Nyaturu: Bible for 1 Corinthians, 1 John, 1 Peter, 1 Thessalonians, 1 Timothy, 2 Corinthians, 2 John, 2 Peter, 2 Thessalonians, 2 Timothy, 3 John, Acts, Colossians, Ephesians, Galatians, Hebrews, James, John, Jude, Luke, Mark, Matthew, Philemon, Philippians, Revelation, Romans, Titus

Formatted for Translators

©2022 Wycliffe Associates
Released under a Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International License.

Bible Text: The English Unlocked Literal Bible (ULB)
©2017 Wycliffe Associates
Available at https://bibleineverylanguage.org/translations
The English Unlocked Literal Bible is based on the unfoldingWord® Literal Text, CC BY-SA 4.0. The original work of the unfoldingWord® Literal Text is available at https://unfoldingword.bible/ult/.
The ULB is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International License.

Notes: English ULB Translation Notes
©2017 Wycliffe Associates
Available at https://bibleineverylanguage.org/translations
The English ULB Translation Notes is based on the unfoldingWord translationNotes, under CC BY-SA 4.0. The original unfoldingWord work is available at https://unfoldingword.bible/utn.
The ULB Notes is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International License.

To view a copy of the CC BY-SA 4.0 license visit http://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/

Below is a human-readable summary of (and not a substitute for) the license.
You are free to:

Share — copy and redistribute the material in any medium or format.

Adapt — remix, transform, and build upon the material for any purpose, even commercially.

The licensor cannot revoke these freedoms as long as you follow the license terms.
Under the following conditions:

Attribution — You must attribute the work as follows: "Original work available at https://BibleInEveryLanguage.org." Attribution statements in derivative works should not in any way suggest that we endorse you or your use of this work.

ShareAlike — If you remix, transform, or build upon the material, you must distribute your contributions under the same license as the original.

No additional restrictions — You may not apply legal terms or technological measures that legally restrict others from doing anything the license permits.

Notices:
You do not have to comply with the license for elements of the material in the public domain or where your use is permitted by an applicable exception or limitation.
No warranties are given. The license may not give you all of the permissions necessary for your intended use. For example, other rights such as publicity, privacy, or moral rights may limit how you use the material.

Matthew

Chapter 1

¹Kitabu ka ukoo wama Yesu Kristo mwana wama Daudi, mwana wama Ibrahimu. ²Ibrahimu neari ihe wama Isaka na Isaka ihe wama Yakobo na Yakobo ihe wama Yuda na anyandughu vakwe. ³Yuda neari ihr wama Peresi na Sera na Tamari, Peresi ihe wama Hezeroni na Hezeroni ihe wama Ramu.⁴Ramu neari ihe wama Aminadamu, Aminadamu ihe wama Nashoni, na Nashoni ihe wama Salimoni. ⁵Salimoni neare ihe wama Boazi kene Rahabu, Boazi ihe wama Obedi nkene Ruth, Obedi ihe wama Yese, ⁶Yese neari ihe mutami Daudi, Daudi neare ihe wama Sulemani kene mukhema wama Uria.⁷Sulemani neare ihe wama Rehoboamu, Rehoboamu neare ihe wama Abiya, Abiya ihe wama Asa. ⁸Asa neare ihe wama Yehoshafati, Yrhoshafati ihe wama Yoramu na Yoramu ihe wama Uzia.⁹Usia neare ihe wama Yothamu, Yothamu ihe wama Ahazi, Ahazi ihe wama Hezekia. ¹⁰Hezekia neare ihe wama Manase, Manase ihe wama Amoni, Amoni ihe wama Yosia. ¹¹Yosia neare ihe wama Yekoni na aruna wakwe va kikhosia neare vakahowa oenda u Babeli.¹²Neare vakahowa uenda Babei=li, Yekonia ihe wama Shatieli, Shatieli kuku wama Zerubabeli. ¹³Zerubabeli are ihe wama Abiudi, Abiudi ihe wama Eliakimu, Eliakimu ihe wama Azori. ¹⁴Azori ihe wama Zodaki, Zodaki ihe wama Akimu, Akimu ihe wama Eliudi.¹⁵Eliudi ate ihe wama Elieza, ihe wama Matani, Matani ihe wama Yakobo. ¹⁶Yakobo are ihe wama Yusufu mughasia wama Mariamu are akamufafa Yesu negutamwa Kresto. ¹⁷Ufafo wonge ukufuma kene Ibrahimu ukufikia kene Daudi ee ufafo ikumi na kane. Ufuma Daudi, mpaka uhorwa uendo u Babeli ufafo wa ikumi na kane Kresto mfafo ikumi na kane.¹⁸Ufafo wama Yesu Kiresto are wevii. Nyiya wakwe Mariamu, akachumbiwa na Yusufu nevakima mwana ne Mweru. ¹⁹Mukhasia wakwe Yusufu neare muntu ni winathuthi athina yanja umwira menyaa onchanya.²⁰Neakughemaneya mantu asaa, maraika wama Mungu akamudueya uridoti akamwera Yusufu mwana ama Daudi, utaoghope umhoa mukhema Mariamu mukhema ako, ''Soko urinto newinayo ne kwa nguu ya mwavu ne Mwera. ²¹Ujikitungua mwana wa kighosia ujomwietana nna rake Yesu kwa soko ujuwaokoa antu wakwe na mahufye awe.''²²Oghe ayai ekadiieya ne nahanyiwe na tata kwa jia a mwoni akahanya, ²³''Kavi mucha kuucha unto na ukufafa mwana wa kighosia, na kutanua nina rakwe Imanueli manayo Mungu na see.''²⁴Yusufu akafetya ufuma untuo na utend nino malaika wa Bwana na muhoa kinya mughemakwe. ²⁵Soko unji inaraa nayo paka newajuklitungua mwana wa kighasia naumwetana rinakwe Yesu.

Chapter 2

¹Neare Yesu wafafwa u Bethelehemu Uyahudi omatiko a mfalume Herode, atu ne wasamie ufuma ukea akwenge wakaglia Yerusalemu vekahanya, ²''Wekufe usuyu ne wafafya mtemi wa Ayahudi? Kwaona njota akwe ukeya nasee kwajaa umwinaniesa.'' ³Nemutemi Herode wajotegheya ayai akahura, ne u Yerusalemu onge namweso.⁴Herode akawarunda akuu wa dini vonge na wandisi wa antu no agawawenya Kresto kufafwa kupe?'' ⁵Wekamuera kene Bethelehemu ya Uyahudi, soko neandikiwe na aoni, ⁶Vee Bethelehemu ughi eye o Yuda uti mayili kwa akiu wa Yuda soko ufuma kere veve ujie mtemi nejedema antu wane Esraeli.''⁷Herode akawaetana avoo asonmi ywa kifihiwo na vaweyane ihodo ike ino njota aighei. ⁸Akawatuma Bethelehemu, nohaya endi mwendomfenja mwana newa fafwa nemwamona ndetei nenonedahe uja na mwinamea.''⁹Newajumteghenya mtemi, vakaendelea na mhinjo wawe na njota esee neawameona ukeya ekawatongea noemekha untoo kene mwana newafafwa were. ¹⁰Neare wameona nkota wakayaja gwa uyanjo ne ukuu ino.¹¹Wakahefea ukhaya no uona mwana no wafafwa na Mariamu yiya wakwe. Wakamukuria na muinamea, wakakunukua akiba yawe na umufanyiga dhahabu, uvumba na manemane. ¹²Mungu undoti watasote kene Herode, wakaghenga no usuka ughewa gwa njia inge.¹³Newajuhegha, malaika wama Bwana akamuduya Yusufu uu ndoti, uhanya oka umohoe mwana na nyinya mudoree u Misri. Sagili kuko nejuwaera, soko Herode ukufenja mwana muraghe. ¹⁴Utiku Yusufu akafetia no uhoa mwana na nyinyano udorea Misri. ¹⁵Akaghekaa kuko mpaka Herode wakuya. Rekakhonda ereo na Bwana warechayige ufuma uumoni.''¹⁶Nea Herode waona wazarauliwa na antu nia wasomi akakasirika ino. Akaragheya wauraghwe anina vonge wa kighosia nea u Bethelehemu na vyoghe kieneo esee ne vina miaka evee na ulenda fanghe ugiwekeya ino ufuma kwa voo antu na wasomie.¹⁷Hafo ukakhonda ukhavi neawareghetiywe umwavu wa mwoni wama Yeremia, ¹⁸'''Sauti ikateghweywa u Ramah, kierea na mahogheyo ne makuu, Raheli kurera ana wakwe atayanje soko watifo kakhe.''¹⁹Herode newajukunya rava malaika wama Bwana akamdinya Yusufu undoti kuko u Misri no uhaya, ²⁰''Uka umuhoe mwana na nyinya wakwe mwende ughe Israeli kusoko avoo ni ufenja ufanga wa mwana va kuree.'' ²¹Yusufu akauka ukahoa mwana na yiya, na vagaenda ughe a Israeli.²²Newajutengenya Arikelau autawalie u Yudakene baba wakwe Herode ukaoghofa uenda kuko ne Mungu wajaumghiya undoti, ukaenda Galilaya, ²³akaenda ukikhaa unge neotwa Nazareti, irei arekakhonda ereo rahanyiwe naweghetwa kwa kerejia aoni manabii, ne kutanwa Mnazareti.

Chapter 3

¹Umatiku ayoo Yohana Mubatizi akaja kutanatia uu nyika a Yuda no hanya, ²''Fei maghutie soko utemi wa kirunde we fife.'' ³Kusoko uyuyi akanenwa na muona Isaya nohanya, rori wa mutu nikuetana unyika, eki ija ujea ama tata, ghori makero akwe.'''⁴Yohana aoyete magosi a ngamea na mosifi wa ngosi ukeno kakwe. Mulewa akwe neanzige no roke wo kihaka. ⁵Nau Yerusalemu, Yuda aghe no khate nefimie mongo Yorodani wakaenda kene mweso. ⁶Neare weubatizwa na mweso u mongo wo Yorodani no ufea mahutie awe.⁷Yeso newajuvaona vige va Mafarisayo na Masadukayo neveuja kiene mweso no ubatizwa, akavaeranyee ufafo wanjokha ne wina sumu anyu newavahinia udua mbefa neenjie? ⁸Fafi mbesi neenoneyee ufea. ⁹Na mutagheme no kikhanea okhati anyu, kwina Ibrahimu ete tata witu, kusoko nafaera Mungu udahete umohumbuera ana nese ufuma umagwe uyai.¹⁰Kwadaheka kehendo kaekwa u miri amete. Ete mwe mute neutufafa mbesia ne njija kutemwa na ujoghotwa uu moto. ¹¹Novabatisa kwa maji gwa jea auhafei, yeso uyuo ne njie unyuma ane ne mukiu nepa nene ntinoneya uucha matu akwe, mweso kubatiza kwa mwavu ne mwero na wa moto. ¹²Naisekeso rakwe re ummkhono wakwe usafisia ulwanda wakwe na umekusanya ngano akwe uu ghalla. Nauyaregha makhambe na moto neutadaha urima.¹³Neare Yesu akaja ufuma Galilaya akaghea umongo wa Yorodani na ubatizwa na Yohana. ¹⁴Nyenso Yohana asiha umughiya akaganya nene nisighite na veve veno waja kini nene?'' ¹⁵Yesu wasucha wahanya yanja ihendeke vii fanoi soko inoneye ughondaneya tute oghe.'' Yohana akamyanjiya.¹⁶Neare wajubatizwa, hafo ne Yesu wajufuma omaje, rava irunde rekaroghuka kene mweso. Ne wanjumwona Roho wa Mungu ukusima kwa mfano wa njiwa no uhava uto akwe. ¹⁷Rava, rori ukafuma ukirunde no haya, ''Uyuine mwanane ne nemuyanjete, neganjisiwe ino na mweso.''

