendera. Ndambu iwera hali ya kila yakana zaliki na roho.⁹Nikodemu kankura, kwa kuzumba, " Mambu aga gawezekana ashashi?" ¹⁰Yesu kamwankula, " Gwenga u mfunda gwa Israeli, hata guvimana ndiri mambu aga? ¹¹Amini, aminu nikugambira, shi shashituvima tushuhudia kwa shili sha tushiwona. Viraa mwankandili ushuhuda wa twenga.¹²Handa siwagambila mambu aga panu duniani na mwamini ndili, amwezi ashi kwamini paniwagambila mambu ga mbinguni? ¹³Maana kwahela yakakweneriti kumbingu kulawa mbinguni aipoti yombeli yakasurukiti, mwana gwa Adamu.¹⁴Handa vilii Musa sikamgorosiiti njoka jangwani, vilahangu mwana gwa Adamu lazima kagorosiwi, ¹⁵ili kuwela woseri yakamwamini wapati ukomu wa milele.¹⁶Kwa maanta ntambu ya Mlungu kaufiriti ulimwengu, kuwela kamlavia mwana gwakuyi gwa pekee, ili kuwela muntu yoseli yakamwamini nakagamila bali kaweli na ukomu wa milele. ¹⁷Kwa toziya Mlungu kamlagaliliti ndiri mwana gwakuyi duniani ili kagahukumu ulimwengu, bali kuwela ulimwengu gulopolwi mu yomberi. ¹⁸Yakamwamini yombeli apa kahukumiwi. Yombeli yakamwaminindiri kwa kuhukumiwa kwa toziya kaliamini ndiri litau la mwana gweka gwa Mlungu.¹⁹Ayi ndo ntambu ya hukumu, yakuwela nuru yiza ulimwenguni, viraa wanadamu wafiriti giza zaidi ya nuru kwa kuwela matendu gau ni madoda. ²⁰Kila yakatenda madoda hukaralila nuru wala kwiza nuruni ili matendu gakuyi na giza kutulwa mwaziwi. ²¹Viraa, yombeli yakatenda nakaka kiza mu nuu ili matendu gakuyi, gawoneki gatendwa kwa utimilifu wa Mlungu.²²Kumbeli kwa aga Yesu na wafundwa wakuyi wagenditi mu nchi ya Yudea. Aku katumiiti muda pamuhela na wombeli na pakawela pakabatiza. ²³Vinu Yohana viraa kaweliti kankubatiza aklu Ainea pakwegera na salimu maana kuweliti na mashi gavua pali. Wantu waweliti pakwiza kwakuyi na kubatizwa, ²⁴Kwa kuwela Yohana kaweliti aweni mwasihi mu gereza.²⁵Su palawiliti mabishanu kati ya wafundwa na Yohana na Myahudi kuwela misambu ya utakaso. ²⁶Wagenditi kwa Yohana kumgambazia," Rabi, yombeli yaguweliti nayi kumwambu kwa Lushemba gwa Yorodani, yombeli yakashuhudiiti habari zakuyi, Guloli, kankubatiza na wantu woseli wagenda pa wamfata."²⁷Yohana kankuliti muntu apa kaqwezi kwanka shilii shoseli aipoti gambira wamupa kulawa mbinguni. ²⁸Mwenga mwaweni mshuhudia kuwela kazumbiti kuwela, 'neni na Kristo ndili', badala yakuyi kazumbiti, ' Wanagalila palongolu pakuyi.'²⁹Yombeli yakawela na bibi harusi ni bwana harusi. Vinu ni ganja gwa bwana harusi, yakagoroka na kupikwanilwa kusekelela sana kwa tozia ya bwana harusi. Ayi vinu ni kusekera kwangu yaitimilika. ³⁰Ipaswa kongera, na neni ipasa kupungura.³¹Yombeli yakalawa kumpindi kwa vyoseli. Yombeli yakawela gwa ulimwengu kalawila ulimwenguni na huyowela mambu ga kiulimwengu. ³²Yombeli ya klalawa mbinguni kumpindi kwa vyoseli. Yombeli hushuhudia gali yagagaona na kugapikanila , viraa kwahela yakanka ushuhuda wakuyi. ³³Yombeli ya kankiti ushuhuda wakuyi kulihakikisha kuwela Mlungu ni gwa nakaka.³⁴Kwa toziya yombeli kalagali,lwa na Mlungu na hutakula visoweru vya Mlungu. Kwa kuwela apo kamupi rohu kwa shipimu. ³⁵Tati humfira mwana na kumupa mwana vintu vyoseli mumawoku gakuyi. ³⁶Yombeli ya kamwamini mwana kana ukomu wa milele, viraa kwa yomberi ya kamtiindiri mwana apa kauwoni ukomu, bali ghadhabu ya Mlunngu huvipatana kumpindi kwakuyi.

Chapter 4

¹Vinu Yesu sikavimaniti kuwela Mafarisayo wapakanila kuwera Yesu kaweliti wamfata na kubatiza nentu ya Yohana, ( ²tembera Yesu mweni kaweriti kabatiza ndiri ila wafundwa wakuyi), ³Kawukiti Judea na kugenda Galilaya.⁴Hngu iweriti muhimu kupitira Samaria. ⁵Na kasokiti mu nji gwa Samaria , gushemwa Sikari, pakwegela na lieneu leni Yakobo kampiti mwana gwakuyi Yusufu.⁶Na shisima sha Yakobu shiweriti palia, Yesu kaweriti katoka kwa ajili ya mwanja na kalivagiti pakwegelana linegu. Iweliti lishaka la paruala. ⁷Mwanamdala msamaria kiziti kunega mashi, na Yesu kamgambira," Gunupi mashi nandi," ⁸Toziya wafundwa wakuyi waweliti wagenda zau kumjini kuhemela shiboga.⁹Uli mwana mdala gamgambazia," Iwela ashi gwenga Muyahudi, kundua neni na mdara Msamaria, shintu sha kuranda?" Kwa toziya Wayahudi warihangila ndiri na Wasamaria. ¹⁰Yesu kamwankura," Gambira aguvamiti karama ya Mlungu, ana uli yakakugambnira' Gunupi mashi, egumluwi, na ekaklupi mashi ga ukomu."¹¹Mwanamdara kamwankura, " Mtua gwahela ndoo ya kunegela na linegu ni litaripa. Agupati koshi mashi ga ukomu? ¹²Je gwenga ni mkulu, kuliku tati gwetu Yakobo, ambayi katupiti linegu ali, na yomberi mweni na wana wakuyi pamuhela na mifugu yakuyi pawaranda mashi ga linegu ali?"¹³Yesu kankula," Yoseli yakaranda mashi aga akapati kiu kayi, ¹⁴viraa yombeli yakanarandi mashi yanimpanana apo kapati kiu kayi. Badala yakuyi mashi yananimpanani aguweri chemichemi yaibubujika hata milele."¹⁵Yuli mwanamdarakamgambira,' Mtua, nigarua mashi aga ili nampata kiu, na nyoganyoga kwiza panu kunega mashi." ¹⁶Yesu kamgambira ," Gugendi gwa kamshemi mparu gwaku, kisha kuuyi."¹⁷Mwanamdala kamgambira," Nahera mparu." Yesu kamwankulira, ' Gutakura weli, ' Gwahera mparu,' ¹⁸kwa maana guwela na waparu watanu, na yumu mweni yakanayi vinu si mparu gwaku. Mu ali gutakula nakaka!"¹⁹Mwanamdala mdara kamgambira," Mtua wana gwenga gwa mbuyi. ²⁰Watati wetu waabuditi mu lugongu ali. Viraa mwenga mzumba yakuwela Yerusalemu ndo sehemu ambayi wantu iwapasa kuabudu."²¹Yesu kawaankura," Mwanamdala, guamini, lishaka liza ambali apa mwabudu watati mu lugongu alu ama Yurusalemu. ²²Mwenga mwa wantu mwabudu shiri shamana ndiri, viraa twenga tuabudu shatushimana, kwa toziya wokovu hulawa kwa Wayahudi."²³Hata hangu, lishaka liza, na vinu gwa panu, lishaka la waabudu nakaka awa mwabudu tati mu rohu na nakaka, toziya tati kawaskula wantu wa gambira awa kuwela wantu wakuyi weni kumwabudu. ²⁴Mlungu ni Rohu, na wali yawamwabudu iwapasa kumwabudu mu rohu na nakaka."²⁵Mwanamdala kamgambira, " nivimana kuwera masihi kankwiza, ( yakashemwa Kristo). Ayu pakiza akawagambiri goseli." ²⁶Yesu kamgambila , " Neni yaguzumba ndo neni."²⁷Lishaka lilalii wafundwa wakuyi wauyiti. Na womberi walikangasha kwa shi kaweliti kankuyowela na mwanamdara, viraa kwahela yakathubutu kumkosia," Gifira shishi? au " Kwa shishi gwanguyowela na yombeli.?"²⁸Hangu mwanamdala kagurekiti mtungi gwakluyi na kugenda kumjini na kuwagambira wantu, " ²⁹Mwizi mloli muntu yakang'ambira mambu gangu goseli yanigatenditi, je kaweza kuwera ndo Kristo?" ³⁰Walawiti kumjini wiziti kwakuyi.³¹Lishaka la paruhara wafundwa wakuyi wamsii pawazumba," Mfundwa gulii shiboga." ³²viraa yombeli kawankuriti," Neni nanashi shiboga sha mshimana ndili mwenga." ³³Wafundwa wakuyi kaligambazia, kwahela yoseli yakamjegela shintu sha kulia," Je wajegiti?"³⁴Yesu kawagambira," Shiboga shangu ni kutenda ufiru wakuyi yomberi ya kantumiti na kutimiza lihengu lakuyi. ³⁵Je, mwankuzumbandiri,' Badu miezi mitanu na kubenanga akuweri kala?'Niwagambira mloli marambu gawela kala kwa kubenanga! ³⁶Yombeli yakaankangi mshahara na kukasanya matunda kwa ajili ya ukomu wa milele, ili yomberi yakayala na yomberi yakabenanga wasekereli pamuhera.³⁷Kwa kuwela msemo agu ni gwa nakaka,' yumu kayari na yumonga kabenangi.' ³⁸Niwatumiti kubenanga ambashi mshinyogera ndiri, wamonga watenda lihengu na mwenga mwingira mu furaha ya lihengu lau."³⁹Wasamaria wavua mu muji uli wamwaminiti kwa toziya ya taarifa ya yuli mwana mdala pakaweliti pakashuhudia," Yakang'ambiriti mambu goseli yagutenditi." ⁴⁰Hangu Wasamaria pawiziti wamsihiti kalikali pamuhela nau na kalikaliti kwau kwa masiku mawili.⁴¹Na wavua zaidi wamwaminiti kwa shisoweru shakuyi. ⁴²Wamgambiliti uli mwanamdara," Twamini situ kwa visowelu vyaku, kwa toziya twenga taweni tupikanila, na vinu tuvimana kuwela yomberi ni mropola wa ulimwengu."⁴³Kumberi kwa masiku aga mawili, kaukiti na kugendera Galilaya. ⁴⁴Kwa toziya yomberi mweni kaweriti kabwera kuwela nabii kahera heshima mu nchi yakuyi mweni. ⁴⁵Pakiziti kulawa Galilaya, wagarilaya wamkalibishiti. Waweriti waona mambu goseli yakatenditi Yerusalemu mu msambu, kwa toziya na womberi viraa waweliti wagenda mu msambu.⁴⁶Kiziti kayi Kana ya Galilaya kuli kagagarambukiti mashi kuwela divai. Pakaweriti na afisa ambayi mwana wakuyi kaweriti ni mgonju aku Kapernaumu. ⁴⁷Pakapikaniliti kuwela Yesu kalawiti Judea na kugenda , Galilaya , kagenditi kwa Yesu na kumsii kasekeli kamponazii mwana gwakuyi, mweni kaweriti kapakwegela kusokela.⁴⁸Su Yesu kamgambira," Mwenga pamuwona ndiri ishara ya maajabu apo mwezi kuamini. ⁴⁹Yakaongoza karongiti ," Mtua gusuruki kabla mwana gwangu akenifui." ⁵⁰Yesu kamgambira," Gugendi mwana gwaku ni mkomu." yuli muntu kaaminiti shisoweru sha katakuliti Yesu na kugenda zakuyi.⁵¹Pakaweliti pakasuruka, wandumi wakuyi wamwankiti na kumgambila mwana gwaku kaweriti mkomu. ⁵²Hangu kawakosiiti ni muda kapatiti nafuu. Wamwankuriti, " Lishu muda gwa saa saba homa pamrekiti."⁵³Su baada yakuyi kavimaniti kuwela ni muda galaguliiYesu pakazumbiti," Mwana gwaku ni mkomu." Hangu yombeli na familia yakuyiyakuyi waaminiti. ⁵⁴Ayi iweliti ni ishara ya pili yakatenditi Yesu pakalaviiti Yudea kugenda Galilaya.

Chapter 5

¹Kumbeli kwa palia kuweliti na msambu gwa Wayahudi, na Yesu yakweniti kugenda Yerusalemu. ²Na kuli Yerusalemu paweliti na birika mu mlyangu gwa kondoru, laliweriti palishemwa kwa lugha ya Kiebrania Bethzaba, nalu lana matao matano. ³Idadi ngulu ya wagonju iweliti, vipofu, viwele, ama yawapooza waweriti wagonju mu matao gau. { Guzingatii: visoweru vya mstari gwa 3 gawoneka ndiri mu nakala zihelepa za makashu." Pawahepela mashi kutimbulwa."} kwa nakaka lishaka fulani malaika kasurukiti mbnkati mwa Mtua na kugatimbula mashi. ⁴Kwa ndambu ayi, uli yakaweliti gwa kwanja kwingira baada ya mashi kagatimula katenditwi mkomu kulawilana na shossseri shiweriti shimbata kwa lishaka ali.⁵Na muntu yumu yakaweliti kaliwala kwa muda gwa miaka thelathini na minane kaweliti mnkati mwa matao. ⁶Yesu kamuoniti kagonja mnkati mwa matao na baada ya kiuvimana kuwela kagonja pali kwa masiku gavua Yesu kamgambiliti," Je gufira kuwela mkomu?"⁷Uli mgonju kankuriti," Mtua nahera muntu gwa kuntura mu libirika lishaka mashi pagatimbuka. Lishaka pa nongo njeri kwingira muntu yamonga kanangolela." ⁸Yesu kamgambira ," Gugoloki na gutori ligodoro laku na gugendi."⁹Mara uli muntu wamponaziaa, katoriti shitanda shakuyi na kugenda. Na lishaka ali liweliti lishaka la sabato.¹⁰Hangu Wayahudi wamgambiliti uli muntu yakaponwazia," Lelu ni lishaka la sabato, na guruhusiwa ndiri kulitwika godoru laku." ¹¹Kankula, yomberi ya kuponazia ndo yakang'ambiriti," Gutori laku na gugendi."¹²Wakosiiti," Ni ga yakakugambiliti ' Gutori ligodoru laku na gugendi?"' ¹³Tembela, uli yakaponiti kammaniti ndiri, kwa toziya Yesu kaweliti kawuka kwa siri. Kwa kuwela kaweliti na wantu wavua mu sehemu ayi.¹⁴Baada ya pali Yesu kamuoniti muntu uli hekaluni na kumgambila ," Guloli, gupona!" Nagutenda shidoda kayi na gwiza kukupata na lijambu lidodazaidi." ¹⁵Uli muntu kagenditi na kuwapataarifa Wayahudi kuwela Yesu ndo yakamponazia.¹⁶Hangu, kwa toziya ya mambua aga Wayahudi wamtesiti Yesu, kwa toziya katenditi mambu aga lishaka la sabato. ¹⁷Yesu kawagambazia," Tati gwangu katenda lihengu hata vinu na neni na kutenda lihengu." ¹⁸Kwa toziya ayi Wayahudi waziditi kumsakula uli wamlagisi tu klwa toziya ya kubena sabato, bali kwa klumshema Mlungu Tati gwakuyi, kalitenditi kuwela sawa na Mlungu.¹⁹Yesu kawankura , " Amini, amini, mwana hawezi kutenda shintu shoseri aipo shili ambashi kashiona kwa Tati gwakuyi katenditi, kwa kuwela shoseli Tati katenditi su na mwana kashitenda. ²⁰Kwa kuwela Tati kamfira mwana na kumlangazia kila shintu shakatenda na akamlangazii mambu makuru kuliku aga ili kuwela mzidi kulikangasha."²¹Kwa kuwela gambira vili ambavi Tati kawafufulavi wafu na kuwapanana ukomu, na viraa mwana viraa mwana humpanana yoseli yakamfira. ²²Kwa kuwera Tati kamuhukumu yoseli, bali kamupa mwana hukumu yoseli ²³ili kuwela woseri wamweshimu mwana gambira vili mwana sikamuheshimu Tati. Yombeli yakamweshimu ndiri mwana kamuheshimu ndiri Tati yakamtumiti.²⁴Amini, amini, yombeli yakapikanila shisowelu shanguna kumwoni yomberi ya kantumiti kana ukomu wa milele na apo kahukumiwi. Badala yakuyi, kapita kulawa mumautina kwingila mu uzima.²⁵Amini, amini, niwagambira lishaka liza na vinu gwapala ambapu wafu awapikanili liziwi la mwana gwa Mlungu na woseli yawapikanila awalikali.²⁶Kwa kuwela gambira Tati sikana ukomu mkati mwakuyi mweni. ²⁷Viraa kamupa mwana kuwela na ukomu mkati mwakuyi, na Tati kampa mwana mamlaka ili kuwela kahukumu kwa kuwela ni mwana gwa Adamu.²⁸Namlikangasha na ali, kwa kuwela lishaka liza ambali wafu woseli yawawela mu makaburi awapakanili liziwi lakuyi na ²⁹womberi awizi kunja: kwa yawatenditi maheri kwa ufufuu wa ukomu na yawatenditi madoda ufufuo wa hukumu.³⁰Wezandiri kutenda shintu shoseli kulkawa kwa neni mweni. Gambila pambikanilavi, ndivyu nnavi hukumu na hukumu ya neni ni ga yahaki kwa kuwela nsakulandiri ufiru wangu bali, ufiru wakuyi yakaitumiti. ³¹Handa panishuhudia mweni, ushuhuda wa neni apa guweli gwa nakaka. ³²kwana yamonga sikashuhudia kuhusu neni na nivimana kwa nakaka ushuhuda wakashuhudia na wanakaka.³³Mtumiti kwa Yohana na yomberi kashuhudia nakaka. ³⁴Hata hangu ushuhuda wananka kulawa kwa wanadamu. Nigazumba aga uli kuwela mwezi kulopolwa. ³⁵Yohana kaweriti ni taa yaiweriti payaka na kung'aa, na muweli kala kusekerela kwa muda kuitambu nuru yakuyi.³⁶Ushuhuda wanau nu mkuru kuliku gwa Yohana, kalihenguambali Tati kanupa kuzigolosia, ali lihengu la ntenda lishuhudia kuwela Tati kantuma. ³⁷Tati ya kantumiti yomberi mweni kashuhudia kuhusu neni. Mwahilindili kupikanila sauti yakuyi wala kuwona umbu lakuyi lishaka loseli. ³⁸Kwahela shisoweru shakuyi pashikara mkati mwenu . Kwa kuwela numwaminindiri yakantuma.³⁹Mugachunguza maandiku pamzani mkati mwakuyi kwana ukomu wa milele, na aga maandiku gashuhudia habari za neni na ⁴⁰mlema kwiza kwa neni ili mpati ukomu wa milele.⁴¹Namkandiri ukwisa kulawa kwa wantu, ⁴²viraa nivimana kuwela mwahela ufiru wa Mlungu mnkati mwenu mwenga waweni.⁴³Niza kwa litau la Tati gwangu, niweritindiri kunanka. Gambila yumonga akizi kwa litau lakuyi emumwanki. ⁴⁴Je mweza ashi kwamini mwenga ambau mwanka ukwisa kulawa kwa kila yumu gwenu viraa msakulandiri ukwisa ilawayi kwa Mlungu gwa gweka?⁴⁵Namzani neni aniwashitaki palongolu pa Tati. Yakawashitaki mwenga ni Musa, ambayi mwenga mtula litumbiru lenu kwakuyi. ⁴⁶Handa amuweli mumuamini Musa, amunamini neni kwa toziya kalembiti kuhusu habari za neni. ⁴⁷Handa pamwamini ndiri visowelu vyakuyi, amuweza ashi kuamini visowelu vyangu?

Chapter 6

¹Kumbeli kwa mambu aga, Yesu kagenditi pande bahari ya Galilaya, viraa waishema bahari ya Tiberia. ²Mkutanu mkuru pauweriti umfata kwa toziya waoniti ishara zakatenditi kwa waweriti wagonju. ³Yesu kakweniti kumbindi hadi upandi wa kumbindi wa lugongu na kulikala kula na wafundwa wakuyi.⁴( Na pasaka, msambu gwa Wayahudi guweriti gwa pakwegela). ⁵Yesu pakagorosiiti masu gakuyi kumbindi na umati mkulu wankwiza kwakuyi, kamgambira Filipo," Atugendi koshi kuhemera mikati iliwaweze kulia"? ( ⁶Viraa Yesu yakatakuliti aga kwa Filipo kwa kumjera kwa kuwela yomberi mweni kavimaniti shakatendi).⁷Filip[o kamwankula," Hata mikati ya thamani ya dinari mia mbili epo itoshi hata kila yumu kupata shipandi shididini." ⁸Andrea, yumu gwa wafundwa wakuyi mlongu gwakuyi Simoni Petro kambala ⁹Yesu," kwana shikambaku panu kana mikati mitanu na wasomba wawili, viraa ayi ifaa shi kwa wantu wavua ntambu ayi?"¹⁰Yesu kamgambira," Muwavagazii wantu pasi" (Kuweliti na mihamba mivua pali).Hangu waparu elfu tanu walikaliti pasi. ¹¹Su Yesu katoriti ili mikati mitanu kashukuru na kuwapanana wali yawalivagiti. Vilahangu kawapananiti wasomba kwa kadiri ya vili yawafira. ¹²Wantu pawakutiti, kawagambiliti wafundwa wakuyi," Mukusanyi vipandi visigaliti, visigaliti ili kwamba navyagamila shoseri."¹³Su wakusanyiti na kumemazia vikapu kumi na viwili, vipandi mikati mitanu ya shayiri. vipandi vipandi visazitwi na wali yawaliiti. ¹⁴Su wantu pawaoniti ishara ayi yakatenditi wazumbiti," Nakaka ayu ni uli nabii yakita ulimwenguni." ¹⁵Yesu pakavimaniti kuwela wafira kumbata ili wamtendi kuweli mfalme gwau, kalibaguliti, kayi kagenditi kulungongu yomberi gweka yakuyi.¹⁶Paiweriti jioni, wafundwa wakuyi wasurukiti kugenda ziwani. ¹⁷Wakweriti mu mtumbwi na pawaweliti pawaloka kuelekea Kapernaumu. ( Giza iliweriti lingira na Yesu kaweliti badu akeniwuki). ¹⁸Lishaka ali upepu mkati pauweliti pauvuma, na bahari iyendera kudoda.¹⁹Kayi wafundwa wakuyi pawaweriti wakoma makasi gambira ishirini na matano au thelathini, wamwoniti Yesu pakagendagenda pampindi pa bahari pakwegera na mtubwi, na watiliti. ²⁰Viraa kawagambazia,"Ni neni! Namtira." ²¹Kayi waweriti kala mnyasula mu mtumbwi, mara mtumbwi, usokiti mu nchi mahali pawaweriti waankugenda.²²Lishaka lalifatiti, mkutanu gwa guweriti gugoloka upandi wa bahari waoniti kuwela kwahela mtumbwi gwamonga aipoti guli gweni Yesu na wafundwa wakuyi waweriti waukweniti ndiri viraa wafundwa wakuyi wagenditi zau weni. ( ²³Tembela, kuweriti na wam,u wa mitubwi yairawili Tiberia pakwegelana mahali pa waliiti mikati baada ya Mtuakulavia shukrani).²⁴Lishaka mkutanu pauvimaniti kuwela si Yesu wala wafundwa wakuyi waweriti kulii, wau weni wakweniti mkati mwa mtumbwi wagenditii Kapernaumu pawamsakula Yesu. ²⁵Baada ya kumpata upandi mwimonga gwa ziwa wamkosiiti," Rabi gwiziti ndi aku?"²⁶Yesu kawankula, kawagambazia Amini, amini,mwansakula neni, ndara kwa toziya muwoniti ishara, bali mliiti mikati na kwikuta. ²⁷Mleki kushitendera lihengu shiboga sha kuharibika, bali mtendeli shiboga sha kudumu hata milele shili ambashi mwana gwa Adamu aklawapanani, kwa kuwela Mlungu Tati katura mihuri kumpindi kwakuyi."²⁸Su wamgambiriti," NIshi itupasa kutenda ili kuzitenda lihengu la Mlungu?" ²⁹Yesu kawankula," Ayi ndo lihengu la Mlungu: kwamba mumwani yomberi yakantumiti."³⁰Vinu wamgambazia," Ni ishara za zanakutendi , kwamba taweza kuziwona na kukwamini? Agutendi shishi? ³¹Tati wetu waweliti mana jangwani, gambila si ilembwiti," Kawapiti mikati kulawa mbinguni ili walii."³²Su yesu kawankula," Amini, amini, sio Musa ndiri yakawapiti mikati kulawa mbinguni, bali tati gwenu ndo yakawapiti mikati gwa nakaka kulawa mbinguni. ³³Kwa kuwela mkati gwa Mlungu ni guli gusulukagu kulawa mbinguni na kugupa ukomu ulimwengu. ³⁴Vinu wamgambazia," Mtua gutupanani mkati agu lishaka losseli."³⁵Yesu kawagambazia," Neni ndo mkati gwa ukomu, yombeli yakiza kwa neni apo kapati njala kayi na yombeli yakanamini apo kahisi kiu kamwe." ³⁶Tembela niwagambiliti kuwel;a, muwona, na badu hamweni woni. ³⁷Woseri ambau tati kanipa awizi kwa neni, na yoseli yakiza kwa neni apo nimwasili kunja nakaka.³⁸Kwa kuwela nsuluka kulawa mbinguni, si kwa ajili yakutenda ufiru wa neni , bali ufiru wakuyi wakantumiti. ³⁹Na aga ndo ufiru wakuyi wakantumiti, kwamba na nimwagamazia hata yumu gwa wali wakampa, bali niwafufuli lishaka la kumwishu. ⁴⁰Kwa kuwela au ndo ufiru wa Tati gwangu, kuwela yoseli yakamlola mwana kumwamini akapati ukomu wa milele, na neni animfufuli lishaka la kumwishu.⁴¹Su Wayahudi wamnung'unikila yomberi kwa toziya kazumbiti," Neni na mkati gwa gusulukiti kulawa mbinguni." ⁴²Wazumbiti," Ayu si Yesu mwana gwa Yusuphu, ambayi tati gwakuyina mau gwakuyi tummna" Iwela ashi vinu kazumba,' nsuluka kulawa mbinguni?"⁴³Yesu kankuliti, kawagambazia," Namung'unika muwamu wenu maweni. ⁴⁴Kwahela muntu yakiza kwangu pakanikwa ndiri na Tati gwangu yakantumiti, na neni animfufuli lishaka la kumwishu. ⁴⁵Kwa kuwela ilembwa mu manabii,' Awafundwi na Mlungu.' Kila yakapakanila na kulifunda kulawa kwa Tati, kiza kwa neni.⁴⁶Si kuwela kwana muntu yakamwoniti Tati, apoti yomberi yakalawa kwa Mlungu-kamwona Tati. ⁴⁷Amini, amini yombeli yakaamini kanaga ukomu wa milele.⁴⁸Neni na mkati gwa ukomu. ⁴⁹watati wenu waweriti manna jangwani, na wafuiti.⁵⁰Agu ndo mkati gusulukagu kalawa mbinguni, ili kuwela muntu kagulii sehemu yakuyi ili nakafua. ⁵¹Neni na mkati gwagulika gweni gusuluka kulawa mbinguni. Gambira muntu yoseli pakalia sehemu ya mkati agu, akaishi milele. Mkati naganiulavii ni shimba yangu kwa ajili ya ukomu wa ulimwengu."⁵²Wayahudi wakaririti weni kwa weni na kwanja kuzumbaziana na kuzumba," Muntu ayu akawezi ashi kutupanana shimba yakuyi tulii?" ⁵³Su Yesu kawagambira, " Amini, amini, pamguria ndiri shimba ya mwana gwa Adamu na kuiranda mwazi gwakuyi, apo mweli na ukomu mnkati mwenu.⁵⁴Yoseli yakalia shimba yangu na kuiranda mwazi gwangu kana ukomu wa milele, na neni animfufuli lishaka la kumwishu. ⁵⁵Kwa kuwela nshimba gwangu ni shiboga sha nakaka, na mwazi gwangu ni shinywaji sha nakaka. ⁵⁶Yombeli yakalia shimba yangu na kulanda mwazi gwangu hulikala mnkati mwangu, na neni mkati mwakuyi.⁵⁷Gambila Tati kana ukomu sikantumiti, na gambila ndambu yawela toziya ya Tati, na yombeli viraa kalikala kwa ntambu ya neni. ⁵⁸Agu ndo mkati yagasuluka kulawa mbinguni, si gambila vili watati wenu waliiti na kusokela. Yomberi yakagulia akati agu akalikali milele. ⁵⁹Yesu katakuliti mambu aga mnkati mwa sinagogi pakaweriti pakafunda kulawa Kapernaumu.⁶⁰Vinu wavua wa wafundwa wakuyi pawapikaniliti aga, wazumbiti ni lifundu likamala ni gani akawezi kulyanka?" ⁶¹Yesu toziya kavimaniti ya kuwela wafundwa wakuyi waweriti pawalinung'unikila jambu ali, kawagambazia je jambu ali liwakarazia?⁶²Vinu ayeli ashi pamumwaona mwana gwa Adamu pakasuluka kulawa pakalawiti kabla? ⁶³Ni Rohu yakalavia ukomu. Shimba ifaidiandiri shintu shoseri. visoweru vyazumbiti kwenu ni rohu na ni ukomu.⁶⁴Badu kuna wantu muwanu wenu yawaamini ndiri," Kwa toziya Yesu kavimaniti tangu kwanja uli yakaweza ndiri kuamini na yombeli mweni ekamsaliti. ⁶⁵Kawagambila, ni kwa sababu ayi niwagambazia kuwela kwahela muntu yakaweza kwiza kwaneni aipoti wamupa na Tati."⁶⁶Baada ya aga wafundwa wakuyi wavua wauyiti kumbeli na waambataniti kayi ndiri. ⁶⁷Yesu kawagambiliti wali kumi na wawili," Je na mwenga mfira kuwuka?" ⁶⁸Simon Petro kamwankuliti," Mtua tugendi kwa gaa kwani gwenga gwana visoweru vya ukomu wa milele, ⁶⁹na tuamini na kuvimana kuwela gwenga ni mnanagala gwa Mlungu."⁷⁰Yesu kawagambiliti," Je neni niwasaguliti ndiri mwenga, na yumu gwenu ni ibilisi? ⁷¹Vinu kaweliti pakaypwela kuhusu Yuda, mwana gwa Simoni Iskariote kwa kuwela kaweriti ni yombeli pakawela yumu gwa wali kumi na wawili, mweni ndo ekamsaliti Yesu.

Chapter 7

¹Na kumbeli kwa mambu aga Yesu kasafiriti hangu mu Glilaya, Kwa toziya kafiriti ndili kugenda uyahudini kwa toziya Wayahudi watenditi mipangu ya kumlaga. ²Vinu msambu gwa Wayahudi msambu gwa vibanda, iweliti pakwegela.³Vinu walongu wakuyi pawamgambila, ''Guuki mahali panu gugendi uyahudini, ili kuwela wafundwa waku vilavili waoni matendu yagugatenda. ⁴Kwa hela yakatenda loseli kwa siri iwapu mweni kafira kuvimanika wazi. Iwapu kangutenda mambu aga, Gulilangazii gamweni kwa ulimwengu.''⁵Hata walongu wakuyi viraa wamwaminiti ndili. ⁶Su Yesu paka mgambiliti, ''Lishaka langu aleni foku badu,viraa mara la tayari. ⁷Ulimwengu apo guwezi kuwakalalila mwenga, bali gunkalalila neni kwa tozia nana ushuuda kuwela matendu gakui ni madoda.⁸Mweni kugenda kamsambu; neni apo ng'endi mu msumbuagu kwa toziya muda gwangu agwenga kamilika badu.'' ⁹Baada ya kutakula mambu aga kwa wombeli, kasigaliti Galilaya.¹⁰Hata hangu, walongu wakuyi pawaweliti pawagenda mu msambu, ndo yombeli kagenditi, si kwa wazi bali kwa siri. ¹¹Wayahudi wawelitin pawamsakula mu msambu na kuzumba, ''Kakoshi?''¹²Kaweliti na wajudirianu gavua muwamu wa makutanu kumbindi kwakuyi. Wavua wazumbiti, ''Ni muntu mwema .''Wavua wazumbiti, ''Hapana, huwapozia makutanu.'' ¹³Hata hangu kwahela katakuliti mwazi kumpindi yakuyi kwa kuwatila Wayahudi.¹⁴Lishaka msambu gufika pakati, Yesu kakweniti kugenda hekaluni na kwanja kufunda. ¹⁵Wayahudi waweliti pawalikangasha na kuzumba, ''Kwa ntambu gaa muntu ayu kavimana mambu gavua? kasoma ndili kamwe.'' ¹⁶Yesu kawankuliti na kuwagambazia, ''Mafundu ganeni si ganeni, bali gakuyi mweni yakantumiti.¹⁷Iwapu yoseli akafiri kutenda ufiru wakuyi yombeli, Akavinani kuhusu mafundu aga gambila galawa kwa Mlungu, ama gtambila ntukula kulawa kwangu namweni. ¹⁸Kila ya katakula galawa kwakuyimweni usakula ukwisa wakuyi, kila ya kusakuli ukwisa wakuyi mweni yakantumiti, muntu ayi ni gwanakaka, na mkati mwakuyi kwahela kutotenda haki.¹⁹Musa kawapiti ndili mwenga sheria? Viraa kwahela hata yumu kati gwenu yakatenda sheria. Kwa shi mfira kundaga? ²⁰Makutanu wankuliti, ''Gwana pepu. Ga yakafira kukulaga?''²¹Yesu kawankuliti na kuwagambila, ''Ntenda lihengu limu, mwenga mwa woseli mlikangasha kwa sababu yakuyi. ²²Musa kawapiti tohara ( si kuwela ilawa kwa musa, bali ili ilawa kwa watatu), na misabati mumtahili muntu.²³Iwapo muntu pankaka tohara mu lisikula sabato ili kuwela sheria ya Musa naimegwa, kwashi mnkaralalila neni klwa toziya ni mtenda muntu kuwela mkomu kabisa mu sabato? ²⁴Namu hukumu kulinganila na mwonekanu, bali hukumu ni kwa haki.²⁵Wamu wau kulawa Yerusalemu kazumbiti, Ayi ndi yawamsakula kumlaga? ²⁶Na guloli, kayawela mwazili, na wazumbandili shoseli kumbindi kwakuyi. Apo iwezi kuwela kwa viongozi wavimana nakaka kuwela ayuni Kristo, iweza kuwela? ²⁷Tuvimana ayu muntu kulawa koshi. Kristo pakiza, hata hangu, kwahela hata yakavimanas kalawila koshi.''²⁸Yesu kaweliti pakapaza sauti yakuyi hekalini, paka funda na kuzumba, ''Mwenga mwa woseli mumana neni na muvima na kwa ndawila. Niziti ndili kwa nafasi yaneni, bali yombeli yakantumiti ni gwanakaka, na mummana ndili yombeli. ²⁹Nimmana yombeli toziya kwa kuyi na kuntumiti.'³⁰Waweliti pawajera kumbata, viraa kwahela hatayumu yakagolosia liwoku lakuyi kumbindi kwakuyi toziya lishaka lakuyi liweliti badu alenisoki. ³¹Hata hangu, wavua pamkutanu wamwaminiti. Wazumbiti, ''Kristo pakiza, akatenda ishara zivua kuliku zakatenditi muntu ayu?'' ³²Mafarisayo wawapikaniriti mkutanu pawaninita mambu aga kuhusu Yesu, na wakulu wa mkuhani na Mafarisayo wantumiti maafisa ili kumbata.³³Su Yesu pakatakuliti, ''Badu kwana muda kitambo napamuhela na mwenga, na baadayi ang'endi kwakuyi yombeli yaka ntumiti. ³⁴Amu sankuli wala apo muwoni; kulin kwa ng'enda, apo muwezi kwiza.''³⁵Kwa ndamu ayi Wayahudi walitakuziiti wombeli kwa wombeli, ''Muntu ayu akagendi koshi kuwelavatumwoni ndili? Akagendi kwa yawalitawanya kati ya bWayunani na kuwafunda Wayunani? ³⁶Ni shisowela gaa ashi shakatakuliti, ''Amsankuli wala apo mu mwoni; kuli kwa ng'enda apo mawezi?''³⁷Vinu mu lishaka la kumwishu, lishaka likulu la msambu Yesu kagolokiti kapaza sauti, pakazumba, ''Paiwela yoseli kana kiu, na kizi kwaneni kalandi. ³⁸Yombeli ya kanamini neni, Gambila maandiku sigazumba, kulawa mkati mwakuyi aitiririki mishemba ya mashi ga ukomu.''³⁹Viraa kazumbiti aga kuhusu rohu, ambayin wombeli wamwamini awamwonki; Rohu kaweliti badu akeni laviwi toziya Yesu kaweliti akeni kwiswi badu.⁴⁰Wamu waa makutanu, pawapikuniliti visowelu avi, wazumbiti, ''Nakaka ayu ni nabii.'' ⁴¹Wamonga wazumbiti,''Ayu ni Kristo.'' Laki i wamonga wazumbiti, ''shishi, kristo kawezaa kulawa Galilaya? ⁴²Maandiku gazumba ndilin kuwela Kristo akalawili mu ukolu wa Daudi na kulawa Berthlehemu, kujiji ambashi Daudi kaweliti?⁴³Hangu, pali ugolokiti mgawanyu kati ya makutanu kwa ajili yakuyi. ⁴⁴Wamonga kati yau ewamlemi, viraa kwahela ya kagolosia liwoku lakuyi kumpindi kwakuyi.⁴⁵Su wali maafisa wauyiti kwa wakulu wa makuhani na Mafarisayo, nawombeli wamgambiliti, ''kwa shi mmjega ndili?'' ⁴⁶Maafisa wankuliti, ''Kwahela muntu yakawaiti kutakula hangu gambila ayu kumbeli.''⁴⁷Su Mafarisayo pakawankuliti, ''Ni mwenga viraa mpoteziwa? ⁴⁸Kwana yoseli kati ya watawala yakamwamini, ama yoseli wa Mafarisayo? ⁴⁹Bali awa makutano yawamana ndili sheris - walaniwa.''⁵⁰Nikodemo kawagambiliti ( yombeli yaka mgenderiti yesu mu kashu paka yumu gwa Mafarisayo). ⁵¹Je sheria ya twenga imuhukumu muntu aipoti wakalala kwanja nakuvimana shakatenda?'' ⁵²Wamwankuliti na kumgambila, ''Na gwenga viraa gulawila Galilaya? Gusakuli na guwoni kwamba kwahela nabii yakalawila Galilaya.''⁵³(Guzingatii; Gamu matakuli ga Yohana 7:53-8: 11 kwahela mu nakala ziherepa za makashu). Su kila muntu kagendati ukaya kwakuyi.

Chapter 8

¹( Guzingatii: Guloli ufafanuzi gwa Yohana 7:53-8:11 hapo pampindi). Yesu kagenditi kulugongu mwa mizaetuni. ²Mandawila pee kiziti kayi hekaluni, na wantu woseri wamgendiriti; kalivagiti na kuwafunda. ³Waremba na Mafarisayo wamjegiti mwana mdala yakabatitwi mu kutenda mu shitendu kuzini. wamturiti pakati.⁴( Guzingatii: Guloli ufafanuzi gwa Yohana 7: 53-8:11 hapo pampindi). Ndipu wamgambiliti Yesu," Mfundwa, mwanamdala ayu wambata mu uzinzi, mu shitendu nakaka. ⁵Vinu, mu sheria, Musa katuamuru kuwaposha mabuhi wantu hawa, guzumba ashi kumbindi kwakuyi? ⁶wazumbiti aga ili kutega ili kuwela wapati jambnu la kumstak, viraa Yesu kangongonara pasi kalemba mu ardhi kwa shidole yakuyi.⁷( Guzingatii: Guloli ufafanuzi gwa Yohana 7:53 - 8:11 kumpindi hapo). Wapendereiti kumkosia, pakazumba na kuwagambira," ⁸Yombeli yakahela na madoda mu wamu mwenu, kaweli gwa kwanja kumposha mabuhi." Kang'ong'analiti kayi pasi, kalembiti mu ardhi na shala shakuyi.⁹( Guzingatii: Guloli ufafanuzi gwa Yohana 7: 53 - 8: 11 kumpindi ). Pawapikaniliti aga, waukiti yumu badala ya yumonga, kuanzia aliye mzewi. Kumwishu Yesu wamlekiti gweka yakuyi pamuhela na mwana mdara yakaweli pakati pau. ¹⁰Yesu kagorokiti na kumgambira," Mwanamdara, yawakustaki wakoshi? Kwahela hata yumu yakakuhukumu?" ¹¹Kazumbiti," Kwahela hata yumu Mtua." Yesu pakazumba," Hata neni apa nikuhukumu. Gugendi njira yakui kwanjila vinu kugendera nagutenda madoda kayi."¹²Kayi Yesu kayoweliti na wantu pakazumba," Neni na nuru ya ulimwengu; yombeli ya kufata apa kagendigendi mu giza bali akaweli na nuru ya ukomu." ¹³Mafarisayo wamgambiriti," Gulishuhudia gamweni; ushuhuda waku wanakaka ndiri."¹⁴Yesu kankula na kuwagambira," Hata handa anilishuhudia na mweni, ushuhuda gwangu nigwa nakaka. Nivimanamahali pa ndawiti na kuli kwang'enda, niraa mwenga mvimana ndiri kuli kwa ndawa ama kuli kwang'enda. ¹⁵Mwenga mwanguhukumu kishimba, neni apo hukumu yoseli. ¹⁶Neni handa pahukumu, hukumu yangu ni yanakaka. Toziya na gweka ndiri, bali na pamuhela na tati yakantumiti.¹⁷Yina, na mu sheria yenu ilembwa kuwela ushuhudawwa wantu wawili ni nakaka. ¹⁸Neni ndo yashuhudia, na Tati ya kantumiti kangushuhudia."¹⁹Wamgambiliti," Tati gwaku kakoshi?" Yesu kankuliti," Neni munmanandili wala Tati gwangu mmanandiri; eweli mumana neni, emummani na Tati ngwangu viraa." ²⁰Kazumbiti visoweru avi pakaweza pakwegera na hazina pakaweriti pakafunda hekaluni, na kwahela hata yumu ya kambatiti kwa toziya saa yakuyi iweriti badu ayenisoki.²¹Basi kawagambiliti kayi," Nankugenda zangu; amnisakuli na amfui mu madoda genu. kuli kwa ng'enda, apo mwezi kwiza." ²²Wayahudi wazumbiti ," Akavimani mweni, yombeli mweni kazumbiti, kuli kwa ng'enda apo muwezi kwiza?"²³Yesu kawagambiliti," Mlawa pasi' neni nilawa kumpindi. mwenga ni mwa ulimwengu agu; neni si gwa ulimwengu agu. ²⁴Kwa ndambu ayi, niwagambila kuwera amfui mu madoda genu. Vyamonga mwamini kuwela NENI NDIYE,ndo amfui mu madoda genu."²⁵Kwa ntambua ayi niwagambira, Gwenga ni gwa gani?" Yesu kawagambazia, uli yaniwagambiliti tangu kwanja. ²⁶Nanaga mambu gavua ga kutakula na hukumu kumbindi kwenu. Hata hangu, yombeli yakantumiti ni gwa nakaka; na mambu yanigapikanila kulawa kwakuyi, mambu aga nigazumba kwa ulimwengu." ²⁷Wamwelewitindiri kuwela kaweriti pakatakula nawa kuhusu Tati.²⁸Yesu kazumbiti;" Pamgorosia kumpindi mwana gwa muntu ndo pamuvimana kuwela NENI NDIYU, na kuwela ntenda ndiri shoseri kwa nafasi ya neni.Gambila Tati sikafunditi, ntakulamambu aga. ²⁹Yombeli yakantumiti ku pamuhela na neni, na yombeli kandeka ndiri gweka yangu, kuwela kila mara ntenda gali yagafiliziwa." ³⁰Lishaka Yesu pakazumbiti mambu aga, wavua wamwaminiti.³¹Yesu kazumbitikwa wali Wayahudi yawamwaminiti," Paiwera pamlikala mu shisoweru shangu su amuweli wafundwa wangu nakaka, ³²namwenga amvimani nakaka, na nakaka ayiwaturi huru." ³³Wamwankuliti," Twenga twa uzau gwa Ibrahimu na kamwe atweniwahi kuwera pasi pa utumwa wa yoseli; aguzumbashi," Atuturwi huru?"³⁴Yesu kawankuliti," Amini, amini, niwagambira, kila yakatenda madoda ni mtawilwa wa madoda. ³⁵Mtumwa apo kalikali ukaya kwakuyi lishaka loseli, mwana huduma masiku goseri. ³⁶Kwa hangu, paiwela mwana pakawatura huru, amuwweli huru nakaka kabisa."³⁷Nivimana kuwela mwenga ni mwa uzau gwa Ibrahimu; msakula kundaga kwa toziya shisoweru shangu shahela nafasi mkati mwenu. ³⁸Nzumba mambu aga yanigawona pamuhela na Tati gwangu, na mwenga vilavilii mtenda mambu ambayo mgapikanila kulawa kwa tati gwenu."³⁹Wankuliti na kuwagambazia, " Tati gwetu ni Abrahamu." Yesu kawagambila, handa mngelikuwa wana wa Ibrahimu, emtendi lihengu la Ibrahimu. ⁴⁰Hata vinu msakura kuniraga, muntu yakawagambazia nakaka kuwela mpikaniliti kulawa kwa Mlungu. Abrahamu katenditi ndiri hangu. ⁴¹Mtenda lihengu la Tati gwenu," Wamgambiliti," Tuzalikiti ndiri mu uzinzi, twanayi tatu yumu, Mlungu."⁴²Yesu kawagambazia," Paiwera Mlungu ni Tati gwenu, emunifiri neni, kwamana ndawa kwa Mlungu; wala nizandiri kwa nafasi wa neni, bali yombeli yakamtumiti. ⁴³Kwa shi mwelewandri visoweru vyangu? kwa toziya apo mwezi kuvumilila kupikanila visowelu vyangu. ⁴⁴Mwenga ni mwa Tati gwenu, shamshera, na mfira kutenda matamata ga watati wenu. Kaweriti mragaji tangu kwanja na apo guwezi kugoroka mu nakaka kwa toziya nakaka kwahela mkati mwakuyi. Pakatakula uwongu, kayowela kulawa mu asili yakuyi kwa toziya ni mwangu na Tati gwa uwongu.⁴⁵Hata vinu, toziya nzumba ili nakaka, mnaminindiri. ⁴⁶Ni gaa kati yenu yakashuhudia kuwela nana dhambi.?paiwela nzumba ili nakaka kwa shi munamini ndiri? ⁴⁷Yombeli yakawela gwa Mlungu hupikanila visoweru vya Mlungu; mwenga mugapikanila ndiri toziya mwenga si wa Mlungu."⁴⁸Wayahudi wamwankuliti na kumgambazia, tuzumba ndiri nakaka kuwela gwenga ni msamaria na gwana pepo?" ⁴⁹Yesu kankuliti, nahela pepo; viraa nimuheshimu Tati gwangu, nanyi muniheshimu ndiri.⁵⁰Sankulandiri ukwisa gwangu; kwana yumu yakasakula hukumu. ⁵¹Amini, amini, niwagambira, paiwela yoseli akalikoli visoweru vyangu, apo kawoni mauti kamwe."⁵²Wayahudi wamgambiriti," Vinu tuvimana kuwela gwana pepo. Abrahamu na nabii wafuiti; viraa guzumba,'Paiwela muntu pakalikola shisoweru shangu, apa kalawalili umauti.' ⁵³Gwenga gwa mkulu kuliku Tati gwetu Abrahamu yakafuiti, sivyo"? Manabii viraa wafuiti. Gwenga gulitenda kuwela gaa?"⁵⁴Yesu kankuliti, " Paiwera alinikwisi namweni, ukwisa gwangu ni buri; na Tati gwangu yakantukuza- uli yamzumba kuwela ni Mlungu gwenu. ⁵⁵Mwenga mummanandiri yombeli, viraa neni nimmanandiri; Aweri gambila mwenga, mwongu hata hangu, nimmana na visoweru vyakuyi nivibata. ⁵⁶Tati gwenu Abrahamu kashangiriiti pakaliona lishaka langu; kaiyoniti na kusekerela."⁵⁷Wayahudi wamgambiliti," Agweni fikizii umri gwamiaka hamsini badu, nagwenga gumuwona Ibrahimu?" ⁵⁸Yesu kawwgambiliti,"," Amini,amini, niwagambira, kabla ya Abrahamu akenizaliku, NENI NAPALAA." ⁵⁹Ndipu pawasokiti mabuhi wapati kumkoma, viraa Yesu kalfifiti na kulawa kunja pa hekalu.

Chapter 9

¹Lishaka, gambila Yesu pakaweliti pakapita, kamwoniti muntu kipofu tangu kuzalika kwakuyi. ²Wafundwa wakuyi wamkosiiti ," Rabi, gani ya katenditi dhambi muntu atu ama walela wakuyi, hata kazaliki kipofu?"³Yesu kawankuliti siyu," Siyu muntu ayu walka walela wakuyi yawatenditi dhambi bali lihengu la Mlungu lipati kuvugulilwa kupitira kwakuyi. ⁴Itupasa kutenda lihengu lakuyi yombeli yakantumiti lishaka badu ni paluwala. Pashiru piza lishaka ambali kwahela yanakawezi kutenda lihengu. ⁵Lishaka pawela ulimwenguni, neni na nuru ya ulimwengu."⁶Baada ya Yesu kuzumba visowelu avi, tatemiti mata mu ardhi, katenditi tope kuwela mate, na kamupiti uli muntu mumasu na lili tope. ⁷Kamgambiliti , gugendi gwakogi mu linegu la Siloamu ( yaitafsiriwa gambira yakalagalilwa')." Kwa hangu muntu ayu kagenditi, kanawa, na kauyiti, kankuwona.⁸Majirani wa yuli muntu na wali wamwoniti mwanzu gambila mluwaji wazumbiti," Je, ayu su uli muntu yakaweliti kal;ikala na kuluwa? Wamonga wazumbiti," Ni yombeli." ⁹Na wamonga wazumbiti," Hapana, bali kalifana na yombeli." viraakaweliti pakazumba ," Ni neni."¹⁰Wamgambiliti, " vinu masu gaku gavugulwa ashi?" ¹¹Kankuliti muntu yawamshema Yesu katenditi tope na kumpaka masu gangu na kung'ambila, ' Gugendi Siloamu gwakaligululi.' kwa hangu ng'enditi, na ngululiti, na mpatiti kuwona kayi." ¹²Wamgambiliti," Kakoshi?" kankuliti," Nivimana ndili."¹³Wampelekiti uli muntu yakaweliti kipofu kwa mafarisayo. ¹⁴Nayi iweriti lishaka la sabato lishaka Yesu pakanyawiti tope na kugafumbula masu gakuyi. ¹⁵Su kayi Mafarisayo wamkosiiti kapatiti ashi kuwona. Kawagambiliti," Katuliti litapaka mu masu gangu, ngululiti, na vinu weza kuwona."¹⁶Wamu ya Mafarisayo wazumbiti," Muntu ayu kalawa ndiri kwa Mlungu kwa toziya kaikora ndiri sabato." wamonga wazumbiti ," Iwezekana ashi muntu yakana dhambi kutenda ishara gambira azi?" Kwa ntambu ayi kuweliti na mgawanyiku kati yau. ¹⁷Su wamkosiiti kayi kipiofu," Guzumba ashi kumpindi kwakuyi kwa toziya kagafumbuliti masu gaku?" Kipofu kazumbiti,' Ni nabii." ¹⁸Hadi lishaka ali Wayahudi wamwaminiti ndiri kuwela kaweliuti kipofu na yomberi kapata kuwona, mpaka pa wamshemiti walela wakuyi yombeli yakapatiti kuwona.¹⁹Wawakosiiti walela, Je, Ayu ni mwana gwenu yamzumba kazalikiti kipofu? kaweza ashi kuwona?" ²⁰Hangu walela wakuyi wankuliti, " Tuvimana kuwela ayu ni mwana gwenu na kuwela kazalikiti kipofu. ²¹Ntambu gaa vini kawona, tuvimana ndiri, na yombeli yakamfumbuli masu gakuyi, tumana ndili. Mumkosii mweni. Ni muntu mkulu kaweza kujieleza mweni."²²Walela wakuyi wazumbiti mambu aga, kwa toziya wawatiriti wayahudi. Kwa vili Wayahudi waweliti kala wakubaliana kuwela ,paiwera yoseli pakajimila kuwela Yesu ni Kristo, awambaguli mu sinagogi. ²³Kwa toziya ayi, walela wakuyi wazumbiti," Ni muntu mzima, mumkosii mweni."²⁴Kwa hangu mara ya pili, wamshemiti yuli muntu kaweliti kuwra kipofu na kumgambvazia," Gumupi Mlungu ukwisa, tuvimana kuwela muntu atu kana dhambi." ²⁵Ndipu muntu uli kankuliti," Kaweli ni kana dhambi neni nivimana ndiri. Shintu shimu shanishimana: weliti kipofu na vinu wona."²⁶Ndipu wamgambiliti," Kakutenda shi? kagafumbuliti ashi masu gaku?" ²⁷Kankuliti ," Niwagambira kala, na mwenga apo mpikanili? kwa shishi mfira kupikanila kayi? mwenga mfirandiri kuwela wafundwa wakuyi viraa, hangu ndili? ²⁸Wamwingiliti na kuzumba," Gwenga ni gwa mfundwa gwakuyi, viraa twenga twa wafundwa wa Musa. ²⁹Tuvimana kuwela Mlungu kayoweliti na Musa, viraa kwa ayu muntu, vuvimana ndili kuli kwakalawila."³⁰Uli muntu kankuliti na kuwagambila," Kwa shi, ali ni jambu la kulikangasha, kuwela mvimana ndiri kwa kalawila , na badu kagafumbula masu gangu. ³¹Tuvimana kuwela Mlungu kawapikanila ndiri yawawela na madoda, viraa paiwela muntu yoseli kamwabudu Mlungu na kutenda ufiru wakuyi, Mlungu umpikanila.³²Tangu kwanja kwa ulimwengu ayeni wahi kulawila kamwe kupikanilwa kuwela yoseli kayafumbula masu ga muntu yakazalikiti kipofu. ³³Paiwela muntu ayu kalawandiri kwa Ml;ungu, ekatendi ndiri shoseri." ³⁴Wankuliti na kumgambira," Guzalikiti mu madoda wakaka na gwenga gu tufunda twenga? " ndo pawamwingiti kulawa mu sinagogi.³⁵Yesu kapikaniliti kuwela wamwoniti mu sinagogi. Kampatiti na kumgambazia," Gumwamini mwana gwa muntu?" ³⁶Kankuliti na kuzumba," bNi gaa, Mtua, ili na neni mpati kumwamini?" ³⁷Yesu kamgambiliti," Gumwona kala, na yagutakula nayi ndo yombeli." ³⁸Uli muntu kazumbiti," Mtua, na neni." ndo kamshuhudia.³⁹Yesu kazumbiti," Kwa hukumu niza mu ulimwengu agu ilikwamba wali yawaona ndiri wapati kuwona na wali yawaona waweli vipofu." ⁴⁰Wamu wa Mafarisayo waweriti pamuhela na yombeli wapakaniliti visoweru avi na kumkosia," Na twenga viraa ni vipofu? " ⁴¹Yesu kawagambiliti," Gambira amuweli vipofu emwelindili na madoda. Hata hangu, vinu mzumba,' Tuwona madoda genu galikala."

Chapter 10

¹Amin, amin niwagambira, yuli yakingira ndiri kupitila mlyangu gwa mwaziu la kondoru, kakwena kwa njira yamonga, muntu ayu ni mwivi na yakapoka. ²Yombeli yakingira pamlangu ni mchungaji wa kondoru.³Kwakuyi mlinzi gwa mlyangu humvugulila. Kondoru waipikanila liziwi lakuyi na kluwa kondoru wakuyi kwa matau gau na kuwalavia kunja. ⁴pakawalavia wali yawawela wakuyi; huwalongerela, mna kondoru humfata, kwa toziya waimana sauti yakuyi.⁵Apo wamsakuli muhenga viraa badala yakuyi awamwepuki kwa toziya wazimana ndiri sauti za wahenga." ⁶Yesu kazumbiti mfanu agu kwau, viraa welewiti ndiri mambu aga geni kaweliti pakazumba kwau.⁷Yesu kayoweliti nayi kayi," Amini, amini niwagambila, Neni ni mlyangu gwa kondoro. ⁸Woseli yawaninilongolela ni wezi na wapokaji, Viraa kondoru wawapikaniliti ndiri.⁹Neni na Mlungu. yoseli yakingila kupitira kwa nen, aka lopolwi; akingiri mnumbba na kulawa, nayombeli akalipanani malisho. ¹⁰Mwivi kizandiri aipoti kiwa, kulaga, na kwagamazia Niza ili kuwela wapati ukomu na waweli nagu tele.¹¹Neni na mchungaji muheri; Mchungaji muheli ugulavia ukomu wakuyi kwa ajili ya kondoru. ¹²Ndumi ndumi yakaajiriwa, na si mchungaji, mweni kondoru mali yakuyi ndiri, ng'ang'a mwitu pawiza na kuweleka na kuwatuga kondoru. ¹³Na wang'ang'a mwitu huwabata na kuwatawanya. Kutuga toziya ni ntumi ntumi yakaajiliwa na apo kawajali kondoru.¹⁴Neni na mchungaji muheli, na niwamana yawawela wangu nawombeli yawawela wangu wamama neni. ¹⁵Tati kamana, naneni nimana Tati, na neni nangulavia ukumu wangu kwa ajiri ya kondoru. ¹⁶Nanawa kondoru wavua weni walizizi alindiri.Aawa viraa, inipasa kuwajega, nawombeli awapikanili sauti yangu ili kuwela paweli na kundi limu na mchungaji yumu.¹⁷Ayi ndo, sababu ya tati kunfira; Nigulavii ukomu wangu alafu nigutwa kayi. ¹⁸Kwahela yaguguto la kulawa kwa neni, Viraa neni nigulavia na mweni. Nanaga mamlaka ga klugulavia, na nanaga mamlaka ga kugutwa viraa. Nilyanka lagilu ali kulawa kwa Tati.¹⁹Mgawanyiku kayi gulawiti pakati pa wayahudi kvua sababu ya visowelu avi. ²⁰Wavua wau watukuliti,''Kana pepo na kana lukwari. kwashi mumpikanila?'' ²¹Wamonga wayoweliti,''Aga si matakula ga muntu yakana pagawa na pepo. Pepo liweza kufumbula musu ga kipofu?''²²Ndipu kiziti mu msambu gwa kuterwa wakfu Yerusalemu. ²³Liweliti lishaka la mbepu, na Yesu kaweliti pakagendagenda hekaluni mu ukumbi gwa selemani. ²⁴Ndipu Wayahudi pawamzinga na kumgambila,''Hadi ndi agutu tuli mu mashaka? Kama pa gwenga ni kristo, gutu gambili wazi.²⁵Yesu kawankuliti,''Niwagambila kala viraa mwamini ndiri. lihengu la ntenda kwa litau la tati gwangu, azi zishudia kumpindi kwangu. ²⁶Hata hangu apo mwanini toziya mwenga mwa kondoru wangu ndiri.²⁷Kondoru wa neni waipakanila sauti ya neni, Niwamana, na wombeli wamana neni. ²⁸Niwapanana ukomu wa milele; apo wagamili kamwe, na kwahela hata yumu yakawanyasuli kulawa mumawoku mwangu.²⁹Tati gwangu, yakanupiti awa, ni mkulu kuliku wamonga woseli, na kwahela hata yumu yakawela na uwezu kupoka kulawa muwawoku ga Tati. ³⁰Neni na Tati yumu.'' ³¹Wajegiti mabuhi ili wamposhori kayi.³²Yesu kawankula," Niwalangazia kala lihengu langu liherepa kulawa kwa Tati. Kwa lihengu lashi kati la azi mfira kumpasha mabuhi?" ³³Wayahudi wamwankuliti," Apa tukupashi gwenga kwa lihengu loseli lilii liherepa , viraa kwa kukufuru, kwa toziya gwenga, gwa muntu yagulitenda guwela Mlungu."³⁴Yesu kawankuliti," Ilembwiti mu sheria yenu,'Nzumbiti ," mwenga ni miungu'"?" ³⁵Paiweliti kawashema milungu, kwa wali weni shisoweru sha Mlungu shiwawiziliti( na maandiku apo guwezi kumegwa). ³⁶Mzumba kumpindi kwa yuli ambayi Tati kamlaviiti na kumlagalila ku ulimwengu ,' Gukufuru',kwa tozia nzumbiti , neni na mwana gwa Mlungu'?³⁷" Paiwela ntenda ndili lihengu la Tati gwangu, namnamini. ³⁸Hata hangu, paiwela nakutyenda , hata pamwamini ndiri, muziamini lihengu ili kwamba muwezi kuvimana na kutambua kuwela Tati ka mkati mwanguy na neni na mkati mwa Tati." ³⁹Wajeriti kumbata Yesu, viraa kagenditi zakuyi kulawa mumawoku gau.⁴⁰Yesu kagenditi zakuyi kayi kumwambu kwa Yordani sehemu yeni yohana kaweriti pakabatiza kwanja, na kalikaliti aku. ⁴¹Wantu wavua wiziti kwa Yesu . wendeleiti kuzumba," Yohana nakak katenditio ndiri ishara yoseli iliya, vilaa mambua aga katakuliti yohana kumbindi kwa muntu ayu na nakaka." ⁴²Wantu wavua wamwaminiti Yesu palia.

Chapter 11

¹Vinu muntu litau lakuyi Lazaro kaweliti Mgonju. Kalawiliti Bethania, shijiji sha Maramu na dada yakuyi Martha. ²Kaweliti ni Mariamu yuli yuli yakampakiti Mtua Marhamu na kumfufa magulu gakuyi kwa mvili zakuyi, mweni ni mlongu gwakuyi Lazaro kaweriti ni mgonju.³⁴Ndipu dada awa watumiti ujumbi kwa Yesu na kuzumba," Mtua, guloli yuli gumfiriti kaluwala." Yesu pakapikaniliti kazumbiti," Ugonju au si wa mauti, viraa badala yakuyi ni kwa ukwisa gwa Mlungu ili kwamba mwana gwa Mlungu apai kukwisa mu au ugonju."⁵Yesu kamfiriti Martha na dada yakuyi na Lazaro. ⁶Pakapikaniliti kuwera Lazaro ni mgonju, Yesu kalikala siku mbili mahali pakaweriti. ⁷Ndipu baada ya ali kawagambiriti wafundwa wakuyi," Tugendi Uyahudi kayi."⁸Wafundwa wamkosiiti, "Rabi, Wayahudi wajeriti kukupasha mabuhi, na gwenga gufira kuuya kayi?" ⁹Yesu kawankuriti," Saa za paluwala ni kumi na mbili? muntu pakagendagenda paluwala apo kawezi kulikwala, kwa toziya kawona kwa nuru ya paluala.¹⁰Hata hangu, paiwela kagendagenda pashiru, akalikwali toziya nuru ya kwahela mkati mwakuyi." ¹¹Yesu kazumbiti mambuaga na baada ya mambu aga, kawagambira," Ganja gwetu Lazaro kugonja, viraa nankugenda ili kwamba mbati kumwisia kulawa kwa mbota."¹²Ndipu wafundwa wamgambazia," Mtua, handa pakagonja, akimuki. ¹³Lishaka ali Yesu kaweliti pakayowela habari za kifu cha Lazaro, viraa wombeli wazaniti katakula kumbindi pa kugonja mu mbota. ¹⁴Ndipu Yesu kayoweriti na mwaziu," Lazaro kafua.¹⁵Nana furaha kwa ajili ya mwenga, kuwera weliti ndili kuli ili kwamba mpiti kwanini. Natwenda kwakuyi." ¹⁶Vinu Tomaso, yakaweriti pacha, kawagambiliti wafundwa waya guwi, ''Natwenga tugendi viraa twakasokeli viraa pamuhela na Yesu.''¹⁷Lishaka Yesu pakiziti, kawoniti kara Lazaro kutulwa kala mu likaburi masiku gamsheshi. ¹⁸Nayi Bethinia iweliti pagwegela na Yerusalemu gambila kilomita arobaini na tanu hangu. ¹⁹Wavua kati ya wayahidi wiziti kwa Matha na Mariamu kuwababa mawoku kwa ajili ya mrongu gwau. ²⁰Su Matha pakapikaniti kuwela Yesu kankwiza, kagenditi kuliwona nayi, viraa Mariamu kagenditi kulikala ukaya.²¹Su Matha kamgambiliti Yesu, ''Mtua, kama eguweli panu, kakagwangu epu kafui. ²²Hata vinu, nivimana ya kuwela loseli lanaguluwi kulawa kwa Mlungu, akakupana.'' ²³Yesu kamgambila, kaka gwaku akafufuki kayi.''²⁴Matha kamgambila, kaka gwaku akufufuki kayi.'' Matha kamgambizia, nivimana kuwela afufuki lishaka la kumwishu.'' ²⁵Yesu kamgambiriti, ''neni na ufufuu wa ukomu; yombeli yakanamini, tembela akafui, hata hangu akawela kalikala; ²⁶Na yombeli ya kuishi na kunamini neni apo kafui. Galiami i ali?''²⁷Kamgambiliti,'' yina, Mtia namini kuwela gwenga ni Kristo, mwana gwa mlingu, yombeli ya kiza mu ulimwengu.'' ²⁸Pakaweliti kazumba ali, kagenditi zakuyi na kumshema dada gwa kuyi Mariamu faraghani. Pakazumba, ''mfunda kapanu na kakushema.'' ²⁹Mariamu pakapikaniriti aga, kagorokiti kwa karongola na kugenda kwa Yesu.³⁰Na yombeli Yesu kaweliti akeniyizi pakati pashijiji, bali kaweliti badu mahali pakaliuwoniti na Matha. ³¹Su Wayahudi ya waweliti na Mariamu mukati mwa numba na wali yawaweliti pawamfariji,pawamwoniti kagoloka karongola na kulawa kunja, wamfatiti kuwela, wavimaniti kuwela kamukugenda mu likabuli wakalili aku. ³²Su Mariamu, pakasokiti paliya Yesu pakaweliti kumwona na kugua pasi pa maguru na kumgamvila, ''Mtua, pamu egu weli panu, Mrongu gwangu epo kafui.''³³Yesu pakamwoniti kamukulila, na Wayahudi ya wiziti pamuhela na yomberi waweliti pawalila vira. Kaomboleziti mu rohu na kufadhaika; ³⁴Kazumbiti, ''mumginjeka koshi? wamgambila, mtia, gwizi guloli.'' ³⁵Yesu kaliliti.³⁶Ndipu Wayahudi wazimbiti, ''Guloli Sikamfiriti Lazaro!'' ³⁷Viraa wamonga mu wamu wau wazumbiti, ''Ayi mdili, wantu yakafumbiti masu ga uliya yakaweliti kipofu, kawweziti ndili kutenda muntu ayi nakafua?''³⁸NdipuYesu, hali pakaombeleza mu nafsi yakuyi kayi, kagenditi mu likaburi. Vinu liweliti pangu, na libuhi liwela kumpindi kwa kuyi. ³⁹Yesu kazumbiti, '' miliusii libuhi.'' Matha, dada gwakuyi na Lazaro, yombveri ya kafuiti, kamgambiliti Yesu, ''Mtua, kwa muda agu, shimba aiweli iwola, kwa tonziya kawela kala mauti kwa masiku gamsheshi.'' ⁴⁰Yesu kamgambiliti,'' neni nikugambilia ndili kwa kuwela, kama pagwamini, aguwoni ukwisa wa Mlungu?''⁴¹Kwa ndambu ayi wahusiiti libuhi. Yesu kagolosiiti masu gakuyi kumbindi na kuzumba, ''Tati, nikushikulu kwa kuwela vgumpinkanila. ⁴²Nivimana kuwela gumpikanila mara zoseli, viraa ni sababu ya kusanyiku linin ligoloka kuzinga kuwela zumba aga, ili kuwela wapati kwamini kuwa gwenga guntuma.''⁴³Baada ya kuzumba aga, kagutii kwa sauti nkulu,''Lazaro, gulawi kunja!'' ⁴⁴Mutu kalawiti kunja wamtawa mnawoku na magulu kwa sanda za kuzikila, na sheni shakuyi shitawinti na shitambala. ''Yesu kawagambiliti, ''mumvugulu mumleki kagendi.''⁴⁵Ndipu Wayahudi wavua yawizsiti kwa Mariamu na kuwona Yesu shaka tenditi, wamwaminiti; ⁴⁶Viraa wamu wau wagenditi kwa mafarisayo na kuwagambila mambu yakatenditi Yesu.⁴⁷Ndipu wakulu wa makwani na mafarisayo na kuwagambila mambu yakatenditi Yesu. ⁴⁸Paiwerapatumleka hangu gweka yakuyi, woseli awamwamini; Warumi awazi na kutora vyoseli petu na taifa letu.⁴⁹Hta hangu, muntu yumu kati yau, kayafa, yakaweliti kuhani mkulu mwaka mwaka agu, kamgambiliti, ''mvimana ndili shoseli na kaka. ⁵⁰Muvimana ndili kwamba yataa kwa ajili yenu kwamba muntu yumu yapaswa kufua kwa ajili ya wantu kuliku taifa loseli kwagamila.''⁵¹Aga kagazumba ndili kwa sababbu yakuyi mweni, badala yakuyi, kwa kuwela kuweliti kuhani mkulu mwaka guli, watungiti kuwela Yesu akafui kwa ajili ya taifa; ⁵²Na si kwa taifa gweka, bali Yesu kupati vilavili kuwakusanya wana wa Mlungu weni walitawanya sehemu za kutali kutali. ⁵³Kwa ntambu ayi kwanjila lishaka ali na kugendela wapangiti namna ya kumlaga Yesu.⁵⁴Yesu kagenditi ndili kayi waziwazi patatipa Wayahudi, bali kawukiti panu na kugenda nchi yaiwela pakwegela na janwa mu muji yagushemwa Efraimu. Panu kalikuliti na wafundwa. ⁵⁵Vinu Pasaka ya Wayahudi iweliti pakwegela , na wavua wakweniti kugenda Yerusalemu panja pa mji kumberli kwa pasaka ili wapati kulitakasa weni.⁵⁶Waweriti pawamsakula Yesu, na kulayumu paweliti pawa goloka hekaluni,' ''murihola shi? kwamba apokizi mu msambu?'' ⁵⁷Lishaka ali wakulu wa makuhani na Mafarisayo waweliti wa lavia amri kwamba paiwela yumu akavimani Yesu pakawela, ipasa kulavia taarifa ili wapati kumbata.

Chapter 12

¹Masiku sita kumbeli kwa pasaka, Yesu kagenditi Bethania, pakaweliti Lazaro, yomberi mweni yakamfufuiiti kulawa mu wafu. ²Vinu wamtaliti shiboga sha jioni aku, na Martha kamtumikiliti lishaka ali Lazaro kaweliti yumu gwa walivagiti pashiboga na Yesu. ³Kisha Mariamu katoliti ratli ya manukato yaganyawitwi kwa narda safi, gana thamani kulu, kampakaziya Yesu mumagulu, na kufuta magulu kwa mvili zakuyi; numba yoseli imeniwiti na harufu ya manukato.⁴Yuda Iskariote, yumu gwa wali wafundwa wakuyi, mweni ndo yakamsaliti Yesu katakuliti, " ⁵kwashi manukatu aga egauzwi kwa dinari mia tatu na kuwapanana maskini?" ⁶Na yombeli kazumbiti aga, si kwa kuwahurumila maskini, bali kwa toziya kaweliti mwivi: yombeli ndo yakqbatiti mfuku gwa senti na kaweliti kutola vimu vya watuliti amu kwa ajili yakuyi mweni.⁷Yesu kazumbiti, " Mumleki katuli shakanashi kwa ajili ya siku ya maziku ganeni. ⁸Maskini amuweli nawa masiku goseli; lakini apa mweli na neni masiku goseli."⁹Basi umati mkulu gwa Wayahudi wapatiti kuvimana kuwela Yesu kapanu, na wombeli wiziti, si kwa ajili ya Yesu tu, ila wamwoni na Lazaro ambayi mweni Yesu kamfufula kulawa kwa Yesu. ¹⁰Nawombeli wakulu wa makuhani watenditi shauri ili wamlagali Lazaro; ¹¹maana kwa ajili yakuyi wavua kati ya Wayahudi wagendi zau na kumwamini Yesu.¹²Na lishaka la pili umati mkulu wiziti mu msambu. Pawapikaniriti ya kuwela Yesu kankwiza Yerusalemu, ¹³watoriti ntami za mitera ya mitende n akulawa kunja kugenda kumlaki na wakomiti umati," Hosana! Kabarikiwa yomberi yakiza kwa litau la Mtua, M falme gwa Israeli."¹⁴Yesu kampatiti mwana- kakweniti; Gambila vilisilembwitwi, ¹⁵Nagutila,binti sayuni; guloli mfalme gwaku kankwiza, kakwena na mwana- punda."¹⁶Wafundwa wakuyi wagelewiti ndiri mambu aga pali kwanja; viraa Yesu pawamkwisiti, ndipu pawakumbukiti kuwela mambu aga galembwiti yombeli na mweni katenda mambu aga kwakuyi.¹⁷Vinu lili likundi la wantu waweliti pamuhela na Yesu lishaka pakamshemiti Lazaro kaburini, washuhudiiti kwa wavua. ¹⁸Na iweliti kwa sababu ayi viraa kwamba kundi la wantu wagenditi kumlaki kwa toziya wapikaniliti kwamba katenditi ishara gambira ayi. ¹⁹Mafarisayo walizumbiana weni kwa wewni," Guloli, vinu apa mwezi kutenda loseli; guloli ulimwengu ugenda kwakuyi."²⁰Vinu baadhi ya Wayunani Wayunani waweliti mu wamu waweli yawagenditi kumwabudu mu msambu. ²¹Awa wamgenderiti Filipo, ambayi kalawa Bethsaida ya Galilaya, " Mtua, twenga twana mata ga kumwona Yesu." ²²Filipo kagenditi kumgambila Andrea; Andrea na Filipo wagenditi kumgambila Yesu.²³Yesu kawankuliti pakazumba ," Lishaka lisoko kwa ajili ya mwana gwa Adamu kumkwisa. ²⁴Amini, amini, niwagambila, chembi ya nganu paigua ndiri pakati pa nchi paifua, hulikala ndambu ila ilii gweka yakuyi; bali paifua, aileli matunda gavua.²⁵Yombeli yakafira ukomu wakuyi akauwagamizii; bali yombeli ya kautora ukomu wakuyi mu ulimwengu agu akasalimishi hata kwa ukomu wa milele. ²⁶Muntu yoseli pakantumikila neni, na kafuati; na neni pawela , na ndo ntumintumi gwangu akaweli. Muntu yoseli pakantumikila, Tati akamuheshimu.²⁷Vinu roho yangu ifadhaika: na neni nizumbi ashi? Tati, ngundopoli mu lishaka ali'? viraa ni kwa kusudi ali nsoka lishaka ali. ²⁸Tati, gulikwisi litau laku." Su sauti yiza kulawa mbinguni na kuzumba," Nilikwisa na neni anilikwisi kayi." ²⁹Vinu mkutano yagugolokiti pakwegela na yombeli wapikaniliti. Wazumbiti ya kwamba kuwera ngurumo. Wamonga wazumbiti, " Mahoka kazumba na yombeli.³⁰Yesu kankuliti na kuzumba," Sauti ayi yiza ndiri kwa ajili ya neni, bali kwa ajili ya mwenga. ³¹Vinu hukumu ya ulimwengu agu pa palaa: Vinu mkulu gwa ulimwengu agu akwaswili kunja.³²Na neni weliti pampindi pa nchi, aniwaniki woseli kwa neni." ³³Yakazumbiti aga kanangaziti ni mauti gani yanakafu."³⁴Mkutano amwankuliti," Twenga tupikanila mu sheria yakuwela Kristo akadumu milele. Na gwenga guzumba ashi, ' Mwana gwa Adamu ni lazima kagolosiwi kumbindi? Ayu mwana gwa muntu gani? " ³⁵Basi Yesu kawagambiliti," Nuru paiwela pamuhela na mwenga muda mdidini- mgendi vmadamu mwana nuru, ili kuwera giza na liza kuwaweza. Yombeli yakagenda mu giza kavimana ndirikwa kugenda. ³⁶Mngali mwanayi nuru, muiamini nuru ayi ili mpati kuwela mwa wana wa nuru, " Yesu kazumbiti aga klisha kagenditi zakuyi kulififa na wamwonandili.³⁷Tembela Yesu katenditi iushara zivua namna ayi palongolu pau, badu wamaminindiri. ³⁸ili kulitimii shisoweru sha nanii Isaya, lakazumbiti: " Mtua , ni gazisadikiti habari zetu? na liwoku la Mtuwa bkavugulilwa gani?"³⁹Ndo sababu wau wwamwaminitindiri, maana Isaya kazumbiti kayi, " ⁴⁰Kawapofozia masu, na kaitenda ikamala miyou yau; na pawaokaoka na neni niwaponazia."⁴¹Isaya kazumbiti visowelu aga kwa kuwela kauwoniti ukwisa wa Yesu na katakuliti habari zakuyi. ⁴²Walakini hnada wakulu wavua wamwamiti Yesu; viraa toziya ya Mfarisayo, wakiliti ndiri ili nawiza kubagulwa masinagogi. ⁴³Wafiriti ukwisa kwa wanadamu kuliku ukwisu wa ulawila kwa Mlungu.⁴⁴Yesu kagutiti sauti na kuzumba," Yombeli yakaamini neni kanamini neni tu bali ⁴⁵na yombeli ya kantumiti neni, na yombeli yakamona neni kamwona yakantuma.⁴⁶Neni niza gambila nuru ulimwenguni ili kila muntu, yakanamini neni nakalikala mu giza. ⁴⁷Paiwela muntu yoseli pakapikanila visowelu vyangu viraa kagabata ndili, neni apo nimuhukumu; maana niza ndiri ili niguhukumu ulimwengu, bali nigulopoli ulimwengu.⁴⁸Yombeli yakafira ndili neni yakalema visowelu vyangu, kanayi hukumu: shisowelu ashi shantakula ndo lani muhukumu lishaka la kumwishu. ⁴⁹Maana neni nzumbiti ndili kwa nafasi yangu tu. Bali ya kampelekiti, yombeli mweni kanagalila yanigatakulana nanigazumbi. ⁵⁰Na neni nivimana kuwela lagilu lakuyi ni ukomu wa milele; basi aga yanigatakula neni- gambila Tati sikang'ambili, ndivyo sizumba."

Chapter 13

¹Vinu kabla ya msambu gwa pasaka,kwa toziya Yesu kavimaniti kuwela lishaka lakuyi lisokiti mweni kalawiti mu nunia ayi kugenda kwa Tati, pakawela kuwafira wantu wakuyi weni wawelitiduniani,kawapiti upeo. ²Na ibilisi kaweliti kutulwa kala kwa moyu gwa Yuda Isikariote, mwana gwa Simoni, kusaliti Yesu.³Yesu kavimaniti kuwa Tati katula vintu vyoseri mu mawoku gakuyi na kuwela kalawa kwa Mlungu na kaweriti kangugenda kayi na Mlungu. ⁴Kimukiti mushiboga na katandikiti pasi nguu yakuyi ya kunja. Kisha katorii taulu la kulitawa mweni. ⁵Kisha katuliti mashi mu bakuli na kwanja kuwabagula magulu wafundwa wakuyi na kuwafuta na taulo leni kalikawiti yombeli mweni.⁶Kiziti kwa Simoni Petro, na Petro kamgambila," Mtua, gufira kungulula magulu gangu?" ⁷Yesu kankuliti na bkumgambila," Lantenda gulimonandiri vinu, viraa agwelewi badayi." ⁸Petro kamgambila," Apo gungululi magulu gangu kamwe." Yesu klankuliti," Paiwela pani kugulula ndiri, apo guweli na sehemu pamuhela na neni." ⁹Simoni Petro kamgambila," Mtua, nagugulula mawoku gangu btu, bali viraa na mawoku na mtui gwangu."¹⁰Yesu kawagambiliti," Yoseli ambayi kogakala apa kafira kaga aipoti magulu gakuyi na kuwela safi shimba yakuyi yoseli; mwenga muweri safi, lakini si nyoseli." ¹¹Kwa kuwela Yesu kamaniti uli yakumsaliti, ayi ndo sababu kazumbiti, si moseli muwela muherepa."¹²Lishaka Yesu pakaweliti kawagulula magulu gau pakaweliti katora kala nguu yakuyi na kulikala kayi, Kawagambiliti," Je mwelewa shili niwatendera? ¹³Mwanishema neni" Mfunda" na Mtua ayi kazumba nakaka, maana nmdambu ya iwela. ¹⁴Paiwela na Mtua gwa mfunda, niwagulula magulu genu, mwenga viraaa iwapasa kuwagulura wayenu magululu. ¹⁵Kwa kuwela niwapa mfanu ili kuwela mwenga mtendi gambira nenbi sintendi mwenga.¹⁶Amini, amini, niwagambila, mtumwa si mkulu kuliku mtua gwakuyi; wala uli mweni yakatumwa ni mkulu kuliku uli yakamtumiti. ¹⁷Paiwela guvimana mambu aga, gubarikiwa gwakagatendi. ¹⁸Mzumbandiri kuhusu mwenga mwa woseli, ka kuwela niwamana wali waniwasaguliti - bali nzumba aga ili maandiku gawezi kukamilika: ' Yombeli yakalia mkati gwangu kangorosia shisiginu shakuyi.'¹⁹Niwagambila ali vinu alenilawali ili pailawila, wezi kuamini kuwela neni NDIYE. " ²⁰Amini, amini, niwagambili yakananka neni kamwanka yombeli ya nimtuma na uli yakananka neni humwanka uli yakantuma neni."²¹Lishaka Yesu pakazumbiti aga, kasumbukiti mu roho, kashuhudiiti na kuzumba," Amini, amini , niwagambila kwamba yumu gwenu ankusaliti." ²²Wafundwa wakuyi wamririti mweni, na kulikangasha kwa ajili ya gani kataliti.²³Kaweliti mu meza, yumu gwa wafundwa wakuyi kegema pashifua pa Yesu uli ambayi Yesu kamfiriti. ²⁴SImoni Petro kamkosiiti mfundwa ayu na kuzumba," Mutugambili ni yoshi mweni kwakuyi kamyowelela." ²⁵Mfundwa uli ykagema mu shifua sha Yesu na kumgambila, " Mtua, ni gani?"²⁶Kisha Yesu kankuliti," Ni kwa yombeli yanayi shovi shipandi sha mkati na kumupa. " Hangu pakaweliti kutora mkati kamupiti Yuda mwana gwa Simoni Iskariote. ²⁷Na baada ya mkati, Shetani kamwingiliti, Kisha Yesu kamgambiliti," Shilii ambashi gufira kutenda gutendi kalongola."²⁸Vinu kwahela m,untu mu meza kavimaniti toziya ya Yesu kuzumba jambu ali kwakuyi. ²⁹Wamu wau wazumbiti kwamba, kwa sababu Yuda kakolityi mfuku gwa senti, Yesu kamgambiliti, " Guhemeli vintu vya kufira kwa ajili ya sikukuu," ama kuwela ikupasa kulavia shintu kwa maskini. ³⁰Baada ya Yuda kwanka mkati, kal;awiti kunja upesi; na iweriti pashiru.³¹Lishaka Yuda pakaweliti kankuuka, Yesu kazumbiti," Vinu mwana gwa Adamu akakwisi, na Mlungu katukuzwa mu yombeli. ³²Mlungu akamkwisi mu yombeli mweni, na akamkwisi kalongora. ³³Wana wadidini, napalapa pamuhel ana mwenga kwa kitambu kidogu. Animsakuli, na gambila siniwagambila Wayahudi, ' Kwa ng'enda apa muwezi kwiza.' vinu niwagambila mwenga viraa.³⁴Niwapa amri syayi kuwela mrifiri; handa neni siniwafiriti mwenga, vira hangu na mwenga viraa iwapasa kulifira mwenga kwa mwenga. ³⁵Kwa ajili ya ali wantu awavimani kua mwenga ni mwawafundwa waneni, paiwera mwana ufiru wa kila yumu na yamonga."³⁶Simoni petro kamgambiriti, ' mtua, gwangugenda koshi? Yesu kankuliti," Mahali pang'enda vinu apo guwezi kufuata, viraa agu fanti baaadayi." ³⁷Petro kamgambiliti," Mtua, kwa shi nanikufuata hata vinu? neni anigalavii maisha gangu kwa ajili yaku." ³⁸Yesu kankuliti," Je agugalavii maisha gaku kwa ajili ya neni? Amini amini nakugambira njogoru apekawiki kabla gwa agweni nkani mara tatu."

Chapter 14

¹" Naguruhusu moyu gwaku kuwela mu mahangaiku. Gumwoamini Mlungu gunamini na neni. ²Mu numba ya Tati gwangu mwana makazi gavua ga kulikala; gambila eiweliu ndiri hangu, eweri nikugambila , kwa vili nankugenda kukutanga mahali kwa ajili yaku. ³Pamu pang'enda na kuwatanda mahali, anizi kayi kuwakaribisha kwa neni, ili mahali pawela neni na mwenga muwepu.⁴Muvimana njila ya mahali pa ng'enda." ⁵Tomaso kamgambiliti Yesu ," Mtua, guvimana ndiri mahali kwa kugenda , Je! Tuweza kuiomana njira? ⁶Yesu kawagambila , " Neni ndo njira, nakaka , na ukomu; kwahela yakaweza kwiza kwa Tati aipoti kupitira kwa neni. ⁷Handa amumaniti neni, amuweli mummana Tati gwangu viraa; kwa njila vinu na kwenderea amumnaoni na muwawona kala yombeli."⁸Philipo kamgambiliti Yesu," Mtua, gutulangazii Tati, na hangu aiweli itutosha. ⁹Yesu kamgambazia," Welitindiri pamuhela na mwenga kwa muda gutangala, na badu gumanandiri neni, Philipo? Yoseli yakamona neni kamwona Tati; Ntambu ga zuzumba,' Gutangalazii Tati'?¹⁰Mwaminindiri kuwela nini ni mkati pa Tati, na Tati ka mnkati mwangu? Visowelu vyantakula kwenu nzumbandiri kwa kusudi langu namweni; badala yakuyi, ni Tati ya kalikala pakati paneni yakatenda lihengu lakuyi. ¹¹Gunamini neni, kwamba mkati mwa Tati na Tati kamkati mwangu; Kadharika gunaminii neni toziya ya lihengu langu hasa.¹²Amini, amini niwagambira, yomberi yakaamini, neni na lihengu lili la ntenda, akazitenda lihengu ali viraa; akatendi hata lihengu likulu kwa toziya nangugenda kwa Tati. ¹³Shoseli pamlua kwa litau langu, anitendi ili kuwela Tati wamkwisi kupitila mwana. ¹⁴Hanga pamlua shintu shoseli mu litau langu, ali antendi.¹⁵Handa pamfira, amzikori amri za neni. ¹⁶Na animluwi Tati, na yombeli akawapi yakawatanga yamonga ili kuwela muwezi kuwela pamuhela na mwenga milele, ¹⁷Rohu gwa nakaka. Ulimwengu apo guwezi kuwanka yombeli toziya wamwonandiri, ama kummana yombeli. Hata hangu mwenga mummana yombeli, kwani kalikala pamuhela na mwenga na akaweli mkati mwenu.¹⁸Apa niwaleki gweka yenu ;Ambuyi kwa mwenga. ¹⁹Kwa muda kitambo, ulimwengu apo gumoni kayi, viraa mwenga mumona. Kwa toziya nilikala viraa. ²⁰Mu lisiku ali amvimani kuwela neni na mkati mwa Tati, na kuwela mwenga mwa mnkati mwangu, na kuwela neni na mkati mwenu.²¹Yoseli yakazikola amri zaneni na kuzitenda, ndo yumu mweni kanfira neni, na mweni akanfiri na Tati gwangu, na animfiri na anijiragazii neni mweni kwakuyi." ²²Yuda( siyu Iskariote) kamgambili Yesu, " Mtua, Je! ni shishi kinatokea kwamba utajionyesha mweni kwetu na siyu kwa ulimwengu?²³Yesu kankuliti na kuwagambira, " Gambila yoseli yakanfira, akalipati shisoweru shangu. Tati gwangu akamfiri, na atwizi kwakuyi na atutendi makau getu pamuhela na yombeli. ²⁴Yoseli mweni kanfirandiri neni, apo kabati visowelu vyangu. Shisoweru ambashi mshipikanila si shangu bali sha Tati mweni kantumiti.²⁵Nigazumba mambu aga kwa mwenga, lishaka badu nanguishi mu wamu mwenu. ²⁶Hata hangu, yakafariji, Rohu mnanagala, mweni Tati kamtuma kwa litau langu, akawafundi mambu goseli akawatendi mgakumbuki goseli mweni kagazumbiti kwa mwenga. ²⁷Amani nawapa amani yangu mwenga. Niwapindiri gambila ulimwengu siulavia. Namtenda mioyu yenu kuwela na mahangaiko, na kutira.²⁸Mpikaniliti vili niwagambiriti,' Nankugenda zangu, na ambuyi kwa mwenga.' Handa emfiri neni, emuweli na furaha kwa toziya nankugenda kwa Tati, kwa kuwela Tati ni mkulu kuliku neni. ²⁹Vinu niwagambila kala aneniuki ili kwamba lishaka pa lilawila, muwezi kuamini. ³⁰Apa nyoweli na mwenga visowelu vivua, kwa kuwela mkulu gwa dunia ayi kankwiza. Yombeli kahela makakala kumpindi kwa neni, ³¹Viraa ili kuwela ulimwengu upati kuvimana kwamba nimfira Tati, Nangutenda ambashi Mtuwa kanagalila neni, gambila vili sikanupupitiamri. Mgoroki, na tuwuki mahali panu.

Chapter 15

¹Nieni na nzabibu agu gwa nakaka, na tati gwangu ni mkulima wa mzabibu. ²Kila tambu pakati pangu leni lilelandili matuinda, na kusafisha kula tambi ambali kulela matunda haliandaa ili kwamba liwezi kulela zaidi.³Mwenga kara muwela safi toziya ya ujumbi ambau niweliti niwagambila kala. ⁴Mulikali mkati mwangu na neni mkati mwenu gambila ntambu ya iwezandili kulela matunda gweka yakuyi paliwela ndili mu mzabibu, kadhalika mwenga, pamlikala ndili mkati pangu.⁵Neni na mzabibu; mwenga mwa ntambu. Yakatumu mkoti mwangu na neni mkati mwakuyi, muntu ayi hulela matunda gavua, kwa kuwera pawelandili neni apomu wezi kutenda jambu loseli. ⁶Paiwela muntu yoseli pakasigala pakati pangu, akamwigambila ntambu na kuyuma; wantu hukusanya ntambu na kugasila mu motu, na kwagamila. ⁷Piwela matunda mkati wangu, na gambila yisowelu vyangu pavilikala mkati mwenu, mlui loseli lanfira, na mwenga amtenderwi.⁸Mu ali tati gwangu wamkwisa, kwamba mlila matunda gavua na kuwera wafundwa waneni. ⁹Gambila tati gwangu sikinfiriti neni, neni viraa niwafira mwenga; mulikali mu ufiru langu.¹⁰Paiwela amlizikoli amri zangu, amdumu mu ufiru wangu gambila sinkoliti amri za tati gwangu na kudumu mu ufiru wakuyi. ¹¹Nigazumbamambu aga kwa mwenga ilui kuweta furaha yangu tendeki kuwera utimilifu.¹²Ayi ndo amri yaneni, kwamba mlifiri mwenga kwa mwenga gambila siniwafiriti mwenga. ¹³Kwa hela muntu ya neni na ufiru mkulu kuliku agu, mweni kagalavii maisha gakuyi kwa ajili ya maganja wakuyi.¹⁴Mwenga ni wamaganja wanguPaiwela pamtenda ali yaniwalagalila. ¹⁵Niwashema ndili watumwa, kwa kuwela mtumwa kavimana ndili shiri shakatenda Mtua gwakuyi. Niwashema mwenga mwa maganja, Kwa toziya niwagambira mambu goseli geni nigapikinila kulawa kwa tati.¹⁶Msaguliti ndiri neni, bali neni niwasaguliti neni na kuwatula mgendi mwakaleli matunda, na tunda lanu liwezi kulikala. Ali la hangu ili kuwela shoseli shamlua kwa Tati kwa litau langu, aakawapeni. ¹⁷Mambu aga niwalagalila, kwamba mlifiri kila muntu na muyaguyi.¹⁸Handa ulimwengu pagwawakalalila muvimani kuwela unkaliti neni kbla aqweni wakaliliti mwenga. ¹⁹Gambila emuweli mwa ulimwengu, ulimwengu eufiri gambila wa kwau, Viraa toziya mwenga mwa waulimwengu ndiri na toziya niwasaguliti kulawa mu ulimwengu, ni kwa ajili ayi ulimwengu apa guwakalilili.²⁰Mkumbuki shisoweru ambashi niwagambiliti," Mtumwa mkulu ndiri kuliku mtua gwakuyi. 'Paiwela wantesiti neni, muwatesi mwenga; handa liwabata shisowelu shaku , eliwapati mwenga. ²¹Awa watesi mambbu aga goseri kwa ajili ya litau langu kwa toziya wammana ndili yuli yakantuma. ²²Handa aizi ndiri na kuwagambila, ewaweli ndiri watenda madoda; viraa vinu wahera udhuru kwa madoda gau.²³Yakankalalila neni kamkalalila Tati viraa. ²⁴Paiwela ntendandili lihengu muwamu wau peni kwahela yumu yakaitenditi, Ewa weli wahela madoda; viraa vinu watenda goseli mawili waona na walinkalila neni na Tati gwangu. ²⁵Ali lilawila ili kuwela shisoweru shitimiliki leni lilembwa mu sheria yau: ' wankalalila neni bila sababu."²⁶Lishaka yakafariji kiza, mweni animtumi kwenu kulawa kwa Tati, Ayu ndiye, Rohu gwa nakaka, mweni kalawila kwa Tati, kankushudia. ²⁷Mwenga viraa mushuhudia kwa toziyz muqwela na neni tangu kwanja.

Chapter 16

¹Nawagambira mambu aga ili namdaha kukwaza. ²Hawawalavii kunja ya masinagogi; nakaka saa yangukwiza ambayu kila yakawalaga hakafikiri kuwera kangutenda lihengu liheri kwa ajili ya Mlungu.³Hawawatendi mambu aga kwa sababu wammna ndili Tati wala wamonandili neni. ⁴Nuwagambira mambu aga ili kwamba wakati paufika waga kulawila, Hamdai kugakumbuka na ntambu yanuwagambira mdai womberi. Muwagambiriti ndili kuhusu mambu aga tangu mwanzu kwa sababu weriti pamwela na mwenga.⁵Japu kuwera, vinu nangugenda kwa yulii yakandagariti, lakini kwahera kati yenu yakankosia, " Gwangugenda koshi?" ⁶Kwa sababu nzumba visoweru avi kwa mwenga, huzuni imema numatoga mwenu. ⁷Hatahangu, nuwagambira nakaka, ni vyema kwenu pambuka, kwa maana pambuka ndili, mfariji hapakizi kwenu; lakini pang'enda hanumlagalili kwenu.⁸Pakiza, ayu mfariji hakauthibitishi ulimwengu kuhusiana na vidoda, kuhusiana na haki na kuhusiana na hukumu. ⁹Kuhusiana na vidoda, kwa sababu wanaminiti ndili neni ¹⁰kuhusiana na haki kwa sababu nangugenda kwa Tati , na namumoni ndili kayi; na ¹¹kuhusianana na hukumu kwa sababu mkulu gwa ulimwengu au wamuhukumu.¹²Nanaga mavua gakuwagambira, lakini namugaelewi ndili vinu. ¹³Lakini, yomberi, Rohu gwa nakaka, pakiza, hakawalongozii mu nakaka yoseli; kwa kuwera nakayoweri ndili kwa ajili yakuyi mweni; lakini yoseri yakagapikanila, hakagazumbi mambu aga ; na hakadhihirishi kwenu mambu gizagi. ¹⁴Yombeli hakankwisi neni, kwa sababu hakagatoli mambu gangu na hakagatangazii kwenu.¹⁵Vintu vyoseli vyakanavyi Tati ni vyangu; kwa hangu, nzumba kwamba Roho hakatoli mambu gangu na hakagadhihirisha kwangu. ¹⁶Badu muda mfupi, hamumonindili kayi; na baada ya muda mfupi kayi, hamumoni."¹⁷Baadhi ya wafundwa wakuyi waligambira, ni shishi shakatugambira," Muda mfupi , na hamumoni ndili kayi na kisha, mda mfupi hamumoni, na , kwa sababnu nangugenda na Tati?" ¹⁸Kwa hangu wazumba," Ni shintu ga shakazumba ," Babu mda mfupi'? Tuvimana ndili kazumbavyu."¹⁹Yesu kawoniti kuwera wafiriti kumkosiya, nayu kawagambiliti," Mwangulikosia maweni kuhusu ali, ntambu ya nzumbiti ,' Bado muda mfupi, hamumoni ndili kayi, na baada ya muda mfupi hamumoni'? ²⁰Amini, amini niwagam,bira, hamlili na kuombeleza, lakini ulimwengu haushangilii, hamuweri na huzuni lakini huzuni yenu haigalamki kwa furaha. ²¹Mwanamdala kanguwera na huzuni wakati pakawera na ushungu kwa sababu wakati wa kuliugula ufika, lakini pakalivugula mwana, kakumbuka kayi ndili kutama kwa sababu ya furaha yakuyi kwamba mwana kaiyuka duniani.²²Mwenga vilavi mwana huzuni vinu, lakini hanuwaoni kayi, na matoga genu haisekeleli na kwahera yakadaha kuiusia furaha yenu. ²³Shaka aliu namunkosii ndili, maswali. Amini, amini, nunguwagambira, pamlua loseri kwa Tati, hakawapanani kwa litau lyangu. ²⁴Mpaka vinu hamwenilui loseri kwa litau lyangu; mlui na mwenga hamwanki ili kwamba furaha yenu ikamiliki.²⁵niyowela na mwenga kwa lugha yeleweka ndiri, lakini saa yangukwiza ambapu nanyoweli ndili kwa lugha yeleweka ndili lakini badala yakuyi hanuwagambili mwaziyu mwaziyu kuhusu Tati.²⁶Shaka ali hamlui kwa litau lyangu, na nanguwagambira ndili kwamba handui kwa Tati kwa ajili yenu; ²⁷kwa kuwela Tati mweni kawafira kwa sababu mumfira neni na kwa sababu munamini kuwela ndawa kwa Tati. ²⁸Ndawiti kwa Tati na niza ulimwenguni,; kayi, nanguuka ulimwenguni na nangugenda kwa Tati."²⁹Wafundwa wakuyi wamgambiriti," Guwona, vinu gwanguyowela mwaliyu mwaziyu na gutumila ndili mafumbu. ³⁰Vinu, tuvimana kwamba guvimana mambu goseri, na gufirandili muntu yoseli kakukosii maswli kwa sababu ayi twanguamini kuwela gulawa kwa Mlungu. ³¹Yesu kawankuliti," Vinu nunamini."³²Guloli, saa yangukwiza, ndiyu na hakika ifika, ambapu hamntawanyiki kila yumu na kwa wakwau hamundeki mweni. Lakini na gweka ndili kwa sababu Tati kapalapa na neni. ³³Nuwagambira mambu aga ili kwamba mkati yangu muweri na amani. Duniani mwana matatizu, lakini mulipanai matoga, muushinda ulimwengu.

Chapter 17

¹Yesu kazumbiti mambu aga, kisha kainiti masu gakuyi nkwelekea mbuinguni na kazumba, ''Tati saa iwadia, gumkwisi mwana gwaku ili na mwana nayu kakukwisi gwenga - ²Handa vilii gumpananiti mamlaka kumpindi ya vyoseri vyana nshimba ili kawappanani uzima wa milele walii woseri wagumpananiti³Au ndiu uzima wa milele: kwamba wakumani gwenga, Mlungu gwa kweli na wa gweka, na yomberi yagumlagaliriti Yesu Kristo. ⁴Nukukwisiti hapa duniani, na kulikamilisha lihengu lyagumpananiti nilitendi. ⁵Vinu, tati, gunkwisi neni pamwela na gwenga mweni kwa ukwisu ulaulii gwaguweriti nagu pamwela na gwenga kabla ya ulimwengu kuumbwa.⁶Nuligubuliti litau lyaku kwa wantu wagumpananiti hapa diniani. Waweriti wantu waku; lakini gunkabu dhiti neni nau washibatu shisoweru shaku. ⁷Vinu wavimana kuwera kila shintu shagumpaniti neni shilawa kwagwenga, ⁸Kwa visoweru vilii vyagumpananiti neni--- mperakala kuwapanana wau visoweru avi. Vyawavyannkiti na kweli mavimana ya kuwera neni ndawa kwa gwenga na wakaamini kuwera gwenga ndiyu yagundaliriti.⁹Nanguwaluwila wau, nanguuluwila ndili ulimwengu bali walii wagumpananiti kwa kuwera womberi ni waku. ¹⁰Vintu vyoseri ambayu ni vyungu ni vyaku na vilii vyaguweriti navyu gwengs ni vyangu. Na neni hawankwisi mu avi. ¹¹Neni na kayindili ulimwenguni, bali wau wamo ulimwenguni, naneni vinu niza kwaku Mtuwa mheri, guwatunzi mu litau lyaku lilalilii lyagupananiti twenga ili womberi nau waweri na umwela, handa vilii neni na gwenga tuweriti na umwela.¹²Patuweriti nau, nuwalinditi kwa litau lyagumpananiti nuwalinditi, na kwohela hata yumu gwau yakagamiriti paiwera ndili mwana gwa wagamiru, ili kwamba maandiku gatimili. ¹³Vinu nangukwiza kwaku; lakini nanguzumba aga ulimwengu ili kwamba furaha yangu ikimilishwi mkati mwau weni. ¹⁴Nuwapanana linenulyaku, ulimwengu guwashukila kwa sababu womberi siu wa ulimwengu, handsa vilii neni vysaweriti ndili gwa ulimwengu.¹⁵Nuwalawala ndili kwamva guwalavii ulimwengu bali guwalindi na yulii mwovu. ¹⁶Womberi si wadunia handa vilii neni vyaqweriti ndili gwa ulimwengu. ¹⁷Guwatuli wakfu kwaku. Mwenu mu kweli; shisoweru shaku ndishu kweli.¹⁸Gundagaliriti ulimwenguni, na neni nuwalagalira ulimwenguni. ¹⁹Kwa ajili yau neni mweni nangulilavia kwaku ili kwamba na womberi walilaviibkwaku kwa ilii kweli²⁰Hawa tu ndili wanuwaluwila, bali na walii watakaamini kupikila kshisoweru shau. ²¹Ili kwamba na womberi nau waweri naumwela, handa vilii gwenga Tati, guweriti mkati mwangu na neni mkati mwaku. Nuwaluwila ili kwamba womberi vilavi wadahi kuwera mkati yetu ili ulimwenguni udahi kuamini kuwera gwenga ndiyu yagundagaliriti,.²²Ukwisu ulii wangumpananiti neni - nuwapanana womberi, ili kwamba wadahi kuwera na umwera handa vilii twenga tuweriti na umwela - ²³Neni mkati yau, nagwenga mkati yangu, ili wadahi kuwakamiziya mu umwela, ili ulimwengu uwimani kuwera hakika gwenga ndiyu yagutugaliriti, na kuwafira, handa vilii gwenga ntambu ya gumfiriti, neni.²⁴Tati shilii shagampananiti neni - mfira kwamba womberivilavi wadahi kuwera pamwera na neni mahali pawera, li wadahi kuwona ukwisu wangu, ulii wangumpananiti: kwa kuwera gwenga gumfiriti neni kabla ya kuumbwa kwa msingi ya ulimwengu.²⁵Tati yakana haki, ulimwengu, ukumaniti ndili gwenga, lakini neni nukumana gwenga, na wavimana kwamba gundagaliriti. ²⁶Nilitenditi litau laku limanikani kwaku na hanilitendi kwaku, na hanulitendi limanikani ili kwamba lilii firu ambaru kwalu gumfira neni lidahi kuwera mkati yau, na neni ndahi kuwera mkati yau.''

Chapter 18

¹Baada ya Yesu kuzumba visoweru avi, kaukiti na wafundwa wakuyi kuelekea bondi la Kidron, ambaku kuweriti na bustani, ambaku yomberi na wafundwa wakuyi wingiliti mkati mwakuyi. ²VInu yulii Yuda yakafiliti kumsaliti, nayu kashimaniti shisoweru ashi, kwani Yesu kaweriti pakagenda lieneu ali mara kadhaa pakawera na wafundwa wakuyi. ³Nayu Yuda, baada ya kuwera kupata likundi lya maaskari na maafisa kulawa kwa wakulu wa makuhani, wiza wawera na taa, kurunzi na silaha.⁴Nayu Yesu, hali pakavima kila shintu shashiweriti shitendikiti dhidi yakuyi, kalil;aviiti kulongoru na kuwakosia," Ni gaa mumsakuliti?" ⁵Na womberi wamwankuritio ," Yesu Mnazarethi." Yesu kawagambiliti, " Neni ndiyu" Nayu Yuda yakamsaliti , kaweriti kugoloka pamwela na askari walii.⁶Kwa hangu pakawagambiliti," Neni ndiyu" wauyiti kimberimberi na kugua pasi. ⁷Halafu kawakosiiti kayi," Ni ga yamsakula? na womberi wamwankuliti kayi " Yesu Mnazareth."⁸Yesu kawankuliti," Mpera kuwagambira kuwera neni ndiyu, kwa hangu handa mwangumsakula neni, muwaleki hawa wamonga wagendi." ⁹Aga gaweriti hangu ili shisoweru shilii shitimiliki palii pakazumbiti," Mu walii wagumpananiti, numwasitindili hata yumu.¹⁰Ndipu Simon Petro, yakaweriti na upanga, kaugendeliti na kumdumula likutu la kulia ntumintumi gwa kuhani mkulu. Na litau lyakuyi ntumintumi yulii liweriti Malko. ¹¹Yesu kamgambiliti Petro," Guuzii upanga waku mu ala yakuyi. Kwa shishi nishilandilindili shikombi shilii shakampananiti Tati?"¹²Basi likundi lilii la askari na jemedari, na wantumi wa Wayahudi wamlemit Yesu na kumtawa. ¹³Nau wamlongozii kwanja mpaka kwa Anasi, kwani yomberi kaweriti mkwe gwa Kayafa, ambayu ndiyu yakaweriti kuhani mkulu kwa mwaka agu. ¹⁴Vinu Kayafa ndiyu yakaweriti kawapanana ushauri Wayahudi yakwamba imfiriti muntu yumu kafui kwa ajili ya wantu.¹⁵Simoni Petro kamfatiti Yesu, na helahangu mfundwa yumonga. Na yulii mfundwa kaweriti kamanikanika mkwa vkuhani mkulu, naya kingiriti pamwela na Yesu mu behewa lya kuhani mkulu; ¹⁶Lakini Petro kaweriti kagoloka kunja ya mlyangu. Basi mfundwa yulii yakaweriti kamanikana kwa kuhani mkulu. Kalawiti kunja na kugenda kuyowera na mwanamdala yulii ntumintumi yakaweriti kangunda mlyangu na kumwingiziya Petro mkati.¹⁷Basi kijakazi yu;lii yakaweliti kangulinda mlyangu kamgambiliti Pertro, " Je gwenga si yumu gwa wafuasi wa muntu ayu?" Ma yomberi kazumbiti," Neni siyu." ¹⁸Na walii wantumi na wakulu waweriti pawagoloka mahali palii; wakoziya motu ili kupata lijotu. Nayu Petro kaweriti nau, pakawota motu pakawera kagoloka.¹⁹Kuhani mkulu kamhojiti Yesu kumpindi ya wafundwa wakuyi na mafunda yakuyi. ²⁰Yesu kamwankula," Naugambira mwazi mwazi ulimwengu , neni numfundishiti mara kwa maramumasinagogi na mu hekalu mahali ambapu Wayahudi hilikusanya. Na neni nzumbiti ndiri loseri mu siri. ²¹Kwa shishi munkosiiti? muwakosii wampikanilitiu kumpindi ya shilii shanzumbiti wantu hawa wavimana mambu galii ganzumbiti.²²Yesu pakazumbiti kal;a hangu, yumu gwa wakulu yakaweriti kagoloka kamkomiti Yesu kwa liwoku lyakuyi na kisha kazumba,' Je, hangu ndivyu ikufiravyu kumwankura kuhani mkulu?" ²³Na Yesu yomberi kamwankuliti," Handa nzumba lijambu loseri lidoda basi guweri shahidi kwa ajili ya vidoda, na handa nuwankula vyema kwa shishi kunkoma? ²⁴Ndipu Anasi pakampeleka Yesu kwa Kayafa kuhani mkulu kuwera wamtawalila.²⁵Vinu Simoni Petro kagoloka pakalipasha joto vmweni. Halafu wantu walii wamgambiriti. " Je, gwenga vilaa si yumu gwa wafundwa wakuyi?" Akakana pakazumba" Neni ndili." ²⁶Yumu gwa wantumi wa kuhani mkulu, ambayi kaweriti mlongu gwa yulii mpatu ambayu Petro kamdumuliti likutu, kazumbiti," Je si gwenga yanukuwoni nayi kulii kubustani." ²⁷Petro akakana kayi na mara njogolu kawika.²⁸Kisha wamtola Yesu kulawa kwa Kayafa mpaka Pritorio. Iweriti asubuhi na mapema. Womberi weni wingira ndili ili Pritorio. Ili nawiza kunajisika na kwilia pasaka. ²⁹Kwa hangu Pilato kawagenderiti pakazumba," Ni ushitaka ga lya limuhusu muntu ayu? " ³⁰Wamwankuliti na kumgambira ," Handa muntu ayu mekaweriti ndili mtenda uovu, metumjega ndili kwako."³¹Pilato kawagambira, Mumtoli mwenga maweni, mwakamuhukumu kugendana na sheria yenu." Nau Wayahudi wamgambiriti," Sheria ituruhusu ndili twenga kumvula muntu yoseri." ³²Wazumbiti aga ili shisoweru sha Yesu shitimiliki, shisoweru ambashu kaweriti kapera kala kuzumba kumpindi ya aina ya kuhoa kwakui³³Basi Pilato kingiriti kayi Praitoria kamshemitindili Yesu; kamgambiliti, " Je, gwenga ni mfalme gwa Wayahudi? " ³⁴Yesu kamwankuliti, " Je, gwenga gunkosia liswali ali kwa sababu gufira kuvimana au kwa sababu wamonga wakulagalira ili gunkosii nemni? " ³⁵Nayu Pilato kamwankula," Neni namyahudi ndili, au hangundili? " Litaifa lyangu na kuhani mkulu ndiyu wakujegitiu kwa neni, gwenga gutenda shishi?³⁶Yesu kankula ," Ufalme gwangu si gwa ulimwengu au, handa ufalme waneni meuweri na sehemu mu ulimwengu au wantumintumi wangu mewankomalili ili nawandavia kwa Wayahudi. Kwa nakaka ufalme wangu wangulawa ndili panu" Basi ³⁷Pilato, kawaagambiliti, " Je, gwenga basi ni mfalme"? Yesu kawankuliti," Gwenga ndivyu gwanguzumba kuwera neni ni mfalme, kwa sababu ayi neni niukiti na kwa sababu ayi neni niza ulimwenguni ili weli shahidi gwa nakaka ili. Yoseri yakawera wa ayi kweli huipikanila liziwi lyangu.³⁸Pilato kawagambiliti," Nakaka ni shishi?" nayi pakapeliti kala kuzumba aga kagenda kwa Wayahudi na kuwagambira " Nona ndili mu koseri kwa muntu ayu. ³⁹Mwenga mwana utamaduni untendau nimvugulili matawalilwa yumu wakati wa pasaka .Je mfira numvugulili mfalme gwa Wayahudi." ⁴⁰Kisha wakomiti umatu pawazumba, ayu ndili, gutuvugulili Baraba. " Nayu Baraba kaweriti nyang'anyi.