Chapter 4

¹Na Yesu akathongewa na khoo hadi ujangwa akasoywa no murughu. ²Ne ufungiye kwa matiku makhume ane mumwe na utiku akahanga njaa. ³Msoyi waja no umukhanea, ''Mwese veve we mwana wa Mungu, yakhanie magwe ahendeke mukate.'' ⁴Yesu akamjibu na umwera, ''Eandekiwe, 'Muntu athroo ishi kwa mukate utruufu, ila kwa mweukhani neurefumye umwaho wa Mungu.'''⁵Na murughu akamthroa ungee ne ntakatifu no umweka otho ino ukhijengo ra hekalu, ⁶Noumwera mwese veve we mwana wa Mungu, kijoghothe fange, kwa soko eandikiwe ujo vakhanea malaika vakwe vaja khudaka, 'No vakuhumbue kwa makhono awe ili uthakhangokwe no mughuu wako ukigwe.''⁷Yesu akamwera, ''Kanke eandikiwe, 'Uthramosoye Mungu wako.''' ⁸No murufhu akamuhoa na umuthroa ufande wonto ino akamwaghea ntemi yonge yongee na uja isiyi yonge. ⁹Wamukhanea nejookhufa manto onge ayai newanyinamea na uthungamea.''¹⁰No Yesu akamwera, ''Enda oko hegha afayi, Murughu! Kwasoko eandikiwe, ''Enoneye umuthrungamea Mungu wakho no umuthrumekee mwenso wiyene.''' ¹¹No murughu akamureka, na rava, malaika vakaja na umuthumekea.¹²Yesu wajothegheya Yohana wakathwa, wafwaya mpaka Galilaya. ¹³Akafwaya Nazareti wenda na uishi Kapernaumu, neefo mpeompeo no bahari a Galilaya, umeembe a majimbo a Zabuloni na Naftali.¹⁴Eree rekadweya utimiza eroo nerekaengethriwa na nabii Isaya, ¹⁵''Unge a Zabuloni nange a Naftali uelekea ubahari, ungambo a Yorodani, Galilaa omataifa! ¹⁶Antu nevakekhee ukithri vaoona weru ne ukuu, no avoo nevakekhee ukiivuli kamauti, onto awe weru uvaakie.''¹⁷Ufuma ikhondo isee Yesu akaandyothranatya na uhanya, ''Feyi, kwasoko unthemi wokirunde wahumbea.''¹⁸Nekoenenda umpeompeo a Bahari a Galilaya, akavaona anyandagho vavere, Simoni nekoethranwa, Petro, no Andrea kaka wakwe, nevothregha nyavu ubahari kwa soko neavuvi va samaki. ¹⁹Yesu akavera, ''Njii mosambeye, nejovahenda mwavuvi wa anto.'' ²⁰Kinyahafo vakaireka nyavu na umusambeya.²¹No Yesu nekuenda kufuma akavaona anyandogho voya vavere, Yakobo mwana wama Zebedayo na Yohana kaka wakwe. Nevevonge umutumbwi no tata wawe nevothruma nyavu yawe. Akavetana, ²²no kinyahafo vakareka mutumbwi na tata wawe vamosambeya.²³Yesu akaenda uhumbea Galilaya onge neokofundisha omasinagogi awe, neukutananta ukhaniwa untemi, no oforya marue akila namna kuantu. ²⁴Khani yakwe ihanea usiria inge, no antu vava eta kene mwenso avo vonge nevowaa, nevemarue hiyahiya no mavai, nevina mapapo, no avoo nevotaghwa na khoo no nevapoozye.Yesu akavaforya. ²⁵Irondo nirikuu ra anto vakamasambeya ufuma Galilaya, no Dekapoli, no Yerusalemu no Uyahudi na ufuma ungambo a Yorodani.

Chapter 5

¹Yesu newaona irando, akahegha noelekea ukethanto. Neawakikhaa faghe, anafunzi vakwe vekaja kene mweso. ²Akakunukua momo ivakwe akavapundisia no ohanya, ³''Bahu ataki voo khoo utemi wa kirunde ne wawe. ⁴Bahu nivina soko wajofarijewa.⁵Bahu avoo neafoo soko vajorisi ghee. ⁶Bahu nevinanjaa na yweta a tute, soko asara najoikutwa. ⁷Bahu nevina rehema kwa soko asaa vehanga Rehema. ⁸Bahu nivina khoo nenjija kwa soko vajomwona Mungu.⁹Bahu neveupanisia kusoko asaa vajoetanwa anavaa Mungu. ¹⁰Bahu nifuukhaswaa, kwa soko atute soko utemi wa kirunde ne wawe.¹¹Bahu nyene ne antu vajivatuka no vakhasia au uvahanya gwa aina ave khene nyenye kwa soko ane. ¹²Nyanji no sangilia, soko thawabu anyu ne khauto girunde. Kwa soko ayai ndio ufeuwatesa manabii neaviishi nyuma untu.¹³Nyenye mwe munyu wo uremi. Onyeso ne munyu wayaghaya lombe ayo atendeka ore munyu neoja kanke? Etutendeka njija kwa inturegeja kanke, kwa soko eseee eujoghutwa unji no ufanangewa na meghuu antu. ¹⁴Nyenye mwe weru wo uremi. Nge neejengiye onto o kethranto uthrokifiha.¹⁵Hathra antu vathriacha thraa na umeeka fange ukikapu nyenso kunto, nyenso yovamwekea vonge nevo munge anyumba. ¹⁶Reka weru wanyu ueriye usonge antu kwanjea ne akwamba, vaone ntendo yanyu ne njija no umukurya tata wanyu nekokirunde.¹⁷Mthrangeme najo mifira sheria hathra aoni. Ntiaja ufira nyenso uhenda. ¹⁸Thruthre novera kamwe irunde na nge yonye ifwaye kuthrii yodi emwe hathra nukta aemwe a sheria neejoheywa usheria hadi hafo kila intu sora hendwa.¹⁹Kwasoko usuu newavunja amri iyii na uvaseya vange, uthrenda iyoo ojaethranwa monyoi ukothremi wo kirunde. Nyenso osoo nikokwathrea na oiseya ujoethranwa mukuu ukuthremi wo kirunde. ²⁰Soko novera thruthre anyu neadea nanka thruthre a andishi na Mafarisayo gwavyovyote muthuhefea ukuthremi wokininde.²¹Mwathregheye anenive khenge kua,''Uthraoraghe no usoyo neukuoragha weso ukhurughu neukuu.' ²²Kusoko nevera usuyu newamhura muna wakwe, ukuhendeka ukurughu wo hukumu. No usuyu munakwe vii, vee we muntu neutinoneye! kutendeka umbefa oo baraza. No usiiu nekuhaya, veve umfutu, 'Veve umfutu ukuhendeka ukurughu wo moto vo jehanamu.²³Mwese kufunya sadaka ako kene madhabahu no kumbuka gwe mna wako wina into lolote kene veve, ²⁴mereke sadaka usonge ao madhabahu, naenda unjia ako, fatana tanju no mnako, naend aumefunya sadaka ako.²⁵Fatana no mwiremwi wako ure, nekee mwinakwe unjia uenda umahakama, nesoko mwiremwi wako wefokureka mikhono ama hakimu, no hakimu ukureka mukhono asikare, navee kujughatwa u gerezani. ²⁶Tute nokwera, neutuekwa huru paka urefe senti a mwiso nekudaiwa.²⁷Mwategheyee eandikiwe vii, usizini.' ²⁸Kweso neufaera yeyote nekumurava mukhona, nomuyanja wadaha uzini nayo ukhoo akwe.²⁹Neama riho raka kelelo rekusacha kikwa, neuta norejukhuta kure no vee. Kwa soko bahu kiungo kimweda ka mwere wako kifirike kuliko mwere woghe ujughutwa ujehanamu. ³⁰Ne mkhono wako wo kelelo newakusacha uvara, uteme no ujughuta kure na vee. Kusoko ne bahu kiungo kimwe ga mweru kifirike neti mwere woghe ujughutwa ujehanamu.³¹Na ereghetiywe vii, yeyote newamujucha mkhema no umufa mwandiko wa talaka.' ³²Kusoko ne novera, usuu newa mweka mukhema wakwe, bila soko a zinaa, gumtenda ahendeke mzinzi. No usuu negumurongoa neare wafawa talaka ukutenda uzunzi.³³Kanke mwataghenye aneniwe kwa avoo vakhae, mtakiafee kwa uregheghe, nyenso toi viapo vyanyu kene tata.' ³⁴Ksoko novaera, mutagiafige ne kunyui, ne kwairunde, na kwa soko akhae aa Mungu; ³⁵Neiti kwa ghee soko ne sehemu aukia itubero upanangea sambi yakwe au kwa u Yerusalemu, soko nenyee utemi ne akuu.³⁶Wala utakiafie kwa ono wako, soko utudaha utenda ujee umwendo utendeke weru au wiru. ³⁷Bahu khani yanyu itendeke, hoo, hoo, apana, apana, kwa soko ne anakhee ayoo ufuma unyoo mrughu.³⁸Mwategheye aneniwe, riho kwa riho, oo rino kwo rino.' ³⁹Kusoko ne novera, motasindane na muntu muovu; kusoko muntu newakuantwa uhaya wa kulia move na woya.⁴⁰Nese yoyote winyumbu uenda na veve umahakama na wakuheyeya kanjo ako, murekee joho rako. ⁴¹Na usuu ne ukukuonyea uenda nayo maili imwe ne ukusugha ukukofa. ⁴²

⁴³Mwategheye ihanyiwe muyanje jirani wako muhure wako.' ⁴⁴Kweso nuvira vajanji adui vangu vaombei ne vinonuzi, ⁴⁵kwasoko muhendeke mwana vama tata wanyu ni ukukirinde, kwa soko ukuhenda yua nivaangazie avi na aja na ukuvafaa mbua avi na vaja.⁴⁶Ese mwayanja ni mwamuyanjite nyenye, muhanga uja kii? Nikweso watoza ushuru vatuhenda ujii? ⁴⁷Nane muatimia anya ndughu vangu uyi muhanga ntumi kuliko vangi? Je!, Antu vamataifa vatuhenda uyii uyii? ⁴⁸Kusoko kunoneye muhondeke mua kamilifu, kinya tata wanyu wo kirunde mwino mukamilifu.

Chapter 6

¹Kantea utenda tendo ne njija u songe antu no kionyesha, kwasoko utuhanga mboto ufuma khene ntanta ne ukirunde. ²Soko asee nekufunya utakhe tarumbeta no ikisifu maghonjo kinya ahongei neveutenda uu misikiti no mintaa, soko aseye antu vavasifutute no vaera, vadahie uhanga mboto awe.³Gweso veve nekufunya mukhono wako wa kimoho utamanye nerothredwa no mokhono wa kulea, ⁴Ente kamwe zawadi ako ifume gwa kifihiyo ndio tata wako nekuona ukifihiyo kukuhangeya mboto ako.⁵Newatendeka kuomba utatendeke kinya anafiki, kwa soko wayanjete uemeka uomba uu misikiti no kona yoo mitaa soko antu vavarave. Tute novaera vadahie uhanga mboto yawe. ⁶Gweso veve, nekuomba, hefea uchumba. Funga mulango na ulombe kene tata wako nekuona ukipihe. Neare tata wako nekuona uu kifihiyo kukuhangiya mboto ako. ⁷Newa tendeka kuomba utasukiange, sukiange khani nitina maana kinya mataifa nefeutendaa kwa soko veughema vetegheywa kwa soko akhani nyinge neviyahanya.⁸Basi untatendeke kinya asaa, kwa soko tata wako umanyie shida yako niki winaomba kini mwenso. ⁹Are basi omba vii, tata witu wa kirinde, rikurwe rina rako. ¹⁰Utemi wako uje, mafenji ako ahendeke ukurime kinya kuko ukirunde.¹¹Ukupe mukate witu wa mwitiku. ¹²Ukwamehe deni itu, kinya sese nikuvasamehea adeni vitu. ¹³No utakuete uifimo, kwasoko kusunte no umurughu.'¹⁴Ni mwavasamehea mahutye awe tata itu ni ukivirunde ukuvasamehea nyenye. ¹⁵Kwenso ni musamehea mahutye anyu.¹⁶Umantu onge ne wahendeka ufungie utaonyeshe ikeru na uvaikinya anafiki ni vuhenda kunsoko vuhinina umakenu awe ili antu vavamanye wafungie. Tute nokwera wandahie uhanga mboto awe. ¹⁷Gweso veve newahendeka ufungie, ira makutha itwe rako no wonye wako. ¹⁸Soko itukuonyesha songe antu ne ufungie, gweso utendeka kene tata wako no kusiri. Na tata wako nekuona usiri, kukufa mboto ako.¹⁹Utakiekeye sadaka ako mughonjo hafai unge kene nondo na kutu vatudaha ufira, no kene waivi viuvunja no uiva. ²⁰Kwa sokoaya, kituzie sadaka ako mughonjo ukirunde, kene kutie nondo wala kutu atunda ha ufira no kene waivi vatu udaha no. ²¹Kusoko sadaka yako kene ire, na khoo ako utendeka ekuko.²²Riho ne kimweri ka mwere, ne gweso rahendeka rifanya, mwere wonge kuijuywa weru. ²³Nyeso nerahendeka riho rako tibofu, mwere wako wonge kukijua wiru neukuu! ²⁴Kutie hata omwe nekkudaha uvasughulikie ma bwana vavee, kusoko kumuhura umwe no muyanja monya, au ne tiuyi kukifunya, no umfefa monya. Utugaha umutumekea Mungu no ugware.²⁵Neare no kuera utahange mashaka uhusu maisha ako, kulia toni au kunywa tuni, no umwere wako kuyaa ntuni, maisha tii zaidi malewa na zaidi amasaa? ²⁶Rava nyonyi ne yu angani, itupadea na urunda ghalani, soko asee, tata wangu wo kirunde, kuvabisia veso. Nyenye mutiva thamani ino kuliko veso?²⁷Ne anyu kene nyenye nekudaha ukiha ngaekea no udaha ukiongeya dhiraa emwedo ukufanga wo maisha akwe? ²⁸Noasike ne mwina wasiwasi uhusu masaa? Ngemi uhusu maua ne meghunda, ninoukua atatenda mwemo na atudaha ukiyeeha. ²⁹Kauke novaera, hata Sulemani uku uja wakwe wonge inayechwa kinya umwendo wa ayai.³⁰Nesa Mungu kuyayecha mahwa kene meghunda, neukikhaa itiku remwe na fadio eujughutwa u moto, je nekwa kiasi ike kuvayecha nyenye, nyenye ne mwina uhufei unyuii? ³¹Kusoko asee mtahange wasiwasi no kuhaya, je kulia ntuni? Au je kunywa ntuni? Au je kuyaa masaa ake?''³²Kwa soko mataifa veufenja mantu ayai, na tata wanyu wo kirunde umanyie nemuyasegha ayai. ³³Kweso mwandio ufenji ufalme wakwe haki akwe na ayai onge kufewa veve. ³⁴Kwa soko utaone wova kwa ajili afaidio kwa soko fadia ikisughulikia nyeso, kila ituku reukisughulikia reso, mwe itikureutosha no khasi yayo.

Chapter 7

¹Utahukumu, navee utaje ujuhukumiwa. ²Kwahukumu nekuhukumu, navee ujuhukumiwa. Na gwa kipimo nekukifima na veve ujupimiwa ekeko.³Ne ntani kurava kipande ka muti ne kiu riho munako, nyeso utimanyie kipande ka ighogho ne reu riho rako? ⁴Kudaha ure uhaya kene muna wako, india nekuheyeye kipande neke uriho rako, nechu kipande ga ighogho ge munge riho rakoo? ⁵Mohongei vee; audia uhonya ighogho ne reuriho rako, ndio kudaha nona inja no kiheya kipandega ite keu riho ra munako.⁶Utavafe mbwa ne ketakatifu, na utavaghomie nyuma lulu songe awe. Kusokoayoo veuvifira nauvinangea kwa mighuuu, na kerike veukegeukea veve na kararua kipande kipande.⁷Omba navee kuphewa. Fenja navee kuhanga khwa hodi na veve kufungulewa. ⁸Kwa yeyote nekuomba, kuhanga. Na kwa yeyote nekufenja kuhanga. Na kwa mutu neu kughwa hodi kuroghwerwa. ⁹Au kwina mutu umukhate anyu, ne mwana wakwe wa mwomba kipande ka mukate kumupa igwee? ¹⁰Au newamwomba samaki, na mweso kumupa njokha?¹¹Ne nyeso nyenye ne mwe anya mahutre mumanyie ufafa ana ukuyu zawadi ne njija, Je! Ne juva kiasi ike ino ne tata wanyu ne kukieunde kuwafa mantu ne maja avoo neve umwomba mweso? ¹²Kwa soko isee, newayanja utendewa intu lolote na antu wanyenja, na veve no ekunoneye uvatendea viji veso. Kwa soko esee ne sheria na manabii.¹³Hefei gwa ukera mlango ne unyui. Kwa soko mlango ne ughare na njia ne ghare eutongea kuneufe, na kwina antu vinge neveukera njia esee. ¹⁴Mlango ne unyui mlango ne unyui ne njea ne uongoza kiene ufanya na wakei nevedaha meona.¹⁵Sasaki umanabii wa uregheghe neveuja unyete mukunja wa khoo kusoka ntute ne bwecha nekhae. ¹⁶Gwa mbesia yawe muvamanya. Je antu veudaha uchuma mbesia umaghuya, au tini umute wo mubaruti? ¹⁷Kwakoko esee, kila mute neuja gufafa mbesia nejija, mute uve kufafa mbesia ne bee.¹⁸Mute neuja utudaha ufafa mbesia nembee mute ne uve ufafa mbesia ne njija. ¹⁹Kila mute ne utufafa mbesia ne jinja kutemwa no jughutwa umoto. ²⁰Nenyeso gavamanya ukera no mbesia yawe.²¹Ti mu muntu negubwera nene; Bwana, Bwana, 'Ne gukea kene utemi wo ngirunde, gwe ne uyune guyatenda mafenji ama tata wakwe ne ukirunde. ²²Antu vinge vajumbwera itiku resee, 'Bwana Bwana, gwina ufumya unabii gwa rina rako, gwina ufumya mapepo gwa rina rako, no gwa rina rako gwino utenda tendo nenyinge ne khuu?' ²³Nyeso nejuvaera wazi, 'Tivamanyie! Hengi gene nene, nyenye ne mutenda ne mave!'²⁴Gweso, kila umwe nekutegheya khani yane no utii uku fanana na muntu ne wina ihaa nejengie nyumba akwe anto mwamba. ²⁵Mbua afonda, mafuriko aja, no upepo no umeghua nyumba a esee nyeso insdaha ugwa fange, kusoko aejengie onto oo mwamba.²⁶Kusoko mu muntu nekuteghenya khani yane no udea utii, kufanananishwa no mntu ne mupumbafu neujengie nyumba akwe anto a mahangahanga. ²⁷Mbua ekaja, mafuriko akaja, no upepo ukaja no umekhua nyumba esee, na ekagwa na ufe wakwe ukakhonda.''²⁸Ukaghea ukhonda ne Yesu akadaha ureghetia khani isii, antu vekashangazwa na maseyo akwe, ²⁹Kwasoko akafundisha kinya muntu ne wina mamlaka ana ti kinya andisi vawe.