Chapter 19

¹Basi Pilato kamtoliti Yesu na kumkoma. ²Maaskari walii wakasokota misontu ya kunyaula litaji waitula kumpindi ya mtui gwa Yesu na kumvalazia livazi la rangi ya zambarau. ³Wamwizia na kuzumba," Gwenga mfalme gwa Wayahudi! na kisha kumkoma kwa mawoku gau.⁴Kisha Pilato kalawiti kunja na kuwagambira wantu," Guloli nuwajegela ni muntu ayu panu" ili muviimani kwamba neni monandili hatia mkati yakuyi." ⁵Kwa hangu Yesu kalawa kunja; kaweriti kavala litaji la misontu na vazi la zambarau. Ndipu Pilato kawaambiliti," Guloli muntu ayu apa!" ⁶Kwa hangu wakati kuhani mkulu na wakulu pawamwoniti Yesu wakomiti umatu pawazumba," Mumsulubishi, mumsulubishi." Pilato kawagambiriti," Mumtoli mwenga maweni mwakamsulubishi, kwa kuwera neni mwonandili hatia mkati yakuyi."⁷Wayahudi wamwankuliti Pilato," Twenga twanayi sheria kwa sheria ayi imfira kufua kwa sababu yombeli, kalitenditi kuwera mwana gwa Mlungu. ⁸Pilato pakapikaniliti visoweru avi kaziditi kutira ⁹kingira Praitoria kayi na kumgambira Yesu, " gwenga gulawa koshi? Hata hangu, Yesu kamwankula ndili.¹⁰Kisha Pilato kamgambira, " Je, gwenga guyowerandili na neni? Je, gwenga guvimana ndili kuwa neni nana mamlaka ya kukutawa na mamlaka ya kukusulubisha?" ¹¹Yesu kamwankula," Meguweriti ndili makakala dhidi ya neni handa megupananiwi ndili kulawa kumpindi. Kwa hangu, muntu yakandaviiti kwa kukana dhambi nkulu."¹²Kulawana na lijibu ali, Pilato kafiriti kumleka huru lakini Wayahudi wakomiti umatu pawazumba," Handa pagumleka huru basi gwenga rafiki ndili gwa Kaisari: kila yakalitenda kuwera mfalme huzumba kumberi kwa Kaisari." ¹³Pilato pakagapikaniriti visoweru avi, kamjega Yesu kunja kisha kalivaga mu shiti sha hukumu mahali palii pamanikanapu handa sakafu, lakini kwa Kiebrania, Gabatha.¹⁴Lishaka lya maandaliziu ga pasaka pafikiti, panapu muda gw lisaa lya sita, Pilato kawagambiliti Wayahudi," Mfalme gwenu ayu apa!" ¹⁵Wakomiti umatu," Gumuusii, gumuusii, gumuusii gumsulubishu! Pilatu kawagambiriti ," Je , numsulubishe mfalme gwenu?" Nayu kuhani mkulu kamwankula," Twenga twahela mfalme paiwera ndili Kaisari. ¹⁶Ndipu Pilato pakamlaviiti Yesu kwau ili wsmsububu.¹⁷Na womberi wamtopla Yesu, nayu kalawa, hali kaubeba msalaba gwwakuyi mweni mpaka vmu lieneu walishemalu fuvu la Mtuyio, Kwa Shiebrania Goligotha. ¹⁸Ndipu pawamsulubiliti Yesu, pamwera nayu wanawapalu wawili, yumu upandi au na yumonga upandi au, na UYesu katikati yau.¹⁹Kisha Pilato, kal;emba alama na kuitula kumpindi ya msalabva. Hapu palembwiti: YESU MNAZARETH, MFALME GWA WAYAHUDI. ²⁰Wavua gwa Wayahudi alama ayi kwani mahali pali pawamsulubisha Yesu paweriti pakwegela na muji. Alama ayi wailembiti kwa Shiebrania, kwa Shirumi na kwa Shiyunani.²¹Kisha wakulu wa makuhani wa Wayahudi wamgambiriti Pilato " Nagulemba, ' Mfalme gwa Wayahudi; bali yomberi kazumbiti neni ni mfalme gwa Wayahudi." ²²Nayu Pilato pakawanklula, " Ganugalembi nagulemba."²³Baada ya askari kumsulubisha Yesu, watoliti mavazi gakuyi na kugagawa mu mafungu gamsheshi, kila askari lifungu limu, hela hangu kanzu, vinu kanzu ilii iweriti ndili waisona bali iweriti waifuma yoseri kulawila kumpindi. ²⁴Kisha walizumbiti wau kwa wau," Natuipata, bati tukomi kura ili kuwona haiweri ya gani." Ali lilawiti ili lilii kiandiku litimizwi , lili litakuliti wagawinyiti nguu zangu, na livazi lyangu walikomera kura."²⁵Askari katenditi mambu aga. Mau yakuyi Yesu, dada gwa mau gwakuyi, Mariamu mdara wa Kleopa na Mariamu Magdalena- wanawadala hawa waweriti wagoroka pakwegela na msalaba gwa Yesu. ²⁶Yesu pakamwoniti mau gwakuyi pamuhela na mfundwa yuli kamfiriti pawagoloka pakwegera , kamgambiliti mau gwakuyi," Mwanamdala, guloli, guloli mwana gwaku ayu hapa!" ²⁷Su kamgambiliti mfundwa yulii, Guloli ayu hapa mau gwaku." Mlavi vinu ayi yuli mfunda kamtoliti kagenda ukaya kwakuyi.²⁸Baada ya ali, hali Yesu pakavimana kuwa goseri gapelakala kumalilika ili kutimiliza maandiku, kazumbiti," Mwona kiu." ²⁹Shombu shiweriti shimema siki kiweriti washitula palii kwa hangu watula sifongo imemiti siki kumpindi ya ufiru gwa hisopo, wamtuliti mumlomu gwakuyi. ³⁰Nayu Yesu pakaiwonjiti ayi, kazumbiti, " Ipera ." Kisha kainamiziya mtui gwakuyi, kaikabidhi roho yakuyi.³¹Kwa vilii iweriti ni wakati wa maandaliu, na kwa sababu nshimba zitakiwitindili kubaki kumpindi ya msalaba wakati wa sabato.( Kwa kuwera sabato iweriti lishaka la muhimu), Wayahudi walimwomba Pilato kwa magulu yau wali wasulubiwiti kumegwa, na kwamba nshimba yau ishushwe. ³²Ndipu askari pawiziti na kubena magulu ga muntu gwa kwanja na gwa pili yakaweriti wamsulubiosha pamwela na Yesu. ³³Pawamfikiiti Yesu, wamkutiti kala kaweriti kafua. Kwa hangu wambenandili magulu gakuyi.³⁴Hata hangu, yumu gwa askari yakamsomiti Yesu ubavuni kwa mkuki, na mara galawa mashi na mwazi. ³⁵Nayu yakawoniti ali kalaviiti ushuhuda wakuyi ni wakweli. Yombeli kavimana kuwela shaka kizumbiti ni sha kweli ili n amwenga vikuli muamini.³⁶Mambu aga guweriti shisoweru shilii shawaneniti lipati katimia. " Kwahela hata wakuyi wumu nawaubena." ³⁷Kayi liandiku lyamonga huzumba," Hawamloli yomberi wamsomiti"³⁸Baada ya mambui aga Yusufu wa Arimathaya, kwa vilii kaweriti mfundwa gwa Yesu, lakini kwa siri kwa kuwatira Wayahudi, kamluiti Pilato kwamba katoli nshimba ya Yesu. Nayu Pilato kampanan ruhusa. Kwa hangu Yusufu kiza kuusia nshimba ya Yesu. ³⁹Nayu Nicodemo ambayu panu awali kamfatiti Yesu pashiru na yomberi kiza. Yomberi kajegiti mshanganyiku gwa manemane na udi, yapata uzitu gwa ratli nia yimu.⁴⁰Kwa hangu watoliti nshimba ya Yesu pawautawa mu sanda ya kitani pamuhela na manukato galii handa iweriti desturi ya Wayahudi wakati wa kuzika. ⁴¹Mahali ambapu Yesu kasulubiwiti kuweriti na bustani, mkati ya bustani ilii kuweriti na likaburi la syayi ambalu kwahera muntu kawaiti kuzikwa amu. ⁴²Basi kwa kuwera liweriti lishaka lya maandalio kwa Wayahudi, na kwa vilii likaburi lilii liweriti pakwegera, basi wamgonjiziya Yesu mkati yakuyi.

Chapter 20

¹Mapema lishaka lya kwanja lya juma, kwangali badu giza, Mariamu Magdalena kiziti kaburini; kaliwoniti libuhi lilii waliusia kaburini. ²Kwa hangu katugiti mbiu kugenda kwa Simon Petro na mfundwa yulii yumonga ambayu Yesu kamfiriti, kisha kawagambira ," Wamtola Mtua kaburini, na twenga tuvimanandili kulii kwawamgonjiti.³Kisha Petro na mfundwa yuli yumonga walawiti, kuelekea kaburini. ⁴Woseri wakomiti mbiu kwa pamwera, yuli mfundwa yumonga katugiti kwa kasi zaidi ya Petro na kufika kaburini gwa kwanja. ⁵Kagoloka ni kisha kulola kaburini, kaiwona sanda ilii ya kitani igonja; lakini kingiriti ndili mkati.⁶Kisha Simon Petro nayu kafikiti na kwingira mkati ya kaburi. Kaiwoniti sanda ilii ya kitani igonja palii ⁷na lesu ilii iweriti kumtui pakuyi iweriti igonja Pamuhela na zili sanda za kitani bali iweriti igonja pambeku gweka yakuyi.⁸Ndipu mfundwa yuli yumonga; nayu pakingiliti mkati ya kaburi; kawoniti na kuamini. ⁹Kwa kuwera handa wakati au waweriti badu hawe nivimani maandiku kwamba imlazimiti Yesu kafufuki kayi mu wafu. ¹⁰Kisha wafundwa wagenditi kayi ukaya kwau.¹¹Hata hangu, Mariamu kaweriti kagoloka kaburini pakalila, pakaweriti pakenderea kulila kagoloka kisha katora kaburini. ¹²Kawona mahoka wawilio weni nsheni nsheri wakala yumu kumtui na yumonga kumagulu mahali ambapu Yesu pakaweriti kugonja. ¹³Na womberi wamgambira," Mwanamdala, kwa shishi gwangulila?" Na yomberi kawagambira ," Ni sababu wamtolaMtua gwangu, na neni nivimana ndili kwawamtuliti."¹⁴Pakaweriti kala kuzumba aga, kagalamugiti na kumwona Yesu pakawera kagoloka. Lakini kamaniti ndili handa ayu ni Yesu. ¹⁵Na yomberi Yesu kamgambiriti," mau, kwa shishi gwakulila? Gwangumsakula gani? na yomberi haku pakadhani kuwera ni mtunza bustani kamgambiliti," Mtua handa ni gwenga yagumtoliti, gung'ambiri kwagumtuliti, na neni hanumtoli."¹⁶Yesu kamgambira," Mariamu." Na yomberi kagalamka mweni na kumgambira Kiaramu, " Raboni," yaani ayi ni kuzumba," Mfunda." ¹⁷Yesu kamgambila," Nagugusa, kwani baduhanenipai kugenda kwa Tati; bali gugendi kwa walongu gwakawagambiri kuwera hampai kugenda kwa Tati gwangu ambayi vilavi ni Tati gwenu, Mlungu gwangu na Mlungu gwenu." ¹⁸Mariamu Magdalena kiziti kuwagambira wafundwa," Namwona Mtuwa," na kwamba kamgambira mambu aga.¹⁹Na paiweriti jioni, shaka ali,shaka la kwanja lya juma, na milyangu paiwera waitata mahali wafundwa pawawerapu kwa kuwahofia Wayahudi, Yesu kiziti na kugoloka katikati yau na kuwagambira," Amani iwri kwenu." ²⁰Pakaweriti kuzumba aga kawalangaziya mawoku gakuyi na ubavu wakuyi. Nau wafundwa pawamwoniti Mtua wafurahiti.²¹Kisha Yesu kawagambiliti kayi," Amani iweri na mwenga handa vilii Tati kandagaliliti neni, hela hangu neni nuwalagalila mwenga. ²²Yesu pakazumbiti kala aga, kawavuvila kawagambira, mwanki litoga liheri. ²³Yoseri namsamehe vidoda, wawasamehe; na walii wamuwatawalira hawawatawaliri."²⁴Thomaso, yumu gwa wali kumi na wawili, wamshemiti Didimas, kaweritindili na wafundwa wayagui Yesu pakiziti. ²⁵Wali wafundwa wamonga wakamgambira baadayi, " Tumwona Mtua." Nayu kawagambira ," Handa pamonandilki alama za misumari mu mawoku gakuyi na katula vyala vyangu mu alama azi, na vilavi kutula liwoku mu ubavu wakuyi haaminindili."²⁶Baada ya masiku manani wafundwa waweriti nshumba kayi, nayu Thomaso kaweriti pamwela nau, wakati mlyangu paiweriti waitata Yesu kagolokiti katikati yau. Na kazumba," Amani naiweri pamwela na mwenga." ²⁷Kisha kamgambila Thomaso, kujega shala shakuyi na gowoni mawoku gangu. Gujegi panu mawoku gaku na gutuli mu ubavu wangu, wala naguwera yakaamini ndili bali yakaamini.²⁸Nayu Thomaso kankula na kumgambira," Mua gwangu na Mlungu gwangu." ²⁹Yesu kamgambira, kwa kuwa gumona, guamini. wabarikiwa womberi waaminio, pasipu kuwona.³⁰Su Yesu katenditi ishara zivua kulongoru ya waafundwa, ambazu ziwahindili kulembwa mu shitabu ashi; ³¹Bali azi wazilemba ili kwamba mdahi kuamini kwamba Yesu ndiyu Kristo, mwana gwa Mlungu, na kwa mdahi kuamini kwamba Yesu ndiyu Kristu, mwana gwa Mlungu, na kwamba pamuamini muweri na uzima wa litau lyakuyi.

Chapter 21

¹Baada ya mambu aga Yesu karithihirishiti kayi kwa wafundwa mu bahari ya Tiberia, hangu ndivyu kalidhihirishiti mweni: ²Simon Petro kaweriti pamwela na thomaso wamshemiti Didimas, Nathanaeli gwa kana ya Galilaya, wana wa Zebedayo na wafundwa wamonga wawili gwa Yesu. ³Simon Petro kawagambila, " Neni nangugenda kuvua wasomba." Nau wamgambira," Twenga, vilaa hatugendi na gwenga." Wagenda wingira woseri wapata ndili shoseri.⁴Na asubuhi pakukuchiti, Yesu kagoloka ufukweni. nau wafundwa wavimanitindili kuwa kuwera Yesu. ⁵Su Yesu kawagambira," Wantemba, mwana shoseli sha kuliya?" nau wamkula " Hapana." ⁶Kawagambira, " Msulusii wavu upandi wa kuume mashua, na mwenga hampati shiasi kwa hangu wasulisia wavu nau wadahiti ndili kulikala kayi kwa kuwela ya kuvua wasomba.⁷Basi yuli mfundwa ambayu Yesu kamfiriti kamgambira Petro. " Ni Mtua." Nayu Simon Petro pakapikaniliti kuweri ni Mtua, kalitawa livazi lyakuyi( Maana kaweriti kalivalandiri weri. Kalyasila baharini. ⁸Wale wafundwa wamonga wiza mu mashua( kwani waweriti ndili kutali na pwani, yapata mia yimu kulawa ufukweni), nawu waweriti pawazinika nyavu ziweriti zimema wasomba. ⁹Pawafikiti ufukweni, wawaoniti motu gwa makala palii na ku pindi yakuyi kuweriti na somba pamuhela na mkate¹⁰Yesu kawagambira, " Mjegi baadhi ya wasomba wamuwavuiti ulavinu." ¹¹Basi Simoni Petro kakwena na kuukokota wavu ulii umemiti wasomba wakulu, shiasi sha wasomba 153; japu waweriti wavua wavu ulii edegeka ndili.¹²Yesu kawagambira," Mwizi mpati shivugula shinywa." Kwahela hata vyumu gwa wafundwa yakathubutukiti kumkosia, " Gwenga gwa gani?" Wavimaniti kuwa ni kaweriti ni Mtua. ¹³Yesu kiza, katola mkati gulii, kisha kawapanana katenda hela hangu na kwa wasomba walii. ¹⁴Ayi iweriti mara ya tatu kwa Yesu kulidhihirishwa kwa wafundwa wakuyi baada ya kufufuka kulawa kwa wafu.¹⁵Baada ya kuwera wawatwa kinywa, Yesu kamgambira Simoni Petro, " Simoni mwana gwa Yohana je, gumfira neni kuliku awa?" Perto kankula Yina Mtua; " Gwenga guvimana kuwra neni nukufira." Yesu kamgambira, Guwagyoti wakondoru wangu." ¹⁶Kamgambila mara ya pili, " Simoni mwana gwa Yohana, je, gunifira?" Petro kamgambira," Yina , Mtua; gwenga guvimana kuwa nukufira." Yesu kamgambila. " Gufyoti wakondoru wangu."¹⁷Kamgambira mara ya tatu, Simon, mwana gwa Yohana, Je gunfira?" Nayu Petro kahuzunikiti kwa vilii pakamgambiliti mara ya tatu, " Je gwenga gunfira?" Nayu kamgambira, " Mtua, guvimana vyoseri, Guvimana kuwa nakufira." Yesu kamgambiliti, gufyoti kondoru wangu. ¹⁸Amini, amini, nakugambira paguweriti mtemba guzoliriti kuwela nguu mweni na kugenda koseri kwagufiriti; lakini paguwra mzewi, hangunyoshi mowoku gaku, na yumonga kukavalazia nguu na kukupeleka kwagufira ndili kugenda."¹⁹Yesu kazumbiti aga ili kumlangazia Petro ni aina gani ya shifu ambashu Petro mekwamkwisi Mlungu. Baada ya kuzumba aga, kamgambira Petro, " Gumfati."²⁰Petro aligeuka na kamwoniti yuli mfundwa yuli ambayu Yesu kamfiriti kawafatiti- Ayu ndiyu yakaweriti kuliegemeza mu shifua sha Yesu wakati wa shiboga sha jioni na kumkosiya," Mtua ni ga hakakusalitui?" ²¹Petro kamwoniti na kisha kumkosiya Yesu," Mtua muntu ayu hakatendi shishi?"²²Yesu kamkuliti," Handa mfira kabaki mpaka panizapu, ali likuhusu shishi?" Gumfati. " ²³Kwa hangu bahari ayi ioneiti miongoni mwa walii walongu, kwamba mfundwa ayu nakafuindili lakini Yesu kamgambiliti ndili Petro kuwa, Mfundwa ayu hapakafui. " Handa mfira yomberi kabaki mpakaniza gakuhusu shishi?"²⁴Ayu ndiyu mfundwa yakalaviayu ushuhuda wa mambu aga, na ndiyu yakalembioti mambu aga, na tuvimana kwa ushuhuda wakuyi ni nakaka. ²⁵Kwana mambu gamonga gavua ambagu Yesu kagatenditi handa kila yumu melilembwi, ndhani kwamba ulimwengu meutoshi ndili kuvitula vitabu ambavyu mewavilembi.

Acts

Chapter 1

¹Shitabu sha mashaka nandikiti, Theofilo, ntakuliti goseri Yesu gakanjiti kutenda na kufundisha, ²Mpaka lishaka ambayu yomberi wamwankitu kumpindi, ayi iwiti baada ya kulavia amri kupitira litoga liheri kwa mitumi waweriti kawasagula. ³Badala ya matesu gakui, yomberi kaonekaniti kwau kawera hai pia na visibitishu vitangala ntumbu ya vishuhudia. Kwa lishaka arobaini, kajitihiriti kwau na kayoweriti kuhusu ufalumi wa Mlungu.⁴Pakiwiti kaliona panuhera nawa, kawagambira na wauka Yerusalimu, viraa wahepeni kwa ajiri ya ahadi ya tati ambayu, katakuliti, ''Mpikiniliti kulawa kwa neni. ⁵Handa Yohana kabatiziti kwa mashi, viraa hawawa batizi kwa litoga katika mashaka aga madidiki''.⁶Na pawaweriti walio panuhera wanukosia, ''Mtua, thivi aga ndiu muda gwanka wauzilila Israeli ufalme? ⁷Yomberi kawankula, ''Siyu sawa kwa mwenga kuvimana wakati au majira ambaga tati kusudia kwa mamlaka gakuwi mweni''. ⁸Viraa hamwanki makakala, wakati litoga liheri pakija pampindi penu, na mwenga hamwi mashahidi wakui koseri katika Yerusalemu na Uyahudi yoseri na Samalia mpaka mwishu gwa nchi''.⁹Mlua Yesu pakaweriti kutakula aga, pawawera walola kumpindi, yomberi wamnyasuliti kumpindi, na kwingu limgumbika wamwona kai ndili kwa masu gau. ¹⁰Wakati wankulola mbinguni kwa uheri pakagena, gafla wantu wawili gwagoloka katikati yau wawala nguu neru. ¹¹Watakuliti, ''Mwenga wantu wa Galilaya, ntami gani mgoloka apo mlola kumpindi kwa Mlungu? ''Ayu Yesu kagenda kumpindi kwa Mlungu akauyi kwa maana ila ili handa mumuwaniti pakagenda kumpindi kwa Mlungu.¹²Ndipo wauwa Yerusalemu kulawa kwa lugongu lwa mizeituni, ambaku aku karibu na Yerusalemu,mwendu gwa lishaka lya sabatu. ¹³Pawafiki wagenditi kugorofa pawaweriti walivaga. Nauni Petro, Yohana, Andrea, Filipo, Thomaso, Batholomayo, Mathayo, Yakobo wa Alfayo, simoni Zelote na Yuda mwana gwa Yakobo. ¹⁴Woseri waungana handa muntu yumu. kwa juhudi weriti weenderea katika kuluwa, pamuhera na awa waweriti wadala, Maria mau gakui Yesu, na wakaka wakui.¹⁵Katika mashaka galii petro kagoloka katika ya walongi handa wantu izo, katakula. ¹⁶Walongu iwiti lazima handa maandiku gati mizwi, ambapu mashaka li toga liheri katakula kwa mlomu gwa Daudi kulusiana na Yuda, ambayu kawagambiriti walii wamberiti Yesu.¹⁷Kawera yomberi kiwili yumu gwetu na kankiti lifungu lakui la faida katika ayu huduma''. ¹⁸(Vinu muntu ayu kahemeriti lieneu kwa shii shakankiti kwa vidoda vyakui na apo kaguwiti kalo nguzia mtui, nshimba impantika na mtima gwakui goseri gwiwa wazi vilitika. ¹⁹Woseri walikala Yerusalemu wapakinira kuhusu ali hanga lieneu walishema kwa lugha yau ''Akeldama'' ali ni lilambu lya mwazi''.)²⁰Mu shitabu sha Zaburi wandika, Guleki lieneu lakui liwehani nana waliluhusu hata yumu kukala pali, na walulusu muntu yamonga wakatoli nafsi yakui ya uwongozi!²¹Hangu ni muhimu, ntambu ayi, yumu gwa wapalu ambayu wagenditi na twenga wakati mtua Yesu pakalawiti na kwingira kati ya twenga. ²²Kwa njira mu ubatizu wa Yohana mpaka lishaka lili pawa mtoliti kumpindi lazima kiweri shahidi wa kuzyuka pamuhera na twenga. ²³''Wawatukula kulongulu wapalu wawili, Yusufu yawamshema Barnaba, ambayu pia wamshema Yusto na Mathia.²⁴Womberi waluwa watakula ''Gwenga, mtua, guvimana matoga ga wantu woseri, hanga gutuli mwaziu yoshi kati ya wawili awa ambayu gumsagula. ²⁵Kutola nafsi katika huduma na kutumi, ambapu Yuda katenditi vidoda na kugenda mahali pakuwi ²⁶Wakoma kura kwa ajiri yau. na kuru imguwina Mathia ambayu wamuwalanga pamuhera na walii mitumi kumi na moja.

Chapter 2

¹Palifikiti lishaka la Pentekoste, woseri waweliti sehemu pamuhera. ²Ghafla ilawila kuguguma kulawa mbinguni handa upepu ukalipa, uimemezia numba woeri wawaliti walivaga. ³Palaa zilawila nsesi handa nsesi za motu ziligawa, ziwiti pampindi pau kila yumu gwau. ⁴Awa woseri wawamemezia na litoga liheri na wanja kutakula kwa lugha yamonga, handa vilii litoga ntambu ya kuwagambiliti kuatakula.⁵Vinu w

⁶Kuguguma aku pawapikaniliti kundi la wantu liza pamuhera na weriti na lyoga kwa ntambu ayi kila muntu kawapikinira wa lugha yakuyi mweni. ⁷Wagoloka na kulikangasha womberiwatakula," Nakaka awa woseri wayowela siyu Wagalilaya?⁸Kwa shishi twenga tuwapikanila, kila yumu mu lugha za twiwkizi zazu? ⁹Waparthia na Wamedi na Waelamu, na awa walikala Mesopotamia, Uyahudi na Kapadokia, na mu Ponto na Asia, ¹⁰mu Firgia,pamfilia, mu misri, na sehemu ya Libya hata Kirene, na wahenga kulawa Rumi, ¹¹Wayahudi na waongofu, Wakrete na Waarabu, tuwapikanila wamtakula mu lugha za twenga kuhusu lihengu lya uwezu wa Mlungu."¹²Woseli waweriti wagoloka na werewandili; wazumbiti weni kwa weni, " Ayi ina maana gani?" ¹³Su wamonga wazihakiti watakula," Awa wawamemazia kwa ujimbi wa syayi."¹⁴Su Petro kagoloka pamuhera na walii kumi na yumu, kukwenizia liziu, kawagambira," Wantu wa Yudea na woseri wakala apa Yerusalemu ali limaniki kwenu, mpikanili kwa uheri na visoweru vya neni. ¹⁵Wantu awa hawenilandi handa kumdhania, kwa saa azii ni mandawila saa tatu.¹⁶Su ali liweriti watakula kupitira nabii Yoweri: ¹⁷Haiweri mu mashaka ga mwishu; Mlunhu katakula, Haniti litoga lyangu kwa wantu woseri. Wana wenu na wabinti wenu hawalavii unabii, wavijana wenu hawaoni maonu, na wazewi wenu hawaloto ndotu.¹⁸Vila vilii pampindi pa watumishi wa neni wadala mu mashaka aga, haniti litoga lyangu na womberi wawatabili. ¹⁹Hanagazii maajabu pampindi paangani na ishara pasi pa duniani, mwazi ,motuu, na mafundishu ga lyosi.²⁰Na mshenji hagugalamuki kuwa ligiza na mwezi handa mwazi, kabla yeneyizi lishaka likulu na lya ajabu ya Mtua. ²¹Haiwi ya handa kila yumu ambayu yakalijimira litau lya Mtua hakaokoki.'²²Wantu wa Israeli, mpikinili visoweru visoweru avi; Yedsu gwa Nazarethi mwanadamu yakasibitiki na Mlungu kwa mwenga kwa matendu, ga uwezu na maajabu, na ishara ambazu amlungu kupitira yombeli kalikatu ya mwenga. Handa maweni ntambu ya muvimana- ²³Kuwera na mpangu gukusuduwiti tangu mwanzu , maarifa ga Mlungu, wamlaviiti, na mwenga kwa mawoku ga wantu wahalibiti, mumusulubishiti na kumwiraga, ²⁴ambayu Mlungu gamgolosiiti kawausiiti uchungu wa mauti kwakuwi, ndambua ayiiwezekaniti ndili kwakuwi kumulikala na awa.²⁵Hangu Daudi katakula kuhusu yomberi," Numwoniti Mtua daima palongolu pa sheni pangu, yomberi kunayu liwoku lyangu la kumliyu hangu basi hapana wanzegezii. ²⁶Ntambu ayi litoga lyangu liweriti na furaha na lulimi lwangu wakufurahisha. Piua na nshimba yangu haikali mu ujasiri.²⁷Hapana guireki nafsi ya neni kulilindi, wala turuhusu ndili muheri gwaku kulona vidoda. ²⁸Gwenga gujidhihirishi kwa neni njira za uzima hagutendi neni furaha palongolu pa sheni shakuyi.'²⁹Walongu, handahi kuyowera kwenu kwa ujasiri kuhusu tati gwetu Daudi: Yomberi kafuiti na wamzika na likaburi lakui liwiti pamuhera na twenga hata hangu lelu. ³⁰Hangu kaweriti nabii na kavimaniti handa Mlungu kalipangiti kwa shiapu kwakuwi, handa hatakuli yumu mu uzau wakuyi mu shiti sha enzi. ³¹Kalioniti ali mapema, na katakuliti kuhusu ufufuu gwa Kristo,'wala nshimba yakuyi iwola ndili."³²Ayu Yesu- M,lungu kamfufua, ambayu twenga twawoseri ni twawa mashahidi. ³³Ntambu ayi pakaweriti wamgolosia mu liwoku ya kulia lya Mlungu, na pakaweriti pankakiti ahadi ya Litoga linanagala kulawa kwa Tati, yomberi wammiminira ayi ahadi, ambayu mwenga muwona na kupikanira.³⁴Handa Daudi kakwena ndili kugenda kumbinguni su katakula," Mtua katakuliti kwa Mtua gwangu, " ³⁵Gulivagi liwoku lyangu la kulia, mpaka panuwatendaku maadui waku shibanta kwa ajili ya magalu gaku. ³⁶Ntambu ayi numba yoseri ya Israeli na ivimani handa hakika handa Mlungu katenda yomberi kuwela Mtua na Kristo ayu Yesu ambayu msulubishiti."³⁷Vinu pawapikaniliti avi, wawasoma mu matoga gau, gamgambira Petoa na mitumi wamonga," Walongu tutendi ashashi?" ³⁸Na Petro kawagambira ," Mtumbu na wawabatizi, kila yumu gwenu mu litau lya Yesu Kristo kwa ajili ya msamaha gwa vidoda vyenu, na mwanki zawadi ya litoga linanagala. ³⁹Kwani kwa mwenga ni ahadi na kwa wana wenu⁴⁰Kwa visoweru vitangala kashuhudia na kuwabera; katakula, " Mlawi na muki mu shizazi ashi shidoda." ⁴¹Hangu wankiti visoweru vyakui na wambatiziti, hapa wongereka mu lishaka ali handa lishaka ali nafsi elfu tatu. ⁴²Wagenda mu mafundishu ga mitumi ga mitumi na kushirikiana, mu kuumega mkati na mu maombi.⁴³Lyiza pampindi ya kila nafsi, na maajabu katangala na ishara zitendeka kupitira mitumi. ⁴⁴Woseri wajimiliti waeriti pamuhera na handa vintu vyau kwa pamuhera, ⁴⁵na wauza miliki zau na kugawa kwa woseri kulingana na lihitaji lya kila muntu.⁴⁶Hangu lishaka baada ya lishaka waendelea waweri na lihengu limu mu numba ya Mlungu na wamegiti mkati mkaya na washirikiti shiboga kwa furaa na kulisulisha gwa litoga; ⁴⁷Wamsifiti Mlungu na wawera na shibali na wantu woseri. Mtaua kawaongeleiti mashaka kwa mashaka ambau waweriti waokolewa.

Chapter 3

¹Vinu Peter na Yohana waweriti wankugenda mu hakalu mu maombi, saa tisa. ²Muntu fulani, kiwete tangu kuzaliwa, kaweriti akibebwa kila mashaka na kaweriti kagonjiti mun malangu gwa hekalu waushema uherepa, ili aweze kulua sadaka kulawa kwa wantu waweriti waklielekea hekaluni. ³Pakawaoniti Petro na Yohana wanakaribia kwingila hekaluni, kaluwiti sadaka.⁴Petro, kakazia masu, pamuhela na Yohana, alisema ," Tuloli twenga." ⁵Kiwete akawatazama, akitazamia kuwanka shintu fulani kulawa kwau. ⁶Lakini Petro akazumba," Senti na dhahabu neni nahela , lakinini shilii nanachu anikupi gwenga. Mu litau la Yesu Kristi gwa Nazarethi, gugendi."⁷Petro akamchukua kwa mkono gwakui gwa kulia na kusulusia kumbindi: Mara yimu magulu gakuyi na vifundu vya mifupa vikapata makakala. ⁸Kagoloka kumpindi, muntu kiwete kagorosiiti na kanja kugendagenda; kuingira mu hekalu pamuhela na Petro na Yohana, kagendagenda , akiruka na kukwisa Mlungu.⁹Wantu woseri wamwoniti kankugendagenda na kumkwisa Mlungu. ¹⁰Wakavimana kuwela ni yuli muntu ambayi kaweriti kankukala kankuluwa sadaka mu mlyangu uherepa gwa hekalu'; wameniti na kulikangasha na kutaajabu kwa sababu ya kilii kilichotokea kwakuyi.¹¹Ndambu iweriti amewashikilia petro na Yohana , wantu woseri kwa pamuhela wakatugila mu ukumbi waushema wa Sulemani, walikangaishi sana. ¹²Petro pakalioniti ali , yombeli kawankula wantu," Mwenga wantu wa Israeli, kwa shi mulikangasha?Kwa shi muyaelekeza masu genu kwtu, kama kwamba tutenditi muntu ayu kagoloki kwa maklakala zetu weni au uchaji wetu?."¹³Mlungu gwa Ibrahimu, na Isaka na gwa Yakobo, Mlungu gwa Tati zetu, amkwisiti mndumi wakuyi Yesu. Ayu ndiyu ambayi ninyi mlikabidhi na kumkataa palongolu pa sheni gwa Pilato, japo yombeli kaweriti kaamua kumwachia huru. ¹⁴mlikataa uhrei na mweni haki, na badala yakuyi mfira kumlaga kaache huru.¹⁵Mwenga mumragi mfalme gwa uzima, ambaye Mlungu alimfufua kulawa kwa wafua- twenga ni mashahidi gwa ali. ¹⁶Vinu, kwa litumbiru mu litau lakuyi, muntu ayu ambaye mumwona na kuvimana , katenditwi kuwela na makakala. Litumbiru ambayo ipitira kwa Yesu impiti yomberi afya ai kamilifu, palongolu penu mwenga mwoseli.¹⁷Vinu walongu, nuvimana kuwela mtenda mu ujinga, hangu pia viongozi wenu. ¹⁸Lakini mambo ambayu Mlungu kawagambiriti mapema kwa milomu ya wambuyi woseri, kwamba ayu Kristo atateseka, vinu kayatimiza.¹⁹Kwa hangu, mtubu na mgeuke, ili kwamba dhambi zenu ziweze kuondolewa kabisa, kusudi zizji nyakati za kuburudika kulawilana na uwela wa Mtua; ²⁰na kwamba aweze kumtuma Kristo ambayi ameshateuliwa kwa ajili yenu, Yesu.²¹Mwenga ndiye ambaye lazima mbingu zimpokee mpaka wakati wa kurejeshwa kwa vintu vyoseri, ambavyu Mlungu alizungumzia zamani za klale kwa milomu ya wambui wananagala. ²²Nakaka Musa kazumba,' Mtua Mlungu atainua nabii handa neni kulawa mu walongu wetu. ampikanila kila shintu ambashu kawagambiriti mwenga. ²³Ilawila kwamba kila muntu ambaye hasikilizi kwa nabii ataangamiza kabisa atoke kati ya wantu.'²⁴Ndiyu, na nmanabii woserio kulawa Samweli na wali wamfuatiti baada yakuyi, walizumbiti na walitangaza mashaka ayi. ²⁵mwenga ni wana wa manabii na wa agano ambalu Mlungu kalitenditi pamuhela na mababu, handa kazumbiti kwa Abrahamu,' ²⁶Baada ya Mlungu kumwinua mitumi wakuyi, kamtumiti kwenu kwanja, ili awabariki mwenga kwa kugeuka kulawa mu uovu wenu."

Chapter 4

¹Wakati Petro na Yohana pawaweriti wankuyowera na wantu, makuhani na mlinzi gura numba ya Mlungu na masukayu wagendili. ²Waweriti wakalala sana kwasababu Petro naYohana waweriti wanku wafundisha wantu kuhusu Yesu na kutangaza pampindi pa kazyuka kwakui kulawa kwa wafuwa. ³Wawabititi na kuwatula mali gereza hadi mandawira ifa, kwani iweriti jioni. ⁴Su wantu watangala waweriti wapikanira ujumbi wajimiriti, na idadi ya wapalu waweriti wajimiriti wawerito elfu tano.⁵Hata paifikiti mandawira lishaka lifatii, handa wakulu wau, wambui na waandishi, kwa pamhera walikusanya pamuhera. ⁶Anasi kuhari mkulu kaweriti kapalapa, na kayafa na Yohana, na Iskanda, na woseri waweriti ni walongu wa kuhani mkulu. ⁷Pawa wetriti wawatula Petro na Yohana katika yau, wawakosai, ''Kwa uwelu gani au kwa litau gani gutenda ali?''⁸Kisha Petro pakawera kamema litogo linanagala kawagambili, ''Mwenga wakulu wa wantu na wambui. ⁹Handa twenga lishaka lya lelu twanku hojura kuhusu litendu liherepa kawatenditi kwa muntu ayu kaliwala-kwa ntumbu gani numtu ayu wamtenda ukomu. ¹⁰Hebu limani kani ali jwenu kwa wantu woseri Israeli, handa kwa litau lya Yesu kristo wa Nazareti, ambayu mumusulubishiti, ambayu Mlungu kamfufuwiti kulawa kwa wafua, ni kwa njira yakui handa muntu kulawa kwa apo palongolu penu kawera kana afya.¹¹Yesu kristo ni libuli ambulu mwenga mujenga mulizarau, viraa ambalu walitenda handa libuhu lya pampeku. ¹²Kwa hera uwokovu katika muntu yomonga kawera yoseri. kwa maana kwa hera litau lyamonga pasi pa mbingu la wawapiti wantu ambulu kwa ali tudaha kuokolewa.¹³Vinu pawaoniti ujasiri wa Petro na Yohana na wavimana handa wawaweri wantu wa kaida wahera na elimu, washangaiti, wavimana handa Petro na Yohana waweriti panuhera Yesu. ¹⁴Hata hangu wamwoniti uli muntu yakaponiti kagoloka pamuhera na womberi, waheriti na shintu dhidi ya alii.¹⁵Viraa pawaweriti wawera kuwalu kumu mitumi wauki palongolu pa makutano ga baraza, wayoweriti weni kwa weni. ¹⁶Watakuliti, tuwatendi shi wantu awa? Ni kweli handa mujiza ga ajabu gutendiki kupitira womberi gumuni kana na kila yumu yakalikala Yerusalemu, hapana tulilemi ali. ¹⁷Su ali handa lijambu ali lyenea miungoni mwa wantu, hebu tuwaonyi nawata kula kai kwa wantu woseri kwa litauali. ¹⁸Wawashema handa lijambu ali naiyenea miongoni mwa wantu, hebu tuwaonyi nawatakula wala kufundisha kws litau lya Yesu.¹⁹Su Petro na Yohana wawajibu na kuwagambira, ''Handa ni sahihi pamasu npa Mlungu kuwajimira mwenga kuliku Mlungu milihukumu maweni. ²⁰Maana twenga tudaha ndili kuleka kutakula mambu ambaga tugaona na kugapikinira.''²¹Badala ya kuwaonya sana Petro na Yohana, wawaleka wagenda. Waweza ndili kupata sababu yoseri ya kuwaadhibu , kwa dababu wantu woseri waweriti kumsifu Mlungu kwa shirii siwiti shitendekiti. ²²Muntu yakaweriti kanka mauzauza ga kuponizia kapatiti kuwa na umri zaidi ya miaka arobaini.²³Badala yakumleka huru, Petro na Yohana wiziti kwa wantu na kuwagambira goseri ambaga makuhani wakulu na wambui weriti wawagambira. ²⁴Pawapikiniti, wakwenizia wazia gau kwa pamuhera kwa Mlungu na kutakula, ''Mtua gwenga gunyawiti mbingu na dunia na bahari na kila shintu mngati mwakui. ²⁵Gwenga ambayu, kwa litoga linanagala, kwa mlonu gwa tati gwetu Daudi, mtumishi gwaku, katakula, ''Kwa ntumbu ayi wantu wa mataifa watenda vuju, na wantu walitiola mambu gafaa ndili?²⁶Wafalme wa dunia walipanga pamuhera, na watawala walikunga kwa pamuhera dhidi ya mosili gwakui.''²⁷Na hakika, woseri Herode na Pontio Pilato, pamuhera na wantu wa mataifa na wantu wa Israeli, walikunga kwa pamuhera katika mji agu dhiki ya mtumishi gwaku mnanagala Yesu ambayu kampakiti mafuta. ²⁸Walikungiti kwa pamuhela kutenda goseri ambaga muliwoku mwakui na mapenzi gakui gaamuriti tangu awali kabla hagenelawili.²⁹Vinu Mtua, guloli matishu gau , na kawajali watumishi wakuyi kulitakula shisoweru shaku kwa kukakamala. Ili ³⁰handa pagwanyoosha liwoku lyaku, kuponazia, ishara na maajabu vidaha kulawila kupitira litau lya mtumishi gwaku mnanagala Yesu." ³¹Pawamaliliti kuluwa lieneu ambalu walikungiti kwa pamuhera watikiziya, na woseri wawamemazia na litoga linanang'ala na watakula linenu lya Mlungu kwa kukakamala.³²Idadi nkulu ya wali yawalii waajimiriti waweriti na litoga limu na litoga limu: na kwahera hata yumu gwau yakatakuliti handa shoseri shakashimiliki shiwiti sha kuwi mweni, badala yakuwi kaweriti n avintu vyoseri shirika. ³³Kwa makakala gatangala mitume waweriti wankutangaza ushuhuda wau kuhusu kuzyuka kwa mtuwa Yesu, na neema nkulu iweriti pampindi pau woseri.³⁴Kwa hereti na muntu yoseri miongoni mwau yakapungukiwiti na mahitaji, kwa ntambu ayi wantu woseri waweriti na hati za viwanja na numba. Waviuziti na kujega senti ya vintu vyawaweri waviuza ³⁵na kuvitula pasi pa magulu ga mitume, na kavigawa watenditi kila kujimila kulingana na kila yumu yakaweriti na uwitaji.³⁶Yusufu, mlawi, muntu kulawa Kipro, wampiti litau lya Barnabasi, na mitumi ( hangu watafsiri ni mwana gwa faraja). ³⁷Pakawera na lilambu kaliuziti na kujega senti, kazitu la pasi pa magulu ga mitumi.

Chapter 5

¹Hangu, muntu yumu yawamshemiti Anania, na Safira mdala gwakuyi, kauziiti sehemu ya mali, ²na kafifa isehemu yawauziti( Mdara gwakuyi vilaa kalimaniti ali), na kaijega i sehemu ibakiti na kitula pa magulu ga mitumi.³Su Petro katakula," Anania ntambu gani shamshera kamemezia litoga lyaku gutakula uwongu ⁴kwa Litoga linanagala na na kufifa isehemu ya lilambu? Wakati paliweriti haweneuzi , iweriti ndili mali yaku? Na baada ya kuuza lieiti pa uwamuzi waku? iweriti ashashi kutali lijambu ali mulitoga mwakuyi? guwazyanda ndili wanadamu bali gumzyanga Mlungu." ⁵Mu kupikanila visoweru avi, Anania kaguwiti pasi na kufua na lyoga likuru liwamema woserui wapikaniliti ali. ⁶wavijana wiza palongoru na kumtula mu sanda na kumpeleka kunja kumzika.⁷Badala ya masaa matau hangu, mdara gwajui kingira mnumba kavimana ndili na shintu gani shiweriti shilawira. ⁸Petro kamgambira, gung'ambiri handa guuza lilambu kwa thamani ayi," katakula," yina kwa thamani ila ayi.⁹Su Petro kamgambira," Iwera hashi mpatanu kwa pamuhera kumjera litoga gwa Mtuwa? Guloli maguli ga walii wamzikiti mpalu gwaku ya pamlangu, na hawakubebi na kukulavia kunja." ¹⁰Ghafla kuguwa pamagulu pa Petro kafua na walii vijana wiza mnumba wamuona kafua nkala. Wambeba na kurupeleka kunja na wamzika karibu na mpalu gwakui. ¹¹Lyoga nkulu yiza pampindi pa kanisa loseri na pampindi pa woseri wapikaniliti mambu aga.¹²Ishara zitangala na mauzauza viweriti vilawila miongoni mwa wantu kupitira mawoku ga mitumi. Waweriti pamuhera mu ukumbi gwa Sulemani. ¹³Su kwahera muntu yamonga tofauti yakaweriti na ujasiri wa kugenda nawa, hata hangu wawapiti isehemu ya pampindi pa wantu.¹⁴Na pia wajimira watangala waweriti wankongereka kwa Mtua, idadi nkulu ya wapalu na wadala, ¹⁵shiasi handa hata wawabebiti walwala mumitaani na kuwagonjeka muvitanda na mumakochi, ili handa Petro pakiwa kankupita shivuli shakui shiwezi kusuluka pampindi pau. ¹⁶Hapo pia idadi nkulu ya wantu wiziti kulawa mjini izungukiti Yerusalemu, pa wawajega walwala na waseri wawabatiziti na litoga lidoda na woseri waponiti.¹⁷Lakini kuhani mkulu kagolokiuti na woseri waweriti pamuhera na yomberi ( ambalu ni lidhehebu la masadukayu) na wamemiti na wivu ¹⁸wanyoosha mawoku gau wambata na kuwatula mnumba mwa ligereza la pamuhera.¹⁹Na wakati wa pashiru lihoka la Mtua livugula mlangu gwa gereza na kuwalonguzia kunja na kutakula, " ²⁰Mgendi, mkagoloki palihekalu na kuwagambira wantu visoweru vya ukomu au." ²¹Pawapikaniliti alii, wingiriti mulihekal;u wakati wa kushia, su kuhani mkulu kiza na woseri waweriti nayu na kushema baraza loseri kwa pamuhera na wazewi woseri wa wantu wa Israeli, na kuwatuma gerezani ili kuwajega mitumi.²²Su watumishi wagenditi wawaona ndili gerezani wauya na kulavia taarifa, ²³" Tuona gereza watata safi na salama na walinzi wagoloka, su patuweriti tuvugwa tuwona ndili muntu mnumba."²⁴Vinu wakati jemedari gwa hekalu na makuhani wakulu pawapikaniliti manenu aga, wingiriti na shaka ng'ulu kwa ajili yau pawalihola haiwi ashashi lijambu ali. ²⁵Kisha yumu kiza na kuwagambira," Wantu wawaatuliti muligereza wagoloka hekaluni na kuwafundisha wantu."²⁶Hangu jemedari kagenda pamuhela na watumishi na kuwajega, hata hangu bila kutenda vurugu, kwa ntambu ayi wawaliti wantu mawawezi kuwaguma kwa mabuhi. ²⁷Pawawajegiti kala, wawatakula palongoru pa libaraza. Kuhani mkulu kawakosia ²⁸pakatakula, " Tuwagambira namfundisha kwa litau ali na badu mumemizia Yerusalemu kwa kufundisha kwenu. Nkatamani kujega mwazi gwa muntu ayu pampindi petu."²⁹Su Petro na mitumi wankula," Lazima tumtii Mlungu kuliku wantu. ³⁰Mlungu gwa tati zetu kamfufuwiti Yesu, yakamiragiti kwa kumtundika pampindi pa mtera. ³¹Mlungu kamtukuziti mu liwoku lyakuyi lya kulia, na kumtenda kuwa mkulu na mlopozi, kulawa kwa Israeli, na katulekezia vidoda. ³²Twenga twamashahidi wa mambu aga, na litoga linanangala ambayu Mlungu kamlavia kwa waliiwamjimiliti."³³Wajumbi gwa baraza pawapikaniliti avi, gawabatiza maya wwafiru kuwalaga mitumi. ³⁴Su farisayu yawamshemiti Gamalieli, mfunda gwa sheria, yawamuheshimiti na wantu woseri kagoloka na kutakula mitumi wawatoli kunja kwa muda mfupi.³⁵Kisha kawagambira ," Wapalu wa Israeli, mwiwi makini sana na shiri shamshifila kuwatendera wantu awa. ³⁶Kwa ntambu ayi, makashu kapititi, Theuda kagoloka na kujidai handa muntu mkulu na idadi ya wantu wapata mia nane wamfatiti. Kawiragiti, na woseri waweriti wamjimira waligawiti na kwagamira. ³⁷Baada ya muntu ayu, Yuda mgalilaya, kagolokiti mashaka galii ga kwandikisha sensa kawanika wantu watangala. kuzyetu kwetu na yomberi kagamiliti na woseri waweriti wamjimira waligawiti.³⁸Vinu nuwagambira mujiepushi na wantu awa muwaleki weni, kwa ntambua ayi handa mpangu agu lihengu ali ni ya wantu itatupwa. ³⁹Su handa ni ya mlungu, hapana muwezi kuwabera; muweza kuliona handa mshindana na Mlungu," hangu wawabata kala na visoweru vyau.⁴⁰Kisha wawashema mitumi mnumba na kuwakoma na kuwalazimisha na watakula kwa litau lya Yesu na kuwaleka wagendi zau. ⁴¹Waukiti palongoru pa ligaraza pawaseka kwa ntambu ayi wawatanga handa waweza kuteseka na kuwaheshimu ndili kwa ajili ya litau ali. ⁴²Hata hangu, kila lishaka, mnumba mwa hekalu na kulawa nyumba hadi nyumba wendereiti kufundisha na kuhubiri Yesu handa Masihi.

Chapter 6

¹Vinu mu mashaka aga, wakati idadi ya wafundwa paiweriti yongereka, lalamiku la Wayahudi gwa Kiyunani ganjiti dgidi ya Waebrania, kwa sababu wajani wau waweriti wawalyalua mu kuwagawila kwa kila lishaka kwa shiboga.²Mitumi klumi na miwili wawashemiti kusanyiku loseri la wafundwa na kutakula, " Siyu sahihi kwetu kulileka linenu la Mlungu na kuhudumia pameza. ³Kwa hangu walongu lusaguleni wapalu saba kulawa miongoni mwenu, wantu waherepa, wamemini litoga na hekima, ambau tudaha kuwapa huduma ayi. ⁴Na twenga, twankwendelea daima mu katika kulua na mu ihuduma ya nenu."⁵Hotuba yau waifila mkutanu woseri, hangu wamsagula Stefano, muntu yakamemitwi imani na Litoga Mnanagala, na Filipo, Prokoro, Nikanori,Timoni, Parnema, n Nikalao, mwongofu kulawa Antiokia. ⁶Waumini wawajegela wantu awa palongolu pa mitumi waluwiti na badayi kuwatulila mawoku gau.⁷Hangu, linenu lya Mlungu lienei , na idadi ga wafundwaizidi kongereka aku Yerusalemu,na idadi nkulu ya makuhani waijimiliti imani.⁸Na Stefano, kamemiti neema na makakala kawriti kankutenda mauzauza na ishara nkulu miongoni mwa wantu. ⁹Su hapa wagolokiti baadhi ya wantu wafuasi wa lisinagogii la walishema lisinagogi la Mahuru, na laWakirene na la Waeskanderia, na baadhi kulawa kilikia na Asia. Wantu hawa waweriti walihojianiti na Stefano.¹⁰Su wasinda kusindabna na hekima ya Litoga ambayu Stefano kaweriti kaitumiiti mu ¹¹kuyowela. Kisha wawashawishiti wamu wa wantu kwa siri kutakula,"Tupikinira Stefano kankuyowera visoweru vya kukufuru dhidi ya Musa na dhidi ya Mlungu."¹²Wawashurushitishiti wantu, wazewi, na walemba na kumgendera Stefano wambatiti na kumjega palongolu pa baraza. ¹³Wawajegiti mashahidi gwa uwongu, watakuliti," Muntu ayu hapana koi katakula visoweru vibaya dhidi ya lieneu ali liherepa la sheria. ¹⁴Kwani tupikanila pakatakula handa ayu Yesu gwa Nazareti kapamaniti mahali apa na kizigalamula desturi zawatupiti na Musa." ¹⁵Kila yumu kawerti mu baraza, kapeleka masu gakuyi kwa Stefano , nau waona sheni shakuyi kaweriti handa sheni sha lihoka.

Chapter 7

¹Kuhani mkulu katakula," Mambu aga ni ga nakaka"? ²Stefano katakula," Walongu na watati wangu, mumpikinili neni: Mlungu gwa ukwisa kamlawiliti tati gwetu Abrahamu wajkati pakaweriti Mesopotamia, kabla kenekali Harani,' ³Kamgambira,' Guuki mu nchi yaku na jamaa zaku na gugendi mu nchi yakulanagazii aku.'⁴akaisha kauka mu nchi ya Ukaldayo kalikala Harani kulawa apa badala ya tati gwakuyi kufua, Mlungu kamjega mu nchi ayi, yawalikala vinu. ⁵Kampa ndili shoseri handa urithi wakuyi, kwahera na sehemu hata ya kutula ligulu. Su abrahamu wamuahiditi handa kabla ya kenepati mwana hana hawampi nchi kuwa miliki yakuyi na wana wakuyi.⁶Mlungu katakula na yomberi hangu, ya handa wana wakuyi hawalikali mu nchi ya uhenga na handa mwenyeji gwa aku hawawatendi kuwa watumwa wau na kuwatenda vibaya kwa muda gwa miaka mia nne. ⁷Na Mlungu katakula, hanilihukumu taifa ambalu hawalitendi mateka, na baada ya hapa hawalawi na kumkwisa mu sehemu ayi.' ⁸Na kumpa Abrahamu lpatanu la tohara , hangu Abrahamu kawera tati gwa Isaka akamtahiri lishaka ya nane; Isaka kawera tati gwa Yakobo, kawera tati gwa wambuyi wetu kumi na wawli.⁹Wambui wetu wamwonera wivu Yusufu wamwuza mu nchi ya Misri, na Mlungu kaweriti pamuhera nayu, ¹⁰na kamlopozia mu matesu gakuyi na kampa fadhili na hekima palongolu pa farau mfalmi gwa Misri. Farao kamtenda kiwi mtua pampindi pa numba yakuyi woseri.¹¹Basi paweriti na njala kulu ma matesu gatangala mu nchi ya misri na kanani , na watati wetu wahera shiboga. ¹²Su yakobo pakapikaniliti kuna viboga Misri, kawatuma watati wetu kwa m,ara ya kwanza . ¹³Mu safari ya pili Yusufu kalilanguzia kwa walongu wakuyi, familia ya Yusufu imanikana kwa Farao.¹⁴Yusufu kawatuma walongu wakui kugenda kumgambira Yakobo tati yau kizi Misri, pamuhela na jamaa wakuyijumla ya wantu woseri ni sabini na tano. ¹⁵Hangu Yakobo kasuluka Misri; kisha kafua yomberi na watati wakui. ¹⁶Wawatola hata Shekemu wakawazikwa mu likaburi ambalu Abrahamu kanunuwiti kwa vipandi vya senti kulawa kwa wana wa Hamori aku shekemu.¹⁷Wakati wa ili ahadi amayu Mlungu kamwahiditi Abrahamu pakakaribiiti, wantu pawaweriti wongereka aku Misri, ¹⁸Wakati awu kagolokiti mafalme yamonga pampindi pa Misri, mfame kavimana ndili kuhusu Yusufu. ¹⁹Ayu mfalumi yamonga kawazyanga wantu wetu na kawatenda vibaya watati wetu, na kuwasa wana wau wadidiki ili nawaishi.²⁰Mu shipindi shili musa kiukiti; kaweriti kaherepa palongolu pa Mlungu, wamlele miezi mitatu mu numba ya Tati gwakuyi. ²¹Wakati pawamwasiti, mwali gwa farau kamtoliti handa mwana gwakuyi.²²Musa wamfundishiti mafundishu goseri ga kimisri, kiwiti na makakala mu visoweru na matendo. ²³Su baada ya kufikia miaka arobaini imwizira mu litoga lyakuyi kuwatyangira walongu wakuyi. wana wa Israeli. ²⁴Pakamwoniti Mwisraeli kankutenda vibaya, Musa kamteteiti na kuuzilila shisasi yakaweriti wamonera kwa kumkoma mmisri: ²⁵kalihola handa walongu wakuyi hawavimani handa Mlungu kawaokoa kwa liwoku lyakuyi lakini wavimana ndiri.²⁶Lishaka lifatiti kagenda kwa baadhi ya Waisraeli waweriti wankugombana; kajera kuwatula heri; kawagambira mabwana mwenga ni walongu; mbona mulikosea maweni,? ²⁷Su yakamkosera jirani gwakuyi kamkupira kutali, na kutakula,'Gani katenda ndili mtawala na mhukumu gwetu? ²⁸Gwenga kufila kunilaga ntambu ya gumwiraga Mmisri lishu?"²⁹Musa katuga badala ya kupikanila avi, kawea muhenga mu nchi ya Midiani ambapu kawera tati gwa wana wawili. ³⁰Baada ya miaka arobaini kuputa, lihoka limlawila mu jangwa la lugongu Sinai, mu mwali gwa motu mu shochaka.³¹Wakati Musa pakaoniti motu, kalikangasha na kustajabia shilii shakashioniti, napakajertiti kusegelela ili kushilola, liziu lya Tati limwizira na kutakula, ' ³²Neni ni Mlungu gwa watati waku, Mlungu gwa Abrahamu, na gwa Isaka , na gwa Yakobo.' Musa katetemekiti na kusinda kulola.³³Mtua kamgambila,' Guvuli viatu vyaku, isehemmu paguyolokiti ni mahali paherepa. ³⁴Nigaona mateso ga wantu wangu wakwera Misri, npikanila kulwala kwa womberi, neni nsuluka ili nuwaokai; Vinu gwizi mkutumi gwenga Misri.'³⁵Ayu musa ambayu yawamlemiti, wakati pawatakuliti gani kakutenda guwi matawala na mwamuzi gwetu?'_ kaweriti ndiyu ambayu Mlungu kamtuminiti kiwi mtawala na mwokozi mlungu. Kamtumini kwa l;iwoku na lihoka ambayu kamlawiliti Musa pa shichaka. ³⁶Musa kawalongazia kulawa Misri baada ya kutenda mauzauza na ishara mu Misri na mu bahari ya Shamu, na mu jangwa kwa shipindi sha miaka Arobaini. ³⁷Ni Musa ayu gawagambiriti wantu wa Isrtaeli handa, Mlungu hakawagolosii nabii kulawa miongoni mwa walongu wenu nabuu handa neni'.³⁸Ayu ni muntu ambayu kaweriti mu mkutano jangwani na lihoka ambayu kayoweriti nayu mu lugongu Sinai. Ayu ndiyu muntu ambayu kaweriti na tati gwetu, ayu ni muntu ambayu kankiti linenu liweriti hai na kutupa twenga. ³⁹Ayu ni muntu ambayu watati wetu walemiti kumjimila, wamkumpiliti kutalii na mu matoga gau wagalamukila Misri. ⁴⁰Mu shipindi ashi wamgam,biliti Haruni, gututengenezeri wamlungu wawera kutulongozia. Ayu Musa, kaweriti katulongazia kulawa mu nchi ya Misri, tuvimana ndili shimupatiti."⁴¹Hangu watengeneza ndama kwa mashaka aga na walavia sadaka kawa ayu lisanamu na wasekelelakwa sababu ya lihengu ya mawoku gau. ⁴²Su Mlungu kawagalamula na kuwapa waabudu nyota ya angani, handa wandikiti mu shitabu sha mambuyi,' Je mundawili neni sadaka za wavinyama wamuwashi njiti jangwani kwa muda gwa miaka arobaini numba ya Israeli?⁴³Mjimila hema ya kuliwona ya Moleki na yota za mlungu refamni, na picha yamtengenezitu na kumwabudu yomberi: Na hanuwapeleki kutali zaidi Babeli.'⁴⁴watati wetu waweriti na hema ya kuliwonera ya ushuhuga jangwani, handa Mlungu ntambu ya kawagambiriti pakayowiliti na Musa hanmda makantengezeri kwa mfanu gwa gulii gwakaoniti. ⁴⁵Ayi ni hema ambalu tati gwetu, kwa wakati wau, wawajegeti mu nchi ya Joshua, ayi ilawila wakati pakwingiliti kumiliki taifa mabalu Mlungu kawawingiti kabala ya uwepu wa watati wetu. Ayi iweriti hangu ghasi lishaka lya Daudi, ⁴⁶ambayu kapatiti shibali pa masu ga Ml;ungu; na kaluwa kusakula makau kwa Ml;ungu gwa Yakobo.⁴⁷Su Selemani kamjengera numba ya Mlungu. Siyu liwoku lyangu litenditi vintu avi vyoseri? ⁴⁸Hata hangu kaweriti pampindi mu numba wajenga ndili kwa mawoku; ayi ni handa mbui ntambu ya katakuliti, ⁴⁹Mbingu na shiti sha enzi, na dunia ni mahala ya kutula magulu gangu, numbaya aina gani hamnijengeri? Katakula Mtua: au ni koshi sehemu yangu ya koyera?' ⁵⁰Siyu liwoku lyangu utenditi avi vintu vyoseri?'⁵¹Mwenga wantu muna singu zikamala mtahiliwa ndili matoga na makutu kila mara mumugukluka Litoga linanagala; mtenda handa watati wenu ntambu yawatenditi. ⁵²Ni mbui ga mu mambui ambayu watati wenu wamtesa ndili?. Wawalagiti wambui woseri walawiliti kabala ya kwiza kwa yumu kana haki; na vinu muwera wasaliti na wawiraga wakuyi viraa, ⁵³mwenga wantu mwankiti sheria ili yakawalagaliti na lihoka su mpikanila ndili."⁵⁴Su wajumbi pawapikaniliti mabu aga, gawatana mataoaga yau, wamsagira menu Stefano. ⁵⁵Su yomberi kaweriti kameme litoga linanagala, kaloliti kumbingu kwa ali na kaona ukwisa gwa Mlungu na kumwona Yesu kagoloka liwoku la kulia la Mlungu.' ⁵⁶Stefano katakula," Muloli mona imbingu zigubutuka, na mwana gwa Adamu kagoloka liwoku lya kulia la Mlungu.⁵⁷Lakini wajumbi wa baraza watenda umatu kwa liziu likalipa wadiwa makutui gau, watuga kwa pamuhera, ⁵⁸Wamwasa lkunja kwa mji na kumguma mabuhi na mashahidi wavula nguu zau za kunja na kutula pasi karibu na magulu ga shijana yawamshemiti Sauli.⁵⁹Pawaweriti wankumguma mabuhi Stefano kendelea kumshema Mtua na kutakula," Mtua Yesuy gwanki litoga lyangu." ⁶⁰Kasuntumali na kushema kwa liziu likulu," Mtua naguwalangira vidoda avi. " Patakuliti agua kafua.

Chapter 8

¹Sauli kaweriti mweni kujimira kufua kwakui. Lishaka ali ndipu pakanjiti kuwatesa kumberi na kanisa liweriti Yerusalemu; nawajimiti woseri waligawiti katika majimbu ga Yuda na Samalia, isipokuwa mitumi. ²Wantu wamshiti Mlungu wamzikiti Stefano na kutenda maombolezu makulu kwa ajili yakuyi. Su Sauli kalioniti sana likanisa. ³Kagenditi numbakwa numba na kuwagwega kunja wadoda na wapalu, na kuwasa muligereza.⁴Wajimiriti ambau waweriti waligawa badu walubiriti linenu. ⁵Filipi kasulukiti katika mji gwa Samaria na kamtangaziti Kristo aku.⁶Badala ya makutanu kupikinira na kuona ishara zakutenditi Filipi; watula umakini pampindi pa shilii shakatakuliti. ⁷Kulawa hapa wantu watangala wapikiniriti, pepu wadoda wawauka wantu aku pawalila kwa liziu liku;u, na watangala wapooziti na waviwetu wa poniti. ⁸Na iweriti na furaha mkulu katika mji.⁹Su paweriti na muntu yumu katika mji gulii litau lyakui Simoni, ambayu kaweriti kankutenda uganga; ambau kautumiiti kuwashangazi wantu wa taifa la Samaria, wakati katakula handa yomberi ni wantu gwa muhimu. ¹⁰Wasamaria woseri tangu mdidiki hata Mkulu, wampikinira; watakula;'' muntu ayuni galii makakala ga Mlungu ambaga ni makulu.'' ¹¹Pawampikiniriti, kwa ntambu yaka washangaziti muda mstari kwa uganga wakui.¹²Su wakati pawajimiriti handa filipo kuhubiriti pampindi pa ufahamu wa Mlungu na pampindi pa litau la Yesu Krosto wabalititi wapalu kwa wadala. ¹³Na Simoni mweni kajimiriti: baada ya kubatizwa kaendelsiti kuwera na Filipo; pakaoniti ishara na mauzauza kaweriti kamkumtendeka kashangaiti.¹⁴Wakati mitumi wa Yerusalemu pawapikaniliti handa Samaria walyaka linenu lya Mlungu, wawatuma Petro na Yohana. ¹⁵Wakati pawaweriti wansakula wawaluwira handa wamwanki litoga linanagala. ¹⁶Mpaka muda agu, litoga linanagala kaweriti kenewasulukuli hata yumu gwau. Waweriti tu wawabatiza gwa litau la Mtua Yesu. ¹⁷Hangu Petro na Yohana wawatulila mawoku, na womberi wamwanka litoga linanala.¹⁸Wakati Simoni pakaoniti handa litoga linanagala kulawa kupitira mawoku na mitumi, kafiriti kuwayupa mapesa, ¹⁹Katakula, "Munupi ayi makakala,ili kila yanumutulila mawoku kanki litoga linanagala."²⁰Lakini Petro kawagambira; senti yaku pamuhera na gamweni yagamalili kutali, kwa hangu gudhani handa karama ya Mlungu ipatikanika kwa senti. ²¹Gwahera sehemu mu lijambu ali, kwa ntambu ayi litoga lyaku si liherepa pa Mlungu. ²²Hangu basi gutubu vidoda vyaku na kumluwa Mlungu handa kaweza kukusamehi mawazu ga litoga lyaku. ²³Kwa ntambu ayi mona mu sumu ya lusunguna shifungu sha vidoda."²⁴Simoni kankuliti na kutakula ," Mumuluwi Mtua kwa ajili ya neni kuwera mambu goseri yamuyoweriti gawezi kulawila.²⁵Wakati Petro na Yohana pawaweriti wantushuhudia na kulihubiri linenu lya Mtua, wauyiti Yerusalemu kwa njira ayi; Wahubiriti injili mu vijiji vitangakla vya sa,maria.²⁶Basi lihoka la Mtua katakula na Filipo na kuzumba," Guloli na gugendi kussini mu njira yaigenda pasi ya Yerusalemu kuiyerekea Gaza." ( Njira ai iwera mu liyangwa. ²⁷Kalola na kugenda . Guloli kuweriti na muntu gwa Ethiopia, towashi kana mamlaka makulu pampindi ya hazina yakui yoseri, na yomberi kawaweri kagenda Yerusalemu kuabudu. ²⁸Kaweriti kauya kalivaga muligali mwakui kankusoma chuo sha mbuyi Isaya.²⁹Litoga akazumba na Filipo, " Gusegeleri karibu na garei ali ukashikamane nalu. ³⁰"Hangu Filipo kagenda mbiu kampikanila kankusoma mu shuusha mbui Isaya, katakula ," Je muvimanashakasoma?" ³¹Muethiopia katakula ," Handa hashi muntu pakanongizia ndili? kamsii Filipo kakweni muligali kalivagi pamuhera na yomberi.³²Vinu lifungu la maandiku lakaweriti kankusoma Muethiopia ni ali. wamlonguzii gambira kondoru kugenda kumshinja mashinjoni; na handa kondolu kanyamalila jiya kuvugula mlomu gwakuyi. ³³Kwa kuhuzunikiti gakuwi hukumu yakui waiusiiti gani hakawagambiri shizazi shakui? maisha gali wagausia mu nchi."³⁴Hangu towashi kamkosia Filipo na kutakula," Nukuluwa ni mbui gani ambayu yawayowerera na habari zakuyi, ni kuhusu yomberi au za muntu yamonga? ³⁵Filipo kanja kuyowera kanjiti kwa maandiku ali la Isaya kumuhubiri habari za Yesu.³⁶Pawaweriti munjila wafika pana mashi; towashi katakula,' Mloli pana mashi apa shishi shitenda na mumbatizwa?, ³⁷visoweru avi," hangu muethiopia kajibu njimira handa Yesu Kristo ni mwana gwa Mlungu," Kwahera maandiku ga kale). Su muethiopia kaamuru ligali ligoroki. ³⁸Wagenditi mnumba ya mashi, pamuhela Filipo na towashi, Filipo kambatiziti.³⁹Wakati palawiliti mumashi Litoga lya Mtua limpelekiti Filipo kutali; towashi wamwona ndili, kagenda njira yakuyi kasekelela. ⁴⁰Su Filipo kalawila Azoto. Kapititi mu mkoa gulii na kuhubiri injiri mu miji goseri mpaka pakafikiti Kaisaria.

Chapter 9

¹Su sauli kagenditi kutakula vitishu hata vya kufua kwa wafundwa wa Mtua kagenditi kwa kuhani mkulu. ²Na kumlua barua kwa ajili ya masinagogi aku Dameski ili handa pakampata muntu kawera mu njira ili kaweriti mpalu au mdala, kawatawi na kuwajega Yerusalemu.³Hata pakaweriti kankusafiri ilawiti handa pakakaribiuti Dameski, ghafla imulika koseri koseri nuru kulawa mbinguni; ⁴nayu kaguwa pasi na kupikanila liziu limgambira," Sauli, Sauli, mbona guntena neni?"⁵Sauli kangula gwa gani gwenga Mtua ? Mtua kakula ," Neni na Ywsu yaguuziti; ⁶su gugoloki gwingiri mjini, na gwenga hawakugalamburi gufira kutenda ⁷Wali wantu wasafiriti pamuhera na Sauli wanyamalila jiya, wankupikanila liziu wamuona ndili muntu.⁸⁹Sauli kagoroka mu nchi na pakagubutuliti masu gakuyi kaweza ndili kuwona shintu, wambata liwoku wamjega mapaka Dameski. Kwa mashaka matatu kaona ndili kaliya ndili wa kulanda ndili.¹⁰Basi paweriti mfundwa Dameski litau lakuyi Anania, Mtua katakula na yomberi mu ndotu," Anania ." na katakula," Guloli, naapa, Mtua, ¹¹Mtua kamgambila ," Gugoloki gugendi zaku mu mtaa gwawashema Nyofu, na mu numba ya Yuda na ukakosii muntu kulawa Trarso yawamshema sauli; maana kawera kankuluwa. ¹²na kamwoniti mu ndotu muntu litau lyakuwi Anania kingira na kumtulila mawoku pampindi pakuwi ili handa kupati kuona.¹³Lakini Anania kankula ," Mtua, nipikanila habari za muntu ayu kwa wantu watangala, kwa shiasi gani ntambu yakawatenditi vidoda wananagala wa kilii Yerusalemu; ¹⁴Apa kana mamlaka, kulawa kwa kuhani mkulu kanigbata kila muntu yumu yakalijimila litau lyaku. ¹⁵Su Mtua kamgambira," Gugendi kwa maana yomberi ni shombu shiteuli kwa neni, kalitoli litau lyangu palongolu pa mataifa na wafalme na wana gwa Israeli. ¹⁶Maana hanuwalangazii gawera kutangakla gaku pasa kuteseka kwa ajili ya litau lyangu."¹⁷Anania kagenda, kingira mlii mnumba; kamtulilamawoku katakula, Mlongu Sauli, mtuwa Yesu, kakulawiliti mu njira paguweriti gankwiza, kagutuma kupati kuwona tena na kumemizia litoga linanagala. ¹⁸Ghafla vituluka mumasu mwakuyi vintu handa magaba, kapata kulola. Kagoroka , kabatizwa, kalia shiboga na kupata makakala. ¹⁹Kalikala pamuhera na wafundwa aku Dameski kwa mashaka gatangala.²⁰Wakati ula awu kamtangaza Yesu mu masinagogi katakula hannda yomberi ni mwana gwa Mlungu. ²¹Na wantu woseri wapikaniliti washangaiti na kutakula ," Siyu muntu ayu kawahubiriti woseri walishemiti litau ali aku Yerusalemu? Na apa kiziti kwa kusudi la kluwatawa na kuwapeleka kwa makuhani." ²²Su Sauli wamuwezishiti kuhubiri na kuwatenda Wayahudi walikala Dameski wachanganyikiwi na kuthibitisha handa ayu ndiyu Kristo.²³Badala ya mashaka gavua, Wayahudi watenda lishauri pamuhera ili waamwiragi. ²⁴Su mpangu gwau guvimanika na Sauli wamvizia pamlyangu paluwala pashiru wapati kumwiraga. ²⁵Su wafundwa wakuyi wamtola pashiru wamsulusia muukuta kasuluka pasi mu shikapu.²⁶Na Saulipakafikiti Yerusalemu kajaribiti kujiunga na wafunda lakini wawera wamtimiriti, wabera handa yomberi ni mfunda. ²⁷Su Barnaba kamtola na kumprleka kwa mitumi, na kuwagambira jinsi Sauli mambu yakamluwiti Mtua mujila na Mtua mambu yakatakuliti anayu ana ntambu Sauli kahubiriti kwa kukamala. kwa litau lya Yesu aku Dameski.²⁸Kaliwoniti nawa pawingiliti na kulawa Yerusalemu katakulla kwa makakala kwa litau lya Mtua Yesu, ²⁹pawalitakuzia na wayahudi wa kiyunani lakini pawajera mara kwa mara kumwiraga. ³⁰Wakati walongu pawavimaniti lijambu ali lijambu ali, wamtola mpaka Kaisaria na wampelekiti kagendi Tarso.³¹Basi kanisa loseri mu uyahudi, Galilaya na Samaria liweriti na lilumbilu na wajengiti na kugendagenda mu lyoga ya Rohu manangala, kanisa likuriti na kuongezeka idadi. ³²Kisha kalawila Petro pakaweriti kankuzyerazyera mumpeku moseri mwa mkoa, kawasulukila waumini walikala mu mji gwa lida.³³Kamuona muntu litau lyakuyi Ainea, muntu ayu kaweriti mushitanda miaka minane maana kawera kapooza. ³⁴Petro kamgambira," Ainea, Yesu Kristo kakuponizia, gwimuku na gulitandiki shitanda shaku." Mara kimuka. ³⁵Na wantu woseri walikaliti Lida na Shironi pawamuaniti muntu ayu wamgalamukia Mtua.³⁶Paweriti na mfundwa Yafa yawamshemiti Thabitha, ambalu kwatafiriti handa " Dorcas" Ayu mdala kamemiti lihengu liherepa n amatendu ga rehema gatendikiti kwa wamaskini. ³⁷Ilawiliti mu mashaka aga kalwaliliti na kafua, pawamsafirishiti wamkwenenezia shumba sha pampindina kumngojeka.³⁸Kwa hangu Lida iweriti karibu na Yafa, na wafundwa wapikiniriti handa Petro kawaweri aku watumiti wantu wawilikwakui, pawamsihi," Gwizi kwetu bila kuchelewa." ³⁹Perto kimuka na kuuka pamuhela na womberi. Pakafikiti, wamjegiti mu shumba sha pampindi na wajani woseri wagoloka karibu na yomberi walila, pawamlongazia ikoti na nguu ambazu Dorcas kawasoniliti wakati pakaweriti nawa.⁴⁰Petro kawalavia woseri kunja kwa shumba , kapiga magoti kaluwa, kisha kagagalamukila nshimba, katakula," Thabitha gwimuki." Na kavugula masu gakuyi na pakamwoniti Petro kalivaga pasi. ⁴¹Su Petro kampa liwoku lyakuyi na kumgolosia, na pakawashemiti waamini na wajani kuwapo kwau kaweriti hai. ⁴²Lijambu ali limanikana Yafa yoseri, na wantu woseri wamjimila Mtuwa. ⁴³Ilawila Petro kalikala mashaka gavua Yafa pamuhela na muntu yawamshema Simoni, yakatengeneza ngozi.

Chapter 10

¹Kuweriti na muntu fulani mu muji gwa KLaisari,mlitau lyakuwi Kornelio, kaweriti mkulu gwa shikosi na Kiitalia. ²Kaweriti mcha Mlungu na numba yakuyi yoseri; kalaviiti senti zitangala kwa Wayahudi na kulawa kwa Mlungu mashaka goseri.³Muda gwa saa tisa za paluwala kawona maunu lihoka lya Mlungu lyankwiza kwakui, lihoka limgambira ," Kornelio! ⁴Kornelio kamlola lihoka na kaweriti na lyoga ilkulu sana katakula," Ashi ni shi mkulu ? Mahoka kamgambira ," Maluwa gaku na awadi zaku kwa masikini zikwena pampindi handa kumbukumbu mu uweza gwa Mlungu." ⁵Vinu gutumi wantu wagendi mji gwa Yafa kumjega muntu yumu yawamshema Simoni ambayu pia wamushema Petro. ⁶Kalikala na kutengeneza ngozi yawamshema Simoni amayu numba yakuyi ya pampeku pa bahari."⁷Baada ya lihoka kaweriti kutakula nayu kuwuka, Kornelio kawashema wantu wa mnumba mwakuyi wawili na askari yakaweriti yakamwabudu Mlungu kati ya maaskari waweriti wankutumikia. ⁸Kornelio kawagambira goseri galawiliti na kumtuma Yafa.⁹Lishaka lifatiti muda gwa saaa sita pawaweriti munjira na wakaribia mjini, Petro kakwenda kumpindi kudari kuluwa. ¹⁰Na pia kiwiti na njala na kalihitaji shintu sha kulia su wakati wantu wankuteleka shiboga wamlangazia ndotu, ¹¹Kaona anga livuguka na shombu shankusuluka na shintu fulani handa nguu nkulu isuluka pasi mu ardhi mu kona zakuyi zoseri za msheshi. ¹²Mnumba mwakuyi kuniti na aina zoseri za wanyama wana maguli manani wavula pampindi pa ardhi, na wampongu wa angani.¹³Kayi liziu litakula kwakuyi," Gwimuki petro kushinji na gulii." ¹⁴Su Petro katakula ," Ndala hangu, Mtua kwa natmbu ayi babunenewahi kulia shintu shoseri najisi na shidoda. ¹⁵Su liliu liza kwakuyi kai mara ya pili ," Shakakitakasa Mlungu nagushisema najisi wala shidoda." ¹⁶Ayi ilawila mara ntatu, na shilii shombu shilii shiwera washitola kayi kupindi.¹⁷Na wakati Petro pakawera mu hali ya kuchanganyikiwa pampindinpa aga maonu gamaanisha shii, Guloli wantu waweriti wawatuma na Konelio wagoloka palongolu pa mlyangu pawakozia njira ya kugenda munumba. ¹⁸Na washema na kukosia handa Simoni ambayu pia wamshema Petro handa kaweriti kalikala apa.¹⁹Wakati auPetro kaweriti kankulihola juu ya aga maonu litoga katakula na yomberi," Guloli wantu watatu wankukusakula. ²⁰Gwimuki na gusuluki pasi na gugendi nawa, nagutila kugenda nawa, kwa ntambu ayi nuwatuma. ²¹Petro kasuluka pasi kwwau na kutakula," Neni ni uli ya munsakuliti," Neni ni uli ya munsakuliti kuna shi mwiza?"²²Watakula," Akida yumu litau lyakuwi Kornelio, muntu gwa haki na kafila kumwabudu Mlungu, na wantu watakula safi mu taifa loseri la shuiyahudi, wamgambira na lihoka lya Mlungu kukutuma ili gugenda mu numba yakui, ili kapikaniliti ujumbi ulawa kwa gwenga." ²³Petro kawakalibisha kungira mnumba na kulikala pamuhera nayu. Mandawira kafaliti kimuka kagenda pamuhera nayu, na walongu wadidiki kulawa Yafa wagendagenda nayu.²⁴Lishaka lifatiti wiziti Kaisaria na kornelio kawersa kawahepera; na kaweriti kawashema pamuhera walongu²⁵Wakati Petro pankwingira mnumba, Kaornelio kamlaki hadi pasi ya magulu pakui kwa kumuheshimu. ²⁶Su Petro kamgolosia na kutakula; neni na mweni pia na mwanadamu.²⁷Wakati Petro pakawera kankuyowera nayu, kagenditi mnumba kawaona wantu walikunga pamuhera. ²⁸Kawagambira," Mwenga maweni muvimana handa siyu sheria ya kiyahudi kushirikiana au kutwizira na muntu ambayu si gwa taifa ali. Su Mlungu kananguzia neni handa mpaswa ndili kumshema muntu yoseri najisi na vidoda. ²⁹Na yina maana niza bila kubela, pawantumiti kwa ajili ya aga. Handa hangu nuwakosii kwa sababu ga wawatumiti kwa ajili ya neni."³⁰Kornelio katakula," Mashaka gamsheshi gapititi, wakati handa au weriti nankuluwa muda gwa saa tisa paluwala mngati mwa numba ya neni; moniti palongolu pangu muntu kagoloka kagoloka kawera na nguu neru, ³¹Kang'ambira" Kornelio maombi gaku kagapikanila Mlungu na zawadi zaku kwa masikini ziwera ukumbushu palongoru pa Mlungu. ³²Kwa ntambu ayi gumtumi muntu Yafa na wakamshemi muntu yumu yawamshema Simoni kizi kwaku, ambayu pia wamshema Petro, ambayu kalikala kwa yakatengeneza ngozi yumu yawamshema Simoni ambayu numba yakui ikala pampeku pa bahari. ³³Guzingatii mstari agu," Naya pagwizapu hagatakuli na twenga, kwa hera mu maandiku ga zamani.³⁴Su Petro kavugula mlomu gwakuyi na kutakula, nakaka amini handa Mlungu kawezandili kuwa na upendeleu. ³⁵Badala yakui, kila taifa muntu yoseri yakamwabudu na kutenda matendu ga haki hawamjimiri kwakui.³⁶Guvimana ujumbi wakalaviiti kwa wantu wa Israeli pakaweriti kankutangaza habari iherepa ya litumbiru kupitira Yesu Kristo ambayu ni Mtua gwa woseri. ³⁷Mwenga maweni muvimna litukiu lilawiliti ambalu lilaeila Yudea na lyanjiriti Galilaya, badala ya ubatizu ambau Yohana katangaziti. ³⁸Litukiu liweriti limuhusu Yesu Kridto ntambu Mlungu yakamtuliti mafuta ga Litoga Linanagala na kwa makakala. Kagenditi kutenda gaherepa na kuwaponazia woseri wateswiti na shamshera, kwa hangu Mlungu kaweriti pamuhera na yomberi.³⁹Twenga twa mashahidi wa mabu goseri gatendekiti mu nchi za uyahudi na mu Yerusalemu ayu ni Yesu yagamlagiti na kumtundika mumtera. ⁴⁰Ayu ni Mlungu kamfufuwiti lishaka lya tatu na kumpanana kumanikanika, ⁴¹si kwa wantu woseri lakini kwa mashahidi wawasaguliti kabula uya Mlungu twenga waweri, tuweriti tuliya na kulanda nayu kafufuka kulawa kwa wafuiti.⁴²Katutuma kuhubiri kwa wantu na kushuhudia handa ayu ndiyu ambayu Mlungu kamsaguliti handa. Mwamuzi gwa wawera hai wafuwiti. ⁴³Mu yomberi mambui woseri washuhudiiti ili handa kila yakaamini mu yomberi hankaki msamaha gwa vidoda kupitira litau lyakui."⁴⁴Wakati petro kankwendelea kutakula aga , Litoga linanagala la kawamemazia woseri waweriti wankupikinira ujumbi wakui. ⁴⁵Wantu wali wahusika na shikundi sha wantu wajimira kuwatahiri wali woseri wiziti na petro washangaiti na sababu ya karama ya Litoga linanagalayakawapi pia mataifa.⁴⁶Kwa kuwela wapikaniliti handa mataifa wayowera kwa lugha zamonga na nkumwabudu Mlungu. Petro kankula, " ⁴⁷Kuna muntu yoseri yakaweza kulewelewa amashi ili wantu nawabatizwa, wantu awa wamwanka litoka linanagala handa twenga.?" ⁴⁸Su kawagambira wabatizwi kwa litau lya Yesu Kristo, badala yakuwi wamlua kalikali nawa kwa mashaka kadhaa.

Chapter 11

¹Mitumi na walongu waliwaweriti aku Yudea wapikaniliti handa wamataifa wankiti linenu lya Mlungu. ²Petro pakiziti aku Yerusalemu, ili likundi lya wantu wawatahiriti wanja kumkosoa. Watakula, " ³Kalikola na wantu watahiriti ndili na kalia nawa!"⁴Su petro kanja kuwaelekeza lilukiu kwa kina, pakatakula, " ⁵Weriti nankuluwa mu mji gwa Yafa, na moniti maonu ga shombu shusuluka pasi handa nguiu nkulu ituluka kulawa mbinguni mumpeku mwakuwi moseri za msheshi zisuluka kwa neni. ⁶Nishitoriti na kulihora pampindi pakui moniti wavinyama wana magulu gamsheshi walikala mu nchi na wavinyama wa mu ntundu na wavinyama wavula na wampongu wa angani.⁷Kisha nipikanila liziu litakula na neni," Gwimuki Petro, gushinji na gulii!" ⁸Nankula," Siyu hangu, Mtua, mlomu mwangu hamweneweli kwingira shintu shoseri shiherepa au shidoda. ⁹Su liziu yankula kai kulawa mbinguni, shilii Mlunhu shakashitangaziti handa ni shiherepa nagushema najisi. ¹⁰Ayi ilawiliti mara tatu, na kila shintu kikatorwa mbinguni kayi.¹¹Guloli, wakati awu wantu watatu waweriti wagoloka pamberi pa numba ili mwetukaliti; watutuma kulawa Kaisaria kwiza kwa neni. ¹²Roho kambira gugendi nawa , na nawa ndili awa wapalu sita wagenda pamuhera na neni na tugenditi mu numba ya muntu yumu. ¹³Katugambiliti ntambu yakamwoniti lihoka kagoloka mngati mwa numba yakuyi ," Gunzumi Yafa nikamjegi Simoni ambayu l;itau lyakuyinlamonga Petro. ¹⁴Hakatakuli ujumbi wakui mu awu hakaokaki yomberi mu numba yakui yoseri."¹⁵Pananjiti kutakula nawa, litoga liheri liza pampindi pau handa pakiziti kwa twenga pamwanzu. ¹⁶Nkumbuka visoweru vya mtua , vyakatakuliti," Yohana kabatiziti kwa mashi; lakini hambatizwi kwa litioga liheri."¹⁷Pia handa Mlungu kalavioiti zawadi handa zakatupiti twenga patumwaminiti mu Mtua Yesu Kristo neni na gani, handa weza kumpinga ¹⁸Mlungu? Pawafikiti mambu aga, wauzia ndili, bali wamsifu Mlungu na kutakula," Mlungu kalavia toba kwa ajili ya Mataifa pia.¹⁹Basi wajimiriti ambau matesu ganjiriti pa kafui sha Stefano, walimwagiti kulawa Yerusalemui. Wajimiliti awa wagenditi kutali hadi mnpaka Foinike, Kipro na Antiokia. Wawagambiriti ujumbi kuhusu Yesu peki yakui kwa Wayahudui na si kwa yamonga kawera yoseri. ²⁰Su wamu wau ni wantu kulawa Kipro na Krene, wiziti Antiokia na kutakula na wayunani na kumuhubiri Mtua Yesu. ²¹Na liwoku lya Mtua liweriti pamuhera na womberi na wantu watangala wajimiriti na wamfalamkila Mtua.²²Habari zau zifika mumakutu mwa kanisa la Yerusalemu na wamtumiti Barnaba kagendi mapaka Antiokia. ²³Pakiziti na kuona karama ya Mlungu kasekeleri; na kuwapa litoga woseri kubaki na Mtua mu matoga gau. ²⁴Kwa ntambu ayi kaweriti muntu kaherepa na wammemazia na litoga liheri na litumbiru na wantu watanagala wasongereka mu wantu.²⁵Baadayi barnaba kagenditi Tarso kulola Sauli. ²⁶Pakampatiti, kamjega Antiokia, kaweriti kwa mwaka mzima kawakusanyiti pamuhela na kanisa na kuwafundisha wantu watangala. Na wafunda wawashema wakristo kwa mara ya kwanza aku Antiokia.²⁷Na mu mashaka aga wambuyi wasakuliti kulawa Yerusalemu mpaka Antiokia. ²⁸Yumu gwau ni Agabo ndo litau lyakui, kagoloka kaashiriiti na litoga handa njala ikalipa hailawili muulimwengu woseri. yi ilawiriti wakati wa mashaka ga Klaudio.²⁹Hata handa, wafundwa, kila yumu ntambu yakafanikiwiti waamuwiti kupeleka misaada kwa walongu waweriti k uyahudi. ³⁰Watenditi hangu; watumini senti kwa liwoku lya Barnaba na Sauli.

Chapter 12

¹Wakati au mfalme Herode kanyoosha liwoku lyakuyi kwa baadhi ya walii wankulawa mu likusanyiku ili kuwatesi. ²Kamwiraga Yakobo mlongu gwakuyi Yohana kwa upanga.³Baada ya kulola handa wafilizia Wayahudi, kambata Petro kayi aiweriti wakati wa mabubunda gachechema ndili. ⁴Pakambatiti kamtula muligereza na kutula vikosi vya msheshi vya askari ili kumlolela kaweriti kankuhepela kumpeleka kwa wantu baada ya pasaka.⁵Petro wamtula muligereza, su maumbi wagatenda kwa makakala na kulikunga kwa ajili yakuyi kwa Mlungu. ⁶Lishakakabla Herode hakenigendi kumlavia, pashiru apa kaweriti wamtawa minyororu miwili, na walinzi palongolu pa mlyangu waweriti wankulinda ligereza.⁷Guloli, lihoka la Mtua ghafla limlawira na nuru ing'ariti mnumba kumkoma Petro mu libavu na kumwimusia, katakula," Gwimuki kanongola." Su minyororu yaweriti wamtawa iyopoka kulawa mumawoku mwakui. ⁸Lihoka limgambira," Guvali nguu zaku na viatu vyaku, Petro katenda hangu. Lihoka limngambira," Guvaliu livazi lyaku na gumfati."⁹Hangu Petro kamfata lihoka na kulawa kunja kaamini ndili shitendikiti na lihoka handa ni sha nakaka. Kadhaniti kaomna maonu. ¹⁰Baada ya kupita lindu la kwanja na la pili wafikiti mu ligeti la chuma la kwingira kugenda mjini, livuguka lilaleni kwa ajili ya wau. Walawa kunja wasuluka mu mtaa mara lihoka limleka.¹¹Petro pakavimaniti katakula," Vinu amini handa Mtua kamtuma lihoka lyakui ili kundavia mu mawoku ga Herode , na kwa kuherepa kwa wamntu wosri wa Uyahudi." ¹²Baada ya kuvimana aga, kiza mweni kana numba ya Mariamu mau gwakuyi Yohana ambayu ni Marko; Wakristo wavua walikunga pawaluwa.¹³Pakapigiti mu mlyangu gwa shizuizi, mtumishi yumu mwali yawamshema Roda kiza kuvugula. ¹⁴Pakavimaniti handa liziu la Petro, kwa kusekerela kasinda kuvugula mlyangu; badala yakui katugiti mnumba mwa shumba ; na kuwagambira handa Petro kagoloka pa mlyangu. ¹⁵Hangu watakula kwakuyi," Mwenga gwa mwendawazimu" lakini kakazia handa ni kweli yomberi . watakala ali na lihoka lyakuyi."¹⁶Su Petro kuendeleo kugonga, pawavuguliti mlyangui wamwona na kulikangasha sana. Petro kawanyamazia kwa mawoku jiyajiya na kuwagambira ntambu Mtua kamlawiri kulawa murigereza. Katakula " ¹⁷Muwagambiri aga mambu handa Yakobu na walongu wakuyi." Kisha kauka kagenda swhemu yamonga.¹⁸Pakuweriti paluwala. Kuweriti na huzuni nkulu kati ya askari kuhusiana na shilawiti kwa Petro. ¹⁹Baada ya Herode kumsakula mna kumwona kawakosia walinzi na kuwalazimisha wawigari. kagenda kulawa uyahudi mpaka Kaisaria na kulikala aku.²⁰Herode kaweriti na maya pampindi pa wantu wa Tiro na Sidoni. Wagenda kwa pamuhera kawakui wawera na uganja na Blasto msaidizi gwa wafalumi. Ili kawasaidii, kisha waluwa litumbilu kwa sababu nchi yau yankiti shiboga kulawa nchi ya mfalumi. ²¹Lishaka lyakaheperiti Herode kavaliti nguu za kifalme na kukal;a mu shiti shakuyi sha kifalmi na kuwagambira.²²Wantu wagutiti umatu ," Ayi ni liziu la Mlungu na si liziu lya mwanadamu!" ²³Mara ghafula lihoka limkoma, kwa sababu kawriti kampa ndili ukwisa ;n wamlia wamasangu na kufua.²⁴Su visoweru vya Mlungu vikula na kuyegeya. ²⁵Baada ya Barnaba na Sauli kumalilahuduma yau wakalawa palii wauya Yerusalemu, wamtola Yohana ambayu litau la kwikala ni Marko.

Chapter 13

¹Vinu mu kanisa la antiokia, Paweriti na baadhi wa wambyi na wafunda. Waweriti Barnaba, Simeoni( Yawamshema Nigeri). Lukio gwa Kirene, Manaeni( Mlongu kahera mwazi wa Herode kiongozi gwa Mkoa), na Sauli. ²Pawaweriti wankuabudu Mtua na kutata, Litoga Liheri katakula. Muntulili pampeku Barnaba na Sauli walitendi lihengu lyanuwasemeriti." ³Baada ya kanisa kutata na kuluwa, na kutula mawoku pampindi pa wantu awa wawaleka wagendi.⁴Suhangu Barnaba na Sauli wamjimila Litoga liheri na wasulukiti kuelekeiti Seleukia; kulawa aku wasafiriti mubahari kuelekea mu shisiwa sha Kipro. ⁵Pawaweriti mu mji gwa salami watangaziti linenu lya Mlungu mu masinagogi ya Wayahudi. Pia waweriti pamuhera na Yohana Marko handa msaidizi gwau.⁶Pawagenditi mu kisiwa shoseri mapaka Pafo, waoniti muntu fulani mganga, Myahudi mbui wa uwongu ambayu litau lyakuwi kaweriti Bar Yesu. ⁷Mganga ayu kashirikianiti na liwali Sergio pausulo kawariti muntu kana mahala. Muntu ayu kawaaalika Barnaba na Sauli, kwa sababu kahitajiti kupikanila linenu lya Mlungu. ⁸Su Elima" yuli mganga" ( Hangu ndo litau lyakuwi ntambu ya walitafusititi ) kawapingiti; kajeriti kumgalamula uli liwali kalawiliti mu litumbiru.⁹Su Sauli yawamshemiti Paulo kaweriti kamemwa na litoga liheri kamtumbuliala masu ¹⁰na katakula," Gwenga mwana gwa inilisi kumema na ntambu zoseri za kuzyanga na udhaifu. Gwenga ni adui gwa kila ntanbu ya haki, Hapana goi kagalamula njira za Mtua, zinyokiti je hagutali?¹¹Vinu, guloli, liwoku lya Mtua lya pampindi paku, na haguweri shipofu. hapana gulioni lijua kila muda" Mara yimu ukunga wa ligiza vituluka pampindi pa Elimas; kanjiti kuzunguka palii pakalua wantu kumlongazia kwa kumbata liwokui. ¹²Baada aya liwali kuon ashilawiliti kajimiliti kwa sababu kashangaiti kwa mafunda kumuhusu Mtua.¹³Vinu Paulo na waganja zakuyi wasafiriti mumashi kulawa Pafo na wafikiti Perge mu Pamfilia. Su Yohana kawaleka na kuuya Yerusalemu. ¹⁴Paulo na maganja zakuyi wasafiriti kulawa Perge na wafikiti Antiokia ya Pisidia. Aku wagenditi mu mu sinagogi lisaka lya sabatu na kulivaga pasi. ¹⁵Baada ya kusoma sheria na mambui viongozi wa sinagogi wawatumiliti ujumbi pawatakula," Walongu hana mnau ujumbi wa kuwapa matoga wantu apa mtakuli."¹⁶Kwa natambu ayi Paulo kagoloka na kuwapungira liwoku; katakula," Wapalu wa israeli na mwenga kumujimila Mlungu, mpikiniri. ¹⁷Mlungu gwa wantu awa wa Israeli vkawasaguliti watati wetu na kuwatenda wantu watangala pawakaliti mu nchi Misri, na kwa liwoku lyakuyi kuwagolosia kawalongoza kunja kwakuyi. ¹⁸Kwa miaka arobaini kawavumililiiti mu jangwa.¹⁹Baada ya kugabongonyora mataifa saba mu nchi ya Kaanani, kawapa wantu wetunchi yau kwa urithi. ²⁰Matukio yaya yoseri kalawiliti zaidi ya miaka mia nne na hamsini. Baada ya vintu avi vyoseri, Mlungu kawapiti waaamuzi mpaka Samweli mbui.²¹Baada ya aga wantu waluwiti mfalumi, hangu Mlungu kawapiti Sauli mwana gwa Kishi, muntu ya kabila ya Benjamini, kuwela mfalumi kwa miaka arobaini. ²²Kisha baada ya Mlungu kumuusia mu ufalumi, kamgolosia Daudi kuwa mfalumi gwau. Iweriti ni kuhusu Daudi Daudihanda Mlungu katakula,' Numpata Daudi mwana gwa Yese handa muntu kafiluwa na litoga lyanghu; ambayu kila shintu shanishifila.'²³Kulawa mu ukowu wa muntu ayu Mlungu kaijeriri Israeli mkombozi Yes, handa ntambu ya kaahiditi kutenda. ²⁴Ali lyanjiti kulawila kabla ya Yesu kwiza,Yohana kwanja katamgaziti ubatizu wa toba kwa wantu woseri wa Israeli. ²⁵Nayu Yohana pakaweriti kankumalila lihengu lyakuwi, katakuliti, mulilola neni na ga? neni si uliya. Su mpikiniri, yankwiza kumberi kwangu, nistahili ndili kulegeza viatu ya magulu gakui.'²⁶Walongu, wana wa ukoru gwa Abrahamu, na wali ambau kati yenu mumwabudu Mlungu, ni kwa ajili yatwenga handa ujumbi awu wa ukombozi wamtuma. ²⁷Kwa walii waishi Yerusalemu na watawala wau, wamwerewa ndili handa uhalisia , na wala wautambua ndili ujumbi wa manabii ambau wawasoma kila sabatu; kwa hangu watimiziti ujumbiwa mambuyi kwa kumuhukumu Kufua Yesu.²⁸Japokuwa wapatandili sababu iherepa kwa kufua mnumba mwakui, wamluwiti Pilatu kumwiraga. ²⁹Pawamaliliti mambu goseri yawandikiti kuhusu yomberi wamsulusiti kulawa mu mtera nakumgonjeka mulikaburi.³⁰Su mlungu kamfufuwiti kulawa kwa wafuiti. ³¹Kaonikiri kwa mashaka matangala kwa walii wagenditi pamuhera nayu kulawa Galilaya kuelekea Yerusalemu. Wantu awa vinu ni mashahidi wa wantu.³²Hangu hanuwajegeri habari njema kuhusu ahadi zawa wapananiti wambui wetu. ³³Mlungu katula ahadi azi kwetu, wana wau, mu ali kamfufuiti Yesu na kumuwuzia kai mu uhai, ali pia walyandikiti mu zaburi ya pili: Gwenga ni gwa mwana gwangu, lelu niwela Tati yakuyi.' ³⁴Pia kuhusu umwaziyu handa kamfufuwiti kulawa wafua ili handa nshimba yakuyi naiharibika, kayoweriti hangu:' Hanukupi uheri na baraka halisi za Daudi'³⁵Ayi ndiyu sababu kutakula pia mu zaburi yamonga, hapana guruhusu muheri gwaku kuona vidoda. ' ³⁶Kwa kuwera baada ya Daudi kutumikia mapenz ya Mlungu mu shizazi shakuyi, kagonja, wamgonjekiti pamuhera na watati wakuyi, kawoniti uharibifu, ³⁷Su yawamfufuiti na Mlungu kaonandili uhalibifu.³⁸Hangu naihafimiki kwa mwenga, kupitira muntu ayu msamaha gwa vidodda wagalaburi. ³⁹Kwa yomberi kila kamjimiliti wamuwalangira haki na mabu goseri ambaga sheria ya Musa hapeni maiwapi haki.⁴⁰Hangu basi muweri mwaangalifu handa shintu shawaashiya werela wwambui na shilawila kwa mwenga: ⁴¹'Guloli mwenga muzani na mulikangasha mwakaamini handa vii nankutenda lihengu mashaka genu, lihengu amabalu hamudahi ndili kuliamini, hata handa muntu hakawangambiri."⁴²Wakati Paulo na Barnaba pawaukiti, wantu wamlua wayoweri manenu aga lishaka lishaka la sabato yizayi. ⁴³Wakati mkutano gwa sinagogi paguperiti, wayahudi watangala na waongofu thabiti wawafuata Paulo na Barnaba, ambau wayoweriti nawa na wawalimiziti waendili mu neema ya Mlungu.⁴⁴Sabato ifatiti, karibu mji mzima yakusanyikitri kupikanil;a visoweru vya Mlungu. ⁴⁵Wayahudi pawaoniti makutanu, wamemiti lukolela na kuyowera vooweru vipingiti vintu vyakatakuliti na Paulo na wamwiraga.⁴⁶Su Paulo na Barnaba wayoweriti kwa ujasiri na kutakula," Iweriti ni muhimu handa visoweru vya Mlungu muliyoweri kwanza kwenu. Handa hangu mulisukumila kutali kulwa kwenu mkulilola handa mustahili kilindi ukwisa na mashaka goseri, muloli hatuwagalamkili mataifa. ⁴⁷Handa ambavyu Mtua katuamuriti katakula mwatulila mwenga handa nuru kwa wantu wa mataifa handa majegi uwokovu kwa mumpeleka moseri wa dunia."⁴⁸Mataifa pawapikaniliti ali, wasekeleliti na kulisifu linenu ya Mtua. Watangala wawasaguliti kwa ukwisa wa mashaka goseri walii wajimiliti. ⁴⁹Linenu lya Mlungu lienea nchi yoseri.⁵⁰Su wayahudi wawasiiti waukiti na wadala muhimu pia na viongozi wa mji. Aga gakwankamiriti matesu dhidi ya Paulo na Barnaba na wawasili kunja mipaka ya mji. ⁵¹Su Paulo na Barnaba na wapuntinti mavumbi ga magulu gau. Kisha wagenditi mu mji gwa ikonia. ⁵²Na wafundwa wamemiti na furaha pamuhela na Litoga liheri.

Chapter 14

¹Ilawiliti mnumba ya Ikonia handa Paulo na Barnaba wingiriti pamuhera mnumba ya sinagogi lya Wayahudi na kuyowera ntambu ambayu likundi likuru lya wantu Wayahudi na Wayahudi wajimiliti. ²Su wayahudi walemiti wawschochiiti mahala wamataifa na kuwatenda handa wabaya dhidi ya walongu.³Kwa hangu walikaliti aku kwa masiku katangala pawayowera kwa ujasiri kwa makakala ga Mtua, aku pakalavia uthibitishu kuhusu ujumbi wa neema yakuyi katenditi hangu kwa kulavia ishra na mang'amu ng'amu wavitendi kwa mawoku ga Paulo na Barnaba. ⁴Su lieneu likulu la mji ligawanyiki; baadhi ya wantu waweriti pamuhera na Wayahudi na baadhi pamuhera na mitumi.⁵Wakati mataifa na Wayahudi pawajeriti kuwazyangazyanga viongozi wau kuwatenda vibaya kuwagu mabuhi Paulu na Barnaba. ⁶Walimaniti ali na kutujira mu mji gwa likaonia, Listra na Derbe, na maeneu gzungukiti palii, ⁷na aku wahubiriti injili.⁸N aku Litra paweliti na muntu yumu yakakaliti, kaheriti na makakala mumagulu mwakui shilema kulawa mu mtima mwa mau gwakuyi. hakeniwahi kugendagenda. ⁹Muntu ayu kapikaniliti Paulo kanguyoqwera, Paulo kamkazira masu na kaona handa kaweriti na litumbiru lya kupona. ¹⁰Su katakula kwa kuwi kwa liziu ya pampindi," Gugoloki kwa magulu gaku."Na uli muntu kaguluka kumpindi na kwanja kugendagenda.¹¹Umati pawaoniti shakatenditi Paulo, wagolosia maziu gau. Paawatakula mu lahaja ya Kilikaonio," Miungu itupikanila kwa namna ya binadamu." ¹²Wamshemiti Barnaba" Zeu", na Paulo " Herme" kwa sababu waweriti mtakulaji mkulu. ¹³Kuhani wa Zeu, ambayi hekalu lakuyi liweriti kunja ya muji, kajegiti fahari na ng'ombi na mtango gwa mauwa mapaka mu mulilangu ya mji yomberi na uti wafiliti kulawa sadaka.¹⁴Su mitumi, Barnaba na Paulo pawapikini ali wadegitio mavazi gwa na kiasi upesi wagenditi kunja mu umati pawalila. ¹⁵na kutakula," Mwenga wantu, kwa ntambu gani nda mabu aga? na twenga pia ni binadamu twana hisia handa za kwenu tuwajegera habari iherepa handa mgalamuki kulawa mu vintu avi vifaandili na kumgendela Mlungu kawera hai, kanyawiti mbingu, dunia na bahari na kila shintu shikala. ¹⁶Na Mu nyakati zipititi, kuwaruhusiti mataifa kugenda munjira zau weni.¹⁷Su badu, keneuki bili shahidi mu ali katenditi vizuri na kawapiti mvula kulawa mbinguni na nyakati za mazau kwakwmemiziti matoga gau kula viboga na furaha." ¹⁸Hata kwa manenu aga , Paulo na Barnaba kwa shid wauberiti umati kuwalavila sadaka.¹⁹Lakini baadhi ya wayahudi kulawa Antiokia na Ikonio wiziti kuwazyangazyanga umati. Wamguma mabuhi pawana kumgweganga hadi kunja kwa mji wadhaniti kuweriti kafua. ²⁰Hangu wafundwa waweriti wagolokikaribu nayu kimukiti wingiri mjini lishaka lya pili, kagenditi Derbe na Barnaba.²¹Baada ya kufundisha injili mu mji gu na kuwatenda wafunda watangala wauyiti lista hadi ikoniamu na hadi Antiokia. ²²Wagenditi kuimarisha nafasi za wafunda na kuwatula matoga kuendea mu litumbiru," Lazima twingiri mu katika ufalumi gwa Mlungu kwa kupitina matesu gatangala."²³Pawawateuwiti kwa ajili yau wazewi wa kila kusanyika na wajimiriti na wawera wamlua na kutata, wawakabidhi kwa Mtua, ambayu wau wamjimiriti. ²⁴Kisha wapiriti katika pasidia, wafikiti pamfilia. ²⁵Wakati pawayoweriti visoweru mu Perga wasuluki kugenda Atalia. ²⁶Kulawa aku wakweniti meli hadi Antiokia ambaku waweriti waliusia kwa neema ya Mlunga kwa ajili ya lihengu ambalu vinu wawera wakamilishiti.²⁷Pawafikiti aku Antiokia na kulikwanya likusanyiku la pamuhera walavia taarifa ya mambu ambaga Mlungu kagatenda kwau na ntambu yawavuguliwi bmlangu gira litumbiru kwa wantu wa mataifa. ²⁸Walikaliti kwa muda mtari na wafundwa.