Chapter 8

¹Ikhondo resee Yesu akasima fange ufuma umlima, irondo nerikuu rekamusambeya. ²Rava, mkoma akaja no msujudea usonge akwe akahaoya, ''Bwana, newahendeka wetayari,kudaha ntenda nehendeke hesafi.'' ³Yesu wanyosha mkhono wakwe no mutenya, nohanya, ''Netayari.'' Tendeka we safi.'' Hapo hafo wafo kwa ukoma wakwe.⁴Yesu akamwera, ''Tava nautahanye kwa mutu yeyote. Honga njia akio, no kionyesha mughonjo kene kuhani no ufunya zawadi neare Musa akaragheya, kwa soko a ushuhuda kene veso''⁵Ikhondo rasee Yesu kafika Kapernaumu, Jemedari akaja kene mweso ukamuwenya no hanya, ⁶''Bwana, mutumami wahe uree ukhaya upoozie na wina mavai utisha.'' ⁷Yesu akamwera, ''Nejie no muforia.''⁸Jemedari akasucha na akamwera, ''Bwana, nene ntiwasamani hata uje no kea,mughe a dari ane,haya ineno tuu no mtumami wana ukuforwa. ⁹Kwa soko nene none mutu ne nina udaho,na nina asikari ne veu fang'e ane.nenahanya kouyui enda no kuenda,na kwa muya njuu na mweso kuja,na kwa mutumami wane,tenda vii na mweso ukutenda ¹⁰uyi.Hafo yesu neajutegheya ayai,akashangazwa na akavaera avoo neare wamusambeye, ''Tute novaera ntina ona mutu ne wina imani kinya uyui kene Isreli.¹¹Novaera, vinge vajie ufuma ukeya no umweri, vajokikhaa u meza na vaa Ibrahimu, Isaka, no Yakobo, kene utemi wo kirunde. ¹²Nyeso ana va ufalume vajojoghatwa kene khitiko unji, negweso gujutendeka na kereo usiamino.'' ¹³Yesu akamwera Jemedari, ''Enda! Kinya wadaha uamini, na itendeke uyi ukhako. Na mutumami akaforwa u saa isee.¹⁴Neare Yesu avajoghea nyumba ama Petro, akamwona nyinya ne mukwe wakwe no Petro uree na uwire urue. ¹⁵Yesu wamutenya mukhono wakwe, na homa akwe ikamurekea, na kapetia akaandia umuhudumea.¹⁶Neajuhhea mupindi, antu vegamwetea Yesu vinge ne vetawaliwe na pepo. Akavajucha pepo na are akawaporia. ¹⁷Kwa soko esee akatimia anyoo ne adahie na Isaya nabii, mweso mughonjo akhahoa marue ito na akaucha maremwe ito''¹⁸Ne Yesu wajureona irundo remozungukie, akafunya masoyo uenda ufande wuya wo bahari o Galilaya. ¹⁹Na mwandishi akaja akhakwe no umwera, ''Mwalimu,ne ukusambeye kokote kene winje.'' ²⁰Yesu akamwera, ''mbweha vina makhombu, na nyonyi nyoto ina virurwo, nyeso mwana wama Adamu atina sehemu aurecha itwe rakwe.''²¹Mwanafunzi umwedo akamwera, ''Bwana, nduhusutanjo ne ende umweka tata wane.'' ²²Gweso Yesu akamwera, ''Sambeya, no uvareke ukuyi vava eke ukuyi vawe.''²³Yesu newajokea u matumbwi, anafunzi wakwe vakamsambeya umutumbwini. ²⁴Rava, ikauka dhorumba khuu unto a bahari mara mtumbwi ukakunukewa na mawimbi nyeso Yesu a uree. ²⁵Wanafunzi vekaja gene mweso no umufetia no mwera, ''Bwana, guareye sese gwaelekea ukuya!''²⁶Yesu akavaera kusoko eke muteja, nyenye ne mwina imani nyui?'' Basi akafetia no uangera upepo na bahari, basi gukatendeka utulivu ne ukuu, ²⁷aghosia vakakatwa no ushangao na haya, uyui ne mutu wo aina ike, ne upepo wo bahari kumutii mweso?''²⁸Khondo Yesu nea waja ukufande waya wo magadala, aghosia wavee neavatawaliwe na pepo vagatana nayo. Are wafumie umakaburini na feutenda vurugu ino, basi kutie muntu ne mosafiri nekukera njia asee. ²⁹Rava vekakuria mukindo no uhaya, kwina ntuni utenda kene veve mwana wa Mungu? Waja hafai ukutesa kabla wakati ufika?''³⁰Basi ikundi rikuu ra nguma aro ndema ati kue ino neavere, ³¹Pepo vega endelea ulalameka kene Yesu no haya newakuamuru kuvume, kutoe u kikundi ra nguma.'' ³²Yesuakavaera, ''Endi!'' Pepo vekafuma hoenda unguma, rava, ikundi ronge rekasima ufuma umulima usimia ubahari na ronge rekakuyea u maje.³³Aghosia neare veudema nguma vekadoa, nea venda umjini vikaelezea mo intu, hasa nearatokea gwa aghosia nea vatawaliwa na mapepo. ³⁴Rava mji wonge ukaja utana na Yesu. Neavamwona, vegamwomba aheghe o mkoa wawe.

Chapter 9

¹Yesu akahefea uboti, wavuka no ufika o mji neakuishi. ²Rava vegamuretea muntu neu pooziye urehiye kene godoro. Neawameona imani awe, Yesu akamwera muntu neopozie, ''Mwanane, tendeka wina furaha, mahutie ako asamehewa''³Rava, Baadhi a alimu wa sheria wakakiera veso gwa veso uyui muntu kukufuru'' ⁴Yesu wamanya maghemo awe no akahanya. Kusoko eke nemoghema ne mave ukhoo yanyu? ⁵Refe ne riuro uhaya, 'Mahutie ako asamehewa, au uhaya imeka na uenenda?' ⁶Nyeso mumanye ne mwana wa Adamu wina nguu no kusamehe mahute...'' akahaya ayai gwa uyuo nea upoozie, emeka, hora godoro rako, no uende nyumba ako''⁷Ndio uyuo muntu akaemeka na uhegha no enda unyumba akwe. ⁸Irundo nevajuona ayai vegashangaa no marumba Mungu, newavafie udaho usuu antu. ⁹Yesu newahendeka kukea ufuma kuko akamwona muntu neare kuetaiwa gwa rina ra Mathayo, neare a kukihkaa ufande wa watoza ushuru. Mweso akamwera, ''Sambeya nene'' mweso akaemika no umusambeya.¹⁰Yesu newajokikhaa ili alie malewa mughe a nyumba, vegaja atoza ushuru vinge na antu ne anyamahutie vegahangea malewa na Yesu na aseyi vakwe. ¹¹Neare Mafarisayo vajuona uyoo vegavaera aseyi kwa soko eke mwalimu wangu ne kulia malewa na watiza ushuru na antu ne anya mahutie?''¹²Yesu newajutegheya ayai, na akahanya'' antu ne vina afya ne njija vatufenja maghanga, ne ate avoo ne ivawire. ¹³Evanoneye muende ukifundisia mana ayo, ''Neyanjete rehema no sio dhabihu'' kwa soko najie, ti gwaanya haki vatubu, gweso gwa anya matutie.¹⁴Hafo useyi wama Yohana vegaja kene mweso no haya kusoko eke sese na Mafarisayo kufunga, nyeso aseji vako vatufunga?'' ¹⁵Yesu wavera, Je atindikei va harusi veudaha utendeka no uvai ne Bwana harusi ne wepamoja naveso? Nyeso matiku ajie ne Bwana harusi ujohowa ufuma khawe, no hafo vejufunga.¹⁶Kutie muntu nekueka ifande ra isaa ne rifya ukisaa rakhae, kiraka kejotatahuka ufuma ukisaa na ukhafuki ne ukuu ujukighea.¹⁷Kutie antu neveuka mvinyo ne upia kene ibele ne vatenda ngozi eohafuka, mvinyo ukufaghata na ngozi eofirika. Gweso ayo veuka mvinyo ne upya kene ngozi nempia no oghe utendeka ku usalama.¹⁸Neja Yesu wahendeka kuvaera mantu ayai, rava, afisa akaja akamwinamea usonge akwe, na akahanya, ''Muchane wakuya fifeii gweso njuu uike mkhono wako unto akwe no mweso kuishi kanke. ¹⁹Ndio Yesu akaemeka no umusambeya na useyi vakwe.²⁰Rava, mukhema ne akufunya saghami gwa muda wa miakha ikumi na evee, akaja fife no Yesu no akatenya ipindo ra isaa rakwe. ²¹Kusoko akahaja, ne natenya isaa rakwe, nene nohanga ufori.'' ²²Yesu akakikengenya no uumurava no umwera, ''Kife moyo, imani ako akutenda ufoe, ''No umuda uroro mukhema watendeka wafoa muda ururo.²³No Yesu newajufika unyumba ama afisa, na akavaona anyokhua tarumbeta no irunde ra antu areukhwa mukindo. ²⁴Mweso akahanya, ''Fumi hafai, kwa soko mucha inakuya ila uree. Nyeso veso vekaheka no umukebehi.²⁵No avoo autu newajofuywa unji, mweso akadhefea uchumba no umukatra mukhono no mucha akafetia. ²⁶Na khani iyii akakumuka kene mji wonge.²⁷Ndio Yesu wajohendeka ufuma hafo, aghosi wavee afoku vigamusambeya. Vegaendelea ukumbua ndori no uhaya, kuomba ukurehemu, mwana wama Daudi.'' ²⁸Ne Yesu wahendeka wafika unyumba, avoo afuku vegaja kene mweso.Yesu akavaera, ''Muamini kuwa nodaha utenda?'' Vesovegamwera hono Bwana''²⁹Ndio Yesu akagusa miho awe no haya, na etendeke oyi kene nyenye kinya imani anyu ninoere'' ³⁰Na miho awe akakunukuwa. No Yesu akawakhamecheya akavaamuru no hanya ''ravi muntu atamanye kuhusu into irei.'' ³¹Nyeso antu avai ne wa vee vigahegha no tamantia khani sehemu yoghe yo muji.³²Neare avoo aghosia vavee neatengeka vinje kwawe, rava, muntu umwendo babu neupagawe na mapepo akaetwa kene Yesu. ³³No mapepo nevejomufuma, usuyu muntu ne abubu akaandia ureghetia. Irundo regashangaa no uhaya, erei renadaha ukighea kene Israeli. ³⁴Nyeso Mafarisayo vegatendeka veuhanya, gwa akuu va pepo vejucha mapepo''³⁵Yesu akaenda umuji oghe no vijiji. Mweso agaendelea ufundisia kene masinagogi, kutanantia injili autemi no uforia marue akila aina na udhaifu wa aina yoghe. ³⁶Neawajorava irundo, mweso akavaonea uvai kwa soko veusumbuka no kivunja moyo. Vegatendeka kinya khoo nevatina mudemi.³⁷Mweso akavaera aseji vakwe, mavuno ne minge nyeso atenda mwemo ne vakeii. ³⁸Ne nyeso no ure mwombi Bwana wa mavuno ili atoe etenda mwemo kene mavuno akwe.''

Chapter 10

¹Yesu akawaetana aseyi wakwe ikumi na wavee itambiremwendo na akawapa mamlaka kunto pepo wachafu, uwaangera no uvajucha no uforia aina nyoghe.²Marina atumwa ikumi na wavee ne ayai ra mwandio Simeoni (neare pi kuetaiwa petro), na Andrea kaka wakwe, Yakobo mwana wa Zebedayo, na Yohana kaka wakwe: ³Philipo, na Bartelemayo, thomaso, na Mathayo mtoza ushuru, Yakobo mwana wama Alfayo, na Tadeo, ⁴Simoni mkananayo, na Yuda Iskariote, neare akamusaliti.⁵Avai ikumi na wavee Yesu akawatuma. Namweso akavaeleza no uhaya ''Mutuenda kene veishi mataifa na mtahefee u miji asamaria. ⁶Baada anyo, mwende u khoo newayaghae voo nyumba a Israel. ⁷No mwenda, hubiri no uhaya, utemi wo girunde wa humbea.'⁸Fori anya marue, feti akunyi, takaseni anya ukoma juchi mwa fiwe ndende funyi ndende. ⁹Muta hoe dhahabu, almasi au shaba o pochi yanyu. ¹⁰Muta hoe mkoba u muhinjo wanyu au masaa ziada na matu au mwauga, kwa soko munyao tena mwemo unoneye malewe akwe.¹¹Ghee yoyote au kijiji ne muhefea, fenji kene kunoneye no mkhae hafo mpaka kene mujuhegha. ¹²Ne muhefea kene nyumba ramuchi, ¹³Ne nyumba auoneya, amani anyu, esaghe hafo, gweso nyumba ne adea unoneya, amani anyu eheghe itambemwe na nyee.¹⁴Nagwa avoo nevatu vapokea nyenye au uteghanya nkani yangu, ne mwahegha kune nyumba au gifaghui mavumbi ya nyayo nyanyu usehemu asee. ¹⁵Tute novaera, eutendeka usitahimili ne kukuu miji o Sodoma na Gomorah itiku ro hukumu kuliko mji usuyu.¹⁶Ravi, neno fatuma kinga khoo mukhati a umbwa mwitu, kusoko asee mutendeke mwahughu kinga jokha na afoo kinya hua. ¹⁷Muhendeke mumanyie antu, vuwatoa umabaraza na veuwaghwa kene masinagogi. ¹⁸Na muetwa usonge a antu ne akhuu na atemi kwa soko ane, kinya ushuhuda wawe no kwa mataifa.¹⁹Hiki be wajo vashutumu, mtahendeke mwina wasiwasi soko eke au ntuni roreghetia kwa soko intu ro reghetia mujofewa kwa ikhondo resee. ²⁰Kwa soko ti nyenye nemjoreghetia, nyeso khoo ama tata wanyu ujureghetia mukhate anyu.²¹Munyandughu ujomuinukea muna wakwe umuraghe na tata gwa mwana wakwe. Aghinya wajuuka soko afafi, no wa sacha kuya. ²²Nanyenye muhurwa no mumuntu kwa soko arina rane. Nyeso wasuu newajughimiya kuu upeo muntu usuyu kuokolewa. ²³Nevajuwatesa kene mji uroi dorei mji neufutee, tute novaera matutendeka mwenda umiji oghe a Israeli nekee mwana wama Adamu akina soka.²⁴Museywa ti mukuu kete mwalimu wakwe, wala mutumwa ne kuuto ama Bwana wakwe. ²⁵Ekhondiye gwa museywa atendeke kinya mwalimu wakwe, na mutumami kinya Bwana wakwe. Ne mbese mumweta wa nyumba Belzabuli, ne kwa kiasi eke ino wajovakashifu gwa nyumba akwe!²⁶Gweso mutawahofu veso, kusoko kutie intu ne retijukunukuwa, na kutie nerifihie ne ritijumanyeka. ²⁷Ereo ne neorehanya u tiki, murehanye uweru na nemuretegheya gwa ulaini umarwe anyu, muretangaze ne muntu a nyumba.²⁸Mutavaoghofe avoo neveuragha mwere, gweso vatina udaho wa uragha khoo. Badala ayo, mutehi uyuo ne kudaha uragha mwere ino khoo na kukoo kuzimu. ²⁹Je kasuku vavee watorijwa gwa senti ni nyuii? Ne nyi kutie ne kugwa faghe tata wakwe umanya. ³⁰Nyeso hata idadi ra njee yanyu ivariywe. ³¹Mutatendeke na hofu, kwa soko mwina dhamani ino kuliko kasuku vinge.³²Gweso basi mo montu newaghanya u songea antu, na nene no numuhanya u songe ama tata wane ne ukirunde. ³³Kwesoo osoo newankana khate antoo, nanee nejomoichana osonge ama tata ne oghirunde.³⁴Mtagheme winajoreta uhaghao o dunia . Ntinaja orerta ohaghao ila ofanga. ³⁵Kwasoko neghaja omotenda monto vakhikwe vina ihe wakwe, namocha vina nyinya na mokwee vina nyinya ne mokwee wakwee. ³⁶Arogho vamonto vohendeleha avoo nevokhakwe.³⁷Osoo neomoyanjerte ihe au nyinya inoo kherte nene artinoneye. Nao soo neomoyanjerte mohamba au mocha kherte nene artineneye. ³⁸Osoo neartocha mosalaba naombeya nene artinoneye. Osoo neoghoyafenja maisha ogho yayaghaya. ³⁹Kwesoo osoo newayayaghaya maisha soko ane ojoyahanga.⁴⁰Osoo newavakaribisha wankaribisha nene naosoo ne wankaribisha nene wamokaribisha osoo newantomie nene. ⁴¹Naosoo newamokaribisha nabii kwasokho ne nabii. Na yeye atakayemkaribisha mwenye haki kwa sababu ni mtu wa haki atapokea thawabu ya mtu wa haki.⁴²Unge unge newadaha umuhangenya umwendo wa anyui avai ne kekombe ga maji onywa ne mariku. Kwa soko mweso ne museyi, tute novaera, mweso atodaha uuria kwa njia ogho oghe thawabu akwe.''

Chapter 11

¹newajodaha Yesu kumareya kuvaelezea aseyi vakwe ikumi na vavee akahegha plae akaenda ufundisia no tanatia kene miji oghe, ²no Yohana awere ugerezani newajotegheya newere utendo yama Kresto, akatuma ujumbe ukera useyi vakwe, ³no vikamuweya, veve ne uyuo ne ujie, au kwina muya nekunoneye umutazamea?''⁴Yesu akasucha nohaya khawe ''endi mwe ndomatarifa Yohana ayoo ne mwayaona na ayoo nemuyategheya. ⁵Antu nevatuona vedaha uona, viwete viuenenda. Anya ukoma viutakaseka, antu nevatutegheya vafutegheya kanke antu nevakure veufufuliwa no uhanga ufanga no antu nevefenya uhubiriwa habari njema. ⁶Neabarikiwe uyuo neutughofa unto ane.⁷Ikihondo antu wasaa nevajuhegha, Yesu akaandika uhanya na irondo unto ama Yohana, ''Ne ntoni mkaenda uona kene jagwa - ihwa neruhingisia no nkngu? ⁸Nyeso ntuni namwaenda uona - muntu neuyete masaa ne maja? Ntute asaa heveuya masaa ne maja veukikhaa u nyemba temi.⁹Nyeso mukaendo uona ntuni nabu? Tute novera no zaidi a nabii. ¹⁰Uyui ndio miwandikiywe, rava notuma mjumbe wane usonge a usiu wako, ne kwanda anjia ako usonge ako.¹¹Nene novaera tute mkhate a nyofafwa no akhema kutie ne mukuu kete Yohana Mubatisi. Nyeso ne mnyui kene utemi wa kirunde ne mkuu kuliko mweso. ¹²Ufuma matiku ama Yohana kune reo utemi wo kirunde ne wanguu, ana antu ne vina nguu, veuhoa kwa nguu.¹³Kwa soko manabii no sheria vegahendeka veutabirikwene gwa Yohana. ¹⁴Ne mbesa mwe tayari uyanja, uyui ne Eliya, uyuo ne ujie. ¹⁵Ne wina matwe utegheya ategheye.¹⁶Nokilinganisha na ntuni ufafo urui? Anginya neveginyisia usokoni, nevikhee no ukietana, ¹⁷no uhaya, 'Kukuvakhoera zomari na mwinacheza kukiwahongeya, no mwinarea.¹⁸Kusoko Yohana akaja bila uli mkate au ugwa mvinyo. no vatendeka veuhanya, 'Wina pepo.' ¹⁹Mwana wama Adamu akaja kulia na uywa na vegahanya, ''Rava ne muntu muli na mughari, munyu hina wa atoza ushuru na anya zambi!' Nyeso ihaa ro dhihirishwa na ntendo yakwe.''²⁰Yesu akaandia ukenea ghe ne baadhi ntendo yayo ya ajabu ekatendeka, kwa soko vegatendeka vina utubu, ²¹''Hehe ako, kalozini, hehe ako Bethsaida! Mwise tendo ne kuu akatendeka uu Tiro no Sidoni ayoo negatendeka hafai, veutendeka vatubu khae gwa uyaa magunea na ukira mau. ²²Nyeso utendeka ughimiyi wo Tiro na Sidoni itikuro hukumu kuliko kene vee.²³Veve Kapernaum, kughema kuhumbuwa hadi ukirunde? Tiuyi kusimwia hadi faghe kuzimu. Nechu gwa Dodoma kukatendeka tendo ni kuu, ne pa akatenda kene veve, utendeka mpaka reo. ²⁴Uyi nguhaya kene veve gwe utendeka kuoro gwa ghe o Sodoma no uemeka itiku ro hukumu kuliko veve.²⁵Kene muda uro Yesu akahanya, ''Nokusifu veve Baba, Bwana, wo kirunde no ughe, gwa soko ukavafiha mantu ayai anya mahaa no ufahamu, no ukunukua kwa vatina elimu kinya aghiya ne ayui. ²⁶Tati kwa soko akakunoneya uyui u miho ako. ²⁷Mantu onge akabidhiwe kene ufuma kwa Tata. Na kutie neu mumanyie Baba - neti mwana na wasuu ne mwana wina kumbu oomukunukwera.²⁸Njii kene nene nyenye nyoghe nemusumbuka no khataywa na maregho ne mito, na nee novapamuzisha. ²⁹Kitie nira ane na ukifundisie kene nene kwa soko nene nemknyenyekevu na mufoo wo khoo na muhanya ituyo ro nafsi yanyu. ³⁰Kwasoko nira ane ne ntotu na muregho wane ne ufofu.