Chapter 15

¹Wantu fuani wasuluki kulawa uyahudi na kuwafundisha walongu, Pawatakula," Pawawatahili ndiri handa desturi ya Musa, hapana mdahi kuokolewa." ²Wakati Paulo na Barnaba pawaweriti na mapatanu mjadala pamuhera nawa, walongu waamuiti handa Paulu na Barbasi na wamonga kadha wagendi Yerusalemu kwa mitumi na wazewi kwa ajili ya liswali ali.³Kwa ntambu ayi kwa kumtuma kwau na kanisa wapitiriti Foinike na Samaria pawatangaza kugalamula nia kwa mataifa. Waijegi furaha nkulu kwa walongu woseri, ⁴Pawawiziti Yerusalemu wawakaribisha na kanisa ba mitumi na wazewi na wawasilishiti taarifa za mambu goseri ambaga Mlungu kagatenda pamuhera na womberi.⁵Suwantu fulani wajimiriti waweriti mu likundi lya Mafarisayu wagolokiti na kutakula," Ni muhimu kuwatahiri na kuwaamuru waikoli sheria ya Musa." ⁶Hangu mitumi na wazewi wagolokiti pamuhera kulikolela ali liswala.⁷Baada ya majadilianu marefu, Petro kagoloka na kutakula kwau," Walonga tuvimana handa shitambu shiheepa shipititi Mlungu katenditi kusagula kati yenu, handa kwa mlomu gwangu mataifa wapikaniri linenu lya injiri, na kujimira. ⁸Mlungu yajkagama matoga kashuhudia kwau kankuwapo litoga linanagala ntambu yakatendekiti kwa twenga; ⁹na katengeneziti ndili utofauti kati ya twenga na womberi kagatenda matoga gau gaherepi kwa litumbiru.¹⁰Kwa ntambu ayi kwana shishi mwakumjera Mlungu handa mtulu nira pampindi pa singu za wafunda ambaka ghata watati wetu wala wenga tuweza ndili kuvumilia? ¹¹Su tujimira handa hatuokolewi kwa neema ya Mtua Yesu, handa waweriti."¹²Likusanyiku loseri linyamalili pawaweriti wankumpikanira Barnaba na Paulo pawaweriti wankulavia taarifa ya Ishara na maajabu ambaga Mlungu katenditi pamuhera na womberi kati ya wantu wa mataifa.¹³Pyowiti kuyowera, Yakobo kankuliti na kutakula " Walongu mumpikiniri. ¹⁴Simoni kawagambira jinsi kwanza Mlungu kwa neema kawasaidiiti mataifa ili handa kajipii kulawa kwau wantu kwa ajili ya litau lyakuwi.¹⁵Visoweru vya wambi wavijimila na ali handa wandikiti. ¹⁶'Baada ya mabu aga hambui na kujenga kayi hema ya Daudi iguwiti pasi, hangolosii na kuuziya uharibifu wakui, ¹⁷ili handa wantu wabakiti wamsakuli Mtua, pamuhela na wantu wa mataifa wawashemiti kwa litau lyangu.' ¹⁸Hangu ina katakuliti Mtua yakatenditi aga kamanikiti tangu enzi za makashu.¹⁹Hangu basi ushauri wa neni ni handa natuwapa shida wantu wa mataifa wamgalamuki Mlungu; ²⁰su twandiki kwa womberi handa walikali kutali na uharibifu wa lisanamu , tamaa za uasherati an vyawankiti na mwazi. ²¹Kulawa vizazi ya wazewi kuna antu mu kila mji wahubiri na kumsoma Musa mu masinagogi kila sabato."²²Kwa hangu iwonekaniti handa iwafiluzia mitumi na wazewi na pamuhera na kanisa loseri, kumsagula Yuda yawamshema Barnaba, na Silasi waweriti viongozi wa kanisa , na kuwatuma Antiokia pamuhera na Paulo na Barnaba. ²³Wandikiti hangu ," Mitumi, wazewi na walongu kwa walongu wa mataifa wawera Antiokia shamu na kilikia salamu.²⁴Tupikanila handa wantu fulani ambau wawapa ndili amri ayi, walawa ndiri kwetu wawastaajabisha kwa mafundishu gajrga shida mu nafsi mwa mwenga. ²⁵Su iwonekana vyema kwa twenga twawoseri kusagula wantu na kuwatuma kwa mwenga pamuhera na wafilua wetu Barnabas na Paulo, ²⁶Wantu wawera hatarishi maisha gau kwa ajili ya litau lya Mtua Yesu Kristo.²⁷Kwa hangu tumtuma Yuda na Sila hawawagambiri mambu galaaga. ²⁸Kwa kuwera iwonekaniti vyema na Litoga liheri na kwa twenga kuwuka pampindi penu shisanka shikulu kuliku mambu aga kuwera lazima: ²⁹Handa magalamuki kulawa mu vintu vyawalavia mu sanamu mwazi, vbintu vya kunona na uasherati, handa mumalituli kutali avi haiweri safi kwa mwenga.Kwa herini."³⁰Hangu basi, ntambu yawawatawanyishiti wasulukia Antiokia baada ya kukusanya kusanyiku pamuhera wasalimishiti barua. ³¹Pawaweriti waisoma,wasekeleliti kwa sababu ya uponazia. ³²Yuda na Sila na wambui wawapoziiti matoga walongu kwa litumbiru kulawa kwa walongu kwa wali wawatumiti.³³Baada ya kulikala muda fulani wawagawiti kwa litumbiru kulawa kwa walongu kwa wali waatumiti. ³⁴[ Su iwonekaniti vyema sia kubaki aku] Su Paulo na ³⁵watangala walikaliti Antiokia pamuhera na wamonga watangala, ambapu wafundishiti visoweu vya Mtua.³⁶Baada ya mashaka kadhaa Paulo katakula kwa Barnaba," Na tuuyi vinu na kuwatyangila walongu mu kila mji pakahubiriti shisoweru sha Mtua, na kuwatola ntambu yawawela. ³⁷Barnaba kalitajitipia kumtola pamuhera na womberi Yohana yawamshemiti Marko, ³⁸Lakini Pulo kalihoriti iwera ndili safi kumtola Marko yakaweliti aku Pamfilia na kugenda nawa ndili mu lihengu.³⁹Su palawila mabishanu makulu su hangu walilika, na Barnabas kamtoliti Marko na kusafili kwa meli mapaka Kipro, ⁴⁰Su Paulo kamsaguliti Sila na kuuka, baada ya kuwakabidhi na walongu mu neema ya Mtua. ⁴¹Na kagenditi kupitira shamu na kilikia, pakatakula uheri makanisa.

Chapter 16

¹Paulo pia kiziti Derbe na Lysta; guloli pali pawaweriti na mfunda yawamshema Timotheo, na shijana yakaukiti na mau gwa shiyahudi ambayu ni muumini na Tati gwakuyi ni mgiriki. ²Wantu wa Listra na Ikonia wamshuhudiiti vizuri. ³Paulo kamfiriti ili akasafiri nayu, hangu kamtoliti na kumtahiri kwa sababu ya Wayahudi waweriti aku nkwani woseri wammaniti handa tati gwakuyi ni Mgiriki.⁴Pwaweriti wankugenda wapititi mu mji na kulavia maagizu kwa makanisa ili kugajimira maagizu aga waandikiti na mitumi na wazewi aku Yerusalemu. ⁵Hangu makanisa waigamirishiti mu litumbiru na wajimiliti wongereka kwa idadi ya lishaka.⁶Paulo na wanyaguwi wagenda Firgia na Galatia kwani litoga lya Mlungu liwaberiti kuhubiri linenu aku ku lijimbu la Asia. ⁷Pawakalibiiti Misia, wajeriti kugenda Bithinia su litoga lya Yesu kawabera. ⁸Kwa hangu wapititi Misia wiza mpaka mji gwa troa.⁹Maonu gamlawiliti Paulo Pashiru , kuweriti na muntu gwa Makedonia kagoloka, kamshema na kutakula," Mwizi mu tutangi aganu Makedonia." ¹⁰Paulo pakaoniti maonu, mara tujiandaiti kugenda makedonia kavimana handa Mlungu katushemiti kugenda kuwahubiria injili.¹¹Hangu tuuka kulawa Troa, tugenda moja kwa moja Samothrake, na lishaka luifatiti tufikiti mji gwa Neapoli. ¹²Kulawa apo tugenditi Filipi am,bau ni moja kwa mji gwa Makedonia mji muhimu mu wilaya na utawala wa Kirumi na tulikaliti mashaka kadhaa. ¹³Lishaka lya Sabato, tugenditi kunja kwa lango kwa njila ya mashi, sehemu ambayu tudhaniti hatuweri na mahali pa kutendela maombi , tulivagiti pasi nakuyowera na washina mau wiziti pamuhera.¹⁴Mdara yumu yawamshema Lidia, yakauza zambarau , kulawa mu mji wa Tiatira, mweni kumwabudu Mlungu, katupikiniriti. Mtua kamvugula muyu gwakui na kutula maanani visoweru vyakatakuliti na Paulo. ¹⁵Baada ya kubatizwa yomberi na numba yakuwi yoseri katusiiti katakula" Handa neni na mwaminifu mu Mtua, basi tuwasili mwingiri na kulikala kwa neni." Katusihi sana.¹⁶Iweriti handa patuweriti twankugenda mahali pa kuluwa mwali yumu kaweliti na lipepu lya kuvimana kaliona na twenga . Kamjeriti Mtua gwakuwi faida zitngala za kubashiri. ¹⁷Mdala ayu kamfatiti Paulo pamuhera na twenga pakatenda umatu na kutakula," Awa wapalu ni watumishi wa Mlungu yakawera kumpindi, natambu ya wawatangazira habari za uwokovu." ¹⁸Katenda hangu kwa mashaka gavua, su Paulo pakawera kakalala na shitendu ashu, kagalamukiti kumberi na kuwagambira mapepu," Mukuusia kwa litau lya Yesu kamuwuki mnumba mwakuwi." Na yomberi kauka na kumleka mara Yimu.¹⁹Watua wakuyi pawaoniti ya handa litumbiru la faida yau liuka wawabatizi Paulo na Sila na kuwagwengana musoko palongoru pa mamlaka. ²⁰Pawawafikiziti kwa hekimu, watakula," Awa wapalu ni Wayahudi wasababisha fuju nkulu mu mji gwetu. ²¹Wankufundisha mambu amabaga siyu sheria twenga kungaka wa kugafata handa warumi ."²²Uamati wagolokera kumberi Paulo na Sila makuhani wavula nguu zau na kuwavula na kuwalazimisha wawakomi viboku. ²³Baada ya kuwakoma vibnoku vitangala wawasila muligereza na kuwagambira askari wa gereza kuwagorokela heri. ²⁴Baada ya kwanja amri ayi asjkari wa gereza kawasa mu shumba sha mnumba sha gereza na kuwatawaa magulu gau mu shemu ya wawatuliti.²⁵Wakati wa Pashiru sana, Paulo na Sila waweriti wankuluwa na kwimba nyimbu za kumsifu Mlungu aku wafungwa wamonga pawapikanila, ²⁶Ghafla kulawira litetemeku likulu na misingi ya ligereza ivuguka na minyororu ya wafungwa yoseri ilekazia.²⁷Mlinzi gwa ligereza kimukiti kulawa mumpota na kaoniti mlyangu yoseri ya ligereza ivuguka hangu katola upanga wakuyi maana kafiriti kulilaga kwa sababu kaliholiti wafungwa woseri walawiti kala, ²⁸Su Paulo katenda umatu kwa liziu likulu kaatakula nagulilaga kwa sababu twawoseri twapalaapa."²⁹Mlinzi gwa ligereza lkaluwiti taa wazijegi na kwingira mnumba mwa ligerezakwa haraka, katetemikiti na kutira kuwaguwira Paulo na Sila, ³⁰na kuwalavia kunja kwa ligereza kutakula," Waheshimiwa ntendi shishi ili mpati kokoka?" ³¹Wombeli wamgambira, " Gumjimiri Mtua Yesu na Gwenga haguokoki pamuhera na nyumba yakuyi."³²Watakuliti visiweru vya Mtua kwakuyi pamuhera na wantu woseriwa mjumba yakuwi. ³³Mlinzi gw agereza kawatola pashiru pali na kuwagulula sehemu zawaumiiti yomberi pamuhera na wantu wa ukaya kwakuKawajega Paulo na Sila ukaya kwakuyi wawabatiza mara. ³⁴kuwatulila shiboga mna yomberi kawera na furaha nkulu pamuhera na wantu kwakuyi kwa sababu wamjimiriti Mlungu.³⁵Paiweri paluwala, makuhani watumiti ujumbi kwa uli mlinzi gwa gereza pawatakula," Guwaruhusu wantu wagendi", ³⁶Mlinzi gwa ligereza kamgambira Paulo pampindi pa visoweru avi na handa," Makuhani watumiti ujumbi niwarekizii muwuki: hangu mulawi kwa litumbiru."³⁷Su Paulo kawagambira," Watukomiti muliwerawera, wantu ambau ni Warumi bila kutuhukumu na waamuwiti kutuwasira muligereza halafu vinu wafila kutulavia kwa siri muligereza , halafu vinu wafila kutulavia kwa siri? Tulema hapana tujimiri wau weni wizi kutulavia mahali apa." ³⁸Walinzi wawagambira makuhani wa visoweru avi, makuhani watila sana pali pawavimaniti handa Paulo na Sila ni Warumi. ³⁹Mahakimu wiza na kuwasihi walawi, na pawawalaviiti kuja gwa gereza Paulu na Silawalawi kunja kwa mji gwau.⁴⁰Su hangu Paulo na Sila walawa kunja kwa ligereza wiziti ukaya kwa Lidia. Paulo na Sila pawawaoniti walongu wawaponiziiti matoga na kisha wauka mu mji agu.

Chapter 17

¹Na pawapititi mu mji gwa Amfipoli na Apolonia. wiziti mpaka mji gwa Thesalonike ambaukuweriti na sinagogi la Wayahudi. ²Handa iweriti kawaida ya Paulo, kagenditi kwau na kwa mashaka matatu ga sabatu kajadilianiti nawa kumpindi ya maandiku.³Kaweriti kang'uwagubutulila maandiku na kuwagambira handa impasa Kristu kateseki na kisha kazyuki kai kulawa wafuwiti kawagambiriti," Ayu Yesu yanukugambiriti habari zakuwi ndiyu Kristo" ⁴Wamu ya Wayahudi wawazyangizyangitui na kuungana na Paulo na Sila pamuhera na Wagiriki wamjali Mlungu, wadala watangala waongofu na likundi likulu lya wantu.⁵Su baadhi ya Wayahudi wamemiti na liholela wagenditi kusola na kuwatola baadhi ya wantu waovu, wakusanyiti umati wa wantu pamuhera na kusababisha ghasia pa mjini, kisha wavamiliti numba ya Jasoni, wafiliti kuwabata Paulo na Sila ili kuwajegapalongoru pa wantu. ⁶Su pawasokiti wambata Yasoni na baadhi ya walongu wamonga na kuwajega palongolu pa maafisa gwa mji, pawatenda umatu," Awa wapalu wagalamula ulimwenguy wafika mpaka aku na vilaa, ⁷Waparu awa wawakaribishiti na Yasoni waigambira sheria ya Kaisari, watakula handa mfalumi yamonga yawamshema Yesu.⁸Umati na maofisa wa mji pawapikanilitu mambu aga wingiriwiti na lyoga. ⁹Baada yakuwa wamalila kutola senti za thamani ya ulinzi kulawa kwa Yason na wamonga, wawalekiti wagendi.¹⁰Pashiru palii walongu wamtumiti Paulo na Sila Beroya na pawafikiti kulii wagenditi mu lisinagogi lya Wayahudi. ¹¹Wantu walii waweriti weni mahala makulu kuliku wantu wa Thesolonike kwa ntambu ayi waweriti na kujimira na kuliyanka linenu kwa mahala gau, na kulolola maandiku kila lishaka ili kuona manenu gawatakuliti ntambu yagawera. ¹²Su ntambu ayi watangala wau wajimiriti waweriti wadala wadaha uzyangauzyanga mkulu kwa Kigiriki na wapalu watangala¹³Su Wayahudi gwa Thesolonike pawagunduiti handa Paulo kamkutangaza visoweru la Mlungu aku Beroya, wagenditi aku na kukwankazira na kisha wanjishiti fuju kwa wantu. ¹⁴Kwa kunongola walongu, wamjegera Paulo kwa njila ya ziwa, Su Sila na Timotheo wabakiti palii. ¹⁵Wale walongu wamjegeriti Paulo wagenditio nayu hadi Athene, pawamlekiti Paulo Aku, Wankiti maagizu kulawa kwakuwi handa, Sila na Timotheo wizi kwakuyi kunongora ntambu yaiwezekana.¹⁶Na wakati pakawaherepa aku Athene, litoga lyakuwi likalala mnumba mwakuwi kwa ntanbu yakaoniti mji gumemiti sanamu zitangala. ¹⁷Hangu kajadiliana mu lisinagogi na Wayahudi walii wamjimiliti Mlungu na kwa wali woseri walioniti nawa kila lishaka kusokoni.¹⁸Su baadhi ya wanafalsafa wa Waepikureo na Wastoiko wamkabiliti. Na wamonga watakula," Shishi shakatakula ayu kayowera mdidiki? wamonga watakula," Iwonekana kankutakula habari za Mlungu; kwa ntambu ayi kankutakula habari ya Yesu na kuzyuka.¹⁹Wamtola Paulo na kujega Areopago, watakula," Tudaha kuvimana aga mafundishu gasyayi gatakula? ²⁰Kwa ntambu ayi kangujega mambu ga syayi mu makutu getu. Kwahangu tufila kuvimana mambu gana maana gani?" ²¹( Na wantu woseri gwa Athene pamuhela na wahenga waweriti kwau, watumia muda gwau aidha mu kongera na kupikanila juu ya mambu aga.)²²Su hangu Paulo kagoloka katikati ya wantu gwa gwa Areopago na kutakula," Mwenga wantu gwa Athene, naona handa mwenga wantu wa dini kwa kila ntambu. ²³Su mu kupita kwangu na kulola vintu vyenu vya kuabudu moniti manenu kwandikiti mu yimu ya madhabahu. genu itakula," KWA MLUNGU YAKAMANIKA NDILI." hangu basi , ayu yamumwabudubila kuvimana ndiyu yanuwagambira mwenga.²⁴Mlungu yakaumbiti dunia na kila shintu shiweriti mkati kawa ntambu ayi ni Mtua gwa mbingu na nchi kasinda kulikala mu mahekalu gawatengeneziti na mawoku. ²⁵Na hangu wamtumikia ndili na mawoku ga wanadamu hata hangu kahitaji shintu kwau, su yomberi mweni kawapanana wantu ukwiosa na pumzi na vintu vyamonga vyoseri.²⁶Kupitira muntu yumu, katenda mataifa goseri ga wantu walikala pampindi pa sheni pa dunia, na kutula nyakati na mipaka mu maeneu gawalikala. ²⁷Kwa hangu, watakiwa kumfuata Mlungu, na yamkini wamfikiri na kumpata, na kwa umwaziyu kwahela kila yumu gwetu.²⁸Kwakuyi hatuishi , hatugendigendi na kuweza na ukwisu wetu, handa vilii mtunzi gwenu yumu gwa shairi pakatakuliti tu wiuki kwakuwi.' ²⁹Su kwa hangu paiwera twenga ni twiuka klwa Mlungu, tupaswa ndili kulihola handa uungu ni handa dhahabu au mabuhi sanamu yawasongola kwa ustadi na mawazu ga wantu.³⁰Kwa hangu, Mlungu kanyamalila nyakati zilii za ujinga lakini vinu kaamuritiwantu woseri kila mahali wapati kutubu. ³¹Ayi ni kwa sababu katula lishaka ihukumu dunia kwa haki kwa wantu muntu ambayu kamsaguliti. Mlungu kalavia umwaziyu gwa muntu ayu kwa kila muntu aya kwa kila muntu palii pakamfufuwiti kwa waloowa.³²Na wantyu wa Athene pawapikaniliti habari ya kufufuliwitoi kwa wafuiti, baadhi yau wamdhihaki Paulo ila wamonga watakula, hatukupikanili kai kwa habari ya lijambu ali" ³³Bada ya hapa Paulo kawaleka. ³⁴Wamu wa wantuwaunganili nayu waaminiti, kawerariti Dionisio Mwareopago, na mdala wamshema Damari na wamonga pamuhela nau.

Chapter 18

¹Baada ya mambu aga, Paulu kaukiti Athene kugenda Korintho. ²Aku kampata Myahudi yawamshema Akwila muntu gwa kabila la Ponto, yomberi na mdala gwakuwi yawamshema Prisila wiziti kulawa aku Italia, kwa sababu Klaudi aliamuru Wayahudi woseri wauki Roma; ³Paulo kiza kwau. Paulo kaishi na kutenda lihengu ilingana na womberi kwani yomberi katenda lihengu ilingana nau, womberi watengeneza mahema.⁴Paulo kajadiliana nau mu sinagogi kila lishaka lya sabatu . Kawaziyanga zyanga Wayahudi pamuhela na Wagiriki. ⁵Lakini Sila na Timotheo pawaziti kulawa Makedonia, Paulu wamsukumiti na litoga kuwashuhudia Wayahudi handa Yesu ndiyu Kristo. ⁶Wakati Wayahudi pawamkomiti na kumdhihaki, hangu Paulu kapuntinti livazi lyakuwi palongolu pau, na kuwagambira," Mwazi gwenu iguwi pampindi penu na mitui yenu. Maweni neni nahera likosa kulawa vinu na kuendelea , na muwagenderi mataifa."⁷Hangu kauka kulawa palii kagenda mu nyumba ya Tito Yusto. Muntu ya kumwabudu Mlungu. Numba yakuwi ya karibu na sinagogi. ⁸Krispo, kiongozi gwa siagogi pamuhela na wantu wa numba yakuyi wamjimira Mtuwa, wantu watangala wa Korintho wampikaniliti Paulo pankuyoweriti wajimiriti na kubatizwa.⁹Mtua kamgambira Paulo pashiru pa njila ya maonu," Nagutira, lakini guyoweri na nagunyamalila. ¹⁰kwani neni na pamuhera na gwenga, na kwahera yanakajeri kukudhulu, maana nan wantu watangala mu mji agu." ¹¹Paulo kalikala aku kwa muda gwa mwaku gumu na miezi sita pakafundisha linenu lya Mlungu miongoni mwau.¹²Lakini Glio pawamtenditi mtawala gwa Akaya Wayahudi wagolokiti pamuhera kumberi na Paulo na kumpeleka kulongolu kwa shiti sha hukumu, ¹³watakula," muntu ayu kawazyangazyanga wantu wamwabudu Mlungu shunyumi sha sheria."¹⁴Wakati Paulo pakaweriti mu kutakula, Galio kawagambira Wayahudiu," Mwenga Wayahudi handa paiwera ni likosa au uhalibifu, maiweri halali kuwatendera. ¹⁵Lakini kwa sababu ya maswali yagahusu visoweru na matau, na sheria zenu, basi muhukumu mwenga maweni neni ntamani ndili kuwera hakimu kwa habari kwa mabu aga."¹⁶Galio kawaamuliti wahuki palongolu pa shiti sha hukumu, ¹⁷Hangu wambatiti Sothene, kiongozi gwa sinagogi, wamkomiti palongolu pa shiti pa hukumu lakini Galio kajali bdili sha watenditi.¹⁸Paulo, baada ya kukala palia kwa muda kutangala kawatekito walongu na nkugenda kwa meli pamwela na Prisila na Akwila pambeli pa kuuka bandarini kamogiti mvili zakui kuwera mnadhiri. ¹⁹Pawafikiti Efeso, Paulo kawalekiti Prisila na Akwilapalia lakini yomberi mwenu kaungiliti mu sinagogi na kulitakuziana na Wayahudi.²⁰Pawamgambiliti Paulo kalikali nau kwa muda gutangala yombeli kalemiti. ²¹Lakinu kaukiti kwakuyi, kawagambiliti, nanguhuya kai kwab kwenga paiwera ni mapenzi ga Mlungu pambeli pa palia, kaukiti kwa meli kulawa Efeso.²²Paulo pakatuiti Kaisaria kakweniti kugenda kuwalamsia likanisa la Yerusalemu kisha kasereliti pasi kwa likanisa la Antiokia. ²³Pambeli pa kulikala kwa muda palia, Paulo kaukiti kupitira manenu ga Galatia na Frigia na kuwatia moyu wafundwa wakuyi.²⁴Myahudi yumu wamshema Apolo,kazaliwiti kulia Alexandria, kiziti Efeso. Kawwritio na ufasaha mu kuyowera na hodali mu maandiku. ²⁵Apolo kaweriti wamwelekeziti mu mafundundishu ga Mtua kwa ntambu ya kaweriti na bidii mu rohoi, kayoiliti na kufundisha ndambu iwela mambu ga mahusuti Yesu ila kamaniti tu ubatizu gwa Yohana. ²⁶Apolo kanjiti kutakula kwa ujasiri mu hekalu lakini Prisila na Akwila paawampikaniliti, watenditi uganja nayu wamwelekeziti mumpindi mwa njia za Mlungu kwa usahihi.²⁷Pakatamaniti kuuka kugenda Akaya, walongu wamtuliti moyu na kuwaandikila barua wafundwa waweriti Akaya ili wapati kumhanka pawafikiti kwa neema wawatangiti sana walii waaminiti. ²⁸Kwa makakala zakui na maarifa Apolo kawaziditi Wayahudi mulihadhara pakalangazia kupitila maandiku yaiwera Yesu ndiyu Kristo.

Chapter 19

¹Paiwela kwamba Apolo kaweriti Korintho, Paulo kapititi nyanda za kumbindi kufikira mu mji gwa Efeso, na kawakutiti wafundwa kadhaa kulia. ²Paulo kawagambira," Je, mumuhankiti Rohu mnanagala pa muaminiti? Wamgambiliti hangu ndili, tuwezitindilihata kupikanila kuhusu Roho mtakatifu."³Paulo kalongiti," Vinu mwenga mabatizwi hashi walongiti mukawa ubatizo gwa Yohana. ⁴Basi Paulo kankuliti Yohana kabatiziti kwa ubatizu wa toba . Kawagambila walii wantu kwamba wapaswa kumwamini ulii ambai ekiatu baada yakuwi yaani Yesu."⁵Wantu pawapikaniliti habari ayi wabatiziti kwa litau wabatiziti kwa litau lya Mtua Yesu. ⁶Na paiweriti Paulo pakatakuliti mawoku gakuwi pampindi pau na wakanja kutakula kwa lugha na kutabiri. ⁷Jumla yau waweri wapalu wapatiti kumi na wawili.⁸Paulo kagenditi mu sinagogi kutakula kwa ukakamala kwa muda gwa miezi mitatu. Kaweriti kulongazia majadilianu na kuwanika wantu kuhusu mambu gahusu ufalme gwa Mlungu. ⁹Lakini Wayahudi wamonga waweriti wakaidi na wajimira ndili wanja kuatakula vibaya kuhusu njira ya Kristo kulongolu kwa umati. Basi Paulo kalekana nau na kuwatenga wajimiliti kutali nawa, nayu kanjiti kuyowera kila lishaka mu ukumbi wa Tinano. ¹⁰Ali liendereiti kwa miaka miwili, kawa hiyo woseri waweriti walikala mu Asia wapikaniriti linenu lya Mtua woseri Wayahudi na Wayunani.¹¹Mlungu kaweriti kankutenda matendu makulu kwa mawoku ga Paulo, ¹²kwamba hata wagonju waponiti, na litoga lidoda liwaukiti wakati pawatoliti shitambala na nguu zilawiti mumshimba mwa Paulo.¹³Lakini Pawa

¹⁴Watenditi aga waweriti wana saba wa kuhani mkulu gwa Kiyahudi, Skwewa.¹⁵Litoga lidoda kawankula," Yesu nummna , na Paulo numman lakini mwenga mwa ga?" ¹⁶Yuli litoga lidoda mkati mwa muntu kawagulukila wapunga pepo na kuwasinda makakala na kuwakoma ndipu watuga kulawa ili nyumba wawera shivula na kuwajeruhi. ¹⁷Lijambu ali limanika kwa woseri, Wayahudi na wayunani, ambau walikala aku Efeso.Wawera na lyoga na litau lya Mtua lizidi kuheshimiwa.¹⁸Pia, wavua waumini wiziti na waungamiti na pawazihirikisha matendu mabaya gawatenditi. ¹⁹Watangala waweriti wakutenda uganga wajola vitabu vyau, wavyoshia palongolu pa kila muntu, wakati wau pawahesabiti thamani ya vinu, viweriti vipandi hamsini na elfu vya senti. ²⁰Hangu linenu lya Mtua litambala jkwa upana sana mu makakala.²¹ya Paulo kukamilisha ihuduma yakuwi kulii Efeso litoga liwalongazia kugenda Yerusalemu kupitira Makedoniana Akaya; Katakula," Baada ya kuwera aku , yanipasa kuilola Rumi pia." ²²Paulo kawatuma wafundwa wakuyi wawili, Timotheo na Erasto ambau waweriti wamtanga. Lakini yomberi mweni kabakiti Asia kwa muda.²³Wakati au ilawiti ghasia nkulu aku Efeso kuhusu ila njira. ²⁴Sonara yumu litau lyakuwi Demetrio a,bayu katengeneziti visanamu vya senti vya Mlungu Diana, kajegiti biashara nkulu kwa mafundi. ²⁵Hangu kawakusanya mafundi wa lihengu ali na kutakula," Waheshimiwa muvimana handa mu biashara ayi twenga twingizia mapesa katangala.²⁶Muona na kupikanila handa situapo Efesu, bali karibia Asia yoseri ay Paulo kawazyangazyanga na kuwagalamula wantu watangala. Katakula handa kwahera miungu ambayu yawaitenda kwa mawoku. ²⁷Na si tu kwana hatari handa biashara yetu haiweri hapana waifatiti kayi lakini pia na lihekalu laya Mlungu mdara kawera mkulu Diana kawaweza kumtola handa kahera maana. LKayi hakawezi hata kwagamizia ukulu wakuwi, yomberi ambayu Asia na dunia imwabudu."²⁸Pawapikaniliti aga wamemiti na maya na kutenda umatu. Pawatakula,"Diana wa efeso ni mkulu." ²⁹Mji goseri gumema ghasia, na wantu watugiti pamuhera mnumba mwa ukumbi wa michezo wawabata wasafiri wayaguwi na Paulo, Gayo, na Aristariko, walawiti Makedonia.³⁰Paulo kafiliti kingiri mu umati gwa wantu lakini wafundwa wakuyi wamleweliti. ³¹Pia baadhi ya mafarisayu wa mkoa wa Asia ambu waweriti wamaganja wakuwi kwa mjegiriti ujumbi kwa mamakala kumluwa mnakingira mu ukumbi wa michezu. ³²Baadhi ya wantu waweriti wankutakula shintu ashi na wamonga lijambu lilii, kwa sababu umati wa wantu uweriti uchanganyikiti, watangala wau wawezandili handa kwa nini wiziti pamuhera.³³Wayahudi wamjega Iskanda kunja ya umati wa wantu na kumtula juu palongolu pa wantu . Iskanda akatoa ishara kwa mowoku akatoa ishara kwa mawoku gakuwi kulavia maelezu kwa wantu. ³⁴Lakini pakavimaniti handa yoseri ni Myahudi. Woseri watenda umatu kwa lizu limu kwa muda gwa saa mbili," Diana ni mkulu gwa Waefesu."³⁵Baada ya karani gwa mji kunyamazilila umati, katakula mwenga wapalu wa Efeso, ni gani kavimana ndili handa mji agu gwa Efesuu ni mtunzaji gwa lihekalu la Diana na lipicha iguwiti kulawa mbinguni? ³⁶Kuona basi handa mambu ga hapana gawezekana ndili, tupaswa kuwera na utulivu na namtenda shoseri kwa kunongola. ³⁷Kwa mana muwashema wantu awa apa mahakamani ambau si mwizi gwa lihekalu wa si mu mumkufuru Mlungu gweka madala.³⁸Su hangu handa Demetrio na mafundi wawera pamuhera nayu wina mashtaka dhidi ya muntu yoseri, mahakama za mwaziyu na maliwali wapalapa na wawajegi palongolu pa ushauri. ³⁹Lakini handa gwenga pagufata shoseri kuhusu mambu gamonga hawagatenderi mu shikau halali. ⁴⁰Kwa kweli tuwera mu hatari ya kututuhumu kuhusu ghasia lishaka ali. Kwahera sababu ya vidoda avi,a na twankuwa ndili na uwezu wa kugasimulia. ⁴¹Baada ya kutakula aga kawatawanyiti makutanu.

Chapter 20

¹Baada ya ghasia kupela, Paulo kawashema wanafunzi na kumtuliza litoga. Kisha kawaaga na kuuka kugenda Makedonia. ²Nayu pakapitii mikoa ayi na kaweriti kankuwatuliza matoga waumini, kingiriti uyunani. ³Baada ya yomberi kuwera pili kwa muda gwa miezi mitatu, njama wazianditi dhidi yakuwi na Wayahudi pakaweriti kankukaribia kusafiri kwa njira ya bahari kugendelela shamu hangu kaazimiiti kuuya kupitira Makedonia.⁴Pawaandamiti nayu hadi Asia waweriti Sopatro , mwana gwa Pirho kulawila Berea; Aristariko na sekundo , woseri kulawa waamini wa Wathesolonike; Gayo wa Derbe, Timotheo, Tikiko na Trofimo kulawa Asia. ⁵Lakini ni wantu awa tayari walongoliti na waweriti wankutuhepera kulii Troa. ⁶Kwa njira ya Bahari kulawafilipi baada ya mashaka ga mikati ichechema ndili, na katika mashaka ga muhanu tuwafikira aku Troa. Tulikala aku kwa mashaka saba.⁷Hatalishaka lya kwanza la juma , patuweriti tulikaliti pamuhera ilikumega mkate, Paulo kayoweriti na yaamini, ⁸Kaweriti kankupanga Kuweriti na vubataki vitangala mu shumba pampindi ambapu tuweriti tulikaliti pamuhera.⁹Katika lidirisha lakaweriti kalikala kijana yumu litau lyakuwi uzitu ambayu kuelemewiti na mpota zizotopa hata Paulo pakaweriti kankujera kwa muda mfali, shijana ayu, kaweriti kagonja kaguwiti pasi kulawa kugorofa ya tatuna wamsoliti kawera kafuwiti. ¹⁰Lakini Paulo kasulukiti pasi, kalinyooshiti yomberi mweni pampindi pakuwi kamkisikiti su katakula. Na mkata tamaa kwa kuwera hai."¹¹Kisha kakwena kai kughorofa na kamega mkati kaliya. Baada ya kuyowera nau kwa muda mtari hadi mandawira kuukiti. ¹²Wamjegiti uli shiwera hai wamfarijiti sana.¹³Twenga tweni tulongoziiti kumbeli ya Paulo kwameli na tulongoziiti Aso, ambaku twenga tulipangaila kumtola Paulo kulia hashi ndishi yomberi mweni kalemiti kushetendi, kwa sababu kapangiti kugenda kupitira nchi iyuma. ¹⁴Pakafikiti aku Aso, tumpakia mu meli tugenditi militene.¹⁵Kisha twenga tugenda kulawa aku na lishaka lya pili tufikiti upandi wa pili wa shisiwa sha kio. Lishaka lifatiti tufikiti shisisiwa cha samo na shilau yakui tufikiti mji gwa mileto. ¹⁶Kwasababu Paulu kaweriti kaalua kusafiri kupitira Efesu, ili handa nakatumia muda goseri katika Asia; kwa maana kaweriti na haraka ya kuwali Yerusalemu kwa ajili ya sikukuu yapentekosti, kama maiwezekariti yomberi kutenda hangu.¹⁷Kulawa mileto katumiti wantu hadi Efesu na kuwa shema wazewi na kanisa. ¹⁸Pawafikiti kwakuwi, kawagambira, mwenga maweni muvimana tangu lishaka lya kwanza lyantimbiti apa Asia, ntambu yaniweriti kwenu muda goseri. ¹⁹Numtumikiti Mtua kunyenyekea woseri na kwa masozi na matesu gampatiti neni kwa hila za wayahudi. ²⁰Muvimana tambu ambavyu mbela ndili kutakula. Kwenu shintu shoseri ambashu shiweriti sha muhimu, na ntambu neni muwafundishiti wazi wazi na pia kugenda numba kwa numba. ²¹Muvimana ntambu neni nendeleiti kuwabera Wayahudi na Wayunani juu ya toba kwa Mlungu na amani katika Mtua gwetu Yesu.²²Na vinu muloleli neni pawera numjimira litoga liheri kuekekea Yerusalemu, muvimana ndili mambuambaga hagandawiri aku. ²³Ila kwa hangu litoga linanagala kashuhudia neni katika kila miji na katakula handa minyororu na matesu ndo vyankuhepera. ²⁴Lakini neni similihola handa gangu ni kwa njia yoseri ya thamanikwangu, ili ndalikumalila mwendu gwangu na ihuduma yaniyankiti kulawa kwa Mtua Yesu, kuishuhudia injili naneema ya Mlungu.²⁵Na vinu guloli muvimana handa woseri miongoni mwa wali ngenditin kuwahubiraa ufalumi, hapana muwoni sheni kai. ²⁶kwa hangu mwashuhudia lrtu ali handa nahera hatia kwa mwazi gwa muntu yoseri. ²⁷Kwa hangu nililewalela ndili kuwatangazia mapenzi goseri ga Mlungu.²⁸Kwa hangu muwi wakuyi lolela juu yenu mwenga maweni na juu ya likundi loseri ambalu litoga liheri kawatu mwenga handa muloleli iweni muliloleli kulichunga likusanyiku iyamtua, ambalu kahemeriti kwa mwazi gwakuwi mweni. ²⁹Nuvimana handa baada kuuka kwangu wang'ang'awa muntu wakalipa hawingiri kwenu na hapana walihulimii likundi ³⁰Nuvimana handa hata miongoni mwenu na weni baadhi ya wantu hawizi na kutakula mambu mapotovu, ili kuwanika wanafunzi wawafati womberi.³¹Kwa hangu muweri machu. Mukumbuki handa kwa miaka mitatu ndahandili kuleka kuwafu ndisha kila yumi gweni kwa masozi paluwala na paluwala. ³²Na vinu muwapana kwa Mlungu, na kwa linenu lya neema yakuwi, ambalu lidaha kujenga na kuwapanana urithi panuhera na waseri wawatuliti wakfu kwa Mlungu.³³Ntamanitindili senti, dhahabu, au mavazi. ³⁴Mvi mans maweni mwenga handa mawoku aga gampalina mahitaji gangu na mweni na mahitaji ga walii waweriti pamuhera na neni. ³⁵Katika mambu goseri nuwapananiti mfanu gwa ntambu ya iwapasa kuwasaidia wanyongi kwa kutenda lihengu, na ntambu yampaswa kukumbuka visoweru vya Mtua Yesu, visoweru ambavyu yomberi mweni kata kutiti. ''Ni heri kulavia kuliku kwanka.''³⁶Baada ya kutakula ndambu ayi, kasuntumala kaluwa pamuhera nawa. ³⁷Woseri walila sana na kumguwila Paulo kushingo na kumbusu. ³⁸Wahuzunikiti zaidi ya goseri kwa sababu ya shilii shakaweriti kutakula handa kamwe hapana tuwaoni sheni shakuwi kayi kisha wampeleka meriebuni.

Chapter 21

¹Wakati patuweriti tilekana nawa na tusafiri baharini tufikiti moja kwa moja mu mji gwa kosi na shirau yakuwi tufikiti mji gwa Rodo, na kulawa aku tufika mji gwa Parata. ²Patuweriti meli ilokiti kugenda Foinike, tupanditi tusafiriti.³Patufikiti palongolu pa shisiwa sha Kipro, hileka upandi wa kushoto, tusafiriti hadi Siria, tutula nanga mu mji gwa Tiro kwa sababu aku ndo meri iweriti wapakuwi mizigu yakuwi. ⁴Baada ya kuwaona wafundwa tulikala aku siku saba wanafunzi awa wamgambira Paulo kupitira roho handa yomberi nakatimba Yerusalemu.⁵Hata pakatimiziti mashaka galii, twenga tuukiti tugenda zetu, twawaseri pamuhera na wadala wau na wana wau, watusindikiziti mu njira zetu hadi patulawiti kunja kwa mji, kisha tusuntumaliti pwani, tuhuwiti kila yumu. ⁶Tupanditi meli aku nawa wauya ukaya kwau kayi.⁷Hata patumaliliti safari yetu kulawa Tiro, tufikiti Tolemai. Pali tuwalamsia walongu, nan kukala nawa kwa lishaka limu. ⁸Shirau yakuyi tuukiti tugenda Kaisaria twenga twingira ukaya kwa Filipo, muhubiri gwa injili, kaweliti yumu gwa walii saba, na twenga tulikala pamuhera na yomberi. ⁹Muntu ayu kaweriti na wali wamsheshi wamabitira ambau walotiti.¹⁰Baada ya kulikala aku kwa mashaka kadha, kasuluka kulawa Uyahudi nabii yumu yawamshema Agabo. ¹¹Yomberi kiziti kwetu na kutola mkanda gwa Paulo. Kwa hangu kalitawiti magulu na mawoku gakuwi mweni na kutakula Litoga liheri katakula hangu," Wayahudi gwa Yerusalemu hawamtawi muntu ya kakolela mkanda aga nau hawamkabidhi mu mawoku mwa wantu wa mataifa."¹²Pakatupikaniliti mambu aga, twenga na wantu waweriti walikala mahali pali tumsihi Paulo nakafira kugenda Yerusalemu. ¹³Ndipu Paulo kankula ," Mwankutenda shishi? kwa ntambu ayi neni natayari siyu tu kuntatira, lakini kufua aku Yerusalemu kwa ajili ya litau lya Mtua Yesu." ¹⁴Kwa vilii Paulo kalema kuwazyangazyanga, tulekiti na kutakula," Basi mapenzi ga Mtua katendeki."¹⁵Baada ya mashaka aga, tutoliti mifuku yetu na kukwena Yerusalemu. ¹⁶Baada ya wafundwa kulawa Kaisaria pia walilongazii na twenga. Wamjega muntu yumu wamshema Mnasoni, muntu gwa Kipro mfundwa gwa makashu, ambayu tukaliti nayu.¹⁷Patufikiti Yerusalemu, walongu watukaribishiti kwa furaha. ¹⁸Shirau yakuwi Paulo kagenditi pamuhela na twenga kwa Yakobo, na wazewi woseri waweriti. ¹⁹Baada ya kuwalamsia, kawapati taarifa yimu baada ya yimu na mambu ambaga Mlungu kagatenditi muwamu mwa mataifa kwa kupitira huduma yakuyi.²⁰Wakati pawapikaniliti aga. Wamkwisa Mlungu, na wamgambira," Guwona mlongu, kwana maelfu wangapi wajimiliti miongoni mwa wayahudi, wau woseri wana nia kubata sheria. ²¹Wawagambira kuhusu gwenga handa guwafundisha wayahudi walikala kati ya mataiafa kumleka Musa, na handa kawagambira nawawtahiri wana wau, na wafuta desturi zamakashu.²²Tupaswa tutendi shishi? bila lyoga hawapikanili handa gwenga gwankwiza. ²³Hangu gutendi shilii shatukugambira vinu: twana wantu wamsheshi ambau watuliti lipatanu. ²⁴Guwatoli wantu awa na kulitakasi ga mweni pamuhera nawa, na guwalipi gharama zau ili wawezi kumoga mituwi yau hangu kila yumu kapati kuvimana handa mabu ya wawagambiti kuhusu gwnga ni ya uongo. Hawajifunzi handa gwenga pia kufuata sheria.²⁵Lakini kwa habari za mataifa ambau waweriti wajimira, twandikiti na lkulavia maagizu handa wapaswa kukala nawa kutali na vintu vyawalaviiti dhabihu kwa sanamu na mwazi vilawa na shili shawasongola, na wakati kutali na vidoda. ²⁶Ndipu Paulo kawatola wapalu na lishaka lya pili, kajitakasiti mwezi pamuhera na womberi kingiriti mulihekalu, kutangaza shipindi sha mashaka ga kulitula heri, hadi sadaka walavia kwa ajili ya kila yumu gwau.²⁷Mashaka agasaba pagakaribiiti, baadhi ya Wayahudi kulawa Asia wamuonitiPaulo mulihekalu, na makutanu wakalala na wamnyoshera mawoku. ²⁸Waweriti wankutenda umatu," Wantu wa israeli mututangi. Ayu ni muntu uli yakawafundisha wantu kila mahali mambu ambaga ni kumberi na wantu, sheria na mahali apa, pia kawajega Wayahudi mu hekalu na kupa najisi mahali apa paherepa. ²⁹Kwa hangu pa mwanzu waweriti wamwona Trofimo muefeso kaweriti pamuhera nayu mjini, na womberi wawalongiti handa Paulo kamjegiti muhekalu.³⁰Mji goseri kuweriti na kulikangasha, na wantu watuga pamuhera na kumbata Paulo. Wamlawiti kunja kwa lihekalu milyangu mara watata. ³¹Pawaweriti wankujera kumwiraga, habari zimfikira mkulu gwa jeshi lya ulinzi hana Yerusalemu yoseri iweriti imema fuju.³²Mara ayi kawatola askari na jemedari kautuga umati . Wakati wantu pawamuoniti mkulu gwa jeshi na askari, na askari woya kumkoma Paulo. ³³Kisha mkulu gwa Jeshi kamsogelelana kumbata Paulo, na kawagambira wamtawi minyororo miwili kamkosia yomberi ni gani na katenda shishi.³⁴Baadhi ya wantu mu umati waweriti wabotanga shintu ashi wamonga pamonga , handa hangu jemedari kawezandili kuwagambira shoseri kwa sababu ya umati ulii, kawagambira Paulo wamjegi mnumba ya ngome. ³⁵Basi pakafikiti pa ngazi wam,tuliti na askari kwa sababu ya fuju na umati. ³⁶Maana umati wa wantu umfatiti na kwenderea kutenda utu," Mumuusii ayu!"³⁷Paulo pakaweriti wamjega mnumba mwa ngomi kawagambira wakulu wa jeshi," Weza kukugambira shintu?" Yuli mkulu gwa jeshi katakula," Je guyowera kiyunani? ³⁸Je, gwenga si yuli Mmisri ambayi mwanzu kulongozia fuju na kawatoliti magaidi elfu nne nyikani?"³⁹Palo katakula, Neni na Myahudi kulawa mji gwa Tarso ya Kilikia. Neni ni raia gwa mji gwa maarufu. Mwaluwa mundekezii nyoweri na wantu." ⁴⁰Wakati jemedari pakampiti ruhusa, Paulo kagoloka mu ngazi na kulavia ishara kwa wantu kwa liwoku lyakuwi wakati pakuweriti jiya sana. Katakula nawa kwa kiebrania katakula,

Chapter 22

¹"Walongu na watati wangu, mpikanili utetezi wangu hanu utendi kwenu vinu." ²Makutanu pawapikaniliti Paulo kayowera kiebrania, wanyamaliti. katakula,³" Neni ni myahudi, nzaliwa mji gwa Tarso eneu la Kilikia, ila mpatiti elimu mu mji agu, mumagulu mwa Gamalieli. Wanfundisha kulingana na njira sahihi za sheria za watati wetu. Neni ni mbui gwa Mlungy, handa mwenga mawoseri ntambu yamuwera lelu. ⁴Nuwatesiti kwa njira ayi hadi kufua, nuwatara waparu na wadala na kuwasila muligereza. ⁵Hata kuhani mkulu na wazewi woseri waweza kulavia ushahidi handa nkiri barua kulawa kwau., Kwa ajili ya walongu wawera Dameski, kwangu neni kusafiri kugenda aku. Iweriti muwajegeri wantu Yerusalemu kwa njra ili kusudi wawatawi na kuwaadhibu.⁶Ilawiti handa palii paweriti nsafiri pankaribiiti Dameski, majira ga paluwala ghafla nuru kulu ilawira kumpindi kwa Mlungu yanja kumulika. ⁷Nguwiti pasi na kupikanila liziu ling'ambira,' Sauli, Sauli ntambu gashi guuzi?' ⁸Nankuliti," Gwenga gwa gani Mtua? kang'ambira,' Neni ni Yesu Mnazareti, ambayu gwenga kuudhi.'⁹Wali waweriti na neni wajioniti nuru ila wapikanila ndiri liziu lya uli kayoweriti kwa neni. ¹⁰Ntakuliti, ' Ntendi shishi, Mtua?' Mtua kang'ambira ,' Gugoloki na gwingili adameski aku hawakugambiri kila shintu shagupaswa kutenda.' ¹¹Wezandili kulola kwa sababu ya muungaza gwa nuru ili su ng'enditi Dameski kwa kunongozia na mawoku ga wali waweriti na neni.¹²Aku nilioniti na muntu yawamshema Anania, kaweriti muntu yakakoliti sheria na yawamuheshimiti palongolu pa wayahudi woseri walikala aku. ¹³Kiza kwa neni, kagoloka palongoru pangu, na kutakula,' Mlongu gwangu Sauli, gupati kuona; kwa muda gula gulii mapaka kumuona.¹⁴Katakula Mlungu gwa watati gwetu kukusagula gwenga kupati kuvimana mapenzi gakuwi, kamuona ulii kana haki, na kupikanila lizu lilawa mu mulomu mwakluyi. ¹⁵Kwa sababu hakaweri shahidi kwakuwi kwa wantu woseri juu ya kagaoniti na kugapikanila. ¹⁶Basi ntambu gani gwakaherepa, gwimuki wakubalizi, gukagululi vidoda vyaku pagulishema litau lyakuyi.'¹⁷Baada ya kuuya Yerusalemu, na pakaweriti nankusaliti mnumba mwa hekalu, ilawila hana wamu pa maonu. ¹⁸Namuona kang'ambira,' Kunongola kulawi Yerusalemu haraka kwa sababu hapana wajimiri ushuhuda waku kuhusu neni.'¹⁹Ntakula,' Mtua wau weni wavimana muwatawiri muligereza na kuwakoma wali wakujimiriti mu kila lisinagogi. ²⁰Na mwazi gwa Stefano shahidi gwaku paitikiti. Neni pia weriti ngolokiti karibu na kujimira na weriti nankulolera nguu za walii wamwiragiti.' ²¹Su kang'ambira,' Gugendi kwa sababu, neni hanikutumi gugendi kutali kwa wantu wa mataifa.''"²²Wantu wamruhusu kayoweri juu ya lijambu ali su badayi wakwenezii liziu na kutakula," Gumusii muntu ayu mu nchi kwa sababu siyu sahihi kuishi." ²³Pawaweriti wankwenezia lizu, na kwasa nguu zau na kwa sanga mavumbi kumpindi, ²⁴Jemedari mkulu kaamuriti Paulo wamjegi mungoni. Kaamuriti wamkosii aku wanku mkoma fimbi, ili yomberi mweni kavimana kuna shishi waweriti wankutenda umatu natambu ili.²⁵Hata paiwerti wamtawa kwa ngoyi, Paulo kamgambira uli akida yakagolokiti karibu nayu," Je ni haki kwenu kumkoma muntu yakawera Mrumi na badu wanemuhukumu?" ²⁶Yuli akida pakapikaniliti visoweru avi kagenda kwa jemedari mkulu kumgambira na kutakula," Gufira kutenda shishi? Kwa maana muntu ayu ni Mrumi."²⁷Jemedari kiza na kumgambira," Gung'ambilui je gwenga ni raia gwa Rumi?" Paulo katakula," Yina." ²⁸Jemedari kamwankula," Ni kupitira shiasi shiikulu sha senti ndipu Mpatiti uraia." Su Paulo kamgambira," Neni na mrumi ga kwiuka." ²⁹Basi walii waweriti tayari kugenda kumkosia wauka na kumleka wakati au la. Na jemedari nayu katiriti pakavimaniti handa Paulo ni Mrumi, na kwa sababu kamtatiriti.³⁰Lishaka lifatiti, jemedari mkulu kafiriti kuvimana ukweli kuhusu mashitaka ga Wayahudi dhidi ya Paulo hangu kamvugula vifungu vyakuyi kawaamuru wakulu gwa Makuhani na baraza loseri walioni kamjega Paulu pasi na kumtula katikati yau.

Chapter 23

¹Paulo kawalola moja kwa moja wantu wa baraza na kutakula, ''Walongu wangu, nilikala palongulu pa Mlungu kwa dhamira iherepa hadi hangu lelu''. ²Kuhani mkulu Anania kawaamuru wali wagolokiti karibu nayu wankonii gwakuwi. ³Ndipu Paulo kawagambira, Mlungu hakakukoni gwenga. Ukuta wawaupakiti chokaa guli kala gwankulukumu kwe sheria na gwenga guamuru wanguni mabuli kimberi na sheria?''⁴Walii waweriti wagoloka karibu nayu watakula, '' hangu ndo ntumbu ya gumwira kulu ni mkulu gwa Mlungu. ⁵Paulo katakula, ''walongu wangu, neni nivimana ndili handa ayu ni kuhani mkulu. Kwa hanga wandikiti hapana kutakuli vibaya juu ya mkolelela gwa wantu waku.''⁶Paulo pakaoniti ya handa upandi wumu wa baraza ni masukayu na monga Mafarusayo, kakwenizia liziu na kutakula, ''walongu Mafarusayu. neni namfarusayu, mwanaga. Ni kwa ntambu ayi ntegemea kwa ukankamala kuzyuka gwa wafuwiti nankuhukumiwa pamuhera nawa.'' ⁷Pakatakuliti aga, malumbanu makulu galawila baina ya Mafarisayo na Masukayu, na mkutanu guligawa. ⁸Su Masukayu watakula kwahera kuzyuka, lihoka wala kwahera ilitoga, ila Mafarisayo watakula aga goseri gapalapa.⁹Kuju nkulu ilawira na baadhi ya waandishi waweriti upandi wa Mafarisayo wagoloka na kujandili, pawatakula twe neoni shoseri shibaya dhidi ya muntu ayu. ashashi handa litoga au lihoka kayowera na yomberi?'' ¹⁰Wakati kulawiliti hoja nkulu, mkulu gwa majeshi katititi handa Paulo mawamraruwi vipandi vipandi nawomberi hanga kaamuru wanajeshi wasuluki pasi na kumtola kwa nguvu kulawa kwa wajumbi wa baraza na kunjega katika ngoni.¹¹Pashiru pafatiti mtua kagoloka karibu nayu na kutakula. ''Nagutira, kwa kuwa gushuhudia Yerusalemu, hanga hagal;avii ushahidi pia katika Roma.¹²Paushiti, baadhi ya Wayahudi watenditi lipatanu na kushema mapangu juu yau, weni: watakuliti handa hapana walii walakulanda shoseri mpaka pawa mwira ga Paulo. ¹³Kuweriti na wantu zaidi ya arobaini ambau watendili njama ayi.¹⁴Waganda kusu wakulu wa makuhani na wazewi na kula ''Tulitula twani mu mapungu makulu. natulia shoseri hadi patumwiraga Paulo. ¹⁵Hangu vinu, baraza limgambili jemedari mkulu kamjegi kwa mwenga, handa hangu kesi yakuwi kwa usahihi kwetu twenga twa tayari kumwiraga kabla kenezi apo.¹⁶Su mwana gwa dada gwaku wina paulo kapikini nahanda kuweriti na njama, kagenda kingira mnumba mwangoni na kumgambira Paulo. ¹⁷Paulo kamshema akida yumu katakula. ''Gumtoli shijana ayu kwa jemedari, maana kana linenu la kuwaga mbiri.''¹⁸Basi akida kamtola uli kishijana kampeka kwa jemedari mkulu kamgambira, ''Paulo uli mfungwa kashemiti kafila mkujegeri shijana ayu kwaku. kana linenu la kukugambira''. ¹⁹Uli jemedari mkuu kamkaosia, ''Ni shintu gani shafira kunga,ambira?''²⁰Shijana alii katakula, '' Wayahudi wapatana kukulua gumjegi Paulo shilau mu balaza handa kwamba wafila kupata habari za kuwi kwa usahili zaidi. ²¹Basi gwenga nagujinira kwa maana wantu zaidi ya arobaini wankumvizia. walitawa kwa mapangu, nawalia wala kulanda hata pawamwiragaku. hata vinu watayari, wankuherera shibali kulawa kwaku.''²²Basi uli jemedari mkulu kamleka shijana kagendi za kuwi, baada ya kumlagalila. ''gamgambina ndili muntu yoseri ga handa kang'ambira aya''. ²³Kawashema maakida wawili katakula mu watayarishi askari mia mbili kugenda kaisaria na askari wakwena farasi sabini, nawana migolu mia mbili hamuuki zamruya tatu ya pashiru. ²⁴Kawagambira kutu la wavinyama tayari ambayo Paulo hakamtunii kumtola salamu kwa Feliki Gavana.²⁵Kandikiti barua kwa ntambu ayi. ²⁶Klaudio Lisia kwa liwali muheri Feliki, salamu. ²⁷Muntu ayu wambatiti na wayahudi waweriti karibu ku mwiragiti, ndipu ng'enditi pamuhera na shikosi sha askari nu mwoniti, pa,mpatiti habari ya handa yeye ni rai gwa kiruni.²⁸Mfiliti kuvimana handa kwa shishi wamshitaka, hangu numpeleka mu baraza. ²⁹Moniti handa kuweriti wamshitakiti kwa ajili ya maswali ga sheria yau, wala wamshitaki ndili lineru loseri la limfaa kumwiraga au kumtawa. ³⁰Kisha wavimana kwangu handa kuna njama dhidi yakuwi hanga kwa haraka muntuma kwaku, na kuwalagalila wamshitaki pia wajegi mshitaka dhidi yakuwi palongolu pakuwi.³¹Basi walii askari wajinira amri: wamtola Paulo wampelekti hata Antipatri pashiru. ³²Lishaka lifatiti, maaskari watangala wawaleka walii wakwena farasi wagendi panuhera nayu, nawomberi wauya zau ngomeri. ³³Na wakwena farasi pawafikiti kaisana na kunipa liwali ili barua wamtula Paulo palongolu pau.³⁴Nayu liwali pakasomiti barua , kamkosia Paulu kulawa lijimbu gani; pakavimaniti handa ni muntu gwa Kilikia, katakula," ³⁵Hanukuoikinili gwenga pawizapu wali wakushitakiki," Kaamuru wantuli katika ikulu ya Herode.

Chapter 24

¹Baada ya mashaka gamuhanu, Anania kuhani mkulu, wamu ya wazewi na yawatakulila yawamshema Tertulo, wagenda pali. Wantu awa wajega mashitaka dhidi ya Paulo kwa gavana. ²Paulo pakagolokiti palongoru pa gavana , Tertulo kanja kumshitaki na kutaklla kwa gavana," Kwa sababu yaku twana litumbiru likuru, na maonu gaku gajega kugalamula la safi mu taifa lyetu; ³basi kwa kushukurui goseri twanka kila shintu shakashitenda wasaalamu mheshimiwa feliki.⁴Su nanukutokizia zaidi nukusihi gumpikiri visoweru vididikikwa fadhira zaku. ⁵Kwa ntambu ayi tupata muntu ayu mkorofi, na kasababisha wayahudi woseri kuleka dunia. Kayi ni kiongozi gwa madhehebu ya Wanazorayo.( Guzingatii: sehemu za visoweru vya mstari au 24: 6 ⁶Na kayi kajeriti kutula vidoda mu hekalu hangu tu mbatiti ga kwahera mu nakala bora zamani).( Guzingatii: mstari au⁷Lusiasa afisa, kiziti na kumtola kwa makakala mumawoku mwetu, gwakwahera mu nakala bora za maandikuga zamani). ⁸Pakamkosi Paulu kuhusu mambu aga, hata hagudahi kulifundisha ni shintu gani shatumshitukia." ⁹Wayahudi nau wawamshitaki Paulo pawatakula handa aga mambu kawriti ukweli.¹⁰Liwali pakamshoshiriti liwoku Paulo ili Paulo katakuli, Paulo kankula," Nuvimana ya handa kwa miaka itangala muwera waamuzi wa taifa alina naa furaha kutakula gwamweni kwaku. ¹¹Waweza kuhakikisha handa hagenepiti zaidi ya kumi na mbili tangu nkweriti kugenda kuabudu Yerusalemu. ¹²Na pawamoniti mu hekalu. Na ntenda ndili fuju mu makutanu, wala mu masinagogi wala mumbi mwa mji, ¹³na wala hawawezi ndili kuhakikishia kwaku gawanistaki dhidi yangu.¹⁴Ila nkiri ali kwaku, ya handa kwa njira ili ambayu waishema dhehebu kwa njira ilaayi hanumtumikii Ml;ungu gwa watati wetu. Neni namhalifu kwa goseri gaweriti mu dheria na maandiku ga mambui. ¹⁵Nana ujasiri ulauli kwa Mlungu ambau hata awanau wauherepa kwiza kwa kuzyuka kwa wawiti kwa woseri wana haki na wahera haki viraa. ¹⁶Na kwa ali, hamtendi lihengu ali liwi na dhamira yahera na likosa palongoru pa Mlungu na palongoru pa wantu kupitira mambu goseri.¹⁷Vinu baada ya miaka ivua niza kujega msaada kwa litaifa lyangu na zawadi ya senti. ¹⁸Pantenditi hangu, wayahudi fulani wa Asia wamona mnumba ya sherehe ya utakasu mnumba mwa hekalu bila likundi lya wantu wafuju. ¹⁹Wantu awaambau iwapasa kuwera palongoru patu vinu na awatakuli shili shawawera nashi pampindi pangu handa wana linenu loseri.²⁰Au wantu awaweni na watakuli ni likosa gani lyawalioniti kwangu pangoriti palongoru pa libarazala kiyahudi; ²¹ntambu ya iweriti kwa ajili ya shintu shimu shanitakuliti kwa liziu pangolokiti palongoru ; ni kwa sababu ya kuzyukiwa wafuwiti mwnenga muhukumu."²²Feliki kaweritiwamgambniliti safi kuhusu njira na kuhairishiti mkutanu, katakula," Lisia jemedari pankwizaku pasi na kulawa Yerusalemu hakalavii maamuzi dhidi ya neni." ²³Su kaamuru akida kamlindi Paulo, ili gawi na nafasi , nahata nakawera muntu yanakawaberi wamaganja wakuwi nawamsaidii wala kumtyangira.²⁴Baada ya mashaka kadhaa, Feliki kauya na Drusila mdala gwakuwi yakaweriti Myahudi, katumiti kumshema Paulo na kupikanira kulawa kwakuyi habari za litumbiru mkati mwa Kristo Yesu. ²⁵Ila Paulo pakaweriti kankujadiliana nayu kuhusu haki kuweri na shiasi na hukumu. ifilakwiza Feliki kapattiti lyoga kankula , gugendi kutali kwa vinu, ili pampata muda kai hanukushemi."²⁶Muda gulaagu, kategemeiti handa Paulo hakampanani mapesa kwa hangu kamshemiti mara zivua kuyiwera nayu. ²⁷Ila miaka miwiki ipititi , Porkio, Festo, kawera liwali baada ya Feliki kafiliti kujipendekeza kwa Wayahudi, kamlekiti nPaulo ppasi na wamloleli.

Chapter 25

¹Ndipu Festo pakingiriti mu lijimbu ali na baada ga mashaka matatu kagenditi kulawa Kaisaria hadi Yerusalemu. ²Kuhani mkulu na Wayahudi mashuhuri wajegiti shutuma dhidi ya Paulo kwa Festo, na wayowiriti kwa makakala kwa Festo. ³Na pawamluwiti Festo Fadhili pampindi pa habari za paulu kapati kumshema Yerusalemu ili wawezi kumwiraga munjila.⁴Su Festo kankula handa Paulo kaweriti mfungwa mu Kaisaria, na handa mweni yomberi hakauyi aku kunongola. ⁵Katakula," Kwa hangu wali ambau wadaha, wadaha kugenda aku na twenga, handa kuna shibaya kwa muntu, ayu mpaswa kumshitaki."⁶Baada ya kulikala masiku neni au kumi zaidi kauyiti Kaisaria na lishaka lifatiti kalikala mu shiti sha ihukumu na kuamuru Paulu wamjegi kwakuyi. ⁷Pakafikiti Wayahudi kulawa Yerusalemu wagoloka karibu walavia mashitaka kutangala kazotopa ambaga waweza ndili kugathibitisha. ⁸Paulo kajiteteiti na kutakula,' Si dhidi ya litau lya Wayahudi, si juu ya lihekal;u na si juu ya Kaisaria ntenda mabaya.'⁹Su Festo kapafiriti kujipendekeza kwa Wayahudi na hangu kankuliuti Paulo kwa kutakula,' Je, gufira kugenda Yerusalemu na kuhukumiwa kwa neni kuhusu mambu aga gaku?' ¹⁰Paulo katakula, ngoloka palongolu pa shiti sha ihukumu sha Kaisaria ambapu mpaswa kuhukumiwa. badu nenewakoseyi Wayahudi handa gwenga ntambu ya guvimana safi.¹¹Paiwera muwakosera na handa ntenda shimfaa kufuwa mflindili kufua, su handashutuma zau si shintu kwa hera muntu yanakawezi kumkabidhi kwau. Numluwa Kaisari.' ¹²Baada ya Festo kuyowera na baraza kankula ," Kumluwa Kaisaria; hakagendi kwa Kaisari."¹³Baada ya mashaka kadha, mfalme Agripa na Bernike wafikiti Kaisaria kutenda ziara rasmi kwa Festo. ¹⁴Baada ya kulika apa kwa mashaka gavua, Festo kajegiti kesi ya Paulo kwa mafalme; katakula; muntu yumu wamlekiti apa na feliki handa mfungwa. ¹⁵Paweriti Yerusalemu makuhani wakulu na wazewi wa Wayahudi wajegiti mashitakapampindi pa muntu ayu kwa kwangu nawa wamkosia pampindi pa hukumu dhidi yakuyi. ¹⁶Kwa ali neni nuwankuliti handa si desturi ya waroma kulavia muntu kwa upendeleu badala yakuyio mtumiwa kapaswa kuwera na nafasi ya kupanana washitaki wakuwi na kujitetea dhidi ya tuhuma azi.¹⁷Kwa hangu, pawiziti pamuhela hapa wezandili kuwahepa su lishaka liufatiti nkaliti mu shiti sha hukumu na kuamuru muntu ayu wamjegi mnumba. ¹⁸Wakati washitaki pawagolokina kumstaki nilihuliti handa kwahera mashtaka makulu galawiliti dhidi yakuwi. ¹⁹Baada yakuyi, waweriti na mabishanu fulani pamuhera nayu kuwa dini yau na kuhusu Yesu amabayu kaweriti kafua lakini Paulo kadai handa kene fui. ²⁰Weriti watumba ntambu ya kulola lisuwala ali , na numukosiya handa hakagendi Yerusalemu kuhukumiwa kuhusu mambu aga.²¹Su Paulo pawamshemiti wamtuli pasi na kuml;olela kwa ajili ya uwamuzi wa mafalme amuriti wamtuli hata panupelekakukwa Kaisaria. ²²Agripa kayoweriti na Festo ," Mfiriti pia kumpikanira muntu ayu." " Festo, katakula," Shilau hampikiniri."²³Hangu shilau yakuwi, Agripa na Bernike wafikiti na msambu zitangala wafikiti mu ukumbi na maafisa gwa kijeshi na wantu mashuhuri gwa mji na Festo pakalaviiti amri, Paulo wamjegiti kwakuwi. ²⁴Festo katakula," Mfalme Agripa, na wantu woseri ambau wapu laapa pamuhera na twenga, mumuona muntu ayu; jumuiya yoseri ya Wayahudi aku Yerusalemu, na apa pia wafira nuwashauri na womberi watenda umatu kwa neni handa nanilikala.²⁵Moniti handa katenda ndili shoseri shifaa kumwilaga; lakini kwa sababu kamshema mafalumi, amuwiti kumpeleka kwakuyi. ²⁶Lakini nahera shintu dhahiri sha kuandika kwa wafalme kwa sababu ayi numjega kwaku. Hasa kwaku gwenga, mfalme Agripa, ili mpati kuwera na shintu sha kuandika kuhusu kesi. ²⁷Kwa kuwera mona yahera maana kumpeleka mfungwa na bila kulanguzia mashitaka ganikabili.

Chapter 26

¹Hangu, Agripa kamgambira Paulo, 'guluhusiwa kujitetea.' Su paulo kanyoosha liwoku lyakuwi kajitetea hanga. ²''Niliowona nana furaha mfaluni Agripa ili kutenda kesi yangu palongulu paku lelu dhiki ya mashitaka goseri ga Wayahudi. ³Hasa, kwa sababu gwenga ni mtaalamu gwa desturi za Wayahudi na maswali. hanga ndua gumpikiniri kwa uvumilivu.⁴Kweli, Wayahudi woseri wavimana ntambu yanilikaliti tangu ujana wangu katika litaifa lyangu aku Yerusalemu. ⁵Wamana tangu mwanzu na mpaswa kujimira handa nilika liti handa Mfarusayu. lidhehebu lana msimamu gukalipo mu dini yetu.⁶Vinu ngoloka apo muhukumu kwa sababu neni ndola ahadi ambayu Mlungu katenditi na watati wetu. ⁷Ayi ni ahadi ambayu makabila getu kumi na mbili galitumbira kwanka handa pawamwabudi Mlungu kwa bidii pashiku na paluwala. Ni kwa ajili ya litumbiru ali, mfalu ni Agripa, handa Wayahudi wanishitaki. ⁸Kwa ntambu ayi yoseri kati yenu kalihola ni ajabu handa Mlungu kagalusia wafuwiti.⁹Wakati umu nililoliti na mweni handa mantendi mambu katangala dhidi ya litau lya Yesu gwa Nazareti. ¹⁰Ntendi aga katika Yerusalemu, muwatauli waamini watangala murigereza, na weriti na mamlaka kulawa kwa wakulu wa makuhani kutenda hanga; na wakati wanku walaga, mpigiti kura dhidi yau. ¹¹Mara zitangela muwaadhibiti katika masinagogi goseri na njeriti kuwatenda waiberi imani yau. Weriti na maya sana mampindi pau na mwawingiti katika miji ya kuuhengsa.¹²Wakati paweriti nankuriti nankutenda aga, ngenditi Damaska, pawera na mamlaka na maagizu kulawa kwa makuhani wakulu. ¹³Paweritiu nankutenda wa paluwala, mfalumi moniti mwenga gulawa mbinguni guweriti guweriti gukalipa kuliku lijuwa na ling'ariti na kutuzunguka neni na wantu waweriti wankusafiri pamuhera na neni. ¹⁴Twenga zwawoseri patuguwiti pasi, mpikiniriti liziu liyowera na neni itakula katika lugha ya kiebrania; Sauli, Sauli! kwa shishi guntesa? Ni vikamala kwaku kukoma liteki mchokou.¹⁵Su ntakuliti, gwenga gwa gani Mtua?' Mtua kankula neni na Yesu ambayu gwankuntesa. ¹⁶Vinu ganyasuki gugoloki kwa magulu gaku; kwa hamgu kusudiali neni monekana kwaku, nu kuteuwa hana mtumushi na shahidi juu ya mambu ambaga gugmana kuhusu neni na mambu kananakulanguzii baadi; ¹⁷Na hanukuokowi kulawa kwa wantu na wantu wa mataifa ambapu hanukutumi. ¹⁸Kutumula masu gau na kuwalavia mulilavia muligiza kugenda mu mwanga na kulawa mu makakala ga shetani wamgalamuliki Mlungu; ili wapati kwanka kulawa kwa Mlungu msamaha gwa vidoda na urithi ambau nuwapa walii wanuwatengiti kwa lilumbiru liweriti kwa neni.¹⁹Hangu, mfalme Agripa weza ndili kulema maonu ga mbinguni, ²⁰Lakini kwa walii wawera mu Dameski kwanza na kisha Yerusalemu, na nchi yoseri ya Yudea, na pia kwa wantu wa mataifa gamonga, hubiriti handa watubu na kumgalamkila Mlungu, watendi matendu gastahili toba. ²¹Kwa ntambu ayi Wayahudi wambatiti mulihekalu wanjeriti kuniraga.²²Mlungu kansaidia mapaka vinu, hangu ngoloka na kushuhudia kw awantu wa kawaida na kwa walii wakulu juu ya galii ambaga manabii na Musa watakuliti hagalawili nma si vimonga , ²³handa Kristo lazima hakatesiki na hakweri gwa kwanza kuzyuka kulawa kwa wafuiti na kutangaza mwanga kwa wayahudi na wantu wa mataifa.²⁴Paulo pakamaliliti kujitetea, Festo katakuliti kwa liziu ikulu, Paulo gwenga gwana likwali! masomo gaku gakutenda guuwi nalikwali. ²⁵Su Paulo katakula, neni nahela likwali, mheshimiwa Festo; su kwa ujasiri ntakula visoweru ya nakaka mtupu. ²⁶Kwa kuwera mfalme kavimana kuhusu m,ambu aga na hangu, yowera kwa uhuru kwakuwi kwa maana nina uhakika, handa kwahera loseri lyamtiriti kwakuwi kwa hangu ali walitenda ndilipampeku.²⁷Je, kuamini manabii mfalme Agripa? Nuvimana hana guamini.' ²⁸Agripa kamgambira Paulo,' Kwa muda mfupi guweza kuzyangazyanga neni na kuntenda mkristo? ²⁹Paulo katakula," Namuruwa Mlungu handa kwa muda mfupi au mtali, si mwenga tu bali woseri wampikanilira lelu waweri handa neni, lakini bila ayi minyiroru ya muligereza."³⁰Su mfalmekagoloka, naliwali, na Bernike pia na walii waweriti walikala pamuhera nawa. ³¹Pawaukiti mu ukumbi waliyoweriti wau kwa wau na kutakula,' Muntu ayu kastahili ndili fufua wala kumfunga. ³²Agripa kamgambira Festo," Muntu ayu mekawezi kumtula huru handa mekakati rufaa kwa Kaisari."

Chapter 27

¹Pawaamuiwiti handa tutakiwa kusafiri ku mashi kugenda Italia wampiti Paulona wafungwa wamonga kwa afisa yumu ga jeshi la kiromayawamshemiti Julio, gwa kikosi sha Agustani. ²Tupandititi meli kulawa Adramitanu, ambayu iweriti isafiri mu mpekupeku mwa pwani ya Asia hangu twingiriti mabahari.Aristaka kulawa thesalonike ya Makedonia kagera pamuhera natwenga.³Lishaka lifatiti tutuwiti nanga mu mji gwa Sidoni, ambapu Julio kamtendereiti Paulo kwa ukarimu na kumruusu kugenda kwa wamaganja wakuyi kwanka ukarimu wau. ⁴KUlawa apao tugenditi mu bahari tusafiriti kuzunguka shisiwa sha Kipro ambashu shiweriti shiukinga upepu kwa sababu upepu uweriti utukubali. ⁵Baada ya kuwa tusafili mu mashi gaweriti mu Kilikia na Pmfilia, twiziti mu mji gwa Lisia. ⁶Pali uliya afisa gwa jeshi la kiroma, kaioniti imeli kulawa Alexandria ambayu iweriti isafiri kuelekea Italia. Katukwenezeiti mkati mwakuwi.⁷Baada ya kuwera tusafiriti mpolimpoli kwa mashaka gavua na hatima yakuyi tuwra tufika kwa taabu na karibu na Kinidas, upepu uturuhusu ndili kayi kuelekea njira ayi hangu tusafiriti mu mpekupeku mwa lisisi lya Krete patuukinga upepu, makabala na Salmone. ⁸Tusafiriti mpamkumpeku mwa pwani kwa kukamala mapaka tufika mahali pawapashema Fari Havani ambayu ya karibu namji gwa Lasi.⁹Tuweriti tutola muda gutangala sana, na muda gwa mfungu gwa Wayahudi guweriti kupita vilaa, na vinu iwera ni hatari kuelekea kusafiri. Hangu Paulo katuonya, ¹⁰na kuzumba," Wapalu, mona safari ambayu tufira tuitoli haiweri na madhara na hasara zitangala, siyu tu mizigu na meli lakini vilaa na maisha getu." ¹¹Su afisa gwa jeshi la kiroma kampikanira zaidi ya mtuwa gwakuwi nakamiliki imeli, kuliku mambu galii ambaga wagayoweriti na Paulo.¹²Kwa hangu bahari iwera ndili sehemu rahisi kulikala wakati wa mpepu mabaharia watangala washauriti tusafiri kulawa pali; ili kwa ntambu goseri patuweza kuufikiriya mji gwa Foinike, tulikali pali wakati gwa mpepu. Foinike ni bandari aku Krete, na ilola kaskazini mashariki na kusini mashariki. ¹³Upepu wa kusini pawanjiti kuvuma mpolimpoli, mabaharia waliloliti wapata shilii ambashu siweriti shatufiriti watupula nanga kusafili mumpekupeku mwa Krete karibu na pwani.¹⁴Lakini baada ya muda mfupi upepu ukalipa, wawaushema gwa kaskazini mashariki, wanja kukoma kuluwa kumwambu kwa shisiwa. ¹⁵WaKati meli paiziditi witi na kusinda kuukabiri upepe kabilianiti na hali ali hangu watusafirishiti womberi. ¹⁶Tutuga kupira uli upandi uweriti kukinga upepu, wa shisiwa shawalishema Kauda; na kwa taabu sana tufanikiwiti kuguokoa mtumbwi.¹⁷Baada yakuwera tuinika, watumiti lugoyi kujitawa meli. Watiliti kwamba hetuwezi kugenda mu lieneu la mchanga kutangala gwa syiti, wasulusia nanga na wawaendesha mpekupeku. ¹⁸Itukomiti kwa makakala sana na dhoruba, hangu lishaka lifatiti mabaharia wanja kuwasila mizigu kulawa mumeli.¹⁹Liahaka lya tatu, mabaharia wanjiti kugalavia mashi kwa mawoku gau weni. ²⁰Wakati ambapu lijua na nyota zitumulika ndili kwa mashaka gavua, badu dhoruba nkulu itukomiti, na kulitumbira handa mawatuokiwi gaukiti.²¹Baada ya handa wagenda mda kutali bila shiboga, apa Paulo kagoroka katikati ya mabaharia na kutakula," Wapalu, mpaswa mumpikinili, na mapana tutpuli nanga kulawa Krete, ili kupata madhara na hasara. ²²Na vinu muwariji na kuwapoza matoga. Kwa sababu hakweheri upotevu maisha kati ya mwenga . Haiweri hasara ya meli meli tu.²³Kwa sababu pashiru papiliti lihoka lya Mlungu ambayu ayu Mlungu neni na gwakuyi, na ambayu numwabudu fira lihoka lyakuyi ligoroka pa mpeku pakuwi ²⁴na kutakula," Nagutira Paulo. Lazima gugoloki palongoru pa Kaisari, na kaloli Mlungu mu wema wakuyi kakupanan awa woseri ambau wankusafiri pamuhera na gwenga. ²⁵Hangu, wapalu, mujipi moyu kwa sababu numwanini Mlungu. handa aiweri handa kang'ambiriti. ²⁶Su lazima tuumii kwa kutukoma mu baadhi ya visiwa."²⁷Payafikiti pashiru pa kumi na nane, patuweriti wankutwendesha aku na aku mu bahari ya Adratiki, handa pashirupa ligiza hangu mabaharia walihofiti handa wakaribiiti nchi iyuma. ²⁸Watumiti mlio kupima shina sha mashi na wapata mita thelathini na sita , baada ya muda mfupi wapima kayi wapata mita ishirini na saba. ²⁹Watiliti milio tuwezakugonga miamba, hangu wasulusia nanga nne kulawa mu sehemu ya kutula nanga na waluwa handa asubuhi maizi mapema³⁰Wali mabaharia waweriti wansakusakula ntambu ya kuileka ili meli na wazisulusiti mumashi boti ndikandika za kuokowa maisha, na walitenda handa wasananga kulawa sehemu ya palongoru ya boti. ³¹Su Paulo kamgambira uli askari gwa jeshi la Kiroma na walii askari," Hapana muwezi kuokoka ila awa wantu wabaki mumeli." ³²Kisha wali askari wakutula ngoyi za ili boti na kuileka itoluwi na mashi.³³Wakalikangalilu lya mandawira paliweriti lanklawira Paulo kawasihi angalau walii kidogo. Katakula ," Ali ni lishaka lya kumi na nane mwankuhepera bila kuliya, hamweni liyu shintu. ³⁴Hangu nuwasihi mtoli shiboga kidogu, kwa sababu ayi ni kwa ajili ya kulikala kwenu . na kwahera hata unyweli umu wa miluwi yenu hawagamiri. ³⁵Pakaweriti kutakula aga, katola mkati kamshukuru Mlungu palongolu pa masu ga kila muntu. Kisha kagumega mkati kanja kulia.³⁶Kisha woseri watiwa moyo na watola shiboga. ³⁷Tuweriti wantu 276 mkati mu meli. ³⁸Pawaweriti wankulia vya kutosha watenditi meli iyeuki kwa kwasa nganu mkati mwa bahari.³⁹Paiweriti paluwala waimana ndili nchi iyuma lakini waona sehemu ya nchi iyuma ingiriti mumashi iweriti na mchanga kutangala. Wajadiliti handa wadaha kuindesha meli kuelekea palii. ⁴⁰Hangu walegezi nanga wazileka mubahari. Mu muda gulaa agu wazilegeziti ngoyi za nanga na wagolosia sehemu ya palongoru kuelekea mu upepu, hangu waelekeiti mu ayi sehenu ya nchanga kutangala. ⁴¹Su wiziti mahali ambapu mikondu iwikli ya mashi iliwona na meli igenda mumuchanga na ilki sehemu ya palongoru pa imeri ikwamiti pakii na ilema kulawa. Lakini sehemu ya palongolu pa meli yanjiti kumegeka kwa sababu ya ukal;i wa mawimbi.⁴²Mpangu wa walii askari guweriti ni kuwalaga wafungwa, ili handa kwahera ambayu yanakogeleyi na kutoroka. ⁴³Su uli akari wa jeshi la kiroma kafiriti kumlopozia Paulohanga kagolosia mpangu gwau; na kawaamuru wali ambu waweza kuogelea, waguluki kulawa mumeli kwanza na wagendi nchi iyuma. ⁴⁴Kisha wapalu wamonga wafatiti wamonga kumpindi mwa vipandi vya mbao na wamonga mumpindi mwa vintu vyamonga, kulawa mu meri kwa njira ayi ilawila hand awoseri hawafiki salama nchi iyuma.

Chapter 28

¹Pawatufikisha salama tutambuiti handa shishi sawashishema Malta. ²Wantu wenikaya wa pali si ti handa watupiti ukarimu gwa kawaida, su wawashiti motu na kutukaribisha twawoseri kwa sababu ya mvula na mpepu yeriti yankwenderea.³Su Paulo pakaweriti kankusanya mizigu ya mbau na kuitula pamotu, njoka mdidiki kana sumu kulawa mu zilii mbau kwa sababu ya ili jotu na kalinyengerera muliwoku lyakuwi. ⁴Wantu wanikaya wapali pawaoniti shigongolu kantuning'inia kulawa muliwoku lyakuwi, walitakazia womberi kwa womberi," Muntu ayu hakikani muaji ambayu katoroka kubahari, su haki imruhusu ndili kulikala."⁵Su yomberi ka wasiri ayu shigongolu mu motu na kapatandili madhara goseri. ⁶Womberi wamheperiti kavimbi kwa homa au kuguwi, ghafla na kufuwa. Lakini baada ya kumlolera kwa mda mtari na kuona handa kwahera lijambu amblu, sil a kawaida kwakuwi, wabadilishiti mawazu gau na kutakul;a kaweriti Mlungu.⁷Basi mahali pali karibu paweriti na ardhi ambayu iweriti mali ya mkulu gwashisiwa, muntu yawamshemiti Pablio. Katukaribishiti na kutukarimu kwa mashaka matatu. ⁸Ilawiliti handa tati gwa Pablio imkoliti homa na ugonju wa kuharisha. Na Paulo kamgenderiti kaluwa kutula mawoku pampindi na kumponazia. ⁹Baada ya ali kulawila wantu wamonga pali pashisiwa waweriti waluwala su wagenditi na kawaponazia. ¹⁰Wantu watuheshimiti kwa heshima itangala patuweriti twankujiandaa kusafiri watupiti vili vyatuhitajiti.¹¹Baada ya miezi mitatu, tusafiriti mkati mu meli ya Iskanda ambayu iweriti waikoma mpepu hapa pashisiwa , ambayu viongozi wakuwi waweriti walongu wawili mapacha. ¹²Bada ya kuweratutua mu mji gwa Sirakusa, tukaliti pali mashaka matatu.¹³Kulawila pali tusafiri tufikiti mu mji gwa Regio. Baada ya lishaka limu upepu gwa kusini ulawiliti gafla na baada ya masiku mawili tufikiti mu mji gwa Putoli. ¹⁴Aku tuwaoniti baadhi ya walongu na watukaribishiti kulikala nawa kwa siku saba. Kwa njila ayi twiziti Rumi. ¹⁵Kulawa aku wali walongu, baada yakuwwera wapikanila habari zetu,wiziti kutwanka aku kusoku la Apias na Hoteli tatu. Paulo pakawaoniti wali walongu kumshukuruti Mlungu¹⁶Patwingiliti Roma, Paulo wamruhusiiti kulikala gweka yakuyipamuhera na askari uli yakaweriti kumkunda. ¹⁷Basi iweriti baada ya mashaka matatu Paulo kawashemiti pamuhera wali wapalu waweriti viongozi kati ya Wayahudi. Pawiziti pamuhera, katakula kwau," Walongu pamuhera na handabadu nenetendi likosa loseri kwa wantu aa au kutenda kumberoi na taratibu za wa,mbuyi wetu, watulonguliliti wandaviiti handa mfungwa kulawa Yerusalemu hadi mumawoku ga warumi. ¹⁸Baada ya kuhoji, watamaniti wandeki huru, kwa sababu kuweriti kwahera sababu ya kwangu neniya kustahili adhabu ya kuniraga.¹⁹Su walii Wayahudi pawayowiriti kumberi na shauku yau, ndazimiti kukata rufaa kwa Kaisaria, japokuwa iwera handa hangu kujega mashitaka kumbindi ya taifa langu. ²⁰Kwa sababu kukata kukata kwangu rufaa ayi nduwiti kuwaona na kuyowera na mwenga . Ni kwa sababu ya shilii ambashu Israeli kuna ujasiri naashi,wafunga na shifungu ashi.²¹Kisha wamgambira," Hatweniwahi kwanka barua kulawa Yudea kuhusu gwenga wala kwahera mlongu kiziti na kulavia taarigfa ya au kutakula linenu loseri libaya kuhusu gwenga. ²²Su tufira kupikanira kulawa kwaku gulihola shishi kuhusu ali likundi lya wantu awa, kwa sababu imanikana kwetu handa liyowera kumberi kila mahali.²³Paweriti watenga lishaka kwa ajili yajuwi, wantu watangala zaidi wamwiziti mahali pakaweriti kalikala. Katakula liliilijambu kwau na kushuhudia kuhusuufalumi wa Mlungiu. Kajeriti kuwazyangazyanga kuhusu Yesu, kwa ntambu zoseri mbili kulawa mu sheria za Musa na kulawa kwa manabii kwamnjila asubuhi na jioni. ²⁴Baadhi yau wawazyangazyanga kuhusu mambu galii gawatakuliti wakati wamonga wajimira ndili.²⁵Pawasinditi kukubalianiti weni kwa weni waukiti baada ya Paulo kutakula lijambu ali limu," Litoga liheri katakula safi kupitira Isaya nabii kwa watati wenu ²⁶Katakuliti,' Gugendi kwa wantu awa katakuli," Kwa makutu genu hampikanili, su hapana mwelewi na kwa masu genu hamwoni lakini hapana mwerewi.²⁷Kw ajili ya matoga ga wantu awa iwera dhaifu, makutiu gapikanila kwa taabu, wagonjwa masu gau, na kupikanila kwa makutui gau na kwelewa kwa matoga gau, na kugalamuka na manuwaponizii."²⁸Kwa hangu mpaswa kuvimana handa au wokovu wa Mlungu waugendazia kwa wantu gwa mataifa, na hawapikaniri." ( Guzingatii mstari agu " ²⁹Wakati pakaweri kantakula mambu aga, Wayahudi waukiti, waweriti na mshindanu makulu kati yau." kwahela mu nakala za baraza za kale).³⁰Paulo kalikaliti mu numba yakuyi ya kupanga na kwa miaka yoseri miwili na kuwakalibishiti woseri wiziti kwakuyi. ³¹Kaweriti kauhubiri ufalme gwa Mlungu na kaweeriti kafundisha mambo kumpindi kwa Mtuwa Yesukwa ujasiri kwahela yakamberiti.

Romans

Chapter 1

¹Paulo, ntumintumigwa Yesu kristu,yakashemwiti kuwela ntumi, na kutula gweka shisoweru sha Mlungu. ²Hashi ndo shisoweru shakatakuriti makashu kupitila wambuyi wakuyi mamuremba mananagala. ³Shitakulila mwana gwakuyi yakayukiti kulawa lukola lwa daudi kwa ntambu ya shimba.⁴Yombeli kalangaziwa kuwela mwana gwa Mlungu kwa makakara ga roho mnanagala kwa kwa kufufuka kulawa mukuhoa Mtua gwetu Yesu kristu. ⁵Kupitila mweni yomberi tuwera na manemu gakuwera ntumuntumi kwa njimiru pakati pa maisu goseru tozia ya litawilya kuivi. ⁶Mumasiaga mwenga vilaa mshwa kuwela kwa Yesu.⁷Ruhamba ali kwa wantu woseli ya walelarumi , yawafuritwi na Mlungu ,yawashemwiti kuwela wantu wananagara. Uheri guweni kwa mwenga na amani kurawokwa Mlungu Tati gwetu na muntu Mtua gwetu Yesu kristo.⁸Vinu nimshukuru Mlungu gwangu Yesu kristu ,tozia yoseri mwenga toziz imani yenu yankumbukwe lwa pasi panu poseli. ⁹Tozia Mlungu shahidi gwangu mweni bya nimtendela kwa roho yangu mushisoweru sha mwana gwakui ndambu ya nenderea kuwakanta. ¹⁰Ndua marua gangu mashaka goseri kwa ndambu yoseli su mpati kumota vinub kwa mafiru ga Mlungu mkwiza kwatwenga.¹¹ Mana ntamani kuwarola su mpati kuwa panama karama za moyu mpati kuwagaramizia ¹².Yani, ndorela kukorwa mawoku kwa njira ya imani ya yumu gwetu ,gwenu na gwaneni .¹³Vinu walongu gwangu firandiri mkosi kuvimana ,mara zivua firuwa kwiza kwa mwenga , kumpindi wandewerela mbaka vinu.Firiti hangu sikuweri na mabwajubwaju kwenu ndambu ya viwera muwamu wa maisi. ¹⁴Wayahudi na wahenga wandaiji viraa ya wana mahara na wazigizigi. ¹⁵Hangu kwa uwega wangu, neni nakara kushibwera shisoweru sha mtua mrungu kwa mwenga viraa mwera akuroma.¹⁶Tozia wanelandirisoni shisoweru sha mrungu kwa kuwera ndorikala la mrungu lalijenga uropoziu kwa yaka jimira kwanja muya hudi viraa muyunani. ¹⁷Tozia haki ya mrungu igubuturwa imani mpaka imani ndambu irembwitwi, yakana haki hakalikalikali kwa imani.¹⁸Tozia maya ga Mlungu ga kubutulwa kulaua kumpindi kuhusu ukondola na madoda goseri ga wantu,weni kuwanjira ya nakaka kufifwa. ¹⁹Toziya hayi ,goseli yagaweza kumanika kwa Mlungu ndo pagawera kwau.Maana Mlungu kawamanaia.²⁰Maana mirandu ya yayi kanika ndili weri guwera mwaziu kwa njira kunyawila kwa pasi panu gamanika kupitila vintu vya vinyawiti.Mrandu ayi ndo uwezu wakuu wa mashaka goseli na asili ya uwongu gwakuyi.Matokeo gwakui wantu hawa wawelandili na ruhusa. ²¹Tozia ayi waweriti wa mna Mlungu wa mkwisa ndili yomberi handa Mlungu pota kumshukuru.Badala yakuwi wa wela uzigizigi mumahara gau na miyou yau na iwela na uzigizigi iturwa rwingu.²²Walishemela kuwera na mahala ,kumbiti wawela uzigizigi. ²³Wagalamuliti ukwisa wa Mlungu yakawendili na udoda kwa mfanu gwa sheni sha muntu yakawera na udoda na wanyama wawela na maguru ga msheshi na viumbi vigenda pasi.²⁴Hangu Mlungu kaweliti wagenderi mafiruga moyu gwa madado na kusonizisha shimba zau weni. ²⁵Wombeli ndo wagalambula nakaka ya Mlungu kuwera uzyai na weni waguruwiti na kuwatendera viumbi badala ya Mlungu ,mweni kakwisa mashaka goseli yina.²⁶Tozia ayi,Mlungu kawalemiti waligendeli firu yau ya soni, kwakuwera wadala wau wagalambula ndambu yau ya asili kwa kushitenda shilii sha shifirwandili. ²⁷viraa,waparu yau ya asili na kuwera na matamata na wapali wayau.Hawa waweriti waparu wenu wagonjiti na waparu wayau ya wafirwa ndili kutenda ,weni waka adhabu yau ifiruwa kwa wombeli tazia ya wau.²⁸Tozia walemiti kwera na Mlungu mumahara gau, kawalekiti wafuati mahala gau ya gufaa ndili ,watenda milandu ifaa ndiri.²⁹Wamema udhalimu ,ukondora,matata, na udoda. Wamema wivu ,kulaga na kulikoma ,kwa yanga na ndambu idoda. ³⁰Wombeli wawera wapayira na ya wamkalalila Mlungu yawana mtiti shiburi na kulitumba . Womberi walitumbila madoda na wajimilandiri wawaleti. ³¹wombeli wahela mahara waminika ndiri na wahera mafiru na wahela lusungu.³²Wmana malagalilu ga Mlungu kuwera wantu ya watenda ndambu ayi wafira kuhoa kuwelitindili wantu watenda ndambu ayi ya watenda ndambuayi gweka ,womberi viraa ya wajimila kutenda mirandu ayi.

Chapter 2

¹Ntambu ayi gwahera uhuru,gwanga yulukumu,ntambu ayi katika galii uhukummmuyo yamonga walitula muhatia weni.ntambu ayi gwanga julukanu gutenda mambu galagalii. ²Lakini tuvimana kwamba hukunu ya Mlungu ni yanakaka panipindi pauwatenda mambu gambila aga.³Lakini gwanga gufikiliiali,gwanga ambayu gulukumu walii watenda mambu aga ingawa gwanga gutenda mambu galaaga,Je hagutili hukumu ya Mlungu. ⁴Au galihola shididiki sana panipindi pa watangalapa paherepa pakui,kuchelewa kwa adhambu yakuina kuhepera kwakui.Je guvimana ndili kwamba uheri wakui gutakiwa kukugambira katika kuleka vidoda.⁵Bali kwa ntambu ya kukamala kwakui na kwa litoga laku lahera vidoda walituli weni.shigubitini shamaya lisiku la maya,yaani,lishaka lili iya ugubutulu wa kuhukunu haki ya Mlungu. ⁶Yomberi hakanilipi kila nuinta shipimu sawa na matendu gakui. ⁷Kwa walii ambau kawa kuherepa wa matendu gaherepa hawapati sifa,heshima na kuharibika ndili,hakawapi ukonu wa moja kwa moja.⁸Lakini kwa walii ambau weni,wajimilandili nakaka hangu wajimila.kuwapunje, kukalala na maya ikalipa yankwiza. ⁹Mlungu hakajegi dhiki na na shindapampindipa kila nafsi ya muntu yakatendiki vidoda,kwa myahudi kwanza,na kwa myunani pamuhela.¹⁰Lakini sifa,heshima na amani yankwiza kila muntu yakatenda gaherepa,kwa myahudi ludina kwa myunani panihela. ¹¹Kwa ntambu ayi kwahera upendeleu kwa Mlungu. ¹²Ntambu ayi walii woseri walikosa pasipo sheria wangugenda kwahela sheria , Na ndambu ayi wengi waliokosa watahukumiwa kwa sheria.¹³Ntambu ayi wapikinira ndili wa sheria weniwana haki palongolu pa Mlungu,bali ni walii waitenditi sheria wawafila kuwawalanga haki. ¹⁴Kwa tambu ayi wantu wa mataifa,ambau wahera sheria,wankutenda kwa asiri mambu gasheria,weni weriti sheria kwa nasfi zauingawa awa wahela sheria.¹⁵Kwa ali walanguzia milandu galitajika kwa mujibuwa sheria wandikiti mkati mwa matoga gau.dhanurizau ziwagambila weni, na mahala gau weni ndalahawawashitaki au kuwalolela wala weni. ¹⁶Na hangu kwa Mlungu.aga agalawili ntambu lishaka ambalu Mlungu akazihukumu siri za wantu waseri, hela hangu na injili yangu, kwa njira ya Yesu kristo.¹⁷Tutakuli ntambu yagulishema gamweni myalude, yakalivagiti katika sheria, gusekeleli kwa kulitopa katika Mlungu. ¹⁸Gugamani mapenzi gakuwi na kupima mambu ambaga gagendana ndili naga, baada kulagaliwa na sheria. ¹⁹Na tutakuli ntambu ya kakankamala mweni yombelini shiongozigwa kaona ndili, kulangala kwa waliiwakala padunuka. ²⁰Kawatula heri wali wajinga, mfunda gwa wana,na mtambu ya gunai katika sheria ntambu wakala padunuka.²¹Gwenga basi guwagambiri wamonga, je gulifundisha gamweni, gwanga guwagambiri na wiwa, je gwenga gwiwa. ²²Gwenga gutugambira tuleki vidoda je loya vidoda? gwenga kulema sanamu je gwankuiwa mnumba ya Mlungu?²³Gwenga gulitapo,katika sheria, je kumutula mwaziyu Mlungu katika kumega sheria?. ²⁴Ntambu ayi ''lilau uya Mlungu mwaziyu kati ya wantu wa mataifa kwa sababu yenu, ntambu ya kandikiti.²⁵Kwa ntambu ayi kweli kufaa kama kujinura sheria. lakini kama. gwenga gugalanuka gwa sheria, kuusiya ngozi kwaku. hakwiwi gambira guusuya. ²⁶Basi,pakuna,muntu ya wamuusuja ndili ngozi hakagendi,kukola vintu ya sheria, je pawakuusiga ndili ngozi kwakui hapana, wakuloli ntambu ya wamuuzia ngozi. ²⁷Na yomberi yawamkata ndili ngozi kwa ntambu asili hakamhukumu ndili kama pa katimiza sheria. ayi ni kwa sababu guna lipatanu uja wabetuliliti na tohara pia ntambu ayi badu gugambula wa sheria.²⁸Kwa ntambu ayi yomberi ni Myahudi kiwiti kwa kunja, wala kukuusiya ngozi si kulii ambaku ni kwa kunje tu katika nshimba. ²⁹Lakini yomberi Myahudi kaweriti kwa mnumba, na kukuusiya ngazi ni ya litoga, si katika liandiku. Sifa ya munta gwa ntambu ayi ilawandili na wanta bali ilawa kwa Mlungu.

Chapter 3

¹Su nyawadi kanashishi shongeleka kuliko wamonga? Ama kwingira janda kana mota gaa? ²Ni uheli sana mu kila njira.Kabla ya vyoseri ,Wayahudi wawapanamiti kulawa mwa Mlungu.³su,kaiweriashi handa baadhi ya wayaudi pawawelandili na Imani? Je kuaminindili kwau hakutendi uwaminifu wa Mlungu kuwelahangundili? ⁴Hangu ndili badala yakuwi, guleki Mlungu konekani kuwela kweli, hata angu kila mutu ni mwongu. Kama ntambu yaiwela kulembwa,'' Kila pagukanki, visoweru vyaku vyamu mfikizaya Mlungu hagukanki masikagaku mushizyangu''⁵Lakini paiwera vidoda vyatwenga vilangaziya uheri ya Mlungu, tulongi shishi Mlungu si kanaupendeleu. Pakalaviyaga azabu yakuyi, je kahangu nyowela kulawana na maana ya shibinadamu. ⁶Hangu ndili Nintambu ga sa Mlungu pakauwazipu ujojonoru.⁷Su paiwela yina ya Mlungu kupitila uwongu wa neni uiaviya ukwesu uvua kwa ajili yakuyi. ⁸Kwa shishi na tuzumba,ntambu ya watapayinti na ntumbu wamonga hawatwozi ntambu yatuzumba, ''Tutendi vidoda.,Ili viherepa vizi? '' Adhabu pampindi yau yauheri.⁹Su shishi ntambu yatulitetela weni kwahela kabisa. Kwantambu ayi twenga tuwatuhumu kala wayawudi na wayunani woseri pamwela, yakuwera pasi ya vidoda. ¹⁰Ayi ntambu ya walembiti ''kwahela mweni uheri, hata yumu.¹¹Kwahera mutuyakerewa. Kwahera muntu ambayu yakamsakula Mlungu. ¹²Woseri wagalamuka. Womberi kwa pamuhela wawera wahera maana. Kwahera ya kutenda maheri, su, hata yumu.¹³Makulamitu gawau gambira likaburi liweriti mwaziyu.Milimi yau izyanga usungu wa njoka pasi ya milomu yau. ¹⁴Milomu yau imema laana na ushangu.¹⁵Magulu gau gana katuga kwita mwazi. ¹⁶Uharibisiya na ntabika ziwela mu njila lau. ¹⁷Wantu awa haweni vimani njila ya uheri. ¹⁸Kwahela hofu ya Mlungu kulongola ya masu gwau.¹⁹Vinu tuvimana hangu shoseri sheria izumbayu ,halonga walii waweriti pasi ya sheria .Ayi ni ilii hangu yoseri sheria izumba yu kila mlomu wagutawi . Na hangu ulimwengu woseri gudai kuwajibika mu Mlungu. ²⁰Ayi ni kwa ntambu kwahera nshimba ya kuwalangazia uheri mu matendu ga sheria hwiza kuvimana wa vidoda.²¹Lakini vinu pakwahela sheria , uheri wa Mlungu umanikana .Waishuhudiiti mu sheria na uheri na mbuyi. ²²hangu ni, uheri wa Mlungu kulawikla imani mu Yesu kristo mu walii woseri waaminiti .Ntambu ayi kwahela utofauti.²³Ntambu ayi woseri watenda vidoda na kupungukiwa na ukwisa gwa Mlungu. ²⁴Wawalangila uheri buli mu uheri yakui munjila ya ulopozi uweriti mu kristo Yesu.²⁵Kwa ndambu Mlungu kamlaviiti kristo Yesu kaweri upatanishu mu njila ya imani mu mwazi yakuwi Kamla viiti kristo handa ushahidi wa uheri yakui ,kwa ndambu ya kuzilekaziya vidoda vipititi. ²⁶mu uhepeteru wakuyi .Aga iweriti ili idai kulilangaziya handa kumlangaziya handa kumlangazia uheri muntu yoseri mu sababu ya imani mu Yesu.²⁸Kwa kashi vinu kulikwisa? wakutenga . mumisingi yoshi?misingi ya matendu ?kwahela ,lakini mu misingi ya uheri. ²⁷Hangu twangumalila hangu muntu humu walungila uheri mu imani mwa matafa vilavi ? wamataifa vilavi.²⁹Au Mlungu ni Mlungu wa wayahudi tu ? hangu gweka Mungu gwa mataifa goseri .? ina gwa maitaifa goseri. ³⁰Paiwera kweli Mlungu ni yumuhela,pakawalalangila uheri waweriti wa mujandu mu imani, na mawatahiriti ndili munjila ya imani.³¹Je tuizyanga sheria mu imani?hangu ndili; kumbeli mwa aga ,twenga tuisibitisha sheria.

Chapter 4

¹Tulongi ashikayi kwa Abraham , Tati gwetu kwa ntambu ya shimba, kawiulwa? ²Maana Abraham kalangwira haki kwa matendu ,mekaweli na ndambu ya kurikwisa mweni kumbiti kurongulu ndiri kwa Mlungu. ³Mumalembu galongi ashi ?"Abrahamu kamwaminiti Mlungu na kuwarangwila kuwera haki kwakui."⁴Vinu kwa muntu ya kutenda ndiri lihengu ,malipu gakui ga langilwandwiri kuwela neema ila lideni. ⁵Kumbiti kwa muntu yakatenda ndiri lihengu ila kamwamini yomberio yakamwalangila haki yakawelwa ndili muswagullwa imani ya muntu ayu iwalangwila kuwela haki.⁶Viraa Daudi kutakula kutekelela kwa muntu mweni Mlungu kamwalangila haki pota matendu. ⁷Karongiti,"watekelwa weni madoda gau galekazi wa weni makondora kafutwa. ⁸Katekelelwa muntu ulii mweni Mtua kamwalangila ndili vidoda.⁹Hashi tekelela azi ndo kwa walii wataili helaama varaa kwa walii. Yawatawalii ndiri Mana tulonga kwa imani yakui abrahamu yalangwila kuwela hake. ¹⁰Su iwalangwila hashi Shaka abrahimu paka waliti mutorati ama pambeli pakataiwtwi wera ndili mukutairiwa ila muku tailiwa ndiri.¹¹Abrahamu kankiti amalama ya kutailiwa. Agu gweliti muhuri gwa hakiri ili ya imani yakaweriti nayi kala ata pambeli pa katairiwa ndiri. Matokeu ga ishala ayi katendelwa kuwerwatati kwa woseli ya wamwa mini, hata kaama watairiwa ndiri . Ayi yano mana kuwera haki yalangwila kwa wombeli. ¹²Ayi viraa yana mana kuwela Abrahamu kafendwa kuwela titi ngwa tehala kwa walindili ya walawilanu na tohala, riraa kwa walii wayazifuata nyayu za tati ngwau abrahamu. Ayi ndo imani yakawela nayu kwa walii waminitindili .¹³Maana yuwela ndili kwa sheria ama ahadi ama ilaviliti kwa abrahamu na uyuka wakui ahadi ayi ya uwela urithi wa pasupamu. ilahela kwa haki ya imani. ¹⁴Maana handa walii washelia ndowarithi, Imani yelawela, na ahadi igalumbuka. ¹⁵Todhia sheria kujenga maya kumbiti palii pahera sheria vivaa kwa hera kutojimila.¹⁶Todhia ayi hurawila kwa imani ili iweli kwaneema. Iweriti kupitira haki ya uzau woseli. Na uwiyuka au ama wawa wamana sheria ila vilaa kwa walii wawela na imani ya abrahamu. Maana vombeli nolo tati gwetu twa woseli. ¹⁷Ndambu ilembwiti,''Nikutenda gwenga kuwera tatigwa maisi gavua.abrahimu kaweliti muuwepanana ya wahoa uzima na na kuyashema mambu galiigeni gaweliti ndiri su gawezi kuweta.¹⁸Licha ya hali zoseli zakunja,abrahamu kwa makakala kamwaminiti Mlungu kwasiku zaziza.hangu kaweri tatigwa maisi marua,kuringanila na shilii shita kuriti ''ndambu ya viwera viuku vyaku'' ¹⁹Yombeli kaweliti dhaifu muimani . Abrahamu kayimiti kuwela shimba ya kuyi yaliti kara ihoa kaweliti na mwaka miamoja. Viraa kuyimiliti hale. Ya kufua kwa mtima gwa sala.²⁰Ila kwa ahadi ya Mlungu, Abrahamu kasita ndiri kujimila ila kapananwiti makakake na ka mkwisiti Mlungu . ²¹Kaweliti kavimana nakaka ya kuwela shilii asheni Mlungu kastitakuliti , kaweliti viraa na uwezu gwa kushimarila. ²²Hangu viraa yalangwila kwa kui kuwela haki.²³Vinu ilembwa ndiri hela kwa faida yakui, Kwamba ihera ngwila kwa kui ²⁴. Ilembwiti kwa twenga viraa , kwa watulitwi kuwda ngwila , twenga taweni tuanini kwa muyombeli ya kumfufuiti mtua gwefu yesu kristu kurawa mukuhoa. ²⁵Ayu ndo yulii mweni karari ula kwa makondore getu na kufufuliwa su tupati kuwarangila haki.

Chapter 5

¹Kwa ntambu ayi watuhesabila haki kwa njila ya imani na Mlungu kwa njila ya Mtua gwetu Yesu Kristo. ²Kupitila yomberi twenga twanai fursa kwavnjira ya litumaini katika neema ayi ambayu mnumba mwakui twankugoloka .Tusekerela ntambu ya kukanka mala kwa katu , pili ya Mlungu kwa ajili ya baadayi litumaini ambalu hatukali katika ukwisa wa Mlungu.³Siyu ali tu lakini hangu tusekelela katika matesu getu , tuvimana handa matesu galela gaherepa. ⁴Kuhepela kulela kukujimila na kukujimilila kulela kugoroka kwa badayi. ⁵Kugoloka aku kuuziya ndili kumberi, kwa sababu ya ufiru wa Mlungu wawita katika matoga getu kupitila litoga liheri, ambayu wamlaviiti kwetu.⁶Ntambu patuwiti tungali tu wathaifu kwa wakati ulaulii Kristokafuwiti kwa ajili ya wadoda. ⁷Ntambu ayi haiwi vikamala yumu kufuwa kwa ajili muntu kana haki . Ayi ndo hangu pamonga muntu makajeri kufua kwa ajili ya muntu kuherepa.⁸Lakini Mlungu kahakikisha ufilu wakuwi mweni kwa twenga kwa ntambu wakati patuweriti badu twana vidoda ,Kristo kafuwili kwa ajili ya twenga . ⁹Pa hangu kuzidi ya vyoseri, vinu kwa ntambu ayi watuwalangila haki kwa mwazi gwakui, hawatupoli kwa hangu katika maya ya Mlungu.¹⁰Kwa ntambu ayi paiweriti wakati patuwiti adui, tukala pamuhera na Mlungu kwa njila ya kufua kwa mwana gwakui ,zaidi sana ,ntambu ayi tupera kukala pamuhera , hawatulopoli kwa maisha gakui. ¹¹Siyo hangu tu bali tusekelela katika Mlungu kupitila Mtua Yesu Kristo, kupitila yomberi ambayu vinu twanka kujimila hangu.¹²Kwa hangu basi, handa kupitila muntu yumu vidoda ingiliti mudunia ,jwa njila ayi kufua kwingiliti kwa njila ya vidoda. Na kufua kuyegeya kwa wantu waseli kwa sababu waseri watendili vidoda. ¹³Kwa kuwa hadi sheria, vidoda vbiwiti mudunia, lakini vidoda wawalenga ndiri wakati kwahela sheria.¹⁴Hata hangu kufua kuenea kulawa Adamu hadi Musa, hata pampindipa walii ambau watenda ndili vidoda ,kama kelema kwa Adamu, ambayu mfanu gwa yomnberi ambayu makiziti. ¹⁵Lakini hata hangu, mafupu ga buri si handa kambila likosa .Ntambu ayi likosa la muntu yumu wavuwiti wafuwa, zaidi sana neema ya Mlungu na mafupu kwa neema ya muntu yumu, Yesu Kristo kaziditi kongereka kwa utangala.¹⁶Kwa mafupu si gambira kulawila kwa ulii ambayu katenditi vidoda.Kwa hangu kwa upandi wam,onga kipawa cha bure yiziti kwa sababu likosa la muntu yumu. Kwa upandi wamonga, shipawa sha buri shilawa katika kuwalangila haki kwiziti badala ya vidoda vitangala. ¹⁷Kwa ntambu a, iwiti ya likosa la yumu, kufua kutawaliti kupitira yumu, zaidi sana walii ambau hawanki neema itangala pamuhera na shipawa sha haki hawawatatari kupitira maisha ga yumu Yesu Kristo.¹⁸Hangu basi, kama kupitila likosa limu wantu woseri wiziti mu hukumu ingawa kupitila lilandu limu la haki kwiziti na kuwalangala haki ya maisha kwa wantu woseri. ¹⁹Kwa ntambu ayi ingawa kupitira kulema kwa muntu yumu wavuwa wawatenditi wana vidida, hangu kupitira kijimira kwa yum,u watangala hawatendi kana haki.²⁰Lakini sheria ingiliti pamuhera, ili ntambu ayi likosa liwezi ligayaga.Lakini palii ambapu vidoda viziditi kwa itangala, neema yongeleka zaidi. ²¹Ayi ilawiliti ili kwamba vidoda., vyakabatiliti katika kufua, hata hangu neema iweza kubatalilwa kupitira haki kwa ajili ya maisha galii ga moja kwa moja kupitira Yesu Kristo Mtua gwetu.

Chapter 6

¹Tuzumbi shishi basi? twendeleyi muvidoda ili uheri wongeleki? ²Hangu ndili.Twenga tufwiti mu vidoda ,tudaha ashi kayi mu ayi? ³Je muvimana ndili yakuwa walii wawabatiziti mu kristo wawabatiziti mu mauti gakuyi?⁴Tuweriti watufintila pamwela na yombeli kupitila mu ubatizu mu kuhowa.Ayi tendikiti ili handa ntambu vilii kristo wamwinuliti kulawa mauti kupitila ukwisu wa Tati ,ili natwenga tudahi kugendagenda mu usyai wa ⁵maisha.Ntambu paiwera tukalonishwa pamwela na yombeli mu ntambu ya kuhowa kwakui ,pia hatukolanishwi mu ufufuu wakuyi.⁶Twenga tuvimana hangu, utu wa mwenga wa makashu wagutesiti pamwela na yomberi,ili kwamba nshimba ya vidoda waubongonyoli .Ayi ilawila ili kwamba natwendela kuwela wa ntumintumi wa vidoda. ⁷Yomberi yakafuwiti wamtenda mweni uheri kulingana na vidoda.⁸Lakini handa patuhowa pamweloa na kristo ,twamini hangu hatwekali pamwela na yombeli vilavi. ⁹Tuvimana hangu Kristo wamfufula kulawa mu wafuwa ,na hangundili mfuwa kayi .Kuhowa kumtawala ndili kayi.¹⁰Maana mu habari ya kuhowa kwakahowitima vidoda , kafuiti mara yimu kwaajili ya woseri. Hata hangu maisha gakaishi ,kaishi kwa ajili ya Mlungu. ¹¹Mwinjila ilaayi ,iwafila kuliwalangila kuwela wahowa mu vidoda , bali hai mu Mlungu mu kristo Yesu.¹²Kwa ntambu ayi naguruhusu vidoda vikali mushimba yaku ili kusudiogudai kuzjimilila tamaa zakuyi. ¹³Nagulaviya i sehemu ya nsimba yaku mu vidoda viwerandili na uheri,bali mulilavii weni mwa Mlungu. ¹⁴Namjimila vidoda viwakali .kwa kuwa muwera ndili pasi ya neema.¹⁵Shishi basi? Tutendi vidoda kwa kuwa mwahola ndili pasi ya sheria ,bali pasi ya neema|||?hangu ndili. ¹⁶Muvimana ndili ya iwera kwakui yomberi ambaye muvilaviya weni handa wantuntumi wa ndiyo ambavyu mwenga muwera wa ntumintumi wakui yombeli kumwitikila?Ayi ni yina hata kama mwenga ni ntumintumi mu vidoda ambayu igendaziya kuhowa ,au ntumintumi wa kujimilila ugendaziya uheri.¹⁷Lakini kushukuliwi Mlungu; kwa kuwa muweriti mu ntumintumi wa vidoda ,lakini mwitikira kulawa mumatoga ilii namna ya fundishu iyawaupiti. ¹⁸Wawatenda huru kulawa muvidoda na wawatenda wantumintumi wa uheri¹⁹Nanguyowela handa muntu kwa sababu ya unyongonyela mu nshimba zenu kwa ntambu ayi vilii yamkaliwiiti viungu nshimba zenu kuwera wantumintumi uheri mu ugululilu. ²⁰Mu ntambu ya mweliti wantumitumi wa vidoda ,mweliti huru kutali na uheri. ²¹Mu wakati gau,mwerita nalitunda vyoshi kwa mambu ambayu kwa vinu mugawona nsoni muaga ?kwa kuwaa matokeo ga mambu aga ni kuhowa.²²Lakini kwa kuwera vinu wawatenda huru kutali na vidoda na mtendeka ntumintumi mwa Mlungu ,mwanalitunda mu ntambu ya ugululilu .litokeo ni mashaka goseri. ²³Kwa kuwa malipo ya vidoda ni kuhowa,bali mafupu ya buri ya Mlungu ni mashaka goseri mu kristo Yeasu Tati gwetu.

Chapter 7

¹Au mvimana ndiri walongu wangu (kwakuwera nda kutakula na wantu rembela sheria)humkola mlima muntu pakawera mkomu?²Maana mdara ya kayugwiti katotilwa na sheria kwa mparu gwakui ulii pakuwera mkomu, ila paiwera mparu gwakui kahoa ,akaweru huru musheria ya ndoa. ³Hangu ,lishaka mparu ulii pakawera mkomu, pakaweriti na mparu yamonga hawa mshemi mzimzi.Kumbiti mpalu gwakui pakahoa akuweli huru musheria ,hangu aponi kaweli mzinzi pakawela na mpalu gwamonga.⁴Mwenga viraa walongu wangu mtendwiti wafu kwa sheria kwa shimba ya kristu. Iwera hangu su mpati kuwela na yumonga ,kwa yombeli yawamfufuiti kulawa mu kuhoa su tumleli Mlungu mabwajubwaju. ⁵Maana patuweliti mushimba , matamata ga madoda zigoroswiti miviungu vyetu kwa sheria na kulelela mauti mabwajubwaju.⁶Vinu su tuvugulilwa kulawa musheria. Tuihoela hali ilii ya itupingiti ili twenga tupati kutendela hali ya yasyai ya roho, na si na mahali ya makashu ndiri ga marembu.⁷Tulongi ashi su? sheria handa madoda hada hangu meniviminiti ndiri madoda, neweriti ndili kupitira sheria. kuwera menivimanandiri kuwela na matamata handa sheria meitakulitindiri,"Nagwela na matamata." ⁸Kumbiti vidoda vipatiti nafasi kwa rilagalili lilii nakujega kwa ntambu ya matata mkati mwangu.Maana vidoda patasheria kwahela shintu.⁹Naneni weriti mkomu pakwanja patasheria, kumbiti pariziti lugiru lilii vidoda vipatiti ukomu,neni mpatiti kuhua. ¹⁰Ila lagiru ambalu lalifiritwi kuyega ukomu ligalamukiti kuwera kuhoa kwangu.¹¹Maana vidoda vipatiti nafasi kwa lagalilu lilii na kunzuyanga.Kupitila lagiru , indagiti. ¹²Hangu sheria iwela nanagala na lagiru lilii nanagala , na liherepa.¹³Hashi lilii la liwetriti liheri kwa neni mautu? Naiwera kaihangu kumbiti udoda uwonikanika kuwela udoda nentu kupitila uheri urii,Kupitila uheri ulii ijegiti mauti mukati mwangu.ayi iweriti kupitila lilagilu alii ,udoda wangeleka kuwera ukondora. ¹⁴Maana tuvimana kuwera sheria asili yakuini mumoyu,kumbitineni na muntu gwa shimba.kuuzwa muutumwa mwa udodo¹⁵Maana shantenda nishielewa ndiri nakaka kwa kuwerashilii shanishifira kushitenda,nishitendandiri,nashiriisha nishikararila ndo shanishitenda. ¹⁶Handa panishitenda shiriishanishifira ndiri,nankujimira kuwera sheria nakaka¹⁷Kumbiti neni ndiri yanishitenda hashi iloa udoda ulii ya uweriti mkali mwangu. ¹⁸Maana nivimana kuwera mkati mwa shimba yangu mkarandiri mrandu muheri kwa kuwera matamata heri biwerav mkati kwangu, ila ntendandiri.¹⁹Maana lilii lya nifiriti liheri ntenda ndiri ,ila vidoda virii lyanilifiniritindiri ndo lya niritenda. ²⁰Vinu kaka ntenda lilii la nifiritindili ,si neni yaniritenda ,ila udoda ulii yauweriti mkati mwangu. ²¹Nivimana kayi, kuwana kanuni mkati mwangu ya fira kutenda na liwela liheri,ila vidoda uwera mkati mwangu viraa.²²Maana sekerela sheria ya Mlungu mkati mwangu. ²³Ila wona kanuni ya tofauti mushimba yangu .Yangupika vita kanuni ya syai mumahara gangu. Itenda neni mateka kwa kanuni ya vidoda yaiwera mushimba mwangu.²⁴Neni na muntu gwa kunungunika ;Ndo gaa ya kundopora na shimba ayi ya mauti? ²⁵Ila nimshukuru Mlungu kupitira Mtua gwetu Yesu kristo ;Su neni ;kwa mahara gangu nitendera sheria ya Mlungu ila kwa shimba nitendera kanuni ya madoda.

Chapter 8

¹Kwa hangu basi kwahera hukumu ya adhabu pampindi pau katika kristu Yesu. ²Kwa ntambu ayi kanuni ya litoga lya uzima ulii wiwiti kristu Yesu iintenditi neni kuwa huru kutali na kanuni ya vidoda na kufua.³Kwa maana shilii shiweriti sheria isinditi kutenda kwa sababu iwiti yahera makakala katika nshinuba. Mlungu katenda kamtumiti mwana gwakui gumhera kuwa mfanu wa nshimba ya vidoda kiwi sadaka ya vidoda , na kuikukumiti vidoda katika nshimba. ⁴Kutenditi hangu ili malagalilu ya sheria katimizwi mnumba mwetu, twenga natugendalela kwa kufata mabu ya nshimba ,bali kwa kugafatafata mambu ga litoga. ⁵Walii wagendela nshimba , kufikilia mambu ya nshimba lakini walii waligendera litoga wagawaza mambu ga litoga.⁶Kwa kuwa nia ya nshimba na kufua , bali nia ya litoga ni uzima na amani. ⁷Ayi ni kwa sababu ilii na ya nshimba adui pampindipa Mlungu , kwa ntamba ayi kupikinila sheria ya Mlungu , wala iremini kujimila . ⁸Walii wagendela nshimba hawasindi kumfila Mlungu.⁹Hata hangu, kumupa katika nshimba bali katika litoga, kama ni ukweli kwamba litoga lya Mlungu likala mnumba mwetu lakini kama muntu kahela litoga lya kristu yomberi si gwakui. ¹⁰Kama kristu kunayu mnumba mwetu,nshimba fuwa kwa mambu gadodo,bali litoga ni liishi kwa mambu ya haki.¹¹Iweriti litoga wa ulii yakamfatili Yesu kulawa katika mfuili hakaipi pia nshimba zeru za kufua kupumula kwa njira ya litoga gwakui kapeleli mnumba mwenu.¹²Hangu basi walongu wangu, twenga tu watudai, lakini si kwa nshimba tukali kwa ntambu ya nshimba. ¹³Ntambu ayi pamuwera mlikala kwa ntambu ya nshimba, mwaparapa karibu kufua, lakiwa ikiwa kuoa litoga mugafifu matendu ya nshimba mwenga hamuishi¹⁴Maana kama ambavyu watangala wawalonguzia na litoga wa Mlungu, awa ndo wana wa Mlungu. ¹⁵kwa kuwa mwankandili litoga wa wantumintuni tena mtili . Badala yakui, mwankinti litoga ya kutenda kuwa wana . ambayu kawa aga tulila, tati tati.¹⁶Litoga mweri kuwagambira pamuhera na litoga getu ya kuwa tu wana wa Mlungu. ¹⁷Patuwera tu wana basi tu mkololela pia . wakololela wa Mlungu . na tuwenga . tu wakololela pamuhera na kristo ikiwa kwa ntambu tulesikili na yomberi ilitupati kumkwisa panuuhera na yomberi.¹⁸Kwa kuwa nugawalenga matesu ya wakati awu kwari si shintu pa vikala pamuhela na ukwisa hawagubutuli kwetu. ¹⁹Kwa maana vintu vyoseri pia vyakulola kwa shauku nyingi itangala kugubutuliwa kwa wana wa Mlungu.²⁰kwa maana unyawa pia utiliti basipa uwongu , si kwa kujimira kwa kui ila kwa sababu yakui niweni yakajimiriti. na katika kuhepera. ²¹kwa unyawa wakui nau hawakutili huru na kukulavia katika utumwa na kubogoyola, na kuwaingizia katika uhuru wa ukwisa wa wana wa Mlungu . ²²Kwa ntambu ayi tuvimana ya kuwa unyawa nau pia ulwala na kuteseka kwa kukalipa panuhela hata vinu.²³Si hangu tu ila na twenga twaweni tuweli na chanzu ya litoga twenga vilaa tuliwala katika twenga twaweri twankuhelepa kutendwa wana ,yaani kumkomboa nshimba zetu. ²⁴Kwa ntambu ayi ni kusekelera hii watulopoliti lakini shintu shawa shiherepiti siwonekaniti kwa hera faraja kai. Kwa ntambu ayi ni gani yakashihepera shilii shakashiona.? ²⁵Bali patushiherepa shintu shiwoneka ndiri twankushiherepa kwa saburi.²⁶KIwa ntambu ayi ilii, lotoga nalilitusaidia katika udhaifu gwetu. Kwa ntambu ayi tuvimana ndili kuluwa ntambu yatupila.lakini litoga mweni katuluwila kwa kulwala kusinda kuyowera. ²⁷Na yomberi kailola matoga kaimana mahala ga litoga kwa sababu gulua badala yau wajinuliti kulingana na ufilu wa Mlungu.²⁸Twenga tuvimana ya kuwa kwa woseri wamfila Mlungu yomberi gutendi mambu goseri kwa kuhelepa, kwa walii woseri wawashemiti kwa kusudu lakui. ²⁹Kwa ntambu ayi walii woseri wavimaniti tangu asili, pia kawasaguliti tangu asili bhawawafanashi na mfanu wa mwana gwakui, ili yomberi kiwikiuka wa kwanza nkati mwa walongu watangala. ³⁰Na walii wawasaguliti tangu asili awa kawashema pia.Na walii kawashema, kawalangiliti haki, awa pia kawakwisiti.³¹Tutakuli shishi pampindi na mambu aga? Mlungu pakiwa upandi wetum, ni g ani kawera pampindi petu? ³²yomberi yakamlekezia ndili mwana gwakui mweni bali kamlaviiti kwa njira yetu twenga tumsekeleri hakasindishi hashi kutukulima na mambu goseri pamuheha na yomberi?³³Ni gani hakawashongeri wasagulwa wa Mlungu ?Mlungu ndo mweni kawawalangila haki. ³⁴Ni gani yanakawahukumuadhabu?Kristo Yesu yakafuwiti kwa ajili yetu, na zaidi aga , yomberi pia kafufuliwiti. na yomberi hakatawali pamhera na Mlungu pahali pa unanagala, na tena ndo katuwila twenga.³⁵Ni gani yanakatulemi na ufili wa Kristu ?dhiki, ama shida, ama Matesu, ama njala, ama shivula, ama hatari, ama upanga? ³⁶Ntambu ya ilembwiti,"mufaiada yakui twiraga paluwala poseri.huwatangiliwi handa kondoluwa kushinja.³⁷Su mambu goseri twenga twazaidi ya washindi katika yomberi yakatufiliti. ³⁸Kwa maana mpera kuzyanganziyanga kwa wala kwahela kufua , kwahela uzima, wala makoka wala makakala wala vintu vya paruparu, wala viza wala uwezu. ³⁹Wala gaweriti kumpindi, na gaweriti pasi, wala shiumbi shamonga shoseri ,hapoliwezi kutuusia na ufiru wa Mlungu ambayu ni Kristu Yesu Mtua gwetu.

Chapter 9

¹Nzumba yina mu kristo .nzumba ndili uwongu ,na idhamira ya neni kushuhudila pamwela na neni mu litoga ltatakatifu, ²kwamba kwana husuni nkulu na maumivu gapelandilimnumba mwa litoga lyangu.³Ntambu yamfiriti neni mweni kunadhibu na kuntenga kutali na kristo kwa ntambuya walongu wangu, walii wajamii yaneni munshimba. ⁴Wamberi ni waisraeli waweriti na hali ya kutendeka wana, wa ukwisu , wa mawa maaganu, na matupuqa sheria , kumwabudu Mlungu , na mahepalotu. ⁵Wamberi ni walongoleru ambau kristo yakiza mu hoshima kuivala nshimba ayi ambayu yomberi ni Mlunguqwa uyoseri na yomberi wa mkwisi mileli.Amina.⁶Lakini hangu ndili mahepaleluga Mlungu zisinda kutimila. Maana si kila muntu yakaweriti mwisraeli na mwisraeli mweni. ⁷Hangu ndili mu uzau gwau Abraham kuwera ni wana lakini "NIkupitila Isaka uziduwaku hauwashemi".⁸Hangu ni ntambu ,wana wa nshimba wana wa Mlungu ndili.Lakiniwana wa mahepaletu wawalola kuwera handa uzau. ⁹Ntambu ayi avi ni visoweru vya vya maheparelu"mu majira gambira hanizi,na Sara hawampanani mwana."¹⁰Ayi ndili tu, lakini badala ya Rebeka kwanka yinda ,. kwa muntu yumu ,isaka tati gwetu- ¹¹kwamba wana waweriti badu waweniyiuki nakuweriti hakunitendi ujambu yoseli liherepa au lidoda ,ili hangu kusudi ya Mlungu kugendana na ushaguzi ligoloki wala si kwa matendu gwau ,lakini kwa sababu ya yulii yakamshema. ¹²Izumitwi kwakuyi "mkulu hakumtamkiri mwana". ¹³Kama ntambu ya waandikiti kala "Yakobo kamfiriti, lakini Esau kamlemiti."¹⁴Basi kayi hatuzumbi shishi? Je kwana udhalimu mwa Mlungu ?hangu ndili. ¹⁵Kwa kuwa kalonga kwa Musa "haweri na rehema kwa yulii yanumrehem na huruma kwa yulii yanumuhurumii." ¹⁶Hangu basi, kwa sababu ndili ya yomberi yakafira ,wala kwa sababu ndili ya yomber ambayu hutuga,lakini sababu ya Mlungu ,ambayu hulangaziya rehema.¹⁷Kwa kuwa maandiko hulonga kwa farao ,"Mukusudi ali maalumni kukwanaziiti li gunangazii makakala gangu mwa mwenga ,na litau lyangu walizumbi mu nchi yoseri." ¹⁸Hangu guleki,Mlungu kana rehema kwa yoseri yulii yakamfira,na ambayu humfira humtenda kuweri shiburi,¹⁹Kisha hatuzumbikwa neni,sababu ya wakaona likosa?Ni yoshi ambayu yakaweliti kla kustahimili mafiru gakui? ²⁰Kumberi kwakui,wanadamu gwenga gwa ga ya gwankula kumberi na Mlungu? kwana uwezekano woseri ulii wa shawashitanangiti kulonga mu uto9nanga ,"kwa shishi gunitenditi hangu neni?" ²¹Hashi mkulaga kuna haki ya kukulaga litapaka su kunyawa shombu mu ubongi lilaali na shombushimanga kwa matumizi ga kila siku?²²Ashi Mlungu mweni yakawela kala kulangaziya moyu gwakui na kutenda kwa makakala gakuyi kumanika kahepelela .Nentu vyombu vya moyavyavilitulitikala kwa kwagamziya? ²³Iwela ashi kalenga angu su kalanguzi ya uheri wakuyikwa vyombuvya rehema ,vyeni kavituliti kala toziya ya ukwisa? ²⁴Katenditi hangu kwa twengi mweni vilaa katushemiti kwa kulawa ndili kwa wayahudi kumbiti kulawakwa wantu wa maisi gamonga?²⁵Ndambu ya itakulitwi mu Hosea "Hawaniwashemi wantu wangu weni yawaweliti ndili wantu wangu na mtiriziwa ndili cwakuyi mweni kafiritwi ndili. ²⁶NA haiwenihanda pali pakatakuliti kwa womberi.Mwenga wantu wangu ndilii paliihawashemwi wana wa Mlungu yakawela mkomu.²⁷Isaya kanguwalilila waislaeri handa moiweri walanga ya Israeli mziweri gambira mhanga gwa bahari ,haiweri masigala ga walopolwa. ²⁸Handa Mtuwa ya ntambu ya katoliti shisoweru shakuwi muisi,kalongola na kwa ukamilika. ²⁹Ndambu ya katakuliti Isaya "Mtua mlungu gwa mnashonta kaguleka ndiri kumberi kwau kuiwuka kwa twenga ,metendwitwi gambira gomora.³⁰Tulongi ashi suwi?wantu wa maisi waweriti wankusakura haki wapata haki waimani. ³¹Kumbiti Israeli kasakuliti haki kwa sheria kapata ndili.³²Hashi iwela hangu?waweliti wasakula ndili kwa imani ,ila kwa matendu walikwala mlibuhi. ³³Ntambu ya ilembwiti "guloli ntula pasi ubu lyakulikwawila mu sayuni na litalabuyi lyakukosa .Yoseri yakujimila libui ali hapeni kasonozewi.

Chapter 10

¹Walongu, nia ya litoga langu na liombi langu kwa Mlungu ni kwa ajili yau, kwa ajili ya ulopola wau. ²Kwa ndambu ayi ku wera wanamakakara kwa ajili ya Mlungu, viraa su kwaajili ya kuvimana. ³Kwa kuwera wavimana ndiri haki ya Mlungu na wasakura kuumba haki yau weni, Weriti ndiri waaminifu kwa haki ya Mlungu.⁴Kwa kuwera kristu ni utimirifu wa sheria kwa njira ya haki ya kila muntu ya kajimira. ⁵Kwa kuwera musa kankwandika kurimana haki ambayi yiza kurawira na sheria;''munta ambayi katenda haki ya sheria akalikali kwa haki ayi''⁶Viraa haki ambayi ilawila mu imani hutakula hangu,''Nagutakula mumoyu mwaku, Gaa yaka guruka kugenda kumbindi?' (Ayi ndo kumsurusia Yesu pasi) ⁷Naguzumba, gani akusuruki mu lilindi?''''(Hayi ni,kumjega kristu kumbi kurawa mukuhoa).⁸Viraa izumba hashi? ''Lisoelu laku pakwegela na gwenga, mumromu mwaku na muritogo laki. ''Alini lisowelula imani, ambalo turizumbila. ⁹paiwera kumkanta yesu kwa naromu gwaku kuwera ndo mtua, nakujimira mromu mwaku kuwera Mlungu kamfufuiti kalawa muku hoa, agu okoki. ¹⁰kwa kuwera kwa moyu huwamini nakupata haki, nakwa mromu kujimira na kupata wokovu.¹¹Kwa kuwera rirembu lironga hangu kira yakamjimira, apeni kasonwazi.'' ¹²kwa kuwera kwahera tofauti kati ya Myahudi na Myunani. Kwa kuwera Mtua gwa poseli, ndo mrunda kwa waseri yawashema. ¹³Kwa kuwera kila muntu yakalishema litawi lakui akaokoki.¹⁴Kwa ndambu ga waweza kumshema yomberi weni wamjimila ndiri? Nakwa ntambu ga waweza kujimila muyomberi mweni wampikanira ndiri? Nawapikanili ashi pasipo muhubiri. ¹⁵Kwa ndambu gaa waweza kuhubiri pasipo kutumwa? ntambu irembwiti," kwa ndambu ga magulu gaherepa gawalii gawashigwera shisoweru sha nemeru za mirandu miheru?"¹⁶Kumbiti woseli wapakanila shisoweru sha Mlungu. Kwa kuwera Isaya katakula ,"Mtua ga yakapikanira ujumbi wetu?" ¹⁷Hangu imami shanzu shakui kupikanila, mmmmmna kuipikanila kwa shisoweru sha Kristu.¹⁸Kumbniti ndakura,"Hashi wapikanila ndili ?"Yina, kwa nakaka ."Liziwi lyau lilawakara kunja maisi goseri, na visoweru vyau ku7genda muupeleru mwa pasi panu."¹⁹Ndakura zaidi ya goseli, Hashi Israeli kamanandiri? Musa katakuliti kwamnja,"Hani wachokozi na kuwatura wivu wa mataifa gamonga. kupitila litaifa rariwera ndiri na mahara, anadamiri mpaka wakasiriki."²⁰Ndo Isaya shikambaku na kurongu,"mbatikaniti bna warii ya wasakula ndiri . wanikaniki kwa warii ya wafiritindiri." ²¹Kumbiti kwa Israeli kutakula," mashaka goseri talipisiiti mawoku kwa wantu waliya yawanjimila ndiri."

Chapter 11

¹Su ndakuli ashi.handa Mlungu kawaremiti wantu wakui? hata kidogu. Kwa kuwera neni viraa na Mwiislaeri, kwa ukoru wa Abrahamu na likabira la Benyamini. ²Mlungu kalema ndiri wantubwakui, yakawamaniti kwa njila kwanja. Hashi mvimana ndiri lilembu la litakula hashi kuhusu Eliya, ntambu ya kumruiti Mlungugwa Israeli? ³"Mtua kawaraga wa mbui waku, na kuwa bomorela madhabahu gau. Isigala na mweni wamberi wasakula kundaga"⁴Litakula Mlungu liranga hashi kwakui? "Ntura kwangu wantu wantu elfu saba weni ya wampigira ndiri magoti Mlungu gwa bahari." ⁵Hata lishaka ali la vinu viraa kwana walii ya wasigala tozia ya uchunguzi gwa neema.⁶Kumbiti paiwera pa neema, ila twamtendandili kayi la sivyo neema apo yelikali neema. ⁷Shishi suyi jambo leni Israeli kasakuliti kalipata ndiri ila wasagulwa na wamonga wapapaziwa vizopota. ⁸Ndambu ilembwiti "Mlungu kawapananiti mweyu ikamala,na masu su nawaona na makutu su nawapikanila mpaka vinu."⁹Na Daudi katakulaha, "Guleki meza zau ziweli wafu na mitegu na pahala pa kulikwala na kuwauzilila womberi. ¹⁰Guleki masu gau gaweli na giza su nawaweza kuona . Nakuwa ngonganazia migongu yau mashaka goseli."¹¹Su ntakula, "Hashi walikwala na kugula?" naiwera hangu kayi hangu. Badala yakui kwa kundwa kuhusu wokovu usokela mataifa , ¹²su weni wowero na wivu. Vinu su paiwera kusinda kwau kuwela mota maisi, ndo kwa kiasi gani zaidi akiweri kukamilika kwau?¹³Vinu ntakula na mwenga wantu wa mataifa ;kwa kuwela ntumintumi gwa Mlungu kwa wantu wa mataifa gamonga ,niritumbira huduma yangu. ¹⁴Wamonga aniwapanani wivu yawawela shimba yimu na neni. Pamonga hata walopori muwamu mwau maana paiwela kulembwa kwau ndo majimiru ga pasupanu.¹⁵Kuwanka kwau akuweri hashi ila ukomu kulawa muwafuiti? ¹⁶Handa matunda gakwanja gawela akiba,ndambu ya guwela shibaba shaunga,Paiwera mshigila kuwela shivinikiru na ntambi ndambu ilaa¹⁷Kumbiti paiwela matawi ga katangwa, paiwera gwenga ntambu la mzaituni gwa kuntundu , gawaliti pakati pau na handa paguweriti pamuhera nau mumishigira ya mirunda ya mizaituni, ¹⁸nagalitumba pakuwela litawi. Pagulitumbasi genga yaguitanga mishigira ila mishigira yangu kutanga gwenga.¹⁹Su agulongi,"Ndambu zikatwitwi su mpali kuyalwa mulishina." ²⁰Ayu ndo nakaka.Tozia ya walemiti kujimila kwau wakatwitwi, kumbiti gwenga gugorokiti kwa makakala tozia ya muimani.Nagulihola gamweni kwa hali ya kumbindi, ila gutili, ²¹Maana paiwera Mlungu kawalekera ndilintambu za asili hapeni kuwarekeri na mwenga viraa.²²Guroli,su,matendo ga heri ga Mlungu na maya gakui kwa upandi wamumaya gakui gaweriti kwa wayahudi waguiti ila kwa upandi wamonga, uheri wa Mlungu uweriti kwa womberi handa pa muendelea muuheru wakui. La sivyo gwenga viraa hawakuragi.²³Na viraa handa pa mwendelea kutojimila kwau, hawayalwi kayi.Maana Mlungu kawona makakalaga kuyalwakayi. ²⁴Toziya mwenga mkafitwi kunja kwa mzeituni muyalitwi mzaituni muheri, si zaidi nentu ya W Wayahudi awa weni wawera kama ntambi ya asili kuweza kuyalwa kayi mkati mwa mzeituni gwau weni?²⁵Maana walongu firandili mkosi kuvimana ,kuhusiana na siri iliyav ,su namuhera na hekima pamulihora maweni pa wiza kwa mwenga.Siri ayi ndo kwamba ukamala kwawi la muisrseli ,mpaka kumalilika kwa mataifa pa wiza.²⁶Hangu Israeliwoseli awaokoki ntambu ya ilembwiti:"Hakizi mkombora kulawa sayuni. Hakalavii madoda goseri kulawa kwa Yakobo. ²⁷Na ali haliweli lipatanu lyangu, shaka paniwausilila vidoda vyau."²⁸Kwa upandi wumu kuhusu shisoholisha Mlungu wqklaliwa tozia vyenu. Kwa upandi wamonga Mlungu pakaloriti ,wafiritwi tozia ya wambui wau. ²⁹Kwa kuwa mafupu na kushemwa na Mlungu ugarambukandiri.³⁰Pakuweara makashu mwenga mweliti mgarambuliti Mlungu ,kumpiti vinu mwanga rehema tozia ya ugarambuka kwau. ³¹Kwa njila ilaayi, vinu Wayahudi hawa wagarambukiti. Matokeo gakui ndo garawawiranana huruma yamtekelitwi mwenga. Waweza vilaa kwanga rehema. ³²Maana Mlungu kawatatira wantu woseli muvidoda vyau, su kawezi kumwonela lusungu woseri.³³Ndambu ya guwera mkuru urunda na ligoya na mahara ga Mlungu tozia yakui yonekanikandiri na njira zakui zimanikandiri; ³⁴"Maana ndogaa yakaimana njira ya Mtua? ama ndo gaa yakawera mhenga gwakui?³⁵Au ndogaa yampiti kwanja shintu Mlungu suwampanani kayi? " ³⁶Maana kulawa kwakui na kwanjira yakui na kwakui, vintu vyoseli kanavi .Kwakuyi kuweli ukwisa mashaka goseli. Amina.

Chapter 12

¹Kwa hangu nuwasihim,walangu,muhuruma zakuyi Mlungu,mlavii nshimba zenu iweri dhabihu hai,takatifu.ijimilika mwa Mlungu.Ayuindo ibada yana maana. ²Wala na mgenndela ntambu ya dunia ayi,baliwawagalamuli kwa kuwafenda wasyai nia zenu.Mtendi hangu mwanki kuvimana mapenzing Mlungu gawaliti mema,Gakumhepela na kamilifu.³Nzumba kwa maana, nu sababu ya neema yawampananiti , ntambu kila mutu ka miongoni mwetu katakiwa ndili kufikiri zaidi kumpindi yakuyi mweni kuliku ntambu yaimfira kufiki. Bali, mpira kufikiri nu hekima, handa ambavyu Mlungu kawapanana kila yumu shipimu fulani sha imani.⁴Kwa kuwa twana viungu vivua mu nshimba yimu, lakini si viungu avi vyoseri vyana lihengu limwela . ⁵Hela hangu , twanga yatuweriti mavua tunshimbayimu mu kristo, na viungu kila yumu na myagui.⁶Twana vipawa ziweriti kutalikutali kwa kadri ya neema yawawapananiti.Paiwera shipawa sha mutu ni ubuyi, na itendeki kadiri ya imani yakuyi. ⁷Iwera shipawa sha mutu ni huduma, na katumiki paiwera yumonga kana shipawa sha kufundisha basi, kafundishi. ⁸Paiwera shipawa sha muntu ni faraja , basio kafariji. Paiwera shipawa sha muntu ni kalaviya , basi katendi hangu ma ukarimu paiwera shipawa sha muntu ni kulongozia na utendeki mu ulolelu. Paiwera shipawa sha muntu ni mwa kulonganziyahuruma na lotondeki mu usekeleru.⁹Upendu naliwera la unafiki. Muchukii vidoda, mbatilili gaweriti mema. ¹⁰Kuhusu ufuru wa walongu, mfirani maweni kwa maweni. Kuhusu heshima , mliheshimu maweni kwa maweni.¹¹Kuhusu bidii, namuwera mayayawa.Kuhusu roho, muweri na shauku. Kuhusu tati, mumtumikii. ¹²Msekareli mu ujasiri wamuweritinau. Kuhusu shaku ziza .Muheri na uhepeleru mu matatizugenu. ¹³Mdumu mu kuluwa. Mshiriki mu mahitaji gu waumini . Msakuli njilazivuwa za kulangaziya ukarimu.¹⁴Muwatakii baraka woseri wawatesa u mwenga .Muwabariki wala namuwalaani. ¹⁵Musekeli pamwela na wasekela ,mlii pamwela na walila. ¹⁶Muweri na nia yimu mwenga kwa mwenga namfikiri kwa kulivuna,lakini muwajimili wantu wa hali ya pasi .Namuwera na hekima kumpindi ya mawazu geni weni.¹⁷Namlipa muntu yoserishidoda kwa shidoda .Mtendi mambu mema mu masu ga wantu woseri. ¹⁸Kama iwezekana ,kama yawaituliti kwa mwenga, muwetri na amani na wantu woseri.¹⁹Wapenzi, namulipaziya shipimu weni ,lakini mwipisi gadhabu ya Mlungu. Kwa maana ilembwiti "shipimu sha neni ,neni handipi ,kalonga Tati." ²⁰"Lakini paiwera adui gwaku kana njala, gumfyoti, pakawela na kiu , gumlandazii ,kwa maana pagutenda hangu ,hagumpalili makala ga motu kumpindi ya mtui gwakui. ²¹Nawakusindi ndili na vidoda, bali gusindi udoda mu wema.

Chapter 13

¹Kila nafsi ayiwelu na njimiru kwa mamlaka ga kumpindi, Maana kwahera mamla ila galawa kwa Mlungu na mamlaka ya ziwela ziturwa na Mlungu. ²Vinu su yakarema mamlaka aga karilema tagiru la Mlungu na walii yawarema hawatozwi.³Kwa kuwera wakola mrima wawerandiri tishiu kwa yawatenda maheri ira kwa yawatenda vidoda. Hashi wturo mamlaka gutendi maheri na agukwisi nagu. ⁴Kwakuwera ngwa ntumi gwa Mlungu kwa kuu tozia maheri paiwera gutenda madora gwari kwa kuwera kutora ndiri upanga kwa kuwera ndumi ntumi gwa Mlungu muuzirila kwa yarii yatatenda madoda. ⁵Hangu gufiziriwa kujimira, ila kwa maya ndiri, ila kwa zamili ndiri.⁶Kwa ndambu ayi viraa gwa kuripa kodi kwa kuwela ya wakora mrima ni wantumintumi wa Mlungu weni wakwenderea kutenda mirandu ayi. ⁷Muuzirii kiras yumu ya kashidai kodi ya kafirua kodi, ushuru wa kafirua kutirwa, ligoya ya kafirua rigoya.⁸Na mdaiwa na muntu shintu shoseri ila mrifiri weni kwa weni , kwa kuwera yaka mfira myaguyi katimiliza sheria. ⁹Kwa kuwera, Apeni guzini , hapeguragi, apeni gwiwi, apeni gweli na matamafa , Nahanda paiwera ragilu lamonga, viraa, iturwa muvisoweru havi . Agumfiri yapakwegela ngwaku handa gamweni. ¹⁰Ufiru intenda ndiri yapakwegela gwaku hangu ufiru ndo ukamilifu wa sheria.¹¹Todhia ayi mgamana mashaka,kwera kara mashaka gakurawa mumbata kwa uropolwa ngwetu, zaidi ya lishaka lilii la twaminiti makashu . ¹²Pashiru gwingira na palwala piza, natuturi pambeku matendu gagiza natuvari siraa za nuru .¹³Natu gendi sawasawa handa munuru, ila kwa sheriandiri za vidoda ama utevi . Natuzigendera muzi laa ama matamata ya irewilika ndiri, Nasi mufitina ama muwivu . ¹⁴Ila tumvari Yesu kristu. Natutura nafasi mushimba, kwa matamatu gakuyi.

Chapter 14

¹Mumwonki yoseri yulii ambayu ni dhaifu mu imani bila kulavia hukumu kuhusu mawazu gakui. ²Muntu yumu kana imani ya kulia shoseri shilii, yumonga ambaye ni dhaifu kalia likolo tu,³Muntu ambayu kangulia kila shintu nakamdharau yulii yakalia nili kila shintu. Na yomberi ambayu kalia ndili kila shintu nakamhukumu yumonga ambayu hulia kila shintu. Kwa kuwera MLungu kapaeriti kala kuwanka. ⁴Gwenga gwa ga? gwenga ambayu gumuhukumu ntumintumi ambayu nikolela muntu yamonga? Ni kulongola mwa Mtua gwakui kawera kugoloka au kugua. Su hawamkwisi, kumbiti kadaha kutenda kagoloki.⁵Muntu yumu huthamini lishaka limu kulikon lyamonga . Yamonga huthamini kila lishaka sawasawa.Vinu kila muntu na kashawishiki mumahala gakui mweni. ⁶Yomberi ambayu kakolelalishaka, kakola mu ntambu ya Mtua. N kwayomberi yakalia ,halia kwa ajili ya Mtua. Yomberi vilavi hulavia shukrani kwa Mlungu.⁷Kwa kuwera kwahela yakalikala mu nafasi yakui, na kwa hela yakafua ma ajili yakuyi mweni. ⁸Kwa kuwera hatuweri tulikala kwa ajili ya Mtua. Na paiwera pangufua , twangufua kwa ajili ya Mtua. Basi paiwera tulikala au twangufua twa mali ya Mtua. ⁹Kwa kuwera ni mulikusudi ali Kristu kafuiti na kulikala kayi, kwanga kaweri Mtua gwa woseri wafua wawalikala.¹⁰Lakini gwenga, kwa shishi gumuhukumu mlongu gwaku?Na gwenga kwa shishi gumdharau mlongu gwaku? kwa kuwera kwamba twenga twoseri hatugoloki kumberi ya shiti sha enzi sha Mlungu. ¹¹Kwa kuwera ilembwiti,"handa yanilikala", kazumba Mtua, "kwa neni kila goti hawalikomi, na kila ulimi hagulavii ukwisu wa Mlungu."¹²Hangu ayi, kila yumu gwetu hagalavii hesabu yakui mweni mwa Mlungu. ¹³Kwa ntambu ayi, natwendera kayi kuhukumiana, lakini badala yakuyi gwamayi hangu, kwamba kwahela yakatula shikwazu au mtegu kwa mlongu gwakuyi.¹⁴Nuvimana na nshawishike mu Mtua Yesu, hangu kwahera shintu shiweriti najisi sheni. ¹⁵Paiwera mu sababu ya shiboga Mlongu gwakui kahuzunisha, hugendagenda ndili kayi mu ufiru namubongonyola mu shiboga shaku muntu ambayu kwa ajili yakui Kristu kafuiti.¹⁶Hangu namjimira matendu genu mema nagasababisha wantu kuwadhiaki. ¹⁷Kwa ntambu ayi ufalumi wa Mlungu si muntambu ya shiboga na vinwaji , bali ntambu ya haki, amani na usekareru mu Roho Mtakatifu.¹⁸Kwa hangu yomberi yakamtumikia Kristo mu ntambu ayi wamjimilab mu Mlungu na kajimarika mwa wantu. ¹⁹Hangu basi, na tusakuli mambu ga amani na mambu ambagu humjenga muntu yumonga.²⁰Nangubongonyola lihengu lya Mlungu mu sababu ya shiboga. Vintu vyoseri kwa kweli ni viherepa, lakini vidoda mu muntu yulii ambayu hulia na kulisababisha yomberi kulikwala. ²¹Ni vyema kuliandiri nyama, wala kulanda divai, wala shoseri shilii ambashu mu hangu walongu waku hukwaza.²²Azi imani maalum zaguweriti nazu, gutuli kati yakuyi mweni na Mlungu . Wambariki yulii ambayu hujihukumu mweni mu shilii shakashijimira. ²³Yakaweriti na mashaka wamhukumu paiwera kankulia , mu sababu ilawira ndiri shiwera ndi8li imani muvidoda.

Chapter 15

¹Vinu twenga tuweliti na makakala ifutila kuulola udhaifu wa waweriti dhaifu,na itufila ndili na kulipelekela weni. ²kila yumu gwetu yaka mnerpela jirani qwakuyi kwani nilijambu jema,mulengu la kujenga³Kwani hata kristo kulipendekeziti mweni ndili .Badala yakuyi,Iweriti handa yawalembiti,Matusi qa walii wakutaniti gampata neni,'' ⁴Mu shoseri shilangololiti kulembwa shilembwiti kwa kutwelekeza ,kulikusudi handa kupitila uheparelu kupitira kutiwa moyu na maandiku metuweri na ujasiri.⁵Vinu Mlungu na uhepaleru na wa kutula moyu kawapanani kuwera na nia ilailii mu kila yumu kugendana na Yesu kristu. ⁶Kudai kutenda hangu munia yimu mdai kumkwisa mu shihandazia shimu Mlungu na Tati gwetu Yesu kristu. ⁷Kwa ntambu ayi mumwanki kila yumu, ntambu ilii kristo yakantiki ,mu ukwisu wa Mlungu.Kwani nzuma kwamba kristu wamtenda ntumintumi gwa tohara mu niaba ya ukweli wa Mlungu katenditi hangu ili kudai kulanguziya ya mahepalenuza walaviiti mumatati. Na kwa maisi kumkwisa Mlungu muneema yakui ntambu ambayu ilembwiti " kwa hangu handavii" ukwisu kwa kui miongoni mwa maisi na kwimba ukwisu mulitau lakui.¹⁰Izumba kai,"msekeleri mwenga wantu wa maisi goseri wamkwisu yomberi." ¹¹Na vinu "mumkwisu Tati ,mwenga maisi goseri ;guleki wantu wa maisi goseri wamkwisu yomberi.¹²Vinu Isaya kazumba "hakuweri na litepu lya Yese na yumu yakanyasuka kutawala kumpindi ya maisi .Maisi hawaweri na litumaini muyomberi.¹³Vinu Mlungu gwa litumaini kawamezii na furaha yoseri na amani mukwamini , ili mdahi kuzidi mulitumaini mumakakala ga litoga liheri.¹⁴Neni mweni vilavi nshawishiwa na mwenga, walongu wangu nshawishiwa kwamba weni mdaha viravi kuhimizana kila yumu na muyagui.¹⁵Lakini nemba kwa ukankara zaidi kwa mwenga kumpindi ya mambu fulani ili kuwakumbusia kai,sababu ya shipawa shawampananiti na Mlungu. ¹⁶Shipawa hashi shiweriti kwamba ndahi kuwera ntunintumi gwa Yesu kristu yawamgalaliti mumaisi ,kujirakia handa mbui gwa injiri ya Mlungu.mendahi kutewakujimira,wawatenga na Mlungu munjira ya ritoga riherepa.¹⁷Hanga furaha ya neni ya mukristu yesu na mumambuga Mlungu. ¹⁸kwani handahindiri kujera loseri pahangundiri kwamba kristu kakamilisha kupitira kwa neni lijimiriru wa mayisi mambu haga wagatimiza mulinenu na litendu. ¹⁹kwa makakara ga ishara na mauzauza na kwa makakara ga roho mtakatifu. Ai iweriti ilikwamba kulawa yerusalem , na kutyangira kutali handa iliriko ndahi kuitora kunja muukamilifu injiri ya kristu²⁰Munjira hai nia yangu iwera kuizumbira injiri, lakini si mahali kristu kamanikana mulitau ili kwamba me ndahindiri kujenga pampindi ya msingi gwa muntuyu monga. ²¹Ntambu ya ilembwiti "ambayu muyomberi wahera habari zakui kiziti hawamwoni , na walii ambau papikaniliti ndiri hawammani."²²Kwa hangu niweriti viravi wandewerela mara zivua kwiza kwenu. ²³Lakini vinu nanakai sehemu yoseri ilii mumikowa hai, na niweriti pantamani mu miaka mivua kwiza kwenu.²⁴Hangu mara zoseri pangenda Hispania nilitumbira kuwawa na pampita , na kudaha kupeleka njira yangu na mwenga, baada ya hangu kusekerela ushirika na mwenga kwa muda. ²⁵Lakini vinu ngenda Yerusalemu kuwahudumira waumini.²⁶Maana iwaherepiti wantu wa Makedonia na Akaya kutenda rishangazu maalum miongoni mwa waumini aku Yerusalem. ²⁷Yina, iweriti muufiru uwawi, na hakika wawera wadeni wau.Maana iweriti maisi washiriki mumambu gau ga kiroho,wawadai na womberi viravi kuwahudumira mumahitaji ga vintu.²⁸Ntambu ai wakati nkamilisha hangu na kuwera utosherevu wa litunda ali kwau , neni hangendi munjira pamuhera na mwenga haku Hispania. ²⁹Nivimana hangu, wakati paniza kwa mwenga hanizi muutimilifu wa baraka za wa barakaza kristu.³⁰Vinu niwasihi, walongu mutatigwetu Yesu kristo, na kwa ufiru wa roho ,kwamba mshiriki pamwera na neni mu maombi genu kwa Mlungukwa ajili ya neni. ³¹Mlui kwamba ndahi kuloporwa kulawa kwahu wahela na utii mu Yudea ,na kwamba huduma ya neni aku yerusalemu lidahi kuiyanka na waumini. ³²Mlui kwamba ndaha kwizi kwenu kwa kesekelela mumapendo gamlungu. Nakwamba ndahi kuwela pamoja na mwenga kupata koyera.³³Na Mlungu gwa amani kaweli pamwera natwenga twoseri.Amina.

Chapter 16

¹Nimravia kwa mwenga Fibi dada gwetu, mweni ndo ntumintumi gwa kanisa lariwera Kenkrea, ²su mwezi kamwanka Mtua. Mtendi hangu muashi sha thamani mu waumini na mgoroki pamuwera nayu mujambu loseri nakaweara na uhitaji nau . Maana yomberi kawera yaya kwa wamonga na kwa neni.³Gumlamsii Priska na Akila, watenga rihengu pamuhera na yomberi kwa Kristu Yesu, ⁴wenu kwa makariru gangu wagaravia makariru gau. Haniwashukuru ,si neni hera, ila kwa makanisa goseri g a makanisa goseriga mataifa . ⁵Gulilamsii likanisa lyenu lyaliwera ukaya kwangu. Gumlamsii Epanieto mpendwa gwangu, shipanda mimba gwa kristu mu Asia.⁶Gumlamsii Mariamu neni katenda lihengu kwa bidii kwa mwenga. ⁷Gumlamsii Androniki na Yunia, warongu wangu na wafungwa pamuhela na neni. ndo wa muhimu muwa mumwa wambui,weni viraa warongela klummana Kristu kabla ya neni. ⁸Gumlamsii Ampliato, mpendwa gwangu kwa Mtua.⁹Gumlamsii Urbano, mtenda lihengu pamuher na neni mu Kristu na stakisi mpendwa gwangu. ¹⁰Gumlamsii Apele yakajimilwa na Kristu .Guwalamsii waseli yawawera munumba ya Aristobulo. ¹¹Gumlamsii Herodioni, ganja gwamngui .Guwalamsii woseri yawewera munumba ya Narkiso, weni wawera kwa Mtua.¹²Guwalamsii Trifaina na Trifosa, yawatenda lihengu kwa bidii kwa Mtua . Gumlamsii Persisi mpendwa , mweni katenda rihengu kwa bidii ya Mtua. ¹³Gumlamsii Rufo, msagulwa gwa Mtua na mau gwakina gwa neni. ¹⁴Gumlamsii Asinkrito, Flogen,Herme,Patroba,Herma na na walongu woseri yawawera pamuhela nau.¹⁵Gumlamsii Filologo na Yulia, Nerea na dada gwakui Olimpa na waumini woseli waweriti pamuhera nayu. ¹⁶Gumlamsii kila yumu kwa busu nanagara. gugalamsii makanisa goseli ga Kristu.¹⁷Vini niwasihi ,warongu ,kurihola kwa aga kwenu gajega mabaguru na vipingamizi wagenda kinyumi na mafundisho ga mlimfundiki kala mgalambuki na kulawa kwao. ¹⁸Kwa kuwera wantu gambira hawa awamtumikii Kristu Mtua, bali mitima yau weni.Kwa shisoweru shau kumbiti na zipongezi za woga wazyanga mioyo yawahera ndiri na hatia.¹⁹Kwa mfanu gwa ujimiru gwenu mufikira kira yumu. Kwa ndambu ayi namukusekerero kumbindi kwenu, lakini niwafira mwenga maweni mweri na busara mu hali hayi ya wema, na kuwera na hatia kwanja na uwovu. ²⁰Mlungu gwa amani apo kakawi kumlaga shetani pasi pa nyayu zenu. Muneema na Mtua Yesu Kristu. Iweri pamuhera na mwenga.²¹Timotheo, mtenda lihengu pamuhera na neni, Guwalamsii na Lukio,Yasoni, na Sospeter jamaa za neni. ²²Mimi Tertio, niulembiti waraka agu, guwasalimu mu litawi la Mtua.²³Gayo, yakanitunziti na kwalikanisa loseri liwalamsia.Erasto , mturasenti gwa muji, kakuwalamsia pamuhela na Kwarto yakawera mlimgu. ²⁴( Guriroli munakala ayi halisi ya kwanja, mstari agu kwahera. guroli warumi 16:20."uweru wa Mtua Yesu Kristo kakari na mwenga woseli . Amina.")²⁵Vinu kwakuyi yakawera na makakara kutenda msimamu kuringanila na shisoweru sha Mlungu na mafundu ga Yesu Kristu, kulinganila na uguputuru wabada ya ififitwi kwa shintu shitari, ²⁶Kumbiti vinu kuvulilwa kala na kutendwa kumanika na marembu ga umbuyi kulinganila na amri ya Mlungu ya mashaka goseri , kwa njimiru na imani muwamu mwa maisi goseli?²⁷Kwa Mlungu gweka yakuyi yakawera na hekima. kupitira Yesu Kristu , kuwera na uweru gwa mashaka goseli.Amina.

1 Corinthians

Chapter 1

¹Paulo, yawamshimiti na kristo Yesu kaweri ntumintumi mu mapenzi ga Mlungu, na Sothene gwetu. ²Mu likanisa la Mlungu laliwera Korinto, kwa walii ambau wawatula wakfu mu Yesu kristo, ambau wawashema waweri wantu waheri. Twanguwalembira vilawi walii woseri wawalishemera litau lya Mtua gwetu Yesu kristo mu mahali poseri, Mtua gwau na gwetu. ³Neema na imani iweri kwa mwanga lalawa kwa Mlungu tati gwetu na Mtuwa gwetu Yesu kristo.⁴Mashaka goseri numshukuru Mlungu gwangu kwa ajili ya mwenga, kwa sababu ya neema ya Mlungu ambayu kristo Yesu kawapananiti. ⁵Kawatenda waweri mtajiri, mu kila njira, katika usemi na pamwera na maarifa goseri. ⁶Kawatenda matajiri, handa ushuhuda kuhusu kristo ya kwamba wamthibitisha kuwera kweli miongoni mwa mwenga.⁷Kwa hangu mwanguperera ndili vipawa vya kiroho, handa yamuweriti na hamu ya kuhepera agubutula wa Mtuwa gwetu Yesu kristo. ⁸Hakawaganga marizii mwenga vilavihadi mwishu, ili namlaumiwa lishaka lya Mtuwa gwetu Yesu kristo. ⁹Mlungu ni mwaminifu ambayu kawashemiti mwenga mu ushirika wa mwana gwakuyi, Yesu kristo Mtuwa gwetu.¹⁰Vinu nanguwasihi kaka na dada wangu, kupitila litau lya Mtuwa gwetu Yesu kristo, kwamba woseri mjimiri na kwamba nakuwera namigawanyiku miongoni mwenu. Nawasii kwamba muungani pamwela mu nia yimu na mu likusudi limu. ¹¹Kwani wantu wa numba ya Kleo, wantaarifu kuwera kwana mgawanyiku guendereagu miongoni mwenu.¹²Namaana ayi kila yumu gwenu huzumba, ''Neni ni gwa Paulo,'' au ''Neni ni gwa Apolo''', au ''Neni ni gwa Kefa'' au ''Neni ni gwaKristo''. ¹³Je! Kristo kaligawa? je! Paulo kasulubitwi kwa ajili ya twenga? je! Mbatiziti kwa litau lya Paulo?¹⁴Numshukuru Mlungu kuwera numbatiza ndiri yoseri, paiwera ndili Kispo naGayo. ¹⁵Ayi iweriti kwamba kwa hera yoseri yuli mekazumbi mbatizitwi kwa litau lyangu. ¹⁶(Zila niwabatiziti wa numba ya Stephania. zaida ya panu, nawimana ndili handa numbatiziti muntu yamonga yoseri).¹⁷Kwa kuwera, Kristo kandagariliti ndili kubatiza bali kuhubuli injiri. Kantumiti ndili kuhubiri mu visoweru vya hekima vya shibinadamu, ili kwamba makakala ga msalaba gwa Kristo nawaguusiya.¹⁸Kwa kuwera ujumbi wa msalaba ni upuuzi kwa walii wafuau, lakini kwa walii ambau Mlungu kaguwalipora, ni makakala ga Mlungu. ¹⁹Kwa kuwera, iremkwa , ''haniibonganyoli hekimayawana busara. Na hambinganyoli ufahamu wa wana muhala.''²⁰Kakeshi muntu yakana busara? kakoshi yakana elimu? kakoshi mzumbaji mshawishi gwa dunia ayi? Je , Mlungu kaigamuliti ndili hekima ya dunia ayi kawera uzigizigi? ²¹Tangu dunia iwera mu hekima yakuyi immaniti ndili Mlungu imhereperiti Mlungu mu uzigizigi wau wa kuhubiri ili kulopora walii wanaoamini.²²Kwa wayahudi hukosia ishara za man'gamn'gam na kwa wayunani husakula hekima. ²³Lakini twangu mhubiri Kristo yaka sulubiwiti, yakaweriti shikwazu kwa Wayahudi na ni uzigizigi kwa Wayunani.²⁴Lakini kwa walii ambau wawashemiti na Mlungu Wayahudi na Wayunani, twangumhubiri Kristo handa Makakala na hekima ya Mlungu. ²⁵Kwa kuwera uzigizigi wa Mlungu wana hekima kuliku ya wanadamu, na udhaifu wa Mlungu wana makakala lauliku ya wanadamu.²⁶Guloli ushemi wa Mlungu kumpindi ya mwenga, kaka na dada wangu. Si wavua wenu muweriti na hekima mu viwangu vya shibinadamu. Si wavua wena maweriti na makakala, Si wavua wenu mzaliwiti mu ukuu. ²⁷Lakuni Mlungu kasaguliti vintu vizigizigi vya dunia ili kuviaibishavyano hekima. Mlungu kasaguriti shiweriti dhaifu mu dunia kushiaibisha shana makakala.²⁸Mlungu kasaguliti shilii shiweriti sha hali ya pasi na shawa shidharauliti mu dunia. Kasaguliti ata vintu ambavyu waviwalangiliti ndili kuwera shintu kwa kuvitenda vintu ndili viweriti na thamani. ²⁹Katenditi hangu ili nakapalapa yoseri yulii yakawera na sababu ya kulitumba kurongoru kwa kuyi.³⁰Kwa sababu ya shilii Mlungu shakashitenditi, vinu mwa mnumba ya Kristo Yesu, ambayu katendeka hekima kwa ajili ya twenga kulawa kwa Mlungu kaweriti hala ya twenga, utakatifu na ulopozi. ³¹Kama matokeu, kama liandiku lizumbavyu, yakalikwiso kalikwisi mu mfuwa.

Chapter 2

¹Paniziti kwenu kaka na dada wangu, niziti, nili kwa sisoweru vya ushawishi na hekima handa habiriti kweli ilififiti kuhusu Mlungu. ²Amaitu kuvimana ndili shoseri paweriti miongoni mwenu paiwera ndili Yesu kristo, na yomberi yakasubuwiti.³Na weriti na mwenga mu dhaifu, na mu hofu, na mu kutetemeka sana. ⁴Na ujumbi wangu na kuhubiri kwangu kuweriti ndili mu visoweru vya ushawishi na hekima. Badala yakuyi, guweriti mu kumdhihirisha Roho na ya makakala, ⁵ili kwamba imani yenu naiwera mu hekima ya wanadamu, bali mu makakala ga Mlungu.⁶Vinu twanguiyowera hekima miongoni mwa wantu wazima, lakini hekima ya dinia ayi, au ya watawala wa nyakati azi, ambau wapitau. ⁷Badala yakuyi twanguiyowera hekima ya Mlungu mu ukweli ulififiyi, hekima ilififiti ambayu Mlungu kaisaguliti kabla ya nyakati za ukwisu wetu.⁸Kwahera yoseri wa watawala na nyakati azi yakamaniti hekima ayi, handa muwaimani mu nyakati zilii, mewamsulubishi ndili mtuwa wa ukwisu. ⁹Lakini handa ilembwiti, ''mambu ambagu kwehera lisuligawona, kwa hera likutu ligapikiniriti, muwazugafikiri ndili, mamvu ambagu kagaandaa kwa ajili ya waliiwamfirau yomberi.''¹⁰Aga ni mambu ambagu Mlungu kagagubutula kwetu kupitila Roho, kwa kuwera Roho hushunguza kila shintu, hata mambu ga mkati ya Mlungu. ¹¹Kwa kuwera gani yakavimana mawazu ga muntu, paiwera ndili Roho ya muntu mkati gwakuyi? Hangu vilavi, kwahela yakavimana mambu ga mkati mwa Mlungu, paiwela ndili Roho gwa Mlungu.¹²Lakini twankiti ndili roho gwa dunia, lakini Roho ambayu kagulawa kwa Mlungu, ili kwamba tudahi kuvimana kwa uhuru mambu gawatupananiti na Mlungu. ¹³Twanguzumba mambu aga kwa visoweru, ambavyu hekima ya muntu idaha ndili kufundisha, lakini ambayu Roho hutufunisha. Roho utawasiri visoweru vya kiroho kwa hekima ya kuroho.¹⁴¹⁶Muntu yakawera ndili gwashiroho hakanki ndili mambu ambayu ni ga Roho gwa Mlungu, kwa kuwera aga ni upuuzi kwakuyi. Hakadahi ndili kugawana kwa sababu gamanikana kuroho. ¹⁵Kwa yulii gwa shiroho kuhukumu mambu goseri. Lakini kuhukumiwa na wamonga. ''Ni ga yakadaha kugamanamawazu ga mtuwa, ambayu kadaha kumfundaziya yomberi?'' lakini twana mawazu ya kristu.

Chapter 3

¹Na neni, kaka na dada wangu, nzumba ndili namwenga handa wantu wa kinshimba. Handa na wana wadidifi mu kristo. ²Muwalandiziiti maweri na si nyama, kwa kuwera mweriti ndili kala kwa kuliya nyama. Na hata vinu mwakala ndili.³Kwa kuwera mwwenga ni badu wa kinshimba. Kwa kuwera vinu na wajivunu ganguwoneka miongoni mwenu. Je, mwangulikana ndili kugendana na nshimba, na je mwagugendagenda ndili handa kawaida ya shibinadamu? ⁴Kwa kuwera yumu huzumba, ''nagumgendel Paulo'' yamonga huzumba ''Nagumgendela Apolo,''Mulikana ndili handa mwanadamu? ⁵Apolo ni ga! na Paulo ni ga! wantumintumi wayulii yamu mwaminiti, kwa kila ambayu mtuwa kampananiti jukumu.⁶Neni nyaliti, Apolo mu mashi, lalini Mlungu kanguziiti. ⁷Kwa hangu, si yakayaliti wala yakatiiti mashikana shoseri. Lakini ni Mlungu yakakulanziya.⁸Vinu yakayala na yakatula mashi yoseri ni sawa, na kikiyumu hakanki ujira wakuyi kugendana na lihengu lyakui. ⁹Kwa kuwera twenga ni watenda lihengu wa Mlungu, lijengu lya Mlungu.¹⁰Kulawana na neema ya Mlungu yawampananiti handa mjenzi mkuu, nuuutuliti msingi, na yumonga kangujenga kumpindi yakuyi. Lakini muntu kaweri makini ntambu yakajenga kumpindi yakuyi. ¹¹Kwa kuwera kwahera yamonga yakadaha kujenga msingi gumonga zaidi ya wagutengiti, ambau ni Yesu kristo.¹²Vinu, handa yumu gwenu kajenga kumpindi yakuyi kwa dhahabu, fedha, mabuhi ga thamani, mitera, mihamba au majani, ¹³Lihengu lyakui hawaligubutuli, kwea mwenga gwa paluala haguudhihirishi kwa kuwera haidhihirishwi na motu. Mata hagujeri ubora wa lihengu lya kila yumu shakatenditi.¹⁴Hangu soseri muntu shakajengiti hashibaki, yomberi hakanki zawadi. ¹⁵Lakini handa lihengu lya muntu paiteketela kwa motu, hakapati hasara. Lakini yomberi mweni hawamulopori, handa vilii kuepuka mu motu.¹⁶Muvimana kuwera mwenga ni lihekaru la Mlungu na kwamba Roho gwa Mlungu kalikala mkati mwenu? ¹⁷Handa muntu pakalibongonyola lihekalu la Mlungu, Mlungu hakambongonyoli muntu yulii. Kwa kuwera hekalu la Mlungu ni takatifu, na hangu na mwenga.¹⁸Muntu nakalizyanga mweni, handa yoseri miongoni mwenu kadhani kana hekima mu nyakati azi, kaweri handa, ''mzigizigi'' ndipu hakaweri na hekima. ¹⁹Kwa kuwera hekima ya dunia ayi ni uzigizigi kolongoru mwa Mlungu, kwa kuwera ilembwa, '' Hawanasa wana hekima kwa lizauali.'' ²⁰Na kayi, ''Mtuwa kavimana mawazu ga wana busara ni ubatili.''²¹Hangu muntu nakalitumbila wanadamu! Kwa kuwera vintu vyoseri ni vyenu. ²²Handa ni Paulo, au Ipolo, au Kefa, au dunia, au maisha, au kuhowa, au vintu vilivyopu, au vitakavyo kuwepo. Vyoseri ni vyenu. ²³Na mwenga na Wakristo na Kristo ni wamwenga.

Chapter 4

¹Hangu ndivyu muntu katuwalangi twenga, handa ntumintumi wa kristo na mawakili wa siri za kweli za Mlungu. ²Katika ali, shashitakiwa kwa uwakili ni kwamba waweri na kutumainiwa.³Lakini kwangu neni ni shintu shididiki sana kuwera wangu hukumu na mwenga au hukumu ya shibinadamu. Kwa kuwera nilihukumu ndili hata neni mweni. ⁴Nilihukumu ndili neni mwenu. Ayi yahera maana lawera neni ni mweni haki. Ni mtuwa yakanihukumu.⁵Kwa hangu, namzumba hukumu kumpindi ya loseri kabla ya wakati, kabla ya kwiza kwa mtuwa. Hakagajegi nuruni mambu galififiti mugiza na kugubutula makusudi ga mioyu. Ndipu kila yumu hakanki ukwisu wakuyi kulawa kwa Mlungu.⁶Vinu, kaka na dada zangu, neni mwenu na Apolo ntumila kanuni azi kwa ajili ya mwenga. Ili kwamba kulawa kwatwenga mdaha kulifunza ntambu ya uzumbi, ''Nagugenda zaidi ya shilembwiti.'' Ayi ni kwamba kwahera yumu gwenu yakalitumba kumpindi ya yumonga. ⁷Maana ni ga yakawona tofauti kati yenu na yumonga? ni shi shaguweriti nashi gushankiti ndili bure? kama gwenkiti kalaburi, kwa shishi mwangulitumba handa menditi ndili hangu?⁸Kala mwanavi vyoseri ambavyu memfiriti! Muwera kalana utajiri! Mwanja kutitawala kwamba mmilila zaidi yetu twenga! kweli, nawafirila umiliki mwema ili kwamba tumiliki pamwela na mwenga. ⁹Kwa hangu ninadhani Mlungu katutula twenga ntumintumi kama kutulangaziya. qwa mwishu mu mustari gwa maandamanu na handa wantu wawahukumila kumlaga. Tuwera handa tamasha mu ulimwengu, kwa mahoka na wanadamu.¹⁰Twenga twawazigizigi mu kristo, lakini mwenga ni weni hekima mu kristo, Twawanyongi, lakini mwenga mwana makakala. Wawaheshimu, lakini twenga watudharau. ¹¹Hata lisaa ali, twana njala na kiu, twehela nguu, twanamapigu, na kayi twahela makazi.¹²Twangutenda lihengu kwa bidii, kwa mawoku getuweni.Patudharauliwa, twangubariki. Wakati pawatutesa twanguvumilila. ¹³Pawatwigira, twanguuziya. kwa upoli. Tuwera, tu baduwangutuwalangira kuwera handa kulemwa na dunia na vidoda mu mambu qoseri.¹⁴Nemba ndiri mambu aga kuwasoniziya mwenga, lakini kuwauya mwenga handa wana wangu ni wafirau. ¹⁵Hata handa mwana walimu makumi elfu mu kristo mwahela tati wavua. Kwa kuwera niwera tati qwena mu Yesu kristo kulowila injiri. ¹⁶Hangu nanguwasii munjeri neni.¹⁷Hangu yinu sababu numlagariliti kwa mwenga Timotheo, mfirwa qwangu na mwana mwaminifu mu mtuwa. Hakawakumbasii njira zangu mu kristo handa natanbuyanuwafundisha kila mahali na kila likanisa. ¹⁸Vinu baadhi yenu wangulikwisa, pawatenda. handa kwamba hanizi ndili kwa mwenga.¹⁹Vinu baadhi ya mwenga wangulikwisa, Lakini hanizi kwa mwenga shitambu, handa Mlungu pakafira. ndipu hanizi si visoweru vyau tu wali wisau, lakini hamoni makakala gau. ²⁰Kwa kuwera ufalmi wa Mlungu wanguwera ndili handa visoweru bali mu makakala. ²¹Mfira shishi? Nizi kwa mwenga na fimbu au mu ufiru na mu roho ya upole?

Chapter 5

¹Tupikanila taarifa kuwera kwana zinaa miongoni mwa mwenga, aina ya zinaa ambayu yapalapa ndili hata mu ya wantu wa mataifa. Twana taarifa kwamba yumu gwenu kaqonja na mdala qwa tati qwakuyi. ²Mwenga mwangulitumba! Badala ya kuhuzunika? Yalii yakatendili hangu imfira kumuusiya miongoni mwa mwenga.³Ingawa na pamwela ndili na mwenga kinshimba lakini napala na mwenga kiroho, mperakala kumhukumu yomberi yakatenditi hangu, kama vilii niweriti rapalapa. ⁴Pamkutanika pamwela mu litau lya mtuwa qwetu Yesu na roho yangu yapalii handa mu makakala qa mtuwa gwetu Yesu, mpera kala kumhukumu muntu ayu. ⁵Mpera kala kumpanana. muntu ayu kwa shetani ili kwa mba nshimba yakuyi waubongonyoli, iti roho yakuyi idahi kuloporerwa mu shakalya mtuwa.⁶Kulivuna kwenu si shintu shiherepa. Muvimana ndilishashu ndidiki hubongonyola donge lizima? ⁷Mulisafishi mwenga maweni shachu ya kale, ili kwamba muweri lidongi liya syayi, ili kwamba muweri mkati wagucha chuliti ndili, kwa kuwera, Kristo Mwana kondolu gwetu gwa pasaka wamshinja kala. ⁸Kwa hangu tusherekei karamu kwa chachu ndili ya kale, chachu ya tabia idoda. na uwovu, badala yakuyi tusherekei na mkati wagutuliti ndili chachu wa unyenyekevu na kweli .⁹Nembiti mu luhamba lwangu kuwera na mchangamana na wazinzi. ¹⁰Nahera maana kwambu wazinzi wa dunia ayi au na wanazitamaa au wanyang'anyi au waabudu sanamu kwa kulikala kutali nau. meiwafiri mlawi duniani.¹¹Lakini vinu nanguwalembera kutoli hangira na yoseri yawa mshema kaka au dada mu kristo, lakini kangalikala mu uzinzi au ambayu yakana kutamani, au mnyang'anyi; au mwabudu sanamu, au mwigiraji au mlevi. Wala namlia nayu muntu gwa ntambu ayi. ¹²Kwa hangu hanilihusishi ashi kuwahukumu waweriti kunja ya kanisa? Badala yakuyi, mwenga muwahukumu ndili waweriti mnumba mwa kanisa? ¹³Lakini Mlungu kanguwahukumu waweriti kunja. ''Mumlavii muntu mwovu miongoni mwenu.

Chapter 6

¹Yumu gwenu pakawera na litatizu na myoguyi, kathubutu kugenda kwa mahakamani ya wawera ndili na haki kuliku kulongoru ya waumini. ²Muvimana ndili kuwera waumini hawa uhakumu ulimwengu? Handa pamuuhukumu ulimwengu, mdaha ndili kuamua mambu ga muhima ndili? ³Muvimana ndili kuwera hatuwahukumu mchoka? kwa shiasi ga zaidi, tudaha kuamua mambu ga maisha aga?⁴Kama tudaha kuhukumu mambu ga maisha aga, kwa shishi mwanguthu kupeleka mashitaka kulongoro ya waamini ndili mulikanisa? ⁵Nzumba aga kwa nsoni zamwenga.kwahela yakana busara miongoni mwenu wa kutosha kutula mambu sawa kati ya walongu na walongu? ⁶Lakini pa hangu vinu, mwamini yumu hugenda mahakamani dhidi ya muumini yamonga, na mashitaka aga kulongoru ya hakimu yakaamini ndili!⁷Ukweli ni kwamba kwana matatizu katikati ya wakristo gajegiti kala usumbufu kwa mwenga. Kwa shishi mteseki ndili kwa vidoda? kwa shishi mjimilra kuwazyanga? ⁸Lakini mtenda uovu na kuzyanga wamonga, na awa ni kaka na dada wenu!⁹Muvimana ndili kwamba waweriti ndili haki nawaurithi ndili ufalme wa Mlungu? Namuamini uwongu. Waasherati, waabudu sanamu, wazinzi, wafiraji, walawiti, ¹⁰Wevi, washoyu, walevi, wanyang'anyi, waigiraji, lavahera miongoni mwau yakaurithi ufalme wa Mlungu. ¹¹Na awa baadhi yau ni mwenga, lakini mperakala, kutakaswa, lakini mgulurwa kala, lakini ni mtwengwa kala, kwa Mlungu, lakini wawatenda haki kulongiru za mlungumu ltau iya mtuwa Yesu kristo na Roho gwa Mlungu gwetu.¹²''Vintu vyoseri ni halali kwaneni,'' lakini si kila shintu shana faida. ''Vintu vyoseri ni halali kwaneni,'' lakini hantawaliwi ndili na shima sha avi. ¹³''Shiboga ni kwa ajili ya mtima, na mtima ni kwaajili ya shiboga,'' lakini Mlungu hatayagambizii vyoseri nshimba wainyawa ndili kwa sababu ya ukahaba, badala yakuyi, nshimba ni kwaajili ya mtuwa, hakauhudumili nshimba.¹⁴Mlungu kamfufuiti mtuwa na twenga vilavi hakatufufuli kwa makakala gakuyi. ¹⁵Muvumana ndili kwamba nshimba zenu zana muunganiku na kristu? Mdaha ashi kuwilavia viangu vya kristo na kugenda kuviunganisha na kahaba? Iwozekana ndili!¹⁶Muvimana ndili yakaliunga na kahaba kawera nshimba yimu na yombera?Handa liandiku lizumbavyu, ''Wawili hawaweri nshimba yimu.'' ¹⁷Lakini yakalianga na Mtuwa hakaweri roho pamwela na yomberi.¹⁸Maitugi zinaa! lala dhambi yakaitenda muntu ni njema na nshimba yakuyi, lakini zinaa, muntu huenda dhambi zidi ya nshimba yakuyi mwenu.¹⁹Muvimana ndili kuwera nshimba zenu ni lihekalu la Roho mtakatifu, yakalikala mnumba mwenu, yulii ambayu wawapananiti kulawa kwa mlungu? muvima na ndili si weni waweni? ²⁰Kwamba wawaomoriti kwa thamani. Kwa hangu mumkwisi mlungu kwa nshimba zenu.

Chapter 7

¹Kuhusu nambu gamunembiriti, kwana wakati ambapu ni kuherepa mwanampalu nakogonja na mdala gwa kuyi. ²Lakini kwa sababu ya majeribu gavua ga zinaa kila mpalu koweri na mdala gwakuyi, na kila mdala kaweri na mparu gwakuyi.³Mparu imfira kampanani haki yakuyi ya ndoa na vilavi mdala na yomberi kwa mparu gwakuyi. ⁴Si mdala yakawela na mamlaka kumpindi ya nshimba yakuyi, bali ni mparu. Na vila vilii, mparu na yomberi kahera makakala kumpindi mwa shimba yakuyi, bali m,adara kanayi.⁵Namlima pamgonja pamwela, paiwerandili mjimila na kwa muda maalumu. Mtendi hangu ili kupata muda gwa maombi. kisha mdaha kuuyirana kayi pamuhela. Ili kwamba shetani nakiza kuwajera kwa kukosa shiasi. ⁶Viraa neumba mambu aga kwa hiari na si handa amri. Ntamani kila yumu mekaweri handa neni ntambu yaweri. ⁷Viraa kila yumu kana shipawa shakuyi kulawa kwa Mlungu. Ayu kana shipawa ashi na yulii kana shipawa shilii.⁸Kwa wawayugitindili na wajani nzumba ndambu ayi, kuherepa handa pawabaki bila kuwayuga , handa yawetra neni. ⁹Viraa handa pawadaha ndili kalibera, iwafira kuwayuga. Kwa kuwera uheri kwau kuyugwa kuliko kukozia tamaa.¹⁰Vinu kwa walii wawayugiti nanguwapanana amri, neni ndiri bali Mtuwa, " Mdala nakalitenga na mpalu gwakuyi." ¹¹Viraa pakalitenga kulawa kwa mparu gwakuyi, kabaki helahangubila kumyuga kayi au vyamonga kapatani na maparu gwakuyi. Na " Mparu nakampanana talaka mdala gwakuyi."¹²Viraa kwa wasigaliti, nzumba - neni, si Mtuwa- kwamba handa mlongu yoseri yulii kana mdala yakaaminindili, na handa kuridhika, kulikala nayu, nakamleka . ¹³Handa mwanamdala kana mparu, yakaaminindili, na handa pakaridhika kulikala nayu, nakamleka. ¹⁴Kwa mparu yakaamini ndili wangu matakasa kwa kuwera ya imani ya mdala gwakuyi, na mdala yakaaminindili wangumtakasa kwa kuwera ya mpalu gwakuyi yakaamini vyamonga wana wenu mewaweri ndili waherepa, viraa kwakuweli wawatakasa.¹⁵Viraa mwenzi yakaaminindili pakauka na kugendi kwa namna ayi, kaka na dada wamtawa ndili na viapu vyau. Mlungu katushema tulikali kwa amani. ¹⁶Guvimanaashi hashi handa mdala, hugenda hakamlapoli mapalu gwakuyi? Au guvimana ashi handa mwana mpalu, hugenda hakamlopoli mdala gwaku?¹⁷Kila yumu kalikali maisha handa Mtuwa lagalititi, kila yumu handa Mlungu kawashemiti wombeli. Au ni mwongolu gwangu kwa makanisa goseli. ¹⁸Kapalapa yakaweliti kathiriwa pawamshemiti kuamini? Nakajera kuusiya alama ya toharayakuyi. Kapalapa yoseri yawamshemiti mu imani hekanitahiriwi? Imfirandili kutahiriwa. ¹⁹Kwa ali aidha ametahiriwa au yakatahiliwa ndili kwahela matatizu. Shana matatizu ni kutii amri za Mlungu.²⁰Kila yumu kabaki mu witu ntambu yakaweri pawamshemiti na Mlungu kuamini. ²¹Guweriti ntumintumilishaka Mlungu pakakushemiti? Nagujari kuhusu ali. Viraa handa gudaha kuwera huru, gutendi hangu. ²²Kwa yumu yawamshemiti na Mtuwa handa ntumintumi ni muntu huru na Mtuwa. Handa vilii, yumu yakaweliti huru pawamshemiti kuamini ni ntumintumi gwa Kristo. ²³Mperakala kuhemelwa kwa thamani, hangu mumuwera wantumintumi wa wanadamu. ²⁴Kaka na dada zangu, mu maisha goseri kila yumu gwetu pawatushemiti kuamini, tubaki handa vilii.²⁵Vinu, walii woseri ambau hawaniyugi kamwe, nahera amru kulawa kwa Muwa. Viraa nanguwapanana maoni gangu handa ntambu yaweri. Kwa huruma za Mtuwa, zawaziamini. ²⁶Kwa hangu, nangufikili hangu kwa sababu ya usumbufu, ni vyema mwanamparu kabaki handa yakaweliti.²⁷Wakutawa kwa mwanamdala na shiapu sha ndoa? Nagufira uhuru kulawa kwa hangu. Gwana uhuru kulawa kwa mdala au hawenikuyigi? Mgusakula mdala. ²⁸Viraa pakayuga, gutenda ndili dhambi na handa mdala hawenimyugi, pawamyuga, katenda ndili dhambi. Badu walii wayugau wangupata masumbufu ga aina mbalimbali. Neni nfira nuwaepushili aga.²⁹Viraa nzumba , kaka na dadagwangu, muda ni mdidiki. Tangu vinu na kwendereza, walii waweriti n awadala walikali handa wahela. ³⁰Woseri waweriti na huzuni, walitendi handa waweriti wahera huzuni, na woseri wanaofurahi, handa wafurahindili, na woseri wahemera shintu shoseri handa wamilikindiri shoseri. ³¹Na woseri wanaoshughulika na ulimwengu, waweri handa washugulikitindili nau. Kwa kuwera mitindu ya dunia yangufikila mwishu gwakuyi.³²Nfira muweri huru mu masumbufu goseri, mpalu yakayuga ndili kangulihusisha na vintu vumuhusu Mtuwa, ntambu ya kumherepera yomberi. ³³Viraa mparu yakayugiti hulihusisha na mambu ga dunia, ntambu ya kumhepelela mdala gwakuyi, ³⁴kaligawa mdala yawamyugiti ndili au bikra hulihusisha na vintu kuhusu, Mtuwa, ntambu ya kulitenga mu nshimba na mu rohu. Viraa mdalu yawamyugiti hulihusisha kuhusu vintu vya dunia, ntambu ya kumheperela mpalu gwakuyi.³⁵Nzumba hangu kwa faida ya weni maweni, na nangutula ndili mtegu kwa mwenga. Nzumba hangu kwa vilii ni hala, ili kwamba mdaha kulitulo wakfu kwa Mtuwa bila shikwazu shoseri.³⁶Viraa handa muntu kangufikiri hakodai ndili kumtendela kwa heshima mwana wali wakuyi, kwa ndambu ya hisia zakuyi zana makakala sana, guleki kaliyugi nayu handa ntambu yakafira. Dhambi ndili. ³⁷Viraa handa pakatenda maamuzi kuyugandili, na kwahera haja ya lazima, na handa pakadaha kutawala hamu yakuyi hakatendi vema handa pakamyugandili. ³⁸Hangu, yakamyuga mwanamwali gwakuyi katenda vyema, na yoseri ambayu kangusagula kutokuyuga hakatendi vyema zaidi.³⁹Mwanamdala wamtawa na mpalu lishaka kwa hai. Viraa gambila pa mpalu gwakuyi pakahowa, ka haru kuyugwa na muntu yoseri yakamfira, lakini mu Mtuwa tu. ⁴⁰Badu mu maamuzi gangu, hakaweri na furaha zaidi hando pakalikala ntambu yakaweri. Na nfikiri kuwera na neni vilavi nanna Roho gwa Mlungu.

Chapter 8

¹Vinu kuhusu viboga vyawavilaviiti sadaka kwa sanamu: tuvimana ya kwamba ''twenga toseri twana maarifa.'' Maarifa ujega kulitumba, bali ufiru unyawa. ²Kwa muntu yoseri kadhani kwamba kavimana lijambu fulani, muntu ayu badu kavimana ndili handa imfiranyu kuvimana. ³Lakini paiwera yumu gwenu pakamfira Mlungu muntu ayu kamanikana na yomberi.⁴Basi kuhusu kulia viboga vyawalaviiti sadaka kwa sanamu: tuvimana kuwera, ''sanamu shintu ndili mu dunia ayi'' na yakuwera kwahera Mlungu ila yumu tu.'' ⁵kwa maana kwana washemwau milungu au duniani, handa vilii waweriti Mlungu nawatua wavua.'' ⁶Paiwera kwatwenga kwana Mlungu yumu tu ambayu ni tati, vintu vyoseri vilawa kwakuyi na mtua yumu Yesu kristo, ambayu kwakuyi vintu vyoseri vyapallapa, na kwa yomberi twenga twapalapa.''⁷Hata hangu,umanaji au kwahela mnumba ya kila yumu. Baada yakuyi, waminga washilikiti ibada za sanamu panu kuzamani, na hata vinu wangulia viboga avi kana kwamba ni shintu shalaviiti sadaka mu sanamu. Dhamiri zau wazipotaziya kwa kuwera nin dhaifu.⁸Lakini shiboga hakituthibitishi ndili twenga kwa Mlungu twenga twawabaya ndili , wala wema sana paiwera patulia. ⁹Lakini muweri makini ya kwamba uhuru wenu nauwera sababu ya kumkwaza yakawera dhaifu mu imani. ¹⁰Hebu gufikiri muntu,kakuwona, gwenga gwana ukuvimana, gwangulia shiboga mu lihekalu la sanamu. Dhamiri yakuyi muntu ayu haithibitiki hata yombera nayunkalii vintu vyawalaviiti sadaka mu sanamu?¹¹Kwa hangu mu sababu ya ufahamu gwaku wa kweli kumpindi ya asilin ya sanamu, kaka au dada gwaku yakawera dhaifu, ambayu vilavi kristo kafuiti kwa ajili yakuyi, wangu mwengamiziya. ¹²Hangu pagutenda vidoda dhidi ya kaka na dada zaku na kuzijeruhi dhamiri zau ziweriti dhaifu, mwangutenda vidoda dhidi ya kristo. ¹³Kwa hangu, iweriti shiboga shisababisha kumkwaza kaka na dada, handii ndili nyama kamwa, ili nanimasababisha kaka au dada gwangu kugua.

Chapter 9

¹Neni na hurundili? Neni si mtumi? Neni nimwonitindili Yesu Mtua gwetu? Mwenga ni matunda ga lihengu lyangu mu Mtuwa? ²Paiwera neni nantumintumindili kwa wamonga, angalau ni mtumi kwa mweng. Kwa maana mwenga ni uthibitishu wa untumintumi wangu mu Mtuwa?³Au ndiyu utetezi waneni kwa walii wanguzia neni. ⁴Je twahela haki ya kulia na kulanda? ⁵Twahela haki ya kutola mdala yakaaminiti handa watendavyo wantumintumi wamonga, na walongu wa Mtuwa, na Kefa? ⁶Au nineni gweka yangu na Barnaba ambau itufira kutenda lihengu.⁷Ni ga yakatenda lihengu handa askari gwa gharama zakuyi mweni? Ni ga yakahala mzabibu nakaliindili matunga gakuyi? Au ga yakashunga likundi nakalanda ndiri maweli gakuyi? ⁸Je nzumba aga kwa mamlaka ga binadamu? Sheria nayo izumbandili aga?⁹Kwa kuwera wairembiti mu sheria ya Musa, " Na gumtawila ng'ombi shinywa pakaliapu nafaka." Ni nakaka kuwela panu Mlungu kangujari ng'ombi? ¹⁰Au je mzumba ndili kwa ajili ya twenga? Irembwiti kwa ajili ya twenga, kwa kuwela yombeli yakalima nafaka. Imfila kulima mu matumaini na yomberi yakavuna imfira kavuni mumatarajiu ga kushiriki mu mavunu. ¹¹Paiwera tuyaliti vintu vya rohoni miongoni mwa mwenga, Je! Ni shisoweru kulu kwa twenga patuvuna vbintu vya munshimba kulawa kwa mwenga?¹²Paiwera wamonga wapatiti haki ayi kulawa kwa mwenga, Je! Twenga twa zaidi ndili? Hata hangu, tudaitindili haki ayi. Badala yakuyi, tuvumiliiti mambu goseri badala ya kuwera kikwazu sha injili ya Kristo. ¹³Muvimana ndili woseri watendau lihengu hekaluni hupata shiboga shau kulawa mulihekalu? muvimanandili ya kuwera woseri watendau lihengu madhabahuni hupata sehemu ya shilii shawalaviiti madhabahuni? ¹⁴Kwa ntambu ilaayi, Mtuwa kalagaliliti yakuwera woseri wawaitangaza injili sharti wapati kulikala kulawana na injili ayi.¹⁵Lakini nuwadaindili haki zoseri. Na nangurembandili aga ili jambu loseri litendeki kwa ajiri ya neni. Ni heri neni mfui kuliku muntu yoseri kubatili sha kulikwisa aku kwa neni. ¹⁶Maana paiwera kanguihubuli injili, nahela sababu ni lazima ntendi hangu na oli waneni paniihubirindili injili!.¹⁷Kwa maaana pamtenda hangu kwa hiari ya neni, nanathawabu, lakini paiwera kwa hiarindili, badu nanalijukumu lawampananiti kuwera wakili. ¹⁸Basi thawabu ya neni ni shishi? Yakuwera pahubiriti, haniitavii injili pakuwera ndili gharama na bila kutumila kwa utimilifu wa haki ya neni yaniweriti nayu mu injili.¹⁹Maana japu pawera huru kwa woseli ntendikiti ntumintumi gwa woser, ili kwamba ndai kuwapata wavua zaidi. ²⁰Kwa Wayahudi niweriti handa Myahudi, ili nuwapati wayahudi. Kwa walii waweriti pasi ya sheria, naniwera gambila yumu gwau yakawela pasi ya sheria . Ntenditi hangu ingawa neni binafsi weritindili pasi ga sheria.²¹Kwa walii waweriti kunja ya sheria, weriti handa yumu gwau kunja ya sheria, weriti handa yumu gwau kunja ya sheria, ingawa neni binafsi weriti ndili kunja ya sheria ya Mlungu, bali pasi ya sheria ya Kristo. Ntenditi hangu ili nuwapati walii waweriti kunja ya sheria. ²²Kwa waweriti wanyongi weriti myongi, ili nuwapati waweriti wanyongi. Wera hali zoseri kwa wantu woseri, ili kwa njila zoseri mpati kuwalopola baadhi. ²³Neni ntenda mambu goseri kwa ajili ya injili, ili mpati kushiriki mu baraka.²⁴Muvimana ndili ya kuwera mu mbiu woseri washindanau hukoma mbiu, lakini yakanka tueza ni yumu? Hangu mkomi mbiu ili mapati tuzo. ²⁵Mwanamichezo hulizuia mu goseri pakawera mu mafunzu. Au hutenda hangu ili wanki litaji iharibikayo, viraa twenga twangutuga ili tupati taji liharibikandili. ²⁶Kwa hangu neni nangutuga ndili bila sababu au nangukoma handa kukoma hewa. ²⁷Viraa nanguitesa nshimba yangu na kutenda handa ntumintumi, ili kwamba pampera kuwahubili wamonga, neni mweni werindili gwa kutawaliwa.

Chapter 10

¹Mfira mwenga muvimani kaka na dada wangu, ya kuwera watati wetu waweriti pasi ya wingu na woseri wapititi mu bahari. ²Woseri wabatizitwi waweri na Musa mkati ya liwingu na mkati mwa bahari, ³na woseri waliiti shiboga shilashilii sha shiroho. ⁴Woseli walanditi shinywaji shilashilii sha roho. Maana walanditi kulawa mu mwamva gwa roho gwaguwafatiti na mwamba ulii uweriti wa Kristo.⁵Viraa Mlungu kahelepelwitindili sana na wavua wau, na maiti zau wazitapanyiti mulijangwa. ⁶Basi mambu aga goseri gaweriti mifanu kwetu, ili twenga natuwera wantu wa kutamani madoda handa na womberi ntambu ya watenditi.⁷Naguwela wabudu sanamu, handa wamonga wau waweriti, ayi ni handa walembiti, ''Wantu wakaliti pasi na kulanda na wambolo kati kuvina kwa tamaa za mapenzi.'' ⁸Natulenda uasherati handa wamonga wauwatenditi. Wafua shaka limu wantu ishirini na tatu elfu kwa sababu ayi.⁹Wala natumjora Kristo, handa wamonga wau watenditi na wawabongonyola kwa njoka. ¹⁰Na, vilavi namnun'gunika, handa wamonga wau ntambu yawanun'gunikiti na kalwabongonyola na mahoka wa mauti.¹¹Basi mambu agu gandendikiti mifano kwetu. Wagalombiti ili kutuonya twenga - tuliofikiliwa na mapeni ga zamani. ¹²Kwa hangu kila yakatiwona kaweri makini nakatuluka. ¹³Kwa hela lijera liwapatiki mwenga ta kawaida ndili ya wanadamu. Ila Mlungu ni mwaminifu. Hapokawaloki wawajeri kupita uwezu wenu. Pamwela na lijeru yomberi hakawapanani mlyangu gwa kulawila ili mdahi kustahimili.¹⁴Kwa hangu, wafiru wangu, muitugi ibada ya sanamu. ¹⁵Nanguzumba na mwenga handa wantu wana mahala, ili muamui kumpindi ya lanzumba. ¹⁶Shikombi sha baraka shatubariki, ushirika wa mwanzi gwa Kristo ndili? Ukati guli gwatugumega, ushirika ndili wa nshimba ya Kristo? ¹⁷Kwa kuwera mkati ni gumu, twenga tuweriti wavua twanshimba yimu. Twenga toseri twanka mkati gumu kwa pamwela¹⁸Muwalori wantu wa Israeli: Je! Walii woseri waliau dhabihu si washiriki mu madhabahu? ¹⁹Nanguzuma shishi basi? Yakuwera ya sanamu ni shintu? Au yakuwera shiboga shawalaviiti sadaka kwa sanamu ni shintu?²⁰Viraa mnanguzumba kumpindi mwa vintu vilii wavilavivyu sadaka wantu wapagani wa maisi, yakuwera wangulavia vintu avi kwa mapepu na kwa Mlungundili. Neni nfirandili mwenga kushirikiana na mapepu! ²¹Mdahandili kulandila shikombi sha Mtuwa na shikombi sha mapepu . Hamdahi ndili kuwera na ushirika mu meza ya Mtuwa na meza ya mapepuu. ²²Au twangumtia Mtua wivu? Twana makakala zaidi yakuyi?²³Vitu vyoseri ni halali," Lakini vyoseri ndili vifaavyu." Vintu vyoseri ni halali," Lakini vyoserindili viwanyavu wantu. ²⁴Kwahela hata yumu mekasakuli maherepa gakuyi tu badala yakuyi, kila yumu mekasakuli maherepa ga myagui.²⁵Mwangudaha kulia kila shintu shawaweza sokoni bila kukosia- kosia kwa ajili ya dhamiri. ²⁶Maana" Dunia ni mali ya Mtuwa, na vyoseri vimemaziavyu." ²⁷Na muntu yakaamini ndili pakawaalika kulia, na mfira kugenda, mlii shoseri shakawapanana na pasipu kukosia maswali ga dhamiri.²⁸Lakini muntu pakawagambila," Shiboga ashi shilawana na sadakag awapagani," namlia. Ayi ni kwa ajili yakuyi yakawagambiliti, na kwa ajili ya dhamiri. ²⁹Na neni maanisha ndiri dhamira zenu. Bali dhamiri ya yulii yamonga. Maana kwa shishi uhuru gwangu uhukumiwi na dhamiri ya muntu yumonga? ³⁰Paiwera neni nangutumila shiboga kwa shukrani, kwa shishi wanigiri kwa shintu ambashu nshukuru kwacho?³¹Kwa hangu, shoseri shamlia au kulanda , au shoseri shamtenda, mtendi goseri kwa ajili ya ukwisu wa Mlungu. ³²Namuwakosia Wayahudi au Wayunani, au kanisa la Mlungu. ³³Mjeri handa neni nuwajeravyu kuwaherepela wantu woseri kwa woseri kwa mambu goseri. Nangusakula ndili faida yangu mweni, bali yawavua, na neni ni nangutenda hangu ili wapati kulopolwa.

Chapter 11

¹Munisakuli neni, gambila neni namsakulavyu Kristo. ²Vinu nawakwisa kwa toziya ya vilii yamunkumbukavyu mu mambnu goseri. Nawakwisa kwa toziya mgabata manku handa nagujegiti kwenu. ³Basi nfira nuvimani yakuwera Kristo ni mtui gwa kila mwanampalu, nayu mpalu ni mtui gwa ndala; na yakuwera Mlungu ni mtui gwa Kristo. ⁴Kila mparu mweni ama kalavii unabii pakawera kagubukira mtui kangushisonaziya mtui gwakuyi.⁵Viraa kila mparu kalui au kalavia unabii hali mtui gwakuyi pashiwera mwazi kangusoniziya mtui gwakuyi. Kwa maana ni sawasawa na handa wamonga. ⁶Paiwera handa mwanamdala hakagubikindili mtui gwakuyi, na wamdumuli nnyeli zakuyi ziweri fupi. Maana paiwera ni nsoni mwanamdala kudumula nyweeli zakuyi au kumoga, basi kagubiki mtui gwakuyi.⁷Kwani imfirandili mpalu kugubika mtui gwakuyi, kwa kuwela yomberi ni mfanu na ukwisu wa Mlungu lakini madala ni ukwisu wa mapalu. ⁸Maana mwanampalu kulawana na mwanamdala. bali kulawana na mpalu.⁹Wala mpalu wamnyawiti kwa ajili ya mwanamdala. Bali mwanamdala wamnyawiti kwa ajili ya mpalu. ¹⁰Ayi ndiyu sababu mwanamdala imfira kuwera na ishara ya mamlaka kumpindi kwa mtui gwakuyi, kwa toziya ya mahoka.¹¹Hata hangu, mu Mtuwa, mwanamdala kwahela gweka yakuyi pasipu mwanampalu, au mwanampalu pasipu mwanamdala. ¹²Maana handa vilii mwanamdala kalawiti bkwa mwanampalu vilavilii mwanampalu kwa mwanamdala. Na vintu vyoseli hulawa kwa Mlungu.¹³Muhukumu maweni: Je! ni sahihi mdala kamlui Mlungu hali mtui gwakuyi gwa mwaziyu? ¹⁴Je hata asili gweka yakuyi iwafunda ndili kwamba mwanampalu pakawera na nyweli zitalipa ni nsoni kwakuyi? ¹⁵Je asili iwafunda ndili ya kwamba mwanamdala pakawera na nyweli zitalipa ni ukwisu kwakuyi? Maana wampanana nyweli zilii zitalipa handa vazi lyakuyi. ¹⁶Lakini paiwela muntu yoseri kafira kubishana kumpindi ya ali, twenga twahela ntambu yamonga, wala makanisa gamonga.¹⁷Mu maagizi gafuatazu, neni nuwakwisa. Maana pamkusanyikapu, siu kwa faida bali kwa hasara. ¹⁸Maana kwanja, mpikanila yakuwera pamkutanikapu kanisani kwana mgawanyiku kati yenu, na kwa sehemu namini. ¹⁹Kwa maana ni lazima iwepu misuguanu ili kwamba walii wawajimiliti wamanikani kwenu.²¹Kwa maana pamkatanipukapu, shamliashu shu shibogandili sha Mtuwa. ²⁰Shamliashu, kila yumu hulia shiboga shakuyi mweni kabla wamonga hawenilii, hata ayu kana njala, na ayu kalewa. ²²Je kwahela numba za kuliila na kulandila? Je mwangulidharau likanisa lya Mlungu na kuwafedhehesha waweriti ndili na shintu? Nzumbi shishi kwenu? Nuwakwisi? Hanuwakwisi ndili mu ali!²³Maana nankiti kulawa kwa Mtua shilii amashu nawapanana mwenga ya kuwera Mtua Yesu, pashiru palii pawamsalititi, katoliti mkati. ²⁴Baada yakushukuru, kaumegiti na kuzumba ," Ayi ndo nshimba yangu, uweriti kwa ajili yenu mtendi hangu kwa kunikumbuka neni."²⁵Na hela hangu kangutola shikombi babada ya kulia, na kuzumba," Shikombi ashi ni lipatanu la syayi mu mwazi gwangu.Mtendi angu mara livua kila mlandapu, kwa kunkumbuka neni." ²⁶Kwa kila muda mliapu mkati agu na kulandila shikombi, mwaitangaza mauti ga Mtua mpaka Mtua pakiza.²⁷Kwa hangu, kila yakaulia mkati au kushilandila shikombi ashi sha Mtua istahilivyu ndili, hakaweri kalipatila hatia ya nshimba na mwazi gwa Mtua. ²⁸Muntu akalihoji mweni kwanja, na hangu kaulii mkati na kushilandila shikombi ashi. ²⁹Maana yakalia na kulandila bila kuupambanula nshimba, hulia na kulanda hukumu yakuyi mweni. ³⁰Ayi ndiyu sababu wantu wavua kati yenu ni waluala na dhaifu, na baadhi yenu wafua.³¹Lakini patulichunguza weni hatutahumiwa. ila patuhukumiwa na Mtuwa, watauziya . ³²Ila natwiza natuhukumiwa pamwera na dunia.³³Hangu, kaka na dada wangu, pamkutanikapu mpati kulia mulihepi. ³⁴Muntu yakawera na njala, na kalii ukaya kwakuyi, ili kwamba pamkutanikapu pamwela nakawera kwa hukumu. Na kuhusu mambu gamonga gamugalembiti, hanuwaelekezi hanizipu.

Chapter 12

¹Kuhusu zikarama za rohoni, kaka na dada wangu mfira ndili mkosi kuvimana. ²Muvimana ya kuwera pamuweriti wapagani wawalongaziiti kugendera sanamu ziyowera ndili, kwa njira zoseri wawalongoziiti nazu. ³Kwa hangu mfira muvimani kwamba kwahera yoseri yakazumba kwa roho gwa Mlungu pakazumba, ''Yesu kalaaniwa'' kwahera yoseri yakazumba,''Yesu ni Mtuwa,' paiwera ndili mu roho Mtakatifu.⁴Basi kwana karama tofauti tofauti, bali roho yomberi yulii. ⁵Na kwana huduma tofauti tofauti, bali mtuwa ni yomberi yulii. ⁶Na kwana aina mbalimbali za lihengu, lakini Mlungu ni yomberi yulii yakazitenda lihengu loseri mu woseri.⁷Bali kila yumu wampanana ugubatulu wa roho kwa faida ya woseri. ⁸Maana muntu yumu wampanana na roho shisoweru sha hekima, na yumonga shisoweru sha maarifa kwa roho ula yulii.⁹Kwa yumonga humpanana imani kwa roho yomberi yulii, na kwa yumonga shipawa shauponana kwa roho yumu. ¹⁰Kwa yumonga matendu ga makakala, na yumonga unabii na kwa yumonga uwezu wa kupambanula roho yamonga aina mbalimbali za lugha na kwa yumonga tafsiri za lugha. ¹¹Lakini roho ni ulayulii yakatenda lihengu loseri ali kumpanana kila muntu karama kwa kadiri ya ushunguzi wakuyi mweni.¹²Kwa maana handa vilii nshimba ni yimu, nali gwana viungu vivua, na viungu vyoseri ni vyanshimba ila lii,vilaavi na Kristo. ¹³Kwa maana mu Roho yumu twenga toseri watubatizitu kuwera nsimba yimu, kwamba twa wayahudi au wayunani, kwamba twa wantumintumi au huru, na woseri watu landaziiti Roho yumu.¹⁴Kwa maana nshimba nshimba si kiungu shimu, bali ni vivua. ¹⁵Paiwera liguru paquzumba,''kwa kuwera neni na liwaku ndili, Neni na sehemu ndili ya nshimba,'' hangu wanguitenda ndili kuwera ndili sehemu ya nshimuba. ¹⁶Na paiwera likutu palizumba,'' kwa kuwera neni na lisu ndili, neni na sehemu ndili ya nshimba'' hangu yangutenda ndili kutokuwera sehemu ya nshimba. ¹⁷Handa nshimba yoseri. paiwera lisu, mekuweri kashi kupikanira?panshimba yoseri paiwera likutu koshi kunushiya?¹⁸Lakini Mlungu katuliti kila shiungu sha nshimba mahali pakuyi handa kapangiti mweni. ¹⁹Na handa vyoseri meviweri shiungu shimu, Nshimba meiweri koshe? ²⁰Hangu sasa viungu ni vivua, lakini nshimba yimu.²¹Lisu lidaha ndili kuugambira liwoku,'' Nahera haja na gwenga''. Wala mtui gudaha ndili kugugambira mg'ulu, Nahela haja na mwenga. ²²Lakini viungu vya nshimba vinavyoonekana kuwera na heshima kidogoni vifira zaidi. ²³Na viungu vya nshimba vyatudhani vyana heshima kidogoni, tuvipanana heshima zaidi, na viungu vya twenga vyahera mvutu vyana uheri zaidi. ²⁴Na vinu viungu vya twenga vyana mwutu vyahera haja kuvipanana heshima kwa kuwera vyana kala heshima. Lakini Mlungu kaviunganisha viungu vyoseri pamwela, na kavipanana heshima zaidi vilii vyawa viheshimu ndili.²⁵Katenditi hangu ini na kuwera mgawanyiku mu nshimba, bali viungu vyoseri vilitunzi kwa ufiru wa yumu. ²⁶Na wakati shiungu shimu pashilitenga, viungu vyoseri vilitenda kwa pamwera. Au wakati shiungu shimu pawashiheshimu viungu vyoseri visekareli kwa pamwela. ²⁷Vinu na mwenga ni nshimba ya kristo, na viungu kila shimu qweka yakuyi.²⁸Na Mlungu katula mu likanisa kwanza ntumintumi, pili manabii, tatu waalimu, kisha walii woseri wetendau matendu makuu, kisha karama za uponaziyu, walii watendau lihengulya kulongazia, na woseri waweriti na aina mbalimbali za lugha. ²⁹Je twenga toseri ni mitumi? Twenga toseri twama na bii? Twenga toseri twa waalimu?Je twenga toseri twangu matendu ga miujiza?³⁰Je twenga toseri twana karama za upona ziyu? twenga toseri twanguyowela kwa lugha? twenga toseri twangutafsiri lunga? ³¹Msakuli sana karama ziweriti kuu. Na neni hanuwalangazii njira iweriti bora zaidi.

Chapter 13

¹Tuzumbi kwamba nanguyowela kwa lugha za wanadamu na mahoka. Lakini handa panahera ufiru, wera shaba ililayu au upatu uvumau. ²Na kwamba nana karama ya unabii na ufahamu wa kuwelu na zilififiti na maarifa, na kwamba, nanayu imani ya kuhamaziya migongu. Lakini ikawa nahera ufiru , neni shintu ndili. ³Na tuzumbi kwamba nangulavia miliki ya neni yoseri na kuwafyota masikini, na kwamba nanguulavia nshimba yangu ili wanoshii motu. Lakini handa panahera ufiru,yangufaidira shintu.⁴Ufiru huvumilia na hufadhili. Ufiru ulikwisa ndili au kulitumba. Wahera shiburi ⁵Au usokozi. Usakulandili m,abu gakuyi, uwona ndili ushundu kalongora. wala uwalangandiri madoda. ⁶Usekerelandili udhalimu. Badala yakuyi, husekelera mu kweli. ⁷Ufiru huvumilia mambu goseri, hamini mambu goseri, wana ujasiri mu mambu goseri na hustahimili mambu goseri.⁸Ufiru wemandili, paiwera kwana unabii, woseri haupiti, paiwera kwana lugha, hazomi paiwera kwana maarifa, hagapiti. ⁹Kwa kuwera tuvimna kwa sehemu na twangutenda unabii kwa sehemu. ¹⁰Lakini payiza ili iweriti kamili, ilii yakamilindili haipiti.¹¹Paweriti mwana, nzumbiti handa mwana, vilifukiri handa mwana, amwiti handa mwana, viifikiri handa mwana, amuiti handa mwana. Paiweriti muntu mzima, ntuliti kutali na neni mambu ga shiwana. ¹²Kwa kuwera vinu twanguwona handa kwa shioo, handa sheni mugiza, viraa lishaka ulii hatuwoni sheni kwa sheni. Vinu nivimana kwa sehemu, lakini wakati ulii hanuvimani sana handa na neni ntambu ya manikana sana. ¹³Lakini vinu mambu aga matatu gangudumu: Imani, tumaini lizalu, na ufiru. Viraa liweriti kuu zaidi ya aga ni ufiru.