Chapter 12

¹Ikihondo rasee Yesu akaenda itiku ra Sabato akakera ulu meghunda. Aseyi vakwe nevajutendeka vina njaa vegania uyauna masuke no uyalia. ²Nyeso Mafarisayo nevajuona ayai, vekamwera Yesu, ''Rava anafunzi vako nevavunja sheria veutenda itiku neatiruhusiwe itiku ra Sabato''³Nyeso Yesu akavaera, ''Mwinasoma nino Daudi neakatenda ikhondo ne awina njaa, itapelemwe no antu neawinayo? ⁴Neare akaliefea unyumba a Mungu no ulia mikate a mwonyesho, neare atendekati halali kene mweso umeia na avoo neare winayo, nyeso nea halali ku Makuhani?⁵Kee mwinasoma kene sheria, kweni kusoko itiku ra Sabato Makuhani mwoghe a hekalu weumenajisi Sabato, Nyeso vatina hatia? ⁶Kusoko nohanya kene nyenye soko ne mukuu kete hekalu wefo hafai.⁷Mwese mumanya irei uraghea ntui; nofenja usamehewa no ti dhahabu, mutu vahukumu nevatina hatia, ⁸kusoko Mwana wama Adamu ndio Bwana wa Sabato.''⁹Are Yesu akafuma akaenda kene sinagogi rawe. ¹⁰Rava anywina mutu nea upozie mukhano. Mafarisayo vekamuwenya Yesu, nohanya, ''Ite ne kuja uforia itiku ra Sabato?'' Neti vii vadahe amusitaka gwa utenda mahutie.¹¹Yesu akavavera, ''Anyu mukhate anyu, ne wahendeka wina khoo emwe, no asuu khoo wagwaa mughe a ikhombo itiku ra Sabato, atumukwatra no umufunya gwa nguu mughe a ikhombo? ¹²Ete, ne refe ne rina ukuu, uzidi neti uzidi aa khoo! Kusoko ne halali utenda ne maja itiku ra Sabato.''¹³Nechu Yesu akamwera uyuo mutu, ''Ghora mukhono wako'' Akaghora, akahanga afyakinya urou wonya. ¹⁴Nyeso Mafarisayo vegafuma unji vegafanga nino umwangamiza vegaenda unji ufanga kinyume kawe. Are veufenja nino veumoragha.¹⁵Yesu newajoelewa erei akahegha kafa. Antu vingemufenja na akavaforia vonge. ¹⁶Akavanga vataje vajomuhenda amenyeke gwa vangeja, ¹⁷Mwino itimie iyeo tute neare ahanyiwe no nabii Isaya uhanya,¹⁸Rava, mutumami wane nena muchange, muyunji wane, kene mweso khoo ane ayanyiswa. Noeka khoo ane anto akwe no kutangaza hukumu akwe Mataifa.¹⁹Utuhangaeka wala urea gwa nguu; wala awaye yote kusikia sauti yake mitaani. ²⁰Atorevunja tete nerechubuliwe; utuzima utambe vonge nekufunya yuki, kuneare uyureta hukumu ekashinda. ²¹No Mataifa vajotendeka no ujasiri kene rina rakwe.²²Muntu ungeja mufoku no bubu, neare upagawe na pepo akaretwa usonge ama Yesu. Akamuforia itambe no udweya gwa mutu bubu akahanya no uona. ²³Makutano oghe vegashangaa no uhaya, ''Utendeeka mwana uyui ne Mwana wamaDaudi?''²⁴Nyeso ikhando Mafarisayo nevajutegheya mujiza urui veghanya, uyui muntu atufunya pepo gwa nguu yakwe mughonjo, neare gwa nguu yoo Belzebuli, mukuu wo pepo. ²⁵''Nyeso Yesu akamanyamaghemo awe no akavaera - mwe utemi ujuaghoneka weso no haribeka, no moghee au nyumba neugwanyeka nyeso ituemeka.²⁶Neate murughu kumuheya murughu basi kukipinga kene khoo akwe mughonjo. ²⁷Ne gwa soko eke utemi wakwe kuemeka? No mwino kufunya pepo kwa nguu yo Belizabuli, wafuasi vakwe vewafunya gwa njia amanyu? Kwa soko erei vajotendeka mahakimu vangu.²⁸No mbese nofunya pepo gwa nguu ama Roho wa Mungu, uyi utemi wa Mungu wajie kene nyenye. ²⁹No muntu kudaha ure ukea moghe a nyumba a munya nguu no uiva, bila umutunga munyu nguo tanjo? Ndio neujoiva mali yakwe kufuma moghe a nyumba. ³⁰Usugu neatutendeka wi tambemwe nanee wekinyume kane, na usugu neatukusanya itambwemo nanee usuyu kutawanya.³¹Gweso nohanya kene nyenye, mo ihutie ro kufuru antu veusamehewa, ila umukufuru Roho ne mweru vatusamehewa. ³²Na wasuu nekuhanya ukhani kinyuma ka mwana wama Adamu, resee kusamehewa. Nyeso wasuu kinyume ka Roho ne Mwera usuyu atusamehewa kene uremi urui, no wala uruo neujie.³³Ama utende mute utendeka uja na mbesia yakwe njija, au ufire mute no mbesia yayo, gwa soko mute kumanyeka gwa mbesia yayo. ³⁴Nyenye ufafo wo njokha, nyee mwa avu, modaha ure uhanya mantu ne maja? Kwa soko momo kuhanya ufuma kene akiba ayoo ne eukhoo. ³⁵Muntu mwema kene akiba ne yaja a khoo akwe kufunya ne maja, ito muntu ne munyamahutie kene akiba ne bee a khoo akwe kufunya ne mavee.³⁶Novaera vii kene matiku a hukumu antu vajofunya hesabu amu ineno neritina maana nevarehanyiye. ³⁷Kwaskoko gwa khani yako kuvareywa haki na kwa khani yako kuhukumewa.''³⁸Ne baadhi a wandishi na Mafarisayo vegamujibu Yesu nohanya, ''Mwalimu jakuyanja muone ishara kufuma kene veve.'' ³⁹Nyeso Yesu akasuka no uvaera ufafo ne wama hutie no zinaa keufenja ishara, nyeso kutie ishara neufuywa kene veso ne ti eyeo ama yona nabii. ⁴⁰Ninoare nabii yona neare we moghe anda samaki ne mukuu gwa matiku a tatu mumwe no utiku, uyi ndio Mwana ama Adamu ujutendeka we moghe a khoo aghe gwa matiku atatu mumwe no utiku.⁴¹Antu wo Ninawi vajuemeka usonge ahukumu atambemwe no ufafo wa anta avai no vajohukumiwa kwa soko vekatubu gwa mahubiri ana Yona, no rava muntu ungeja mukuu kulimo Yona wefa hafai.⁴²Malkia wo taghama ujouka kune hukumu atembena antu va ufafo urui no ukihukumu. Akaja ufana miisho a dunia uja utegheya ihaa rama Selemani, no rava montu angeja mukuu kete Selemani wefo hafai.⁴³Ikhondo pepo mchafu kumufuma muntu, kukera mahali kutie maje ukufenja utuya, nyeso utaona. ⁴⁴Necho kuhanya, neusoka kene nyumba ane neanafumie. Newasuka kuhanga esee nyumba isafisiye na etayari. ⁴⁵Nesa veunda novaeta vangeja roho neachafu saba neva ve nanguu kete mweso, vajie noishi voghe hafo. Na hali akwe no mwisho eutendeke mbee kuliko a mwandio. Uyi ndio utendeka kwa ufafo neuovu.⁴⁶Wakati Yesu alipokuwa akizungumza na umati tazama, mama yake na ndugu zake walisimama nje, wakitafuta kuongea naye. ⁴⁷Mtu mmoja akamwambia, ''Tazama mama yako na ndugu zako wamesimama nje, wanatafuta kuonge a nawe.''⁴⁸Lakini Yesu alijibu na kumwambia aliyemjulisha, ''Mama yangu ni nani? Na ndugu zangu ni akina nani?'' ⁴⁹Naye alinyoosha mkono wake kwa wanafunzi na kusema, ''Tazama, hawa ni mama na ndugu zangu! ⁵⁰Kwa kuwa yeyote afanyae mapenzi ya Baba yangu aliye mbinguni, mtu huyo ndiye ndugu yangu, dada yangu na mama yangu.''