Chapter 14

¹Muusakuli ufiru kwa kufiru sana karima za rohoni, zaidi sana mpati kulavia unabii. ²Maana yomberi yakazumba kwa lugha huzumba ndili na wantu bali huzumba na Mlungu. Maanakwahera yakerewa kwa sababu kuzumba mambu galififiti mu roho. ³Lakini yomberi yakalavia unanabii, kazumba kwa wantu, na kuwa jenga, kuwatia moyo, na kuwafariji. ⁴Yomberi yakazumba kwa lugha hulinyawamweni, lakini yomberi yakalavia unabii hulinyawa lakanisa⁵Vinu ntamani kwamba mwenga moseri mzumbi kwa lugha. Lakini zaidi ya aga, ntamani ya kwamba mlavia unabii, yomberi yakalavia unabii ni mkuu kuliku yulii ya kuzumba kwa lugha. (labla kuwepu gwa kutafsiri), Ili kwamba likkanisa lipati kujengwa. ⁶Lakini vinu, kaka na dada wangu, paniza kwa mwenga na kuzumba kwa lugha, hanuwafaidii shishi mwenga? ndaha ndili, paiwera ndili nanguzumba na mwenga kwa njila ya maarifa, au unabii, au kwa njia ya lifundishu.⁷Paiwera vintu vyahera uhai handa filimbi au lanubi pauilavia ndili liziwi ziweriti na tofauti, haimaniki ashi ni shombu ga shanguvinwa? ⁸Maana paiwera baragumu pailavia liziwi limanikana ndili, ni ntambu ga muntu hakavimani yakuwera ni muda wa kuliandaa kwa vita? ⁹Hela hangu na mwenga. Pamlavia lalimi shisoweru sha dhamiri ndili, ni ntambu ga muntu hakerewi shamzumba? pamuhera mwanguyowera, na kwahera yakakerewa.¹⁰Kwahera lishaka kwamba kwana lugha zivua mbalimbali duniani, na kwahera hata yumu yakawera ndili na maana. ¹¹Lakini paiwera manandili maana ya lugha, haweri mhenga kwa yomberi yakayowera, nayu ya kazumba hakaweri mhenga kwa neni.¹²Hela hangu na mwenga. Kwa kuwera mfira sana kuwona uzihirisho wa roho, mfiri kwamba mzidi sana kulijenga likanisa. ¹³Hangu, na yomberi yakayombera kwa lugha na kaluwi wampani kutafasiri. ¹⁴Kwa maana pandua kwa lugha, roho yangu hulua lakini mahala gangu gahela matunda.¹⁵Ntendi ashi? handuinkwa roho yangu, lakini pia mahala gangu, hanimbi kwa roho yangu, na hanimbi kwa mahala gangu vilavi. ¹⁶Vyamonga, kumkwisa kwa roho, yomberi yakaweriti mhenga hakitiki ashi. ''Amina'' pagulaviapu shukurani, pakawera kagamana ndili gaguzumba?¹⁷Maana ni kweli gwenga gwangu shukuru vema, lakini yulii yamonga wamjenga ndili. ¹⁸Namshukuru Mlungu kwakuwera nangu kwa lugha zaidi ya mwenga moseri. ¹⁹Lakini mulikanisa heri nzumbi visoweru vitanu kwa ufahamu wangu ili mpati kuwafundisha wamonga, zaidi ya kuzumba visoweru kumi eklfu kwa lugha.²⁰kaka na dada wangu, namuwera wana mu kufikiri kwenu, badala yakiyi, kuhusiana na vidoda, muweri handa wana washanga. Lakini mu kufikiri kwenu muweri wantu wazima. ²¹ilembiti mu sheria,''kwa wantu wa lugha zamonga na kwa milomu ya wamonga haizumbi na wantu awa hawa hata hangu hawampikaniri ndili,'' kazumba mtuwa.²²Hangu, ndimi ni ishara, sio kwa waaminiti bali kwa waamini ndili. lakinikulavia unabii ni ishara, kwa waamini ndili, bali kwa ajili yau waaminiu, ²³Haya, iwera kanisa loseri lilikusanya pamwela na woseri wazumbi kwa lugha, na wahenga na waaminiti ndili, wingira, je wadaha ndili kuzumba mwana lukwali?²⁴Lakini paiwera woseri mwangulavia unabii na yakaminindili au mhenga pakingila, hakashawishiwi na goseri gakapikanila.Hawamhukumu na goseri gawaazumba. ²⁵Siri za moyu wakuyi, mekagui kifudifudi na kumwabudu Mlungu. Mekakiri ya kwamba Mlungu ka kati yenu.²⁶Ni shishi kifuatacho basi, kaka na dada wangu? Pmkutana pamwela, kila yumu kana nzaburi, mafundisho, nagutubulu, lugha au tafsiri, mtendi kila shintu ili kwamba mulijengi likanisa. ²⁷Handa yoseri yakazumba kwa lugha, wawepu wawili au watatu, na kila yumu mu zamu. Na muntu katafsiri shawazumbiti. ²⁸Viraa handa pahela muntu gwa kutafsiri, basi kila yumu gwau kalikali jia mnumba mwa kanisa basi kila yumu kayoweri gweka yakui na kwa Mlungu.²⁹Na manabii wawili au watatu wanene, na wamonga wapikanili kwa kupambanuka shawazumbiti. ³⁰Lakini yakalivagiti pawamgubutulila lijambu mu huduma, yulii amayu yakawerii kanguyowela na kanyamalila.³¹Kwa kuwera kila yumu gwenu kadaha kulavia unabii yumu baada ya yumonga ili kwamba kila yumu kadahi kulifunza na woseri wadahi kuwwapanana moyu. ³²Kwa kuwera rohu za manabii za pasi ya uloleru wa manabii. ³³Kwa kuwera Mlungu si Mlungu gwa mashafuku, bali wa amani. Handa iweriti mu makanisa goseri ya waumini,³⁴iwafira wadala wakali jia mu kanisa. Kwa kuwela wawaruhusu ndili kuyowela, badala yakui, iwafira kuwera mu unyenyekevu, kama vilavi shelia izumbavyu. ³⁵Handa kwana shoseri wafira kulifunda, basi wawakosii waparu wau wau ukaya. kwa kuwera ni soni kwa mwanamdala kuyowela mu kanisa. ³⁶Je shisoweru sha Mlungu shilawiti kwa mwenga? Je liwafikira mwenga tu?³⁷Handa muntu yoseli pakaliona kawra nabii au gwa rohoni, imfira kagamani mambu ganuwarembera ya kwamba ni malagalilu ga Mtua. ³⁸Lakini pakavimana ndili aga, mumloki makamanika.³⁹Hangu su, kaka na dada wangu, mfiri sana kulavia unabii, namumbara mantu yoseli kuyowera kwa lugha. ⁴⁰Lakini mambu goseri gatendeki kwa uherepa na kwa utaratibu.

Chapter 15

¹Vinu naguwakumbusiya ashina kaka na ashina dada, kumpindi ya injili yanuwahubiriliti, ambayu yamuyankiti na kugoloka kwayu. ²Mu inili ayi wawolopofa, handa pamulukola imara shisoweru shanuwahubiriti mwenga, paiwera ndili muaminiti hela.³Handa mwanzu ntambu ya mwankiti kwa mwankiti kwa umuhimu niijekiti kwa mwenga handa iweriti: kwamba kulawa na maandiku, Kristo kafuiti kwa ajili ya madoda getu, ⁴Kulawana na maandiku wamziki, na kwamba kafufukiti shaka lya tatu.⁵Na kwamba kamlawiti Kefa, su kwa walii kumi na wawili. ⁶Kisha kawalaviliti kwa lishaka wumu washina kukana washina dada zaidi ya mia tanu. Wavua waubadu hai, Lakini baadhi yau wagonja mpoto. ⁷Kisha kumlaviiti Yakobo, kisha wamitumi woseri.⁸Mwishu gwa goseri, kandaviiti neni, handa vilii kwa mwana yakazalikiti mu wakati wa sahihi ndili. ⁹Kwa kuwera neni ni mtotonu kati ya mitumi. Nustahili ndili kunshema mtumi, kwa toziya nilitesiti likanisa la M lungu.¹⁰Lakini kwa neema ya Mlungu napalapa handa weriti na neema yakuyi kwa neni iweriti ndili bure. Badala yakuyi, ntenditi bidii kuliku woseri. Lakini iweriti ndili neni, bali neema ya Mlungu iweriti mnumba mwangu. ¹¹Kwa hangu handa ni neni au womberi, twangu hubili hangu na twanguamini hangu.¹²Vinu gambira Kristo kahubiritwi handa yakafufukiti kwa wafu, iweri ashi baadhi ya mwenga mzumbi kwahela ufufuu mu wafu? ¹³Lakini handa kwahela ufufuu wa wafu, basi hata Kristo vilavi kafufukitindili. ¹⁴Na handa Kristo kafufukandili, hangu mahubiri getu ni buri, na imani yatwenga ni hera.¹⁵Na tupatikana kuwera mashahidi wa uwongu kumuhusu Mlungu, kwa toziya tumshuhudiiti Mlungu kumberi, kulonga kamfufuiti Kristo, lishaka kamfufuitindili. ¹⁶Handa wafu wafufuliwa, ndili Yesu wamfufuitwi ndili vilavi. ¹⁷Na handa Kristo wamfufuitindili, imani ya mwenga ni buri na badu mwa mukudoda kwenu.¹⁸Hangu hata walii wafuiti mu Kristo vilavi wagamila. ¹⁹Paiwera kwa maisha aga gweka yakuyi twana ujasiri kwa lishaka wizau mnumba mwa Kristo, wantu woseri twenga ni wakutuhurumia zaidi ya wantu woseri.²⁰Lakini vinu Kristo, kafufuka kulawa kwa wafu matunda mwanzu wwa ga wafuiti. ²¹Kwa kuwera kuhowa kwiziti kupitila mwanadamu, vilavi kupitila mwanadamu ufufuo wa wafuiti.²²Kwa kuwera handa Adam woseri wanguhowa, hangu vilavi mu kristo woseri hawatendi hai. ²³Lakini kila yumu mu mpangu gwakuyi: Kristo matunda ga Kwakwanja, na kisha walii wawriti wa Kristo hawawatendi hai lishaka la kwiza kwakuyi.²⁴Ndipu hauwri mwishu, palii Kristo pakakabidhi ufalmi kwa kwa Mlungu Tati. Ayi ni pali pakakomaziya utawala woseri na mamlaka goseri na makakala. ²⁵Kwa kuwera lazima katawali mpaka pakatakula maadui zakuyi woseri pasi ya nyayu zakuyi. ²⁶Adui wa kumwishu kubongonyolwa ni kuhowa.²⁷Kwa kuwera," Katula kila shintu pasi ya nyayu zakuyi." Lkini pakazumba," Ktula kila shintu ," ni mwazi kwamba ayi ihusisha ndili walii watuliti kila shintu pasi yakuyi mweni. ²⁸Lishaka vintu vyoseri wavitula pasi yakuyi, su mwana mweni hawamtuli pasi kwakuyi yombeli ambayi kavittuliti vintu vyoseri pasi yakui. Ayi hailawili ili kwamba Mlungu Tati kaweri vyoseri mu vyoseri.²⁹Au vilavi hawatendi shishi walii wabatizizwiti kwa ajili ya wafua? Handa wafu wawafufula ndili kabisa, kwa shishi wangubatiza kayi kwa ajili ya womberi? ³⁰Na kwa shishi twamuhatari kila saa?³¹Kaka na dada wangu, kupitila kulikwisa kwa neni mu mwenga, ambayu nanayi mu kristo Yesu Mtua gwetu nangutangaza hangu: nangufua kila mashaka. ³²Yangufaidia shishi, mu mtazamu gwa wanadamu, handa nilikomiti na wanganyama wakalita aku Efeso, handa wafua wawafufula ndili? " Guleki basi tulii na kulanda kwa kuwera shirau twangufua."³³Nawawazyanga:" Makundi madoda hubongonyola tabia iherepa. " ³⁴Muweri na shiasi! mulikali mu haki namwenderea kutenda madoda. Kwa kuwera wamonga wenu wahera maarifa ga Mlungu. Nanguzumba avi kwa soni zenu.³⁵Lakini mtu yumonga hakazumbi," Ntambu ga wafua wawafula? Nau hawizi na ntambu ga ya nshimba?" ³⁶Gwenga gwa mzigizigi sana! Shilii shaguyaliti bshidaha ndili kwanja kukula paiwera ndili shifua.³⁷Na shilii shakayala nshimba ndili ambau haikali, bali ni mbeyu ishipuliti . Idaha kuwera ngano au shintu shimonga. ³⁸Lakini Mlungu hakuipanana nshimba ntambu yakafila, na mu kila mbeyu nshimba yakuyi mweni. ³⁹Nshimba zoseri zilifana ndili. paiwera, kwana nshimba yumu gwa wanadamu, na nshimba yamonga ya wanyama, na nshimba yamongawa wampongu, na yamonga kwa ajili ya somba.⁴¹Vilavi kwana nshimba za kumbinguni na nshimba za kudunia. Lakini ukwisu wa nshimba za kumbingu ni aina yimu na ukwisu wa mudunia ni wamonga. ⁴⁰Kwana ukwisu wumu wa mshenji na ukwisu wamonga wa mwzi, na ukwisu wamonga wa nyota. Kwa kuwera nyota yimu ilitofautiana na nyota yamonga mu ukwisa.⁴²Hangu ndivyu uwerititi vilavi ufufuu wa wafua. Shawayala shibongonyoka, na shimelasu shangubongonyoka ndili. ⁴³Washiyalamu matumizi ga kawaida, wangushimelezia mu ukwisu. Washiyala mu udhaifu washimeleziya mu makakala. ⁴⁴Washiyala mu nshimba za asili, wangushimeleziya mu nshimba gwa kiroho. Handa kwana nshimba ya asili, kwana nshimba gwa kiroho pia.⁴⁵Hangu vilavi ilembwiti," Muntu gwa kwanja Adamu katendekiti roho ilikalaya." Adamu gwa mwishu katendekiti roho ilaviayu uhai. ⁴⁶Lakini gwa kiroho kizandili kwanja bali gwa asili, na kisha gwa kiroho⁴⁷Mtu wa kwanja ni gwa dunia, wamnyawiti kwa mavumbi. Mtu gwa pili kangulawa kumbinguni. ⁴⁸Handa vilii yulii yawamnyawiti kwa mavumbi, hangu vilavi walii wawanyawiti kwa mavumbi.Handa vilavi walii wa mbinguni kaweriti, hangu vbilavi walii wa mbinguni. ⁴⁹Handa ambavyu tubeba mfanu gwa muntu gwa mavumbi, tubeba vilavi mfanu gwa muntu gwa mbinguni.⁵⁰Vinu nanguwagambila, kaka na dada zangu, kwamba nshimba na mwazi vidahandili kuurithi ufalme wa Mlungu. Wala wakubongonyoka. ⁵¹Guloli! Niwagambila mwenga siri ya kweli: Hatufuandili woseri, bali woseri hawatubadizii.⁵²Hawatubadizii mu lishaka, mu kugonyia na kufumbula kwa masu, mu tarumbeta ya mwishu. Kwa kuwera tarumbeta hailii, na wafua hawawafufui na hali ya kubongonyoka na hawatubadizii. ⁵³Kwani au wa kubongonyoka lazima uvali wa kutokubongonyoka , nna au wakufua lazima uvali wakuto kufua.⁵⁴Lakini lshaka au wa kubongonyoka pawauvalaziya wa kubongonyoka,na au wakufaandili pauvala wakufuandili, su pawiza msemu ambu wauremba," Kuhowa wakumila mu ushindi." " ⁵⁵Kuhowa, ushindi wakukoshi? Kufua, wakoshi uchungu waku"?⁵⁶Uchungu wa kufua ni vidoda, na makakala ga vidoda ni sheria . ⁵⁷Lakini shukrani kwa Mlungu, yakatupanana twenga ushindi kupitila Mtua gwetu Yesu Kristo!⁵⁸Kwa hangu, wafirwa kaka na dada wangu, muweri imara na namtikanyika. daima muitendi lihengu lya Mtua, kwa kuwera muvimana kuwera lihengu mu Mtuwa burii ndili.

Chapter 16

¹Vinu kuhusu mishangu kwa ajili ya waumini, handa ntambu ya elekeziti makanisa ga Galatia, hela hangu iwafira kutenda. ²Mu shaka la kwanza la wiki, kila yumu qwenu katuli shintu fulani kumbeku na kushihifadhi, handa mdaa uyu. mtendi hangu ili kwamba nakuwera na mishangu wakati panisa.³Na pamfika, yoseri yamumchunga, hanumlagarili pa mwera na luhamba kulavia sadaka yamwenga aku Yerusalemu. ⁴Na handa ni sahihi kwa neni kugenda vilavi, hawegendi pamwela na neni.⁵Lakini hanizi kwa mwenga, wakati hampiti Makedonia. kwa kuwera hampiti Makedonia. ⁶Labda handai kulikala na mwenga au hata kumalira majira ya mbepu, ili kwamba mdai Kuntangamu safari yangu, poseri pang'enda.⁷Kwa kuwera ntarajia ndili kuwaonavinu kwa muda mfupi kwani nangutumaini kulikala na mwenga muda fulani handa Mtuwa pakanduhusu. ⁸Lakini hankali Efeso mpaka Pentekoste. ⁹Kwa kuwera mlyangu mpana waguvugula kwa ajili ya neni, na kwana maadui wavula wampingau.¹⁰Vinu lishaka Timotheo pakiza, mumwoni nkwamba lapa mwenga pasipu kutila, nkangutenda lihengu lya Mtua . handa ntambu ya ntenda. ¹¹Muntu yoseli namumdharau. Mumtangi kwa njila yakuyi ya amani, ili kwamba kladahi kwiza kwa neni. Kwa kuwera nangumtarajia kizi pamuhela na walongu. ¹²Vinu kuhusiana na mlongu gwetu apolo..Numfiifi moyu sana kumtyangila na mwenga pamuhera na walongu. Lakini kaamwiti kwiza ndili kwa vinu, hata hangu, hakizi wakati pakana na nafasi.¹³Muweri masu, mgoloki imara, mtendi handa wapalu muweri na makakala. ¹⁴Basi goseri natendaga ngatendi mu ufiru.¹⁵Mwimana kaya ya stqana- muvimana kwamba waweriti waamini wa kwanza aku Akaya, na kwamba walitutiriti wenu mu huduma ya waumini. Na vinu na wasihi, kaka na dada wangu. ¹⁶Muweri wanyenyekevu kwa wantu handa awa, na kwa kila muntu yakaitanga lihengu na watendi lihengu pamwera natwenga.¹⁷Na nangufurahi kwa kwiza kwa Stefana, Fotunato, na Akiko. wagoloka mahali ambapu mwenga meiwatiri kuwera. ¹⁸Kwa kuwera wamfurahisha roho yaneni na yanwenga kwa hangu vinu. muwamani wantu handa lawa.¹⁹Makanisa qa Asiya qalaqalira salamu kwa mwenga. Akila na Priska wawasalimia mu Mtuwa, pawera na kanisa liweriti ukaya kwau. ²⁰Kaka na dada wangu woseri wawasalimia. Mulisalimiani kwa libusu.²¹Nani Paulo, nemba hangu kwa liwoku lyangu. ²²Handa yoseri kamlema Mtuwa, basi laana pweri kumpindi yakuyi.Mtuwa qwetu, qwizi! ²³Neema ya Mtuwa Yesu iweri na mwenga. ²⁴Ufiru waneni uweri pamwera na mwenga mu Kristo Yesu.

2 Corinthians

Chapter 1

¹Paulo, ntumi ntumi gwa Yesu kwa mapenzi ga Mlungu na Timotheo mlongu gwetu, kwa likanisa la Mlungu laliwera Korinto, na kwa waumini woseri waweriti mu mkoa gaseri gwa Akaya. ²Neema na iweri kwa mwenga na amani kulawa kwa Mlungu tati gwetu na Mtuwa Yesu Kristo.³Na wamkwisi Mlungu na tati gwa Mtuwa Yesu Kristo. Yomberi ni tati gwa rehema na Mlungu gwa faraja yoseri. ⁴Mlungu hutufariji twenga mu matesu getu goseri, su tudahi kuwafariji walii waweriti mu matesu. Tuwafariji wamonga kwa faraja ilailii ambayu Mlungu katumiiti kutufariji twenga.⁵Kwa kuwera handa matesu ga Kristo huongereka kwa ajili ya tweng, vilavilii faraja ya twenga huongereka kupuitila Kristo. ⁶Lakini handa wangututaabisha, ni kwa ajili ya farajayumwenga. Faraja ya mwenga yangutenda lihengu likamiliofu pamshiriki matesu kwa uvumilivu handa twenga vilavi tutesekavyu. ⁷Na ukamala wa twenga kumpindi ya mwenga ni thabiti, tuvimana kwamba handa vilii ambavyu mwangushiriki matesu. Vilavilii mwangushiriki matesu, vilavilii mwangushiriki faraja.⁸Kwa kuwela tulema mwenga muweri wazigizigi, walongu, kuhusu matatizu gatuweriti naga aku Asia. Watwoneriti zaidi ya vilii tudaavi kubeba handa tuweriti ndili hata na litumaini la kulikala kayi. ⁹Nakaka, tuweriti na hukumu ya kuhowa kumpindi ya twenga. Lakini hangu iweriti ni kututenda twenga natutula tumaini kumpindi ya twenga weni, badala yakuyi tutuli tumaini mu Mlungu yakafufula wafua. ¹⁰Katulopoliti twenga kulawa aga mafua ga mauti na hakatulopoli kayi. Tutula ujasiri wa twenga mu yomberi ya kwamba hakatulopoli kayi.¹¹Hakatendi hangu handa vilii mwenga vilavi mututangavyu kwa maombi genu. Hangu wavua hawalavii shukrani kwa niaba yatwenga kwa ajili ya upendeleu wa neema yakatupananiti twenga kupitila maombi ga wavua.¹²Twangulitumbiri ayi: ushuhuda wa dhamiri za twenga kwa kwera ni mu nia iherepa na uherepa wa Mlungu kwamba tugendigendi weni mu dunia. Tutenda hangu hasa na mwenga, na sio mu bekima ya Ulimwengu, lakini badala yakuyi ni mu neema ya Mlungu. ¹³Twanguwalembera ndiri shoseri ambashu mdahandili kushisoma au kwerewa. Nana makakala ¹⁴kwa kuwera kwa sehemu mperakala kutwerewa; na nana makakala kwamba mu lishaka la Mtua Yesu hatuweri sababu ya mwenga kwa ajili ya shiburi shenu, handa vilii pamuwera kwa twenga.¹⁵Kwa toziya niweriti na ukakamala kuhusu ali, mfiriti kwiza kwa mwenga kwanja, ili kuwera mdahi kwanka faida ya kuwatyangila mara mbili. ¹⁶Weriti nangupanga kuwatyangira lishaka paelekea Makedonia. Kayi mfiriti kuwatyangira kayi lishaka pambuya kulawa Makedonia, na kisha mwenga kundangalila neni lishaka paelekea Uyahudi.¹⁷Paniweriti nangufikiria ntambu ayi, Je, weriti nangusitasita? Je nangupanga mambu kugendana na viwangu vya shibinadamu,ili kwamba nzumbi" Yina, Yina" na " Ndala, ndala" kwa shka limu? ¹⁸Lakini handa vilii Mlungu ntambu yakawera mwaminifu, twanguzumbandilivyoseri " Yina" na " Ndala"¹⁹Kwa kuwera mwana gwa Mlungu, Yesu Kristo, ambayi Silvano, Timotheo, na neni tumtangaziti miongoni mwa mwenga, hangu ndili, " Yina" na " Ndala." badala yakuyi, yombeli lishaka woseri ni " Yina." ²⁰Kwa kuwera ahadi zoseri za Mlungu ni " Yina" mu yombeli. Hangu vilavi kupitila yomberi twanguzumba" Amina" kwa ukwisu gwa Mlungu.²¹Vinu ni Mlungu ambayu hututhibitisha twenga pamuhela na mwenga , mu Kristo, na katulagaliliti twenga. ²²Katuliti muhuri kumpindi ya twenga na katupananiti roho mu mioyu ya twenga handa dhamana ya shilii ambashu mekatupanani badai.²³Badala yakuyi, nangumsihi Mlungu kunshuhudila neni kwamba sababu intenditi nizindili Korintho na kuwera nanawalemea mwenga. ²⁴Ayi kwa toziya ndili twangujera kubera ntambu imani ya mwenga ntambu yawaifira kuwera,badala yakuyi, twangutenda na mwenga kwa ajili ya usekaleru wenu, handa ntambu ya mgoloka mu imani yenu.

Chapter 2

¹Kwa hangu amuiti kwa sehemu yaneni mweni kwamba menizi ndili kayi kwa mwenga mu ali ya ushungu. ²Handa panuwasababishiiti maumivu, ga mwka mfurahishi neni, lakini ni yulii ambayu yawamuumiziti na neni?³Nembiti handa ntambu ya ntenditi ili kwamba wakati paniza kwa mwengandahi ndili kuntenda na walii ambau mewaweri wantenda nsekareki. Nanau ukankamala kuhusu mwenga moseri kwamba furaha ya neni ni furaha ilailii yamuweriti nayii mwenga. ⁴Kwa kuwera nuwerewmbiliti mwenga kulawana na matesu makulu, ni dhiki ya moyu, na kwa masozi gavua. Mfiriti ndili kuwasababishila mwenga maumivu. Badala yakuyi, mfiriti muvimani ufiru wa kina wamuwewriti nau kwa kwa ajili ya mwenga.⁵Handa pana yiseri yakasababishiti maumivu kasababisha ndili kwa neni tu, lakini kwa shiwangu furani - bila kutula ukalipa zaidi - kwenu mwenga moseri. ⁶Ayi adhabu ya muntu ayu kwa wavua itosha. ⁷Kwa hangu vinu badala ya adhabu, iwafira kumsamehe na kumfariji. Mtendi hangu ili kwamba nakadaha kudaha ndili na huzuni iliyozidi.⁸Kwa hangu nanguwatia moyu kuthibitisha ufiru wa mwenga hadharani kwa ajili yakuyi. ⁹Ayi ndili sababu nembiti, ili kwamba ndahi kuwajera na kivimana kuwera handa ni watii mu kila shintu.¹⁰Handa pamumsamehe yoseri, na neni vilavi nangumsamehe muntu ayi. shilii shanishi samehiti - handa nsamehe shoseri-washisamehe kwa faida yenu mu uwepu wa Kristo. ¹¹Ayi ni kwamba shetani nakiza kututendela mazyanga. Kwa kuwera twenga twamazigizigi ndili kwa mipangu yakuyi.¹²Milyangu wauvuguliti kwa neni na Mtuwa pakiziti mu mji gwa Troa kuhubiri injili ya Kristo palii. ¹³Hata hangu, weriti ndili na imani ya moyu, kwa sababu nimwoniti ndili mlongu gwangu Tito palii. Hangu niwelekiti na kuu ya makedonia.¹⁴Lakini kashukuriwi Mlungu, ambayu mu kristo mara zoseri hutulongoziyaa twenga mu ushindi. Kupitila twenga husambaziya harufu iherepa ya maarifa gakuyi mahala poseri. ¹⁵Kwa kuwera twenga kwa Mlungu, ni harufu iherepa ya Kristo, woseri kati ya walii wawaloporiti na kati ya walii wawagamira.¹⁶Kwa wantu ambau wangu kwagamira, ni harufu kulawa kuhowa hadi kuhowa. Kwa walii wawalopora, ni harufuiherepa kulawa uzima hadi uzima. Ga stahili vintu avi? ¹⁷Kwa kuwera twenga siu handa wantu wavua wanaouza shisoweri sha Mlungu kwa faida. Badala yaku, kwa uherepa wa nia, twanguzumba mu kristo handa vilii ntambu yawatulagalira kulawa kwa Mlungu, kulongoru ya Mlungu.

Chapter 3

¹Je twanja kulitumbira weni kayi? Tufila ndili lihamba l mapendekezu kwa mwenga au kulawa kwa mwenga, handa baadhi ya wantu, je tufira? Mwenga ²maweni ni lihamba lyetu lya mapendekezu, yawailembiti mu matoga getu, imanika nayu na kusomwa na wantu woseri. ³Na mlangaziya kwamba mwenga ni luhamba kulawa kwa kristo, yuawailaviiti na twenga. Waiwembiti kwa winu ndili bali kwa Roho gwa Mlunguyakaweriti hai. Wailembiti ndili kumpindi ya vibau ya mabuhi bali ya vibau ya matoga ga wanadamu.⁴Na au ndiyu ukankamala watuweriti nau mu Mlungu kupitila Kristo. ⁵Tuliamini ndili weni kwa tudai shoseri handa lulawa kwa twenga. Badala yakuyi, kuliamini kwa twenga kulawa kwa Mlungu. ⁶Ni Mlungu ambayui katutenditi tudahi kuwera wantumintumi wa liaganu lya syayi. Ali ni liaganu sio la lihamba bali ni laroho. Kwa kuwera luhamba lilaga, lakini roho hulavia uhai.⁷Vinu lihengu lya kufua yaiweriti waisongora mu herufi kumpindi ya mabuhi yiziti kwa ntambu ya ukwisu kwamba wantu wa Israel waloliti ndili yumu kwa yumu mu sheni sha Musa. Ayi ni kwa sababu ya ukwisu wa sheni shakuyi, ukwisu ambau waweriti wangufifila. ⁸Je, lihengu lya Roho haiweri ndili na ukwisu zaidi?⁹Kwa kuwera handa huduma iweriti na ukwisu, ni mara ngapi zaidi huduma ya haki zaidinsana mu ukwisu! ¹⁰Ni kweli kwamba, shilii shawashitenditi ukwisu kwanza shahera ukwisu kayi mu heshima ayi, kwa sababu ya ikwisu unaozidi. ¹¹Kwa kuwera handa shilii ambashu shiweriti shipita shiweriti na ukwisu, ni kwa shiasi gani zaidi shilii ambashuni shakudumu hashiweri na ukwisu!¹²Kwa kuwera twanguliamini ayi, twana ujasiri sana. ¹³Twa handa Musa ndili, yakatuliti utaji kumpindi ya sheni shakuyi, ili kwamba wantu wa Israeli nawadaha kulora yumu mu mwishu gwa ukwisu ambau uweriti wangu kwagamira.¹⁴Lakini fahamu zau ziweriti wazitawa. Hata mpaka shaka ayi utaji ilaulii bada ubaki kumpindi ya usomaji wa liaganu la kale. Waitula ndili wanziyu, kwa sababu ni mu Kristo gwekayakuyi winguiusia kutali. ¹⁵Lakini hata lelu, wakati woseri Musa pawamsoma, utaji hulikalas kumpindi ya matoga gau. ¹⁶Lakini muntu pakagalamuka kwa Mtuwa utaji wangu usiya.¹⁷Vinu mtuwa ni Roho. Paweriti na Roho gwa Mtuwa, kwana uhuru. ¹⁸Vinu twenga toseri, pamwera na sheni zawatulila ndili utaji, huona ukwisa wa Mtuwa. Watubadiziiti mnumba ya muonekanu ulaulii wa ukwisu kulawa shahada yimu ya ukwisu kugenda yamonga, handa iweriti kulawa kwa mtuwa, ambayu ni Roho.

Chapter 4

¹Kwa hangu, kwa sababu twanab huduma ayi, na handa ambavyo tayanka rehema, twangutaka ndili tamaa. ²Badala yakuyi,tuziloma njira zoseri za soni na zilififa. Tulitaka ndili kwa hila, na twangulitimila ndili vibaya shisoweru sha Mlungu. Kwa kuwasilisha iweriti kweli, twangulilangaziya weni dhamiri ya kila muntu kalongoru ya Mlungu.³Lakini handa injili yatwenga ilififa, ilififa kwa walii tu wagamilau. ⁴Mu ushunguzi wau, Mlungu gwa ulimwengu au kawapofuziya fuhamu zau ziamini ndili. Matokeu gakuyi wa hapo wadahi kuwona nuru ya injili ya ukwisu wa kristo, Ambayu ni mfanu gwa Mlungu.⁵Kwa kuwera kulitangaza ndili wenu, bali Kristo Yesu handa Mtuwa, na twenga weni handa wantumintumi wa mwenga kwa ajili ya Yesu. ⁶Kwa kuwera ndiyu ambayu yakazumbiti, ''Mwanga aguangazii kulawa muligiza.'' kalangazia mu matoga getu, kulawa mwanga maarifa ga ukwisu wa Mlungu mu uwepu wa Yesu Kristo.⁷Lakini twana hazina ayi mu vyombu vya udongu, ili kwamba ieleweki kuwera makakala makuu sana ni ga Mlungu na sio gatwenga. ⁸Twangu taaabika mu kila hali, lakini watusonga ndili, tuwona shaka lakini tumema ndili na kukata tamaa. ⁹Wangututesa lakini watutekelaza ndili. Watwasa pasi lakini watwagamiziya ndili. ¹⁰Mashaka goseri twangubeba mu nshimba zetu kuhowa kwa Yesu, ili kwamba uzima wa Yesu uwonikani vilavi mu nshimba zetu.¹¹Twenga tuweriti hai mashaka goseri watulavia kufua kwa ajili ya Yesu, ili kwamba uhai wa Yesu uwonikani mu nshimba zetu za shibinadamu. ¹²Kwa toziya ayi, kufuwa kwangutenda lihengu mnumba mwetu, bali uzima wangutenda lihengu mnumba mwenu.¹³Lakini twana roho ila ilii ya imani kugendana na shilii shawandikiti: "Aminiti, na hangu nzumbiti." Twenga vilavi tuamini, na hangu vilavili twanguzumba. ¹⁴Tuvimana kuwra yulii yakamfufuiti Mtuwa Yesu vilavi hakatufufuli twenga pamwela na yombeli. Tuvimana kuwa hakatujegi twenga pamwela na mwenga mu uwepu wakuyi. ¹⁵Kila shintu ni kwa ajili ya mwenga ili kwamba, kwa kadri neema ntambu ya isambala kwa wantu wavua shukrani zizidi kongereka kwa ukwisu wa Mlungu.¹⁶Hangu twakukatandilitamaa. Japokuwa kwa kunja twangusakula, kwa mnumba wangututenda usyayi shaka hadi shaka. ¹⁷Kwa shipindi ashi shifupi, matesu aga mepesi gangutuandaa twenga kwa ajili ya umilele uzotopa wa ukwisu uzidiu vipimu vyoseri. ¹⁸Kwa kuwera tulolandili kwa ajili ya vintu ambavyu viwonekana ndili vintu vytudaha kuviwona na vya muda tu., bali vintu ambavyu viwoneka ndili ni vya milele.

Chapter 5

¹Tuvimana kuwera handa maskani ga ulimwenguni ambayu tulikala amu wangugabongonyola, twanali lijengu kulawa kwa Mlungu. Ni numba yawainyandili kwa mawoku ga wanadamu, bali ni numba ya milele, mu mbingu. ²Kwa kuwera mu hema ali twanguugua, patufila katuvalaziya kwa maskani getu kumbingu. ³Tutamani kwa ajili ya ayi kwa tozia kw kuvivala hatuonekani ndili tuwera na shivula.⁴Kwa kuwera lishaka twa mnumba ya hema ali, twanguugua patulemewa. Tulema kutuvula. Badala yakuyi tufila watuvalazii, ili kwamba shilii sha shifuiti shidahi kumilwa na uzima. ⁵Yulii yakatuandaiti twenga kwa shintu ashi ni Mlungu, ambayu katupananiti twenga roho handa ahadi ya shilii hashizi.⁶Kwa hangu muweri na ukamala lishaka loseri. Muweri masu kuwera lishaka patuwera ukaya mu nshimba, twa kutali na Mtuwa. ⁷Kwa kuwera twangugendagenda kwa imani, siu kwa kuwona. Kwa hangu twana ukamala. ⁸Ni bora tuweli kutali kulawaa mu nshimba na ukaya pamwela na Mtuwa.⁹Kwa hangu twanguitenda kuwera lengo letu, handa patuwera ukaya au kutali, tumuhepeli yomberi. ¹⁰Kwa kuwera woseri lazima tuwoneki kulongolu ya shiti sha hukumu sha Kristo, ili kuwera kila yumu kadahi kwanka shilii shistahili kwa mambu gatendikiti mu nshimba, paiwera ni kwa uherepa au kwa kudoda.¹¹Kwa hangu, kwa kuimana hofu ya Mtuwa, twangwashawishi wantu, ntambu yatuweri, iwoneka mwazi na Mlungu. Nangutumaini kuwera vilavi mu dhamiri za mwenga. ¹²Twangujera ndili kuwashawishi mwenga kayi kutuwona twenga handa wakweli. Badala yakuyi twanguwapanana mwenga toziya ya kulitumba kwa ajili ya twenga.¹³Kwa kuwera paiwera handa tugulukwa na mahala, ni kwa ajili ya Mlungu, na handa patuwera mu mahala getu timamu, ni kwa ajili ya mwenga. ¹⁴Kwa kuwera ufiru gwa Kristo hawaushurutishi, kwa toziya twana uhakika na ali: kwa muntu yumu kafuiti kwa ajili ya woseri na kwa hangu woseri wafua. ¹⁵Na Kristo kafuiti kwa ajili ya woseri, ili kwamba walii walikala nawalikala kayi kwa ajili yau weni. Badala yakuyi, lazima walikali bkwa ajili yakuyi yombeli bambayu kafuiti na wamfufuiti.¹⁶Kwa toziya ayi kwa njira vinu na kwenderea twangumuhukumu ndili muntu kugendna na viwangu vya wanadamu, ingawa hapu kwanja tumtazamiti Kristo mu ntambu ayi. Lakini vinu hatumuhukumu muntu yoseri kwa ntambu ya kayi. ¹⁷Kwa hangu, paiwera muntu yoseri kamnumba ya Kristo yomberi ni shiumbi sha syayi. Mambu ga kali gapita. Guloli, gawera gasyayi.¹⁸Vintu vyoseri avi vyangulawa kwa Mlungu. Katupatanishiti twenga kwakuyi mweni kupitila Kristo, na katupanana huduma ya upatanishu. ¹⁹Hangu ni kuzumba, mu KLristo, Mlungu kanguupatanisha ulimwengu wakuyi mweni, sio kuwalonga makosa gau. Kangutulila kwa twenga ujumbi wa upatanishu.²⁰Kwa hangu wangututeula handa wawakilishi wa Kristo handa kwamba Mlungu kaweriti kangutenda rufaa yakuyi kupitila twenga. Twanguwasihi mwenga kwa ajili ya Kristo:" Mpatanishwi kwa Mlungu!" ²¹Kamtenditi Kristo kuwera sadaka kwa ajili ya dhambi zatwenga. Yomberi ndiyu ambayu katenditi ndili dhambi. Katenditi hangu ili tudahi katendeka haki ya Mlungu mu yomberi.

Chapter 6

¹Na kwa hangu, kutenda lihengu pamwela, twanguwasihi mwenga namwanka neema ya Mlungu pasipu matokeu. Kwa kuwera kazumba, " ²Lishaka ujimilika weriti makini kwa mwenga na mu lishaka lya uloporu nuwatangiti," Guloli, vinu ni lishaka la uropolu. ³Twangutula ndili libuhi la shizuizi kulongolu pa muntu yoseri, kwa kuwera tuifilila ndili huduma ya twenga waijega mu sifa zidoda.⁴Badala yakuyi, twangulihakiki weni kwa matesu getu goseri, kwamba tu wantumintumi gwa Mlungu. Tu wantumintumi wakuyi mu uvua wa ustahimilivu, matesu, dhiki, ukamala wa maisha, ⁵kukomwa, vifungu, ghasia mu utenda lihengu kwa bidii, mu kokosa mpoto pashiru, mu njala, ⁶mu uherepa, maarifa, uvumilivu, wema, mu roho mtakatifu, mu ufiru halisi. ⁷Tu wantumintumi wakuyi mu shisoweru sha nakaka, mu makakala ga Mlungu. Twana silaha za haki kwa ajili ya liwoku la kuumi na kushotu.⁸Twangutenda lihengu mu heshima na kutharauliwa mu kashfa na sifa. Twanguhukumiwa kuwera wazyangaji na lishaka twawakweli. ⁹Twangutenda lihengu, handa tumanikananili na badu tamanikana weri. Twangutenda lhengu handa wafuana- Guloli!- badu tulikala. twangutenda lihengu handa tunaoadhibiwa kwa ajili ya matendu getu lakini sio handa wawahukumiti hata kufua. ¹⁰Twangutenda lihengu handa weni masikitiko, lakini mashaka goseri twana furaha. Twangutenda lihengu handa maskini, lakini twajitajirisha wavua. Twangutenga lihengu handa twangupatandili shintu.¹¹Twanguyowela nakaka woseri kwa mwenga, Wakorintho, na mioyu getu ivuguka kwa upana . ¹²Matoga genu wagabela ndili na twenga, bali wawabera na hisia za mwenga maweri. ¹³Vinu mu kulibadilishana kwa haki- nanguyowela handa kwa wana - mvuguli matoga genu kwa upana.¹⁴Namtawalilwa pamwela na waamini ndili. Kwa kuwera kwa na uhusianu ga kati ya haki na uasi?na kwana ushirika ga kati ya nuru na giza? ¹⁵Nu majimiriru gashi Kristo kadaha kuwera naga na Beliari? Au yomberi yakaamini kana sehemu ga pamwela na yakaamini ndili? ¹⁶Na kwana makubalianu ga gapala mu hekalu la Mlungu na sanamu? Kwa kuwera ni hekalu la Mlungu yakawera hai, handa ambavyu Mlungu kazumbiti: " Hankali kati yau na kugendagenda katuyai. Haweri Mlungu gwau, na womberi hawaweri wantu waneni."¹⁷Kwa hangu ," Mlawi kati yau, na wakawatengi nau," kazumba Mlungu. " Namgusa shintu shidoda , na hanuwakalibishi mwenga. ¹⁸Haweri tati kwa mwenga, na mwenga hamuweri wana wangu mpalu na mdala," Kazumba Mtua Mwenyezi.

Chapter 7

¹Wafirwa wangu, kwa kuwera twana ahadi azi, na tuligululi weni kwa kila lijombu ambalu langututenda kuwera wadada mu nshimba zetu mu roho. Na tusakuli utakatifu mu hofu ya Mlungu.²Mtendi nafasi kwa ajili ya twenga! Tumkosea ndili muntu yoseri. Tumdhura ndili muntu yoseri. Tulinufaisha ndili kwa faida ya muntu yoseri. ³Nzumba ali siyu kwa kuwalaumu. Kwa kuwera nzumba kala kwamba mwa mumatoga getu, kwa twenga kufua pamwela na kulikala pamwela. ⁴Nana ukankamala uvua mnumba mwenu, na nangutitumba kwa ajili ya mwenga. Mema na faraja. na memwa na furaha hata katikati ya matesu getu goseri.⁵Twiziti makodonia, nshimba zetu ziworiti ndili na koyera. Badala yakuyi, tupatiti taabu kwa ntambu zoseri kwa kukomwa vita upande wa kunja na hofu na upandi wa mnumba. ⁶Lakini Mlungu, yakafariji wakatati tamaa, kutafarijiti kwa ujiu wa titu. ⁷Iweriti ndili kwa ujiu wakui tu kwamba Mlungu katufarijili. iweriti vilavi faraja zilii Tito zakankiti kulawa kwa mwenga. yomberi katugambiriti ufiru mkuu wa muweriti nau, huzuni yenu, na mweriti na wasiwasi kwa ajili ya neni. Hangu nzidi kuwera na furaha zaidi.⁸Hata ingawa waneni utenditi kusikitika, neni nuujutia ndili. Lakini naguujutia wakati pamwona waraka au awatonditi mwenga kuwera na huzuni. Lakini muweriti na huzuni kwa muda mfupi. ⁹Vinu nanafuraha, si kwa sababu maweriti na shida lakini kwa sababu huzuni zenu iwajegiti mu toba. Mpatwiti na huzuni ya kiungu, hangu mteswiti si kwa hasara kwa sababu ya twenga. ¹⁰Kwa kuwera huzuni ya shiungu hujenga toba ambayu hukamilisha uloporu bila ya kuwera na majutu. Huzuni ya shidunia, hata hangu, hujenga mauti.¹¹Mloli huzuni ayi ya shiungu ilelaziya azma ga nkala mnumba mwenu kuthibitisha kuwera mweriti ndili na hatia. Kwa ntambu gashi ushungu wamwonga uweriti mkulu, hofu yamwenga matamaniu genu, bidii yamwenga, na shauku ya mwenga kuwona kwamba haki inapaswa kutendeka! Mu kila jambu usibitisha weni kuwera ndili na hatia. ¹²Ingawa nawalembeliti mwenga, nembiti ndili kwa ajili ya yakosayu, wala muntu ndili yawamtesiti na madoda. Nemba ili kwamba udhati wa matoga genu kwa ajili ya twenga itendwi kumanikanika kwa mwenga kulongoru ya masu ga Mlungu.¹³Ni kwa ajili ya ayi kwamba twangufarijika mu shongeleka ya faraja ya twenga taweni, twangufurahi vilavi, hata zaidi na zaidi kwa furaha ya Tito, kwa kuwera roho yakuyi waiburudishiti namwenga moseri. ¹⁴Kwa kuwera handa nilitumbiti kwakuyi kuhusiana na mwenga, weritindili soni. Kumberi shakuyi, handa tu kila shisoweru shatuzumbiti kwenu weriti nakaka, majivunu getu kuhusu mwenga kwa Tito gathibitishiti kuwera nakaka.¹⁵Ufiru wakuyi kwa ajili yenu hata ni mkulu zaidi, handa akumbukapo utii wenu moseri, ntambu yamumkaribishiti yomberi kwa unnyenyekevu na kutetemeka. ¹⁶Nangufurahi kwa sababu nana ujasiri kamili mnumba mwenu.

Chapter 8

¹Twanguwafila mwenga muvimani, kaka na dada, kuhusu neema ya Mlungu ambavyu wailavia kwa makanisa ga Makedonia. ²Lishaka la jaribu likulu la matesu, uvua wa furaha yau na kongereka kwa umaskini wau ulera utajiri mkulu wa ukarimu.³Kwa maana nangushuhudia kwamba walaviiti kwa kadiri ya wadahiti, na hata zaidi ya wadahiti. ⁴Na kwa hiari yau weni kwa kutusihi kuvua , watuluiti kwa ajili ya kushiriki mu huduma ayi kwa waumini. ⁵Ayi ilawiliti ndili handa tuweriti twangutarajia. Badala yakuyi kwanja walilaviiti wau weni kwa Mtuwa. Kisha watilaviiti wau weni kwa twenga kwa mapenzi ya Mlungu.⁶Hangu tumsiiti Tito, yakaweriti kala kanjizi ya lihengu ali, kujega mu utimilifu litendu ali la ukarimu kumpindi yenu. ⁷Lakini mwenga mwana uvua mu kila shintu- mu imani mu uzumbaji, mu maarifa, mu bidii, na mu ufiru wenu. Kwa ajili ya twenga. Hangu muakikishi mwenga mwanguwera na uvua vilavi mu litendu ali la ukarimu.⁸Nanguzumba ali si handa amri. Badala yakuyi, nzumba ili kupima uhalisi wa ufiru wenu kwa kulinganisha shauku ya wantu wamonga. ⁹kwa maana muvimana neema ya Mtuwa gwetu Yesu Kristo. Hata handa kaweriti tajiri, kwa ajili ya yenu kweriti maskini, ili kwamba kupitila umaskini wakuyi kadahi kuwera tajiri.¹⁰Mu lijambu ali hanuwapanani ushauri ambau hautawangi. mwaka gumu gupititi, mwanjiti ndili tuu kutenda lijambu. Lakini mtamaniti kulitenda. ¹¹Vinu mulikamilishi. Handa tu kuweriti na shauku na nia ya kulitenda, kisha, je, memdahi kulijega mu kamilifu, ¹²kwa kadri ya mdaavyu. Kwa kuwera mwana shauku ya kutenda vlitendu ali, ni tendu liherepa na lijimilika. Lazima ogoloki kumpindi ya shiliishakaweriti muntu, siyu kumpindi ya shakaweranashundili muntu.¹³Kwa kuqwera lihengu ali siyo kwa ajili ya kwamba wamonga wadaha kupata nafuu na mwenga mdahi kuelemewa, badala yakuyi, kuweri na usawa. ¹⁴Uvua wenu wa wakati wa vinu hautangi kwa shilii shawahitaji. ayi ni hangu vilavi ili kwamba kuvua kwau kudahi kutanga mahitaji genu, na kwamba kuweri na usawa. ¹⁵Ayi ni handa wailembiti;" Yombeli yakana vivua kaweriti ndili na shintu shoseri shishigariti na yombeli kaweriti na shididiki kaweritindili na uhitaji woseri."¹⁶Lakini kashukuriwi Mlungu, yakatuliti mnumba ya litoga lya Tito ulaulii wa bidii ya kujali ambayu nanayi kwa ajili yenu. ¹⁷Kwa kuwera si tu kankiti maombi getu, bali kaweriti na bidii kuhusiana na maombi aga. Kiziti kwenu kwa hiari yakuyi mweni.¹⁸Tumlagalila pamwela nayi mlongu ambayu yakasifiwa miongoni mwa makanisa kwa ajili ya lihengu lakui mu kutangaziya injili. ¹⁹Si hangu tu, lakini vilavi wamsaguliti na makanisa kusafiri na twenga mu kulibeba sehemu mbalimbali litendu ali la ukarimu. Ali ni kwa ukwisu wa Mtuwa mweni nakwa shauku yetu ya kutanga.²⁰Twanguepuka uwezekanu kwamba yoseri kapaswa kulalamika kuhusiana na twenga kuhusiana na ukarimu au ambau twanguubeba. ²¹Twangutola woleru kutenda shiweriti sha heshima siu kulongora mwa Mtua, lakini kulongoru mwa wantu vilavi.²²Twangumlagalila mlongu yumonga vilavi pamwela nau tumpima mara zivua, na tumwona ni yakana shauku kwa ajili ya mahengu gavua. Hata vinu kana bidii zaidi kwa toziya ya ukakamara mkulo wakawera nau mnumba mwenu. ²³Kwa habari ya Tito, yomberi ni mshirika mwenza gwangu na mtenda lihengu myangu kwa ajili yenu. Handa kwa walongu wetu, wanguwalagalira na makanisa. Ni waheshima kwa Kristo. ²⁴Hangu, muwalangazii ufiru wenu, na mlangazii kwa makanisa toziya ya kulitumba klwetu kwa ajili yenu.

Chapter 9

¹Kuhusiana na huduma kwa ajuili yta waudumu bora zaidi kwaneni kuwalembera. ²Nanguvimana kuhusu shau yenu, ambayu nilitumbiti kwa wantu wa makedonia. Nawagambiriti kwamba akayaiwera kala tangu mwaka upititi. Hamu yemu iwatia matoga wavua kutenda.³Vinu, niwalagalira walongu ili kwamba kulitumba kwetu kuhusu mwenga nagawera gaburi, na ili kwamba memuweri kala, handa nzumbiti memuweri. ⁴Vyamonga, handa muntu yoseri gwa makedonia pakiza pamwela na neni na kuwaona mwakala ndili, metuoni aga--- nanguzumba ndili shoseri kuhusu mwenga---kwa kuwera mkankamala sana mu mwenga. ⁵Hangu moniti iweriti muhimu kuwasihi walongu kwiza kwenu na kutenda mipangu mapema kwa ajili ya zawadi zamuahiditi. Ayi ni hangu ili kwamba ziweri kala handa baraka, na si handa shintu shawashiamriti.⁶Liwazu ni ali: muntu yakayala haba hakaimbuli vilavi haba, na yomberi yakayala kwa lihengu la baraka hakaimbuli baraka vilavi. ⁷Basi na kila yumu kalavii handa kapangiti mulitoga lyakui. Basi nayomberi nakalavia kwa huzuni au kwaku mlazimisha. Kwa kuwera Mlungu humfira yulii yakalavia kwa furaha.⁸Na Mlungu kadaha kuizidiziya kila baraka kwa ajili yenu, ili kwamba kila wakati, mu mambu goseri, mdahi kupata goseri gamugafira. Ayi haiwera ili kwa mbaq mdahi kuzidiziya kila litenda jema. ⁹Ni handa walembiti: ''katawanyazia utajiri wakui na kuulavia kwa maskini. Haki yakui yangudumu milele.¹⁰Na yomberi yakalavia mbeyu kwa mpanzi na mkati kwa ajili ya shiboga, vilavi hakalavii na kuzidishia mbeyu yenu kwa ajili ya kuyala. Yomberi hakongeri mahimbulu ga haki yenu. ¹¹Hamutajirishwi kwa kila ntambu ili kwamba mdahi kuwera wakarimu. Ayi haijegi shukrani kwa Mlungu kupitila twenga.¹²Kwa kutenda huduma ayi siu tu igusa mahitaji ga waumini. vilavi huzidiziya mu matendu mavua ga shukrani kwa Mlungu. ¹³Kwa sababu ya kupimwa kwenu na kwa kudhibitisha huduma ayi, vilavi hamumkwisi Mlungu kwa utii kwa ukiri wenu wa injili ya kristo. Pia hatumkwisi Mlungu kwa ukarimu wa karama yenu kwau na kwa kila yumu. ¹⁴Wanguwatamani, na wangulua kwa ajili yenu. Wangutenda hangu sababu ya neema nkulu ya Mlungu yaiwera kumpindi yenu. ¹⁵Shukrani ziweri kwa Mlungu kwa karama yakuiyerezeka ndili!

Chapter 10

¹Neni Paulo, mweni nanguwasihi kwa unyenyekevu na upinde kwa kristo. Neni ni mpole wakati pawera kulongoru yenu lakini nanaunkamala kwenu wakati pawera kutali na mwenga. ²Nanguwaluia mwenga kwamba, wakati pawera pamwela na mwemwenga, nanguhitaji ndili kuwera mkankamala na kujia nini kwa neni mweni. Lakini nangufikiri hahitaji kuwera mkankamala wakati panuwapinga walii wanuwadhani kwamba twangulikala kwa ntambu ya nshimba.³Kwa kuwera hata handa twangugendagenda mu nshimba, twangulikoma ndili vita kwa ntambu ya nshimba. Kwa kuwera siraha zatutamila kulikoma si za kunshimba. ⁴Badala yakuyi, ganamakankala ga shiungu ga kubongonyola ngomi zaziusaziyazu kabisa mijadala yaipotoziya.⁵Vilavi twangubongonyola kila shana mamlaka shijigolosiashi dhidi ya maarifa ga Mlungu. Twangulitenda mateka kila liwazu mu utii kwa kristo. ⁶Na twangupata ukala wa kuadhibu kila matendu gaheriti na utii, mara utii, wenu pauwera kamili.⁷Guloli shilii shiweriti mwanziyu kulongiru yenu. Handa yoseri kangushawishika kwamba yomberi ni gwa kristo. Na hesabu kalikumbuzii yomberi mweni kwamba handa tu kaweriti ni gwa krosto. Hangu ndiyu na twenga vilavi twa hangu. ⁸Kwa kuwera hata panilitumba kidogoni zaidi kuhusu mamlaka getu. Ambayu mtuwa kagalaviitiu kwa ajili yatwenga kuwa jenga mwena na siyu kawabongonyola, haoni ndili soni.⁹Nanguhitaji ali liwoneki kwamba nanguwatisha mwenga kwa nyaraka zaneni. ¹⁰Kwa vilii baadhi ya wantu huzumba,''nyaraka zakuyi ni zikalipa na zana makakala, lakini kunshimba yomberi ni dhaifu. Visoweru vyakuyi gastahili ndili kupikanirwa.''¹¹Hebu wantu wa ntambu ayi werewi kwamba shirii shatuzumba kwa wakara wakati patuwera kutali, ni sawasawa na vilii ntambu ya tutenda wakati patuwera palii. ¹²Twangugenda ndili kutali mno handa kulikusanya weni au kulilinganisha weni na walii ambau hulikwisila weni. Lakini pawalipimapu weni na kila yumu wau, wahela mahala.¹³Twenga, hata hangu, tulitumba ndili kupitila mipaka. Badala yakuyi, hatatenda hangu tu mnumba ya mipaka ambayu Mlungu katapimila twenga, mipaka ifikayu kutali handa wenu uweriti. ¹⁴kwa kuwera tulizidishiiti ndili weni patuwafikiriti mwenga tuweriti wa kwanza kufika kwa utali handa wenu kwa injili ya kristo.¹⁵Tulitumba ndili kupitila mipaka kuhusu lihengu la wamonga. Badala yakuyi, twangutumaini hanga imaniu yenu ikulavyu kwamba liheneo letu la lihengu hawalipanuli sana, na badu ni mnumba mwa mipaka sahihi. ¹⁶Twangutumaini kwa ali, ili kwamba tudahi kuhubiri injili hata mu mikoa zaidi yenu. Hatulitumbi ndili kuhusu lihengu lyawalitenda mu maeneu gamonga¹⁷Lakini yoseri yakalitumba, kalitumbi mu mtuwa. ¹⁸Kwa maana siyu yulii yakajithibitisha mweni wangumthibitisha. Paiwera ndili, yulii ambayu mtuwa humthibitisha.

Chapter 11

¹Nnguhisi kwamba memulivumilii na neni mu baaziya uzigizigi. Lakini kwa kweli mwangulivumilila na neni. ²Kwa kuwera ni yakana wivu kuhusu mwenga. Na nana wivu wa Mlungu kwa ajili yenu, tangu nawaaidipu mwenga mu ndoa ya mpalu yumu. Nuwaahiditi kuwajega mwenga kwa Kristo handa bikra iherepa.³Lakini ntila kwamba kwa maana furani kamzyangiti zua kwa hila yakuyi, mawazu genu gadaha kupotaziwa kutalin kulawa mu ibada halisi na ihelepa kwa Kristo. ⁴Kwa kuwera kwa mfanu kwamba muntu furani hakizi na kutangaziya Yesu yamonga tafauti na yulii yatuwaubiriliti. Au kwa mfanu kwamba mwaka injili yamonga tofsuti na ilii yamuiyankiti pamvumilila mambu aga vema itosha.⁵Kwa kuwera nadhani kwamba neni si miongoni mwa waweriti duni kwa hawa wawashemau mitumi-bora. ⁶Lakini hata handa neni wafunduziya ndili mu kulavia hotuba, na hangu ndili mu maarifa. Kwa kula namna na mu mambu goseri tulitenda ali kumanikanika kwenu.⁷Je, ntenditi vidoda kwa kulinyenyekesha mweni ili mwenga mdahi kugolosiwa? Kwa kuwera hubiriti kwa uhuru ya Mlungu kwenu. ⁸Nuwanyanganyiti makanisa gamonga kwa kwanka msaada kukua kwau, ili kwamba mendai kuwaudumila mwenga. ⁹Wakati paweriti namwenga na weriti mu uhitaji, numlameiti ndili yoseri. Kwa kuwera mahitaji gangu gatoshelenzwiti na walongu wiliti kulawa Makedonia. Mu kila shintu nilibera mweni kutowera shisanka kwenu, na hanendelei kutenda hangu.¹⁰Kama kweli ya Kristo iweriti mnumba mwangu , aku kulikwisa kwangu, hawakunyamazii ndili mu sehemu za Akaya. ¹¹Kwa shishi? kwa sababu nuwafira ndili? Mlungu kavimana nuwafira.¹²Lakini shilii shanashitenda, hanishitendi vilavi. Hanishitendi ili ndahi kubera nafasi ya walii watamanio nafasi ya kuwera handa tuwera mu shilashilii shawalitumbira. ¹³Kwa kuwera wantu walii ni wantumintumi wa uwongu na watenda lihengu wazyangaji wanguligalimula weni handa mitumi wa Kristo.¹⁴Na ayi isangaziya ndili, kwa kuwera hata hali galamula mweni handa lihoka la nuru. ¹⁵Ayi yahela mshangau mkuu handa wantumintumiwakuyi vilavi kulingalamula weni handa wantumintumi wa haki hatma yau haiweri handa matendu gau gastahilivyu.¹⁶Nanguzumba kayi: Basi nakapalapa muntu yoseri yakafikiri neni ni mzigizigi. Lakini handa pamtenda, munanki nemni handa mzigizigi ili ndahi kulikwisa kidogoni. ¹⁷Shilii shanzumba kuhusu aku kujiamini kwa kulitumba kwanguhukumiwa ndili na mtuwa, lakini nanguyowela handa uzigizigi. ¹⁸Kwa vilii wantu wavua halitumba kwa ntambu ya nshimba hanilitumbi vilavi.¹⁹Kwa kuwera mlitoreleliti kwa furaha na wazigizigi, mwenga maweni mwana busara! ²⁰Kwa kwera nilitorelelana na wantu handa pakakutila untumintumi, handa husababisha mgawanyiku mkati mwenu handa pakawantumila mwenga kwa faida yakuyi handa pakalitula kumpindi hewani, au handa pakawakoma kusheni. ²¹Hanzumbi kwa nsoni yetu kwamba twenga tu kuwera dhaifu sana kutenda hangu na badu handa yoseri pakalitumbi - nanguyowera handa mzigaziga-- neni vilavi hanulitumbi.²²Je, wau ni Wayahudi? Na neni na vilavi. Je, wau ni uzau wa Abrahamu? Na neni na vilavi. ²³Je, wau ni wantumintumi wa Kristo?{ nanguzumba gambira nilirukwa na akili zangu.} Neni na zaidi. Niwela hata mu kazi ngumu zaidi, mbali zaidi ya kuwera mu vifungoni, mu kukomwa kupita vopimu, mu kukabili hatari zivua za kufua.²⁴Kulawa kwa Wayaudi nanka mara tanu ''makomu arobaini kulavia limu. ²⁵Mara tatu wankomiti wa shiboku. Mara yimu wankomiti kwa mabuhi. Mara tatu nusurikiti muweri. ²⁶Ntumila pashiru na paluala mu bahari mwazi. Wera mu saari za mara kwa mara, mu hatari za lushemba, mu hatari za majamvbazi, ni hatari kwa wantu wangu weni, mu hatari kulawa kwa wantu wa mataifa, mu hatari ya mji, mu harari ya lijangwa, mu hatari ya bahari, mu hatari kulawa walongu.²⁷Wera mu lihengu likamala na mu maisha makamala, mupashiru pavia gwa kugonja ndili, mu njala na kiu, mara zivua mu kutawa, mu mpepu na shivula. ²⁸Kutali na kila shintu shamonga, kwana msukumu kwa kila siku kumpindi yangu wa wasiwasi wangu kwa ajili ya makanisa. ²⁹Ga ni udhaifu ndili?Ga kasababisha yumonga kugua mu vidoda. Na neni nungula ndili mnumba.³⁰Handa ni lazima nilitumbi, hanilitumbi kuhusu shilii shashilangaziya udhaifu wangu. ³¹Mlungu na Tati gwa Mtuwa Yesu, yomberi ambayu wangumtukuza milele, , kavimana kwamba neni neyangika ndili,³²Kulii Dameski, mkuu gwa mkoa ya mfalme Areta kaweriti pakuulinga muji gwa Dameska ili kumbata. ³³Lakini wantuliti shakapuni , kupitila mulidirishamu ukuta, na nusurikiti mu mawoku ga kuyi.

Chapter 12

¹Ni lazima nilitumbi, lakini kwahela shawongera na ali hanenderea kwenye maono na magubutulu kuwala kwa Mtuwa. ²Nimmana muntu yumu mu Kristo ambayu miaka kumi na minani ipititin ambayu---paiwera mu nshimba, au kunjo ya nshimba, neni nivimana ndili, Mlungu kavimana---wamnyasuliti kumpindi mu mbingu ya tatu.³Na nivimana kwama muntu ayu---paiwera mu nshhimb, au kunja ya nshimba, neni nivimana ndili, Mlungu kavimana-- ⁴Wamtoliti kuimpindi hadi paradiso na kupikanira mambu matakatifu sana kwa muntu yoseri kugazumba. ⁵Kwa niaba ya muntu handa ayu hanilitumbi. Lakini kwa niaba yangu mweni hanilitumbi ndili paiwera ndiliu kuhusu udhaifu wangu.⁶Handa pamfira kulitumba,meweri ndili mzigizigi, kwa kuwerav meweri nanguyowera ukweli. lakini handeki kulitumba nakapalapa yoseri yakanifikiria zaidi ya aga kuliku shiwonekanashu mnumba mwangu au kupikanira kulawa kwangu. ⁷Hanilitumbi ndili vilavi kwa sababu ya aga magubutulu ga ntambu ya mauzauza kwa hangu. Hangu hamemwindili na shiburi, lusontu walituliti mkati mwa nshimbayangu, ujumbi gwa shetani kanshambulia neni, ili nangalamuka kuwera yakana kulitumba.⁸Mara tatu numsiiti Mtuwa kuhusu ali, ili kuuusiya kulawa kwangu. ⁹Na yomberi kang'ambira, ''Neema yangu itosha kwa ajili yaku, kwa kuwera makakola kutendwa kamili mu udhaifu, Hangu metamani zaidi kulitumba zaidi kuhusu udhaifu wangu, ili kwamba uwezu wa Kristo udahi kulikala kumpindi yangu. ¹⁰Kwa hangu nangutoshrka kwa ajili ya Kristo, mu udhaifu, mu kwingira, mu shida, mu matesu, mu hali ya masikitiku. Kwa kuwera wakata pawera dhaifu, kisha nana makakala.¹¹Neni wera na mzigizigi! mwenga mundaziwishiti kwa ali, kwa kuwera meweri wansifira na mwenga. Kwa kuwera weriti ndili duni kabisa kwa hawa washe mwau mitumi-bora, hata handa neni si shintu. ¹²Ishara za kweli za ntumi zitendikiti katikati yenu kwa uvumilivu, ishara ya mauzauza na matendu makuu. ¹³Kwa ntambu ga muweritu wa muhimu wa pasi kuliku makanisa gabakiti, paiwera ndiliu kwamba wera ndili shisanka kwenu?Munsamehi kwa likosa ali!¹⁴Guloli! neni nakala tayari kwiza kwenu mara tatu. Haweri ndili shisanka kwenu, kwa kuwera mfira ndili shintu shiweriti shenu. Nuwafira mwenga kwa kuwera wana iwafira ndiligubatigubaturi kwa ajili ya wazazi. Badala yakuyi wazazi iwafira kutula shigubatiru kwa ajili ya wana. ¹⁵Hamfurahi zaidi kutumila na kuntumila kwa ajili ya nafasi zenu. Handa nuwafira zaqidi, ntukiwa kufirwa kidogoni?¹⁶Lakini handa iweriti, nuwalemeiti ndili shisanka mwenga. Lakini kwa kuwera neni mwerewvu sana, neni yulii yakawakoliti mwenga kwa wera ambayu yakawapatiti kwa uzyangaji. ¹⁷Je, ntoliti kwa kilitendera faida kwa yoseri yanu mlagaliriti kwenu. ¹⁸Numsihiti Tito kwiza kwenu, na ntumiti mlongu yumonga. Pawera nayu. Je, Tito kawatendiliti faida mwenga? Je tugenditigenditi ndili mu njira ila ilii? Je, tugenditigenditi ndili mu nyayu zila zilii?¹⁹Mdhani kwa muda agu goseri tuwera patulitetela twenga taweni kwenu? kulongoru mwa Mlungu na mu Kristo, tuwera patuzumba kila shintu kwa ajili ya bkuwaga ngawalizia mwanga.²⁰Kwa kuwera nana hofu kwamba panizapu handahi nuwapati ndili mwengahanda mfiravyu. Nana hofu kwamba mdaha mumpati ndili neni handa mfiravyu. Nanguhofira kwamba kudaha kuwera na majadilianu, wivu, milipuku ya hasara, tamaa ya ubinafsi, umbeya, shiburi na ugomvi. ²¹Nana hofu kwamba pambuyapu kayi, Mlungu gwanga hakadai kunyenyekeza kulongoru yenu. Nana hofu kwamba handahi kuhuzunisha na mavua ambau watubu ndili ushafu, na uasherati naa mambu ga tamaa gawagatenda.

Chapter 13

¹Ayi ni mara ya tatu kuwera niza kwenu."Kila shitaka lazima lijengwi na usibitishu wa mashahidi wawili au watatu. ²Nzumba kala kwa awa watenditi vidoda kabla na kwa wamonga woseri wakati paweriti aku mara ya pili, na nanguzumba kayi panizapu kayi, hanuwavimilii ndili³Nawa gambira mwenga ali kwa sababu mwangusakula ushahidi nkwamba kristokaguzumba kupitila neni, yomberi dhaifu ndili kwenu, badala yakuyi, yomberi yakana makakala mkati yenu. ⁴Kwa kuwera kasulubiti mu udhaifu, lakini ka hai kwa makakala ga Mlungu. Kwa kuwera twenga twadhaifu vilavi mkati mwakuyi, lakini hatulikali nayu kwa makakala ga Mlungu miongoni mwenu.⁵Mulishunguzi maweni mloli handa mwa mu imani. Mulipimi maweni . Mgundula ndili kwamba Yesu kristo, ka mkati yenu? yomberi yumo vyamongava handa msibitishwa ndili. ⁶Na nana ukankamalakwamba mwenga hamgunduli kwamba twenga tulemitwi ndili⁷Vinu tulia kwa Mlungu kwamba namdaha kutenda shosori shidoda. Ndua ndili kwamba twenga tudahi kuwoneka tupita majeru, badala yakui ndua kwamba mdahi kutenda shiweriti sahihi, ingawa tuweza kuwoneka tulishinda lijeru. ⁸Kwa kuwera twenga tudaha ndili kutenda yoseri lilii kumberi na ukweli. Lakini ni kwa ajili ya ukweli tu.⁹Kwa kuwera twangufurahi wakati patuwera dhaifu na mwenga pamuwera na makakala. Twangulua vilavi kwamba mdahi kutendwa wakamilifu. ¹⁰Nangugaremba mambu aga wakati na mwenga, ili kwamba wakati pawera pamwera na mwenga hitaji ndili kuwalangaziya kukalipa mwenga, hitaji ndili kutumila mamlaka gakampananitiu mtuwa neni nuwanyawi na siyu kuwabongonyola pasi.¹¹Hatimayi, walongu wa shiparu na washidala, mfurahi, mtindi lihengu kwa ajili ya urejeshu, mfiwi matoga, mjimirani mwenga kwa mwenga, mulikali mu amani. Na Mlungu gwa ufiru na amani hakaweri pamwera na mwenga. ¹²Mulilamsii kila yumu kwa libusu litakatifu.¹⁴Waumini woseri wangu wa lamsiya. ¹³Neema ya mtuwa gwetu Yesu kristo, ufiru wa Mlungu, na ushirika wa Roho mtakatifu uweri pamwera na mwenga moseri.

Galatians

Chapter 1

¹Neni ni Paulo mtumi, Neni na mtumi ndili kulawa kwa wanadamu wala kupitila kwa mwanadamu,lakini kupitila kwa Yesu Kristo na Mlungu Tati yakamfufuliti kulawa kwa wahoa. ²Pamwela na walongu woseri na neni, nangugaremba makanisa ga Galatia.³Uheri uweri kwa mwenga na amani ilawayu kwa Mlungu gwetu na Mtua Yesu Kristo, ⁴Yakajilaviiti mweni kwa ajili za vidoda vyetu ili kwamba katukomberi na nyakati azi za vidoda kulawana na mapenzi ga Mlungu gwetu na Tati. ⁵Kwakuyi uweri ukwisu mashaka goseri.⁶Nshangaa kwamba mgalamkila kulongolu muinjili yamonga. Nshangaa kwamba mgalamkila kutali kulawa kwakuyi yomberi yakawashemiti kwa neema ya Kristu. ⁷Kwahera injili yamonga, lakini baadhi ya wantui wanau wasababishila mwenga matatizu na kufira kugalamula injili ya Kristu.⁸Lakini hata kama patwenga au mahoka kulawa mbinguni hakatangazi kwa mwenga injili tofauti na yamwankiti, na kulaaniwi. ⁹Handa ntambu yatuzumbiti kumberi, na vinu nanguzumba kayi "kama kwana muntu hakawatangazili kwa mwenga. Injili tofauti na yamuiyankiti, na kulaaniwi" ¹⁰Kwani ulavinu nangusakula uthibitishu wa wantu au Mlungu? Nangusakula kuwasekazia wanadamu? Kama nanguendelea kujera kuwasekazia wanadamu neni nantumintumi ndili gwa Kristu.¹¹Wlongu, nfira mwenga muvimani kwamba injili yamtangaziti ilawila ndili na wanadamu. ¹²Nanka ndili kulawa kwa muntu, wala wanfundisha ndili. Badala yakuyi, iweriti kwa ugubatilu wa Yesu Kristu kwaneni.¹³Mpikaniriti kala kumpindi ya maisha ya maisha gangu ga kumberi mu dini ya kiyahudi, ntambu ya weriti nteseka kwa kukalipa likanisa la Mlungu zaidi ya shipimu na kulyagamiza. ¹⁴Mweriti nenderea mu dini ya kiyahudi zaidi yua walongu wangu wavua Wayahudi . Niweriti na juhudi sana mu tamaduni za tati wangu.¹⁵Lakini Mlungu kahelepelitwi kunsagula neni kulawa mu mtima gwa mau, kanshemiti neni kulawila neema yakuyi. ¹⁶Kumdhihilisha mwanagwakuyi mnumba yangu, ili kwamba nimtangazi yomberi miongoni mwa wantu wa mataifa. wala nsakula ndiri ushauri wa nshimba na mwazi. ¹⁷Na nkwenda ndiri kugenda Yerusalemu kwa walii waweriti watumi kabla ya neni. Badala yakuyi ng'enditi Uarabuni na kulongolu kuuya Damesiki.¹⁸Su baada ya miaka mitatu nkweniti kugenda Yerusalemu kumtyangila Kefa. Nkaliti nayu kwa mashaka kumi na tano. ¹⁹Lakini uwoniti ndili wamitumi wamonga paiwera ndili Yakobo, mlongu gwakuyi na Tati. ²⁰Guloli, kulongolu mwa Mlungu nangulieyanga ndili kwa shilii shanembiti kwa mwenga.²¹Kisha ng'enditi mikoa ya Shamu na Kilikia. ²²Niweriti ndili manikana kwa masu mumakanisa ga Kiyahudi galii gaweriti mu Kristu, ²³lakini waweriti wapikanila tu, "Yomberi yakaweriti katutesa vinu kangutangaza imani yakaweriti pakaibongonyola." ²⁴Waweriti wangumkwisa Mlungu kwa ajili ya neni.

Chapter 2

¹Baada ya miaka kumi na nne ng'etiti kayi Yerusalemu pamwela na Barnaba. Pia nimtoliti Tito pamwela na neni. ²Ng'enditi kwa sababu Mlungu kalidhihiliti kwa neni handa infiriti kugenda. Ntuliti kulongoru kwau injiri ambayu ntangaziti kwa wantu wa mataifa (lakini nyoeriti kwa siri kwa wazumbikana kuwa viongozi muhimu). Ntenditi hangu ili kuhakikisha kwamba nweriti ntugandili au ntugiti hera.³Lakini hata Tito, yakaweriti pamwela na neni, yakaweriti Myunani, wamlazimishiti kumtahiri. ⁴Lijambu ali litawiliti mu sababu ya walongu wa uwongu wiziti kwa siri kulolalola uhuru watuweriti nau mu Kristu Yesu. Wafiriti kututenda twenga kuwera wantumintumi wa sheria. ⁵Tulilaviiti ndili kuwatii hata kwa lisaa limu, ili kwamba injili ya kweli ibaki bila kugambuka kwa mwenga.⁶Lakini walii wawalongiti kuwera waweriti viongozi wahangiliti ndili shoseri shilii kwa neni. Choseri shawaweriti wangushitenda shiweriti ndili na maana kwa neni. Mlungu kajimira ndili upendeleu wa wanadamu. ⁷Badala yakuyi, wamoniti kwamba wanamini kuilongolera injili kwa walii ambau wawatahiriti ndili iweriti handa Peteru katangazi injili kwa wawatahiriti. ⁸Kwa maana Mlungu, yakatenditi lihengu mnumba mwa Peteru kwa ajili ya untumintumi kwa walii wawatahiriti, vilavi katenditi lihengu mnumba mwangu kwa wantu wa mataifa.⁹Wakati Yakobo, Kefa na Yohana, watambulikiti kuwa wanyawiti likanisa, wafahamuti neema yawampananiti neni, watwankiti mushirika neni na Barnaba. Watenditi hangu su kwamba tugendio kwa wantu wa mataifa, na su kwamba wadahi kugenda kwa walii wawatahiriti. ¹⁰Vilavi watufiriti twenga kuwakumbuka masikini. Neni niweriti ntamani vilavi kutenda jambu ali.¹¹Wakati Kefa pakiziti Antiokia, nimpingiti wazazi kwa sababu kaweriti kakosea. ¹²Kabla ya wantu kadhaa, kwiza kulawa kwa Yakobo, Kefa kaweriti pakalia pamwela na wantu wa mataifa lakini wantu hawa pawiziti,kalekiti na kuuka kulawa kwa wantu wa mataifa. Kaweriti katila wantu ambau wafiriti kutahiriwa.¹³Vilaavi Wayahudi wamonga waunganikiti na unafiki au pamwela na Kefa. Matokeu gakuyi gaweriti kwamba hata Barnaba wamtoliti na unafiki wau. ¹⁴Lakini pamoniti kwamba waweriti wagendera ndiri muinjili ya kweli, nimgambiliti Kefa, kulongoru yau woseri, "handa mwenga ni Myahudi Lakini mulikala tabia za wantu wa mataifa badala ya tabia za kiyahudi, kwa shishi mwangu walazimisha wantu wa mataifa kulikala handa Wayahudi?"¹⁵Twenga ambau ni Wayahudi kwa kuiuko na hangu ndili "wantu wa mataifa wana vidoda" ¹⁶guvimani hangu kwahera wayamwalangila haki mu matendu ya sheria. Badala yakuyi wawalangila haki muimani mnumba mwa Kristu na hangu ndili matendu ga sheria. Kwa matendu ga sheria kwahera nshimba hawailangili haki.¹⁷Lakini handa tumsakula Mlungu kwakutuwalangila haki mnumba mwa Kristu. Tuliwona weni vilavi kuwa wana vidoda, je Kristu wamtenditi ntumintumi wa vidoda? Hangu ndili. ¹⁸Maana handa panjenga tegemeu langu kumpindi ya kutunza sheria, tegemeu ambalu niliusiiti kala, nilitangazia mweni kuwera mbena sheria. ¹⁹Kupitila sheria mfiti mu sheria, kwa hangu infira kulikala kwa ntambu ya Mlungu.²⁰Wansulubu pamwela na Kristu. Neni ndili kayi yanikala, bali Kristu kalikala mnumba mwangu. Maisha ganilikala munshimba yanilikala muimani ni mnumba mwa mwana gwa Mlungu, ambaye kanfiriti nakulilavia kwa ajili ya yeni. ²¹Niikana ndili neema ya Mlungu, maana handa haki iweriti kulavila sheria basi Kristu ni kaweri kafua hera.

Chapter 3

¹Wagalatia wazigizigi ,ni lisu ga lidoda liwaharibiti? Je Yesu Kristu wamlangaziiti ndili handa msulubiwa kulongolu ya masu genu? ²Neni nfira tu kuvimana ali kulawa kwa mwenga. Je mwankiti Rohu kwa matendu ya sheria au kwa kuamini shilii shampikaniliti. ³Je mwenga mwawazigaziga kiasi ashi? Je mwanjiti mu Rohu mmalili mu nshimba?⁴Je mtesekiti mu mambu gavua hera hangu, handa yina gaweriti gaburi? ⁵Je yomberi yakalavia Rohu kwa mwenga na kutenda matendu ga makakala kati ya mwenga utenda kwa matendu ga sheria au kwa kupikanila pamwela na imani?⁶Abraham "Kamwaminiti mlungu wamwalangiliti kuwera yakana haki." ⁷Kwa ntambu ilailiya mwerewi kwamba, walii ambau waamini ni wana wa Abraham. ⁸Liandiku litabiriti kwamba Mlungu mekawalangila haki wantu wa mataifa mu njira ya imani. Injili waihubiriti kwanza kwa Abraham: "Katika gwenga mataifa goseri hagabarikiwi." ⁹Ili kulongolu walii ambau wana imani wabarikiwi pamwela na Abraham, ambayu kaweriti na imani.¹⁰Walii ambau wategemela matendu ga sheria wa pasi ya laana. Kwa kuwera waiandika, "Wamlaanikila muntu ambayu kakolaman ndili na mambu goseri wagendikiti mu shitabu sha sheria, kugatenda goseri." ¹¹Vinu ni mwaziu kwamba Mlungu kawalangila ndili haki hata yumu kwa sheria, kwa kuwera, "Yakana haki hakalikali kwa imani." ¹²Sheria ilawira ndili na imani, su badala yakuyi "Ambayu hutenda mambu aga kwa sheria kalikali mu sheria."¹³Kristu katulopoliti twenga kulawa mu laana ya sheria wakati pakatendikiti laana kwa ajili ya twenga, kwa iwera wayandika, "Kakuaniwa kila muntu kaangikwayu kumpindi mwa mtera." ¹⁴Lengo liweriti kwamba, baraka ambazu ziweriti kwa Ibrahim mezizi kwa wantu wa mataifa mu Kristu Yesu, su kwamba tudahi kwanka uhepareru wa Rohu kupitila imani¹⁵Walongu naguyowera kwa ntambu ya shibinadamu hata wakati ambapu lipatanu lya kibinadamu walituliti kala imara, kwahera yakadaha kupuuza au kongera. ¹⁶Vinu ahadi wazilongiti kwa Ibrahim na shizazi shakui izumba ndili, "Kwa vizazi," kumaanisha wavua, su badala yakuyi kwa yumu gweka, "Kwa shizazi shakui" ambayu ni Kristu¹⁷Vinu nzumba hangu, sheria ambayu yiziti miaka 430 kulongolu, ihusia ndili lipatanu lya kumberi lawatuliti na Mlungu. ¹⁸Kwa kuwera handa urithi mewizi kwa njira ya sheria meiweriti ndili kayi mewizi kwa njira ya ahadi. Lakini Mlungu kaulaviiti helahangu kwa Ibrahim mu njira ya ahadi.¹⁹Kwa shi vinu sheria wailaviiti? Wngeriti kwa sababu ya makosa, mpaka muhimbula gwa Ibrahim kizi kwa walii ambau kwau iweriti wamwahidi. Sheria waituliti mulishinikizu kupitila malaika kwa mawoku ga mpatanishi. ²⁰Vinu mpatanishi humaanisha zaidi ya muntu yumu, bali Mlungu ni yumu gweka yakuyi²¹Kwa hangu je sheria ya kumberi na ahadi za Mlungu? Hangu ndili! Kwa kuwera handa sheria iweriti wailavia iweriti na makakala ga kujega uzima, haki meipatikani mu sheria. ²²Su badala yakuyi, liandiku litawa mambu goseri pasi ya vidoda, Mlungu katenditi hangu ili kwamba ahadi yakuyi ya kutulopola twenga mu imani mu Yesu Kristu idahi kupatikana mu walii wanauamini.²³Lakini kabla ya imani mu Kristu yiza ndili, tuweriti watutawa na kuwera pasi ya sheria hadi wizi ugubatula wa imani. ²⁴Kwa hangu sheria itendikiti kiongozi wa twenga hadi Kristu pakiziti, ili kwamba watuwalangili haki mu imani. ²⁵Vinu kwa kuwera imani yiza, twakayi ndili pasi ya mlolela. ²⁶Kwa kuwera mwenga moseri ni wana wa Mlungu kupitila imani mu Kristu Yesu.²⁷Woseri ambau wawabatiziti mu Kristu mulivalazia Kristu. ²⁸Kwahera Myahudi wala Myunani, ntumintumi wala huru, mdala wala mpalu, kwa kuwera mwenga mwoseri ni wamwela mu Kristu Yesu. ²⁹Handa mwenga ni wa Kristu, bali ni uzau wa Ibrahim, warithi kwa mujibu wa ahadi.

Chapter 4

¹Nzumba kwamba maadam mrithi ni mwana, kahola tofauti na ntumintumi,hata ingawa ni mkolela kwa mali zoseri. ²Badala yakuyi, kapasi walolotera na wadhamini mpaka wakati wawautuliti na tati gwakuyui.³Kadharika vilavi na twenga, patuweriti wana, watukoririti mu untumintumiwa kianuni za kwanza za ulimwengu. ⁴Lakini wakati sahihi paufikiti, Mlungu kamtumiti mwana gwakuyi, mrerwa gwa mwanandala, mlelwa pasi na sheria. ⁵Katenditi hangu ili kuwalopola walii waweriti pasi ya , ili kwamba twanki hali yakuwera hana wana.⁶Kwa sababu mwenga mwa wana, Mlungu kamlagariliti Rohu wa mwana gwakuyi mnumba mwa mioyu yetu, Rohu yakashema ,"Abba, Baba." ⁷Kwa sababu ayi gwenga gwa ntumintumi kayibali gwamwana. Kama gwa mwana, su gwenga vilavi ni mrithi kupitila Mlungu.⁸Hata kabla, wakati mummanitindili Mlungu muweriti wa ntumintumi kwa walii ambau kiwa asili milungu ndiri kabisa. ⁹Lakini kwamba muvimana, Mlungu au kwamba mumanikana Mlungu, kwa shishi mwanguuyila kiayi mukanuni dhaifu la kwanza na ziweriti ndili na thamani? Je mfira kuwera wantumintumi kayi?¹⁰Mkola kwa urerelu lishaka maalumu, miandumu ya mzazi majira , na miaka. Nfira kwa ajili ya mwenga. ¹¹Mtila kwamba kwa namna fulani nilitaabisha hela.¹²Janguwasihi, walongu, muweri handa yawera kwa kuwera vilavi wera handa yamuweri. mukansera ndiri. ¹³Bali muvimana kwamba ni kwa sababu yab ugonjwa wa nshimba kwamba hubiriti injili kwanza kwa mara ya kwanja. ¹⁴Ingawa hali yangu ya nshimba infiriti mu kunjra mudharau ndili au kunema. badala yakuyi munankiti handa mahoka ga Mlungu, kanakwamba weriti Kristo Yesu mweni.¹⁵Kwa hangu, yakoshi vinu furaha yenu? kwa kuwera nangushuhudia kwa mwenga kwamba , pamdaha, nemulitupuli kmasugenu na kumpanana. ¹⁶Hivyo vinu, su niwera aduyi gwenu kwa ndambu niwagambira unakaka?¹⁷Wawasakula kwa shauku, bali si kwa uheri. Wafira kuwabagula mwenga na neni su muwafati. ¹⁸Su vema daima kuwela na shauku kwa ndambu ya uheri ,na si lishaka li niweriti pamuwela na mwenga.¹⁹wana wangu wadidini , niliwala lusungu kwa ajili ya mwenga vinu mpaka Kristu kanyawi mkati mwenu. ²⁰Firiti kuwela pamuhela palii na mwenga su vinu nakugalambula sauti ya neni, kwa ndambu ya niwera na shaka kumpindi kwenu.²¹Munambii, mwenga shamfira kuwera pasi pa sheria, mpikanila ndiri sheria ndambu ya izumba? ²²Kwa kuwera ilembwiti kuwera Abrahamu kaweriti na wana wa shipalu wawili, yumu kwa yulii mdala ntumintumi na yamonga kwa mdara huru. ²³Hata hangu, ntumintumi kazaliwitwi mu shimba tu, bali ayu mdara huru kazaliwiti mu ahadi.²⁴Mambu aga gaweza kuzumbika kwa kutumila mfanu, kwa kuwera wadala wawera walifana maaganu mawili. Limu kulawa mulugongu sinai, hulele wana wa ntumintumi . Ayu ni Hajiri. ²⁵Vinu Hajiri ni lugongu la sinai uweriti Arabuni.Hufananishitwi na Yerusalem ya vinu , kwa kuwera ntumintumi pamuhera na wana wakuyi.²⁶Su Yerusalem iweriti kumbindi ni huru, na ayu ndo magwetu. ²⁷Kwa kuwela ilembwiti, "guseki, gwenga gwa mdala tasa, gwenga gulela ndiri. Gukomi umatu kwa kusekela, gwenga gwa gwa hela mazoea ga kulela. Kwa maana wavua ni wana wa kuweriti tasa, zaidi ya walii ya ulii yakuwera na mparu."²⁸Vinu walongu, gambira Isaka, Mwenga mwa wana wa ahadi. ²⁹Kwa muda agu ambau muntu yakazaliti kwa mujibu gwa shimba imtabaasiti uliya yakazalikiti kwa mujibu wa Rohu. Kwa vinu ni virahangu.³⁰Mafundu gazumba hashi ? "Gumlavii mdala na ntumintumi pamuhela na mwana mparu. Pakuwela na mwana gwa mdala ntumintumi akarithi pamuhela na wana gwa mdala huru." ³¹Kwa ndambu ayi, walongu, twenga si twa vana wa mdala ntumintumi bali ni gwa mdara huru.

Chapter 5

¹Ni kwa sababu Kristo katupananiti uhuru ili tuweri huru. Hangu, mgoloki imara wala nawawanasa kayi mu kongwa la untumintumi. ²Mloli, neni Paulo, nawagambira kwamba paiwera hamtahiriwi , Kristo kawafaidia ndili kwa njila yoaseri ilii.³Kayi, namshuhudia kila mpalu yawamtahiriti kwanba imfira kuwajibika kwa sheria yoseri. ⁴Wawatenga kutali na Kristo, walii woseri ." wawalangila haki" kwa sheria. Mgua kutali na neema.⁵aana kwa njila ya Rohu, kwa imani twanguhepera ukankamala wa haki. ⁶Mu Kristo Yesu kutahiriwa au kutahiriwandiri kwahela maana yoseri. Ni imani gweka gakuyi itendayo lihengu kupitila ufiru yina humaanishu shintu. ⁷muweriti mwangukoma mbiu weri. Ga kawalewariti kuitii kweli? ⁸Ushawishi wa kutenda hangu ulawandiri kwa yomberi yakawashema mwenga.⁹Shashu shididiki huathiri lidongi lyoseri. ¹⁰Nana matumaini na mwenga mu ntuwa kwamba hamfikilindiri kwa njira yamonga yoseri. Yoseri yulii yakawapotosha hakabebi hukumu yakuyi yomberi mweni,yoseri yulii .¹¹Mlongu, kama nanguendereya kutangaza tohara, kwa shishi badu, wanguntesa? Kwa ujambu ali shilii ambashu ni shierepa sha msalaba hashidai kubongonyola. ¹²Ni mafiru gangu kuwera walii wawalongaziya vidoda hawalihasi weni.¹³Mlungu kawashema mwenga, walongu, mu uhuru ila namuutumila uhuru wenu handa fursa vmu nshimba. Badala yakuyi mu ufiru mhuhudumiani mwenga kwa mwenga. ¹⁴Kwa kuwera sheria yoseri ikamilika mu amri yimu; nayu ni " Ni lazima kumfiri jirani gwaku gambira gwenga gamweni." ¹⁵Lakini pamlumana na kuliana, kwamba namuliharibu mwenga kwa mwenga.¹⁶Nzumba, mulityangili kwa Roho na wala namulitimiza ndili tamaa za nshimba. ¹⁷Kwa kuwera nshimba yanatamaa nkulu dhidi ya nshimba azi zangulikoma kila yumu na yumonga. Matokeu ni kwamba mtendandili vintu vyamfila kuvitenda. ¹⁸Lakini kwana Rohu kanguwalonguziyz mwenga, mwa pasi ndili ya sheria.¹⁹Vinu matendu ga nshimba gaonekana. Naga ni uasherati, vidoda, ufisadi. ²⁰ibada ya sanamu, uchawi, uadui, kurilewa, husuda kukozia hasira, ushindani, faraka, mgawanyiko wa madhehebu. ²¹wivu, ulevi , shoyu,na mambu gamonga handa aga.Nanguwakanya mwenga, handa pamuwakanyiti kumwanzu, kwamba walii watendau mambu aga nawaurithindili ufalme wa Mlungu.²²Lakini litunda la Rohu ni ufiru, usekereru, amani, uvumilivu, ukarimu, utu wema, imani. ²³upole, na kiasi. Kwa hera sheria dhidi ya mambu handa aga. ²⁴walii waweriti wa Kristo Yesu wausulubisha nshimba pamwela na shauku na tamaa zau zidoda.²⁵Handa patulikalakwa Roho, vilavi tugendigendi kwa Roho. ²⁶Natuwera akulitumba, natulisokaziya kila yumu na nyagui, wala natuliwonera wivu.

Chapter 6

¹Walongu, paiwera muntu wambata mu vidoda , mwenga muweriti mu Rohu, muwiwa kamuuziya mlongu mu rho ya upoli, au pamulilola maweni ili nawawajera. ²Mtolelani visanka, na kiwa hangu pamuikamilisha sheria ya Kristo.³Paiwera muntu yoseri kaliowona ni bora wakati shintundili, kalzyznga mweni. ⁴Kila yumu na kalilipi lihengu lyakui. Kisha hakaweri na shintu mweni gweka yakuyi sha kulikwisa bila kulilinganisha mweni na muntu yoseri. ⁵Maana kila muntu hakatoli shisanka shakuyi mweni.⁶Muntu yawanfundishiti shisoweru lazima iamshirikishi naherepa goseri mwalimu gwakuyi. ⁷Namzyangika, Mlungu kadhihakiwa ndili. Kila shaka yala muntu, ndo shakavuna vilavi. ⁸Kila yakakala mbeyu mu asili yakuyi ya vidoda hakaitambuli uharibifu, lakini yomberi yakoyala.mbeyu mu Rohu, hakuimbali uzima wa muleli kulawa kwa Roho.⁹Natutoka mu kutenda maheri, maana kwa wakati wakuyi hatuimburi paiwera patadumura ndili tamaa. ¹⁰Hangu basi, wakati watuwera na nafasi, tutendi maheri kwa kila yumu, tutendi maheri zaidi hasa kwa waweriti mnumba ya imani.¹¹Mloli ukulu wa barua zaniwarembiti kwa liwoku lyangu mweni. ¹²Walii wafirau kutenda maheri kwa mtazamu wa nshimba ndiyu weni kuwalazimisha mtahiriwi . Wangutenda hangu kwa sababu nawaingila mu matesu ga msalaba wa Kristo. ¹³Maana hata walii wawatahiriti wani waikolandiri sheria. Badala yakuyi wafira mwenga mtahiriwa ili wadahi kulitumbira nshimba zenu.¹⁴Nailawila nanilitumbi patuwera ndili mumsalaba wa Mtua gwetu Yesu Kristo. Ni katika yomberi ulimwengu wausulubu kwa neni na neni mu ulimwengu. ¹⁵Kwa kuwera ijalisha ndili kutahiriwa au kutahiriwandili kuwera shintu. Badala yakuyi urera wa syayi ni muhimu. ¹⁶Kwa woseri wana kulikala kwa kanuni ayi, waweri na amani na rehema iweri kumpindi yau woseri, na kumpindi ya Israeli ya Mlungu.¹⁷Tangu vinu muntu yoseri nakalitaabisha , maana mbeba shapa za Yesu mu nshimba mwangu. ¹⁸Uheri wa mtua gwetu Yesu Kristo uweri na roho za mwenga, walongu. Amina.

Ephesians

Chapter 1

¹Palo, ntumuntumi gwa Kristu Yesu kwa ufiru wa Mlugu, kwa watura gweka toziya ya Mlungu yawaweriti Efeso na wamu ni waaminifu mu Kristu Yesu. ²Neema iweri kwa mwenga na imani irawila kwa Mlungu Tati gwetu na Mtua gwetu Yesu Kristu.³Mlungu na Tati gwa Mtua gwetu Yesu Kristu mumupi ukwisa. Na yomberi yakatubarikiti kwa kila libaraka la kirohu mu palaha pa mbindi mkati mwa Kristu. ⁴Pambeli pa kunyawa pasi panu, Mlungu katusaguriti twenga twa tuamini mu Kristu. Katusaguriti twenga ili tuwezi kuwa wananagara na tulaumika ndiri palongoru pakuyi.⁵Mu ufiru wa Mlungu katusaguliti pa kwanja kwa kututora handa wana wakuyi kwa njira ya Yesu Kristu. Katenditi hangu toziya kafiriti kutenda shilii shakafiriti kutenda shilii kashifiri. ⁶Matokeo gakuyi ni kwamba Mlungu kakwiswa kwa uweru wakuyi. Ashi ndo shakatupaniti bila pila senti kwa njira ya mpendwa gwakuyi⁷Kwa kuwera mu mfiru gwakuyi, twana ulopola kupitila damu yakuyi, kulekaziwa udoda. Twanashi ashi tozia urunda wa uheru wakuyi. ⁸Katenditi uheru au kuwa uvua kwa ajiri ya twwenga katika hekima na mahara⁹Mlungu katenditi ivimaniki kwa twenga kwa nakaka ili ya ilififiti ya mpangu, kulawira na hamu irangaziwitwi mukati mwa Kristu. ¹⁰Shaka pashisoka kwa utimirifu kwa mpangu wakuyi, Mlungu akavituri pamuhela kila shintu sha kumpindi na pasu panu mu Kristu.¹¹Mu Kristu tuweriti tusagurwa na kusudiwa pambeli pa lishaka. Ashiweriti ndo kuravirana na mpangu na mpangu gwa yakatenda vintu vyoseli kwa kusudi ya ufiru wakuyi. ¹²Mlungu katenditi hangu su kuweri uweru wa sifa yakui. Tuweriti wa kwanja kuweru na ugangamara kuwera mu Kristu.¹³Iwera kwa njira ya Kristu kuwera mpikanira shisoweru sha nakaka, shisoweru sha ukombora gwenu mu Kristu. Iweriti kwa yomberi viraa kuwera mjimirana kuturwa muhuri gwa Rohu Mnanagara ya kuhaidiwiti. ¹⁴Roho ndo zamana ya uhala gwetu mpaka umirikipa upatikanika. Ayi iweriti kwa uweru wa ukwisa wakuyi.¹⁵Toziya ayi kwa njira ya lishaka lanipikaniriti kuhusu imani yenu kwa Mtua Yesu na ufiru wenu kwa walii waseli weru waturitwi gweka toziya yakuyi. ¹⁶Neleka ndiri kumushukuru Mlungu toziya yenu na kuwa kanta mu marua gangu.¹⁷Ndua kuwera Mlungu gwa Mtua gwetu Yesu Kristu, tati gwa uweru akawapanani roho ya ligoa na ugumbuturu gwa mahala gakuyi. ¹⁸Ndua kuwera masu genu ga moyu gwenu gatuli ulangara kwa mwenga kuvimana ugangamara woshi wa kushemwa kwa mwenga.¹⁹Ndua kuwera mvimani ukuru wa makakala getu geni tukajimira. Au ndo ukulu wa gulawilana na kutenda mahengu mumakaka gakuyi. ²⁰Aga ndo makakala yagaweriti munkati mwa Kristu lishaka Mlungu yakamlaviiti kulawa mukuhoa na kumtula kulawa muliwoku lyakuyi kumlii kumpindi. ²¹Kamtuliti Kristu kutali na ukela, mamlaka, mkakala, enzi, na kila litawi la likantwa. Kamtuliti Yesu mulishaka ali ndili hera ila kwa lishaka liza vilaa.²²Mlungu kavituliti vintu vyoseri mumagulu ga Kristu. Kamtenda yomberi kuwera mtui gwa vintu vyoseri vya kanisa. ²³Ndo kanisa kuwera shimba yakuyi, ukamilika wakuyi weni humemaziwa katika vintu vyoseri munjira zoseri.

Chapter 2

¹Gambila vilii mweriti muhoa mumakosa na mvidoda vyenu. ²Iweriti muaga kwanja mgenditi kulinganila na pasu panu. Mweriti mgendagenda kwa kufuata mkora mrima gwa mamlaka ga kumpindi. Ayi ndo rohu yakuyi yulii yakatenditi lihengu muwana wa kugalambuka. ³Twenga woseri panu kwanja tweriti muwamu mwawaaminiti ndiri. Tweriti tutenda kwa ndambu yamatamata gadoda ga shimba yetu. Tweriti tutenda mapenzi ya shimba na mahala getu.⁴Kumbiti Mlungu kavua na rehema toziya ya ufiru wakuyi ukulu wa katupenditi twenga. ⁵Shaka patuweriti tuhoa muvidoda vyetu katujegiti pamhera mumakaliru ga siyayi mu Kristu. Ndo kwa neema kakuwera mloporwa. ⁶Mlungu katufufuitin pamhera na kututenda kukala pamhera mu pahala pampindi mu Kristu. ⁷Katenditi hangu mumashaka gayiza su katulangazia urnda mkulu wa neema yakuyi, katuloliziya twenga kwa njira ya wema wakuyi Kristu Yesu.⁸Kwa neema mloporwa kupitila imani. Na ayi itosha ndiri kwa twenga. Ndo mafupu ga Mlungu. ⁹Itosha ndiri kwa matendu. Matokeo gakuyi, na pawera na muntu gwa kulikwisa mweni. ¹⁰Toziya twenga twalihengu la Mlungu, tuumbwiti mu Kristu Yesu kwa kutenda maheri. Ndo matendu aga geni Mlungu kapangiti kwa njira makashu kwa ajili ya twenga su tugendigendi mu nkati mwau.¹¹Hangu muliholi kuwera makashu muweriti wantu wa maisi gamonga kwa ntambu ya shimba. Ushemwa "Yamwera ndira na tohara" kwa shilii shashishemwa tohara ya shimba yaitendwa mumawoku mwa muntu. ¹²Lishaka ali mweriti mtengwa na Kristu. Mweriti wahenga wa wantu wa Israeli mweeriti wahenga kwa lipatanu la ahadi. Mweriti ndiri na uhakika gwa shaka shiza. Mweriti ndiri na Mlungu pasu panu.¹³Kumbiti vinu mu Kristu Yesu mwenga mukwanja mweriti kutali na Mlungu. Mjegwa pamuhera na Mlungu kwa mwazi gwa Yesu Kristu. ¹⁴Maana yomberi ndo ponga yetu katendi wawili kuwera yumu. Kwa wawili wakuyi kabomora shibambazi sha utengano wenu uweriti kutenganisha ukondora hau. ¹⁵Kuwera kukomesha sheria na malagiri na kanuni ili kuwera kanyawi muntu gwa syayi munkati mwakui na katenditi ponga. ¹⁶Katenditi hangu su kwaupatanishu vipinga viwivi vya wantu kuwera njira yimu kwa Mlungu kupitila lipinjika kwa kawafunditi wankontu.¹⁷yesu kiziti na kubwela ponga kwa twenga mwenga mweliti kutari na ponga kwa walii yawaweriti pakawera. ¹⁸Maana kwa njra ya Kristu twenga twoseri wawili twana nafasi kwa yulirohu yumukwingira kwa Tati.¹⁹Hangu suyi mwenga wantu wamaisi mdoda na wahenga vilaa. Ila weni kaya pamhera na walii yawatulitwi gweka toziya Mlungu nawalagitaji mnumba ya Mlungu. ²⁰Mnyawa mulyanjiru mwa wambuyi na watambika. Kristu Yesu mwenu kaweriti libuyi likulu la pa kwegera. ²¹Muyomberi numba yoseri iyungamanisha pamhera na kuwera gambila hekalu mu Mtua. ²²Ndo mkati mwakuyi mwenga vilaaa kunyawa pamhera gambira pahara pakulikara pa Mlungu mu rohu.

Chapter 3

¹Kwa ndambu ayi neni, Paulu ni mtawalilwa gwa Yesu Kristu toziya ya twenga maisi. ²Naamini kuwera mpikana kumpindi kwa lihengu la neema ya Mlungu ya kanupiti toziya mwenga.³Niwalembera kulawirana na ugubuturu utubutulitwi kwa mwenga agu ndo unakaka ya kufifititi gweni nigulembiti kwa kifupi mu luhamba lwa monga. ⁴Pagusoma kuhusu aga aguvimani busara ya neni na unakaka au wagufifitiki kuhusu Kristu. ⁵Kwa viuku vyamonga mu unakaka au utendwa ndiri umaniki muwana wa wantu. Ila vinu kutulwa upaya hera kwa rohu kwa wambuyi yawatuliti gweka na matambiku.⁶Unakaka au ufifitiki kuwera wantu wa maisi ndo washiriki pamhera na wayetu na waragiragi wayetu wa shimba. Ndo washirika pamhera na hari ya Kristu Yesu kwa njira ya shisoweru sha Mlungu. ⁷Kwa ndambu ayi ndendwa kuwera ntumintumi gwa lifupu la neema ya Mlungu yailaviiti ya kwa neni kupitila utenderu wa makakala gakuyi.⁸Mlungu kalaviiti lifupu ari kwa neni tembela neni na mdidika kwa woseri kwa walii yawatulitwi gweka toziya Mlungu. Lifupu ari ndo iwera impasa neni kuwabwerera maisi shisoweru sha Mlungu shanaurunda ya guchunguzika ndiri gwa Kristu. ⁹Ifirizia kuwaragarira wantu woseri kumpindi kwa mpangu gwau gwa Mlungu wa bada. Agu ndo mpangu gweni gufifitwi muvinja vivua ayipititi, na Mlungu mweni kaviumbiti vyoseri.¹⁰Ayi iweriti kuwera kupitila likanisa wakola mlima na wakulu musehemu za kumpindi wapati kuvimana wega zosseri za asili ya ligoya lya Mlungu. ¹¹Aga magalawiri kupitila mpangu gwa mashaka goseri gweni kaumaririti mu Kristu Yesu mtua gwetu.¹²Kwa kuwera mu Kristu twana ugangamara na makakala kwingira kwa ugangamara toziya ya imani yetu kwakuyi. ¹³Hangu niwarua namtoka toziya ntambiku yangu kwa mwenga. Ndo uheri wenu.¹⁴Toziya ayi npiga magoti kwa tati. ¹⁵Veni kwa yomberi kila kaya mpindi ama mpasi panu lishemwa kwa litau. ¹⁶Ndua kuwera kawalekazii vidoda kulawirana na urunda wa ukwisa wakuyi kawatendi wagangamara kwa makakala kupitila rohu gwakuyi, mweni kawera munkati.¹⁷Ndua kuwera Kristu kaweri munkati mwa miyoyu yenu kupitila imani. ¹⁸Ndua kuwera mweri na lishina na lyanjiru la upendu wakuyi. Muweri muupendo wakuyi su mpati kuvimana pamhera na woseri waaminio, ndambu ya upana, utali, na hekima na kina sha ufiru wa Kristu. ¹⁹Ndua mvimani ukulu wa Kristu weni uzidi mahara. Mtendi aga su mmemiziwi na ukamirika woseri wa Mlungu.²⁰Na vinu kwakuyi yomberi kaweza kutenda kila jambu zaidi ya goseri gatugarua ama tugawaza kupitila makakala gakuyi yaitenda rihengu mnkati mwetu. ²¹Kwa kuyi yomberi guweri ukwisu gwa kanisa na mu Kristu Yesu kwa viuku vyoseli gwa mashaka goseli. Amina

Chapter 4

¹Kwa ndambu ayi, gambira mfungwa kwanyira ya mtua, niwasii mgendigendi sawa sawa na kushemwa iweriti Mlungu kawa shemiti. ²Mrikali kwa unanagala mkuuru na upole na kuvumilia. pamritorera mu ufiru. ³Mtendi juhudi kufunza umu wa roho mu shifangu sha imani.⁴Kuna shimba yimu na Roho yumu, gambira ndambuya mshemitwi mu haki ya taraja yimu ya kushemwa kwa mwenga. ⁵Nakuna mtua yumu, imani yimu, ubatizu wumu. ⁶Na Mlungu yumu na tati gwa woseli, Nagoseli na mkati mwa goseli.⁷Kwa kila yumu gwenu kapananwi uwezu kurawilana na uwezu wa shipimu sha kristo. ⁸Ndambu ya visoweli ya vitakura; ''Pakagulukiti kumpindi natu,kongeriti mateka mu umanda karaviiti vipawa kwa wantu."⁹Mana yakuyi shishi, "kagurukiti kumbindi nentu", ila kasurukiti viraa mu wega la pasupanu? ¹⁰Yakasakuliti yomberi ndo muntu yulaulii mweni viraa kagurukuti ma mpindi zoseli. Katenditi hangu viraa su uheru wakuyi uweri muvintu vyoseli.¹¹Kristu kalaviiti vipawa gambira avi, wambuyi, watambika, wainjiristi,wachungaji na wafunda. ¹²Katendi hangu kawagangamizia waumini toziya ya lihengu na mashaka goseli,tozia ya kunyawa shimba ya Kristu. ¹³Katenditi hangu mpaka twenga toseli tuweri na umuwera wa imani na mahara ga wana wa Mlungu katenda hangu mbaka tuwezi kukamara gambira walii ya wafikiriti kimun sha Kristu.¹⁴Su natuwera kayi gumbila wana, natuuzurirwa kayi aku na aku. Su natutora kayi na upopu wa mafundu, kwahira za wantu katika ujanja wa uzyanga upotozizia. ¹⁵Badala yakui atuweri kwa nakaka mu ufiru na kukula zaidi munjila zoseli mkati mwakuyizyeni ndo mtuyi gwa Kristu. ¹⁶Kristu katutuliti pamuhera mushimba zoseli za waumini muungamanishwa pamuhera na kila kiumbi su kuwera shimba zoseli zikuli na kurijenga weni mu ufiru.¹⁷Hangu ntakura alina wasii mu Mtua na mtenda kai gambira wantu wa maisi gamonga ntambu yawagenda genda mu ugalambuka gwa mahala gau. ¹⁸Mahara gau gaturwa mugiza wawinga kulawa muukomu wa Mlungu tozia ya uzigizigi yauwera nkati mwau na ukamara wa muyu gwau. ¹⁹Waona ndili soni walilavia weni kwa ukondora mamutendu gau madoda mu kira ntambu ya uwongu.²⁰Kumbiti avi ndo mrifunda ndiri kuhusu Kristu. Nirihora kuwera mpikana kuhusu yomberi . ²¹Nirihola kuwera muhera mfundwa kwa yomberi , ndambu ya uwera unakaka mukati mwa Yesu. ²²Lazima mvuri mambu goseri yakagendagenda na mwenga ga makashu. Ya ulela kwa matamata ya uzyanga genu.²³Mvuri utu wenu wa makashu su mtendi syai mu Rohu za mahara genu. ²⁴Mtendi hangu su muwezi kuvala utu wa syayi ya kufiririzwa na Mlungu. Gunyawiwa muhaki na uheru nakaka.²⁵Hangu, guturi kutali uzyznga ."Muyoweli unakaka kila muntu na pakagwera 0pakuyi."Tozia tuwera washirika kwa kila yumu na muyaguyi. ²⁶Muheri na maya ila na mtenda vidoda, "Mshenji na guzyera pamuhela na maya genu. ²⁷Namumpa ibilisi nafasi.²⁸Yoseli na kiwa lazima kareki kuwiwa. Badala yakuyi katendi lihengu. Leni mota mumawoku gakuyi su kawezi kumtendera muntu yakawera na mahitaji. ²⁹Visoweru vidoda na virawa mumromu mwenu. Badala yakuyi , visowelu lazima vilawi mumilomu yenu yakafiriziwa kwa mahitaji, kuwa pananamota wali ya wapikanila. ³⁰Namu msonizia Rohu mnanagala gwa Mlungu. Ndonkwa yomberi mturirwa muhuri toziya ya lishaka la ukombora .³¹Lazima mturi kutari kutama koseri , mtiti, maya,maakomangu na maigirangu pamuhela na kiloa ntambu ya ukondoru mweni waheri mwenga kwa mwenga. ³²Muweri na lusungu mlekaziana vidoda na mwenga kwa mwenga.Gambira Mlungu mu Kristu. Ndambu ya kuwalekazia mwenga.

Chapter 5

¹Hangu muweri wantu wa kumsakura Mlungu, gambira wana wakuyi yakawafila. ²Mgendigendi mu pendu, viraa gambira Kristu ndambu ya katufiliti twenga, kajilaviiti mweni tozia ya twenga. Yomberi kawiti sadaka na matambiku , kuwera nunkiru ya kumfirizia Mlungu.³Zinaa na udoda woseli na matamata gadoda navikatwa kayi, ndambu ya ifiriziwa kwa walii waamini tu, ⁴pata makaliziu nagakatwa, matakuru ga uzigaziga ama mizaha ya kuaibisha geni gafaandiri, badala gakui iweri shukrani.⁵Muweza kuwera na unakaka gwa kuwera na zinaa, udoda ama yakatamaniti,ayu ndo yakatendera shinyagu ,kahera mahara woseli muufalme gwa Kristu Yesu na Mlungu. ⁶Nakakuzyanga muntu yoseli kwa visoweru tozia mambu aga, maya ga mlungu gakwiza kwa wana ya wajimira ndiri. ⁷Hangu naguwera pamuhera nau.⁸Kwa kuwrera mwenga makashu mweriti giza, kumbiti vinu muwera langata kwa mtua. ⁹Hangu mgendigendi gambira wana wa mlangala. Kwa kuwera bwaju gaulangala gajumuisha uherepa woseri, haki na unakaka. ¹⁰Gusakuli shilii sha shifurahisha kwa Mtua. ¹¹Naguwera ushiriki mu lihengu la giza ziwerandiri na matunda, badala yakuyi gutuli mwaziu. ¹²Kwa kuwera mambu gatendeka na womberi mumafifu ndo soni natahata kugatula.¹³Mambu goseli gapagubuturwa na nuru, kuwera mwaziu, ¹⁴kwa kuwera kila shintu shigubutula shiwera nuruni hangu uzumba ayi,"gwimuki, ya gugonja na gugoloki kulawa wafu mu Kristu akahelepi kumbini kwaku."¹⁵Hangu muweri makini ndambu ya mgendela, su gambira wantu wahera mahara bali gambira werevu. ¹⁶muukomboi muda kwa kuwera mashaka ni ga vidoda. ¹⁷Namuwera wazigizigi . badala yakui, muvimani mwenga ufiru wa Mtua.¹⁸Namlew2a kwa mvinyo, wongera mu maagakiziu , badala yakuyi mmemaziwi na Rohu mnanagara. ¹⁹Mtakuli na kila yumu gwenu zaburi na ukwisa, na nyimbu za rohoni .Mwimbi na kukwisa kwa moyo gwa Mtua. ²⁰Daima gulavii shukrani mu mambu goseri muritawi la Kristu Yesu Mtua gwetu kwa Mlungu. ²¹Mlilavii maweni kwa kila yumu kwa mamonga kwa ligoya la kristu.²²Wadala, muliusii kwa waparu wenu , gambira kwa Mtua. ²³Kwa ntanbu ayi mparu ndo mtui gwa mdala, gambira yakawera mtuyi gwa kanisa . Ni mropola gwa shimba. ²⁴Gambira likanisa ndambu ya liwera pasi pa Kristu, viraa wadara lazima watendi hangu kwa waparu wau mu kila shintu.²⁵Waparu, muwafiri wadala wenu gambira Kristu yakarifiriti likanisa mweni kwa ajili yakui. ²⁶Katenditi hangu su liweri taifa kalitakasiti kwa kugulula na mashi mu shisoweru. ²⁷Katenditi hangu su kwamba wawezi kujiwakilisha mweni likanisa tukufu, poti na lidoa wala waa au shintu shirifana aga, badala yakui ni takatifu liwerandiri na kosa.²⁸Kwa njila ilailii, waparu wafirua kuwafira wadara wau gambira shimba zau.yulii yakampenda mdala gwakuyi karifila mweni. ²⁹Kwahera hata yumu yakakalalila shimba yakuyi . Badala yakuyi huurutubisha na kuufira, ntambu ya Kristu ya karifiriti likanisa. ³⁰Kwakuwera twenga ndo washirika wa shimba yakuyi.³¹"Toziya ayi mparu akawareki tati gwakui na mau gwakui na akaweri pamuhera na mdara gwakui na wawili awa awaweri shimba yimu" ³²Au hauweri ufifika kumbiti ntakula kuhusu kristu na likanisa. ³³Kumbiti kwa yumu gwenu lazima kumfiri mdara gwakuyi gambira mweni , na mdara lazima kaweli na ligoya kwa mparu gwakuyi.

Chapter 6

¹Mwawana muwatii walela wenu mu Mtua ,tozia ayi ndo haki. ²"gumuheshimu tati gwaku na mau gwaku "(maana ayi ndo amri ya kwanza yeni ahadi), ³"su iweri heri kwa mwenga na muwezi kurikala maisha gatangala kumpindi mu nchi."⁴Na mwenga mwa watati, namuwakalalisha wana wenu na kuwasababishira maya, badala yakui, muwareli mu maonyu na maragalilu ga Mtua.⁵Mwe watumwa muweri watiifu kwa watua wenu pasi panu kuligoya ligoya nkuru na kashashatika kwalyoga ilawa mumoyo wenu. Muweri watiifu kwau ndambu ya mtila Kristu. ⁶Unanagala wenu na uwera palia wapalu wenu ndambu yawalola ili kuwasekaziya.Badala yakui, iweni wananagala gambira wantumintumi wa Kristu.Mtendi ufiru wa Mlungu kulawa mumoyu yenu, ⁷Muwatumikiri kwa mioyu genu goselikwa kuwera mumtumikia Mtiua na si binadamu, ⁸mfirua kuvimana kuwera mkila sitendu shiheru muntu yakashitenda, hakanki mafupu kulawa kwa Mtua paiwera mtumwa ama muntu huru.⁹Mwenga watua mtendi havi kwa watumwa wenu. namuwatizia pamvimana kuwera yomberi yakaweza kumbindi.Pamvina kuwa kwahela upendeleu nnumba mwakui.¹⁰Upereru wakui, muweri na makakala mu Mtua na uwezu wa makakala gakuyi. ¹¹Mvali silaha zoseri su mpati kugoroka kumberi na hira za shetani.¹²Kwa kuwera nkondu yetu ndo yamuazi ndiri na vinofu ila ndo zidi ya falmi na uklora urima wa Roho na ukola mrima wa pasu panu wa ukondora na giza zidi ya pepu mu pahara pandi. ¹³Hangu mvali silaha zoseli za Mlungu su mpati kugoroka zidi ya ukondora mushipindi ashi sha ukondora. Baada ya kumarila kila shintu, mgoroki kwaugangamara.¹⁴Uperuru wakuyi mgoroki kwa ugangamala.Mtendi hangu baada ya kuwera mtawi mkanda mu unakaka na haki kifuani. ¹⁵Mtendi hangu pamuhera namvali utayari mumaguru mwamu na kushibelwa shisoweru sha Mlungu kwa imani. ¹⁶Mokola hali pamtora ngau ya imani, yaiwera kunyamazia misali ya mkondora.¹⁷Mvali kofia ya wokovu na upanga wa Roho , geni ndo Mlungu. ¹⁸Pamuwera na marua na sara. Mruwi kwa Roho kila shaka kwa uvumilivu woseri na marua tozia ya waamini woseli.¹⁹Mrui tozia yangu , su mpanawi ulagiragi kwa niutata mlomu mwangu. Mruwi kwa kuwera namaniziwi kwa unakaka ya ufifitiki kuhusu shisoweru sha Mlungu. ²⁰Tozia ya shisoweru sha Mlungu neni ndo balozi yantantirwa mu nyororu su kuwera munkati mwau ntakuli kwa uganga mara ntambu yafirua kutakula.²¹Kumbiti mwenga viraa mmani mirandu yangu na ndambu ya igenda , Tikiko mrongu gwangu ya nimfirua na ntumintumi mwaminika kwa Mtua , akawamkanizii kila shintu. ²²Nimlagalila kwenu kwa kusudi ali maalumu, su kuwera mvimani kuhusu twenga kawezi kuwakola maoku mu miyoyu yenu.²³Panga iweri kwa warongu wangu na ufiru pamuhela na imani kulawa kwa Mlungu Tati na Mtua Yesu Kristo. ²⁴Neema iweli pamuhera na woseri ya wamfila Mtua Yesu Kristo kwa ufiru ulaulii ya uhowandiri.

Philippians

Chapter 1

¹Paulo na timotheo, wantumintumi wa Kristo Yesu kwa walii wawatengiti katika Kristo walikala Filipi, pamuhela na wawalolela na wawagolokela. ²Neema na iweri na mwenga na amani ilawa kwa Mlungu Tati gwetu na Mtua gwetu Yesu Kristo.³Numshukuru Mlungu gwangu kila panuwakumbuka mwenga mwawoseri. ⁴Mara zoseri katika kila liwombi lyangu kwa ajili yenu mwenga mawoseri huwa nasekerela panuwaaaluwina. ⁵Nana shukrani zivua kwa sababu ya kulikala kwenu kataka injili tangu lishaka la kwanza mpaka lelu. ⁶Nana hakika handa yomberi yakanzishiti lihengu liherepa mnumba mwenu hakaendelei kuimalila mpaka lishaka lya Mtua Yesu Kristo.⁷Ni sawa kwa mwenga kulipikanila hangu pampindi penu mwenga mawoseri kwa sababu niwatula mulitoga mwangu maana mwenga mweriti washirika wayagui katika neema katika kukutawa kwangu na katika kukutetea na kuthibitisha kwangu kwa injili. ⁸Mlungu ni shahidi kwangu ntambu yaniwa na shauku pampindi pa vyenu vyoseri katika unumba wa ufiru la Kristo Yesu.⁹Na nduwa handa ufiru wenu uwongereki zaidi katika maarifa na kwerewa koseri. ¹⁰Nduwa kwa ajili ya alii muweri na uwezu wa kupima na kusagula mambu gawili bora sana. Pia nankuwalawila ili muwi waheri na muwera na likosa lyoseri katika lishaka lya Kristo. ¹¹Na pia ili wawanienezii na lilunda la haki lipatikanika katika Yesu Kristo, kwa ukwisa na sifa ya Mlungu.¹²Vinu walongu wangu, mfila mvimani handa , mambu galawiriti kwa neni yagatenditi injili iyendelei sana. ¹³Hangu ina vifungu vya neni katika Kristo , vimanikanika kwa walinda wa ikulu goseri na kwa kila muntu pia. ¹⁴Na walongu watangala katika Mtua, kwa ntambu ya kuntawa, wawazyangazyanga na kujera kulitakula linenu kwahera liyoga.¹⁵Baadhi kweli handa kumtangazirz Kristo kwa ufitini na magomvi, na handa wamonga kwa nia iherepa. ¹⁶Walii wamtangazira Kristo kwa ufiru wavimana handa wantuliti apa kwa ajili ya kutetea wa injili. ¹⁷Bali wamonga wamtangazila Kristo kwa ubinafsi na nia idoda guzani handa wasababishiti matatizu kwa neni katika minyonyoro ya neni.¹⁸Kwa hiyu? njali ndili aidha njira paiwera na kwa hila au kwa umwaziyu, Kristo hawamtangazi, na katika ali twankusekelela ; yina, nakusekelela. ¹⁹Handa hangu mvimana ya kuwaali lijega kufugalilwa ka neni lijambu ali halilawili kwa sababu ya kuluwa kwenu na msaada gwa litoga wa Yesu Kristo.²⁰Kulingana na kuherepa kwangu ya kweleweka na nakaka ni handa, monandili soni .Badala yakui kwa ujasiri woseri , handa aiwera mashaka goseri na vinu, herepa kwa Kristo hawamgolosii katika nshimba yangu, paiwera katika ukomu au katika kufua. ²¹Handa hangu kwangu neni, kukala ni Kristo kufua ni faida.²²Lakini handa kukala kwa nshimba ya kulela litunda katika lihengu lyangu, kwa hiyo nivimana ndo ndili la kusagula. ²³Maana wansukuma sana na mawazu aga mawili. Nina hamu ya kuleka nshimba na niwi pamuhera na Kristu, nhitu ambashu ni sha thamani sana sana. ²⁴Ingawa gubaki katika nshimba ayi ni lijambu la muhimu sana kwa ajili yenu.²⁵Handa hangu nana uhakika na pampindi pa alii, nuvimana nankubaki na kugendelela kuwa pamuhera na mwenga mawoseri, kwa ajili ya maendeleu na kusekera ya imani yenu. ²⁶Na ayi haijegi kusekera kwenu nkulu, katika Kristo Yesu. Kwa sababu ya neni hawongeri, kwa sababu ya kuwerea kwangu tena pamuhera na mnweni. ²⁷Mtakiwa kulikala maisha genu katika mwenendu guherepa ikupasayu injili ya Kristu .Mtendi hangu ili paniza kuwalola au panizandili, mpikanili handa muna litoga limuhera pamshindanira imani ya injili kwa pamuhera.²⁸Na wawatisha na shintu shoseri ushawatenda na wamadui wetu. Ayi kwu ni ishara ya kubogoyola bali kwenu ni ishra ya kumlopola kulawa kwa Mlungu. ²⁹Kwa maana mwenga wawapeni kwa ajiri ya Kristo, si kwa kumjimira tu, bali na kwa matesu pia katika yomberi. ³⁰Kwa maana mwana migogoru ila ilii handa muwoniti kwa neni na mpikanira handa nanau hata vinu.

Chapter 2

¹Paiwera handa kutulila litoga katika Kristo. Paiwera handa faraja kulawa katika ufiru wakuwi. Paiwera handa ushirika wa litoga. Paiwera handa rehema na lisungu. ²Muimalili kusekera kwanga kwa kunyasula yumuhera pamuhera na ufiru umuhera. Pamuwera wapamuwera katika litoga , na kuwa ng'anji yimu.³Namtenda kwa peke yenu na kulivuna. Iweri kwa kunyenyekera pamuwaona wamongo handa bora zaidi ya mwenga. ⁴Kila yumu gwenu nakatola mahitaji gakuuri mweni, handa hangu kajali mahitaji ga wamonga.⁵Muweri na nia gambira yakiwiti nayi Kristo Yesu. ⁶Gambira yomberi na sawa na Mlungu. Su kajalindiri handa sawa na Mlungu ni shintu sha kulikolela nashi. ⁷Badala yakui, kalisulisia mweni. Kaloliti liumbu lya ntumi. Kalinyenyekela katika mfanu gwa mwanadamu. Kawonikaniti mwanadamu. ⁸Yomberi kalinyenyekeliti na kaweriti kajimira hadi kufua, kafua na msalaba.⁹Hangu basi Mlungu kamjgwisiti sana kampiti litau likulu lipititi kila litau. ¹⁰Katenditi hangu ili handa katika litau lya Yesu kila linungunu ling'ong'unali. Manung'unu ga wawera kumbinguni na wawera pa kumpindi wa ardhi n apasi pa ardhi. ¹¹Na katenditi hangu ili handa kila lilimi lisharti lijimiri handa Yesu Kristu ni Mtua, kwa ukwisa wa Mlungu Tati.¹²Handa hangu basi, walongu wangu wafirua wa neni handa ya mjimira mashaka goseri, si tu katika kwiza kwangu su vinu na zaidi sana handa kwa hera kwiza kwangu, kutenda lihengu uwokovu wenu maweni kwa lyoga na kutetemeka. ¹³Handa hangu ni Mlungu yakatenda lihengu mnumba mweni ili kawawezesha kumana kutenda mambu galii gamfilizia yomberi.¹⁴Mtendi mambu goseri bila kulalamika na kulitakuzia. ¹⁵Mtendi hangu ili handa nawawalaumu na kuwera wana wa Mlungu waaminika wahera iawama. Mtendi hangu ili handa muweri nuru ya dunia, katika shizazi sha walema na wadoda. ¹⁶Mulikoli sana linenu lya ukomu ili kwamba niwerina sababu ya kukukwisa lishaka lya Kristo. Kisha hanerewi handa ntugiti ndiri buli wala ntaambikiti ndiri buri.¹⁷Su handa hangu waniniti handa sadaka pampindi pa dhabihu ya imani ya mwenga, na nsekela pamuhera na mwenga mawoseri. ¹⁸Hela hangu na mwenga pia msekelela na msekerela pamuhela na neni.¹⁹Su hepera handa mtua Yesu kumtuma Timotheo kwa mwenga handa karibuni, ili ili kwamba mudahi kutenda litoga panuvimana kumambu genu. ²⁰Handa hangu nahela yamonga yakandola gambira yakana maya nakaka kwa ajili ya twenga. ²¹Wamonga woseri ambau manuwatumi kwa mwenga wansakula mambu gau weni tu, na siyu mambu ga Yesu Kristo.²²Lakini muvimana thamani yakui, kwa sababu handa mwana ntambu ya kumuhudumia Tati gwakui, ntambu ya katumikiti pamuhera na neni katika injili. ²³Hata hangu hanitulimbiri kumtuma kunongora pindi tu panewera shishi shankurawira kwaneni. ²⁴Lakini nina hakika katika Mtua handa kwamba neni na mweni pia nankwiza ulavinu.²⁵Lakini nilihola ni muhimu kumuuziya kwenu Epafradito. Yomberi ni mlongu gwangu na katenda lihengu myangu na askari myangu, mjumbi na ntumi gwenu kwa ajili ya mahitaji gangu. ²⁶Kwa sababu kaweriti na lyoga na kafiliti kuwa pamuhera na mwenga mawoseri, kwa kuwa mpikiniriti handa kaweriti kaluwala. ²⁷Maana nakaka kaweriti kulwala sana shiasi sha kufua. Su Mlungu kamuonera lusungu na ufiru au iweriti ndili pampindi pakui tu , su hata hangu iweriti pampindi pakui tu, su hata hangu iweriti pampindi pakui tu, su handa nawera na huzuni pampindi pa huzuni.²⁸Handa hangu nankumuuzia kwenu haraka ntambu ya iwezekana ili kwamba panumuonaku kai mpati kusekelela na neni haweri wambusia wasi wasi. ²⁹Manu karibishi Epafradito katika mtua kwa kusekelela kwaseri nauwaheshimu wantu gambira yomberi. ³⁰Kwa hangu kaweriti kwa ajili ya lihengu lya kristu handa kakaribiiti kufua. kahatalishili maisha gakui ili kundopola neni na kutenda shilii ambashu muwezeti nduli kutenda katika kukudunia neni handa mkala kutali neni.

Chapter 3

¹Hatimaye, walongu wangu msekeleri katika Mtua. monandili usumbufu kuwaandikia tena visoweru galagalii aga mambu hagawapi usalama. ²Muliloleli na ng'ang' muliloleri na watenda lihengu wabaya. Muliloleri na walii walikata nshimba zau. ³Kwa ntambu ayi twenga yina tohara. Twenga yina huwa tumluwa Mlungu kwa msaada gwa litoga. patuli vunira katika Kristo Yesu, na twenga twahera ujasiri katika shimba.⁴Hata hangu makuriti na wantu wa kutuhepelela nshimba ayi, nena mawezi kutenda zaidi. ⁵Kwani watairiti lishaka lya msheshi , niukiti katika likabila la Waisraeli. Ni kwa likabila la Benjamini. Ni Mwebrania na Waebrania . Katika kumalila haki ya sheria ya Musa niwiti, Farisayo.⁶Kwa kuliluma kwangu nilitesiti likanisa. Kwa kujimira haki ya sheria, nehera lawama kisheria. ⁷Lakini handa mambu goseri ganigaoniti handa ya faida kwangu neni nigawalangiti handa kadoda kwa sababu ya kummana Kristo.⁸Kwa kweli nankuwalanga mambu goseri kuwa hasara handa ubora wa kummana wa Kristu Yesu Mtua gwangu. Kwa ajili yakui ndekiti mambu goseri, nigawalanga handa kadoda ili numpati Kristo ⁹na wamoni mnumba mwakui nahera haki yangu na mweni kulawa katika sheria bali na nayi haki ili ipatikaniti kwa imani katika Kristo ilawa kwa Mlungu yomberi msingi kataka muimani. ¹⁰Vinu mfila kummana yomberi na makakala ya kuzyuka kwakui na ushirika wa matesu gakui. Mfila wambadilishi na Kristo katika mfano wa kufua kwakui, ¹¹angalau ndahi handa na kumheperela katika kuzyuka kwa wafuwiti.¹²Siyu kweli handa tayari nigapatiti mambu aga au handa weriti nkamilika katika aga bali najitahidi ili ndahi kupata shilii shanishipatuli na Kristo Yesu. ¹³Walongu wangu, mani handa mperiti kupata mambu aga. Bali ntenda jambu limu: niliyuluwa ga kumberi nagalola ga kulongolu. ¹⁴Nkazana kufikila lihengu kusudi ili mpati zawadi ya pampindi pa wito wa Mlungu katika Kristo Yesu.¹⁵Twa woseri tiwiti tukalila lihengu owokovu, tupaswa kilihola mambu ayi. Na paiwa yomonga pakalihola, kwa ntambu ayi iwiti tofauti kuhusu lijambu liseri, Mlungu katika Kristo Yesu. ¹⁶Hata hangu hatua ifikila na tugenderi katika mtindu agu.¹⁷Walongu wangu, munjeri neni. Muwaloleri kwa makini walii wagelelili kwa mfanu kwiwiti ntambu yetu. ¹⁸Watangala waishi ni walii ambau mara zitzngala nuwagambeleni, na vinu niwagambira kwa masozi watangala waishi handa maadui wa lipinjika wa Kristo. ¹⁹Mwisho gwau ni kubogoyola. handa hangu Mlungu gwau ni mtima, na shiburi shau kunashi katika soni yau walihola mambu ga mudunia.²⁰Bali uraia wetu wa kumbinguni am,baku tumhepelera Mlokozi gwetu Yesu Kristo. ²¹Hakagalamuli nshimba zetu zidhaifu kuwa handa nshimba yakui ya ukwisa ; kwa kudaha kula kulii umdahizia kuvimana vintu vyoseri.

Chapter 4

¹Ntambu ayi wafiluwa wangu muwatamani ambau ni kusekelela na litaji lyangu mgoloki nakaka katika mtua , mwenga wamaganja mfiluwa. ²Nakusihi gwenga Eudia , pia nakusihi gwenga sintike , gumuuzii maganja ya imani kati yenu , kwa sababu mwenga vyoseri viwili muunganiti na mtua. ³Kwa kweli niwagambili pia mwenga watenda lihengu wayangu , muwasaidii awa wadala kwa kuwa watumikiti pamuhera na neni katika kueneza injili ya mtua patuwela na kelementi panuhera na wantumi ntumi wamonga na mtua , ambau matua gau wagandiki katika shitabu sha uzima.⁴Katika mtua mashaka gaseni tena hantakuli msekeleli. ⁵Upoli wenu na umani kani kwa wantu waseri mtua kakaribu. ⁶Namulisumbua kwa lijambu loseli badala yakui mtendi mambu genu gaseri kwa njira ya kusali , kulua na kushukuru, na mahitaji genu gaminiki kwa Mlungu. ⁷Basi amani ya mtua iweti nkulu kuliku ufahamu woseri, hailoleli matoga na mawalu genu kwa msaada Kristo Yesu.⁸Su, walongu wa neni, mulikoli sana mambu goseri gana umwaziyu, heshima, haki, kuherepa, ufiru, na galii gana taarifa iherepa, yana busara, pamuhera galii ga mulitaji kumzuma. ⁹Mugatekelezi mambu galii gamjifunziti, gamwakiti gampikaniliti nagalii gamugaoniti kwa neni na Tati gwetu wa iyimani hakaweri mwenga.¹⁰Nanayi furaha nkulu sana pampindi penu katika Mtua gwa kwa kuwa mwenga mugalola tena nia ya kulihusisha kwa mwenga pampindi pa kuluwa kwangu. Kwa kweli, paalapa pa Kwanza mtamaniti kunijali kwa mahitaji gangu japu mpata ndili fursa ya kunisaidia. ¹¹Ntakula ndiri hangu ili kujipatia kwa ajili ya mahitaji gangu. Ntambu yanilifundishiti kurizika katika haki zoseri. ¹²Gwelewi kulikalakatika hali ya kupungukiwa na pia katika kuwa na hali ya vitangala. Katika mazingira goseri aga neni nijifunziti siri ya ntambu ya kuliya ya wakati wa kuvikuta na ntambu yaha kuliya wakati wa njala yaan vitangala na kuwa muhitaji. ¹³Ntaha kutenda aga kwa kundahiziya na yomberi kampiti makakala.¹⁴Hata hangu, mtenditi viherepa kulikala na neni katika dhiki za neni. ¹⁵Mwenga wafilipi muvinamana handa mwanzu gwa injili pambukiti makedonia,kwa hera likanisa ziweziti handa mambu galusu kulavia kwanka isipokuwa mwenga peke yenu. ¹⁶Hata paweriti Thesoslonika,mwengu muntumiti msaada zaidi ya mara yinu kwa ajili ya malitaji gakuwi. ¹⁷Gugolosii handa nankusakula msaada. bali ntakula ili mpati matunda gajega faida kwa mwenga,¹⁸Nankiti vintu vyoseri, na vinuwamemiziya na vintu vitangala . na nkiti vintu vyenu kulawa kwa epafradito. ni vintu viherepa vyana kununkila mithiriki ya kunukila . vyeni vijimila ambavyu vyoseri ni sadaka imuherepera Mlungu. ¹⁹Kwa jili ayi, Mlungu hakawamezii mahitaji genu utajiri wa ukwisa wakui katika Yesu Kristo. ²⁰Vinu kwa Mlungu na tati gwetu uweri ukwisa masha na mashaka. Amina.²¹Salamu zangu zimkili kili yakajimila katika Kristo Yesu. wafiluwa wa weliti nnawa hapa nuwala msiani. ²²Pia waumini woseri tapa nuwalamsieni , ila walii wa ifamilia ya kaisari. ²³Na vinu neema ya mtua getu Yesu Kristo iwi na matoga genu.

Colossians

Chapter 1

¹Paulo, ntumi gwa Yesu Kristo kwa ufiru wa Mlungu na Timotheo mrongu gwakuyi, ²kwa waamini na warongu waaminika mu Kristu yawaweriti Korosai. Neema iweri kwa mwenga na ponga kulawa kwa Mlungu Tati gwetu. ³Tulavia shukrani kwa Mlungu, Tati gwa Mtua gwetu Yesu Kristu, na hatuwaliwili mara kwa mara.⁴Tupikanila imani yenu kulawa kwa Yesu Kristu na ufiru ya muwera nagu kwa woseri walii ya wabaguliti tosiya Mlungu. ⁵Mwana ufiru au toziya heperu ya unakaka ya lituritwi kumbindi toziya yetu. Mpaniliti kuhusu heperu ali l;a unakaka pambeli mwa shisoweru sha unakaka, shisoweru sha Mlungu. Ambayi yiza kwa mwenga. ⁶Injili ayi ilela matunda na itangala mu ulimwengu woseli. Iweriti itenda hangu mkati mwenu viraa kwa njira lishaka la mpikaniliti na kulifunda kuhusu neema ya Mlungu mu unakaka.⁷Ayi ndo injili ya mrifundi kulawa kwa Epafra, Mfirua gwenu ntumintumi muyetu, mweni kawela ntumintumi mwaminika gwa Kristu badala ya twenga. ⁸Epafra, katenda guvimanika kwa twenga ufiru wenu mu Rohu.⁹Kwa ntambu ayi ufiru au, kwa njila ya lishaka la twanjiti kupikanila hangu, tuleka ndiri kuwa luwila. Tuweriti turua memiziwi na imaniwa ufiru wakuyi mulitoga goseli na umani wa kirohu. ¹⁰Tuweriti turua kuwela amgenditi mu uwepelu wa Mtua mu nira zifurua. Tweriti twanguluwa mabwaju mu kira shitendu shiheri na amuweli mmaha ga Mlungu.¹¹Tulua muwezi kutulwa makakala mukila uwezu kulinganila na makakara ga ukwisa wakuyi uweperu na ustamilivu woseli. ¹²Tulua tuwera kwa nemelu amlavii shukrani kwa Tati, mwenga muweli na pahala pa urithi wa waaminika mu nuru.¹³Katulopola kulawa mu ukola mlima wa giza na kutuhalizia mu ufalmi wa mwana gwakuyi mfiriziwa. ¹⁴Mu mwana gwakuyi kwana ukombola, ulekaziwa vidoda¹⁵Mwana ni mfanu gwa Mlungu yakaonekana ndiri. Mu shipatandira sha unyawa woseli. ¹⁶Kwa kuwera vintu vyoseli vinyawiti, vilii vyaviweliti kumpindi na viweriti pasi, vya vionakanika na vilii vionekanika ndiri. Paviwela vya enzi ama vya ukola mrima au ukola mlima ama ya uwera na makakala vintu vyoseli vinyawiti na yombeli toziya ya twenga. ¹⁷Yombeli kaweriti pumberiti pumberi pa vintu vyoseri, na muyomberi vintu vyaseri vilibatatira pamuhela.¹⁸Na yomberi ndo mtuyi gwa shimba ndo likanisa, yombeli ni kwanya mushipanjila kulawa kwa waliyawahoiti hangu, kana nafsi ya kwanja muwamu mwa vintu vyoseli. ¹⁹Kwa kuwera Mlungu kafiruziwiti su utimilika wakuyi woseri ulikali munkati mwakuyi, ²⁰na kuvitura vintu vyoseli kwakuyi munjila ya mwana gwakuyi. Mlungu katenditi ponga kupitila mwazi lipingika lakuyi. Mlungu kavituliti vintu vyoseri pamuhela kwakuyi mweni, paiwera vintu vya pasipanu ama vintu vya kumpindi.²¹Na mwenga viraa, kwa muda gumu mweliti wahenga kwa Mlungu na mweriti wakondoru wakuyib mumahala gakuyi na mumatendu gakuyi. ²²Viraa vinu kawatura pamuhela mwenga munshimba yakuyi kupitia mu kuhoa. katenditi hangu ili kuwajega mwenga mu unanagala. Uwera ndili na laumu na bila lidosari kulongoru kwakuyi. ²³Pamwenderea na mu imani, mgolosiwitwi na kuwela bthabiti,poti kumuhusia kutali kulawa mu utalajiu la ujasiri mu injili ya mpakaniliti. Ayi ndo injili ibweliti mku kila muntu ya kanyawitwi pasi pa mbingu, Ayi ndo injiri kuwela kwanguneni, Paulo, niwela ntumintumi.²⁴Vinu sekelers ndambiku yangu toziya yenu. Na neni ntimiza mushimba yangu sha shipungura mu ntabiku ya Kristu toziya ya shimba yakuyi yeni ndo kanisa. ²⁵Neni na ntumintumi gwa likanisa ali telatela na lihengu lya mpananitwi kulawa kwa Mlungu toziya yenu,kushi memaziya shisoweru sha Mlungu. ²⁶Agu ndo unakaka wabada yaufifikiti kwa shinja shitari na kwa viuku ila vinu ivugulilwa kwa woseri ya waamini yomberi. ²⁷Ni kwa walii weni Mlungu kafiriti kuvugula ndambu ya uwera urunda wa uweru wa bada ya nakaka agu muwamu mwa maisi ndo kuwera Kristu kawela mu nkati mwetu, ugangamala yauwelu ya wiza.²⁸Ayu ndo tumbwelela na kumfunda kila munu mkamilifu mu Kristu. ²⁹Kwa ntambu ayi, neni nkamalila na kujitahidi kulinganila makakala gakui ya itenda lihengu munkati mwangu kwa makakala.

Chapter 2

¹Kwa kuwera fila mvimani ndambu yaniwera mutabiku zivua toziya yenu, kwa woseli wawera Laodikia nakwa woseli waona ndiri sheni hangu mushimba. ²Ndenda lihengu su miyoyu yau iwezi kunemelela kwa kujengwa mu ufiru na mu urunda woseli wauvua wa nakaka ga mahara, mukivina baada ya nakaka ya Mlungu mweni ndo Kristo. ³Mu yomberi hanja zoseli za ligoya mu hekima ififwa.⁴Ntakula hangu su kuwera muntu yoseli na kiza kuwatendera hila ya otuba yeni ushawishi. ⁵Tembera na pamuhera ndiri na mwenga mu nshimba ila napamwela na mwenga mu Rohu nana furaha kuwona utaratibu wa mwenga uherepa na makakala ga imani yenu mu Kristu.⁶Ndambu ya mumwarika Mtua Kristu, mugendigendi mu yomberi. ⁷Mugagangamiziwi mu yomberi na munyawi mu yomberi mgangamiziwi mu imani ndambu ya mfunditwi na kutawa mu shukrani zivua.⁸Mroli kuwera muntu yoseli na kuwabata kwa visoweru vyakuyi kwa uzyangu kurawilana na malavilu ga wantu, kuringanila na kanuni za pasipanu, na kulinganila ndili na kristu. ⁹Kwa kuwera mu yomberi ukamilika woseli wa Mlungu ulikala mu nshimba.¹⁰Mwenga mmemwaziwa mu yombeli. Yombeli ni mtuyi gwa kila uwezu na ukola mlima. ¹¹Muyomberi vilaa mtaiwiritwi mu tohara ya itendwitwi ndiri na muntu mu ulaviu wa shimba ya nyama, ila mutohala ya Kristu. ¹²Mfintiritwi pamuhela na yomberi mu ubatizu. Na kwa njira ya imani mu yomberi mfufuliwitwi kwa makakala ga Mlungu, yakamfufuiti kulawa mu kuhoa.¹³Na pamweliti msokela mu madoda genu na kutailiwa ndiri mushimba zenu, kawatendeiti hai pamuhela na katulekazia vidoda vyetu vyoseli. ¹⁴Kafutiti mahoru ga madeni ya ilembwiti, na taratibu ziweriti kumbeli na twenga. kausiiti gaseli na kuikomela mu lipingiti. ¹⁵Kausiiti makakala na ukola mlima.Kagatuliti mwaziu na kagatenda kuwera shereku ya ushindi mu injili ya lipingiku lyakuyi¹⁶Kwa ntambu ayi, muntu yoseli na kawahukumu mwenga mu kuliya au mukulanda, ama kuwera lishaka la shereku ama mwezi gwa syayi, ama mashaka ga sabato. ¹⁷Avi do vivuli vya mambu ga giza, kumbiti shiini ndo Kristo.¹⁸Muntu yoseli na wampoka lifupu lyakuyi kwa kulitumbila unyenyekevu kwa kuwa guila malaika. Muntu gwa ndambu ayi kingira mu mambu gaonikiti na kushawishiwa na mahara gakuyi na kushawishiwa na mahara gakuyi ga nshimba. ¹⁹Yomberi kabata ndiri mtuyi. Ni kulawa mu mtuyi gwa shimba yoseri kupitira viungu vyakuyi na mihongu kuturwa pa mawera, na kula ya kulaviitwi na Mlungu.²⁰Paiwela msokela pamuwela na Kristu mu tabia ya pasupanu hashi mlikala gambira ya mkutendela pasu panu. ²¹Nmkora, ama kulawira ama kulawalila ama kubada? ²²Aga goseli gaamuriwa toziya ya uhalibisia ya wiaza na matumizi kurawila na magambiziu na mafundu ga wantu. ²³Lagilu ali zana ligoya la deni ya zinyawilitwi kwa ugweka na unyekevu na matabisiu ga shimba, kumbiti zahera maana zidi ya matamataga shimba.

Chapter 3

¹Paiwela kayi Mlungu kawa fufula pamuhela na kristo mu gasaguli mambu ga kumbindi ambako kristo kalikala mu liweku la kuumi gwa Mlungu. ²Gurihori kuwela mambu ga kumpindi, Si mambu ga pasi. ³Kwa kuwela kasokela na maisha genu gafifwa pamuhela na kristo mu Mlungu. ⁴Lishaka kristo paka woneka, ambayi ni maisha genu, su mwenga viraa amwoneki nayombeli mu ukwisa.⁵Kwa hangu mugafifi mambu goseli mu nchi yani zinaa, udoda shauku idoda, na mata mata, gadoda ni ibada ya sanamu. ⁶Ni kwa jiri ya mambu aga ukalipa wa Mlungu ai weliyiza kumpindi ya wajimira ndiri. ⁷Ni kwajiri ya mambu aga mwenga viraa mgenditi genditi mu aga na mulikaliti mu aga. ⁸Viraa vinu ni lazima mugausii mambu aga goseli yaani, ghazabu, maya, nia idoda, kwingila, na visowelu vidoda. Yavilawa mu mromu mwenu.⁹Na mlizanga mwenga kwa mwenga, kwa kuwela mvula mu wenu wa makashu. ¹⁰Mvula utu wasyayi, ambau ya utenda syayi mu kulawilana na mfanu gwa uli yaka mnyawiti. ¹¹Mumaisha aga kwahela Myunani na Myaudi, kutahiriwa na kutotahiriwa, yakasoma, na yakasoma ndiri, ntumi ntumi na yakawela ntumi ntumi nduri, Su badala ya kuyi kristo ni mambu goseli mu goseli.¹²Gambila wasyagulwa wa Mlungu, wanana gala na, wafiruzi wa, muliviki atu uheri, ukalimu unyenyekevu, upoli na uheperu. ¹³Mlitoleli mwenga kwa mwenga. Murihurumiri kira muntu na myaguwi . Gambira muntu pakalala mika zidi ya myaguyi, kamsamei kwav ntambu ilaili ambayi mtua katusa meiti twenga. ¹⁴Zaidi ya mambu aga goseli, muwelinna ufiru, ambau ndo shigezu sha ukumilika.¹⁵Ponga ya kristo iwa rongozii mu mwoyu yenu.Iweliti ni kwa amani ili kuwela mshemwa kwa shimba yimu muweli na sukari. ¹⁶Na visowelu vya Mlungu virikari mnkati mwenu na kushauliana mwenga kwa Zaburi, nyimbu, na nyimbu za murohu mwimbi kwa shagwmu bmwoyu yenu kwa amani. ¹⁷Na shuseli sha mshitenda mu manenu ama mu matendu, mtendi goseli mu litau la mtau. Mampi shukrani Mlungu tati kupitila yombeli..¹⁸Muwa nenekali wapalu wenu gambira ya ipendeza mu mtua. ¹⁹Namwenga, wapalu muwafili wadara wenu, na muwela wakalipa mnkati mwau. ²⁰Mwa wana, uwatii, wazazi wenu mu mambu goseli, maana ndo ipendeza mtua. ²¹Mwa wa tati na muwasonzia wana wenu ili kuwela nawiza kukata tamaa.²²Mwa watumwa muwatii watua wenu mu shimba kwa manu goseli,Si kwa huduma ya masu gambila wantu wa kulifulahisha tu,bali kwa moyu gwa nakaka. ²³Shoseli sha mtendi, mtendi kalawa mu nafsi gambila kwa mwana damu. ²⁴Mvimana kuwela amwanki lifupi la umiliki kuwala kwa mtua ni kristo mtua ya mumtumikira. ²⁵Kwa ndambu yoseli ili yaka tenda guhela haki akanki hukumu kwa matendu yagahela haki paka tenditi, na kwa hela ufiru.

Chapter 4

¹Watua, mlavii kwa wantumi mambu ga haki na gaadilindiri. Mvimana kuwera viraa mwakuyi Mtua kumbindi.²Mwendelei kuwela thabiti mu maruwa. Mulikali masu su mu ali kwa shukrani. ³Mrui pamuwera toziya ya twenga viraa su Mlungu kavuguli mlangu toziya shisoweru, katakula handa ya nakaka ya Kristu.Toziya na ali ntatilwa mnyororu. ⁴Na mluwi su nwezi kutula lipala hela, ndambu ya mfiriziwa kutakula.⁵Mgendi kwa ligoya gambira ya walii wakunja , na kukombora wakat. ⁶Visoweru vyenu viweli vya neema lishaka loseri, na ganogeli munu majira goseri, su mpati kuvimana ndambu ya mfirua kumropola kila muntu.⁷Kwa mambu galii ganihusu neni, Tikiko hakagatendi gamaniki kwa mwenga. Yomberi ndo mlongu yanimfira, ntumintumi mwaminika , na ntumintumi muyetu mu Mtua. ⁸Nimlagalila kwa mwenga tiziya ya ali, kwamba muweza kuyamana mambu kuhusu neni naviraa kawezai muwakola mawoku. ⁹Nimragalila pamuhera na Onesimo mlongu gwenu mfirua na mwaminika , na yumu gwenu. Awagambalila kila shintu shashiwera panu.¹⁰Aristako, mtawalila muyangu, kanguwalamsia, viraa na Marko mwipa gwa Barnaba ya mwankiti utaratibu kulawa kwa kuyi,"paiwera kiza kwenu, mu mwanki," ¹¹Na viraa Yesu yakashemitwi Yusto. Na viraa Yesu yakashemitwi yusto . Awa kweku yau gwa tohala ndo watenda lihengu wayangu toziya ya ufalme wa Mlungu . Wawera faraja kwa neni.¹²Epafra kawalamsia,. Yomberi ndo yamu na ndumi ndumi gwa kristo, Yombeli katenda bidi nau maruwa su muwezi kugoroka kwa waminika na kuhakikishwa kukamililika. Mamu firu goseli ga Mlungu. ¹³Kwa kuwera shuhudia kuwera kutenda lihengu kwa bidii toziya yenu kwa walii ya wawela laodekia, na kwa walii ya wera Hierapali. ¹⁴Luka ulii mganga mfiriziwa na dema kanku walamsia.¹⁵Muwa lamsii walongu wangu ya wawera laodekia na nimfa, na kanisa lili la liwera mu numba yakuyi. ¹⁶Luhamba ali palikantwa mu wamu mwenu likantwi viraa kwa kanisa lawaodekia . Namwenga viraa mu hakikishi mwangu luka nkahta luhamba ali kulawa laodekia. ¹⁷Mtakuli kwa Arkipo , '' murori huduma ilii yeni gwa nka kwa mtua kuwera kufiriziwa kuitimiza .''¹⁸Hamsili ali kwa mawaku gangu gamweni paulo. guihori minyololo yangu . Neema na iweri na mwenga.

1 Thessalonians

Chapter 1

¹Paulo, Silwano na Timotheo mulikanisa la wathesalonike mu Mlungu Tati na Mtua Yesu Kristu. Neema na amani iweri na mwenga.²Tulavia shukrani kwa Mlungu kila mara kwa ajili ya mwenga mwoseri wakati patuwakanta mu maombi getu. ³Twanguikumbuka bila koya kulongolu mwa Mlungu pa Tati gwetu lihengu lyenu lya imani, juhudi ufiru, na uhepareru wana ukankamara kwa ajili ya kulongolu mu Mtua Yesu Kristu.⁴Walongu wawafira na Mlungu, tuvimana ushemi wenu. ⁵Na ntambu injili ya twenga ntambu iziti kwa mwenga si kwa linenu tu, bali vilavi mu makakala, katika Rohu Mnanagala, na mu uhakika. Kwa ntambu ayi, muvimana vilavi twenga tuweriti wantu wa ntambu gashi miongoni mwa twenga kwa ajili yenu⁶Muweriti wantu wa kutujegera twenga na Mtua, handa yamwankiti linenu mu taabu kwa usekareru ilawayu mu Rohu muheri. ⁷Na matokeu gakuyi, muweriti mfanu kwa woseri mu Makedonia na Akaiya ambau waamini.⁸Kwa kuwera kulawa kwa mwenga, linenu lya Mlungu lieneakoseri na si tu Makedonia na Akaiya gweka yakuyi. Badala yakuyi, mu kila mahali imani yau mu Mlungu imema koseri, na matokeu gakuyi tufirandili kuzumba shintu. ⁹Kwa kuwera womberi weni waarifu ujiu wetu kwa uweriti wa ntambu ga kati yau. Wangusimulila ntambu yamgalamkiiti Mlungu kulawa mu sanamu na kumtumikila Mlungu yakawera hai na gwa kweli. ¹⁰Walaviiti habari kuwera mwangumhepa mwana gwakuyi kulawa mbinguni, yawamfufuriti kulawa kwa wahowa. Na ayu ni Yesu, yakatutula huru kulawa mu gadhabu yangukwiza.

Chapter 2

¹Kwa kuwa mweni maweni muvimana, walongu, kuwera kwiza kwetu kwa mwenga uweriti ndiri bure. ²Muvimana kwamba kumwanzu tutesekiti na watutenditi kwa nsoni kulii Filipi, handa muvimana. Tuweriti na ujasiri mu Mlungu kuzumba injili ya Mlungu hata mu tabu zivua.³Kwa maana mahusia ga twenga galawana ndili na ubaya wala mu vidoda, wala mu hila. ⁴Badala yakuyi, handa vilii yatujimilikiti na Mlungu na kutwamini injili, su ntambu ya kutuzumbayu. Tuzumba si kwa kuwasekaziya wantu lakini kumsekaziya Mlungu. yomberi gwekw gakuyi nda yakasungulila matoga getu.⁵kwa kuwa tutumii ndiri manenu ga kujipendekeza woseri woseri, handa muvimanavi, wala gutumiiti ndili manenu haanda shisingiziu mu tamaa , Mlungu ni shahidi gwetu. ⁶Wala tusakulitindiri ukwisu wa wantu, waka kulawa kwa mwenga wala kwa wamonga. Metudahi kudahi kupendelewa handa mitumi wa Kristo.⁷Badala yakuwi tuweliti wapoli kati ya twenga handa mau pakawafariji wana wakuyi mweni. ⁸Kwa njila ayi tuweriti na ufiru kwa mwenga, tuweliti radhi kuwashirikisha si tu injili ya Mlungu bali vilavi na maisha getu weni kwa kuwa muwera wafirwa wa twenga. ⁹Kwa kuwera walongu, mkumbuka lihengu na zitabu zetu.Pashiru na pawala tuweriti twangutenda lihengu. kusudi na twiza kumlemela yoseri yulii. Wakati awu, tuwahubiliti injili ya Mlungu.¹⁰Mwenga ni mashahidi, na Mlungu vilavi ni kwa uheri wa ntambu ga, haki, na ndala lawama ntambu ya tugenditi weni kulongolu yetu nuwena shishi. ¹¹Hela hangu, muvimana ni kwa ntambu ga kwa kila yumu gwenu, handa tati ntambu yakaweri kwa wanawakui tuwahimiziti kuwapanana moyu. Tulishuhudihiti. ¹²Kwamba iwafiriti kugenda handa uweriti ushemi wena kwa Mlungu, yakawasheriti mu ufalumi na ukwisu wakuyi.¹³Kwa ntambu ayi twangumshukuru Mlungu vilavi kila lisaa. kwa kuwera wakati pa mwankiti kulawa kwa twenga ujumbi wa Mlungu mulipikaniliti, mpikaniliti si handa visoweru vya wanadamu.Badala yakuyi, m2ankiti handa kweli niweriti, shisoweru sha Mlungu. Ni shisoweru ashi ambashu shitenda lihengukati ya mwenga mwamini.¹⁴Kwa hangu mwenga, walongu, muweri wantu wa kujera makanisa ga Mlungu gaweriti mu Uyahudi mu Kristo Yesu. Kwa hangu mwenga vilavi mtesekiti mu mambu galagalii kulawa kwa wantu wenu, handa iweriti kulawa kwa wayahudi. ¹⁵Waweriti Wayahudi, ndo wamlogiti Mtua Yesu pamwela na wambuyi. Ni Wayahudi ambau watuwingiti tulawi kunja. Wamherepela ndili Mlungu na ni maadui kwa wantu woseri. ¹⁶Watuleweriti natuzumbana mataifa ili wapatia ili wapatikuwalopola. Matokeu gakuyi ni kwamba wendendera na vidoda vyau. Mwishu gadhabu yiza kumpindi yau.¹⁷Twenga, walongu, tuweriti tulitenga na mwenga kwa muda mfupi, kinshimba, si mu litoga. Tutenditi kwa makakala getu na kwa shauku kuu kuwalola nsheni zenu. ¹⁸Kwa kuwera tufiriti kwiza kwenu, neni Paulo, kwa mara yimu na mara yamonga, lakini shetani katuweraliti. ¹⁹Kwa kuwera kujiamini kwa twenga na shishi kwa kulongoru, au kusekarera, au litaji la kalitupulila kulongola za Mtua gwetu Yesu wakati wa kwiza kwakuyi? Je mwenga si zaidi handa waweriti wamonga? ²⁰Kwa kuwera mwenga ni ukwisu na furaha yatwenga.

Chapter 3

¹Kwa hangu, patuweriti tudahandili kuhepalela zaidi, tufikiliti kuwera iweriti vema kubaki kulii Athene gweka yetu. ²Tumtumiti timotheo, mlongu na ntumintumi gwa Mlungu mu injili ya Kristo, kuwagangamalizia na kuwafariji kuhusiana na imani ya twenga. ³Tutenditi hangu ili kusudi nakawapa yoseri yulii wakutetereka kwa wana na matesu aga, kwa kuwera maweni muvimana kwamba tupera kuteuliwa kwa ajili ya ali.⁴Kwa kweli, wakati watuweriti pamwela na mwenga, tulongoliti kuwagambizia kuwera tuweriti pakwegela kupata matesu, na aga galawiliti handa muvimanavi. ⁵Kwa sababu ayi, paweriti ndaha ndili kuhepalera kayi, ntumiti ili kusudi mpati kuvimana kumpindi ya imani yetu. Hugenda mjera kaweriti angalau kawajera, na lihengu lyetu liwera buri.⁶Lakini Timotheo kiziti kwa twenga kulawila kwa mwenga na katujegeriti habari ziheri kumpindi ya imani na ufiru wenu. Katugambiliti ya kuwera mwana ya kumbukumbu iherepa kumpindi ya twenga, na kuwela mfira kutulola handa ambayu na twenga tutamani kuwalola mwenga. ⁷Kwa sababu ayi, walongu tulifarijika sana na mwenga kwa sababu ya imani ya mwenga, mu taabu na matesu getu goseri.⁸Kwa vinu tulikala. handa pamgoloka imara kwa Mtua, ⁹kwani ni shukrani zoshi tumpanani Mlungu kwa ajili yenu, kwa kusekala koseri yatuweriti nayu kulongiru mwa Mlungu kumpindi yenu? ¹⁰Tulua sana pashiru na paluala ili tudahi kuzilola nsheni zenu na kuwongerela shashipungula mu imani yenu.¹¹Mlungu gwetu na Tati mweni, na Mtua gwetu Yesu katulongizii njila yetu tufiki kwetu. ¹²Na Mtuwa kawatenditi mwongreki na kuzidi mu ufiru pamfirana na kuwafira wantu woseri, handa tuwatenderaga mwenga. ¹³Na katendi hangu ili kuigangamaliziya mioyu yenu iweri bila lawama mu liheri kulongoru mwa Mlungu gwetu na Tati gwetu mu ujiu wa Mtuwa Yesu pamwela na watakatifu wakuyi woseri.

Chapter 4

¹Hatimaye, walongu, twawapanana moyu na kuwasihi mu Kristo Yesu, handa ya mwankiti maelekezu kulawa kwa twenga ndambu mufiravi kugenda na kumwelepela Mlungu, kwa njila ayi vilavi ng'endi na kutenda zaidi. ²Kwa kuwera mvimana ni maelekezu ga shi gatuwapananiti kupitila Mtuwa Yesu.³Kwa kuwera aga ndiyu mapenzi ga Mlungu: ugululilu wenu kwamba muepuki zinaa, ⁴kwamba kila yumu gwenu kavimana ntambu ya kukolela mdala gwakuyi mweni mu utakatifu na heshima. ⁵Na guwera na mdala ajili ya tamaa za nshimba (handa mataifa wammanandiri Mlungu). ⁶Na kapalapa muntu yoseli yakavuka mipaka kumkosela mlongu kwa ajili ya jambu ali kwa kuwera Mtuwa yomberi yakana kulipa shiasi mu mambu goserri aga, handa yatuwera gulongoleri kuwakanya na kushuhudia.⁷Kwa kuwera Mtuwa katushemiti ndili vididiya kwa uheri. ⁸Kwa hangu yakalilema ali kwalema ndili wantu, bali kamlema Mlungu, yakawapanana Roho Mheri gwakuyi.⁹Kuhusu ufiru wa walongu, kwahel haja ya muntu yoseri kukulombera, kwa kuwera wawafundisha na Mlungu kufirana mwenga kwa mwenga. ¹⁰Hakika, mtenditi aga goseri kwa walongu waweriti Makedonia yoseri, lakini twawasihi, walongu mtendi hata na zaidi. ¹¹Twawasihi mfiri kulikala maisha ga utulivu, kujala shughuli zenu, na kutenda lihengu mumawoku genu, handa tuwaamuliti. ¹²Gutendi aga ili gudahi kugendela weri na kwa heshima kwa walii waweriti kumja ya imani, ili naguperela hitaji loseri.¹³Tulema mwenga mwelewi iweriti ndili , enyi walongu, kumpindi ya awa wagonjiti, ili namwiza kuhuzunika handa wamonga waweriti ndili na uhakika kuhusu wakati wiza. ¹⁴Iwapu twanguamini kuwera yesu kafuiti na kufufukiti kayi, hela hangu Mlungu hakawajegi pamwela na Yesu awa wagonjiti mauti mu yomberi. ¹⁵Kwa ajili ya aga tuwagambira mwenga kwa shisoweru sha Mtuwa, kwamba twenga tuweriti hai tutakaokuwepo wakati wa kwiza kwakuyi Mtuwa, hakika hatuwalongoleri ndili walii wagonjiti mauti.¹⁶Kwa kuwera Mtuwa mwenu hkasuruki kulawa mawinguni. Hakizi na uziwi likuu, pamwela na liziwi lya mahoka mkuu, pamwela na parapanda ya Mlungu,nau wafuiti mu Kristo hawafufuliwi kwanza. ¹⁷Kisha twenga tuweriti hai, tusigariti, hatuungani mu mawingu pamwera nau kumlaki Mtuwa hewani kwa njila ayi hatuweri na Mtuwa shaka zoseri. ¹⁸Kwa hangu mulifariji mwenga kwa mwenga kwa visoweru avi.

Chapter 5

¹Vinu, mu habari ya muda na nyakati, walongu, mwahera haja handa shintu shoseri shirebwi kwa mwernga. ²Kwa kuwera mwenga maweri muvimana mu usahihi ya kuwera lishaka la Mtuwa yiza handa mwivi pakizapu pashiru. ³Palii wazumbapu kwana " amani na usalama", ndipo ubongonyolu huwizila gafla. handa ushungu umwizilavyu mau yakana yinda. Hawatahepuka kwa njila yoseri.⁴Lakini mwenga, walongu mwapalapa ndili mu ligiza hata lishaka lilii iwiziri handa mwivi. ⁵Kwa maana mwenga woseri ni wana wa uheri na wana wa paluhara twenga wanandili wa pashiru au wa muligiza. ⁶Hangu basi, natugonja handa wamonga ntambu ya wagonja bali tukeshi na kuwera masu. ⁷Kwa kuwera wagonjau hugonja pashiru na walewau walewa pashiru.⁸Kwa kuwera twenga ni wana wa paluara, tuweri masu. Tuvali ngau ya imani na ufiru, na kofia ya shums , ambayu ni uhakika wa ulopoleru wa wakati wizau. ⁹Kwa kuwera Mlungu katusagulitindili kumwanzu kwa ajili ya gadhabu, bali kwa kwank ulopolu munjra ya Mtuwa Yesu Kristo. ¹⁰Yomberi ndiyu yakatufuiliti ili kwamba, patuwera masu au tugonja, hatulikali pamwera na yomberi. ¹¹Kwa hangu, farijianeni na kunyawana mwenga kwa mwenga, handa ambayu mtendaga kala.¹²Walongu, twawaluwa muwamani walii watumikau miongoni mwenu na walii waweriti kumpindi ya mwenga mu Mtuwa na walii washauri. ¹³Twawaluwa vilavi, muwamani na bkuwapanana heshima mu ufiru kwa sababu ya blihengu lyau.muweri na amani miongoni mwenu mwenga maeni. ¹⁴Twawasihi, walongu: muwakanyi wagenditi ndili mu utaratibu, muwapanani moyu wakatiti tamaa, muwatangi waweriti wanyongi, na muweri wavumilivu kwa woseri.¹⁵Mloli nakapalapa muntu yoseri yakalipa udoda kwa udoda kwa muntu yoseri. Badala yakuyi mtendi gaweriti maheri kwa kila yumu gwenu na kwa wantu woseri. ¹⁶Msekereki mashaka goseri. ¹⁷Mluwi bila kureka. ¹⁸Mumshukuru Mlungu kwa kila lijambu, kwa sababu aga ndo mapenzi ga Mlumu kwa mwenga mu Yesu Kristo .¹⁹Namumdoziya rohu. ²⁰Namuudharau umbuyi. ²¹Mugajeri mambu goseri. Mulikori liweri liheri. ²²Mgatili kila muonekanu wa vidoda.²³Mlungu gwa amani kawakamilishii mu uheri. Rohu, nafsi na nshimba vigubalikwi pasipu mawaa mu kwiza kwakuyi Mtua Gwetu Yesu Kristo. ²⁴Yomberi yakawashemiti ni mwaminifu , na yomberi yakana kutenda.²⁵Walongu, mutuluili vilavi. ²⁶Muwalamsii walongu woseri kwa libusu liheri. ²⁷Nawasihi katika Mtuwa kwamba ibarua ayi waisomi na walongu woseri. ²⁸Neema ya Mtua gwetu Yesu Kristo iweri pa mwera na mwenga.

2 Thessalonians

Chapter 1

¹Paulo,Silwana, na Timotheo, kwa numba ya Mlungu kwa Wathesalonike mu Mlungu tati gwetu na Tati Yesu kristo. ²Neema na yeri kwenu na amani ilawiliti kwa Mlungu tati gwetu na Tati Yesu kristu.³Itubidi tumu gambiri asanti Mlungu mashaka gaseri kwa ndambu yetu,ndambu yana tutendi kwa ndambu yana tutendi kwa ndambu ayi inani yetu ikura sana na ufiru wetu wongeleki utangara. ⁴Hangu taweni tuyoweri kwa ufahari kumbindi kwetu mu numba ya Mlungu .Tutakula habari ya saburi yetu na imani yatunai mumatesu goseri. ⁵Hai ndo rilangalilu ya kwahela haki ya Mlungu matokeo ga haga ni twenga watuwarangariri mukuvumilia kwingira muufalme wa Mlungu kwa ajili yau twenga twa mumatesu.⁶Kwa kuhera ndo hii kwa Mlungu kuwauzirira ntabiku kwa walii ya wawatabisia , ⁷na tuwapanani ziraha zivua watutesi pamuhera na twenga .Akatendi hangu wakati wakurigubutuna kwakui Tati Yesu kulawa kumbindi pamuhera na mahoka na makakara gakui. ⁸Su murirangalilu la motu kuuyazia shisasi kwa woseri wammanandili Mlungu woseri wajimilitin ndiri iniri ya Tati gwetu Yesu.⁹Awapati shida kweli kwa kwagamila mashaka goseri ndabu ya kwabugulitina lwingula gwa Tati na ukwisu na makakara goseri. ¹⁰Akatendi shaka vya gwiza su kaswiswi na wantu wakui nakukangashwa na woseri kwa mwenga gutwanga liti kwa mwenga.¹¹Kwa ndambu ayi tumuruwira mwenga mashaka goseri .Tuluwa tuvimana Mlungu gwetu kuwaranga kuhera mshirua kushemwa .Tuwalua kwamba mpati kila njimiru ufiru wa lihengu ya imani ya makakara. ¹²Turua mirandu hai su mupati kurikwisa litau lya mtua gwetu Yesu .Turua kuwela tupati kukwisa ufiru wa Mlungu na Tati gwetu Yesu kristo.

Chapter 2

¹Vinu kuhusu gwiza kwa Tati gwetu Yesu kristu na kuwajojonira pamuhera ili luwi na yomberi liwalua mwenga walungu wetu. ²Ntambu ayi nawawasumbua hela wala kumyumbazia kwa kuyeuka kwa litoga au kwa ujumbi au kwa lihamba iyonekana kumbiti ilawa kwetu , itakula kuwala lishaka lya Tati tayali lifika.³Muntu nakawazyanga kwa yaseri hangu hapana iziu rupaka muliguwilu lilawili kwanza na muntu kalema . kumgubatula ili kwanza na muntu kalema .Kumgubatula,ili mwana gwa kubogoyola ⁴.Ayu ndo kalema yomberi kulikwisa yomberi kumbera Mlungu na shoseri ya waandaiti. Na matokeo gakui ,kulivaga mmumba ya Mlungu na kulilangazia yomberi Mlungu.⁵Je, mkumbuka ndili handa paweriti na mwenga nuwagambiliti pampindi pa mambu aga? ⁶vinu mvimani shintu shimlewalela,angu kadaha klugubutula kwa lishaka sahihi palifika. ⁷Pa ntambu siri ya uliya muntu kana shididiki yankutenda lihengu nupa vinu,ila tu kwana kamlewalela vinu mpaka pawamuusia panjira.⁸Ntambu ulii kina shididiki pawamgubutula ambayu Tati Yesu kristu hakamwiragi kwa mlomu gwakui .Tati hakamtendi kuwa shintu ndili kwa ugubutulu wa kwiza kwakui. ⁹Kwiza kwa ulii kana shididiki hawakeli kwa sababu ya lihengu lya shetani kwa makakala gaseri . Ishara na mauzaia gwa uwongu. ¹⁰Na uwongu woseri wenye udhalimu . Mambu aga hakuwenaga kwa walii wagamila.kwa ntambu ayi walemi kwanka ufiru wa kweli na ntambu ya kuwalopola kwau. .¹¹Kwa ntambu ayi Mlungu hakawatumili lihengu lidoda ili wajimili uongu. ¹²Matokeo gakui ni ntambu woseri watataliwa,walii ambau wajimiliti ndili ukweli au walii walilekezia katika udhalimu.¹³Lakini ilikupasha kumshukuru Mlungu mara kwa mara ntambu mwenga walongu wakawafiriti Tati .Kwa ndambu Tati kawasaguliti mwenga ,kwamba kupitira gambira kuvumbura ya muwokovu kwa kulilekezia wa litoga na muimani kutuli mwaziyu. ¹⁴Ashi ndo shikwawasemeliti mwenga , ntambu ya kupitila injili mudaha kuupata uheri wa Tati gwetu Yesu kristo. ¹⁵Kwa hangu mlongu ,mgoloki nakaka.muuelewi ili utamaduni wawafundishiti kwa shisoweru au kwa lihamba lyetu.¹⁶Vinu tati gwetu yesu kristo mweni na Mlungu baba gwetu yakatufili na katuipanana faraja ya mashaka yoseri na ujasiri uherepa kwa ntambu ya maishayajayo kupitia neema. ¹⁷Awafariji na kuitenda imara matoga genu mu shisoweru na lihengu liherepa.

Chapter 3

¹Na vinu,walongu,mutuwaliti ntambu handa weru sha Tati lidaha kueneziya handa hangu kwa mwenga. ²Mluwi handa kulopola kulawa mu udoda na wantu , wagalamukiti,kwa ndambu ayi si woseri wawelity na imani. ³Lakini Tati ni mwaminika , ambaye kawakakalamaziya mwanga na kuwagolokela kulawa kwa yuliya mdodaziya.⁴Twana makakala kwa mtuwa tozi ya mwenga,handa mtenda na mwendeleyi kugatendi mambu gatuwalagalila. ⁵Tati kadaha kulongaziya ya mnatoga genu mu ufiru na uuheperu gwa.⁶Vinu tuwalaga,walongu mulitau la Tati Yesu kristo ,Handa mauliusii mlongu yoseri ambayo yakalikala mu maisha ga uleli na intambu galawika ndili na desturi ambazu mwankiti kulawa na twenga . ⁷Kwa ntambu ayi mwenga maweni maweni mmana ni sawa kwamwaenga katujera twenga.Tulikala ndili muwamu mwenu handa walii ambau wawelitindili na uheri. ⁸Tuliya ndili shiboga sha muntu yoseri bila kulipila badala yakuwi ,tulenditi lihengu pashiru na palwala na kwalihengu likamala na shida ,ili natuwela shisanka kwa yoseri mu mwenga. ⁹Tulenditi hangu si kwa sababu twahela ukolomlima badala yakui ,tutenditi hangu ili wakujelwa mfanu gwa mwenga ,kwa ntambu ayi mdai kutuijela twenga.¹¹¹²Lishaka lyatuweliti pamuhela na mwenga tuwalagalila ",paiweriti yumwela gwenu kulema kutenda lihengu ,nakaliya" ¹⁰Kwa ntambu ayi tupikanila kwama wamonga wagendagenda mu uleli miongoni mweni. Vinu nawa tulagalila na kuwagambila mu Tati Yesu kristu ,hangu lazima watendi lihengu ujiya na kuliya shiboga shau weni.¹³Lakini mwenga ,walongu,namfua.Litoga mukutenda gaweliti maherepa. ¹⁴Paiwera muntu yoseli kalema kujimila litau lyetu mu luhamba alu ,muweri masunayu namuwera na ujojoniru pamuhela na yombeli ili ntambu wazewi kuwela na soni. ¹⁵Namtola handa lakini namwonyi handa mlongu.¹⁶Tati gwa amani mweni kawapanani amani mulishaka loseri handa njila zoseri.Tati kaweli na mwenga woseri. ¹⁷Ayi ni salama ya neni ,Paulo mulwoku lyaneni ,handa ni alama mukila luhamba ndambu ya nandikiti. ¹⁸Uheri wa tati gwetu Yesu kristo idahi kuwela na mwenga woseli.

1 Timothy

Chapter 1

¹Paulo, mbui gwa Yesu Kristo, kulinganira na amri ya Mlungu na mkombora gwetu Yesu Kristo yakawera mjasiri gwetu, ²kwa Timotheo mwana gwangu gwa nakaka mu imani: Neema, rehema, na ponga yairawa kwa Mlungu Tati na Yesu Kristo Mtua gwetu.³Ndambu ya nikugambiliti paniukiti kugenda Makedonia gusigali Efeso su guwezi kuwatagarira wantu na wafunda wa ntufurani na watunda mafundu ga gweka. ⁴Viraa wapikanila hadithi na nasaba za ziwerandili na upereru.Haga hujega mabadilishanu zaidi kuriku kuwatanga na kuwendereza mpangu gwa imani kwa Mlungu.⁵Su lengu la ligariru ali ndo ufiru wakumoyo guherepa, mviririherepa, na imani ya nakaka. ⁶Muwamu mwa wantu walikosalelu rihengu wagareka mafundu aga kugara mbukira mumatakura ga izigizigi. ⁷Wafira kuwera wafunda wa sheria kumbiti washimanandili sha watakula ama shawashishitiza. ⁸Kumbiti tujimana sheria heri handa muntu pakaitendera kwa nakaka.⁹Tuvimana kuwera sheria itungwa ndiri kwa muntu ya katenda haki ila kwa waliya yawdega sheria na ugalambuka wantu yawana vidoda na waliya ya wawera Mlungu na wakondora. Itungwe kwa uliya ya walangwa wamau wau na watati wa, tozia walaga, ¹⁰tozia wahumba na wantu wazinzi na kwa walii walopora wayauna kuwatenda kuwera wamanda, nakuwazyanga na kwa mashahidi wa uzyanga na yoseri yakawera mgarambukwa gwa matakulu gau waminika. ¹¹Maelekezu aga galawana na shisoweru shana ukwisa wa Mlungu gweni utekelelwa gweni gwaminika gweni njimira.¹²Nimshukuru Mtua gwetu Yesu Kristu. Yakapanananiti makakara, kwa kuwera kani warangila neni kuwera mwaminika, nakuntula muhuduma. ¹³Weriti muntu gwa kufuru, mtesayi na muntu gwa kulikoma kumbiti mbatiti rehema tozia ntenditi kwa uzigizigi kwa kujimira ndiri. ¹⁴Kumbiti neema ya Mlungu gwetu imani na ufiru ya kuwera mu Kristu.¹⁵Ulagilagi huu ndo wanakaka wagufirua kwanka na woseli, kuwera Kristu Yesu kiziti pasipanu kukombola yawana vidoda. Neni namkondola zaidi ya woseri. ¹⁶Kumbiti tozia ayi mbananitwi rehema mkati mwangu, kwapanja Yesu Kristu kurangazii uvumilivu waseli katenditi hangu handa kielelezu kwa waseri ya wamjimila yumberi tozia ukomu wa mashaka goseri. ¹⁷Vinu kwa ufalme yakawendiri na upereru, yakahoa ndiri, yakaoneka ndiri ,Mlungu gweka yakui iweri heshima na uheru wa mashaka goseri.Amina.¹⁸Ndura ragariru ali kurongoru kwaku Timotheo, mwana gwangu.Ndenda hangu kuringanila na umbuyi yauraviiti makashu kwaku,su guweri mu ngongu weri. ¹⁹Gutendi hangu su guweri na imani na ntambu heri. Muwamu mwa wantu wagarero aga na kwagamizia imani. ²⁰Ndambu ili Himeneyo na Alekizanda weni nawapananiti shetani su kawafundi na wiza kukufuru.

Chapter 2

¹'Awali kwa yoseri fira maruwa na sara na madaya na shukrani vitendeki kwa wantu waseli, ²Toziya ya wafalme na kwa waseli ya wakora mrima, situwezi kurikara makariru ga ponga na tuweri na kunyamara muutauwa woseli na ligoya. ³Ali ndo liheri na lakujimirika kurongoru kwa Mlungu mkombola ngwetu. ⁴Yomberi kafira wantu woseli wakomborwi sukapati kuimana nakaka ya Mlungu.⁵Pakuwera pana Mlungu yumu na kwana mpatanishwi yumu pakati pa Mlungu na muntu mweni ndo kristu Yesu. ⁶Kajilavia mweni kuwera fidia kwa woseli handa ushuda wa mshoka usika. ⁷Tozia ayi neni na mweni ndenditi kuwera Mlungu na ntumi ntumi. ndakula nakaka. zyangandiri neni na mfunda gwa wantu gwa maisi gamonga mu imani na unakaka.⁸Hangu mfira waparu kira pahala warumi na kugolosia mawoku gau na manana gara pota maya na kusha shatika. ⁹Viraavi fira wadara wavari nguu ya zijimilwa na wantu za ligoya na kujizuiya. na wawela na mvili ya zisukwa na zaabu na lulu au mavazi ga galama nkuru. ¹⁰Viraa fira wavali nguu yazifiriziwa na wadara ya wajimira uchaji kupitira mirandu miheri.¹¹Mdara na kurifundi muhari ya uturivu na kwa ujimiru woseli. ¹²Njimira ndiri mdara kufundwa ama kamkoli mlima mpalu ila kakari pa kunyamala.¹³Kwa kuwera Adamu kaumbiti kwanja shaka panu Eva. ¹⁴Adamu kazyangwa ila mdara kazyangwitwi na kamu mu ukondola. ¹⁵Hangu haka kombolwi kupitiiwa kulela wa na handa pawenderea muimamani na ufiru na muutakasu namumahara maheri.

Chapter 3

¹Shisoweru hashi ndo shanakaka paiwera muntu kafira kuwera mgorokera, kafiruziwa kutenda lihengu riheri. ²Su vinu mgorokera na kawera na lawama . lazima kuweri mparu gwa mdara yumu lazima kuweri nakiasi niweni busala yakawera na utaratibu, mkarimu, lazima kuweri na uwezu ngwa kufunda . ³Nakaranda nakawera mgomvi ala mpori, yaka na ponga . Nakafira senti netu .⁴Kafiri ziwa kugorokera weri wantu ya wanumba yakui mweni . Nawana wakuyi wafiriziwa kumtii kwa lugoya toseli . ⁵Maana paiwera munfu kamana ndiri kugorokera wanfu wa numba yakuyi mweni hakagorokeri hashi kanisa la Mlungu ?⁶Nakawera mwamini gwa syayi su nakiza kuritumba mweni na kuguira mu utoza gambira mukondola yulii. ⁷Lazima viraa kaweri na sifanjema kwa waseli yawera kunja, su nakiza kangu ila musoni na mtegu gwa mkondora .⁸Mashemasi viraa wafiru ziwa kuwera na ligoya nawawera na matakuru mawiri na walanda kupita kiasi amakuwera na matamata . ⁹Yaweza kutunza kwa dhamiri heri ili Yanakaka ya imani yaigubu turitwi . ¹⁰Waweri wamanika kwanja viraa, Hangu wawezi kukara toziya wahera lawama .¹¹Wadara ntambu ilayi waweri na ligoya . Nawawela waongu . Waweri na kiasi na kwaminika na mabu goseli . ¹²Mashemasi lazima waweri waparu wa mdala yumu . Lazima wawezi kugolokela wali wana wau na numba yau . ¹³Kwa kuwera walii yawatindera wali kupata aganga mara na wahera vikambu waima ya iwera mu Kristu Yesu .¹⁴Nigaremba mambu aga kwa ku, na namatumaini ga kwiza kwaku pakwegera. ¹⁵Kumbiti paiwera nkawa, Nemba su mpati kuvima ndambu ya kugenda genda numba ya Mlungu yeni ndo likanisa la Mlungu ya kuwera mkomu, mpanda na mtanga gwa nakaka.¹⁶Ipinga ndiri kuwera nakaka ya Mlungu yaigubuturitwi ndo nkuru . kawanekanika mushimba, karangaziwa na rohu, kawonekanikana malaika mu wamu mwa maisi na kuyi mirwa na pasu panu nakutorwa kupapindi mu ukwisa.

Chapter 4

¹Vinu rohu kazumba wazi wazi mumasiku gizawamu wantu awaileki imani kuwera makanisa kupika nira roho zizyanga namafunduga kipepu ga yanagafundwi. ²Mu uwongu na unafiki.Dhamiri zau azigalamulwi.³Akawalewereri kuyuga na kwanka viboga vya kaumbiti Mlungu vitumiki kwa shukrani muwamu mwauna wajimila na wavimana nakaka. ⁴Kwa kuwera kira shintu sha Mlungu shakaumbiti. kwahera sha twanka kwa shukrani shi stahiri kubelelwa. ⁵Kwa kuwera shi takaswa kupitira shisoweru sha Mlungu na kwanjira ya maombi.⁶Pagugatura mambu ago parongoru pa warongu, Aguweri ntumintumi guhelepa. ⁷Lakini gazilemi hadithi za dunia zawazifira wadara wazewi.Badala yakui, gulifunzi gamweni katika utaua. ⁸Kwa kuwera mazoezi ga shimba gafaa kidogu, utaua gufaa sana kwa mambu goseli. Hutuza ahadi mu maisha goseli.⁹Ujumbi au ndo wakwaminika na gustahili na kuufila kabisa. ¹⁰Kwa kuwera na sababu ayi twamuku taabika na kutengu kwa makakala nantu. kwakuwera twanau ujasili mu Mlungu yakawera hai, yombeli ni mropola gwa wanta wantu woseli, lakini su kwa wajimila.¹¹Gugazumbi na kuga funda mambu aga. ¹²Muntu yoseli nakazarau ujana waku. Badala yakuyi kaweri mfanu kwa woseli wajimira, kwa mu kwa mu kuzumba, mwenendu,ufiru,uaminifu, na uherepa. ¹³Mpoka paniza, dumu, mukusoma, mu uonya, na mu mafundu.¹⁴Naguipuuza karama ya mnumba mwaku, yawa kupiti kupitira unabii, kwa kuturirwa mawoku wazewi. ¹⁵Gugajari mambu aga. gukali katika aga kukula kuweri dhairi kwa wantu waseli. guzingatii sana mwenendu gwaku na mafundu. ¹⁶Gudumu katika mambu aga. Maana kwa kutenda hangu agulilopori gamweni na walii wa kupakanila.

Chapter 5

¹Nagumkaripila mwana mpalii mzewi . Bari gumtii moyu gambila tati gwaku . guwa tii moyu vikambaku wapalu gambila walongu waku . ²Guwaturi wana wadara wazewi gambira wamau waku, na wana wadara wahinga gambila wadada waku woseli waherepa.³Guwaheshimu wakonja , yawawera wakenja nakaka. ⁴Paiwera mkenja kana wana ama wazukuru, wareki kwanja warifundi karangazia heshima kwa wamtu wa numba yau weni , wareki wawauzilili walera wau maheri , kwakuwera ayi mfirizia nentu Mlungu.⁵Kumbiti mkery nakaka ndo yulii yakarekiwitwi gweka yakuyi.Na yomberi katura litumbiri lakuyi kwa Mlungu mashaka goseri kawera musala na maluwa palwala na pashiru. ⁶Hangu mdara yulii yakatenda utumbo kahoa tembera kawera mkomu.⁷Naguyabweri mambu aga su nawera na lawama. ⁸Ila paiwera muntu kawatunza ndiri warongu wakuyi hususani waliya yawawera mnumba mwakuyi, hususani waliya yawawera mnumba mwakuyi, karema imani yakui ndo mbaya kuliku muntu uliya yakaamini ndiri.⁹Su mdala karembwi muorodha ya wakeya pakawera na umri gwa miaka sitini, na ndo ndala gwa ,paru yumu. ¹⁰Lazima kamaniki kwa matendo maheri, paiwera kawarola wanawakuyi weri ama kawera mkari kwa wahenge, ama kagurula maguru ga waaamini ama kawatanga waliyawateswa, ama kalilavia mweni kwa lihengu liheri.¹¹Kumbiti kwa wakenja wali wamtemba, guremi kuwaremba muorodha wa wakenja.Pakuwera pawingira mu matamata za shimba zau dhidi ya Kristu wafirwa kuyugwa. ¹²Kwa ndambu ayi wingira muhatia pakuwera kuwadega kulavia weni kwanja. ¹³Na vinu wingira mu mazoea ga upweri. Womberi hutyanga numba hadi numba. Situkwamba wareri, ndo walaa wawera wasengenyaji na wirila mumambu ga wamonga wombeli walonga mambu ga yawapaswa ndiri kutakura.¹⁴Neni nfila wadala vijana wayugwi, waleli wana wagolokeli numba zau, su nawampa mnkondu gwau nafasi ya kumshongera kwa ktenda vidoda. ¹⁵Toziya muwamu mwau wamugalambukila shetani. ¹⁶Paiwera mdala yoseli yakaamini kana wakenja su kawatangi ili likanisa na lyelemewa ili liwezi kuwatanga walii ya wawera wakemja nakaka.¹⁷su wazewi walii ya wakola mrima weri walangawiri kuwera wafirua ligoya nentu hasa walii yawatenda lihengu la kufunda shisoweru sha Mlungu. ¹⁸Kwa kuwera shisoweru saha Mlungu shironga," nagumtawa ngombi mlomu pakawera kanguliya shiboga " na " mtenda lihengu kafiruwa kupananwa shisoweru motu shakuyi."¹⁹Nagwenka mashitaka dhidi ya mzewi ila pakawera na mashahidi wawili ama watatu. ²⁰Guwaonyi ya wana vidoda kurongolu kwa wantu woseri su wamonga wasigala pamonga mewatili'²¹Nakuragalila kwa dhati kurongoru kwa Mlungu na kurongolu kwa Kristu Yesu, na Malaika wasagulwa kuwera gusturi lagariru azi pota kusagula shoseri na kutenda shoseri kwa upendereu. ²²Nagumtulila muntu yoseli mawoku kulongola. na gutenda madoda ga muntu yumonga. Ifirua guweri safi gamweni.²³Gufirua ndiri gulandi mashi gweka yakuyi badala yakui gulandi divai kwa mtima na marweli gaku ga mara kwa mara. ²⁴Madoda ga muwamu wantu gamanika kwa ulangala na kurongerela kutozwa. Kumbiti muwamu mwa vidoda giza kulongoru. ²⁵Viraa muwamu mwa mahengu maheri gamanika kwa urangala, kumbiti hata zamonga zififika ndiri.

Chapter 6

¹Walii woseli wawera pasi panira gambira watumwa wawatoreli waparu wau gambira yawana ligoya loseli, wafirwa kutenda hangu ila litawi la Mlungu na mafundu na yigirwa. ²Mtumwa gwa mtua yakaani na wamdharau tozia womberi ndo warongu badala yakui, wawatenderi nentu. Tozia watua wawatanga mahengu gau ndo waamini na wapendwa . Kugafunda na kugabwera mambu aga.³Paiwera muntu fulani kakufunda upotozia na kanka ndiri maelezu getu ga uwaminika, geni ndo visoheru vya Mtua gwetu Yesu Kristo, paiwera wajimila ndiri mafundu lya lyongera muutaua. ⁴Muntu ayu karitumba na kamana ndiri shintu badala yakui, kana mtiti mu shisoweru. Shiweruru ashi shalela wivu, mtiti lijojaniru, shuku mbaya, ⁵na mtiti gwa kila mara pakati pa wantu yawana mahala gaharibika waleka nakaka, walihora kuwera utauwa ndo njira ya kuwera warunda.⁶Vinu utauwa na kuvikuta ndo faida nkuru. ⁷Maana twizandiri na shoseli pasipanu apatutori shoseli kulawa pasi. ⁸Badala yakuyi, twikuti na shiboga na nguu.⁹Vinu su yawawela na ulunda vhuguwa mu mayeru na katika ryambiku.Hugua mu uzigizigi uvua na matamata gadoda, na mushintu shoseli shiwatenda wantu wagamiri mu maangamizi na muhuaribifu. ¹⁰Kwa kuwera hufira sumuni ni kwaya kwa vintu vyoseli vya udoda. Wantu wamuwanamatamata aga, wapotoziwa kutari na imani na walisoma weni kwa huzuni zivua.¹¹Lakini gwenga muntu gwa Mlungu, gugatugi mambu aga. Gufati haki, utauwa ,uwaminifu, ufiru,ustaimilivu,na ugweka. ¹²Gukomi vita weri vya imani gukoleli uzima wa milele wa kushemitwi. yeliti ni kwa sababu ayi kwamba gulaviiti ushuhuda palongolu pa mashahidi wavua kwa shirii shiweriti weri.¹³Nukupa amri ayi palongoru pa Mlungu, yakasabvabisha vintu vyoseri virikali, na parongoru pa Yesu Kristo yakazumbiti nakaka kwa pontio pilato: ¹⁴gutunzi amri hii kwa uwaminifu , pota mashaka, mpaka kwiza kwa Mtua gwetu Yesu Kristu.¹⁵Mlungu akalivunwi kwiza kwakui kwa wakati sahih-Mlungu,mbarikiwa,makakara ga gweka. ¹⁶Gweka yakuyi kalikana milele na yakalikala palangala su wasegelela ndiri.Kwahela muntu yu kaweza kumwona na kaweza ndiri kumrola. Kwakuyi liweli ligowa na uwezu wa milele. Amina.¹⁷Guwagambiri matajiri mu ulimwengu au na walitumba mu na litumbiru ndiri na mirunda. ¹⁸Guwagambiri watendi uheri, watajiriki mu lihengu liherepa, waweri wakalimu na urunda wa kulavia. ¹⁹Munjira ayi hawaritulili misingi iherepa kwa mabu ga giza ili ndo waweri kukora maisha halisi.²⁰Timotheo, gulindi shirii sha wakupananiti guliepushi na visoweru vya uzigizigi na mtiti wanakulipinga vinu vya uwongo hushemwa mahara. ²¹Mu wantu wamu hubwela mambu aga , na vinu su waikosa imani. Neema na iweri pamuhera neni.

2 Timothy

Chapter 1

¹Paulo ntumi ntumi gwa Yesu kristo mu mapenzi ga Mlungu, ntambuilailii na ahadi ya uzima uweriti mnumba mwa kristo , ²Mu timotheo mwana mfinwa, neema, Rehema na imani kulawa kwa Mlungu tati na kristo Yesu mtuwa gwetu.³Nimshukuru Mlungu , ambayu nimtumikila mu nia njema handa ntambu ya wotenditi watati wangu, pankumbuka daima mu maombi gangu . pashiru na. ⁴Paluala mfila kukuubra , Ili kwamba memi na usokareru . Nagakumbuka masozi gatu. ⁵Niwera pawankumbusi ya imani yaku halisi ambayu panu kumberi ikaliti mu bibi gwaku loisi na magwaku yunisi . Na nanahakika ntambu imani ayi ilikala mnumba mwaku vilavi.⁶Ayi ni sababu nakukumbusiya gukwankaniri shipawasha Mlungu shiweriti mnumba mwaku mu njilo ya kutulila mawoku gangu. ⁷Kwa kuwera Mlungu katupananiti ndili roho ya Iyopa , bali ya makakala na nidhamu.⁸Kwa hangu naguuwonera soni ushuhuda kuhusu mtuagwetu, wala gwa neni paulo mtawalilwa gwakuyi. Bali gushiriki matesu mu ntambu ya injiri sawa udaha wa Mlungu. ⁹Ni Mlungu yakatulopoliti na kututula ma witu utakaifu . Katenditi ndili hangu kulingana na lihongu.Iyetu bali kugendana na neema na mpangu wakuyi mwemni. Katupananiti mamba aga ma kristo yesu kabla ya nyakati kwanja. ¹⁰Lakini vinu ulopuluwa Mlungu waugubutula kala mukwizo. kwa mlopozi gwetu kristo yesu. Ni kristu yakaukomishiti mauti na kujega uzima uperandili mu nuru ya injili. ¹¹Kwa isababu ayi wansaguliti kuwera mhubiri ntumintumi na mwalimu.¹²Mu sababu ayi nanguteseka vilavi, lakini nankuona ndili soni kwa kuwera nammana yomberi yamperiti kala kummana kumwamini. Nana uhakika kuwa yomberi kadaha kushigubakila shilii shanimpananiti kwakuyi hata shaka lilii. ¹³Kukumbuki ufanu gwa ujumbi wa waminifu waguupikiniliti kulawa kwa neni, pamwela naimani na ufiru uweriti mnumba ya Kristo Yesu. ¹⁴Mugatunzi mambu maherepa yakakukabithidi Mlungu kupitila Roho mtakatifu yakalikala mnumba mwetu.¹⁵Guvimana ya iwera, woseri walikalau mu Asia wandekiti mulikundi ari wamlaamu Figelo na Hemagene. ¹⁶Mtua kairehemiti numba Onesiforo kwa kuwera mara zivua kamburudishiti na kayoniti ndiri soni minyororo ya neni. ¹⁷Badala ya kuyi, pakaweriti Roma kamsakuliti mu bidii na kampatiti. ¹⁸Mlungu kamjalii kwanka rehema kukiwa kwakayi shaka lilii. Ntambu yakantangiti paweriti Efeso gwenga guvimana vyema.

Chapter 2

¹Kwa hangu gwenga, mwana gwangu, wakutuli makakala mu neema iweriti mnumba mwa Kristo Yesu. ²Na mambu gugapikaniliti kwa neni miongoni mwa mashahidi wavua, gugakabidhi kwa wantu waaminifu. Ambao hawadai kuwafundisha wamonga vilavi.³Gushiriki matesu pamhera na neni, Handa askari mwema gwa Kristu Yesu. ⁴Kwahera askari yakatumika wakati ulaau pakali angila na shughuli za kawaida za maisha aga, ili hangu kamheraperi ofisa gwakuyi mkuu. ⁵Vilavi gambila muntu pakashindana handa mwanariadha, hawampanani ndiri litaji pakashindana ndiri pakafuata kanuni.⁶Ni muhimu kwamba mkulima yakana bidii kaweri gwa kwanza kwanka magau ga mazau yakuyi. ⁷Tafakari kuhusu shanzumba, kwa maana Mtua hakakupanani gwerewi mumambu goseri.⁸Gumkumbiti Yesu Kristu, kulawa uzau gwa Daudi ambayu wamfufuiti kulawa muwahoa. Ai ni kugendana na ujumbi gwangu gwa injili, ⁹ambau muntambu ya au wanguntesa hata kutawalira minyororu handa mharifu. Lakini neno la Mungu walitawa ndiri kwa minyororu. ¹⁰Kwa hangu, naguvumilia mambu goseri kwa ajili ya walii ambau Mlungu kawasaguriti kala, ili kwamba nau vilavi wapati uloporu uweriti mu Kristu Yesu pamhera na ukwisu wa milele.¹¹Usemi au wakwaminika: "Pa iwera tufua pamwera na yomberi, handa patumkana yomberi, na yomberi vilavi, ¹²kama patuvumilia, hatutawali pamwela na yomberi vilavi hakatukani twenga. ¹³Kama patuwera waaminifu, yomberi akabaki kuwera mwaminifu, maana kudaha ndiri kulikana mweni."¹⁴Gwendelei kuwakumbusia kumpindi ga mambu aga, guwaonyi kulongolu ya Mlungu waleki kubishana kuhusu manenu kwa sababu kwahera manufaa mulijambu ali. Kulawana na ali kwapa ubongonyolu kwa walii wapikanilau. ¹⁵Gutendi bidii kulilangazia kuwera gujiminika kwa Mlungu handa mtenda lihengu yakawera ndili na sababu ya kulaumiwa. Mulitumi neno la yina mu usahihi.¹⁶Guliepushi na majadilianu ga shidunia, ambayo huongozaziya zaidi na zaidi ya kudoda. ¹⁷Mjadilianu gau hagasambai handa shilonda mlongu miongoni mwau ni Himenayo na Fileto. ¹⁸Awa ni wantu waukositi ukweli wazumba hangu ufufuo kalaulawiliti. Wagalamula imani ya baadhi ya wantu.¹⁹Hata hangu, msingi imara gwa Mlungu, gugoloka wena, utembi hau, "Mtua kawamana waweriti wakuyi, na kila yakalikunta litau la Mtua ni lazima kalitengi na udhalimu." ²⁰Munumba ya kitajiri, si kwamba kwana vyombu vya dhahabu na shaba tu. Vilavi kwana vyombu vya mitera na udongu. Baadhi ya avi ni kwa matumizi ga heshima na baadhi yakuyi mu matumizi ga heshima ndili. ²¹Paiwera muntu pakalitakasa mweni kulawa mumatumizi ga heshima ndili, yomberi ni shambashana kuheshimika wamtenga maalumu, yakana manufaa kwa Mtua, nawamwandalila mukila lihengu liheri.²²Muzitugi tamaa za ujanani, paguzigendela tamaa za untemba, paguigendela haki, imani, ufiru na amani pamwela na walii wamshemau Mtua kwa mioyu iherepa. ²³Lakini guulemi uzigizigi na maswali ga upuuzi. Su guvimana yakuwera halela kulilewa.²⁴Ntumintumi gwa Mtua katakiwa ndili kulilewa badala yakuyi imfira kuwera mpole kwa wantu woseri. Yakadaha kufundisha, na mvumilivu. ²⁵Ni lazima kuwerazii kwa upole walii wamlemau. Yamkini Mlungu kadahi kuwapanana toba kwa kuimana yina. ²⁶Wadahi kwanka ufahamu kayi na kwepuka mitegu ya shetani, baada ya kuwera wawateta na yomberi kwaajili ya mapenzi yakuyi.

Chapter 3

¹Lakini gwerewi alii katika mashaka ga kumwishu hakuweri na mashaka gakamala. ²Ndambu wantu hawaweli wa kulifila weni, hawaweri wafila mapesa, hawalidumbi, hawavuni, wana utani, wawalema wazazi wau, wahera na kushukuru na vidoda. ³Wahera ufiru wa asili, walema kulikala kwa amani na yoseri, watimbula,wana mpayu,wasinda kulibela, hawaweri kuruga walema viherepa. ⁴Hawaweri walilema, mkaidi hawaweri walifila weni na wafila vidoda kuliku kumfila Mlungu.⁵Kwa kunja hawaweri sheni sha kumfila Mlungu, lakini hawagalemi makakala gakui. Gukali kutali na wantu awa. ⁶Kwa sababu wamonga wau ni wapalu wingiliti mu familia za wantu na kuwazyanga wadala wahera maha, awa ni wadala wamemiti vidoda na hawaweri wawalongazii na mata na kila aina. ⁷Wadala awa walifundisha mashaka goseri, lakini kamwe hawasindi kuufikila kuvimana kwa ilii nakaka.⁸Ntambu iweriti ilii Yne na Yambre wagolokiti kumberi na Musa. Kwa njira ayi awa wa uwongu wagoloka kumberi kwa mwaziyu. Ni wantu wawahalibiti katika mawazu gau, wawalemiti kujimila na imara. ⁹Lakini hawaendelei ndiri kutari, kwa kuwa wazigizigi weni hawamtuli wazi kwa wantu woseri, ntambu iwili wa walii wantu.¹⁰Lakini gwenga kufatiti kumgambila kwangu,mwenendu gwangu, makusudi gangu, imani yangu, kuvumilia kwangu, ufilu wangu na kustahimiliti kwangu. ¹¹matesu, kutama nagapatiti Antiokia, Ikonio na Listra. Mvumiliti matesu bwana kawowoniti katika goseri aga. ¹²Woseri wafira kulikala katika maisha gakumjimira Mlungu katika Kristu Yesu hawawatesi. ¹³Wantu wadoda na wazyangazyanga hawazidi kuwa wadoda zaidi kuwapoloziya wamonga. Wau weni wawagamizia.¹⁴Lakini gwenga gulikali katika mambu gagufunziti na kugajimila kwa uthibiti. Kwa kuwa guvimana kulifundisha kwa gani. ¹⁵Hagummani ya handa tangu udidiki wakui kagamaniti maaandiku maheri, aga hagawezi kukuheshimisha kwa ajili ya wokovu kwa njira ya imani katika Yesu Kristo.¹⁶Kila liandiku watuitula pumzi ya Mlungu. Lifaha kwa matunda gana faida, kwa kugambiragambira kwa kutula uheri, makosa, na na kwa kufundishila katika haki. ¹⁷Ayi ndo ntambu muntu gwa Mlungu kiwi kakamilika akaweri wampa njira zoseri kwa ajili ya kutenda kila lihengu liherepa.

Chapter 4

¹Nangunkupa lilagali alii lana uzotopela palongolu pa Mlungu na Kristo Yesu, yakawela kuwahukumu wiwiti hai na wafuwa , na kwa ntambu ya kugubutulila kwakui na ufalumi wakui. ²Gutakuli shisoweru, guwitayali kwa wakati ufaha na ufahandili, guwagambili wantu vidoda vyau, gukalipi, kulimiza, kwa kuvumilia woseri na mafunda.³Kwa ntambu wakati umonga ambau wantu walitolerandiri mafunda ga nakaka badala yakui hawalisakulili mfunda gwa kuwafunda kulingana na tamaa zawu . Kwa njira ayi makutu gau hagaweri wagakirakira. ⁴Hawoi kupikanila mafundishu ga nakaka, na kugalamukila hadithi. ⁵Lakini gqwenga guwi gwa kukuamini katika mambu goseri, guvumilii gakamala, kutendi lihengu lya ntumintumi, gutimizi huduma yaku.⁶Kwa ndambu neni tayari weriti kumwitira .Muda wa kuuka kwangu gufika. ⁷Nshindwa katika haki, mwendu nugumalila, imani niilinda. ⁸Litaji lya haki walitula kwa ajili ya neni, ambayu bwana kahukumu kwa haki, hakanupi lishaka luilii.Na siyu kwaneni tu bali handa kwa woseri wamhepelela kwa shauku kawonekana kwakui.⁹Gujitahidi kwiza kwangu kanongera. ¹⁰Kwa ntambu Dema kandekera, wagufiliti ulimwengu wa vinu na ugenda Thesalonike, Kreseni kagenditi Galatia na Tito kagenditi Dalmatia.¹¹Luka tu ndo kapalapa na neni gumtoli Marko kizi na yomberi kwani yomberi ni gwa mulimu kwa neni katika kuhuduma. ¹²Numtumiti Tikiko Efeso. ¹³Ilii nguu ambayu nuulekiti Troa kwa Karpo ,paguri zaku gujegi,. pamuhera na vilii vitabu hasa vya ngozi.¹⁴Alekizanda kakuwa shuma kantendiliti vidoda vitangala, Mtua hakamlipi ntambu ya milandu yakui. ¹⁵Na gwenga guliloleri nayu, kwani kagalemiti sana visowelu vyetu. ¹⁶Katika kumjimirila kwangu kwa kwanza, kwahera muntu yakagolokiti pamwela na ga, badala yakuyi kila muntu kandeka, Mlungu nakawawalangila lihatia.¹⁷Lakini Mtua kagolokiti pamwela na neni, kanupiti makakala ili kwamba kupitila kwangu, visoweru wavikanti kwa ukweli na mataifa wapati kupikanila, wandopoliti katika mlomu mwa simba. ¹⁸Mtua hakambusii na matendu goseri gadoda na kundopola kwa ntambu ya ufalumi wakuyi wa kumbnguni. Ukwisa uweri kwakuwi mashaka na mashana. Amen¹⁹Gumlamsii Priska, Akila na numba ya Onesiforo. ²⁰Erasto kabakiti kulii Korintho, lakini Trifimo nimlekiti Mileto kiwiti kalwala. ²¹Gutendi kunongola gwizi kabla ya shipindi sha mpepo. Eubulo kakulamsia, na pia Punde, Lino, Claudia na walongu woseri. ²²Mlungu kiwi pamhera na litoga lyaku, Neema iwe na gwenga

Titus

Chapter 1

¹Paulu, ndumindumi gwa mlungu na ndumi gwa Yesu kristu muimani ya wantu wa kuwasaguliti mrugu. ²Wamulitumbiru la mashaka goseri ambau Mlungu kaweza ndili kutakula uwongu wakazumbiti mashaka goseri . ³Kuweliti mda agu gwafaa, karivugula shisoweru shakui katika ujumbe wakanupiti neni kulizumila. Iniweriti kutenda ndambuhai ya ng'ambiriti Mlungu ngwe wetu.⁴Gwa Tito mwana ya karitumbira kwetu uheru huruma kutoka kwa mlungu tati na gwa Yesu kristu mropora gwetu. ⁵Kwa ndambu ayi na nankukureka krete,kalongiti kutendi vintu vyoseri viweriti gakamilika ndiri na kugatakula kwa wambui wa numba ya Mlungu.⁶Wambui wa numba ya Mlungu katakiwa kaheri lawamu ,mparu na mdara yumu na wana kunanagala wawazumbazii na uzigizigi. ⁷Pamonga kwa mkorerero kwa mgolokela numba ya Mlungu nakowerina laumu nakawera muntu gwa umantu na kasinda kulilewarela.Lazimaekaweli muntu gwa numba ya Mlungu nakaweli laumu.⁸Badala yakui kaweli muntu kaweri muntu gwa kushemera ,yakafira uheri lazima kaweli muntu kana mahara gakui gatimia,kaweli na haki kamcha Mlungu ,yakalitawala mweni. ⁹Kaweli muntu gwa kugolokera mafundu ga kweli ga wamfundishiti ili kaweza kuwa lyangiralyangira kwa mafundu ga herepa na kadai kuwabeba kuwagalamula woseri wamlemiti.¹⁰Kwahangu wagaramuka wa tangara vinuwalii wa tohara manenu gau ni gauzigizigi wawazanga na kuwarongazia wantu mauzigizigi. ¹¹Vinu guwarewareri wantu handa hawa wa mafundi gari gafaa ndili kwa faida za soni na kubomora numba zoseri.¹²Yumu gwau muntu gwa busara kazumbi "Wakrete wana uwongu wahela mwishu ,vidoda navinyama wa wakaripa mreri na washoyu."Vinashawazumba ni ga kweli ,suguwa leweri kwa makakala ili wazumbi ukweli. ¹³Avi visoeri vya nakaka vinuguwa reweri kwa makakara ili wajimiri watakuli ukweli kati muritumbiru.¹⁴Gwenga guleki gulihusisha na hadithi za uwonguza kiyahudi ambazo zana uwongu.¹⁵Kwa wantu woseri waherepa,ni viherepa.Lakini kwa woseri wadoditi na waminiti ndili kwahera shintu shiherepiti kwa ndambu hai wazugau wagadodazia. ¹⁶Wajimira kumana Mlungu lakini mumatendu gau wamrema. Womberi wadoda walema kujimila .Wawakaguliti ndiri kwa ritendu ryoseri liherepa .

Chapter 2

¹Lakini gwenga guyoweri vilii vigendana na maelekezu gamanika. ²Wambui wawe na kiasi,heshima,na busara muimani iherepa katika ufiru na katika kuvumiliya.³Ndambu ila ayi wadala wazewi lazima daima walilangazii weni ntambu ya wajiheshimu, na sikutakula vidoda.Lazima na wawela wantumitumi wa ujimbi. ⁴Gutakiwa gubetula gamlamu gaherepa ili kuwatula wali kwa busara kuwafira wapalu wau na wana wau. ⁵Gutakiwa kuwafundisha handa na busara ,Uherepa kutula uheri pakaya pa Mlungu kujimila kwa wapalu wau weni ikuwela kutenda mambu aga ndambu shisoweru cha Mlungu nawashigilanga.⁶Ntambu ilaayi kumoanana litoga wamtemba wapalu waweli na busara. ⁷Ntambu njila zoseri mulitulili maweni ntambu handa lihengu liherepa na mafunda kulangaziya uherepa. ⁸Muyoweru shisoweru shana afiya na mafunda gawelandili na shidoda, ili handa yoseri kalema kumhaibisha kwa sababu kahera lidoda lyakutenda lumpindi kwetu.⁹Wantumitumi wawajimili watuwa wau ntambu ya kilashintu gutakiwa guwasegizii kwahela kulitakuziya nau. ¹⁰Nagutakiwa kuiwa badala yakui imani yoseri iherepa ndambu ayi kulemba mafundu yetu kumhusu mlungu mlopola gwetu.¹¹Uwawazira wa Mlungu iwoneka kwa wantu woseri. ¹²Hufundisha kulema mambu ga Mlungu ndili na itamaa ya shidunia itukumbusiya kuishi kulikala kwa busara,kwa haki,na handa njila za Mlungu kwa wakati awu. ¹³Lishaka tuhepelela litumaini lyetu lyana baraka,ntambu ya iweri uheri wa Mlungu gwetu mkulu na mlopola gwetu Yesu kristu.¹⁴Yesu kalilaviya mwenikwa ajiri ya twenga ili kutulopola kulawa mu vidoda na kutenda wahelepa kwa ajili ya yombeli wantu maalum wawelina naihamu ya kutenda lihengu liherepa.¹⁵Guyatakuli na kuuyilauyila mambuaga.Guwakalipii kwa nguvu zoseri .Nagujimila muntu yoseli nakukupuuziya.

Chapter 3

¹Uwakumbusii kunanagala wakulu,kujimila kutenda lihengu liherepa. ²Uwakumbusii kuleki mtendela muntu shidoda,walileki kulilewa kuwapa nafasi wantu wa monga ndambu kutenda uliyamlila na kulangazia unanagala kwa wantu woseri.³Kwa kuwa twenga tukaliti mawazo madoda.Ndambu ya tuweliti twagamila na ndambu ya watenditi watawila gwa tamaa zitangala na starehe.Tukalika katika vintu vidoda.Tukalanizwiti nentu⁴Lakini ufiru wa Mlungu uonikiti, ⁵si kwa matendu getu bali kwa uwawizira yakui.Katuopoliti gwa kiuka kwa siayi na litoga liheli.⁶Mlungu kititi litoga liheli pa mbindi petu kwa yesu kristu muokazi gwetu. ⁷Katenditi hashi ili ndambu watuwalangawitina uheri yakui tuwe washirikigwamaisha gwa mashaka goseri.⁸Luhamba ali ndo lanakaka.Nfira mtakula visoweru avi kwashikambaku, ili kwa walimberi wawe na lihengu liherepa katuliti kulongolu kwao.⁹Mukali kutali na matukuru ga uzigizigi.Mambo aga gahela shintu shoseri. ¹⁰Mumlemi yoseriyakajega kulitenga pamuliela. Badala ya lionyu limu na lyamonga, ¹¹muvimani muntu gambila ayu kailekaziya vintu viherepa na kuvitenda vintu vifaa ndili.¹²Panimtumiti kwa kui Artemi au Tikiko, gutendi kalongola gwizi kwa neni Nikapoli nilihola kukala haku shipind shoseri sha mbepu . ¹³Gutendi kalongola kumlagalila Zuena mtalamu wa lagina na Apolo pasipo kupelela na shintu.¹⁴Wantu woseri lazima waligambazii kutenda lihengu iheru ili waleli matunda.¹⁵Woseri walio na neni wakulaambusia.Walambusii walii watufiliti kwa lugona. Uheri uwawizira mwa woseri.

Philemon

Chapter 1

¹Paulo,mtawalila gwa Yesu kristu, na walongu Timotheo kwa Filemoni ,mlongu ganja gwangu na mtenda lihengu pamuhela na gwenga, ²Na kwa afiya dada gwetu na kwa Arkipasi askari myetu, na kwa ukanisa lilii lyaliwonana ukaya kwakui. ³Neema iwi kwenu na amani ilawuya kwa Mlungu tati gwetu na bwana Yesu kristu.⁴Wakati woseri nimshukuru Mlungu .Nikukanta mu maombi gangu. ⁵Nipikanila ufila yaguwiti yaguwiti nayu kwa bwana Yesu na kwa ndambu waumini woseri. ⁶Ndua ndambu ya ushirika wa imani yenu iwi na ufanisi mu ujuzi wa kila shisoweru shiheri shiweriti kati ya twenga na kristu. ⁷Kwa kuwa nna furaha na faraja kwa ndambu ufiru wakui kwa ndambu ya mioyo ya waumini iweriti ya kunyamalika na gwenga ,mlongu.⁸Kwa ndambu ayi,ingawa nana ujasiri woseri mukristu kukugambila gwenga kutenda shili sha gudaa kushitenda, ⁹lakini kwa ndambu ya ufili,badala yakuwi nuwasihi neni ,Paulo yaniwela mbui,na vinu ni mtawalila kwa ntambu ya kristu.¹⁰Niwagambila ndambu mwanagwangu Onesmo, yanimeriti mu vitawalilu vyaneni. ¹¹Kwa ndambu ai kumbeliu fufaati ndili na ndambuayi vina kuherepa gwenga na neni, ¹²Numlagalila yomberi ni gwa litoga lyangu handa kuu ya kwa neni. ¹³Hepela mekagendeleliti kuwela pamuhela na neni, ili kantumikili badala ya neni paniwela mushifungukwa ndambu ya injili.¹⁴Ntambwayi nemiti kutenda ujambu loseri handa iluhusa yaku.Ntenditi hangu handaujambu loseryliherepa nalitendeko kwandambu nakulazimishiti,bali gufiriti mweni kushitenda. ¹⁵Pamonga ni ndambu yawamtengiti na gwenga kwa muda,iweliti hangu ili kaweli na yombeli mashaka yoseri, ¹⁶ili kwa ntambu ayi nakawelakeyi ntumitumi balibora uheri zaidi ya mtumitumi handa mlongu,handa kwa neni na zaidi sana kwakuyi.¹⁷Na hangu handa kumtolela neni muntu gwetu mwanki handa ndambu ya kunanka neni. ¹⁸Lakini ntambu yakakudodela lyambu loseri au gamdai shintu shoseri.Gudai ashi neni. ¹⁹Neni Paulo mbetula kwa liwoku lyangu na mweni neni hanakulipi,Ntakula ndili kwa gwenga handa nukudai maisha gaku hasa. ²⁰Naam mlongu guleki mpati uheri wa Mlungu kulawa kwa gwenga :kulifuraisha litoga lyangu katika kristu.²¹Niweriti na imani kuwera utii wa gwenga na kubetula pamaniti handa hagutendi handa kumbindi ya vilii ntambu yanukuluwa. ²²Wakati au guandai shamba sha wahenga kwa ajili ya neni ,kwa ndambu hayi nilitumbila maombi gaku hanakutwangili hangu ulavinu.²³Epafra , mtawalila myamgu gwa Yesu kristu kakulasha ²⁴na handa gakatenda Marko,Aristarko,Dema,Luka, watenda lihengu pamuhela na neni. ²⁵Uheri wa tati Yesu kristu iweli pamuhela na litoga lyaku.AMINA

Hebrews

Chapter 1

¹Lishaka lipiotiti Mlungu kayoweriti na wambuyi wetu kupitira mambuyi mara zivua na kwa njia zitangala. ²Viraa mu masiku aga tunaga, Mlungu kayoel;a na twenga kupitila mwana gwakuyi, ambaye yakamtumiliti kuwera mrithi wa vintu yoseli, na yakawera kupitila yomberi viraa kaunyawiti ulimwengu. ³Mwanagwakuyi ni nuru ya ukwisa wakuyi, tabia ya gweka ya asili yakuyi na yakendereza vintu vyoseli kwa shisoweru sha makakala gakuyi. Badala ya ukamilika wa kugurulwa madoda, kukalititi pasi pa liyoku la kulia la enzi kulii kumbindi.⁴Kawera kabora kuliko malaika, gambira litawi la kalithi la liwera bora zaidi kuliku litawi lakuyi. ⁵Kwa kuwera ni malaika ga yakawiti kuzumba," ngenga ni gwa mwana gwangu, lelu wela gwa tati gwaku?" Na vinu, "Aweli Tati gwakuyi, na yomberi akaweli mwana kwaneni?"⁶Vinu, wakati Mlungu pakamjegiti mwana gwakwanja ulimwwengun, huzumba, " Wamahoka woseri wa Mlungu lazima wamwabudu." ⁷Kuhusu wamahoka huzumba, |" Yomberi yakawatenda wamahoka wakuyi kuwera rohu, na wantumintumi wakuyi kuwera ndimi za motu."⁸Viraa kuhusu mwana kazumba, " shiti shakuyi sha enzi, Mlungu, ni cha milele na milele. Shiboku sha ufalme waku ni shiboku sha haki. ⁹Guyala haki na gukalala umegaji wa sheria, kwa hangu, Mlungu gwaku, kakupaka mafuta ga sekuseku kuliku wayangu."¹⁰Hapo kwanja, Mtua, guturiti msingi gwa dunia. Kumbindi na lihengu la mawoku gaku. ¹¹Azyagamili, lakini gwenga agwendeleyi. Zoseri azisakal;i gambira nguu. ¹²Aguzibigibigi gambila likoti, na zeni azigalambuki gambira nguu. Lakini gwenga ni yulayulii, na myaka yaku apo ikomi."¹³Su kwa mahoka ga Mlungu kayoela wakati woseri, " gulikali mu lyoku langu la kulia mpaka paniwatenda adui zaku kuwela shiti sha Magulu gaku?" ¹⁴Je, wamahoka woseri si rohu zitumitwi kuhudumila nakutunza walii ya waurithi wokovu?