Chapter 13

¹Kene ituku resee Yesu akahegha ukhaya na ukikhaa upeo a bahari. ²Urundo rikuu rekakirunda no umuzunguka akakea moghe a mtumbwi na ukikhaa umughe ayo. Irundo roghe wakaemeka upeo a bahari.³Uyi Yesu akahanya khani nyinge kwa ikhori, akahanya, ''Ravi mnyaufandea akaenda ufaudea. ⁴Neare kufandea baadhi a mbeyu ikagwa upeo anjia na nyonyi ikaja ikaidonoa. ⁵Mbeyu mboya ikagwa unto aghongo neare ina hanga irungo rotosha. Ikaona kwa soko urongo aritina kina. ⁶Nyeso mumwe newajurea ikaregwa ikaregwa kwa soko aitina miri, no ikauma.⁷Mbeyu mbaya ikagwa mkhate amete neina maghuya. Mete nina maghuya ikarifa uuto ikainyomia. ⁸Mbeyu ingeja ikagwa ikirongo ne rija no ufafa mbeyu, ingeja mia imwedo zaidi, ingeja sitini no ingeja thelathini. ⁹Ne wina matwe ategheye.¹⁰Aseyi vegaja nomwera Yesu, ''Kwa soko eke ne kureghetia na makutano gwa ikhori?'' ¹¹Yesu akasocha novaera, ''Mwafiwe upendeleo wo manya siri ya utemi wo kirunde, nyeso kene veso vinafewa. ¹²Egweso usuyu newinayo kene mweso kuongeywa ne kukuu, no uhanga faida ne khuu, ila neatinayo hata ereo newinayo ukunyaghaywa. .¹³Uyi noreghetia gwa ikhori kwa soko neateveona, vataone tute no ingawa veutegheya vatategheye no umanya. ¹⁴Unabii wa Isaya watimia ukhawe, uruo ne kuhanya, nemutegheya mutegheye, kweso gwa namna yoyote mutuelewa, ikhondo ne muona mudahe uona, kwa aina yoyote mutamanye.¹⁵No khoo ya antu avai yatendekie khiti ne kukaku utegheya no veukunukua miho awe, ili vatadahe uona gwa miho awe au utegheya kwa matwe awe, no umanya gwa mioyo awe, uyi veungeukea kake, na nejuvaforia.'¹⁶Bahu miho anyu abarikiwe, kwa soko euona, na matwe anyu eutegheya. ¹⁷Tute nouvaera manabii vinge na antu ne vina haki na vina nkumbu uyaona ayoo nea muyaona. Vinadiadaha uyaona, aa vina nkumbu utegheya mantu yoo nemuyategheya vinayategheya.¹⁸Ari tegheye ighori la mufandei. ¹⁹Ikhondo wasuu nekutegheya ukhani wo utemi na adiumanya, ndio murughu kuja naure hoa neradahekie ufandewa mukhate a khoo yanyu inyei ne mbeyu eyeo neafandewe upeo anjia.²⁰Wasuu newafandewe kene maghuya ne uyuo nekutegheya ukhani nafokea ure kwa ukumbu. ²¹Soko atina miri mughe akwe, uyi humilia kwa muda ukufei. Ikhondo matatizo au mateso neadueya kwa soko a ukhani kukikwa ghafla.²²Neufandewe mkhate mete a maghuya, uyui ne uyuo nekutegheya ukhani nyeso masumbuko a ulimwengu na ureghehe wo ukhware urenomia erou ukhani iretaja rejofafa mbesia. ²³Niufandewe u kirongo nerija, usuyu ne uyuo nekutegheya ukhani no uumanya, usoyu ne uyuo ne kufafa mbesia no uendelea ufafa moja zaidi ya mara mia, engija sitini na engija thelathini.''²⁴Yesu akavufa ikhori rengeja nohanya, utemi wo kirunde kukiningenua no muntu neufande mbeyu ne njija umughunda wakwe. ²⁵Nyeso antu nevajotindia,murughu wakwe akaja no ufande magugu mukhate a ngano na akaenda zake. ²⁶Neare ngano ajokind noufunya mazao ayo, na magugu akafumea hafo.²⁷Watumwa va muya mughunda vekaja vekamwera, ''Bwana, winafandea mbeyu nenjija u mughunda wako? Atendeka ure kwina magugu? ²⁸Akavaera, 'Murughu watenda uyi.' Atumami vakamwera, 'Ne uyi kufenja kwende uyakua?''²⁹Munya mughunda akahanya, 'Tiuyi, ne mughoa magugu mutaghoe itambemwe na ngano. ³⁰Yareki yakwe itambemwe mpaka wakati wo mahangweyo. Wakato wo mahangweyo nejohanya kwa ahangweyi, 'Ninka yauthrimie, magugu na myathrunge marundo rundo na muyathrimie, nyeso hanji ngano ukidonga rane.''''³¹Ndio Yesu wawafunyea mufano uya wahanya, ''Uthremi wo kirunde ukikhwethri na mbeyu ya havadali ne muntu akamehoa na umefandea umughunda wakwe. ³²Mbeyu iyei kwa thruthre ne nyui umbeyo mboya yonge. Nyenso neakinda yuhendeka kuu umemea ongeo bustani, yuhendeka muthre, kwamba nyonyi ya kunto yuja na ujenga ivivyo umasanja ayo.''³³Wavakhanea mfano uya kanke.'' Uthremi wo kirunde wikinja nonke iyoo neekasimiywa na mukhema na umehangikaniya kwa ifimo ithrathru kwa uthru mpaka fihufe.³⁴Asai onge Yesu akayahanya ukhumati kwa mefano. Na bila mefano athrinahanya rorote kunevenso. ³⁵Iyei ne kwamba eroo nerahanywa ukera uaoni redaheke uhendeka, afoo neakahanya, ''Nejorughua mwaho wane umefano. Nejohanya mantu ayoo neare akifiheye ufuma misingi angee.''³⁶Ndio Yesu akavareka antu nevakirundiye na ufumya ukhaya. Aseyi vakwe vakumusambeya na uhanya, ''Kufafanulie mufano wa magugu umughunda.'' ³⁷Yesu akusucha na uhanya, ''Neukufandea mbeyu ne njia munuhomba wama Adamu. ³⁸Mughunda ne ngee; na mbeyu njija, ne avai ana va uthremi, magugu ne ana va muhuthriyr oyoo, na adui newaifandea ne murughu. ³⁹Na mahanyweyo ne mwisho wa ngee, na ahangweyi ne malaika.⁴⁰Kinya mwiho magugu neyohangweywa na uthrimewa mothro, vio yoi neejohendeka umwisho ngee. ⁴¹Mwana wama Adamu ujothroma malaika vakwe, na uhanja ufuma ukuthremi wakwe manto ongee neakasababishwa na mahuthriye na avoo nevohenda ntendo nembe. ⁴²Vajovajoghothra vonge utanuru ra mthro kene kujohendeka kwinakureo na usaga mino. ⁴³Ndefo untu nevina haki vojoaka kinja yua ukuthremi wama thrathra awe. Usui newina mathre na athregheye.⁴⁴Uthremi wokirunde wekinya hazina neefichiwe ukughunda. Muntu akameona na umefiha. Ufuraha akwe wendo onge neuyakwithri, nu uughwa mughunda. ⁴⁵Na uthremi wokirunde wekinya muntu neukuhenda biashara neukufeja lulu ni inathamani. ⁴⁶Newajomeona iyoo neina thamani, akaend rinja kila intu neukwethri na umeghua.⁴⁷Uthremi ivo kirunde wekinya nyavu neyobahari munge ne kwamba yuhangaweya viumbe vya aina yonge. ⁴⁸Wajoijua avuvi vakauuthra umpeo. Na ukekhaa fange vahangweywa mantu ne maja umabele munge nyenso nifithrimwethri thamani vajoghothra kwenge.⁴⁹ijohendeka namuna iyei umwisho wa ngee. Malaika vajoja na uvatenga antu nevina mahuthriye ufuma mukhathre aantu ne vaja. ⁵⁰Na uvajogho twa munge utanuru ra mothro, kene kujohendeka na uomboleza na usia mino.⁵¹Mwayamanaya mantu onge ayai? Aseyi vasocha, ''Hono.'' ⁵²Ndio Yesu wavakhanea, ''Mwe muandishi newahendeka mseyi wa utemi ukikhwethri na munya nyumba neukutenda mantu ne nafya na akhenge.'' ⁵³Ahendeka Yesu wajodaha mefano onge esee, wafwaya usehemu esei.⁵⁴Ndio Yesu waghea umukoa na wavafundisya antu masinagogi. Matokeo ayo vakashangaa na uhanya, ''Nekufei muntu uyui kune wamehanga hekima iyei na meujiza iyei? ⁵⁵Muntu uyui nti mwana wamaseremala? Mariamu nti mama akwe? Na anyandughu vakwe ntiva Yakobo, Yusuphu, Simoni nu Yuda? ⁵⁶Na dada nakwe kuvakwethri afai petu? Fanii muntu uyui wayahanga manto ayai onge?''⁵⁷Wavakiwiya. Nyenso Yesu wavakhanea, ''Muoni athroorya uhendeka na heshima nyenso nti ukhawe na ungee awe. ⁵⁸Na athrinadaha uhenda meujiza mingi kwa soko javathrikwethri imani nayo.

Chapter 14

¹Kwa ikhondo ereo, Herode akategheya habari juu ama Yesu.. ²Akavaera atumami vakwe, ''Uyui ne Yohana mubatisi wafetia ufuma kene akuyi. Gwa uyi nguu isiyi unto akwe.''³Kwa soko Herode neare akamukanta Yohana akamutunga no mujaghota ukigereza kwa soko a Herodia, mukhema wama Filipo kakawakwe. ⁴Gwa uyi Yohana akamwera, ''Tihalali umuhoa usuyu utendeka mukhema wakwe.'' ⁵Herode akumuuragha, nyenso akavaoghofa anto, kwa soko akamwona Yohana a nabii.⁶Nyenso wakati itiku roufafwa Herodia ne wajughea mucha wama Herodia ukaina mughate antu no muyanjisia Herode. ⁷Neare ukusocha reseye akahanya kwo okiafea ukumufa intu rasee neojo muomba.⁸Newajo seywa na yinywa vakwe, akahaya, ''Mpaa neni afayi uku khuu uithwe rama Yohana mbatizaji.'' ⁹Mthremi ne wina withegheyo uve umaombi amuchakwe, nyenso soko okiafea kwakwe, kwasoko avoghe nevolya vinakwe akoamuru etakewe ihendeke.¹⁰Akathruma Yohana aethrwe ufuma ukigereza, ¹¹ili athrenwe ithre rakwe reethwe ukisinia na akafewa mucha na urethoa kene nyinya akwe. ¹²Ndo aseyi vakwe vakaja uhoa mwere osoo na oozika, baada arasee vakaenda umukhanea Yesu.¹³Na Yesu wajothegheya asayi, akakibaghua ufuma hafo no unathrea umashua na uenda sehemu neekitengiye. Ne umati wajothegheya nearewere, vakamusambeya kwa meghuu ufuma ungee. ¹⁴Na Yesu akaja usonge awe na uuona wingi wa antu neuka. Akavaonea huruma na uvafonya magonjwa awe.¹⁵Yompende ajoghea, anafunzi vakaja kenemwenso na uhanya, ''Eyei nesehemu ajangwa, na ithriku rakea tayari vafaghathriye marundo vende uijiji vendoghua malewa kwa ajili awe.¹⁶Nyeso Yesu akavakhanea, ''Ithrina haja ufwaye. Vafi nyenye malewe'' ¹⁷Vamokhanea, ''Afai kokwethri mikate ethrano na sompa ivire tu. '''' ¹⁸Yesu akahanya, ''Meethri kunenee.'''¹⁹Ndo Yesu akavaamuru umati ukekhaa fange umahwa. Akahoa mikate ithrano na sompa iree. Warava kunto ukirunde, akamebariki na umeaghaniya mikate na uvafa anafunzi. Anafunzi vavafeya umati. ²⁰Vakalya vonge na uikuthra. Ndio vakahanyweya ifande yonge ya malewa neya sagha na uijwe ya nkafo ikumi na mbili. ²¹Avoo nevakalywa vakakadiriwa ne aghosya elfu tano bila hanja akhema na anginya.²²Kinya hafo akavaamuru anafunzi vahefee munge umashua, wakati osoo mweso akavaaga umati vende kenevinje. ²³Wajoaga umati ivenda zao, akanathrea umulima uomba wiyene. Ne ahendeka yampende newakuko wiyene. ²⁴Neare mashua emokhathre yuyumbo soko amawimbi soko nkongo nekhare.²⁵Ukuthriku wuzamu aine Yesu akavahumbea, neukuendea fanto umaje. ²⁶Anayunzi vakwe vajomoona ukuenenda ubahari kunto, vakatheja na uhanya, ''Ne isoche, ''Na ukuthra mwano kwa uova. ²⁷Yesu akavakhanea kuhya hafo, wahanya, ''Nkihani khoo! Ne nene! Muthreje.''²⁸Petro akasocha kwa uhanya,''Bwana, mwese ne veve, nyamuru neje kome veve konto umaje.'' ²⁹Yesu akahanya, ''Njuu.'' Ndo Petro akafuma umashua munge na akaenenda konto umaji kone Yesu. ³⁰Nyeso Petro wajoona mawimbi, akaoghafa, na uandiya unyumughea, munge, akakothra mwano na uhanya, ''Bwana, njaveya!''³¹Kinya hafo akahumbua mukhono no umuhumbua Petro, na umwera, ''Veve newina unani nyoi, ne ntuni ukuthreja?'' ³²Ndo Yesu na Petro vakahefea umashua, nkungu ekkahiya uvuma. ³³Aseyi umashua vakamuabudu Yesu nu uhanya, ''kweli veve we Mwana wa Mungu.''³⁴Na vajodaha uvuka, vakaghea ungee a Genesareti. ³⁵Na antu vokieneo resee vajomumanya Yesu, vakathruma ujumbe sehemu yonge yo mpeo, na uvaethra vonge nenti vafanga. ³⁶Vakamusihi kwamba vadahe uthrenya pindo ra isa rukwe, na vingi nevakagusa vakafona.