Chapter 2

¹Kwa ndambu ayi lazima tutuli Shipaumbele zaidi kwa yomberi gali ga tupakaniliti, ili kwamba nikiza kutubagula na yomberi.²Kwamana paiwela ujumbi wa uyowelela na mahoka ni halali, na kila kosa na uasi wanka adhabu tu, ³Atupati koshi kuepukana pa tujarindiri wokovu agu mkulu?_ wokovu yauweriti kwanja kutangazwa na Mtua na wali ya wapikanila. ⁴Mlungu vilaa kautibitisha kwa ishara, maajabu na kwa matendu makuru gatangata, na kwa lifupu, za Roho mnanagala za kagawiti kulinganila na mapenzi gakuyi mweni.⁵Mlungu katuritindiri ulimwengu wiza,zatuyowelela habari zakuyi, pasi pa mahoka. ⁶Badala yakuyi, muntu fulani yakashuhuditi pahala fulani pakazumba," muntu ni gani, hata guwezi kumkumbuka? au mwana gwa muntu hata kumtunzi?⁷Muntu kuwela mdidini kuliko mahoka; gumvalazii litaji la ukwisa na heshima.(guzingatii: visowelu avi, " Na gutuila pampindi pa lihengu laku la mawoku gaku.) ⁸Gutura kila shintu pasi pa maguru gaku." Kwa ndambu ayi shintu shoseli sha shiwera pasi pakuyi. Lakini vinu hangu tuonandiri kila shintu na shiwera pasi pakuyi.⁹hata hangu, tuwona ambaye yakaweriti kutenda kwa mnuda, pasi kuliku, mahoka _Yesu, ambaye, kwa ndambu ya matesu gakuyi na kuhoa kwakuyi kavaliziwa litaji la ukwisa na heshima. Hanga vinu kwa neema ya Mlungu, Yesu kalawalila mauti kwa ajili ya kila muntu. ¹⁰Iweriti sawasawa kuwera Mlungu, kwa ndambu ayi kila shintu sha palaa kwa ajili yakuyi na kupitira yomberi, ipasa kuwajega wana wavua mu ukwisa, nakuwela ipasa kumtenda shiongozi mu wokovu wau kwa mkamilika kupitira matesu gakuyi.¹¹Kwa maana woseri wawili uliya yakutura wakfu na walii ya ambau yawatul wakfu, woseri walawa mu asili yimu, Mlungu. Kwa ndambu ayi ulii yakawatula wakfu kwa Mlungu kawona ndiri soni kuwashema walongu. ¹²Kazumba, " Andangazi litau lyakuyi kwa walongu wangu, anindi kuhusu gwenga kulawa munkati mwa kusanyiku."¹³Tena kazumba, "annimili mu yomberi." na kuyi," Mloli panu nanawana ambau Mlungu kapananiti." ¹⁴Kwa ndambu ayi, kiwa kuwela wana wa Mlungu woseri hushiriki mushimba na mwazi, kadhalika Yesu kashirikiti, mu vintu vilavilii, ili kuwera kupitila mauti kapati kumnyalazia yulii yakawela na mamlaka kumpindi mwa mauti, yakawela ni ibilisi. ¹⁵Ayi iweriti hangu ili kawaturi huru wali woseri yawawela kupitira mauti ga kuhoa walikaliti mu maisha gau gambi=ra watumwa.¹⁶Kwa nakaka si malaika ya kawatanga. Badala yakuyi kawatanga uzau wa Abraham. ¹⁷Kwa kuwela, iweliti lazima yomberi kawela gambira walongu wakuyi mu njila zoseri, ili kawezi kuwela kuhani mkulu yakawera na huruma na mwaminika kwa vintu vya Mlungu, su kwamba kuwera na uwezu wa kulavia msamaha kiwa madoda ga wantu. ¹⁸Kwa ndambu ayi Yesu mweni katesekiti, na kujerwa, na makakala ga kuwatanga wali ya wajelwa.

Chapter 3

¹ndambu ayi , walongu wananagala, Washirika wa wito wa mbinguni , Mu mholi Yesu, Mlungu na kuhani mkuru wa kujimila kwetu. ²Kaweliti mwaminiha kwa Mlungu ya kamsaguliti, Gambila Musa ndambu yakaweliti mwaminika viraa mu numba yoseli ya Mlungu. ³kwa kuwela Yesu amehesabiwa kuwela na heshima kulu kulikukawela nayu Musa, kwa kuwela yulii kajengiti numba kahesabiwa kuwela na heshima kulu kuliko numba yeni. ⁴Kwa kuwela kila numba hunyawa na muntu fulani, Viraa uliya yaka jenga kila shintu ni Mlungu.⁵Kwa ndambu ayi musa kaweliti mwaminika gambila ndumi ndumi yoseli mu numba ya Mlungu, kulavia ushuhuda kuwela mambu ya nakazumbu. Lishaka liza. ⁶Kumbiti kristu. ni mwana wa ugolokela wa numba ya Mlungu. Twenga twa numba yakui pa tulibatalilila karongora mu kuritimbila_ na fahali ya kulitumba.⁷Kwa ndambu ayi, Gambila rohu mnanagala ndambu ya kazumba, ''Lelu, gambila pa gupakanila sauti yakuyi. ⁸Nagu tenda moyu gwaku kuwela kukamala gambila waisraeli ndambu ya watendi mu uasi, mu lishaka la kujerwa nyikani.⁹Au uweli lishaka ambalu watati wetu waasiti kwa kujerwa, na lishaka, kwa miaka arobaini, waoniti matendu gangu. ¹⁰Kwa ndambu ayi, shihelepela ndiri shizazi ashi. Nzumbiti, Wagamira kira mara mu mioyu yau, na wavimana ndili njila zangu. ¹¹Nigambila rilivyaapiti mu maya gangu: apo wingili mu laha yakuyi''.¹²Muweli waangalifu walongu, su kwamba na gwiza kutula moyu gudoda gwa kuto aminika kwa yumu gwenu, Moyu ambau agu gendi kutali na Mlungu yaka hela hai. ¹³Badala yakuyi, Mulihamasishi kila lishaka na kila yamu na miyaguyi, na kila paishemwa lelu mtamani, ili kuwela yamu gwenu na kutendwa kaka mara kwa uzyanga wa madoda.¹⁴Kwa mana tuwela washirika wa Kristu paiwela pa tuliba tarila na uthibiti watu kwa makakala mu yomberi kula wa kwanja mpaka kumwishu. ¹⁵Kuhusu ali litakulwa kala, ''lelu pa mu ipakanila sauti yakuyi, Namtenda mioyu yeni kukamala, Gambila wa israeli ndambu ya watenditi lishaka la uasi.''¹⁶Ni waga awa yawa mpikiniriti Mlungu na kuasi, ? Waweliti ndiri wali woseli ambau musa kaweliti paka walongoziya kulawa misri.? ¹⁷Ni wagani ambau Mlungu ya kawa kalaliti kwa mwaka arobaini? Si pamu wela na walii ya watenditi madoda, ambau shimba zau ya ifuiti igonjiti jangwani.? ¹⁸Ni waga ya kaapiti Mlungu kuwela apo wingili mulaharaha yakuyi gambila si womberi ambau wamjimilitindiri yombeli? ¹⁹Tuona kwamba waweziti ndiri kwingila mu laha ya kuyi kwa ndambu ya kusinda kumwamini.

Chapter 4

¹Kwa ndambu ayi, itupasa kuwela makini ili kwamba kati yetu na kawepu hata yamu gwenu yana kaoneki kusinda kurihola odi endelevu ya kwingila mu koyela mwa Mlungu. ²Kwani tuwela na habari njema kuhusu koyela kwa Mlungu libweliti kwa twenga gambira waisraeli wa weliti nayi, Viraa nyumbi au uwatangiti ndiri wali ambau waupikaniliti bila kuunganisha mu imani mwa ali.³Kwa twenga, yatiiweriti tuyimila mu imani twenga ndon mu wamu yanatwingila mu kuli koyela gambila ndambu yaizumbitwi, '' gambila ndambu ya apiti kwa maya gangu, apo wingila mu koyela kwa, kuyi '' Kazumbiti ali, ingawa lihengu loseli lakanyawiti ziweriti zikamilika tangu kwanja kwa ulimwengu. ⁴Kwani kuzumbiti kara sehemu fulani kuhusu lishaka la saba, ''Mlungu kayeliti lishaka la saba mu goseli gakatenditi.'' ⁵Tena kayowela, '' Apo wingili mu koyela kwangu. ''⁶Kwa ndambu ayi, tangu koyela kwa Mlungu badu ni akiba kwa ajili ya wamu kwingila, na na tangu waisraeli wavua ambau wapika niliti habari njema kuhusu koyela kwa kuyi wingiriti ndiri kwa sababu wajimiliti ndiri. ⁷Mlungu katuriti kayi lishaka fulani, lalishemwa ''lelu''. Yombeli kongiliti lishaka ali paka yoweliti kupitira daudi, ambaye kazumbiti kwa muda gutangala badala ya gatakuliti kwanja, ''lelu pampikanila sauti yakuyi, namtenda mioyu yenu kuwela naikamala."⁸Su gambira Yoshua kawapiti koyela, Mlungu apo kawezi kutakula juu ya lishaka lamonga. ⁹Kwa kuwela vbadu kwana sababu ya koyela ya itulitwi kwa ajili ya wantu wa Mlungu. ¹⁰Su yakingiliti mukoyera kwa Mlungu yomberi mweni viraa kayeliti kulawilana na matendu gakuyi, gambira Mlungu si katenditi mu yomberi. ¹¹Kwa ndambu ayi su tuweli na shauku ya kwingira mu kulii koyera, su kwamba nakawepu yanakaguyi muana ya uasi ya utendwitwi.¹²Kwa maana shisoweru sha Mlungu sha hai na shana nguvu na shana makali kuliku upanga woseri ya uwela na makali kuwili. Na usoma hadi kufikila kubagula nafsi na roho, na viungo mu uboho. Na leni kuweza kuvimana fikira moyu na nia yakuyi. ¹³Kwahela shinyawitwi shilififiti mu sheni sha Mlungu. Badala yakuyi ni dhahili na mwaziu kwa masu ga yumu ambaye ni blazima tulavii hesabu.¹⁴Badala kuwera na kuhani mkuru yakingiliti mu mbingu, Yesu mwana gwa Mlungu, kwa imara tulibatalili mu imani zetu. ¹⁵Kwa kuwera twahela kuhani mkuru ambaye apo kawezi hisi huruma kwa ajili ya udhaifu wetu, Su yomberi ambaye kwa njila zoseri kawera pa kajelwa gambira twenga, isipokuwa yomberi yakawelandiri na madoda. ¹⁶Na twizi kwa ujasiri mu shiti sha enzi sha neema ili tuwera twanki rehema na kupata rehema ya kututanga lishaka la uhitaji.

Chapter 5

¹Su kila kuhani mkuru, yakasagulitwi kulawa mu wamu mwa wantu, kasagulwa kugoloka badala yau, mu vintu vya vihusiana na Mlungu, ili kawezi kulavia kwa pamuhela lifupu na dhabihu kwa ajili ya madoda. ²Kaweza kulishughulisha kwa mbalimbali na wazigizigi na wana mtiti kwa kuwela yomberi mweni viraa kazungukwa mu udhaifu. ³Kwa ndambu ayi, kawangu weni kulavia sadaka a kwa ajili ya madoda gau gambira sikatenda kwa madoda ga wantu.⁴Na kwahela muntu yakatola heshima ayi kwa ajili yakuyi mweni su badala yakuyi, lazima kashemwi nau, gambira yakaweriti Haruni. ⁵Gambira Kristu kalipiti ndiri heshima mweni kwa kulitenda mweni kuwela kuhani mkuru. Badala yakuyi, Mlungu bkazumbiti kwakuyi, " Gwenga ni mwana gwangu, lelu niwera na Tati gwaku."⁶Gambira kazumbiti, viraa sehemu yamonga, " Gwenga ni kuhani milele badala ya mfumu wa Melkizedeki."⁷Lishaka la shipindi shakuyi mushimba, kaluiti na kuwaluila, kamluiti Mlungu kwa masozi, kwa yomberi yakaweza kumlopola kulawa mu kuhoa. Kwa ndambu ya unyenyekevu wakuyi kwa Mlungu, kapikanilitwi. ⁸Yapu kaweliti mwana, kalifunditi kujimila mambu ga mtesiti.⁹Kakamilika kwa njila ayi katenditi kwa kila muntu yakamwamini kwa ndambu ya wokovu wa milele, ¹⁰Kwa kubagulwa na Mlungu gambira kuhani mkulu badala ya zamu ya Melkizedeki. ¹¹Twana gavua ga kutakula kuhusu Yesu, su vikamala kwelezea kwa kwera mwenga ni waleli wa kupikanila.¹²Ijapu ni kwa shipindi ashi iwapasiti kuwela wafundw , badu kwana umuhimu wa muntu kawafunda mafundu ga mwanzu ga kanuni za shisoweru sha Mlungu. Muhitaji maweli ni si shiboga shikamala. ¹³Kwa kuwela yoseri yakalanda maweli kahela uzoefu mu ujumbi wa haki, kwa kuwela ni badu mwana. ¹⁴Kwa upandi wamonga, shiboga shikamala ni sha wantu wakul, wali ya wawela kwa ndambu ya uzoefu wau mu kutofautisha haki na udoda wafundwa kuvimana jema na udoda.

Chapter 6

¹Kwandambu ayi, patuleka sha tulifundishiti kwanya kuhusu ujumbi wa Kristu, itupasa kuwera na juhudi kwelekea mu ukamala, natuwela kayi nab msingi ya toba kulawa mu nlihengu la liwelandiri na uhai na imani mu Mlungu. ²Wala msingi mafundu ya ubatizo, na kuwatulila mawoku, ufufuu wa wafu, na hukumu ya milele. ³Na agutendi hangu paiwera Mlungu pa kuruhusu.⁴Kwa kuwera iwezekana ndiri kwa kuwela iwezekana ndiri kwa walii ambau wapatiti nuru kwanja ambau walawaliliti kipawa cha mbinguni, na kutenda kuwela washirika wa rohu mananagala, ⁵na ambau ya walawalila uherepa wa shisoweru sha Mlungu na kwa makakala ga lishaka liza, ⁶na kwisha waguwiti iwezekana ndiri kuwauziya mu tob. Ayi ni kwa ndambu ya wamsubiliti mwana gwa Mlungu kwa mara ya pili kwa nafasi zau. pawa mtenda shombu sha dhihaka hadharani.⁷Kwa kuwela ardhi ya yankiti mvula inyoshai mara kwa mara kumbindi kwakuyi, na pailavia viboga muhimu kwa awa ya watenditi lihengu mu ardhi, wanka baraka kulawa kwa Mlungu. ⁸Su paiwera hulela misontu na magugu, yahela kayi thamani na iwera mu hatari ya kulaaniwa. Mwishu gwakuyi kutenda.⁹Ijapukuwa tuyowela hangu, ganja wapenzi, tushawishika na mambu gahelepa yagawahusu mwenga na mambu gahusu wokovu. ¹⁰Kwa kuwera Mlungu si dhalimu hata kulwalua lihengu langu hata kwa ufiru ya ulangaziwa kwa ajili ya litawi lakuyi mu ali na muwatumikiiti wa amini na badu mwa wakuwatumikila.¹¹Na twana mata sana kwamba kila yumu gwetu kawezi kulangazia bidii ilailii mpaka mwishu kwa unakaka na ujasiri. ¹²Tulema muweli waleli su muweli wafuasi wa walii warithia ahadi kwa ndambu ya imani na uheperu.¹³Kwa mana Mlungu kampanana Abrahamu ahadi, kaapiti kwa nafasi yakuyi na kuwera apekaapi kwa yamonga yoseri ya yakawela mkuu kuliku yomberi. ¹⁴Kayoweriti, " Hakika anikubaliki na aniwongeli uzau waku zaidi." ¹⁵Kwa njila ayi, Abrahamu kankiti shilii sha mwaiditi badala ya kuhepela kwa uvumilivu.¹⁶Vilaa bwanadamu huapa kwa yulii alii mkuru kuliku wau, na kwao ukomo wa mashindano yoseri ni shiapo sha kuyathibitisha. ¹⁷wakati Mlungu pakamuliti kuangazia mwaziu zaidi ya urithi gwa ahadi kusudi lakuyi ni liherepa apo ligalambuki, kalithibitishiti kwa shiapu. ¹⁸Katenditi hangu kwa vintu viwili vyaviwezi ndiri kugalambuka ambavyo Mlungu kaweza ndeiri kuzumba uwongu, twenga ya tuitugiliti hifadhi tupati kushemwa moyu kulibata kwa makakala litumbilu la kulongolu kwetu.¹⁹Twana ujasiri agu gambira nanga imara na bkwegemela ya rohu zetu, ujasiri ambau wankwingila sehemu ya mnkati kumberi kwa lipazia. ²⁰Yesu kingiliti sehemu ili gambira ulongolu wetu, akiaweri kutenda kuhani mkuru hata milele badala ya utaratibu wa Melkizedeki.

Chapter 7

¹Iwelitihangu Melkizedeki, mfalme wa Salemu, kuhani gwa Mlungu yakawera kumpindi, yakalioniti na Abrahamu pakauyiti kulawa kuwalaga wafalme na kambarikiti. ²Abrahamu kampiti yimu ya kila shintu sha kaweliti sha kashiteka. Litawi lakuyi " Melkizedeki' Mana yakuyi " mfalme gwa haki" na viraa " mfalme gwa salemu" ambayu ni " mfalme gwa amani." ³Kahela tati, kahela mau, kahela wazazi, kahela kwanja kwa lisha la mwishu wa maisha gakuyi. Badala yakuyi, kabakia milele, gambira mwana gwa Mlungu.⁴Vinu guliholi ayu muntu ndambu yaka wela Mkulu. Mzazi wetu Abrahamu kampiti yimu ya kumi ya vintu viherepa vya katoriti vitani. ⁵Na nakaka, ukolu wa walawi yawankiti ofisi za kikuhani waweliti na Amri kulawa mu sheria na kusanyiku limu la kumi kulawa kwa wantu, ambau ni kulawa kwa Waisraeli wayau pamuhela na kwamba wombeli, Viraa ni ukolu kulawa kwa Abrahamu. ⁶Viraa Melkizedeki, ambaye kaweliti ndili na ukolu kulawa kwa walawi, kankiti yimu ya kumi kulawa kwa Abrahamu, na kambariki, yomberi yaka weliti na ahadi.⁷Hapa ilemwandiri kwamba muntu mdididni hubarikiwa na mkuru. ⁸Kwa jambu ali muntu kanka yimu ya kumi kwa Abrahamu kugambilituvi gambila ya kalikala. ⁹Na kwa ndambu ya kuyowela, Lawi ya kankiti yimu ya kumi, Viraa kalipiti yimu ya kumi kwa Abrahamu. ¹⁰Kwa ndambu ayi lawi kaweliti mu viunu vya tati gwa kuyi Abrahamu lishaka la Melkizedeki pa walioneti na Abrahamu.¹¹Vinu gambila ukamilika uwezekanika kupitila ukuhani wa lawi, (hangu pasi pakuyi wantu wanka sheria,) kuweliti na hitaji ga zaidi kwa haruni. ? ¹²Kwa ndambu ayi ukuhani paugalambuka, kwa hela budi sheria nayi hugarambuka.¹³Kwa yamu ambayi mambu aga gaumbitwi kuhusu kabila zamonga kulawa kwa kuyi kwa hela yaka hudumu mu madhabahu. ¹⁴Vinu niwazi kwamba mtua gwetu kalawiti kulawa Yuda, likabila ambalu musa hulikanta kuhusu makuhani.¹⁵Na aga yatugazumba ni wazi hasa paiwela kuhani yamonga paka tawila kwa mfanu gwa melkizedeki. ¹⁶Kuhani ayu gwa syayi si yuhu ambaye kawela kuhani kumpindi ya msingi wa sheria ya zihusiana na uzau wa muntu, lakini mu msingi gwa Makakala ga maisha yagaweza ndiri kuharibika. ¹⁷Hangu maandiku kuhusu yombeli: gwenga ni kuhani milele baada ya mfumu gwa Melkizedeki.¹⁸Kwa kuwela amri ilongoliti itulitwi pambeku kwa ndambu iweliti dhaifu na ifaha ndiri. ¹⁹Hangu sheria itenditi ndiri shoseli kuimalika. Isipokuwa kuweritu na ujasiri guhelepa kwa ayu yatumsegelela Mlungu.²⁰Na ujasiri aga guhelepa gulawiliti ndiri isipo kuwa kuyowelela shiapu, kwa hangu makuhani wamonga watoriti ndiri shiapu shoseli. ²¹Lakini Mlungu katoriti shiapu lishaka pakata kuliti kuhusu Yesu, '' mtuakaapana apo kagala mbuki mu mawezu gakuyi, gwenga ni kuhani milele. '' kwa ali Yesu viraa kiziti kwa dhamana ya lipatanu bora.²²Kwa hali Yesu vilaa kiziti kuwa dhamana ya aganu bora . ²³Kwa nakaka, kuhoa kulewelela makuhani kuhudumu milele, Ayi ndo sababu yawaweriti makuhani wavua, yumu badala ya wamonga. ²⁴Su kwa ndambu ayi Yesu kamukuishi milele, ukuhani wakuyi ugalambukandiri.²⁵Kwa ndambu ayi yombeli vila kaweza kuwela mkamilika kukamilisha kuwa lopola ya wa msogelela Mlungu kupitila kwa kuyi, kwa kuwela yombeli kilakala daima kwa kurua kwa ajili yau. ²⁶Kwa hangu kuhani gwa namna ayi kastahiri kwa twenga. Yaka hela na dhambi hatia kusafi, Yakabagulitwi kulawa kwa wana dhi dhambi, na kuwela kumpindi kuliku ku mbinguni.²⁷Yomberi kaweliti na uhitaji, mfanu gwa makuhani wa kuru, kulavia dhabiu kila lishaka, kwanja kwa dhambi yakuyi mweni. ²⁸Kwa sheria huwa sagula wantu dhaifu kuwela makuhani wakulu, lakini shisowelu sha kiapu la shiziti badala ya sheria, kamsaguliti, mwana, yakatenditwi ku wela mkamilika milele.

Chapter 8

¹Vinu jambu ambalu la kuzumba ni ali : twanayi kuhani mkuru ya kalikala pasi pa liwoku la kulia la shiti sha enzi kumbindi. ²Yomberi ntumintumi mumahala pananagala, lihema la nakaka ambalu Mtua kalitula, si muntu yoseri gwa kufua.³Kwa maana kila kuhani mkuru hutulwa kulavia lifupu bna dhabihu; kwa ndambu ayi ni muhimu kuwela na shintu sha kulavia. ⁴Vinu gambira Kristo kumpindi pa nchi; yomberi ekaweriti ndiri kuhani zaidi ya hapo. Kwa kuwera waweliti tayari wali ya walaviiti vipawa kulinganila na sheria. ⁵Wahudumu shintu ambachu shiweriti nakala na shivalisha vintu vya kumbinguni, sawa gambira Musa pakaongwiti na Mlungu lishaka la kapatiti kunyawa hema."Guloli", Mlungu katakuliti, "kuwera gunyawi kila shintu kulinganila muundu ya gulangaziwiti mu ligongu".⁶Su vinu Kristu kankahuduma bora zaidi kwa kuwela yomberi viraa ni mpatanishi gwa lipatanu liherepa, ambalu liwera ukamilika kwa ahadi ziherepa. ⁷Hangu gambira lipatanu la kwanja na liwela na makosa, vinu napawela na haja tofauti na liaganu la pili.⁸Kwa kuwela lishaka likamala pakagundula makosa ga wantu kazumbiti, " Guroli, mashaka ga giza,'kazumba Mtua,'lishaka lanyagawi lipatanu la syai pamuhelana numba ya Israeli, pamuhela na numba ya Yuda. ⁹Apa liweri gambira lipatanu la litendwiti pamuhelka na tati wau lishka ambalu niwateriti kwa liwoku kuwalongozia kulawa nchi ya Misri .Kwa kuwela wendelea ndiri mu lipatanu langu, nami niwajadili ndiri kayi,'kazumba Mtua.¹⁰Kwa kuwela ali ndo aganu nanilitenda mu numba ya Israeli baada ya mashakaaga ,' kazumba Mtua.' antuli sheria zangu mumawazu gau, na anandiki mu mioyu yau awli Mlungu gwau, nawomberi awaweri wantu wangu.¹¹Apo walifundi kila yumu na jirani gwakuyi, na kila yumu na mlongi gwakuyi, pakazumba. "Gumani Mtua," hangu woseli awa mani neni, kulawa mdidini hadi mkulu gwai. ¹²Hangu alangazii rehema kwa matendu gau yagawela ndiri na haki, na apankumbuki madoda gau kayi."¹³Kwa kuzumba "syayi,"kulitenda lipatanu la kwanja kuwela la ngulungulu.

Chapter 9

¹Yinu hata lipatanu la kwanja liweliti na sehemu ya ibada apa pasi na taratibu za ibada. ²viraa muhema kuweriti na shumba sha shumba sha kiandariwinti, shumba sha kunja , pashiwitwi mahala pananagala mu eneu ali paweriti na kinarashataa, meza na mikati ya wonyeshu.³Na kumbeli kwa lipanzia lapili kuweriyi na shumba shamonga, pashiwenti mahali panana gala zaidi. ⁴Vilaa liweriti lisanduku la lipatanu ,ambalu liwerioti linyawa kwa dhahabu gweka, Mtaki kuweriti na bakuli na dhahabu la liwela na namna , shiboku sha Haruni sha shila viiti Mashi na zilii zaziwela za mabuhi ga lipatanu . ⁵Kumbindi kwa lisanduku la lipatanu. Maumbu ga mserafi wa mkwisa ya ugibatila mabawa gau kulonguru kwa shiti sha lipatanu , ambacho kwa vinu tuweza ndili kwereza kwa kina.⁶Badala ya vintu avi kuwera viweriti kwandaliwa , makuwani kawaida wingira mu shumba sha kunjasha sha hema kulawa mu huduma zau. ⁷Lakini kuhani mkulu kingira kale. chumba cha pili gweka mara yimu kwa kira mwaka, na opo kuleka kularia dhabihu kwa ajilo yakuyi binafsi na kwa madoda ga wantu za watenditi bila kusuhudia.⁸Rohu mnana gala kashuhudia kuwera , njila ya mahali pananagala zaidi badu ayeni vugulwi kwa vila vilii hema la kwanja badu la nkugoka. ⁹Ashi ni shielelezu muda agu gwa vinu . Vyoseli mufupu na dhabihu ambavyu vya nkulaviwa vinu apo viwezi kukamilika dhamira ya kaabudu. ¹⁰Ni viboga na vya kulanda gweka viunganika mu namnaza mpolimpoli za ibada ya kurigulula. vyoseli avi viweliti taratibu za kishimba vya viweliti kwandali wa mpaka yizi amri yasyayi yana ituli mahali pakuyi.¹¹Kristu kiziti gambila kuhani mkulu gwa mambu gaherepa ambayo ga nkwiza. kupitila ukulu na ukamilika wa hema nkulu ambayo itenditwindiri na mawaku go wantu, ambayo si wa ulimwengu agu ya gunyawitwi. ¹²Iweliti si kwa mwazi gwa mbuzi na ndama, balini kwa mwazi gwa kuyi mweni kuwela kristu kingiliti mahali panana gala zaidi ya mara yimu kwa kila yumu na kufuhakikishila ulopola wetu wa milele.¹³Gambila kwa mwazi gwa mbuzi na mafahari na kunyunyiza kwa livu la ndama mu awa ya wahelepa ndiri ya wabagu litwi na Mlungu na kutendwa shimba zau kuwela. ¹⁴Je si zaidi sana mwazi ga kristu ambaye kupitila lohu gwa milele kalilaviiti mweni bila mawaa kwa Mlungu, kugurula dhamiri za twenga kulawa mu matendu mafu.kulatumikila Mlungu ya kawela hai? ¹⁵Kwa ndambu ayi, kristu ni mjumbi gwa lipatanu la syayi ayi ndo sababu mauti iwaleka huru waseli ya wawela wa lipatanu la kwa nja kulawa mu hatia ya madoda gau ili kuwela woseli ya wa shemwiti na Mlungu waweza kwa nka ahadi ya urithi wau wa milele.¹⁶Pa kwana lipatanu la lidumu, ni lazima kuthitishwa kwa kusokela kwa muntu uli yakalitenditi. ¹⁷Su lipatanu lana makakala mahali pa kulawila mautii, kwa kuwela kwa hela makakala lishaka leni kulitenda paka wela kamukuishi.¹⁸²⁰Vinu hangu si lili lipatanu la kwa nja liwelitwi litulwa pasipo mwazi. ¹⁹Lishaka Musa paka weliti paka lavia kila lagalilu la sheria kwa wantu wantu woseli, mwazi gwa ngo'mbe na mbuzi, pamu hela na mashi, shitambala shisheli na hisopa na kunyunyuzia gombo lena wantu woseli. Su kazumbiti, ''Ayi ndo mwazi gwa lipatanu ambayu Mlungu kawapiti amri kwa twenga''.²¹Mu hali ila ili, kanunu ziiti mwazi kumpindi mwa nema na vyombu vyoseli vya vitumikiti mu huduma ya ukuhani. ²²Na kulinganila na sheria, pakwegela na kila shintu sha nkugu lulwa kwa mwazi. apo kwita mwazi kwa hela msamaha.²³Kwa ndambu ayi iweliti ni lazima kuwela nakala za vintu vya kumbingu lishati ligululwi kwa ayi dhabihu ya iwe la bora zaidi. ²⁴Su kristu kingila mahali pa nana gala sana patenditwi na mawoku, amboyu ni nakala ya vintu halisi. Badala ya kuyi kingiliti kumbingu kweni, mahali pa kaweliti vinu ka kulongolu kwa sheni sha Mlungu kwa ajili twenga.²⁵Kingiliti kuli kwa ajili ya kuyilavia sadaka kwa ajilu yakuyi mara kwa mara , gambila ya katenda kuhani mkulu ambaye ya kingila mahali pa nanagala zaidi ya mwaka na mwaka pamuhela na mwazi gwa yamonga. ²⁶Gambila ayi iweliti nakaka , su iweliti lazima kwa kuyi kuteswa mara zivua zaidi ya tangu kwa ulimwengu. su vini ni mala yimu hadi kumkwishuwa naiaka ya igubutulitwi ilavia dhambia kwa dhabihu ya kuyi mweni.²⁷Gambila ya kawela kwa kila muntu kuhoa mara yimu, na babala ya ali yiza hukumu . ²⁸Ndo hangu kristu yombeli ya kalavawitwi mara yimu kizila via madoda ga wavu, akalawili mala ya pili, si kwa kusudi la kulishuhulisha na madoda, bali kwa kwa ulopola kwa wali ya wahepela kwa saburi.

Chapter 10

¹Vinu hata lipatanu la kwanya laliweliti na sehemu ya hapa duniani na mutaratibu za ibada. ²Kwani mu hema kuweliti na shumba shiandatiwiti, shumba sha kunja, pashemitwi mahari panana gala. mueneu ali paweliti na kinara cha taa, pameza na mikati ya maonyeshu. ³Na kumbeli pa pazia la pili kuweliti na shumba shamonga, pashemitwi mahali panana gala zaidi. ⁴Muweliti madhabauni mwa dhahabu kwa kuvukazia uvumba. vila muweliti na sanduku la aganu, ambalu liweliti linyawa kwa dhahabu tupu. mnkate mwa kuyi kuweliti na bakuli la dhahabu leni namna fimbu ya haruni yailaviiti mashi, na zilii ambazu za mabuhi ga lipatanu.⁵Kumbindi mwa sanduku la aganu maumbu ga maserafu wa ukwisa ugubukila mabawa gau palongolu pa shitisha upatanishu, amacho gwa vinu apo tuwezi kweleza kwa kina. ⁶Badala ya vintu avi kuwela kupela kwandaa, makuhani kawaida kwingila mu shumba sha kunja cha hema kulawa huduma zau. ⁷Kisha yoweliti, ''wona, apa ntendi ashi ufiru wakuyi Mlungu, ndambu ya kalembiti kuwela neni mu gambu''.⁸Kazumbiti gambila ngambu ya kazimbiti pali pambindi. apo mtamani madoda, malaviu, au sadaka ya kwaga mizia, kwa ajili ya madoda. apo kawoni furaha mnkati mwa kuyi ''dhabihu zilaviwa kulinganila na sheria. ⁹Kisha kazumbiti, ''guloli, na apo kutenda ufiru wakuyi. katuliti kumbeku ziweliti za kwanya ili kulingana na zilii za pili. ¹⁰Mu taratibu za pili, tayali tubagulwa kwa Mlungu kwa mapenzi gakuyi kupitila kujilavia kwa shimba ya Yesu kristu mara ya yimu kwa nyakati zoseli.¹¹Nakaka kila kuhani kagola kwa huduma lishaka kwa lishaka, pakalavia dhabuhu ilaili, ambau, kwa voseli, kamwe apo iwezi kulavia dhambi. ¹²Viraa badala ya kristu kulavia dhambi mara yimu kwa madoda milele yoseli, kasikaliti pa liwoku la kuumi kwa Mlungu. ¹³Pakahepela mpaka maadui wakui washemwi pasi na kutenda shiti kwa ajili ya maguru gakuyi. ¹⁴Kwa kuwela kwa njila ya toleu limu muwela wakami lika milele wali ambau wabagulwa kwa Mlungu.¹⁵Na Rohu manana gala viraa kashuhudiiti kwa twenga kwa kuwela kwanja kazumbiti. ¹⁶''Ali ni lipatanu lananilitendi pamu hela nau bada ya lishaka ali, kayowela mtua; antuli shelia zangu mnkati mwa mioyu yau, na andiki mu mahala gau''¹⁷Kisha kazumbiti, ''apo wakumbuki kayi madoda gau maafu''. ¹⁸Vinu mahali pa kaiwepu na msamaha kwa awa kwa hela kayi madoda gaseli kwa ajili ya dhambi.¹⁹Ka ndambu ayi, mrongu, twanau ujasiri wa kwingila mahali pa unanagala zaidi kwa mwazi gwa Yesu. ²⁰Ayi ndo njila yakawela kuivugula kwa ajili ya twenga kwa njila ya shima yakuyi, yasyasi na ya hai ya ipitila mu panzia. ²¹Na kwa ndambu ayi twani ya kuhani mkulu kumbindi kwa numba ya Mlungu. , ²²Na tusegelela na moyu gwa nakaka mu ukamilika wa unakaka wa imani patuwela na mioyu ya inunuziwa safi kulawa mu udoda wa dhamiri na kuwela na shimba yetu ya igululitwi kwa mashi safi.²³Basi na tubatilili kwa uthabiti mu liungamu la ujasiri wa litumbiru letu. bila ya kugalambuka, kwa kuwela, Mlungu kahaiditi ni mwamchika. ²⁴Na tuzidi kulihola namana ya kumbata kiwoku kila yimu kufila na matendu maheri. ²⁵Tukaleka kulihola pamuhela,gambira ndambu yawatenditi wamonga . Badala yakuyi, kutiana moyo kila yumu zaidi na zaidi, gambira ndambu ya mwona lishaka likalibia.²⁶Gambira patutenda makusudi kuendelea kutenda madoda badala ya kuwela twanga mafundu ga nakaka, bhabihu yamonga ya madoda apa isaki kayi. ²⁷Badala yakuyi, kwana taraji la gweka la hukumu yaitisha na ukaripa wa montu ambau auwagamizii maadiu wa Mlungu.²⁸Yoseli yakawera kailema sheria ya Musa hofu bila rehema kulongolu kwa ushuhuda wa mashahidi wawili au watatu. ²⁹Shiwangu sha zaidi sha adhabu shagulihola shistahili kwa kila yumu yakawela kumdharau mwana gwa Mlungu, yoseli ya katenditi mwazi gwa lipatanu gambira shintu sha shiwera shinanagala, mwazi ambagu kwa yombeli katuritwi wakfu kwa Mlungu kwa yoseri yakamwingila Rohu mnanagala gwa neema?³⁰Kwa kuwelw tuvimana yumu yakaweriti kuzumba, "shioshi ni shangu, andipi".Na kayi, " Mtua akawahukumu wantu wakuyi." ³¹Ni jambo la kutila muntu kwingila na mawoku ga Mlungu kwa kuwela hai.³²Su guvimana mashaka gapita, badala ya kushemwa kwenu mu nuru, ni ntambu ga muweriti kuvumilia maumivu gakalipa. ³³Muweliti mtulwa mwaziu mu dhihaka ya kuvigila na matesu, na muweriti washirika pamuhela na walii ya wapitiliti gambira aga. ³⁴Kwa kuwela mweliti na mioyu ya huruma kwa walii yawawera wafungwa, na mwankiti kwa sekuseku adhabu ya urithi wetu, pamvimana kuwela mwengav maweni muweliti na urithi bora yagudumu milele.³⁵Kwa ndambu ayi na mtupanana ujasiri wenu, yauwela na lifupu likulu. ³⁶Kwakuhela mfila uvumilivu, ili kwamba pati kwanka shilii sha kuiditi Mlungu, Badala yakui mwela kutenda mtenda ufiru wakuyi. ³⁷Kwa kuwela baada ya kitambu shididini, yumu yakiza, akizi na apo kakawi.³⁸Yakana haki gwangu akaishi kwa imani. Gambila pakauya kumbeli, afiliziwi na yombeli." ³⁹Su vinu ni gambila walii yawauya kumbeli kwagamila. Badala yakuyi,twenga ni wamu wa walii yatuwela na imani kuzirinda rohu za twenga.

Chapter 11

¹Vinu mu litumbiru la haki yakawera nayi muntu lishaka la uheperu shintu fulani kwa ujasiri. Ni hakika ya shintu shashiwera badu asheniwoniki. ²Kwa ntambu ya mambuyi wetu walithibitika mu litumbiru lau. ³Mu litumbiru tuvimana kuwela ulimwengu unyawitwi kwa lagiru la Mlungu, Ili kuwera shiri shionekaniti vinyawitwi ndiri kulawa muvintu ambavyu vya viweliti viwoneka.⁴Iweriti kwa ndambu ya litumbiru kuwela Habili kamlavalila Mlungu sadaka iherepa sana kuliku ndambu yakatenditi Kaini. Iweliti ni kwa ntambu ayi kuwela wamkwisiti kuwela kana haki. Mlungu kamkwisiti kwa ndambu ayi, Habili badu kamukunena, ingawa kafua.⁵Iweriti kwa litumbiru kwamba Enoko katoritwi kumpindi kaonitindiri mauti. " Kawonekaniti ndiri kwa kuwela Mlungu kamtoliti" kwa vilii itakulitwi kumpindi kwakuyi kuwela kamfirizia Mlungu kabla ya kumtola kumpindi. ⁶Pakwahera litumbiru tumpendezi Mlungu, kwa kuwela yakiza kwa Mlungu lazima kajimili kuwera Mlungu kalikara na kuwera huwapotozia lifupu walii yawamfata.⁷Iweruti ni kwa litumbilu kuwela Nuhu, pakaweliti pa wamkuonya na Mlungu kuhusiana na mambu gaweriti gaoneka ndiri, kwa heshima ya Mlungu kanyawiti safina kwa ajili ya kuiropola familia yakuyi. Kwa kutenda hangu, kauhukumu ulimwengu na kuwela mrithi gwa haki ambayi yiza kupitira litumbiru.⁸Iweriti ni kwa litumbiru kuwela Ibrahimu, pawamshemiti kajimiliti na kugenda mahali ambapu pampasiti kwanka gambira urithi. Kalawiti bila kuvimana koshi kwa kugenda. ⁹Iweriti ni kwa litumbiru kuwela kalikaliti mu nchi ya ahadi gambila mhenga. Karikaliti mumahema pamuhela na Isaka na Yakobo, warithi wayaguyi wa ahadi ala ilii. ¹⁰Ayi ni kwa ntambu ya kafiriti kupata maji ambau mweni kugubuni na mnyawa gwakuyi akaweli Mlungu.¹¹Iweliti kwa litumbiru kuwela Ibrahimu na Sara mweni, wankiti makakala ga kutunga yindo ingawa waweriti wazewi sana, kwakuwela wamuoniti Mlungu kuwela mwaminika, ambayi kawahaidi wana wapalu. ¹²Kwa hangu viraa kulawa kwa muntu ayu yumu yakaweliti pakwegela na kufua wazalikiti wana wawahesabika ndiri. Waweliti wavua gambira nyota za angabni na wavua gambira mbeyu ya mchongoma mu ufukwe wa bahari.¹³Awa woseli wafuiti mu litumbiru pasipu kwanmka ahadi. wawala waziona na kuzyanka kwa kutali ,wajimiriti kuwela waweliti wahenga na wapitaji kumpindi mwa nchi. ¹⁴Kwa wali wasoma mambu gambira aga watula bayana kuwela wamsakula nchi ya weni.¹⁵Kwa nakaka, gambira waweliti wamu kulihorela nchi ambayi kwa omberi walawiti, Waweriti na nafasi kuuya. ¹⁶Viraa gambira gambra iwela, wana matana nchi yaiwera bora ambayi ni ya kimbinguni. Kwa kuwela Mlungu kawona ndiri soni kushemwa Mlungu gwau, kwa kuwela katayarisa mji kwa ajili yao.¹⁷Iweliti kwa litumbiru badala ya kujelwa , kamlaviiti Isaka. Ndo yomberi kankiti kwa sekuseku ahadi, kamlaviiti mwana gwakuyi gwa gweka, ¹⁸ambayi kumpindi kwakuyi inenitwi, " Kulawa kwa Isaka uzau wakuyi aushemwi." ¹⁹Ibrahimu kavimaniti kuwela Mlungu kanaga uwezu wa kumfufua Isaka kulawa mu wafu, na kuyowera ku lugha ya maumba, kamwankiti.²⁰Iweliti ni kwa litumboru kuwela Isaka kumbaliki Yakobo na Esau kuwela mambu giza. ²¹Iweliti ni kwa litumbiru kuwela Yakobu paka weliti mu hali ya kusokera, kambariki kila yumu gwa wana wa Yusufu Yakobo kaabdu, pakegemera kumpindi mu fimbu yakuyi. ²²Iweliti ni kwa litumbiru kuwela Yusufu lishaka lakuyi la mwishu la pakwegera, kayoweliti kumpindi kwa kulawa kwa wana wa IsraelMisri na kuwa lagalila kutora pamuhela na womberi mifupa yakuyi.²³Iweliti mu litumbilu kuwela Musa, pakazalikiti, kafifitwi kwa miezi mitatu na wazazi wakuyi kwa kuwela wa mwoniti ni batu mwana mdidini ya kaherepiti, na wati shikiti ndiri na lagiru la Mfalme. ²⁴Iwelit ni kwa litumbiru kuwela Musa, pakaweliti muntu mzima, karemiti kushemua mwana ga binti Farao. ²⁵Badala yakuyi, kasaguliti kushiriki matesu pamu hela na wantu wa Mlungu badala ya kusekelela anasa za madoda kwa kitambo. ²⁶Karihoriti soni ya kumgendera Kristo kuwela ni urunda Mkuru kuliku hazina za kumisri kwa kuwela kakamazia naasu gakuyi mu lifupu la lishaka lakuyi liza.²⁷Iweliti ni kwa litumbilu kuwela Musa kalawiti Misri apo kahofii maya ga Mfalme, kwa kuwela kavumiliiti kwa kulola kwa kaoneka ndiri. ²⁸Iweliti ni kwa litumbilu kuwela kaikoriti pasaka na kununuzia mwazi, ili kuwela kaharibu wa mzaliwa wa kwanja naka weza kuwa kora wazaliwa wa kwanja wa shipalu wa Waisrael.²⁹Iweliti kwa litumbilu kuwela mu bahari ya shamu gambira mu nchi kavu. Lishaka Wamisri pawa jerwitwi kupitila, wamilitwi. ³⁰Iweliti ni kwa litumbilu kuwela ukuta wa Yeriko uturuki pasi, badala ya kuguzunguka kwa masiku saba. ³¹Iweliti ni kwa litumbilu kuwela Rahabu uli ni kahaba na kagamiriti ndiri pamu hela na wali ambau yawa weriti ndiri wananagala, kwa kuwela kaweliti kawanka wapelelezi na kawa tura salama.³²Na ntakuri shishi zaidi? Mana muda gutasha ndiri kusimulila ga Gideoni, Barak, Samson, Yeftha, Daudi, Samwel na zama za manabii. ³³Ambau kupitila litumbilu wazi shinditi falme, Watenditi haki, na kwanka ahadi, Waleweliti milomu ya simba. ³⁴Wazimiti makakala ga motu, Wakwepiti ncha ya upanga waponwa ziwa kulawa mu ugonju, Waweliti mashujaa mu vita, na wasababisha majeshi gavua kutugu.³⁵Wana wadara wankiti wafu wau kulawa wamonga wawatesa bila kufirwa kulekwa huru ili kuwera wawezi kupata mazoea ga ufufuuu gwa guwela bora zaidi. ³⁶wamonga wateswiti kwa dhihaka nakwa vichapu, naam handa kwa vifungu na kumtura muligereza. ³⁷wawaponda mabuhi. Wadumulitwi vipandi na msumenu wawalagiti kwa upanga. wagenditi kwa ngozi ya kondoo na ngozi ya mbuzi waweeritiwahitaji, wendeleiti mu maumivu na kutendelwa madoda. ³⁸( ambayi ulimwengu gustahili kuwera nagu ), pawatyangatyanga mu nyika, mulugongu, mu mapangu na mumarindi ga ardhini.³⁹Ingawa wantu woseli awa wakubarikiwa na Mlungu kwa ntambu ya litumbiru lau, wankiti ndiri shaka wahaidi. ⁴⁰Mlungu kalongeriti kutupanana shintu shashiwera bora, ili kuwela bila twenga apa awawezi kukamilika.

Chapter 12

¹Kwahiyo, kwa ndambu ayi watuzingira na liwingu likulu la mashahidi, na twasikila kila shintu shituzunguka pamuhera na vidoda na ambayu vituzingira kwa urahisi, tukomi mbu kuherepa katika mashindanu gawatuliti palongu petu. ²Tuekezi masu getu kwa Yesu, kaweriti kanzishiti namweni kamalila imani yetu ambayu kwa ajili ya kuseka yawatuliti pakongolu pakuyi kastahimiliti msalaba, pakaiozauliti soni yakui, na kilivaga pasi liwoku lya kulia lya shiti ya zamani sha Mlungu. ³Maana mumuwazii yomberi kaweriti kastamiliti visoweru ya kulikalila vilawa kwa wana vidoda, dhidi yakuwi mweni ili handa namwiza kutoka au kuzimia matoga genu.⁴Mwenetaabika au mweneteseki pamshindana na vidoda shiashi cha kuperuwa kwa mwazi. ⁵Tena muliyaluwa kulikupola litoga ambaku kijimira hana wana wapalu: " Mlungu nakagatola kwa kugeuka kuvunjila kwa Mtua, wala nagukata tamaa pawakunja uheri na yomberi." ⁶Hata hangu Mtua kamuuyira yoseri ambayu yakamfila, na kumkoma kila mwana ambayu kamwanka.⁷Gujimiri majaribu handa kukuwuyira. Mlungu hakushuguluki na mwenga handa ntambu yakashughulika na wana , handa hangu ni mwana gani ambayu tati gwakuyi kadahandiri kumuwuira? ⁸Su handa kwahera kukuwuyira, ambaku twenga twawaseri tushiriki, basi mwenga ni mziru na si wana wakui.⁹Zaidi ya gaseri, tuwiti na tati wetu kidunia wakutuuza, na tuwaleshimiti. Je ipasa hata zaidi kunjimira Tati wa klitoga na kilikala? ¹⁰Handa hakika watati wetu watukomiti kwa miaka mididiki handa iwonekaniti sawa kwa womberi, su Mlungu katukoma kwa faida ya twenga ili tushiriki uheri wakuwi. ¹¹Kwahera adhabu ifurahisha kwa wakati awu handa na kutama. Hata hangu, baadayi kulela litunda ya imani ya uheri kwa walii kawafundisha yomberi.¹²Ndanbu ayi munyasuri mawoku genu gahogoya na kutenda manung'unu genu gawera mdidiki handa yomberi makakala kai; ¹³mtuli luheri pampita na nzayu zenu, ili handa yoseri kaweri shibeku hapana wamlongozii kuupotevu lakini kapati kumponizia.¹⁴Msakuli imani ya wantu waseri, na pia uheri ambau bila au kwahera yanakamwoni Mtua. ¹⁵Muweri mwawaangalifu ili handa nakawera na yawamleka kutali na neema ya Mlungu, na handa nalizalihepu likalipa lifila kukonta na kusabisha shida kugalamuka watangala. ¹⁶Mloli handa kwahera vidoda au muntu yakahera muheri handa gambira Esau ambayu kwa sababu ya kuliyamara yimu kauziti haki yakuwi ya kwiuka. ¹⁷Hata hangu muvimana handa badayi, pakatamaniti kukololela baraka wamlemiti kwa sababu kapatindiri fursa ya kutubu pamuhera na tati gwakuyi, hata ingawa kasakuliti sana kwa masozi.¹⁸Hata hangu mwizitindili katika lugongu ambaku mdaha kukolila, lugongu lwaka motu, giza kuuzia kumberi na dhuruba. ¹⁹Mwizandiri na liziyu ya tarumbeta au kwa visoweru vilawa na siziyu ambayu isababishiti kila wapikanira nawaluwa shisoweru shoseri katakula kwa womberi. ²⁰Hata hangu wasinda kuvumilia shilii shawaamuiti: " Iwera hata shinyama yakabata lugongu, lazima wamgumi mabuhi." ²¹Ya kutira zaidi kagaoniti Musa, " Ntiriti sana shiasi na kutetemeka."²²Badala yakui mwiziti lugongu Sayuni na katika mji gwa Mlungu kiwiti hai, Yerusalem ya mbinguni , na kwa lihoka elfu kumi wasekelela. ²³Mwiza katika likusanyiku la kwiwuka wa kwanza woseri wawasajiriti mbinguni, kwa Mlungu hakimu gwa waseri na kwa litoga liheri ambayu wakamilishitwi. ²⁴Mwiza kwa Yesu kapatanisha wa lipatanu la syayi, na kwa mwazi ga wanyunyuziiti ambayu hutakula viherepa zaidi kuliku mwazi gwa Habili.²⁵Guloli handa nagwiza kumlema yumu ambayu katakula. Hata hangu handa waepukandiri pawamlemiti yumu yakawera kuwahera padunia, kwa nakaka hapanatulitwi pawaira hatugalamuki kutali kulawa kwa ulii yakalawiti kumbinguni. ²⁶Kwa watiki awuliziwu lyakuyi itikizia dunia lakini vinu mwahaidi na kutakula, "Badu mara yamonga kailapana ntikizii dunia peke yakui bali kmbinuri vilaa."²⁷Visoweru avi, "Mara yimu kayi," walangazu kuusia kwa vintu vitikiziavyu, avi ni vintu vilii ambavyu wavinyawa, ili handa vintu vilii vititikiziandili wavileki. ²⁸Ntambu ayi, twaki ufalumi ambau watikiziandiri kusekera kati hali ya kumluwa Mlungu kwa kujimila pamuhera na kulisuhusia katika ashi, ²⁹kwa ntambu ayi Mlungu gweki ni motu gulia.

Chapter 13

¹Basi ufiru wa walongu na uwendeleyi. ²Na muliyaluwa kuwakalibisha wahenga, maana kwa kutenda hangu wamonga wawakalibisha wamahoka bila kuvimana.³Gukumbuiki woseri walikala muligereza, handa kwamba muwitoi nawa kulii pamuhera pamuhera nawa, na kama nshimba zenu wazitenditi gambira womberi. ⁴Basi na ndoa waiheshimu na wantu woseli na handa shitanda sha ndoa washitendi shiwi shiherepa. Kwa ntambu ayi Mlungu akawahukumu washaralika na wazinzi.⁵Basi njira zenu za maisha ziweri huru katika ufiru wa mapesa. Muweri mulizika na vintu vya munavyi , kwa Mlungu mweni katakuliti, " Hapana muwaleki mwenga hata wala kuwasa mwenga." ⁶Basi tulizikeni ili tutakuli kwa kukangamala, "Mtua ni msaidizi gwangu, hapana ntiri. Mwanadamu hakawezi kuntenda shishi?"⁷Muwafikirii walii walongozia, wali wayowriti linenu la Mlungu kwa mwenga, na mkumbuki matokeu ga maendeleu gau muigi imani zau. ⁸Yesu Kristo ni yomberi lishu, lelu na hata mashaka goseri.⁹Na gwiza na wakulongozia na mafundishu gatangala ga shihenga kwani ni viherepa handa litoga walijenga kwa uheri, na siyu kwa sheria ihusu shiboga aga hagawasaidiandiri walii walikala kwa aga. ¹⁰Twanayi madhabahu ambyu walii watumika mnumba wa Mlungu wahera haki ya kuliya. ¹¹Handa hangu mwazi wa kuvinyama, za waviiti dhabihu kwa ajili ya vidoda, waijegiti na muntu mkulu yakawalongozia wantu mnumba mwa sehemu iherepa, lakini nshimba zau kupambira kunja kwa likambi.¹²Hanhu Yesu yomberi katesekiti kunja kwa mlangu gwa mji, ili kwamba kukutula wakfu wantu kwa Mlungu kupitira mwazi gwakui. ¹³Hata hangu tugendi kwakui kunja kwa likambi, patuzibeba soni zakui. ¹⁴Kwani twahera makau ga kugumu katika mji agu. Badala yakuwi tulisakuli ambagu gwankwiza.¹⁵Kupitira Yesu itupasa mara kwa mara kulavia sadaka ya kumkwisa Mlungu. Kumsifu handa lilunda la milimi yetu paliza litau lakui. ¹⁶Na guliyaluya kutenda gaherepa na kulisaidia kwa maweni kwa maweni, hata hangu ni kwa sadaka handa yina Mlungu kapendezewa sana. ¹⁷Mjimiri na kulisulisia kwa wakulu wetu, kwani wankwendelea kuwagolokera kwa ajiri ya nafsi zenu, gambira walii wafila kulavia hesabu.Mjimiri ili handa wakulu wenu wawezi kuwatunza kwa kusekera na siyu kwa huzuni, ambau haitusaidii ndiri.¹⁸Tuluwi, kwa twanayi uhakika handa twana dhamira iherepa, tutamani kulikala maisha ga kuheshimu katika mambu goseri. ¹⁹Na vyoseri hamuwapi litoga zaidi mtendi avi, ili kwamba wezi kuuya kwenu ulavinu.²⁰Vinu Mlungu gwa imani, ambayu kawajegeriti tena kalawa kwa wafua muntu mkulu yakawalongozia wakondolu, Mta gwetu Yesu , kwa mwazi gwa lipatanu la mashaka goseri, ²¹Hakawapi uwezu kwa kila lijambu liherepa kutenda mapenzi gakui, pamtenda lihengu mnumba yetu iwera iherepa na kuherepa pamasu pakuyi, kupitira Yesu Kristu, kwa kuwi kuwi mashaka na mashaka goseri. Amina.²²Vinu nakupa litoga, mlongu kulitolela na linenu la kukula litoga ambalu kwa ufupi niwaandikiti mwenga. ²³Mwerewi handa mlongu gwenu Timotheo wamlekela huru. Ambayu pamuhera nayu anuwaoni handa kankwiza ulavinu.²⁴Guwalamsii wakulu waku woseri bna wantu wamjimira Mlungu woseri walii walawa Italia wakulamsia. ²⁵Na neema iwi na mwenga mawoseri.

James

Chapter 1

¹Yakobo, ntumintumi gwa Mlungu na ntumintumi gwa Mtua Yesu Kristu, kwa mkakabila kumi na mawili yagawapasiwitwi,mwakashina. ²Mwalangi kuwela nemeru zaidi walongu wangu pampita mu matabaziu mbalimbali, ³pamvimana kuwela kuyelwa kwa imani yenu kujega uvumilivu.⁴Mleki uvumivu imalili liyengu lakui , anda muwezi kukamara kabisa , pota kupungurwa mroseli. ⁵Kumbiti paiwera pana muntu pakati penu pakafira hekima, kamrui Mlungu , mweni karavia kwa ukarimu pota kukalipila woseli ya wamrua, naakawapanani hekima.⁶Ila galui kwa imani, pata kutila maana yakatira kawera gambira makupala ya bahali, gatolwa na upepu na kwasilwa aku na aku. ⁷Nakaka muntu ayu nakalihola mweni kuwela luwa yakui yanguliwa na Mtua; ⁸muntu ayu kwawera na firu mbili , kagagamandili mu njira yakui yoseli.⁹Mromu muhushu kafiriziwa kuritumba mumsimamu gwakui, ¹⁰shaka shirahashi mromu mrunda mu unyenyekevu wakuyi, maana akapalasiwi gambira uluwa la kushiwala murulambu la kapita. ¹¹Mshenji guwala na luvuki liyumizia mimea na maluwa gaturuka na uherepa wakuyi ufua. Viravilii wantu warundu awachakali mumahengu gau.¹²Katekelwa muntu yulii yakavumiria majaribu, kwa kuwera baada ya kushinda rijaribu ali akanki mafupu ga ukomu geni gaaidwiti kwa walii gawamfiriziiti Mlungu. ¹³Muntu yoseri kafiriziwandiri kutakula pakayerwa "lijeruali wawandiri kwa Mlungu " maana Mlungu kajerwandili na ukondoru na Mlungu na weni kajerwa ndiri muntu yoseli.¹⁴Kila muntu kajerwa kwa matamata gakui gadoda yazimjega kutali. ¹⁵Baada ya matamata ya madoda hujega yinda, madoda kulelwa na pamadoda kukamala, kupelela mu kuhoa. ¹⁶Warongu wangu yaniwafira, namrizyanga.¹⁷Kila mafupu maheri na mafupu yagamalilika gakuwa kumbindi, huselela pasi kulawa kwa Tati gwa ulangala. Nakaka kagalambuka ndiri gambira shivuri ndambu ya shigarambuka. ¹⁸Mlungu kasagula kutupanana twenga ukomu kwa shisoweru shanakaka, su tuwezi kuwera gambira uwika wakuyi wa kwanja, muvamu mwa humbi vyakuyi.¹⁹Mushimana hashi, warongu wangu ya niwafira. Kila yumu kafiriziwa kuwera mwepesi gwa kupikanila na siyu simwepesi gwa kuyowela ama kuwena maya, ²⁰kwa kuwera maya ga muntu wezandiri kutenda haki ya Mlungu. ²¹Hangu muturi kutari uchafu na vidoda woseli yawauwera pahara poseli na kwa unyenyekevu mwanki shisoweru shashiyalitwi mumkati kwenu, lyeni lya na uwezu la kukongola lohu zenu.²²Mshimiri shisoweru nampikanira hera, pamlizyanga mumoyu mwenu maweni. ²³Maana yoseli yakapikanila shisoweru pota kushitenda ndo sawa na muntu yakalilola mweni mu shiou. ²⁴Kurirora mweni sheni shakui na kugenda zakui baada ya muda mfupi kalyalua mweni ndambu ya karifana. ²⁵Ila muntu yulii yakarirola kwanakaka sheria ya ikamilika, na huru ya kujimila tozia mweni mpikanila ya kalyalua, muntu ayu akatekerewi pakaitenda.²⁶Paiwera muntu yoseli akaliholi mweni kuwera muntu gwa dinio, kumbiti kawezandiri kulewelela tulimi lwakuyi, kauziyanga moyu gwakui na dini yakui iyoelahela. ²⁷Dini yaiwera safi kulongoru kwa Mlungu gwetu na tati ndo ayi: kuwatanka washiwa na wakenja mu ndambiku yau. na kurirola weni na watenda kurola pasupanu.

Chapter 2

¹Walongu wangu namuifataimani ya Mtua Yesu Kristo, Mtua gwa ukwisa, kwa kuwapendelela wantu walii. ²Kama muntu ulii pakingira mu mkutanu yenu kavalapeti za dhahabu na nguu ziherepa, hangu hakingili mnumba mwana nguu vidoda, ³Na mlanguzia kummana uheri ulii mweni nguu ziherepa na kutakula, "tafadhari gwenga gulivagi palaapa mahali paherepa" lakini nakawagambiri ulii masikini, " gwenga gugoloki palii ,"gulivagi pasi pamagulu gangu." ⁴Je, mulipangalila mwenga maweni, na ntambu ya kuamua mahala kadoda?⁵Mpikanili walongu wangu wafiluwa,je, Mlungu kawasaguliti ndili masikini wa dunia kwa matajiri ntambu imani na kukololera ufalumi wa kuwahiditi wamfiliti? ⁶Lakini muwadharau masikini;je? siyu wamatajiri wawatesa mwenga, na siyu walii wawazyanga kumahakamani? ⁷Je si matajiri waligila litau lilii liherepaambalu hangu wawashema?⁸Hata hangu handa kutimiza ili sheria ya kifarumi ntambu ya kulemba katika maandiku, ''hagumfili pakwegala patui handa gwenga gamweni,''watenda handa ni wamega sheria. ⁹Lakini handa pamuwafira baadli ya wantu, mtenda vidoda, wakupangalilani na sheria handa ni wamega sheria.¹⁰Kwa ntambu ayi yoseri kajimila sheria yoseri, na badu kalikwala katika nukta yimu tu, guweriti na hatia ya kumega sheria yoseri. ¹¹Handa hangu Mlungu katakuliti ,''naguzini''hangu pia katakuliti,''na gwiraga'' handa guzini ndili lakini gwiraga, gumegiti sheria ya Mlungu.¹²Ntambu ayi muyoweri na kujimila handa milii ambau mkana nau pakwegera kulipangalila na sheria ya Mlunguu. ¹³Hata hangu kulipangalila kuviza pasipo lusungu. Lusengu lumkwenezia pampindi pa kulipangalila.¹⁴Kwana uheri gari, walongu wangu, handa muntu katakula kanayi imani, lakini kahera matendu? Je, imani ayi iweza kunilopola. ¹⁵Handa walongu wapalu au wadala ni kahitaji wa nguu au shiboga sha kia lishaka. ¹⁶Na yumu kawagambili, ''mgendi kwa amani mukoteli motu na mlii viherepa '' lakini muwima mahitaji muhimu ga nshimba hangu ifaa shishi ? ¹⁷Hata hangu imani peki yakui , handa yahera milandu ifuwa.¹⁸Badu muntu uli kaweza kutakula, '' guna imani, na nezi na nanayi milandu''. gunangazii imani yaku kwahera milandu ,neni hanukulangazii imani gangu kwa milangu yangu. ¹⁹Wajimini handa kwana Mlungu yuni, guwera shuherepa , lakini washamshera vilaa gaamini hanga na kutetemeka. ²⁰Je gufila kuvimana , guwi muntu mzigizigi ntambu aweriti imani ayi kwahera milandu ifuwa.²¹Je sitati gwetu Abrahamu wamuwala ngiti haki kwa milandu paka mlavii mwana gwakui isika pam pindi pa madhabaha ? ²²Mulola handa imani yakui ifaha uhengu na milandu yakui, na kwa milandu yakui, imani yakui ifikila ng'aji yakui. ²³Maandiku getu milizitwi gayowela '' Abrahamu kunyimila Mlungu, na wamlangaliti kuwa ni mweni kana haki. ²⁴Mlola handa kana milandu muntu wamwalangangila haki na si kwa imani tu.²⁵Hata kangu, je , kwahera zawali ulii kahaba wamu wala ngila haki ntambu milandu , pakawashemiriti wajumbi na kugenda nawa kwa njira yamonga? ²⁶Handa hangu kama vilii nshimba pa yahera litoga gufuwa , hela hangu imani pa kwa hela milandu ifuwa.

Chapter 3

¹Walongu wangu ,siyu wavua weni wafila kuwa wafunda, muviruani handa hatwanki hukumu nkulu zaidi. ²Ntambu ayu twawosi twanamakosa katika njira zitangala , hangu yoseri huwa kalikwalandili katika sisowelu vyakuli, ayu ndo muntu kakamilika kaweza kukolela nshimba yakui yoseri pia.³Vinu ntaribu ya tutula lijanuu za slinyaria katika milomu yau watujimila na tuweza kugalamula nshimba zau zoseri. ⁴Guvimani pia handa kwamba meli, ingawa ni nkulu na waisukuma na liyega likalipa, wazilonguzia kwa usukanimdidikusana kugenda poseri paufira nahodha⁵Hangu kai, lulimi ni shiungu shididiki sha nshimba, lakini kalitopa makulusana, guloli msitu mkulu guwaza kwaka kwa nsesindiliki ya motu. ⁶Lilimi mkati pia ni motu, ni ulimwengu wa vidonda, watula mkatumwa viungu vya nshumba zetu ambau watenda nshimba yoseri na kuitula pampindi pa motu njira ya maisha na weni wankuwoshia motu gwa kuliulindi.⁷Kila aina ya shinyama gwa mntundu, mpongu shavula na shiumbi sha mubahari washikolela wanadamu. ⁸Lakini kwahera mwanadamu hata yumu ambayu kaweza kukolela lulimi, ni vidoda vilivaga ndiri, imema sumu ya kufifa.⁹Kwa ulimi twankumkwisa Mtua na Tati gwetu, na kwa ashi tuwapangalila wantu ambau wawanyawa kwa mfanu gwa Mlungu. ¹⁰Katika mlumu gulaaagu gutakula visoweli ya baraka na kukupangalila. Walongu wangu aga galeki kuwela.¹¹Je, linegu limu liweza kulavia mashi ganoga na gakalipa? ¹²Walongu wangu, je mtela gwa mtini guweza kulela matunda ga mizeituni , au mizabibu guleli matunda ga mtini ? wala mbwiru pa mashigamunu galavia ndiri mashi gahela munu.¹³Ni ga mkati mweni ganai hekima na kuvimana? hebu muntu ayu kalangazii maisha gaherepa katika lihengu lakui kwa kulinyenyela ulawili na hekima. ¹⁴Lakini pa kana wivu ukalipa na nia ya ubinafsi mmoyu mweli, na muvimana kutakula uongu pamlema kweli.¹⁵Ayi si hekima ilii isulukili kulawa kumpindi, lakini badala yakui ni ya kidunia si ya litoga na si ya shipepu. ¹⁶Kwa hangu pawili na wivu na ubinafsi wapalaa, kwana magomvi na kila milandu idola. ¹⁷Lakini hekima ilawili kumpindi, kwanza ihelepa, kisha kufila amani upoli na kukalibisha yomberi kumema rehema na matunda gaherepa, bali kuwajimila wantu walii na umwaziyu. ¹⁸Na litunda la haki wayala katika amani kwa walii ambau watenda mambu ga amani.

Chapter 4

¹Ugomvi na migogoru miongoni mwau vilawila koshi? hawigoloki kulawa mu tamaa zyenu zidoda zijegazu vita mnumba mwa washirika wenu ?. ²Mushitami shilii shamuweriti nasha ndili Mlaga na muwingila shilii shamdaha ndili kuweranashu . Mwangulikoma na kulirewa , na badu mpatandili kwa sababu mumluandili Mlungu . ³Mlua na mwanka ndili kwa sababu mlua kwa ajili ya mambu gadoda , Ili kwamba ndahi kuvitumila mu tamaa zenu zidoda.⁴Enyi wazinzi mwimana ndili kwamba urafiki na ulimwengu ni uadui wa Mlungu . ⁵Au mdhani , maandiku gahela maana gazumbapu kwamba roho yakatuliti mnumba mwetu kana wivu kwa ajili yetu ?.⁶Lakini Mlungu hulaviya neema zaidi yinamana maandiku huzumba, Mlungu humpinga yakana sbiburi , lakini humpanana neema myenyekevu . ⁷Hangu , malilavii mwa Mlungu . Mumpingi ibilisi na yomberi hakatugi, kulawa kwa mwenga .⁸Msegareli pakwegera na Mlungu na yomberi hakasegereli pakwagela na mwenga msafishi mawoku genu , mwenga mwana vivoda . na mugatakasi mtoyu yenu , mwenga mwana nizi mbili. ⁹Muhuzuniki, mwombolezi, na kulila mgalamuli shiseku shenu kuwera huzuni na furaha yenu kuwera maomborezu . ¹⁰Malinyenyekezi weni kulongoleru mwa tati, na hakawa kwenazii kumpindi .¹¹Namalilongera kumberi mwenga kwa mwenga, mlongu muntu kazumba kumberi na mlongu gwakuyi au kumbukumu mlongu gwakuyi , huzumba kumberi na sheria na ikuhukumu ndili sheria ya Mlungu . pamuihukumu sheria , muitii ndili sheria, bali muihukumu. ¹²Ni yuma tu ambayu ni mlavizi sheria na haki , Mlungu , yomberi ambayu kuna uwezu wa kulopola na kwa gamizi ya, gwenga gwa ga ambayu gumhukumu jirani gwaku.¹³Mpikiniri , gwenga mzumbau , lelu au shilau hatugendi mu muji agu , na kulikala mwako aku , na kutenda biashara , na kunyawa faida , ¹⁴Ga kuvimana shi hashilawili shilau , na maisha genu shishi hasa , ? kwa kuwa mlifana handa ukungu uliwilau kwa muda mfupi na lasha kwagamila.¹⁵Badala yakuyu memzumbi , kama ni mapenzi ga Mlungu , hatuishi na hatutendi ashi au shilii. ¹⁶Lakini vinu mulifumba ya mipangu yenu kulifumba koseri aga ni gadoda. ¹⁷Kwa hangu , kwa yomberi yakauimana kutenda mema lakini kagatenda ndili , kwakuyi ayu ni vivoda .

Chapter 5

¹Mwizi vina, enyi mweliti matajiri, mlili kwa liziwi iya kumpindi kwa sababu yataabu yayizayi kumpindi kwenu. ²Utajiri wenu waubongonyo la na mavazi qenu waqamemena wadada waharibifu. ³Dhahabu zenu na mapesa qenu zikosa thamani, na uharibifu wakuyi haushuhudii dhidi yenu na kwaqamiziya nshimba zenu handa motu. mulitulila hazina zenu mu lishaka la mwisho.⁴Mloli, malipa qa watanda kazi-walii ambau wamlipiti ndili kwa ''kwimbula mu malambu qenu mu lishaka- wankulila na shiliu shawalii wahimbuliti mazau qenu shiwafikila makutu qa Mlungu gwa majeshi. ⁵Mulikala mu vidoda dunia na kulifulaisha mwenga maweni. mulinenepeziya mioya yenu kwa lishaka la mashinju. ⁶Mwamhakumu na kumwilaga yakano haki yakadahandili kuwabelera.⁷Kwa hangu, mvumilii, mpaka, ujau, mtuwahanda mkulima huhepalela mavunu ga thamani kulawa mu isi, pakahepalera kwa uvumilivu, kwa ajili yakuyi, mpaka mvula za kwanza na zilii za mwishu pazitowa. ⁸Pia, mwenga muweri uvumilivu , wagangamali mioyu yenu kwa sababu kwiza kwakuyi mtuwa ni pakwegera.⁹Walongu namnung'unika, mwenga kwa mwenga kusudi namwiza kuhukumiwa. mloli, hakimu kangugoloka pamlyangu. ¹⁰Kwa mfano,walongu, mloli matesu na uvumilivuwa wambuyi waneniti mu litau iya mtuwa. ¹¹Guloli tuwashoma walii wavumili, ''heri''mpikanika uvumilivu wa Ayubu, na mulimana kusudi ta mtuwa kwa ajili ya Ayubu, ni kwa ntambu ga mtuwa kamema huruma na rehema.¹²Zaidi ya goseri, walongu wangu, nampata, aidha mu mbingu amba mu isi, au mushiapusha ntambu yamonga. bale hobu.''yina'' yenu na imaanishi ''yina'' na ''ndala'' yenu na imaanishi ''ndala'' ili kwamba na mwiza kuguila pasi ya hukumu.¹³Kwana yoseri yuli miongoni mwenu kana matesu?lazima kulai. Je, muntu yaseri yulii kana kuchangamka? Na kimbi ukwisu. ¹⁴Je, kwana yoseri yulii miongoni yakaluala? Na kawashemi wazewi wa likanisa, na wazewi wa likanisa walui pampindi yakui pawa mlemba mafuta mu litau lya mtua. ¹⁵Na maombi ga imani hangamponazii yakaluala,na mtua hakamgolasii. Na kama hakaweri katenda vidoda, Mlungu hakamsamehi.¹⁶Kwa hangu muungami vidoda vyenu mwenga kwa mwenga, na kuluilana kila yumu na myogui, ili mdahi kuwaponaziya. maombi ga mweni haki hulela matokeu makulu. ¹⁷Eliya kaweriti muntu yakana hisia handaza twenga, kaluiti kwa juhudi kwamba mvulaitoi.Na itowiti ndili mu isi kwa muda wa miaka mitatu na miezi sita. ¹⁸Na Eliya kaluiti kayi na mbingu zititi mvula kumpindi ya isi ilavira mahimbula.¹⁹Walongu wangu, paiwera muwamu mwenu galala mbuka kulawa muunakaka, paiweroa muntu yumonga kamuuzirila. ²⁰Su guvimani kuwera yeseri yakamlongozi mweni vidoda kulawa munjila yakui idoda hakaponizi nafsi yakuyi kulawa mu kuhowa na hakagibikiri madoda gododa gakuyi.

1 Peter

Chapter 1

¹Petro, ntumi gwa Yesu Kristo, kwa wahenga ya kuwapalasia, kwa wasagulwa, mu Ponto yote, Galatia, Kapadokia, Asia, na bithania, ²ulawilana na umanika wa Mlungu ,Tati, kwa kugululwa na Rohu mnanagala, mu utiifu gwa Yesu Kristo, na kununuziwa mwazi gwa kuyi, neema iweli kwa mwenga, na ponga yenu yongereki.³Mlungu Tati gwa Mtua gwetu Yesu Kristu, katekererwi mu ukulu wa rehema yakuyi, katupananiti kulelwa kwa syayi kwa ujasiri wa ukolela kupitira ufufuu wa Yesu Kristo, kulawa kwa wafu, ⁴kwa urithi ya wagamira ndiri , apaweri na udoda poti kupungula guturwa kumbindi kwa ajili ya mwenga. ⁵Kwa makakala ga Mlungu katurinda kupitira ponga ya oropolo ambau uwera kala kuvunulwa mu mashaka ga kumwishu.⁶Msekeri mu ali, ingawaji vinu lazima mfiri hinginika mu majaribu mbalimbali. ⁷Ayi, ndo toziya imani yetu yaiwezwa kujerwa, imani yenu ndo thamani kuliko dhahabu yeni ipotela mu motu yeni kujela imaniyetu. Ayi ilawila su imani yetu kulela. Ukwisa, uwelu ligoya, muugubuturu wa Yesu Kristu.⁸Mumwona ndiri yomberi ila mumfira. Mumwana ndiri vinu, kumbiti mwankuamini mu yomberi na nemelelu gaweza ndiri kutakulika kwa nemeru yenu imema uheru. ⁹Vinu mwanka maweni malawilu ga imani yenu ukombora wa miyoyu yenu. ¹⁰Wambuyi wasakuliti na kukasia kwa mahara kuhusu ukomboru wau, kuhusu neema yenu meiweri yenu¹¹Wasakuliti kuvimana ndo aina ga ukombola yeni mewiziti. Wasakuliti viraa kuvimana Rohu gwa Kristu yakaweriti munkati mwau kaweriti kankuyowera shishi nau. Ayi iweriti ilawila lishaka pakaweriti nkakuwagambira kuhusu ndabiku ya Kristu na ukwisa wenu meufatiti. ¹²Iguburitwi kwa wambuyi kuwela waweriti wankutendetra mambu aga kupitira walii ya wajega shishoweru sha Mlungu kwa mwenga kwa njira ya Rohu mnanagala ya galagalitwi kulawa kumpindi, mambu genu ata malaika wafiriti kugubuturwa kwakiyi.¹³Hangu mtawi viunu vya maharagenu. Mnyamalili mu mahala genu. Mkamali mneema ya ijegwitwi kwa mwenga lishakala kugubuturitwi Yesu kristu. ¹⁴Gambira wana watiifu, namtafilwa maweni kwa matamata yenu mfatiti lishaka pamuweliti mwahera mahara.¹⁵Ndambu vilii yaka washemu ndambu yakawera mnana gala na mwenga vilaa mweli wanana gala. Mtambia yenu mashaka gaseli. ¹⁶Kwa kuwera ilembwitwi, ''Muweli wanana gala, kwa ndambuayi neni na mnanagala''. ¹⁷Na pamshema''tati'' ulii kahukumuyi kwa haki kulinga nila nalihengu la kila muntu, gutumii muda gwa safari yaku mu unyenyekevu.¹⁸Muvinana kuwela yeliti ndili kwa sumuni au dhahabu-vintu vya viharibika-ambavu mropolelwa kulawa mutabia zenu za uzigizigi za murifunditi kulawa kwa tati gweni. ¹⁹Kumbiti mropolwa kwa mwazi gwa heshima ya kristo, Gambira kondoru kahela na hilo wala lidoa.²⁰Kristu kasaguritwi kabla ya misingi ya pasi panu , kumbitivinu kumbiti aga masiku gu mwishu . kagubutulwa kwa mwenga. ²¹Mumwamini Mlungu kupitira yomberi , yakaweriti Mlungu kumfufua kulawa mu kuhoa na kaweliti wampanana ukwisa ili kuwera imani yenu na uyasiri uweri kwa Mlungu.²²Mtenda nafsi za mwenga kuwera safina ulii wa ulii unakaka , kwa dhumuni la ufiru wa uwongu liwela na unyoofu hangu murifiri kwa bidii kulawa mu miyoyu yenu. ²³Mwiuka mu mara ya pili , Si kwa mbeyu ihalibikayi , kumbiti kulawa mu mbeyu ihalibika ndiri , kupitira uzoma na shisowelu sha Mlungu la lisigaliti.²⁴Kwa mana '' shimba'' zoseli ni gambila muhamba , na ukwisa wakuyi goseli ni gambila liua la lihamba . lihamba hunyala , na liua hutuluka , . ²⁵Kumbiti shisuweli shamtua kusigala milee . ''Agu yumbi gutangazitwi gambira injiri kwa twenga.

Chapter 2

¹Kwa ndambu ayi mturi pambeku udoda woseri, uzyanga, unafiki, wivu, na kashifa . ²Gambira wana wadidini, mtamani maweli ga safi ga roho su kwamba muwezi kukula mkanti mwa wokovu, ³gambira mlawaliliti kwa Mtua ni mwema.⁴Mwizi kwakui yakawera hai laliishiki ambalo lilemitwi na wantu, su ali kalisaguliti na Mlungu na la thamani kwakuyi. ⁵Mwenga viraa nigambira mabuhi yagawera hai yaganyawila kumpindi munumba ya kirohu ili kuwela kuhani mnanagala ya kulavia dhabihu za kirohu, zifirwa kwa Mlungu kupitila Yesu Kristo.⁶Shisoweru shazumba hangu,"guloli, ntura kaatika sayuni libuhi la pambeku, nguru na lisagulitwi na la thamani. Yoseli yakaamini mu yomberi apati kaoni soni."⁷Hangu ligoya ni lenu kwenu mwenga ya mwamini. Viraa" libuyi likatitwi na kunyawa, aliwera libuhi likuru la pampeku"- ⁸na, "libuhi la kulikwala na mwamba wa kulikwala." womberi walikwala ya washirema shisoweru, kwa virii ambalo waweriti wasagulwa kwalo.⁹Viraa mwenga mwa ukoo usagulitwi, ukolan mlima wa kifalme taifa nanagala wantu wa miliki ya Mlungu, ili kwamba muwezi kuberwa matendu ga ajabu ga ulii yakawashemiti kulawa mu giza kwiza mu nuru yakuyi ya ajabu. ¹⁰Mwenga kwanja muwriti ndiri wantu, su vinu mwenga mwa wantu wa Mlungu. Mwenga nwanka ndiri rehema, su vinu mwanka rehema.¹¹Wafirwa, niwashema gambira wahenga na watwanga twanga kulima kulawa mu matamata gadoda ga dhambi, ambazo zilkoma vita na roho zenu. ¹²Mpaswiti kuwera na tabia njema kati ya maisi, ili kuwera kama awawatakuli, kama muwera mtenda mambu gadoda awaliloli lihengu lenu liheri na kumkwisa Mlungu mu lishaka la kwiza kwakuyi.¹³Gitii kila mamlaka ga mwanadamu kwa ajili ya Mtua, ¹⁴paiwera mfalme gambira mkuru, paiwera watawala yawatumitwi kuwaadhibu watenditi vidado na kuwa na kuwazumila waliya ya watenda mema. ¹⁵Kwa kuwera ni ufiru wa Mlungu, kwa kuwera kutenda mema. Muwanyamizii matungumuzaga uzigizigi gwa wantu wazigizigi. ¹⁶Gambira wantu huru, namuutumila uhuru gwenu gambira shifuniku sha maovu, su muweri gambira wantumintumi wa Mlungu. ¹⁷Muwaheshimu wantu woseli, muwafiri walongu. Mumtiri Mlungu. Mumweshimu mfalme.¹⁸Wantumi, muwatii watua wenu kwa ligoya loseli, si tu watua ya waherepa na wapole, su viraa na wawera wadoda. ¹⁹Kwa kuwera ni sifa gambira woseri akaheperi maumivu akati wa tabiku poti haki kwa kuwera dhamiri yakuyi kwa Mlungu. ²⁰Ni gaida ga yaiwera kwa mwanadamu kutenda vidoda su mwendeyi kuathibika?Su gambira mtenditi mema n ndipo mtesekeli kwa hukumu, au ndo ukwisa guhelep kwa Mlungu.²¹Kwa ali mshemitwi, kwa ndambu ayi Kristu viraa kateswiti kwa ajili ya twenga,wawalekel mfanu kwa ajili ya twenga kufuata nyayu zakuyi. ²²Yomberi katenditi ndiri dhambi, wala kaoneka ndiri kuzyanga woseli mu mlomu mwakuyi. ²³Lishaka yomberi pa wamwagiliti, kuhuzurira ndiri kwigira, pakatesekiti, katishiti ndiri bali kajilaviiti mwenu kwa yomberi kahukumuye kwa haki.²⁴Yombeli mweni kalitwikiti dhambi zetu mushimba yakuyi mu mtela, ili tuweri ndiri kayi na sehemu mu dhambi na tulikala kwa ajili ya haki. Kwa kukomwa kwakuyi mwenga mpona. ²⁵Woseli yamweliti mgendagenda gambira kondoru yakapotea, vinu su muuya kwa na mlinzi wa rohu zenu.

Chapter 3

¹Kwa njila ayi, mwenga mwa muwela mpaswa kujilavia kwa wapalu wenu maweni, su gambira mu wamu wau haweni lijimili shisoweru, kupitira tabia za wadala wu wawera kunikwa poti shisoweru, ²kwa ntambu ayi wawili womberi awaweli waiyona tabi yau iherepa pamuhela na ligoya.³Ayi itendeki si kwa mapambu ga kunja_kusuka nyeli, vito vya dhwabu, au nguvu za mitindo. ⁴Su badala yakuyi itenditi kwa utu wa mklati mwa moyu, na kuwera uherepa wa ligoya na utulivu wa moyui, ambau ni watamani kulongolu kwa Mlungu.⁵Kwa kuwera wadara wananagala waliherepesha weni kwa njira ayi. Waweriti na imani kwa Mlungu na wajimiliti waparu wauweni. ⁶Kwa njira ayi sala kamtiiti Ibrahamu na kumshema yomberi "mtua"gwakuyi. Mwenga vinu ni wana wakuyi p0atutenda galii gahelepa na patuzyanga ndiri madoda.⁷Kwa njira ilaayi, mwenga wapalu mpaswa kulikala na wadara wenu p0amvimana kuwera wombeli waherepa wadala daifu, pamuwamana womberi gambira wanka mafupu ga uzima. Mtendi hangu ili kuwera marua genu na galewelelwa.⁸Hatima yakuyi, mwenga mwawoseli, muweli na nia yimu, muweri na huruma , ufiru gambira walongu, wananagala nawapoli. ⁹Namlipa madoda kwa madoda, au kwigila kwa kwigila kumberi kwakuyi mwendereyi kubariki kwa ndambu ayi mshemitwi ili kuwera muwezi kuhisi baraka.¹⁰"ytombeli ya kafira maisha kuwona lishaka liheri lazima kauleweweleli ulimi wakuyi kwa madoda na mromuyi kuzumba hila. ¹¹Na kagambuki na kuleka madoda na katendi ya gaherepa katafuti Amani na kuigendera . ¹²Masu ga mtua umlola uli yakana haki na makutu gakuyi hupika nila maluwa gakuyi Viraa sheni sha mtua sha kumbeli kwa walii yawatenda madoda.''¹³Nigani yana kawa tendi mwenga , paiwela mwana matamata kwa lili liheri? ¹⁴Viraa pamteseka kwa haki, muwera mbarikiwa. Namtira galii yawatira womberi. Namuwela na lishaka.¹⁵Badala yakuyi, mumturi Kristu mu miyuoyu yenu gambira mnanagala. Kila mara muweri tayari kumwankula kila muntu yakawakosia mwenga kwashishisha mritumbila kwa Mlungu. Mtendi hangu kwa upole na ligoya. ¹⁶Muwela na dhamira heri su kwamba wantu yawigila maisha genu mema mu Kristu waweli na soni kwa ntambu ya watakula kumbeli zidi ya twenga gambila tweriti twa mukutenda madoda. ¹⁷Ni iherepa zaidi, paiwera Mlungu katamani, kwamba mteseki kwa kutenda mema kuliku kutenda madoda.¹⁸Kristu viraa katesekiti mara yimu kwa ajili ya nmadoda, yomberi yakeliti mwema na haki katesekiti kwa ajili ya twenga ambao yatuweriti ndiri na haki,ili su katujegi twenga kwa Mlungu. Kahoiti kwa shimba , su itenditwi mzima mu rohu. ¹⁹Mu Rohu, kagenditi na kuzihubiri rohu ambazo vinu za kushifungu. ²⁰Ziweriti ndiri tiifu wakati wa uweperu wa Mlungu pa kaweriti kankuhepelwa kwa wakati wa Nuhu, lishaka la kunyawa safina, na Mlungu kalopoliti wantu wachache -nafsi nane-kulawa mu mashi.²¹Ayi ni alama ya ubatizu ya uwalopola mwenga vinu, si gambira kugulilwa udoda kulawa mu shimba, su gambila liombi la dhamiri njema kwa Mlungu, kupitila ufufuo wa Yesu Kristu. ²²Yomberi ka muliwoku la kuume la Mlungu. Kagenditi kumbindi. Malaika, mamlaka, na ukakala lazima vimjimili yomberi.

Chapter 4

¹Kwa ntambu ayi, kwa ku7wera Kristu katesekiti mu shimba, mvali silaha za nia ilayiilii. Yomberi yakatesekiti mu shimba kaukana na dhambi. ²Muntu ayu apo kenderei kayi ishi mu matamata ga shimba, bali ufiru wa Mlungu , kwa maisi gakui yagasigala.³Kwa kuwera muda gupititi gatosha kutenda mambu ga wamataifa wafira kutenda -ufisadi, nia idoda ,ulevi , ushoyu, sekeseku za shipagani na ibada za sanamu ziwera mchukizo. ⁴Walihora ni ajabu pamuliepusha kutenda mambu aga pamuhera na womberi, hangu watakula madoda twa twenga. ⁵Awalavii hesabu kwa ulii yakawera tayari kuhukumu yawawera hai na wahoa. ⁶Kwa kusudi injili ihubiritwi kwa womberi ya wahoiti, su wawelitikala kuhukumiwa mu shimba zau gambira wanadamu su wawezi kulikala kulinganila na Mlungu mu rohu.⁷Kumwishu kwa mambo goseri kwakwiza, su hangu, muweli na ufahamu yauwela nakaka, su muweri na nia njema kwa ajili ya marua genu. ⁸Kumberi kwa mambu goseri, muweri na ukakamara mu ufiru kwa kila yum, kwa kuwera ufiru usakulwa ndiri kuvunula madoda ga wamonga. ⁹Mlangazii ukarimu kwa kila yumu bila manung'uniku.¹⁰Gambira yumu gwenu ndambu ya kankiti karama, muitumii kwa kuhudumiana, gambira wagolokela wema wa karama zivua zawazilaviiti buli na Mlungu. ¹¹Gambira muntu pakayowera, naiweri gambira mahusia ga Mlungu na gambira muntu pakahudumu, na iweri gambira makakala ga wampiti Mlungu, ili kuwera kwa kila shintu Mlungu kawezi kukwisakupitila Yesu Kristu utukufu na makakala gana yomberi mashaka goseri. Amina.¹²Walongu, namuwalanga jaribu ambalo liza kwa majaribu gambira shintu shihenga, ingawa kwana shintu shihenga shashiweriti shilawila kwa mwenga. ¹³Vilaa kwa kadili ya mwongeleki kupata vuzoefu wa tabiku ya Kristu, msekeleli ili kwamba jsekeleli viraa na kushangilia mu uvubuturu wa utukufu wakuyi. ¹⁴Paiwera pawaigila kwa ajili ya litawila Kristu, mbarikiwa ,kwa ntambu ya Rohu wa utukufu na Rohu wa Mlungu kalijkala kumbindi kwenu.¹⁵Viraa nakawera yoseri ya kuteswa gambira mlagaji, mwivu, yakatenda madoda, au yakalishughulisha na mambu ga wamonga. ¹⁶Viraa paiwera muntu kankuteswa gambira Kristu, nakaona soni, bali kwa mkwisa Mlungu mu litawi ali.¹⁷Kwa kuwera wakati gufika gwa hukumu kwanjira mu numba ya Mlungu. nagambira yanjila kwa twenga. Aiweli ashishi kwa walii ya waijimiliti ndiri injili ya Mlungu? ¹⁸Na gambira "wana haki walopolwa kupitila ukamala, ayeli hashi kwa muntu ya kuhera haki na kana dhambi?" ¹⁹Kwa ndambu ayi woseli ya watabika kulawilana na mapenzi ga Mlungu guwakabidhi nafsi zau kwa muumba mwaminifu ili hali ya watenda mema.

Chapter 5

¹Niwasihi wazewi ya wamu miongoni mwenu, neni, yawela mzewi myau na shahidi gwa matesu ga Kristu, na yomberi vila vilii mshirika mu ukwisa ya uweri kuridhika. ²Kwa ndambu ayi, nankwatia moyu mwenga wazewi, mulishungi likundi la Mlungu la liwela muwamu wenu. Muliloli, si kwa kuwera mpaswa, viraa kwa ndambu ya mtamani hangu, kulinganila na Mlungu, mliloli si kwa kufira senti za soni, viraa kwa kufira. ³Na mtenda watua kumbindi kwa wantu ya wawila pasi pakulolelwa kwenu, viraa muweri mfanu wa likundi. ⁴Pali mchungaji nkuru pa wamkabidhiti amwangi lifupu la ukwisa ya wagamizia ndiri uthamani wakuyi.⁵Vilaavi mwenga, vijana wadidini, mnanagali kwa wakuru wenu. Mwenga moseli,mvali unyenyekevu na kulihudumula mwenga kwa mwenga kwani Mlungu kawapinga wana shiburi, vilaa kawapanana wana unyenyekevu. ⁶Kwa ndambu ayi mnanagali pasi pa lyoku la Mrungu yaliwerra hodari ili su kawagorosii kwa wakati yakuyi. ⁷Mumtulii fadhaa zenu kumpindi kwakuyi, kwa kuwela kawajali.⁸Muweli na busara, muweli waangalifu, yulii adui gwenu, ibilisi, Gambira simba kaungulumaye kankunyatila, pakasakula muntu gwa kurarua. ⁹Mgoloki shimberi shakuyi. MUweri na makakala muimani yenu.Pamvimana kuwela walongu wenu ya wawela ulimwenguni wapitila matesu gambira aga.¹⁰Badala ya kuteseka kwa muda kitambo, Mlungu gwa neema yoseri, yakawashemiti mu ukwisa wa milele mkati mwa Kristu, akawakamilishili ,akawaimarishi na kuwatula makakala. ¹¹Enzi iweri kwakuyi mashaka goseri. Amina.¹²Nimthamini SIlwano gambira Mlongu mwaminika, na niwandikira mwenga kwa shifupio kupitila kwakuyi. Nanguwatia moyu na nangushuhudia kwamba shanashindikiti ni neema ya nakaka kwa Mlungu mgoroki mkati mwakuyi. ¹³Guwaamini yawawera Babeli, yawasagulitwi pamuhella na mwenga, wawasalimu, na Marko mwana gwangu,kawalamusia. ¹⁴Mulilamsii kila yumu kwa busu la ufiru. Naponga iweri kwa mwenga yamuwela mkati mwa Kristu.

2 Peter

Chapter 1

¹Simon Petro ,Ntumintumi gwa Yesu kristu ,kwa walii wagamiliti ilailia yana thamani sana gambira si twangiti twenga ,muimani yuwiti mnumba mwa haki ya Mlungu na mlokora gwetu Yesu kristu. ²Ufiru ayeli kwenu na amani yongereki kupitia mahala ga Mlungu na ga Tati gwetu Yesu.³⁴Kupitia mahara ga Mlungu twangamambu gali goseri kwa ajili ya kushikamana mumaisha ,kulawa kwa Mlungu yaka tushemiti mu uheri wa ukwisu wakui. Maujira ayi katutumbuka liliti mu nkulu za thamani.Katenditi hangu ili kututendeli wakolela wa asili ya Mlungu ,ndambu ya tuzidi ya tugendera kureka vidoda mu dini ayi.⁵Kwa ndambu ayi tutendeni bidii tongeri uheri kwa njira ya muimani yetu ⁶,kwa ndambu ya kuherepa,mahala. Kupitia mahara shiasi na kuptira shiashi musaburi na kupitia saburi, utauwa. ⁷Kupitia utauwa ufiru wa mlungu na kupitila ufiru wa walongo,ufiru.⁸Gambira mambuaga ga mnumba yenu ,gankwendelea kuwa gamnu mbaga mnumba mwetu ,basi mwenga apomheli mlela ndiri au walela ndili au warela ndili matunda katika mumaalifa ga Mtua gwetu Yesu kristu. ⁹Lakini muntu yoseri ya kuhera mambu aga ,hugao na hugaona mamba aga pa kwa kwegela tu ,yomberi ni kaona ndiri kalyarua mateso gakui ga vidoda vyakui za makashu.¹⁰Kwa ndambu ayi walongu wakui watendi kalongola ili mloleli kusagula kushemwa kwa ndambu yetu ndambu na yatutendi hangu apana mlikwali. ¹¹Hangu amlipanani vivua vya mrangwa gwa kwingilia mu ufalme gwa mashaka goseri gwa Mtua Yesu kristo.¹²Kwa ndambu hayi neni aweli kala kuwakumbusia mambu aga muda woseri hata km muvimana ,na vinu mugoroka weli mu uwazi. ¹³Nirihola handa aweri na sahihi kuwumusia na kuwa kumbusia kumpindi na mambu aga aneri na mramu manumba ayi. ¹⁴Kwa maana si muda kutangala ambuki mu numba yangu gambila Mtua Yesu kristu siukakiti. ¹⁵Ankankamali kwajiri ya mwenga ili mkumbuki mambu aga.¹⁶Kwa kuwa twenga tufatititindiri mushisoweru sha wingiziti muustadi pali patuwagambili kumpindi kwa makakara kurigudiwa kwa Mtua gwetu Yesu kristu bali twenga tweweliti twa mashahidi wa ukwisu gwakui. ¹⁷Yombeli kankiti ukwisu na heshima kulawa kwa mkuru paitakula ayu ndo mwana gwangu mfirwa gwangu ya numfiriti. ¹⁸Tupa kaniliti sauti ayi kulawa kumpind pali pa tweliti pamu hela kulii kuligongu mheri.¹⁹Twana shisoweru sha wambui la wavimaniti mlamu mtenda weli. ²⁰Mtambuli aga handa ,kwahera wambui wandikiti kwa sababu ya kurisekazia kwa wambui weni. ²¹Kwa ndambu ayi kwahela wambuwagwi ziti nau muufiru gwa mwanadamu wawawezeshiti na roho mheli yakazumbiti kulawa kwa Mlungu.

Chapter 2

¹Wambui wa uongu walawiliti kwa waisraeli na wafunda wa uwongo wankwiza vilaa kwetu.Kwa kufifa mafunda ga uwongu nao hawambeleli mtuwa yakawahemiliti ².Wankurijegela uharibifu wa kulongola pampindi pau weni. Watangala hawashigendeli njira zau za sono na kupitila wau kulipangalila njila za kweli. ³Kwa shoyu hawakonki wantu kutendera visoweru vya uongu lukumu yau hapana ikawi kubogoyola hakuwafati.⁴Ntambu ayi mlungu kawaleka ndili mahoka wageukiti bali wawasili kulilindi ili wawatawi migoi mpaka mulukumu pakalwizira. ⁵Wala mlungu kavumilia ndili ulimwengu wa makashu bali ka mtiliti mulu yakana kusherua wa haki pamuhera na wamonga saba wakati pakalekizi ligalika pampindi pa ulimwengu wemiriti. ⁶Mlungu kalukuniti niji ya sodoma na Gomora.Shiashi sha kuwa livu na kubonyonyola ili iwi hangu kaajili ya ulopolelu katika mashaka pa pasheni.⁷Lakini pakatendiki aga kanuo politi lutu muntu kwa haki kaweliti kulihola na tabia idoda za wagendiliti ndili sheria za mlungu. ⁸Ntambu ayi muntu gwa haki,yakalikaliti naulishaka kwa lishaka paiteseki nafsi yakii kwa sababu ya galii kagaina na kugapikinila. ⁹Kwahiyo mtua kuvimana ntambu ya kuwalopola wantu wakui lishaka la matesu na ntambu ya kiherepa wadoda kwa ajili ya hukumu katika lishaka la mwisho¹⁰Muuhukika au ndiyu umwaziyu kwa walii wagendela kulikala katika matatala ya nshimba ayi kugalalula. ¹¹Ingawa wamahoka wana makakala na zinguvu kuliku wanadamu lakini wadaha ndili kujega hukumu dhidi yau kwa Mtua.¹²Lakini wavinyama hawa wahera mahara wawanyawa kwa asili ya kuwapata na kuwapotizia. Wankuwatenda mu malipo madoda gau paluala paseri walikala mu anasa ¹³.Wamema vidoda na mawoi . Kukekelela anasa za kulizyzyangira pawalisekelela na gwenga. ¹⁴Masu gau wagababatila na uzinzi , watosheka ndili kutenda dhambi huwazyanga na kuwagusiya wajojoneru wadidiki mu dhambi .Wana mioyu imejaa tamaa ,ni wawalaaniti.¹⁵Waileka njira ya kweli wapofuka na waigendela njia ya Baalam mwana gwa Boeri yakafaliti kupata malipu ya udhalimu. Lakini wamkalapiliti kwa ntambu kukusela kwakui ¹⁶.Punda kayowelandili pakayowela liziwi lya binadamu ,kaleweleriti lukwali lwa wambuyi.¹⁷Wantu awa gambila shemishemi zimemiti mashi na handa mawingu gawayayuliti na lyega ,liwingu lizopotoka lyawalitulitimu ntambu yau. ¹⁸Kuyowela kwa kulivuna matupu guwagusiya wantu mu tamaa za nshimba .Huwazyanga wantu wawajera kuwatuga walii walikaliti mu vidoda. ¹⁹Ntambu ya tuwapataniti wantu uvugulilu wakati wau weni ni wantumintumi wa dhambi ya ufisadi. Ntambuayi wanadamu huwatenda kuwera ntumintumi wa shilii shashiwabatilia.²⁰Yombeli kalileki na vidoda nya ulimwengu kutendara mataifa ga Tati na Lopozi Yesu kristu na vinu kuuyira kayoi vidoda avikayi,hali yakuwi iwera idoda kuliko iliiya kulongolu. ²¹Iherewpiti wantu awa mewavimaniti ndili njira ya haki kuliku kuvimana nz hangu kayi kuzileka amri ziheri zawawapiti. ²²Mithali ayi huwera na ugubatulu kwa womberi nganga hagauyira matapishi.Na mtumbi yawamgululiti kuuya kayi mu likadiga.

Chapter 3

¹Vinu, nongiti gwenga , mfilwa ayi lihamba lya pili ili kukwimusiya mu mahala, ²ili gudai kukumbusiya visoweru vitakulitwi kabla ya wambui waheri na kuhusu amri ya tati gwetu na mlopozi katika kutumila wa ntumi³Guvimani hangu kwanza ,na ntambuayi wagalamuka mu lishaka lya mwisu ,kuwagalamuka mwenga ,pawagendagenda helahangu mumafiru gau. ⁴Na pawalonga ya koshi mahepalalu ya kuuuya? watua wetu waftiti ,lakini vintu vyoseri viweriti hangu tangu ulongolelu wa unyama.⁵Walitenditi kulyaluwa handa nchi na mbingu vilongo loliti kulawa na mashi na kulawila mashi na kulawila mashi makashu galii mu visoweru vya Mlungu. ⁶Na hangu kulawila shisoweru shakuwi na mashi gawera muulimwengu mu shipindi ashi, iwela imema mashi ,waibongonyoliti. ⁷Handa vini mbingu na dunia igubatilizwa mu shisoweru shakui shilii mwajili ya motu.⁸Ayi idaandili katika ujumbi wao walongu, handa shaka limu mu tati anda myaka elufu moja .Nmiyaka elufu moja hana shaka limu. ⁹Si handa Tati kutenda mpolipoli kufikila ahadi handa yakuliholele handa, lakini yomberi nimuhepelela kwa ajili yau /yomberi kufira ndili handa yumu kagamili ,lakini kafila ndili kulaviya muda ili woseri wapati kujimilila.¹⁰Ingawa , shaka lya tati halizi handa mwivi mbingu haipiti mu kupayuka umatu.Vintu hawavyagamizii kwa motu .Na vyoseri vya munnchi vitafunuliwa wazi.¹¹Vintu hawavyagamizii kwa njia ayi .Je haguweli muntu gwa ntambu ga? gulikali muuheri na maisha ya kiulungu. ¹²Infira kuvimana na kwerewa kulongola kwiza mu lishaka lya Mlungu .Li shaka ali mbinguni huwagagamizii mumotu.Na vintu kuyayukiwa mulijoto likalipa . ¹³Lakini kulawila na mahepale gakui twangu hepela mbingu yasyai na nchi yasyai ,ambapu weni haki hawalikali'¹⁴Hangu wafilwa kwa hangu tuhepelela vintu avi, mkanikambali kuwera kuwera ulii na kutolilaumu na kuwera na amani pamuhera na yo yomberi. ¹⁵Na gugendeleri uvumilivu gwa Mlungu gwetu mu ulopolelu ,handa mlongu getu Paulo ndambu yakawabetuliti mwenga ,kulawana mu hekima ambayu yawawampananiti. ¹⁶Paulo kalongolela aga goseri mu luhamba lwakui kwana vintu ,ambavyu vikamala kuvyerewa .Wantu wahera na uherina ukamaliyu waibongonyola vintu havi ,na ntambo yawatenda mu maandiku kugendela kwagamiziya gau.¹⁷Hangu, walongu kwa hangu muvimana aga. Mulikaguli maweni ili kwamba nawawapotizia na uwongu wa uzyangilozyangila na kwagamiziya waminifu . ¹⁸Lakini mkuli mu neema na kuvimana Tati mlopola Yesu kristo9 .Na vinu ukwisu na yomberi vinu na mashaka goseri.Amina

1 John

Chapter 1

¹Shiri shashiweliti tangu kwanya-shilii shatupikaniti, shirii sha tushioniti kwa masu getu, shiliisha tushiloliti, na mawoku getu ishibata kuhusu shisohelu sha uzima. ²Na ulii uzima, utenditwi kumanika wazi, na ushuhuda, na kuwa bwelela uzima wa milele, ambau uweriti kwa tati na utendikwi kumanika kwatwenga.³Shirii shatushioniti na kushipikanila twangu shibwela kwa twenga viraa, ilisu muwezi kuyumuika pamwela na twenga, na ushirika gwetu pamuhela na tati pamu wela mwana gwakuyi Yesu kristo. ⁴Na twanguwalembela mambu ago mwenga, ilisu furaha yetu iweri ukamilika.⁵Hau ndo ujumbi watu upikaniriti kalawa kwa kuyi na kuwa bwelela Mlungu ni nuru namkati mwakuyi kwa hela giza. ⁶Su patu zumba pa twana ushirika na yomberi na tugenda genda mu giza, tulizanga natutenda ndiri na kaka. ⁷Su tugendi mu nuru gambila iweliti mu nuru, tushirikiana twenga kwa twenga, na mwazi gwa Yesu kristu, mwana gwakuyi katutakasa kulawa mu dhambi zaseli.⁸Su patuzumba twahela madoda, turizanga taweni na nakaka kwa hela munkati mwetu. ⁹Viraa patutubu madoda getu, na kufugulula na udoda waseli. ¹⁰Patuzumba kuwera tutenditi ndiri dhambi, tumtenda yombeli kaweri mwongu, na shisoweru shakuyi shiwela ndiri mu nkati mwetu.

Chapter 2

¹Wana wangu wafirizuwa, Niwandikira mambu gakwa mwenga su namtenda madoda. su viraa yumu gwenu paka tenda madoda, twanayi wakili yakawela pamuhela na tati, Yesu kristu-yakawela na haki. ²Yomberi ni mpatunishi kwa madoda getu, na sikwa madoda getu taweni . su viraa kwa ulimwengu waseli. ³Kwa hangu tuvimana kuwera tumna yomberi, su patuzitunza amri zakuyi.⁴Yomberi yaka zumba,''Nimmana Mlungu,'' Viraa kazishibata ndili amri zakuyi, ni kazyanga na unakaka kwa hela munkati mwakuyi. ⁵Viraa ya kashibata shisoweru shakuyi nakaka muntu ayu ufiru wa Mlungu ukamilika. mu hila tuvimana twa mkati mwakuyi. ⁶Yomberi ya kuzumba ka mnkati mwa Mlungu kapaswa mwenu viraa kugendagenda gambila Yesu kristu.ndambu ya kagenditi.⁷Wapenzi, Niwa ndikira ndiri amri za syai, bali amri zingona zaziweriti kuwela nayi tangu kwanya. amri ngonani shisoweru sha mpakaniliti. ⁸Su hanga niwandikira mwenga amri za syayi, ya unakaka mu kristu na kwa mwenga, kwa ndambu ayi giza lipita, na nuru. yaunakaka ya iwera tayali ya iangazia.⁹Yomberi ya kazumba kawela mu nuruna na yakamchukia Mlungu gwakuyi kawera mu giza hata vinu. ¹⁰Yomberi ya kamfira Mlungu gwa kuyi kalikara munuru na kwahera shintu shaseli sha shiweza kukalala. ¹¹Viraa yomberi yaka mchukia Mlungu gwakuyi ka mgiza na kamukugendagenda mu giza . Yomberi kavimana ndiri kwa kugenda , kwa ndambu ayi gizaliwapofora masu gau.¹²Niwalembela mwenga , mwawa na mfiruziwa , kwa ndambu ya mlekaziwa dhambi zenu kwa ajili ya litawi lakuyi . Niwandikira mwenga , mwa ukina tati , kwa ndambu ya mvimana womberi yakawela tangu kwanja . Niwandikila mwenga, Vijana kwa ndambu ya mmshinditi ulii mwovu. ¹³Niwandikila mwenga, mwawana wadidini, kwa kuwera mumana tati. ¹⁴Niwandikila mwenga mwa wababa kwa kuwela mumana yomberi kwanjila kwa nja , Niwandikila, Mwenga, Vijana, kwa kuwera mwa imara , na shisoheru shilikala mkati mwenu, Na mmsinda uli mwovu . Kwa kumfira tati kwahela munkati mwakuyi.¹⁵Namfira dunia iwala mambu yagawera mudunia. paiwera muntu yakaifira dunia, ufiru wa kumfira Tati kwahela mhkati makuyi. ¹⁶Kumbiti kira shintu shashiwera mudunia matamata ga shimba , matamata ya masu na shiburi sha uzima. Vilawilana ndiri na tati kumbiti vilawilana na dunia. ¹⁷Dunia na matamata yakuyi gapita . Su yomberi yakatenda ufiru wa Mlungu akalikali milele.¹⁸Wana wadidini, lishaka la mwishu, gambira ndambu ya gupaka niiti kuwera kumpinga Kristu kakwiza hata vinu wampinga Kristu,Wiza, kwa hali ilai lii ya tuvima kuwera ni lishaka la mwishu. ¹⁹Wagenditi zau kulawa kwatwenga, kwani waweriti ndiri wa twenga . Gambira vilii yawaweliti wa twenga pwa endereyi kuwela pamuhela na twenga . Vilaa lishaka la wagenditi zau, ashi shirangaziiti kuwera waweriti watwenga ndiri²⁰Viraa mturwa mafuta ga mtakatifu,Mwenga mwa woseli mvima na nakaka. ²¹Niwandikiti ndiri mwenga kwa kuwela mvimana ndiri nakaka , bali kwa kuwela muimana na kwa kuwela kwa hela uwongu wa ulii unakaka.²²Gani ya kuzyanga bali ni yombeli yakaipinga kuwela Yesu ni kristo.? Ayu muntu ni mpinga Kristu . palii pakawela kampinga tati na mwana. ²³Kwahela yaka mpinga mwana na kaweli na tati . Yoseli yakamjimira mwana na tati viraa.²⁴Gambila kwa ajili yatwenga , shiri sha tupikaniliti kulawa kwanja ashikali munkati mwetu, viraa, amlikali mnkati mwa mwana na tati. ²⁵Na ayi ndo ahadi ya katupiti twenga: Uzima wa milele. ²⁶Niwaandikira aga mwenga kuhusu walii ambao ewawdongozii mwenga mu upotovu.²⁷Na kwa ajili ya twenga, galii mafuta ga mwankiti kulawa kwa kuyi galikala mnkati mwenu, namu mfirindiri muntu yoseli kuwa funda . bali gambira mafuta gakuyi gawafunda, Mlikali mnkati mwakuyi. ²⁸Na vinu wana wafiruzuwa , Mulikali mu nkati mwakuyi ili lishaka la kalawila , tuwezi kuwela na vyosiri na siyo kuliyona aibu kumbeli kwakuyi mu kwiza kwakuyi. ²⁹Kama mvimana yomberi ni mweni haki, mvimana kuwela kila yumu ya kutenda haki kazaliwiti na yomberi.

Chapter 3

¹Mloli ni ufiru wa ashashi wa kutupa Tati, kuwela tushemwa wana wa Mlungu, na hangu ndo ndambu ya tuwela kwa ndambu ayi ulimwengu ututambua ndiri kwa kuwela humaniti ndiri yomberi. ²Wafirwa vinu twenga twawana wa Mlungu na ivimanika ndiri badu ndambu yanatuweri. Tuvimana kuwa Kristu pakauonekana, alitufani na yomberi kwani atumwoni ndambu ya kaweli. ³Na kila yumu yakawera na ujasiri agu kuhusu lishaka liza ya uwelekeya kwakuyi, kuligulula mweni gambira yomberi yakawela mnanagala.⁴Kila muntu yakenderea kutenda madoda. kamega sheria. Kwa ndambu ayi dhambi ni umegaji wa sheria. ⁵Muvimana Kristu kuzihilishitwi ili kuzihusii madoda kabisa na mnkati mwakuyi kwahela madoda. ⁶Kwahela hata yumu yakadumu mnkati mwakuyi na kwendelea kutenda madoda. Kwahela hata muntu yumu yakadumu mu dhambi paiwela kamwona ama kumna yombeli.⁷Wana wafiruwa, na mlemi kupotoziwa na muntu yoseli. Yakatenda haki, gambira Kristu viraa yakawera na haki. ⁸Yakatenda madoda ni gwa ibilisi, kwa ndambu ayi ibilisi ni mtenda madoda tangu kwanja . Kwa ndambu ayi mwana gwa Mlungu kazilika ili kawezi kubongonyora lihengu la ibilisi.⁹Yoseli yakazalikiti na Mlungu katendandiri madoda, Kwa ndambu ayi mbeyu ya Mlungu ili kala munkanti mwakuyi apo kawezi kwendelea kutenda madoda, kwa kuwera kazalikiti na Mlungu. ¹⁰Katika ali wana wa Mlungu na wana wa ibilisi wavimanika. Yoseli ya kutenda ndiri shintu sha haki,kawera ndiri gwa Mlungu, wala ulii yaklkaweza ndiri kumfira mlomgu gwakuyi.¹¹Kwani agu ndo ujumbi gwa mpikanilitib kulawa kwanja, kwamba tupaswa kulifira twenga na twenga, ¹²toziya ya Kaini yakaweriti na madoda na kumlagiti mrongugwakuyi. Na kwa shishikumwilaga? kwa kuwera matendu gakuyi gaweriti gadoda, galii ga mlongu gwakuyi gaweriti ga haki.¹³Warongu wangu, namshangaa, paiwera ulimwengu pa uwachukia. ¹⁴Tuvimana tulawakala mu mauti na kwingila mu uzima. Kwa kuwera tuwafira walongu. Na yomberi yakawera na ufiru kurikala mu mauti. ¹⁵Muntu yoseri yakanachuki na mlongu gwakuyi ni mlagaji. Na mvimana uzima wa milele ulikalandiri mnkati mwa mlagaji.¹⁶Katika ali tulimana pendu, kwa kuwera Kristu kaulaviiti uhai wakuyi kwa ajili ya twenga yatupasa kugalavia maisha getu kwa ajili ya walongu. ¹⁷Na yoseri yakana vintu, na kamwona mrongu gwakuyi yakawera na uhitaji vilaa kautewerera ndiri moyu gwakuyi na hurumakwa ajili yakuyi ; je, ufiru wa Mlungu ulikala hashi mnkati mwakuyi? ¹⁸Wana wangu wafiruwa, natufira kwa milomu wala kwa visowelu tupu bali mu matendu na unakaka.¹⁹Katika ali tuvimana kuwela twenga twa mu unakaka, na miyoyo yatwenga ithibitika mu yombeli. ²⁰Paiwela kwamba miyoyo yetu yatu hukumu, Mlungu ni mkuru kuliko miyoyo ya twenga, na yomberi kavi mana mambu goseli. ²¹Wapenzi pamu miyoyu yetu paihukumiwa ndili twana iyasili kwa Mlungu. ²²Na shoseli sha turuwa patushanka. kulawa kwa kuyi, kwa ndambu ayi tuzibata amri zakuyi na twangu tenda mambu ya gahelepa kulongolu kwa kuyi.²³Na ayi ndo amri yakuyi-yatuwela itupasa kwamini mulitawi la mwana gwakuyi Yesu kristu na kurifira twenga kwa twenga gambila ndambu ya katupiti amri yakuyi. ²⁴Yakajimila amri yakuyi akadumu mnkati mwakuyi, na Mlungu akalikali mnkati mwakuyi. Na kwa ndambu ayi tuvimana kuwela kulikala mu nkati mwetu, kwa uliya Rohu ya katupanana .

Chapter 4

¹Wapendwa , namuijimila kila roho, lakini muzijeri roho mlori kama zilawilana na Mlungu, kwa kuwela mambuyi wavua wa uwangu warawila pasipanu. ²Kwa hangu amvimani rohu wa Mlungu-kila rohu yaijumila kuwera Yesu kristu kiza mu shimba ni ya Mlungu. ³Na kila rohu yaijimila ndiri Yesu si Mlungu. Ayini rohu ya mpinga kristu, yaiweliti mu ipikana kuwela yiza, na rinu tayali ya pasi panu.⁴Mwenga ni wa Mlungu,wana wafiruwa, na muwashinda kala kwa yomberi yakawela mnkati mwenu ni mkuru kuliku yaka welu pa ulimwengu. ⁵Wamberi ni waulimwengu. kwa hangu shawazumba sha uli mwengu, na ulimwengu uwa pakanila. ⁶Twenga ni wa Mlungu. yomberi yakammana Mlungu hutupikanila twenga. yomberi yakawela ndiri wa Mlungu apo kawezi kutupakanila. Muali tuvimana rohu za unakaka roho uwongu.⁷wapendwa, tulifiri twenga kwa twenga, na kwa hangu ufiruni wa Mlungu, na kila yumu yakafira kazarikiti na Mlungu na kummana Mlungu. ⁸Yomberi yakafira ndiri kummana Mlungu, kwa kuwela Mlungu ni ufiru.⁹Katika ali ufira wa Mlungu ulivunuliti mu wamu wetu, kwamba Mlungu kamtumiti mwana gwa kuyi gwa gweka ulimwenguni ili tulikali kupita yomberi. ¹⁰Katika ali ufiru, sikuwera tumfiriti Mlungu,kumbiti yombeli na kamtumiti mwana gwa kuyi kaweli fidia ya madoda getu.¹¹Wapendwa, paiwera Mlungu katufiriti twenga,vila vilii yitufira tulifiri twenga kwa tenga. ¹²Kwa hela hata yumu yaka mwoniti Mlungu. kama paturifira taweni kwa taweni, Mlungu kalikala munkati mwetu na ufiru wakuyi ukamilika mnkati mwetu. ¹³Mu ali tuvimana kuwela tulikala munkati mwa kuyina yomberi munkati mwetu. kwa kuwela tumpata Rohu gwa kuyi. ¹⁴Na tuwona na kushuhudia kuwela tati mwana gwa kuyi kuwela mlopola gwa ulimwengu.¹⁵Kira yanakajimiri kuwela Yesu ni mwa gwa Mlungu, Mlungu kalikala mnkati mwakuyi na yomberi munkati mwa Mlungu. ¹⁶Na tuvimana na kujimike ufiru ya kawela nau Mlungu mnkati mwetu. Mlungu ni pendo, na yomberi ya kalikala munka mwa ufiru, kalikala munkati mwa Mlungu, na Mlungu kalikala mnkati mwakuyi.¹⁷Mu lipendu ali likamilika kala kati ya twenga, su tu weli na ujasili lishaka la hukumu , kwa ndambu ya yomberi yakawela, na twenga ndambu ya tuwela mu ulii mwenga agu. ¹⁸Kwa hela hofu munkati mwa ufiru. Vilaa ufiru ukamilika hutupana na hofu kunja, kwa ndambu ayi hofu ulihusisha na ukumu . Lakini yombeli ya kazyanga kakamirika ndiri mu ufiru.¹⁹Tufira kwa kuwela Mlungu katufiriti kwanja. ²⁰Paiwela yamu paka zumba, "Nimfira Mlungu '' kumbiti ka chuki na mrongu gwa kuyi ni mwongo. kwa hangu yaka mfira ndiri mrongu gwa kuyi, Yakamwana, apo kuwezi kumfiraMlungu yakamwona ndiri. ²¹Na ayi ndo amri ya tunayi kulawa kwa kuyi : Yoseri yakamfiraMlungu, Kumfira mrongu gwa kuyi viraa.

Chapter 5

¹Yoseli ya kujimila kuwa Yesu kristu kazilikiti na Mlungu. Na yoseli ya kamfira yomberi ambaye yakulawa kwa tati vilaa huwa fira wana wakuyi. ²Kwa hangu tuvimana tuwela tuwa fira, Wana wa Mlungu patu mfira Mlungu na kuzitenda amri zakuyi. ³Hangu ndo ndambu ya tumfira Mlungu kuwela tuzibata amri za kuyi na amri ni ziyeuka.⁴Kwa kuwela kila muntu yakazilikiti na Mlungu hurishinda uli mwenga, Mu imani ya twenga. ⁵Niga yaka ushinda ulimwengu? Ni ulii yakajimila kuwa Yesu ni mwana gwa Mlungu.⁶Ayu ndo yakiza kwa mashi na kwa mwazi ni Yesu Kristu. Kizandiri tu kwa mashi bali ni kwa mashi na kwa mwazi. ⁷Kwa kuwera kwana wantu yawashuhudia: ⁸Roho, mashi na mwazi. Waliya watatu kukubaliana. (zingatia :shisoweru ashi "Tati, shisoweru na Rohu mnanagala"gaonekandiri mu nakala bora za makashu.)⁹Gambira patwanka wa mwanadamu ni ushuhuda wa Mlungu ni mkulu kuliku agu. Kwa kuwera ushuhuda wa Mlungu ni aga kwamba kana ushuhuda hususina na mwana gwakuyi. ¹⁰Yomberi yakamjimila mwana gwa Mlungu kankushuhudia mnkati mwakuyi mweni. Na yoseri ya kamwaminindiri Mlungu kamtenda kuwela mwongu, kwa kuwela kajimiliti ndiri ushuhuda ambau Mlungu kaujegiti kuhusu mwana gwakuyi.¹¹Na ushuhuda ndo agu kuwela Mlungu katupananiti uzima wa milele, na uzima agu uwera mnkati mwa mwana gwakuyi. ¹²Yakawera na mwana kana uzima. Yakawera ndiri na mwanakahera uzima.¹³Niwaandikira aga muwezi kuvimana kuwela mwana gwa uzima wa milele -mwenga ya mjimila mu litawi ia mwana gwa Mlungu. ¹⁴Na agu ndo ujasiri yatuwela nau palongoru vpakuyi, patuwela paturua shintu shoseli sawasawa na ufiru wakuyi, katupakanila. ¹⁵Na kama tuvimana katupakanila-- shoseli shatulua tuvimana kuwela twanashi ashi sha tumrua.¹⁶Gamnbira muntu yakamwona mlongu gwakuyi kamtenda madoda yagapelekea ndiri kuhoa, ipasa kulua na Mlungu akampanani uzima. Nzumba kwa walii ya wawela madoda gau gapelekea ndiri kuhoa -- na kwana dhambi ijegelela kuhoa-- zumbu kuwela impasa kuluwa kwa ajili ya madoda aga. ¹⁷Uasi woseri ni dhambi--vilaa kwana madoda yagapelekea ndiri kuhoa.¹⁸Tuvimana kuwela yakazalikiti na Mlungu katendandiri madoda. Bali yakazalikiti na Mlungu hutunzwa na yomberi salama daima, na uliya mwuwovu apo kuwezi kumtenda. ¹⁹Tuvimana kuwela twenga twa vantu wa Mlungu na tuvimana kuwela ulimwengu woseli wa pasi pa utawala wa uliya mwovu.²⁰Vilaa tuvimana kuwela wana wa Mlungu kiza na kutupanana vyuzi , kwamba tuvimana yombeli ya kawela nakaka na kwa milele. ²¹Wanawafirua, Muriepeshi na sanamu.

2 John

Chapter 1

¹Kulawa kwa mbui na kugenda kwa mdala wamsaguriti na wana wakui ndambu ya niwafiriti mwaziu sinenigwe ka yangu gwenga woseri warii wavimana mwaziu , ²kwa ndambu hai mwazii mumba mwetu na kugorokera pamuhela na twenga muritumbiru. ³Uheri, rehema litumbiru haliweri na twenga kulawa kwa Mlungu na kulawa kwa Yesu kristo mwana gwa tati ndambu za mwaziu na ufiru.⁴Sekerela kuvimana kuna kwana wamonga watakula mwazili, nambu ili twankiti amri kulawa kwa tati. ⁵na vinu na kuhuwira gwenga mdala,nikuragalila ndili amri ya syai ilailia ya twelitinayi kulawa kumberi,vinu turifiritwawenikwa taweni au ndiyu ufiru tutakiwa tugendigendi ndambu maragarira yakui. ⁶Aga ndo na maragarilu galii gambila ga tupakaniliti kumbeli vinu su tutendi kugendagenda ndambwayi.⁷Kumbiti vinu waongu wavua wasambaa kuulimwengu, na hawajimiri kuzumba Yesu kristu kiziti mushimba.Ayu ndo kazyanga na kumrema kristu. ⁸Muroli maweni ndambu hai na mwagamizia shintu shaseri tushitendiriti lihengu gutendi ili twawupi mafupu goseri.⁹Yoseri uria kendrei kulongolu ndeteri maumafundu ga Yesu kristu,kahela Mlungu .Yomberi karikariti mulifundishu kanaga tati na mwana vilaa. ¹⁰Gambira muntu kakwiza kwa mwenga na kujegandili mafundu na nammwanka munumba mwenu na mulamsia. ¹¹Yakamjimila kumlamsia na kurihangila muvidoda vyakui¹²Nana vintu vivua vya kukurembelela , nanemiti kuyaremera murikaratasi na muwinu. Lakini niritumbira kwiza kwenu na tuyoweri sheni kwa sheni, mukasekerera kwetu tupati kwanga vyaseri. ¹³Wana wa mkuru gwetu watulamsia.

3 John

Chapter 1

¹Mbui,wa Gayo mpenzi, yanamfila mukweli. ²Mfilu nukuluwila kufanikiwa katika mumamba goseri na guwi na afiya itangala handi vilii litoga lyaku ntambu lifanikiwa. ³Ntambu ya nsekeliti sana shaka pawangambiliti na walongu wiziti na kulavia ushuuda kumpindi ya ilaayi yangu ,ntambu ya kugendana katika kujimila. ⁴Nahera furaha nkulu gambira ayi, kupikanila handa wana wangu wagendagenda handa kweli.⁵ Mfilu gugendi kwa kuzyanga ndili ndambu ya kumtanga walongu na wahenga, ⁶walii walavia ushuuda wa ufilu waku kulongozia kwa numba ya Mlungu kutenda viherepa kumsawazia ntambu mwanja gwau ntambu ayi imuherepela Mlungu. ⁷Kwa ndambu ayi ya litau , wagenditi bila kutola shintu shoseli kulawa kwa wantu wa mataifa. ⁸Hangu tuweri kuwanka wantu gambila awa ili tuwi watenda lihengu kwa ntamba ya mwanziu.⁹Niwalembela lijojonilu shintu, lakini Diotrofe yakafila kaweli gwa kwanza,kakubaliana ndili na twenga. ¹⁰Ntambu ayi paniza hanigakumbuki matendu aga .¹¹Mpenzi naguiga shintu sidodahangu gujeri shiherepa.Yomberi katenditi gaherepa ni mwana gwa mlungu na yomberi katenda vidoda kamulola ndili Mlungu. ¹²Demetrio ameshuhudiwa na woseri na ikweli yeni twenga pia twa mashahidi vilaa, na kunumana ntambi yetu ya ikweli.¹³Nanaga mambu gavua ga kubetuka, lakini nema kulemba kalamu na wino. ¹⁴Bali nakuhepelela kukulola handa ulavinu na hatuyowerina gwenga sheni kwa sheni. ¹⁵Ponga iweri pamuhera na gwenga.Wamaganja wakulamsia . Guwasalimii waganja kili mtu na litau lyakuu

Jude

Chapter 1

¹Yuda ,ntumintumi gwa Yesu kristu ,na mlongu gwakuwi Yakobo, kwa waliya ambao wawashemiti mu Mlungu tati,na wawagubukiti mu injili ya Yesu kristu. ²Rehema na ufiru wauyongeli kwatwenga.³Wapenzi, shaka la niweriti nangutenda kila ukamgamala kuwabetulila mwenga kuhusu kulopolawa twenga toseri indazimiti kuwabetulila kwa ndambu ya kuwagambila ili mlenawili muuaminifu. ⁴Kwa ndambu wantu fulani walingazia kwa siri kati yau wantu ambau wamtumiliti alama munjila ya hukumu -wantu wawelitindiliwaheli ambao wagalamula neema ya Mlungu gwetu kuwera shintu ndili na kumlemela tati gwetu wayomberina tati Yesu kristu.⁵Vinu nfilav kuwakumbusiya mwenga ingawa kwana shaka muvimaniti kwa mwaminika ntambu tati kawalopoloti wantu kulawa inchi ya misri , lakini baadaye kushagamiziya walii ambao wamwaminiti ndili. ⁶Na mahoka ambao wailolelandili enzi yau weni lakini walekiti makao gau maalimu mlungu kawatuliti katika magoi ya mashaka goseri ,mkati mwa giza, kwa ntambu ya hukumu ya shaka ilii kulu.⁷Handa vilii Sodoma na Gomora na miji yaizyengetwa ambayo pia ilingiziite yeni muuasherati na wagendiliti tamaa ya asilindili.Wawalangaziiti handa mijano ya walii ambao huteseka nahukumu ya motu gwa mashaka yoseri. ⁸Pamonga, kwa njila ila iliii wasawa ndotu awa pia hudodozia miili yau,na kulema mamlaka ,na watakula mpayu zidi ya uweru.⁹Lakini hata mikaeli lihoka likulu, shaka pakaweliti pakalewana na shetani na kulikosia nayomberi kwa ndambu ya nshimba ya Musa ,kujere kujega hukumu uwangu dhidi yakui lakini badala yakuwi kalonga" tati kakukalipii' ¹⁰Handa wantu hawa hujega uwongu ya handa ya shoseri shilii shawashimana ndili -shilii ambacho wavinyama waheriti na mahaka huvimana lawasilika -aga ndo ¹¹gawabonyoliti.Olo gwau kwa hangu wagendanda munjila ya kaini na kuligendela likosa la Balaamu wagamita ma kuleka na Kora.¹²Hawa ni litala buwi mu sherehi zenu za ufiru ,pawasekelela bila soni, pawalifyota tu womberi. Makupala gahela na mashi, yanayobebwa na upepu ni mafera kulagaziya yahela matunda ifuiti mara mbili, yatuwapatiti mizizi. ¹³Ni makupala ga bahari gana umatu pagalaviya soni yau weni,Ni ndonda ya kuyelayela ambazu watitu wa giza gutulwa kwa womberi mashaka goseri.¹⁴Enoko, gwa saba mu orodha ya adamu, katunga kuhusu womberi,kalonga"Gulori";Tati kangukwiza na maelfu mu maelfu ga waheli wakui, ¹⁵ili katendi toza kwa kila muntu ,kumbindi mwa matendu gau goseri gawatenditi munjira zahera uheri,na kwa visowero vyoseri vyosi vikalipa ambbavyo ndili waheri walonga zaidi yakui. ¹⁶Womberi ni walii wanungunikao walalamikao hugendera tamaa zau za udoda ,walitumbilila mno ,ambavu mu faida yao huziyanga wamonga.¹⁷Lakini mwenga ,wapenzi , maliholi visoweru gawatakuliti za na mitumi gwa Tati Yesu kristu. ¹⁸Walongiti kwa mwenga handa shaka la mwisho hakuweri na wantu walijongera ambao hegendela tamaa zau weni zahela za uheri. ¹⁹wantu hawa ni walekaziaji ,wankukolwa mila na tamaa zau weni za makashu na wahela litoga.²⁰Lakini mwenga,wapenzi,ntambu ya mlijengela muimani yau iherepa sana, na ntambu mluavyu mu litoga uheli. ²¹Mulifupi mu ufiru wa Mlungu , na mhepeli rehema ya Tati gwetu yesu kristu ambayo huwapanana ukomu milele.²²Mlangazii rehema kwa waliiwaweliti na lishaka. ²³Muwalopoli wamonga kwa kuwanyasula kulawa mumotu. Kwa wamonga mlangazii huluma kwa hofu pamkalala hata vazi lyawatuliti lidowa na shimba.²⁵Vinu kwakuyi yakadaha kuwagolokela namulikwala ,na kuwasababishila mgoloki kulongolu mwa uheri wakui ,ndala mawaa na kuwela na kusekelela mkulu, ²⁴kwakui Mlungu mweni mulokozi kupitila Yesu kristo Tati gwetu ,ukwisu guweli kwakui ,ukulu kudaa na guvu kabla ya shaka zoseri ,navinu na handa milele .Amina.

Revelation

Chapter 1

¹Agu ndo ugubuturu gwa Yesu Kristo gweni Mlungu kampananiti ili kuwalangazia wandumindumi wakuyi mambu geni lazima galawili pakwegela. Kagatenditi gavimaniki kwa kumlagalila lihoku lakuyi kwa ndumindumi gwakuyi Yohana. ²Yohana kalaviiti ushuhuda gwa kila shintu shakaoniti kulawilana na shisoweru sha Mlungu na kwa ushuhuda gwa gulawitwi kulawilana na Yesu Kristo. ³Kabarikiwa yombeli yakasoma kwa umatu na wali woseli yawapikanial visowelu vya unabiiagu na kujimila sha wandika amu, kwa kuwela muda gwa pakwegela.⁴Yohana, mumakanisa saba yagawela Asia: uheri uweli kwa mwenga na ponga kulawa kwakuyi yakawela panu. Yakapanu, na yanakizi, na kulawa kwa Rohu saba yawawela palongoru pa shiti shakuyi sha enzi, ⁵na kulawa kwa Yesu Kristo yakawela shahidi mwaminika, mzalika gwa kwanja gwa wahoiti, na mtawala gwa wafalme gwa dunia ayi. Kwakuyi yomberi katufira na katutura huru kulawa mu madoda getu kwa mwazi gwakuyi, ⁶katutenda tuweli wafalme, makuhani wa Mlungu na Tati gwakuyi-kwakuyi kuwela ukwisa wa makakala milele daima.Amina.⁷Guloli, kamkwiza na mawingu, kila lisu aliwaoni, pamuhela na wamsomiti. na makabila goseli ga dunia awaombolezi kwakuyi . Yina, Amina. " ⁸Neni na Alfa na Omega," kazumba Mtua Mlungu, " Yombeli yakapanu, na yakawela panu, na yanakizi yakana makakala."⁹Neni, Yohana-mlongu wenu na yu u yakashiriki pamuhela na mwenga mu matesu na ufalme na uheperu thabitiyaguwela mu Yesu; niweliti mu kisiwa shashishemwa Patimo kwa ndambu ya shisowelu sha Mlungu na ushuhuda kulawilana na Yesu. ¹⁰Weliti mu roho lishaka la Mtua. Mpikaniliti kumberi kwangu umatu kulawa kumpindi gambra tarumbeta, ¹¹paizumba," Gwandiki mushitabu agha yagagaona, na gugalagaliti kwa makanisa saba, kugenda Efeso, kugenda Smirna,kugenda Pergamo, Kugenga Thiatira, kugenda Sardi,Kugenda Philadelphia, na kugenda Laodikia."¹²Ngalambuka kulola ni umatu gwa gani yakaweliti pakatakula na neni, na pangalambukiti woniti kinara sha dhahabu sha taa saba. ¹³Pakati pa taa kaweliti yumu gambila mwana gwa Adamu, kawala likanzu litalipa yaifikiti pasi pa maguru gakuyi, na mkanda gwa dhahabu kuzinga shifua shakuyi.¹⁴Mtui gwakuyi na mvili zakuyi ziweliti merumbuu gambial sufu meru mbuu gambira theluji, na masu gakuyi gaweliti gambila mwali gwa motu. ¹⁵Nyayu zakuyi ziweliti gambira shaba yaikunditwi sana, gambila shaba yaiweliti ilulwa kala mumotu, na sauti yakuyi iweti gambila umatu gwa mashi gavua yagatiririka kwa shiasi. ¹⁶Kaweliti kabatarila nyota sabamu liwoku lakuyila kuume, na kulawa mu mlomu gwakuyi kuweliti na upanga gukalipa gwana makali kuwili. Sheni shakuyi shiweliti shing'aa gambira mwangamkalipa gwa mshenji.¹⁷Pamwoniti nguiliti pamaguru pakuyi gambira muntu yakafua. Katoriti liwoku lakuyi gwa kulia kumpindi kwangu na kuzumba,"Nagutira! neni ni wa kwanja na wa mwisho, ¹⁸na mweni namkomu. Weliti nsokela, viraa guloli, namkomu milele! na nanazi funguu za mauti na kuzimu.¹⁹Kwa ndambua ayi gugandiki ga gugawona, yagawela vinu , na gali galawili kumbeli kwa aga. ²⁰Kwamana yairififa kuhusu nyota saba zauzioniti mu liwoku langu la kuume, na shiri kinara sha dhahabu sha taa saba. nyota saba ni mahoka gwa gali makanisa saba, na shinara sha taa ni gali makanisa saba."

Chapter 2

¹Kwa mahoka gwa kanisa la Efeso gwandiki: 'Aga ni matakulu ga uli yakabatalila nyota saba mu liwoku lakuyi la kuume. Yomberi yakagendagenda pakati pa vinara vya dhahabu vya taa saba kazumba hangu," " ²nivimana sheni sha gutenditi na bidii yaku ya lihengu na kuvumilila kwaku thabitu, na kuwela apa guwezi kuhusiana na womberi yawawela wadoda, na guwajera woseli yawalifira kuwela mitumi na kumbi waongu, na waoneka kuwela waongu.³Nivimana gwana subira na kuvumililza, na gupitira gavua tozia ya litau langu, na agweni toki badu. ⁴Viraa ali ndo lanalizidi yaku, kuuleka ufiru waku kwanja. ⁵Kwandambu ayi guliholi, pa guguiti, gwakatubu na kutenda matendu yagutenditi tangu kwanja. Pagutubundiri, anizi kwaku na kushiusia shinara shaku mahara pakuyi.⁶Viraa gwwenga gwana ali, gumkalalila geni ga Wanikolai wagatenda geni hataneni nigalema. ⁷Paguwela gwana makutu, gupikaniligali geni rohu yakayagambira makanisa. Na kwa yombeli yakashinda anumupi shibali sha kulia kulawa mu mtera gwa ukomu yauwela mu paradiso la Mlungu.'⁸"Kwa mahoka gwa likanisa la Smirna gwandiki. Aga ni matakulu ga uli mweni ni mwanzu na kumwishu mweni kafuiti na kuwela mkomu kai: ⁹'"Nigamana matesu gaku na umaskini waku( viraa gwengani tajiri), na uwongu wa wali yawalishema ni wayahudi( viraa si wombeli ni sinagogi la shetani).¹⁰Nagutira matesu yanagupati. Guloli! Ibilisi kafira kumwasila muwamu wenu mu gereza ili mpati kujerwa, na matesu kwa masiku kumi. Mweli mwa waminika hadi kufua, na aniwapanani lijaji la ukomu. ¹¹Pagwana likutu, gupikanili rohu ndambu ya kuwagambila makanisa. Yombeli ya kashinda apo kapati madhara ga mauti ya pili.'¹²'" Kwa mahoka wa likanisa la Pergamo gwandiki: ' Aga ndo matakulu yakatula yombeli yakana upanga gukalipa , gwana makali kuwili. '" ¹³Nivimana mahali pagulikala- mahali pa shiti sha enzi sha shetani. Hata hangu gwenga gulibata sana litau langu, na guilemiti ndiri imani yaku yaiwela kwa neni, hata mashakla gali ga Antipasi shahidi gwangu, mwaminika bgwangu, yakalagwiti muwamu wenu, panu ndo shetani kalikala.¹⁴Viraa nana mambu madidini zidi yaku: gwanawa aku wantu yawabata mafundu ga Balaamu, yomberi yakamfunditi Balaki kutura vikwazu palongolu pa Israel, ili walii viboga vya walaviiti sasangila kwa miungu na kuzini. ¹⁵Mu hali ila ali, hata gwenga gwanawa yawalikala mu mafundu ga Wanikolai.¹⁶Vinu gutubu! Na pagutendandiri hangu, nakwizakarongola na andendi vita zidi yau kwa upanga yaulawa mu mlomu gwangu. ¹⁷Pagwana likutu, gupikanili rohu shakawagambazia makanisa. Yombeliyakashinda , animupi yimu ya ili mana yailififa, viraa anumpi libuhi jeupui lalwandika litau lyayagi kumpindi mwa libuhi, litau leni kwahela yakamana aipoti yomeli ya kalyanka.'¹⁸" Kwa mahoka gwa kanisa la Thiatira gwandiki: " Aga ndo matakulu ga mwana gwa Mlungu, yombeli yakana masu gakuyi gambila mwali gwa motu, na nyota gambila shaba yaikunditwi sana: ¹⁹'"Nivimana sha gutenditi - ufiru waku na imani na huduma na kuvumilila kwaku thabiti na shili sha gutenditi angu pakwegela ni zaidi ya shilii shagutenditi kwanja.²⁰Viraa nanali ali zidi yaku: gumvumilila mwana mdara Yezebeli yakalishema mweni nabii madfara. Kwa mafundu gakuyi, kawapotozia wandumindumi wangu kuzini na kulia shibogashawalaviiti sasangila kwa sanamu. ²¹Numupiti muda gwa kutubu, vira katayari ndiri kutabiala madoda gakuyi.²²Gulili! Animwasili mu shitanda sha maradhi, na wali yawatenda uasherati nayombeli mu matesu makalipa, vyamonga watubu kwa shakatenditi. ²³Aniwakomi wanawakuyi wafui na makanisa goseli awavimani kwamba neni ndo yanigachunguza mawazu na tamaa. Aumpi kila yumu gwenu kadiri ya matendu genu.²⁴Viraa kwa wamu wenu yamsali mu Thiatira, kwa wali woseli yamkolandiri fundu ali, na yamvimanandiri shili ambshi wamu wenu ushema mafumbu ga shetani, kazumba kwa mwenga apanturi kumpindi kwenu visanka vyoseli.' ²⁵Kwa jambu loseli, lazima muweli imara mpaka paniza.²⁶Yoseli yakashinda na kutenda shili shantenditi hadi mwishu, kwa yombeli anumpi mamlaka kumpi mwa maisi. ²⁷'Akawatawali kwa shiboku sha shuma, gambila mabakuli ga udongu, akawamegi vipandivipandi.' ²⁸Gambila si nankiti klulawa kwa Tati gwangu, anukupi viraa nyota ya mandawila. ²⁹Paguwela na likutu, gupikanili shili ambashi rohu yakayagambazia makanisa."

Chapter 3

¹Kwa mahoka wa likanisa la Sardi gwandiki: ' Matakulu ga uli yakashiriki zili rohu dsaba za Mlungu na nyota saba." Nivimana ambashi sha gutenditi. Gwana ukwisa gwa kuwela mkumu, viraa gwa m-fupi. ²Gwimuki na kwimalisha yagasilala, viraa kapagwela kufua, kwa tozia onitindiri matendu gaku gakamilika mu masu ga Mlungu gwangu.³Kwa ndambu ayi, guliholi, gali yagwankiti na kugapikanila. gujimili na kutubu. Viraapagwimuka ndiri, anizi gambila mwivi, na apa guvimani lisiku loshi laniza kumpindi kwaku. ⁴Viraa kwana matau madidini ga wantu mu Sardi weni wadodazitindiri nguu zau. Awagendigendi pamuhela na neni, wavara nguu nyeupi, toziya wastahili.⁵Yombeli yakashinda akavaliziwi nguu nyeupi, na kkamweapoa funti litau lakuyi kulawa mushitabu sha ukomu, na anilikanti litau lakuyi palongola pa Tati gwangu, na palongola pa mahoka. ⁶Paguwela na likutu, kupikanili rohu yakayagambila makanisa."⁷" Kwa mahoka ga kanisa la Philadefia gwandiki: Matakulu ga yakawela mnanagala nakaka[- yakawela na funguu za dunia , guvugului nma kwahela yanatati, gutati na kwahela yakanavuguli. ⁸Nivimana ambashi shagutenda. Guloli, nikutulila palongolupaku mlyangu yaguvulwa gweni kwahela yakaweza kutatas. Nivimana kuwela gwana makakala ndidini,vilaa gulitula linenu langu na kuvimanika litau langu.⁹Guloli! woseli yawawela wa sinagogi la shetani, wali yawazumba wombeli Wayahudi ni kumbiti si wombeli, badala yakuyi wanzyanga. Aniwatendi wizi na kusujudu palongolu pa magulu gaku, na awavimani kuwela nikufiriti. ¹⁰Kwa kuwela gutula lagiru langu kwa kuvumilila kwa thabiti, anikurindi viraa mu lishaka laku la kujerwa yeni nizi mu ulimwengu woseli,kuwajera wali woseli yawalikala mu nchi. ¹¹Nankwiza kalongola. gukoleli sana shilii shagwanashi na wakupoka su nakaweli muntu wa kulitola taji laku.¹²Animtendi yombeli yakashinda kuwela mbada mu hekalu la Mlungu, na apakalawi kunja kamwe. Aniyandika leni mu litau la Mlungu gwangu, litau la muji gwa Mlungu gwangu ( Yerusalemu syayi, yagusuluka pasi kulawa kumbingu kwa Mlungu gwangu), na litau langu syayi. ¹³Yombeli yakana likutu, nakapikanili ambali Rohu shakatakula mu makanisa.'¹⁴"Kwa mahoka gwa kanisa la Laodikia gwandika: ' Matakulu gakuyi ya kajimila, wakutegemela na shahidi mwaminika, mtawala kumpindi mwa unyawaji wa Mlungu. ¹⁵Nivimana ambashi sha gutenda , na kuwela gwnga si gwa mbeu wala motu, enfiri kuwela eguweli gwa mpepu ama motu! ¹⁶Hangu, toziya ya gwenga gwa vuguvugu, si motu wala mpepu, anikutapiki gulawi mu mlomu mwangu.¹⁷Kwa kuwela guzumba," Neni na tajiri, wela mali zivua, na mfirandiri shoseli." Viraa guvimanandiri kuwela gwenga gwa dubi sana, gwakuhuzunikila, maskini,vipofu na shivula. ¹⁸Gupikanili ushauri gwa neni: huhemeri kwa neni dhahabu yaigulwa kwa motugupati kuwela tajiri, na nguu nyeupi za kumelemeta ili kulivalazii mweni nagulangazia soni ya shivula shaku, na mafuta ga kuoaka mu masu gaku gupatikuwona.¹⁹Kila ya nimfira , nimweleza na kuwafunda namna ya ipasa kulikala; kwa ndambu ayi, guweli gwa nakaka na kutubu. ²⁰Guloli ngoloka pa mlyangu na kukoma. Yoseli yakapikanila sauti yangu na kuvugula mlyangu anizi na kwingila nnmba mwakuyi, na kulia shiboga na yombeli na yombeli na neni²¹Yombeli yakashinda, anumpi haki ya kulikala pasi pamuhela na neni pampindi pa shiti shangu sha enzi, gambial vili neni sishinditi na kulikala pasi pamuhela na Tati gwangu kumpindi pa shiti sha enzi. ²²Yombeli yakana likutu,nakapikanili shana kazumbi Rohu mu makanisa."

Chapter 4

¹Baada ya mambo aga ndoriti, woniti kuwela mlyangu guvugulwa kumbingu. Ili sauti ya kwanja paiyowela na neni gambira tarumbeta, paizumba," Gwizi panu, anikulangazii yanagalawili baada ya mambu aga." ²Mara yimu weliti mu rohu, woniti kuweliti na shiti sha enzi shitulwa mbinguni, na muntu kalivagila. ³Yumu yakaweliti kalivagila kaonekaniti gambila libuhi la yaspi na akiki. Kuweliti na upindi wa mvula uwonekaniti gambira zumaridi.⁴Kushizinga shiti sha enzi kuweliti na viti vya enzi vyamonga ishirini na vyamsheshi, na walivagiti mu viti vya enzi waweliti wazewi ishirini na msheshi, wavalazianguu nyeupi na taji la dhahabu mumitui mwau. ⁵Kulawa mushiti sha enzi kulawitwi na miale ya radi, miungurumu na radi, taa saba ziweliti pazyaka palongolu pa shiti sha enzi, taa zeni ni rohu saba za Mlungu.⁶Kayi palongolu pa shiti sha enzi kuweliti na bahari, iweliti mwaziu gambila shioui woseli kushizinga shiti sha enzi kuweliti wana ukomu wanane, yawamemiti masu kulongolu na kumbeli.⁷Shiumbi sha kwanja yakana ukomu kaweliti gambira simba, shiumbi sha pili yakana ukomu kaweliti gambira ndama, shiumbi sha tatu yakana ukomu kaweliti na sheni gambila sha mwanadamu, na yuliyakana ukomu gwa msheshi kaweliti gambila tai yakapaa. ⁸Viumbi wana ukomu vya msheshi yumu kaweliti ma mabawa sita, wamema masu kumpindi na pasi pakuyi,. Pashiru na paluala wakoma ndiri kluzumba," Mnanagala, mnanagala nai Mtua Mlungu, mtawala kumbindi kwa woseli, yakaweliti, na yakapanu na yanakizi.⁹Kila wakati wana ukomu pawalaviiti ukwisa, heshima na kushukuru palongoru pa bkaweliti kalivaga mu shiti sha enzi, yombeli yakaishi milele na daima, ¹⁰wazewi ishirini na msheshio wasujudu weni palongolu pakuyi pakalivala shiti sha enzi. wang'onganala pasi pakuyi yakaishi mileli na daimana kutupa pasi taji zau palongolu pa shiti sha enzi pawazumba, " ¹¹Gustahili gwenga, Mtua gwetu na Mlungu gwetu, gwanki ukwisa na heshima na makakala. Kwa kuwela guvinyawiti vintu vyoseli, na kwa ufiru waku, viweliti na vinyawa."

Chapter 5

¹Su woniti mu liwoku la kulia la uli yakaweliti kalivaga mu shiti sha enzi, gombo lalandikiti palongolu na kumbeli, na liweliti litulwa mihuri saba. ²Nimwaoniti lihoka leni makakala pakashoa kwa sauti nkulu," Gaa kastahili kulivugula gombo na kuzimega mihuri yakuyi?"³Kwahela muntu mbinguni ama pasi pa dunia yakaweziti kulivugula gombo na kusoma. ⁴Ngutiti kwa lusungu kwa kuwela kapatikanitindiri yoseli yakastahili kuvugula gombo na kusoma. ⁵viraa yumu gwa wazewi kang'ambiliti," Nagulila. Guloli! simba gwa kabila la Yuda, litepu la Daudi, kashinda, na kaweza kulivugula gombo na mihuri yakuwi saba."⁶Pakati shiti sha enzi na yawawela na ukomu wamsheshi na wamu wazewi, woniti mwanakondoru kagoroka, kaonekanika gambila ya kalagwiti. Kaweliti na pembi saba na masu saba azi ni rohu saba za Mlungu zazilagalitwi duniani koseli. ⁷Kagenditi kulitora gombo kulawa mu liwoku la kuume la uli yakalikaliti pa shiti sha enzi.⁸Pakatoriti gombo, wana ukomu wa msheshi na wazewi ishirini na msheshi wang'ong'anda hadi pasi palongolu pa mwanakondoru. Kila yumu kaweliti na shinubi na bakuli ya dhahabu yaimemiti uvumba yeni ni malua ya waamini.⁹Wimbiti wimbo wa syayi : " Gwastahili kulitwa gombo na kuzivugula mihuri yakuyi. Kwa kuwela wakuchinjiti, na kwa mwazi gwaku guhemeliti Mlungu wantu wa kila kabila, lugha, ganja na taifa. ¹⁰Guwatenditi wafalme makuhani kwa ndambu ya kumtumikila Mlungu gwetu, na wombeli awatawali pampindi pa nchi."¹¹Su loliti pakanila sauti ya mahoka wavua kuzunguka shiti sha enzi - idadi iweliti 200,000,000, na wana ukomu wazewi. ¹²Wazumbiti," Kastahili mwana kodoru gweni yakashinjwa kwanka makakala, utajili, hekima,makakala, heshima, ukwisa, na kuzyumila."¹³Mpikaniliti shili shashinyawiti shashiwweliti mbinguni na duniani na pasi pa nchi na kumpundi pa bahari, kila shintu mnumba mwakuyishizimbashi, mu yombeli yakalivaga pampindi pa shiti sha enzi na kwa mwanakondoro kuwela ukwisa, heshima ukwisa na makakala ga kutawala milele." ¹⁴Wana ukomu wamsheshi wazumbiti," Yina!"na wazewi wamng'ong'anala pasi na kwabudu.

Chapter 6

¹Ndoriti lishaka mwanakondoru pakavuguliti yimu ya zili mihuri saba, mpikanila yumu gwa walii wana ukomu wa msheshi pawazumba kwa sauti nkuluiyalifana na radi, " Gwizi!" ²Ndoriti na paweliti na farasi msheli! yakamkweniti pakawala na bakuli, na kupanana taji. Kalawiliti gambira mshindi yakahinda ili kashindi.³Lishaka mwanakondoru pakavuguliti muhuri gwa pili. mpikanil;a mweni ukomu gwa pili pakazumba" Gwizi!" ⁴su farasi yamonga pakalawila-msheri gambila motu. Yakamkweniti pawamruhusu kauki amani duniani, ili kuwela wantu wawashimji. Uli ya kamkweniti wampiti upanga mkulu.⁵Lishaka mwanakondolu pakavuguliti guli muhuli gwa tatu , npikaniliti mweni ukomu gwa tatu pakazumba," Gwizi!" nimwoniti farasi mtitu, na yakamkweniti kana mizani mu mawoku gakuyi. ⁶Mpikaniliti sauti iyoneka kuwela ni yayumugwa wali wana ukomu pakatakula," Shibabab sha nganu kwa dinari yimu na vitatu vya shayiri kwa dinari yimu. Viraa nagugadhuru mafuta na divai."⁷Lishaka mwanakondoru pakavuguliti muhuruwa nne, npikanila sauti ya mweni ukomu gwa msheshi pakatakula," Gwizi!" ⁸Su woniti farasi gwa shijivu. Shakamkweniti yakashemwa litau lakuyi mauti , na kuzimu iweliti pa imufata. Wapananwa mamlaka kumpindi pa rohu ya nchi kulaga kwa upanga, kwa njala na kwa magonju, na kwa wanyama wa mwitu mu nchi.⁹lishaka mwanakondoru pakavuguliti muhuri wa tano, niwoniti pasi pa madhabahu rohu za waliya yawaweliti wawalaga kwa tozia ya shisowelu sha Mlungu na kulawilana na ushuhuda gwa uthabiti. ¹⁰Waguliti kwa sauti nkulu, " Mpaka ndiri, Mtawala wa voseli, mnanagala na mnakaka, akahukumu yawali8kala pampindi pa nchi, na kulipiza shisasi mwazi gwetu?" ¹¹Su kila yumu wampiti kanzu leupi na wawagambazia kuwela iwapasa kuhepela kidogo handa paitimila hesabu ya wantumindumi wayau na walongu wau washidara na washiparu paitimila weni awalagwi, gambira vili ambavi wombeli walagwitwi.¹²Lishaka mwanakondoru kavuguliti muhuru gwa sita, ndoriti paweliti na tetemeku kulu. Mshenji guwelitimtitu gambira ligunia la singa, mwezi goseli guweliti gambila mwazi. ¹³Nyota za kumbingu zituruka mu nchi, gambira mtera sigupulusia matunda gakuyilishaka la mpepu paitikiswa na kimbunga. ¹⁴Anga yagamamiti gambila gombo liwavilinga. Pakila lugongu na shisiwa vihamaziwitwi mahali pakuyi.¹⁵Su wafalme wa nchi na wantu maarufu na majemedari, matajiri, wana makakala, kila yumu ya kalagalilwa na huru, walififa mumapanguna mumiamba ya misontu. ¹⁶Waigambazia migongu ya miamba," Mutuguwili! Mutufifi zidi ya sheni shakuyi yakalivaga mu shiti sha enzi na kulavia maya ga mwana kondoru. ¹⁷Kwa kuwela lishaka likulu la ghadhabu yau. iwadia, gaa vyawawza kugoroka?"

Chapter 7

¹Baada ya aga woniti wamahoka wa msheshi wagoloka mu kona za msheshi za dumia, walewelela pepu za msheshi za nchi kwa makakala ili kwamba napawela na upepu yaguvuma mu nchi, kumpindi mwa bahari ama zidi ya mtera goseli. ²Nimwoniti lihoka limonga pakiza kulawa mashariki, yakaweliti na muhuri gwa Mlungu yakawela mkomu. Kagutiti kwa sauti nkulu kwa mahoka wa msheshi weni wawapiti ruhusa ya kudhuru nchi na bahari: " ³Namdhuru nchi, bahari, ama mtela mpaka patuwela kala tutula mihuri mu paji za mituyi ya wandumindumi wa Mlungu gwetu."⁴Mpikaniliti idadi ya wali yawatulitwi mihuri: 144,000, weni watulitwi mihuri kulawa mu kabila la wantu wa Israeli: ⁵12,000 kulawa mu kabila la Yuda. Watulitwi mihuri , 12,000 kulawa mu kabila la Rubeni, 12,000 kulawa mu kabila la Gadi. ⁶12,000 kulawa mu kabila la Asheri, 12,000 kulawa mu kabila la Naftari, 12,000 kulawa mu kabila la Manase.⁷12,000 kulawa kabila la Simiono, 12,000 kulawa kabila la Lawi, 12,000 kulawa kabila ya Isakari, ⁸12,000 kulawa kabila la Zebuloni, 12, 000 kulawa kabila la Yusufu, na 12, 000 kulawa kabila la Benyamini yawatulitwi mihuri.⁹Kumbeli kwa mabu aga ndoriti, na kuweliti na umati mkulu weni kwahela muntu yakaweza kuwaranga- kulawa mu kila taifa, kabila, maganja, na lugha- wagoroka palongolu pashitisha enzi na palongolu pa mwana kondoru. Waweliti wavala kanzu leupi na wana ntambi za mitendi mumawoku mwau, ¹⁰na waweliti pawashema sauti ya kumpindi: " Wkuvu ni Mlungu mweni kalivaga mu shiti sha enzi, na kwa mwana kondoro!"¹¹Wahoka woseli yawaweliti wagoroka kuzunguka shiti sha enzi na kuwazunguka wali wazewi pamuhela na wana ukomu wamsheshi wang'ong'onala pasi ardhini na kutura sheni zau kumpindi mwa ardhi palongolu pa shiti sha enzi na kumwabudu Mlungu, ¹²Pawazumba," Amina! sifa, ukwisa, hekima, shukrani, heshima, uwezu na makakala viweli kwa Mlungu gwetu milele na milele! Amina!"¹³Su yumu gwa wali wazewi kankosia," Awa ni waga yawavala kanzu leupi, na walawila koshi? Nimgambazia, " Mtua mkul;u, guvimana gwenga," na ¹⁴kang'ambazia, " Awa ni yawalawiti mu dhiki nkuru. Wazifufura kanzu zau na kuzitenda nyeupi kwa mwazi gwa mwanakondoru.¹⁵Kwa toziya ayi, wapalongolu pa shiti sha enzi sha Mlungu, na wamwabudu yombeli pashiru na paluhalab mu hekalu lakuyi. Yombeli ya kulivaga pampindi pa shiti sha enzi akalavii hema kumpindi kwau. ¹⁶Apawaoni njala kayi, wala kiu kayi. Mshenji apaguwasomi wala liyotu la kuluguzia. ¹⁷Kwa kuwela mwanakondoru yakawela pakati pa shiti sha enzi akaweli mchungaji gwau, na awalongoziwi mu chemichemi ya mashi ga ukomu, na Mlungu akafuti kila lichozi mu masu gau."

Chapter 8

¹Lishaka mwanakondorupakavuguliti muhuri gwa saba, kuweliti jii kumbingu takribani nisu saa. ²Su woniti mahoka saba yawagoloka palongolu pa Mlungu, na wawapanana tarumbeta saba.³Lihoka lamonga kiziti, kakolela bakuli ga dhahabu yana uvumba, kagoroka madhabahuni. Wampitu uvumba uvua ili kwamba kalavii pamuhela na marua ga waamini woseli mu madhabahu ga dhahabu palongolu pa shiti sha enzi. ⁴Liyosi gwa guli uvumba, pamuhela na marua ga waamini, ukweniti kumpindi palongolu pa mlungu kulawa mumawoku ga mahoka. ⁵Lihoka katwaiti bakuli la uvumba na kumemazia motu kulawa mu madhabahu. Kisha kasiti pasi pampindi pa nchi, na kulawila sauti za radi, miele ya radi na tetermeku la nchi.⁶Walii wamahoka saba weni waweliti na tarumbeta saba waweriti kala kuzikoma. ⁷Lihoka la kwanja kakomiti tarumbeta yakuyi, na kulawiliti mvula ya mabuhui na motu yagulihangila na mwazi. Avyasilwi pasi mu nchi ili kuwela theluthi yakuyi irunguli, theluthi ya mtela mihamba yakuyi za kijani zilungula.⁸Lihoka la pili kakomiti tarumbeta yakuyi, na shintu gambira lugongu lukuru liweliti langulungula kwa motu wagwasila mu bahari. Theluthi ya bahari iwela mwazi. ⁹Theluthi ya viumbi wa ukomu mu bahari vifuiti, na theluthi ya meli zibongonyoka.¹⁰Lihoka gwa tatu kakomiti tarumbeta yakuyi, na nyota nkuru igawiti kulawa mbinguni, paimurika gambira kurunzi, kumpindi pa theluthi ya mitu na chemichemi za mashi. ¹¹Litau la nyota ni pakanga. Theluthi ya mashi iweliti pakanga, na wantu wavua wasokela na mashi yagaweliti gakalipa.¹²Mahoka gwa msheshi kakomiti tarumbeta yakuyi, na theluthi ya mshenji ikomwa, pamuhela na theluthi ya mwezi na theluthi ya nyota. Kwa ndambu ayi theluthi na vyoseli igalambuka na kuwela giza; theluthi ya paluala na pashiru apa liweli na mwanga.¹³Ndoriti, na mpikanila tai yakawwelitio kanguguruka pakati pa anga, pakashema kwa sauti nkuru," Oli, oli, olikwa wali yawalikala mu nchi,toziya ya mlipuku gwa tarumbeta yaisigala yeni ya pakwegela kukomwa na lihoka la tatu.

Chapter 9

¹Su lihoka la tano kakomiti tarumbeta yakuyi. woniti nyota kulawa kumbingu yaiweliti igua mu dunia. Nyota ipananwa funguu gwa lilindi liligendela mu lilindi laiwelandiri na kumwishu. ²Kavuguliti lilindi laliwelitui na kikomu, na liwosi kukwena kumpindi kwa safu kulawa mnkati pa lilindi gambira liyosi kulawa mu tanuru nkuru. Mshenji na anga vilibadilika viweliti giza kwa kuwela liyoshi yagulawa mu lilindi.³Mnumba ya liyoshi nzinge walawiti kwiza kumpindi pa dunia, nawombeli wawapiti makakala gambila gali nge kumpindi pa dunia. ⁴Wawagambiliti kwahera kudhuru mihambo mu nchi ama mmea goseli gwa shijani ama mtera, aipoti nin kwa wantu weni waheriti na muhuri gwa Mlungu mu paji zau za sheni.⁵Wawapitindiri ruhusa ya kuwalaga awa wantu, bali nkuwatesa tu kwa miezi mitanu. Lisungu wau guweliti gambila guli gwa kulumwa na ngu pakamluma muntu. ⁶Mu masiku aga wantu awasakuli kufua, viraa apeni wapati. Awatamani kufua, viraa kifu ashiwatugi.⁷Nzige walifaniti na farasi yawatanditwi kwa vita. Mumitui yau kuweliti na shintu gambila taji la nyusu zau ziweliti gambira binadamu. ⁸Waweliti na mvili gambira za wadara na menu gau gaweliti gambira simba. ⁹Waweliti na vifua gambila vifua vya chuma na umatu gwa mabawa gau gambila umatu gwa magali gavua ga vita na farasi watu ga kugenda mu vita.¹⁰Waweliti na lushiru la liluma gambira nge; mu miwaka yau waweliti na makakala ga kudhuru wantu kwa miaka mitanu. ¹¹Waweliti na yombeli gambila mfalme kumpindi kwau lihoka gwa lilindi kaliwela na kumwishu. Litau lakuyi mu Kiebrania ni Abadoni, na mu Kiyunani kana litau Apolioni. ¹²Oli ya kwanja ipati. Guloli! kumbeli kwa ali kwana maafa mawili gankwiza.¹³Lihoka gwa sita kakomiti tarumbeta yakuyi, na mpikanila umatu pa ulawa mu mbeku mwa madhabahu ga dhahabu yeni ya palongolu pa Mlungu. ¹⁴Sauti imgambiliti lihoka la sita yakaweli na tarumbeta , " muwaleki wamahoka wa msheshi weni watawila mu lushemba lukuru Efrata." ¹⁵Mahoka wali wa msheshi waweliti waandariwa kwa saa ayi maalumu, lishaka ali, mwezi gunu, na mwaka agu, walekwa wawalagi theluthi y wanadamu.¹⁶Idadi ya wamaskari yaweliti pambindipa farasi iweliti 2000,000,000.Mpikanili idadi yau. ¹⁷Hangu ndo yaoniti farasui mu maonu gangu na wali na wakweniti kumpindi kwau: vifua vyau viweliti visheri gambila motu, bluu yaipiiti na njono ya ipiandiri. Mituyi ya farasi ilifaniti gambila mituyi ya simba, na mumilomu mwau kulawiti motu, lowosi na salfa.¹⁸Thelithi ya wanadamu wawalagiti na aga mapigu matatu, motu, liosi na salfa. Yailawiti mu milomu yau. ¹⁹Kwa kuwela makakala ga farasi iweliti mu milomu yau na mu mishira yau-kwa kuwela mishira yau iweliti gambila njoka, na waweliti na mituwi yeni watumiti kuwatul majeraha wanadamu.²⁰Wantu yawasigala, wali weni waweliti na mapigu aga, awapotubuii matendu gau yagaweliti watenda, wala walekandiri kuabudu mapepu na miungu ya dhahabu, senti, shaba, mabuhi na mtera- vintu vyeni viwezandiri kulola, kupikanila, ama kugendagenda. ²¹Wala watubiandiri ulagaji wau, uhawi wau, uwasherati wau ama njla zau za kwiwa.

Chapter 10

¹Su woniti lihoka lamonga mkuru pakasuruka pasi kulawa mbinguni. Kawelitwi kutawilwa mu mawingu, na kuweliti na upinde gwa mvura kumpindi mwa mtuyi gwakuyi. Shheni shakuyiu shiweliti gambila mshenji, na magulu gakuyi gaweliti gambila nguzu ya motu. ²Katoliti gombo didini mu liwoku lakuyi laliwelitwi litawila livugulilwa, na yomberi katuriti nguru lakuyi kumpindi pa bahari na ligulu lakuyi la kushotu pampindi pa nchi iyuma.³Su kakomiti umatu kwa sauti ya kumpindi gambila simba sikaunguruma, na liushaka la kakomiti umatu radi saba ziungurumiti. ⁴Lishaka radi saba paziunguruma, weriti na pakwegela kwandika, viraa mpikaniliti umatuu kulawa mbinguni paizumba," Gutunzi iweri siri shirii sheni radi saba zizumba. Nagwandika."⁵Su mahoka yakamwoniti kagoroka pampindi pa bahari na nchi iyuma, kagorosiiti liwoku lakuyi kumpindi kumbingu ⁶na kuapa kwa uli ya kalikala milele na milele-yakanyawiti mbingu na vintu vyoseli vyaviwela, duniani na vyosel;i vyaviwela, na bahari na vyoseli vyaviwela:" Apakuweli kukawila kayi. ⁷Viraa mu lishaka lili, lishaka la saba pakwegela kukoma tarumbeta yakuyi, su siri ya Mlungu aiweli itimika, gambira ya washowiti kwa wandumindumi gwakuyi manabii."⁸Umatu gwa gupikaniliti kulawa kumbingu inambiliti kayi: " Gugendi, guturi gombo didini lalivugulwa gweni shapakati pa liwoku la mahoka yakagorokiti pampindi pa bahari na kumpindi pa nchi iyuma." ⁹Su ng'enditi kwa lihoka na kumgambira kanupi gombo didini. Kang'ambila," Gutori gombo na gulii. Alilitendi mtima gwaku guweli na uchungu, viraa mu mromu gwaku aguweli gunoga gambila asali."¹⁰Ntoriti gombo didini kulawa mu liwoku la lihoka na kulia. Liweliti linoga gambira asali mu mromu gwangu, viraa baada ya kulia, mtima gwangu guweliti na uchungu. ¹¹Su zimu sauti zing'ambiliti," Gupaswa kutunga kayi kuhusu wantu wavua, maisi, lugha, na wafalmi."

Chapter 11

¹Wanupiti ludenki gwa kutumila gambira fimbu ya kupimila. Wang'ambazia," Guuki na gupimi hekulu la Mlungu na madhabahu, na walii yawaabudu mnkanti mwakuyi. ²Viraa nagupimi lieneu la kunja kwa hekalu, kwa kuwela wawapa wantu maisi. Awagutimbi miji gunanagala kwa muda gwa miezi arobaini na miwili.³Aniwapi mashahidi gwangu wawili mamlamka ga kutunga kwa muda gwa masiku 1,260, pawawela wavala magunia." ⁴Awa mashahidi ni mtera miwili ya mizeituni na vinara viwili vyeni vigoroka palongolu pa mtua gwa dunia. ⁵Gambira muntu yoseli pakaamua kuwadhuru, motu gulawa mu miromu yau kuwatenda adui zau. Yoseli yakafira kuwadhuru lazima kalagwi kwa njila ayi.⁶Awa mashahidi wana makakala ga kutawa anga ili kuwela mvura naitoa lishaka la watunga. Wana makakala ga kubadili mashi kuwela mwazi na kuikoma nchi kwa kila aina ya pigu lishaka loseli pawafira. ⁷Lishaka pawawera wamarika ushuhuda wau, yuli shinyama yakalawa mu lilindi laliwela na kumwishu akatendi vita zidi ya yomberi. Akawashinda na kuwalaga.⁸Shimba zau azigonji mu mtaa gwa muji mkuru ( ambau kimfanu wagushema Sodoma na Gomora na Misri) ambapu Mtua gwau kasulubiwa. ⁹Kwa masiku matatu na nusu wamukulawa mu maganja za wantu, kabila, lugha na kila taifa awaloli shimba zau na apo walavi shibari kutulwa kwa makaburi.¹⁰Wali yawalikala mu nchi awasekeli kwa ajili ya womberi na kushangilila, handa kugumilana lifupu tozia ya manabii wawili wawatesiti wali yawalikaliti mu nchi. ¹¹Viraa pambeli pa masiku matatu na nusu pumzi ya ukomu lulawa kwa Mlungu aiwaingili wombeli awagoloki kwa maguru gau. Hofu nkulu aiwaguwili wali yawawaona. ¹²Su awapikanili umatu mkulu kulawa mbinguni pawaigambila, " mwizi aku! Nawombeli awagendi kumpindi kumbingu mu liwingu, lishaka adui wau pawalola.¹³Palisaa ali apaweli na tetemeku kuru la ardhi na yimu ya kumi na mashi aiguwi. wantu elfu saba awalagwi mu tetemeku na wanawabaki wakomu awatiri na kumpanana ukwisa Mlungu gwa mbinguni. ¹⁴Ole ya pili ipita. Guloli ali ya tatu yankwiza kalongola.¹⁵Su malaika gwa saba kakomiti tarumbeta yakuyi, na sauti nkuru zitakuliti kumbingu na kuzumba," Gu mfalme gwa dunia guwela ufalme gwa Mtua gwetu na gwa kristo wakuyi akawatali milele na milele."¹⁶Su wazewi ishirini na msheshi walivagiti mu viti vya rnzi palongolu pa Mlungu waguwiti weni pasi pa ardhi, vyeni vyau ving'ong'anala pasi nawombeli wamwabudu Mlungu. ¹⁷Wazumbiti," Tulivalia shukrani zetu kwa gwenga, Mtua Mlungu, mtawala kumpindi mwa vyoseli , mweni kapanu na gweni guweliti panu, kwa toziya utwaa makakala gaku makuru na kwanja kutawala.¹⁸Wamaisi awalikali, viraa gadhabu yau yakwiza. Lishalifika kwa wafu kuhukumiwa na gwenga kuwapanana mafupu wandumi waku manabii , yawajimila na wali yawawela na hofu ya litau laku. Woseli wawili yawafaandiri shintu na weni makakala. N a lishaka laku lisoka kuwashoela wali weni yawaweliti pawashoa duniani."¹⁹Su hekalu la Mlungu kumbingu livugulitwi na sanduku la lipatanu lakuyi liwonikiti mnumba mwa hekalu lakuyi. Kuweliti na miali ya mwanga, umata, ngurumu za radi, tetemeku la ardhi na mabuhi ga mvula.

Chapter 12

¹Ishara nkuru iyonekanika mbinguni: mdara ya kavunikitwi na mshenji, na pakawela na mwezi pasi pa magulu gakuyi; na taji la nyota kumi na mbili liweliti pampindi pa mtuwi gwakuyi. ²Kaweliti na yinda na kaweliti kankulia kwa ajili ya kutama kwa kulela- mu lusungu la kulifungula.³Na ishara yamonga iwonekaniti mbinguni: Guloli! kuweliti na lyoka lisheri likuru leni kaweliti na mituwi saba na pembe kumi, na kuweliti na taji saba mu mitiyi yakuyi. ⁴Lushila lwakuyi kwagulawiti theluthi yimu na nyota mbingunina kuzyasila pasi duniani. Njoka kazumbiti palongolu pa mdara yakaweliti pakwegela kulela, ili mweni lishaka pakalela, kapati kummila mwana gwakuyi.⁵Kamleliti mwana, mwana mparu, mweni akatawali maisi goseli kwa fimbu ya chuma. Mwana gwajuyi kanyasulitwi pampindi pa Mlungu na mu shiti shakuyi sha enzi. ⁶na mdara katugiti nyikani, mahali peni Mlungu kaweliti kuandaa eneu kwa ajili yakuyi, ili kawezi kuhudumiwa kwa masiku 1,260.⁷Vinu kuweliti na vita kumbingu. Mikaeli na malaika wayaguwi pawalikomu na lili linjoka, na yombeli njoka mkuru na malaika wakuyi pawalikoma nawa. ⁸Viraa njoka kawelitindiri na makakalan gatangala kushinda kwa ndambu ayi kuweliti ndiri kayi nafasi mbinguni kwa ajili yakuyi na malaika wakuyi. ⁹Njoka mkulu-- uli njoka gwa makashu yawamshema ibilisi au shetani mweni huzyanga-- dunia yoseli wamwasila pasi pa dunia, na malaika wakuyi wawasila pasi pamuhela na yombeli.¹⁰Su mpikanil;a liziu likulu kulawa mbinguni: " Vinu wokovu wiza, makakala gwa ufalme wa Mlungu gwetu, na mamlaka gwa Kristo wakuyi. KLwa kuwela mshitaki gwa walongu wetu wamwasila pasi - mweni kawastakiti palongolu pa Mlungu gwetu paluhala na pashiru.¹¹Wamsinditi kwa mwazi gwa mwanakondoru na kwa matukulu ga ushuhuda wau, kwa mana wafiritindiri sana maisha gau, hata kusokela. ¹²Kwa hangu, mshangilili, mwenga mbinguni na woseli yamlikala mnumba mwakuyi. viraa ali nchi na bahari kwa toziya mwovu kusuluka kwa mwenga. Kamemwa na maya gakalipa kwa tozia kavimana kuwela kana muda mdidini tu.¹³Lishaka lyoka palivimaniti wamwasa pasi pa nchi, kamfatiti madara yakaweliti kulela mwana mparu. ¹⁴Viraa madara wampiti mabawa mawili ga tai mkuru, ili mweni kawezi kuguluka hadi maeneu laliundariwitindiri kwa ajili yakuyi kuli kujangwa eneu leni ekawezi kutunzwa, kwa lishaka, nyakati na nusu lishaka - mahali pa kasinda kupafikira uli njoka.¹⁵Njoka kititi mashi kulawa mumromu mwakuyi gambila motu, ili katendi gharika la kumgalikisha. ¹⁶Viraa ardhi imtangiti mwana mdara. Ivunuliti mlomu gwakuyi na kumila mto yagatemiti njoka kulawa mu mlomu mwakuyi. ¹⁷Su njoka kamkalalila mwana mdara na kuwuka na kutenda vita na uzau wakuyi woseli- wali yawajimila lagiru la Mlungu na kabatarila ushuhuda kuhusiana na Yesu. ¹⁸Su njoka kagolokiti pampindi pa muhanga ufukweni mwa bahari.

Chapter 13

¹Su woniti mnyama pakalawa mu bahari. Kaweliti na pembe na mituwi saba. Mu pembi zakuyi kuweliti na taji kumi, na mu mtui gwakuyi kuweliti na manenu ga kufuru kwa Mlungu. ²Ayu mnyama yanimuoniti ni gambila chui. Maguru gakuyi gaweliti gambila dubu, na Mlomu gwakuyi ni guweliti gambiula gwa simba. Yuli njoka kampiti makakala, na mushiti shakuyi sha enzi, na mamlaka gana makakala sana kutawala .³Mtuwi gwa mnyama yumu shionekiti kuwela na jeraha kulu ambali elisababisha kufua kwakuyi. Viraa jetraha lakuyi lipona na dunia yoseli ili kangasha na kumfuata mnyama. ⁴Viraa wamwabudu njoka, maana kampiti mamlaka uli mnyama. Wamwabudu mnyama viraa, na wenderea kuzumba," Ni gaa gambila mnyama? na " Ni gaa akapangani na yombeli?"⁵Myama wampiti mlomu ili katakula manenu ga kulikwisa na kwingila. Kapewitwi luhusa yakuwela na mamlaka kwa miezi arobaini na miwili. ⁶Hangu mnyama kavugula mromu gwakuyi kwingira zidi ya Mlungu kaligila litau lakuyi eneu la kalikala na wali yawalikala mbinguni.⁷Mnyama wampiti ruhusa ya kutenda vita na waam,ini na kuwashinda viraa wampiti mamlaka kila kabila, wantu, lugha na taifa. ⁸Woseli yawalikala duniani awamwabudu yombeli, kila yumu mweni litau lakuyi lyandaliwandiri, tangu unyawaji wa dunia, mu shitabu sha ukomu, ambashi ni sha mwana kondoru, mweni wamshinjiti.⁹Paiwela yoseli yakana likutu, na kapakanili. ¹⁰Paiwela yumu katorwa mateka, na mumateka akagendi. Paiwela yumu gwau pakalaga kwa upanga, kwa upanga akalagwi. Agu ni mwitu gwa utulivu na uvumilivu na ponga kwa awa yawawela wananagala.¹¹Kayi nmwoniti mnyama yamonga pakalawa munchi. Kaweliti kana pembe mbili gambira kondoru na pakayowela gambila njoka. ¹²Kalangazii mamlaka goseli mu mnyama yuli wa kwanja mu uwepu wakuyi, na kutenda mu dunia na wali yawalikala pawamwabudu uli myama gwa kwanja, uli mweni jeraha lakuyi lipona.¹³Katenditi miujiza yana makakala hata kutenda motu gusuluki mu dunia kulawa kumbingu palongolu pa wantu, ¹⁴na kwa ishara kampiti ruhusa ya kutenda, pakawzyanga wali yawalikala mu dunia, pakawagambila kunyawa sanamu kwa heshima ya mnyama yakaweliti kujeruhiwa kwa upanga, viraa badu kaishiti.¹⁵Kapananwiti ruhusa ya kulavia pumzi mu ili sanamu ya mnyama ili sanamu iwezi kuzumba na kusababisha wali woseli yawalemiti kumwabudu mnyama wawalagi. ¹⁶Viraa kalazimisha kila yumu, yakahela na thamani mweni makakala tajiri, na maskini, huru na mtawalilwa, kwanka alama mu liwoku la kuume ama mu paji la sheni. ¹⁷Iweliti iwezekanandiri kwa kila muntu kuuza ama kuhemela aipoti ni mwini alama ya mnyama, na ayi ndo namba yeni kuliwakilisha litau lakuyi.¹⁸Ayi ifira busara. Paiwela yoseli kavimana, guleki kawezi kutenda hesabu ya namba ya mnyama. Maana ni namba ya kibinadamu. Namba yakuyi ni 666.

Chapter 14

¹Ndoriti na woniti mwana kondoru kagoroka palongoru pangu pampindi pa lugongu Sayuni. Pamuhela na yombeli waweliti 144,000 wana litau lakuyina litau la Tati gwakuyi lilembwa mu vipaji vya sheni zau. ²Mpikaniliti liziwi kulawa kumbingu paisikika gambira ngurumu za mashi gavua na umatu mkuru gwa radi umatu yagusikika ni gambila wakoma vinubi wakoma vinubi vyau.³Wimbiti nyimbi ya syayi palongoru pa shiti sha enzi na palon golu pa wana ukomu wa msheshi na wazewi. Kwa hela hata yakana uwezu wa kulifunda agu wimbu aipoti kwa 144,000 weni wakombolewa kulawa duniani. ⁴Awa ni wali weni walidodazia ndiri weni kwa wadara, maana walitunziti weni dhidi ya matendu ya zinaa. Ni wali weni wamfatiti mwanakondoru poseli pakagenditi. Awa wawalopola kulawa kwa mwanadamu pawawela matunda ga kwanja ga Mlungu na kumwona kondoru. ⁵Kwahela uwongu yauwonikiti mu milomu yau; apawalaumiwi.⁶Nimwoniti malaika gwamonga pakauya pakati pa Mlungu, mweni kana ujumbi wa mbinguni mu habari njema kwa kuwashowela weni kulikala duniani kwa taifa, kabila , lugha, na wantu. ⁷Kawashemiti kwa sauti mkuru," Mumtiri Mlungu na mumpi ukwidsa. Kwamana lishaka la hukumu la pakwegela. Mumwabudu yombeli, yombeli yakanyawiti mbingu, na dunia , na bahari na chemichemi za mashi."⁸Malaika gwamonga- malaika gwa pili - kafatiti na kuzumba, " Guturuka, guturuka ,mkulu, gweni kuwarandaziti maisi divai ya ukahaba, divai yeni ijega ghadhabu kumpindi kwakuyi."⁹Malaika yamonga - malaika gwa tatu- kawafatiti na kuzumba kwa sauti nkuru," Yoseli yakamwabudu ayu mnyama na sana mu yakuyi, na kwanka alama mu paji lakuyi l;a pasheni ama palioku, ¹⁰yombeli viraa akalandi divai ya ghadhabu ya Mlungu, divai yeni iyandaliwa na kwita bila kuhangalita mu shikombi sha maya gakuyi. Muntu yanakalandi akateswi kwa m,otu na motu gwa shiberiti palongolu pa malaika wakuyi wananagala na palongolu pa mwanakondoru.¹¹Kwa lioshi gwa kutama kwau gwenderea milele na milele, na waheliti na koyela paluala ama pashiru- womberi yawaabudu mnyama na sanamu yakuyi na kila muntu yakankiti alama ya litau lakuyi. ¹²Au ni witu wa uvumilivu kwa amani, wali yawajimila lagiru la Mlungu na lagiru mu Yesu.¹³Nipikaniliti sauti kulawa kumbingu paizumba," Kwandiki aga: Heri wafu yawafua mu mtela." "Yina," kazumba Rohu," Ili wawezi koyera kulawa mu lihengu lau, mana matendu gau agawafati."¹⁴Ndoriti na kuwona liwingu lyeupi, na yakalivagiti mu liwingu ni yumu yakaweriti na mfanu gwa mwana gwa mutu. Kaweliti na taji la dhahabu mu mtuyi gwakuyio na mundu mundu mkalipa na muliwoku lakuyi. ¹⁵Malaika yamonga kayi kalawiti mu hekalu na kashemiti kwa sauti nkuru kugenda kwa uli yakaliti mu liwingu: "Gutoli mundu gwaku na gwanji kubenanga. Kwa kuwela muda gwa kubenanga gwa pakwegela , mana mavunu gawela mu dunia gapia kara." ¹⁶Kayi uli yakaweliti mu wingu kapitiziiti mundu gwakuyi pampindi pa dunia pawabenanga.¹⁷Na malaika yamonga kiziti kulawa mu hekalu la mbinguni; yombeli kaweliti na mundu mkalipa. ¹⁸Na badu malaika yamonga kiziti kulawa mu madhabahu, na malaika yakaweliti na mamlaka kumpindi kwa motu. Kamshemiti kwa sauti nkuru malaika mweni kaweliti na mundu ikalipa ," Gutori mundu mkalipa na gugakusanyi ntambi nza mizabibu kulawa mu mizabibu wa nchi, kwa kuwela zabibu vinu zipia."¹⁹Malaika kapelekiti mundu gwakuyi mu dunia na kukusanya mavunu ga mizabibu ya dunia na kugumila pakati pa lipipa kuru la divai la ghazabu ya Mlungu. ²⁰Chujiu la divai lipondwapondwa kunja pa muji na mwazi guvitika kulawa mu ashi kimu cha hatamu ya farasi, kwa stadia 1,600.

Chapter 15

¹Kayi weriti ishara yamonga kumbingu, nkulu na yeni ilikangasha; Kuweliti na mahoka saba wana mapigu saba, yeni gaweliti mapigu ga mwishu ( mu aga mayaga Mlungu iweriti gatimilika).²Woniti shiri shashirawiliti mu bahari ambapu wali washindi na motu, na igorokiti pampeku pa baharu ambapu wali washindi dhidi ya mnyama na sanamu yakuyi, na pampindi pa namba yaiwakilisha litau lakuyi. Waweliti wakololela vinubi vyawapananitwi na Mlungu.³Waweliti pawimba wimbu wa Musa, ndumindumi gwa Mlungu, na wimbu gwa mwana kondoru:" Lihengu laku ni likuru na lakul;ishangasha, Mtua Mlungu,gutawala vyoseli. Mwaminika na njira zakuyi ni zanakaka, mfalme gwa maisi. ⁴Gaa yakasinda kukuhofu gwenga Mtua na kulikwisa litau lakuyi? Kwa kuwela gwenga gweka yaku ni mnanagala. Maisi goseli yagizi na kukuabudu palongoru paku kwa tozia u mwema na matendu gau gavimanika."⁵Kumbeli kwa mambu aga ndoriti, na sehemu pananagala sana ambapu paweliti na hema la ushuhuda , yairiovugula kumbingu. ⁶Kulawa mahali pananaghala sana wiziti malaika saba wana mapigu saba, wavala bguu safi, kitani yeni kung'aa na mshipa gwa dhahabu kuzunguka vifua vyau.⁷Yumu ya wali wana ukomu wamsheshi kalavia kwa malaika saba mabakuli saba ga dhahabu yagamemiti ghazabu ya Mlungu mweni kulikala milele na milele. ⁸Mahali pananagala sana pamemitwi liwosi kulawa mu ukwisa wa Mlungu na kulawa mu makakala gakuyi. Kwahela hata yumu yakaweziti kwingila mpaka mapigu saba ga malaika saba pagatimilikiti.

Chapter 16

¹Mpikanila sauti nkuru pilawila mu sehemu ya pananagala na paizumba kwali malaika saba," Gugendi gwankiti pampindi pa dunia mabakuri saba ga gadhabu ya Mlungu."²Malaika gwa kwanja gagenditi na kwila bakuli yakuyi mu dunia, na jeraha gadoda na gana kutama kukalipa giziti kwa wantu wa alama ya mnyama, kwali weni waabudu sanamu yakuyi.³Malaika gwa pili kititi bakuli lakuyi mu bahari; weliti gambira mwazi gwa muntu yakafuiti, na kila shiumbi shana ukomu mu bahari shifuiti.⁴Malaika gwa tatu kititi bakuli lakuyi mu mashemba na mchemichemi za mashi, ziweliti mwazi. ⁵Mpikaniliti malaika gwa mashi pakazumba," Gwenga ni mwaminika - kwa kuwela na yanakaweli, mnanagala- toziya guzijega hukumu azi. ⁶Kwa toziya gwiliti mwazi gwa yawaamini na mambuyi, guwapanana womberi kulanda mwazi; ashi ndo shawastahili." ⁷Mpikanila madhabahu payankula," Yina, Mtua Mlungu mweni kutawala kumpindi pa vyoseli, hukumu zaku zanakaka na za haki."⁸Malaika gwa msheshi kitira kulawa mu bakuli lakuyi pampindi ma shenji, na walipiti ruhusa kurunguzia wantu kwa motu. ⁹Warunguziwitwi kwa jotu leni kutisha, walikufuru shisowelu sha Mlungu, yakana makakala pampindi pa mapigu goseli. Apo wadumu na kumpanana yomberi ukwisa.¹⁰Malaika gwa tanu kititi kulawa mu bakuli lakuyi mu shiti sha enzi sha mnyama, na giza livunikiti ufalme wakuyi. Wakunditi menu mu kutama na kukalipa. ¹¹Wamwigiliti Mlungu gwa mbinguni kwa tozia ya kutama kwau na majeraha gau, na badu wenderea kutokutubu kwa shili shawatenditi.¹²Malaika gwa saba kititi kulawa mu bakuli lakuyi mu lishemba mkulu, Frati, na mashu gakuyi gayumiti ili kuweza kwandaa njira kwa wafalme yawanayizi kulawa mashariki. ¹³Woniti rohu zidoda zionikiti gambira chura yawalawa kunja pa mromu gwa uli njoka, yuli mnyama, na yuli nabii wa kuzyanga. ¹⁴Ni rohu za pepo zitendazo ishara na miujiza. Waweliti wagenditi kwa wafalme wa dunia yoseli ili kwwela kuwakusanya pamuhela kwa vita mu sikukuu ya Mlungu. Mwini kutawala pampindi pa yoseli.¹⁵(" Guloli! Nankwiza gambila mwivi! Heri uli yakadumu mu kushenjela, yakatunza mavazi gakuyi, ili nakaweza kugenda kuja shivula na kuwona soni yakuyi.") ¹⁶Wawajegiti pamuhela pa sehemu yawaishemiti mu kiebrania Amagedoni.¹⁷Malaika gwa saba klititi kulawa mu bakuli lakuti mu anga. Su sauti nkuru ipikanikiti kulawa pananagala na kulawa mushiti sha enzi, paizumba," Ipela!" ¹⁸Kuweliti na miale ya mwanga gwa radi, ngurumu,vishindu vya radi, na tetemeku la kutisha- tetemeku kulu la ardhi leni aleniwahi kulawila duniani tangu wanadamu waweliti duniamni hangu su tetemeku kulu zaidi. ¹⁹Muji mkulu guligawa mu sehemu tatu, na miji ya maisi iguwiti lishaka panui Mlungu kamkumbiusia Babeli mkulu, na kumpanana muji agu kikombe sha shiweliti kimwma duivai kulawa mu ghadhabu yakuyi yaikalipa.²⁰Kila kisiwa shagamira na mingongu yiwonikitindiri kayi. ²¹Mvula ngulu ya mabuhi, paiwela na uzitu wa talanta, isurukitiu kulawa mbinguni pampindi pa wantu, wamlaani Mlungu kwa mapingu ga mvula ya mabuhi kwa tizia lili pigu liweliti lidoda sana.

Chapter 17

¹Yumu gwa malaika gwa saba yakaweliti na vitasa saba kiziti na kung'ambazia ," Gwizi, anikurangazii hukumu ya kahaba mkulu yakalikala pampindi pa mashi gavua, ²mweni ufalme wa nchi watenda mambu ga uzinziu na yombeli na pampindi pa mvinyu wa izinzi wakuyi wawakala duniani wawalewesha."³Malaika kantoriti mu rohu mapaka nyikani, na nimwoniti madara kalikala pampindi pa mnyama msheri yakamemiti matau ga maigiru. Mnyama kaweliti na mitui saba na pembi kumi. ⁴Mdara kavalazia nguu za zambarau na sheri na wamlemba kwa dhahabu, mabuhi ga thamani, na lulu. Kaweliti kabatalila muliwoku shikombi sha dhahabu shashimemiti vintu vya makalaziu ya vidoda wa uasherati wakui. ⁵Pampindi pa paji la kusheni kwakuyi lyandikwa litau la sirui:" BABELI NGURU, MAU GWA KAHABA NA VINTU VYA MAKALAZIU GA NCHI."⁶Woniti yakuwela mdara ayu kaweliti lalewa kwa mwazi gwa waumini na kwawasokeliti kwa tozia ya Yesu. Lishaka panimwoniti, weliti na kulikangasha nentu. ⁷Viraa malaika kang'ambiliti," Hoshi gulikangasha? Anikugambilui mana ya mdara na mnyama yakamtora ( mnyama ayu kana mituyi saba na zili pembi kumi).⁸Mnyama yagumwoniti kaweliti, kawera kayi vinu, viraa katayali kukwena kulawa mu lilindi laliwelandiri na kumwishu. Shaka panu ajkenderei na uharibisiu. Wali yawalikala pampindi pa nchi, wali weni matau gau gandikwandiri mu shitabu sha ukomu kwanja kutura misingui ya ulimwengu- Alikangashi pawamwoku mnyama yakaweliti mweni kwahela, vinu viraa kapakwegela kwiza.⁹Witi au ni ajili ya mahala gyagana hekima. Mitui saba ni miligongu saba ambayi mdara kalikaliti pampindi pakuyi. ¹⁰Nawombeli ni wafalme saba. Wafalme watanu wagua, yumu kapanu, na yamonga badu akeniyizi, lishaka pakiza akalikali kwa muda mdidini tu.¹¹Mnyama yakaweliti, viraa vinu kwahela , yombeli viraa ni mfalme gwa nene; Viraa ni yumu gwa wali wafalme saba, na kugenda mu uharibiziu.¹²Zili pembe kumi zaguoniti ni wafalme kumi weni aweniyanki ufalme, viraa awanki mamlaka gambila wafalme. kwa lisaa limu pamuhela na mnyama. ¹³Awa ahera shauri limu, na awampanani makakala gau na mamlaka ga uli mnyama. ¹⁴Watenda vita baina yawomberi na Mwanakondoru.Viraa Mwanakondoru akawashindi toziya yomberi nni Mtua gwa watua na wafalme gwa wafalme- na muyombeli tushemitwi, tusagulitwi, waaminika."¹⁵Malaika kang'ambizii," Gali mashi yagugaoniti, pali pakalivagiti uli kahaba ni wantu, makutanu, maisi, na lugha.¹⁶Zile pembi kumi zaguoniti-azi na uli mnyama awamkaliliu uli kahaba. Nawomberi awamtendi kuwela gweka na shivula, awalili shimba yakuyi, na awagamazii kwa motu. ¹⁷Maana Mlungu katura mumwoyu yau kujega kusudi lakuyi kwa mapatanu ga kumpanana mnyama makakala gau kumtawala mapaka matakuru ga Mlungu pagatimilika.¹⁸Uli mwanamdara yagumwoniti ni muji guli mkuru gutawalagu kumpindi pa wafalme wanchi."

Chapter 18

¹Baada ya vintu avi nimwoniti malaika yamonga pakasuruka pasi kulawa mbinguni. Yombeli kaweliti na malaika mkuru, na nchi iyangaza kwa ukwisa wakuyi. ²Wagutiti kwa sauti nkuru, pakazumba," Gugua, gugua, guli muji mkulu Babeli! iwera sehemu ya kuli8kala mapepu, na sehemu ikalapo kila roho idoda, nasehemu ya kulikala kila yakadoda na mbongu yakakalalisha. ³Kwa kuwela maisi goseli galanda mvinyo kwa matamata ga uwasherati wakuyi mweni humjegela gadhabu- wafalme wa nchi wazini na yombeli. Watenda biashara wa nchi wawela matajiri kwa makakala ga maisha gakuyi ga anasa."⁴Kayi mpikaniliti sauti yamonga kulawa mbinguni paizumba," Mlawi kwakuyi wantu wangu, ili namwiza kushiriki mumadoda gakuyi, na ili na mwiza kwanka mapigu gakuyi goseli. ⁵Madoda gakuyi kalilunda kumpindi gambira mbinguni, na Mlungu kagahora matendu gakuyi maovu. ⁶Mumpi gambira sikawalipiti wamonga na pamlipa mara mbili kwa ndambu yakatenditi; mu kikombi alichokichanganya, mchanganyieni mara mbili kwa mweni.⁷Gambira sikaliswiti mweni na kalikaliti kwa anasa , mumpi matesu gavua na huzuni. Kwakuwela huzumba mumoyu mwakuyi,' Nilikala gambila malaika, wala si mjane, na apeoni maombolezu.' ⁸Kwa ndambu ayi mnumba mwa lishaka limu mapigu gakuyi yagamwegemeli: Kifo, maombelezu, na njala. Akagamazii kwa motu, kwa kuwela Mtua Mlungu ni kana makakala, nani ni muhukumu gwakuyi.⁹Wafalme wa nchi yawaziniti na kuguluka likwali pamuhela na yombeli awalili na mwomboleza pawaguo na liwosi la kulungula kwakuyi. ¹⁰Awagoloki kutari na yomberi, kwa hofu ya kutama klwakuyi pawazumba," Oli, oli kwa muji mkulu, Babeli, muji gwana makakala! kwa saa yimu hukumu yakukiza."¹¹Watenda biashara wa nchi mlili na kuomboleza kwa ajili yakuyi kwa kuwela kwahela hata yumu yakahemera bidhaa zakuyi kayi- ¹²bidhaa za dhahabu, senti, mabuhi ga thamani, lulu, kitani iherepa, zambarau, hariri, sheri, aina zoseli mitera ya halufu iherepa , kila shambu sha pembe za ndovu, kila chombu shinyawitwi kwa mtera ya thamani, shaba, chuma, libuhi, ¹³mdalasini, viungo, uivumba, manemane, ubani, mvinyo, mafuta, unga mzuri, ngano,ng'ombe na kondoru, farasi na magari, na watumwa, na roho za wantu.¹⁴Matunda yagalamanitwi kwa makakala gali gauka kulawa kwau. Anasa zakuyi zoseli na mapambu gaganila , apa gaoneki kayi.¹⁵Watendabiashara wa vintu aviyawapatiti utajiri kwa ufiru wakuyi awagoloki kutari kulawa kwakuyi kwa toziya ya liyoga la kutama kwakuyi pawalila na sauti za maombolezo. ¹⁶Pawazumba," Oli, oli mji mkulu gwakuvukiti kitani iherepa, zambarau na sherina kurembwa kwa dhahabu, na vintu vya thamani na lulu!" ¹⁷Pakati pa lisaa limu utajiri woseli agu gwagamiliti. Kila nahodha gwa meli, bila bahari, na woseli wana mashi na woseli yawatenda lihengu baharini, wagoroki kutali.¹⁸Wagutiti pawalioniti lowosi la kulungura kwakuyi. Wazumbiti," Ni muji gaa, yagufirana na muji agu mkuru?" ¹⁹Wasiriti litapaka kumpindi kwa mituyi yau na wagutiti, pawalawa na masozi na kuombeleza," Oli, oli, muji mkulu mahali poseli yawaweliti na meli zau baharini waweliti matajiri kulawilana na mali zakuyi. pakati pa lisaa limu gwagamiziwa." " ²⁰Msekeli pampindi pakuyi, mbinguni, mwenga mwa waumini, mitumi na mabuyi, kwamana Mlungui kajega hukumu yenu kumpindi pakuyi!"²¹Malaika kana makakala kagorosiiti libuhi gambila libuhi likulu la kukandira na kalyasila baharini, pakazumba," Kwa njila ayi, Babeli, guli muji mkuru, agugwasili pasi kwa ukatili na apa gwoneki kayi. ²²Sauti za vinanda, wanamuziki, wavina, filimbi, na tarumbeta apo wapikanili kayi kwa mwenga. Wala fundi gwa aina yoseli kaonekanandiri kwenu. wala sauti ya kinu ipikanilitindiri kayi kwenu.²³Mwanga gwa taa gwangazi kwaku.Liziwi la bwana harusi na bibi harusi apaozipikaniki kayi, mnkati mwaku, mana watenda wamaisi, wawazyanga kwa uhawi wakuyi. ²⁴Pakati pakuyi pa mwazi gwa manabii na waumini, iyonekiti, na mwazi gwa woseli yawagagitwi pampindi pa nchi."

Chapter 19

¹Kumbeli kwa mambo aga npikaniliti sauti gambila mliu mkuru gwa kundi kulu la wantu mbinguni paizumba," Haleluya. Wokovu, ukwisa, na makakala ni ga Mlungu gwetu. ²Hukumu zakuyi i zanakaka na za haki, kwa kuwela kamuhukumu kahaba mkuru yakaharibiti nchi kwa uzinzi wakuyi. Katenditi shiasi sha mwazi gwa wantumintumi wakuyi,ambao kititi yombeli mweni."³Kwa mara ya pili watakuliti," Haleluya! Liwosi kulawa kwakuyi milele na milele." ⁴Wali wazewi ishirini na msheshi na viumbi wanaukomu wamsheshi pawasiyuda na kumwabudu Mrungu yakalikala pa shiti sha enzi. Waweliti pawatakula," Haleluya!"⁵Vinu sauti ilawiti mu shiti sha enzi, paizumba, " Mumkwisi Mlungu gwetu, mwenga mwa wandumindumi wakuyi woseli, mwenga ya mumcha yomberi, woseli yawawelandiri na huruma na wana makakala."⁶Su mpikanili sauti gambira sauti ya kundi kuru la wantu, gambira ngurumo ya mashi gavua, na gambira ngurumu ya radi paizumba," Haleliya! Mtua ni Mlungu gwetu, yakatawala pampindi pa woseli, katawala.⁷Na tushangilili na kusekelela na kumpanana ukwisa kwa tozia harusi na msambu gwa mwanakondoru yiza , bibi harusi katayari." ⁸Karuhusiwitwi kuvalaziya kitani safi na yenu kung'ara( kitani iherepa ni matendu ga haki ya waamini)⁹Malaika kazumbiti na neni," gwandiki haya: Wabarikiwa yawaalikwa mu masambu gwa Mwanakondoru." Vilavilii kang'ambazii, " Aga ni matakuru ga nakaka ga Mlungu." ¹⁰Sujuditi palongoru pa maguru gakuyi nimwabuditi, viraa kang'ambazia," Nagutenda hangu! neni ni ndumindumi myaku na walongu waku mweni kuukola ushuhuda gwa Yesu. Gumwabudu Mlungu, kwa kuwela ushuhuda gwa Yesu ni rohu ya unabii."¹¹Su woniti mbingu zivuguka, na guloli kuweliti farasi mweupe! Na uli yakaweliti kumkwena kashemwa mwaminika na gwanakaka. Hukumu kwa haki na kutenda vita. ¹²Masu gakuyi ni gambila mwali gwa motu, na pampindi pa mtuwi gwakuyi kana taji zivua. Kana litau lalyandikwa pampindi pakuyi pakalimanandiri muntu yoseli apoti yombeli mweni. ¹³Kavara vazi lawarindwika mu mwazi, na litau lakuyi lishemitwi shisoweru sha Mlungu.¹⁴Majeshi ga mbinguni gaweliti yagamfata kumpindi na farasi mweupi, wavalazitwi kitani iherepa, nyeupi safi. ¹⁵Mumlomu mwakuyi kalavia upanga mkali ambau hugagamizia maisi, na yombeli akawatawali kwa shiboku sha shuma. Na yombeli hutimba vyombu vya mvinyu kwa maya gakalipa ga Mlungu , hutawala kumbindi kwa yoseli. ¹⁶Nayombeli kandikwa kumpindi kwa vazi lakuyi, MFALME GWA WAFALME NA MTUA GWA WATUWA.¹⁷Nimwoniti malaika kagoroka mu mshenji. Kawashemiti kwa sauti nkuru wambongu woseli yawaguruka kumpindi," Mwizi, mulikusanyi pamuhela nu shiboga sha Mlungu. ¹⁸Mwizi mlii nyama za wafalmne, nyama ya wamajemedari, nyama za wantu wakulu, nyama ya farasi yawakwena farasi, na nyama za wantu woseli, yawawera huru na watumwa, wowela na umuhimu na wana makakala."¹⁹Nimwoniti mnyama gwa mfalme gwa nchi pamuhela na majeshu gau. Waweliti walipaka kwa ajili ya vita na yumu ya kakweniti farasi ba jeshi lakuyi. ²⁰Mnyama kabatitwi na nabii gwakuyi gwa uzyangaji yakazitenditi ishara mu uwepu wakuyi. Kwa ishara azi ziwazyangiti wali yawankiti chapa ya mnyama na yawasujudu sanamu yakuyi woseli wawili wawasiti wangakli wakomu mu ziwa la motu laliwaka na shiberiti.²¹Wali yawasigaliti wawalagiti kwa upanga ulawiti kwa upanga yaulawa mumlomu mwa yumu yakakweniti kumpindi kwa farasi. Mbonguwoseli waliiti mizoga ya shimba zau.

Chapter 20

¹Su wonitilihoka pakasuruka kulawa kumbingu, pakawwela na ufunguu wa lilindi la liwelandiri na kumwishu na mnyororu mkulu muliwoku lakuyi. ²Kamkoliti uli njoka, njoka gwa makashu. mwenui ni ibilisi au Shetani, na kumtawa miaka elfu. ³Kamwemiti mu lilindilaliwelandiri kumwishu, kalilawiti na kutura muhuri pampindi pakuyi. Ayi iweliti hangu ilikluwela nawazyanga kayi maisi mpaka miaka elfu paipela. Baada ya [panu,. akalekwi huru muda mdidini.⁴Su woniti viti vya enzi. Yawaweliti wavivagila ni walii weni yawapananitwi mamlaka ga hukumu. Vilavilii woniti farasi ga wali weni waweliti wadumulwa mituyi kwa ajiri ya ushuhuda kuhusu Yesu na kwa shisowelu sha Mlungu. Waweliti wamwabudundiri mnyama ama sanamu yakuyi, na walemiti kwanka alama kumbindi pa paji za sheni zau ama mliwoku. Wiziti mu ukomu, na pawalawala pamuhera na Kristo kwa miaka elfu.⁵Wafu yawasigaliti wizitindiri mu ukomu mpaka miaka elfu paiweriti pupela. Agu ndo uguputuru wa kwanja. ⁶Mbarikiwa na mnanagala ni muntu yoseli mweni katera nafasi mu ugubuturu wa kwanja! Mauti ga pili yahela makakala kumpindi mwa wantu gambila awa. Apaweli na makuhani wa Mlungu na wa Kristo na awatawali na yombeli kwa miaka elfu.⁷L;ishaka miaka elfu paifika kumwishu , shetani akavugulili kulawa muligereza lakuyi. ⁸Akalawi kunja kugenda kuwazyanga maisi mu kona za msheshi za dunia. Gogu na magogu- kuwajega pamuhela kwa ajili ya nkondu. Awaweli wavua gambira muhanga gwa baharini.⁹Wagenditi kumpindi pa tambarale ya nchi na wombeli walizingiti kambi ya waumini, muji ya gufirwa. viraa motu guziti kulawa mbinguni na kuwagamizia. ¹⁰Shetani, mweni kawazyangiti, wamwasili mkati mwa ziwa lalyaka shiberiti, mweni mnyama na nabii gwa uzyangaji wawasili kala. Awalaswi paluala na pashiru milele na milele.¹¹Su woniti shiti sha enzi shikulu sheupi na yuli mweni kalikaliti kumbindi kwakuyi . Dunia na mbingu zitugiti kutari kulawa mu upepu wakuyi, viraa kuwelitindiri na nafasi wombeli kugenda. ¹²Niwaoniti yawafuiti- hodari na yawaweliti ndiri na umuhimu wagoloka mushiti sha enzi, na vitabu vigulwa. Su shitabu shamonga shivugulwa - shitabu sha ukomu. Wafu wahukumiwa klwa shirii shashirembwiti mu shitabu, matokeu ga shili shawatenditi.¹³Bahari iwalaviiti wafu wenio waweliti mkati mwakuyi. Kusokela na kuzimu walaviitio wafuweni waweliti mkati mwakuyi, na wafu wahukumiwitikulawilana na shawatenditi. ¹⁴Shifu na kuzimu washasila pakati pa ziwa la motu. Ayi ni mauti ya pili-ziwa la motu. ¹⁵Gambila litau la yoseli lipatikanika ndiri lilembwitwi mnumba ya shitabu sha ukomu, kasiritwi munkati mwa ziwa la motu.*

Chapter 21

¹Su woniti mbingu ya syayi na nchi ya syayi, kwa kuwela mbingu ya bkwanja na nchi ya kwanja zipititikala, na bahari kwahela kayi. ²woniti muji mnanagala, Yerusalemu yasyayi, weni wiziti pasi kulawa mbinguni kwa Mlungu, wamtandiki gambira bibi harusi yakalembwiti kwa ajili ya mparu gwakuyi.³Nipikaniliti sauti nkulu kulawa mu shiti sha enzi paizumba," Guloli! makao ga Mlungu ga pamuhela na wanadamu, nayomberi akalikali pamuhera na womberi. Awaweli wantu wakuyi,na Mlungu mweni akaweli nau na akaweli Mlungu gwau. ⁴Akafuli kila lisozi mu masu gau, na apopaweli na kufua kayi, ama kuomboleza, ama kulila ama kutama. Mambu ga makashu gapela kala.⁵Yombeli yakawela kulivaga m,iu shiti sha enzi kazumbiti," Guloli! Nakutenda mambo goseli kluwela na syayi." Kazumbiti," Gwandiki ali na toziya visowelu avi ni vya nakaka na vyanakaka." ⁶Kang'ambiliti," Mambu aga gapatiti kala! Neni na Alfa na Omega, mwanzu na kumwishu. Kwa yoseli yakawona kiu animupi shakulanfda bila gharama kulawa mu chemichemi za mashi gaukomu.⁷Yombeli yakashinda akarithi mambu aga, na aweli Mlungu gwakuyti, na yomberi akaweli mwana gwangu. ⁸Viraa gambila yaiwela kwa yawatira, yawajimila ndiri, yawakalazia walagaji , wazinzi, wahawi waabudu sanamu, na walongo woseri, sehemu yau aiweli mu ziwa la motu gwa shiberiti yagulunguzia. hangu ndo mauti ga pili."⁹Yumu gwa malaika saba wiziti kwa neni, yumu mweni ykaweliti na mabakuli saba yagamemiti mnapigu saba ya kumwishu na kazumbiti," Gwizi panu. Anikurangazii bibi harusi, ndara gwa Mwana kondoru." ¹⁰Su karoliti kutari mu Rohu zana lugongu lukuru na kutaripa na kunangaziiti mujii mnanagala, Yerusalemu, pagusuluka pasi kulawa mbinguni kwa Mlungu.¹¹Yerusalemu iweliti na ukwisa wa Mlungu, na kuherepa kwakuyi, na kuweliti ghambira kito cha thamani, gambila libuhi la shiou safi la yaspi. ¹²Uweliti na ukuta mkulu, mtari weni milangu kumi na miwili, pamuhela na malaika kumi na wawili milangoni. Kumpindi pa mlyangu paweliti pandikwa matau ga makabila kumi na mawili ya wana gwa Israeli. ¹³Upandi wa mashariki kuweliti na milyangu mitatu. Upandi wa kusini milyangu mitatu, upandi wa kaskazini milyangu mitatu, na upande gwa magharibi milyangu mitatu.¹⁴Kuta za muji ziweliti na misingi kumi na miwili, na kumpindi pakuyi paweliti na matau kumi na miwili, na kumpindinkwakuyi paweliti na matau kumi na mawili ya mitumi kumi na wa wili wa Mwana kondoru. ¹⁵Yumu yakayoweliti na neni kaweliti na shimu cha fimbu yainyawila kwa dhahabu kwa ajilin ya kupima muji, milyangu yakuyi na kuta zakuyi.¹⁶Muji gutulitwi mnumba ya mraba ; utari wakuyi sawa na upana wakuyi. Kapimiti muji kwa shipimu sha fimbu, stadia 12,000 kwa utari,( utari wakuyi, upana na kimu shirifaniti). ¹⁷vilavilii kapimiti ukuta , unene wakuyi uweliti dhiraa 114 kwa vipimu vya binadamu( ambavi viraa ni vipimu vya malaika).¹⁸Ukuta uwewliti unyawa kwa yaspi na muji gwa dhahabu safi, gambila shioo safi. ¹⁹Misingi ya ukuta iweliti ilewmbwa na kila aina ya libuhi la thamani la kwanja liweliti yaspi, lapili liweliti yakuti samawi, la tatu liweliti kalkedon, la nne zumaridi, ²⁰la tano saidoniki, la sita akiki, la saba krosolithi, la nane zabarajadi, la tisa yakuti ya manjano, la kumi krisopraso, la kumi na moja hiakintho, la kumi na mbili amethisto.²¹Milangu kumi na miwili iweliti lulu kumi na mbili, kila mlyangu gunyawiti kulawa mu lulu yimu. Mitaa ya miji iweliti ya dhahabu safi, paiwonika gambila kioo safi. ²²Wonitindiri hekalu loseli lili mnumba mwa mji, kwa kuwela Mtua Mrungu , mweni yakatawala kumbindi koseli na Mwana kondoru ni hekalu lakuyi.²³Muji apagufiri mshenji wala mwezi ili kuangaza kumbindi kwakuyi kwa tiziya ukwisa wa M,lungu ulangaziwiti kumbindi kwakuyi, na taa yakuyi ni Mwanakondoru. ²⁴Maisi awagendigendi kwa mwanga gwa mji agu. Wafalme wa dunia awajegi fahari zau mnkati mwakuyi. ²⁵Milangu yakuyi apo ivugulitwi lishaka la paluwala, na apapaweli na masiku pali.²⁶Awajegi fahari naheshima ya maisi mnkanti mwakuyi, ²⁷na kwahela shidoda shanashingiri mnumba gwakuyi. Wala yoseli yakatenda jambu loseli la soni ama uzyangaji apawingili, bali ni wali tu matau gau gatemba mu shitabu sha ukomu sha Mwana kondoru.

Chapter 22

¹Su malaika kanangaziiti lushemba lwa mashi ya ukomu, mashi gaweliti mang'aru gambira lwa bilauri. Yaweliti pagaselela kulawa mu shiti sha enzi sha Mlungu na sha Mwanakondoru ²kupitira pakati pa mtaa wa muji. Mu kila pembe ya lushembakuweriti na mntera gwa ukomu, yagurela aina kumi na miwili ya matunda, na heulela matunda kila mwezi. Mihamba ya mtera ni kwa ajili ya kuponazia wa maisi.³Wala apaweli na laana yoseli kayi. Kiti cha enzi sha Mlungu na sha Mwanakondoru ashiweri mnkati mwa muji, na wandumindumi wakuyi awamtumikili. ⁴Awashioni sheni shakuyi na litau lakuyi aliweli kumpindi mwa vipaji vya sheni zau. ⁵Apaweli na pashiru kayi; wala apapafiri mwanga gwa taa ama mshenji kwa tozia Mtua Mlungu akaangazii kumpindi kwau. Na wombeli awatawali milele na milele.⁶Malaika kanambazia ," Matakuru aga ni ga kwaminika na ganakaka. Mtua Mlungu wa rohu za manabii kamtumiti malaika wakuyi kuwalangazia wantumintumi wakuyi shanashirawli hangu pakwegela." " ⁷Guloli! nankwiza kalongora! kabarikiwa yombeli yanakajimila visowelu vya unabii wa shitabu ashi."⁸Neni Yohana, ndo yapikaniliti na kuwona mbu aga,. Panigapakaniliti na kugawona nguwiti pasi na mweni palongoru pa maguru ga malaika kumwabudu, malaika yakanangaziti mambu aga. ⁹Kang'ambila, " Wakuzyumili hangu! neni na mtumishi myagu, pqmuhela na walongu zako manabii, pamuhela na wali yawajimila matakulu ga shitabu ashi. Mwabudu Mlungu!"¹⁰Kankung'ambira, Nagugatura muhuri matakuru ga unabii wa shitabu ashi, maana lishaka pakwegela. ¹¹Yakawela ndiri na haki, kendereyi kutokuwela haki. Ambayi mdoda kimaadili, na kendereyi kuwela madoda kimaadili. yakana haki kendeleyi, na kendeleyi kuwera na haki. Yakawela mnanagala, na kendeleyi kuwela mnanagala."¹²"Guloli nankwiza kalongora . ujira waneni yapamuhela na neni, kumlipa kila yumu kulinganila na shakatenditi. ¹³Neni ni Alfa na Omega , wa Kwanza na Kumwishu.¹⁴Wabarikiwa wali yawagurula nguu zau ili kuwela wapati haki ya kulia kulawa mu mtera gwa ukomu na kwingira mu muji kupitila mumlangu. ¹⁵Kunja kwana ng'ang'a, wahawi, wazinzi, walagaji, yawaabudu sanamu, na kila kafira ushindi na kuzyanga.¹⁶Neni Yesu, nimlagalila malaika gwangu kuwashuhudia kuhusiana na mambu aga mumakanisa. Neni na mishigira ya uzaub wa Daudi , nyota ya mandawira ing'aravyu."¹⁷Rohu na Bibi harusi kazumba," Gwizi!" Nayombeli kapikaniliti kazumbi," Gwizi! yoseli yakana kiu, na kizi, na yoseli ya kana matamata, na kapati mashi ga ukomu buri.¹⁸Nimshuhudia kula muntu yakapikanila visowelu vya unabii wa shitabu ashi: Gambira yoseli akalongaziwi mu afga, Mlungu akamwongereli mapigu yagandikwa mu shitabu ashi. ¹⁹Gambira muntu yoseli akaugausii matakuru ya shatabu ashi sha unabii, Mlungu akausii sehemu yakuyi mu mtera gwa ukomu na muji mnanagala, gweni habari zakuyi zirembwa mnkati pa shitabu ashi.²⁰Yombeli kakashuhudia mambu aga katakula," Yina! nankwiza karongola." Amina! gwizi, Mtua Yesu! ²¹Uheri wa Mtua Yesu uweli na kila muntu. Amina.