Chapter 15

¹Neare Mafarisayo na Masadukayo vekaja kene Yesu kufuma Yerusalemu. No uhanya, ²''Ne ntuni aseyi meveuhalifu kusoko vatunawa mekhono awe neveulia malewa.'' ³Yesu akavasucha nohanya, ''Nyenye kusoko ntuni, muhalifu sheria ama Bwana kwa soko mapokeo anyu?⁴Kwa soko Mungu akahanya, 'Muheshimu Baba wako na yiu wako, na nekuhanya uovu kene Tata wakwe na yinya wakwe, tute atukuya.' ⁵Kusoko nyenye muhariya, wasuu nekumwera tata wakwe na yinya wakwe, '''Mumusaanda ne kuhanya ufuma kene nene funui ne zawadi ufuma kene Mungu,''' ⁶''Muntu wasuu atina haja umuheshimu tata wakwe. Kene namna mwautangue ukhani wa Mungu kwa soko ama pokea anyu.⁷Nyenye anafiki, ne kuja Isaya neawatabiri juu anyu neawahanyie, ⁸''Antu avai veunyeshimu nene kwa miomo awe, nyeso khoo yawe ikue nanee. ⁹Weneabudu ndende kwa soko veufundisha mafundisho ne maragheyo a anadamu.'''¹⁰Ndio akawaetana makutano no uvera, ''Tegheyi no mumanye --- ¹¹Kutie into nereukia umomo wa muntu namuhenda najisi. Gweso, ereo nereufuma ukinywani kesee ndio keumtenda muntu utendeka najisi.''¹²Ndio aseyi vegamwendea no uhana na Yesu, ''Je!, Umanyie Mafarisayo nevajoutegheya uruo ukhani vegakwazeka?'' ¹³Yesu akavasucha novaera, ''Mwe mumeane tata wane wo kirunde inaufandea kungoa. ¹⁴Wareki vimwene, veso viongozi afuku. Ne muntu mufuku kumongoza mufuku muyakwe voghe wavee veugwera kikhombo.''¹⁵Petro akasucha nomwera Yesu, ''Guelezee ikhori erei kene sese, ¹⁶Yesu akasucha, nyenye no ke mwitielewe? ¹⁷Nyenye mutikengee mwe mo reuenda umomo reukera unda uenda uchooni?.¹⁸Nyeso mantu oghe neufuma umomo ufuma umoghe a khoo ndio mantu heumtia muntu unajisi. ¹⁹Kwa soko kene khoo ufuma maghemo ne mave, uuaji, uzinzi, uasherati, wizi, ushuhuda wa uregheghe, na matuki. ²⁰Ayai ndio mantu neumutia muntu unajisi. Gweso ulia bila unawa mikhono kutumatenda muntu utendeka najisi.''²¹Ndio Yesu akafuma mahali pale akakitenga no ulekea upande ya ghe u Tiro no Sidoni. ²²Rava akaja mughema Mkanani ufuma pande isiyo. Akahumbua rori no hanya, glirumea, Bwana, Mwana wa Daudi; mucha wane kuteswa no pepo.'' ²³Nyeso Yesu inamusucha ukhani. Aseyi vakwe vegaja vegamusihi, nohanya, muheyi aende zake, kwa soko kughua mukindo.''²⁴Yesu akasucha nohanya, ''Tinatumwa kwa muntu yoyote neate gwa khoo niinyaghae yoo nyumba a Israeli.'' ²⁵Nyeso akaja no uinama usonge akwe, nohanya, ''Bwana niareya.'' ²⁶Akasucha nohanya ''Tikuja uhoa malewa aginya na uwaghumia mbwa,''²⁷Akahanya, ''Hono Bwana, nanekweso mbwa ni myui yulija malewa niugwa mpangi iumeza ya ghajo nawe.'' ²⁸Nyeso Yesu akahanya, ''Mkhema imanin ako kuu, naitendeka wino veve uyajote.'' Na binti yake alikuwa ameponywa katika wakati huo.²⁹Yesu akauka akaenda ngadengi hapo fife wa irambo Galilaya. Kake akaenda uukitato wa kikha kuko. ³⁰Irundo rekaja lekaja kuri mweso. No mwelea aghajeku, afoku bubu ileona na wangija niwange niaare aruwe. ³¹Na mirundo ukashangaa ne wajoona wabubu vereghitoa na aghajeku veteadwa wapanga. Viwete veunenda wa apuloku veona. Vekamukumajwa Mungu wa Israeli.³²Yesu akawaitana asaii wakwe no wakhau niteghaya uwaii mwirundo, ''Kwa soko are kwinao nane matiku atata ni watilile itu hata remwe, Twiwaleka venda u khawe watilile wataje wakirera mujea.'' ³³Asuyi wakwe vekamukhane, ne kupe kudaha uhaga mikate na minge omangane hapai kikuja kikatwa mwirundo ne ukuu iuo urui?'' ³⁴Yesu akavakhane wina mikate iga?''Vekahanya, ''Kwina, kuifangate na soba uyunyi na kenyi.'' ³⁵Yesu akawaera mwirundo wikhe pange.³⁶Akafunya iyo mikate mufungate na soba, nahapo akaruminya akaunania nakawapa aseyi wakawapa mwirundo. ³⁷Atu wonge vekalya no dahika. Na vekahangweya usakhe wa miunango amalewa ni asanywa ipaude ikakijua kapo imufungate. ³⁸Wonge nekalya are akhosha elfu nne ni warela akhena na anginya. ³⁹Ne kweso Yesu akarekaneka na mwirundo vendo kina vinje na akahefa muugi a mashua naenda ngaudige uu Magadani.

Chapter 16

¹Mafarisayo na Masadukayo vakaja na umwonya Yesu avaraghee ishara ne ifumiye kunto. ²Nyenso Yesu akavajibu na uvakhania vii niahendeka yampende muhanya kungu njija, kwa soko fanto kukhoku.³Na diu muhanya kangu no ntinjija kwa soko kukhoku na malangu akhunekee fanto onge.' Mumanyio ulava mwigheo wa fanto nyenso muthrudaha wava uoni ya makhondo. ⁴Ufafo neuve na wa uzinzi ukufenja uoni, nyenso kuthrii uoni wowote nekejofewa, nyenso weyoo ama Yona. Ndio Yesu akavareka na uenda zake.⁵Aseyi vakaja ufunde wapili, nyenso vakavithra ohoa mikate. ⁶Yesu akavakhanea ''kuhadharani na mukekhee ija na humu a Mafarisayo na Masadukayo.'' ⁷Aseyi vakakikhanea mukhathre awe na uhanya ne kwa soko kuthrina horeya mikate.'' ⁸Yesu akamanya resee na uhanya,''Nyenye ne mwina imani nyoi, ne ntuni mwawaza na ukihanyeya mukhathre anyu na uhanya athre ne kwa soko muthrirahoa mikate?⁹Je kebado muthritambue athra muthrikumbukiye mikate eyoo ithrano wantu elfu ithrano, na nkafo inga nemukaihnja? ¹⁰Au mikate esaba uantu elfu ine, na ne nkafo inga mukahoa?¹¹Ahendeka we hathra muthrilewe ya kua nentiu eghethriya uhusu mikate? Kiikhi ija na kehadharini na hamu a Mafarisayo na Masadukayo.'' ¹²Ndio vakamanya kua neathriu vakhanea uhusu ukihadhari na mikate ne meve, nyenso ukihadhari na khani ya Mafarisayo na Masadukayo.¹³Ne Yesu wajoghea pande ya Kaisaria a Filipi, akavaweya aseyi vakwe nekuhanya, ''Antu vuhanya kwa Mwana wama Adamu ne anyu?'' ¹⁴Vahanya, ''Vaya vohanya kwa ne Yohana Mbatizaji , voya Eliya, na voya, Yeremia, au umweda wa aoni. ¹⁵Wavakhanea, nyenye muhanya nene ne anyu? ¹⁶Simoni Petro wajibu nekuhanya, ''Veve we Kristo Mwana a Mungu ne wehai''¹⁷Yesu akamusucha na umwera, ''Waburikiwa veve, Simoni Bar Yona, kwa soko soghami na nyama vithrinarugherwa irei, nyenso thrathra wane ne ukukirunde. ¹⁸Nane no nukukhanea kwa veve we Peteo, na fanto a igwe irei nurejenga ikanisa rane. Melango ukuzimu ithriu redaha.¹⁹Nukuya veve funguo ya uthremi wa kirunde. Chochote neujokifunga udunia kijo fungwa ukirunde, na rorote newarero ghoa waunea rurughuwa na ukirunde.'' ²⁰Ndio Yesu akavaamurisha aseyi vathramukhane muntu yoyote kua mwenso ne Kristo.²¹Tangu wakati usoo Yesu akaandiya uvakhanea aseyi kuane nyenye ende u Yerusalemu, uteswa kwa manto mingi umekhono aanyampoa na akhuu va makuhani na aandishi,uuraghwa na ufufuka ithriku ratatu. ²²Ndio Petro akamuhoa Yesu umpeo na umukharefea, kwa uhanya, ''Jambo irei narehendeke rekwenge navee, Bwana, iree rethakighee kuneveve. ²³Nyenso Yesu akarara hia na umukhanea Petro, ''Suka nyuma ane shetani! Veve wekezuizi kunenewa, 'Kwa sokouthrajali muntu a Mungu, nyenso mantu a anadamu.''²⁴Ndio Yesu wavakhanie aseyi vakwe, ''Mwese muntu yoyote newasegha unsambeya nene, ne nyonye mwenso akikhane, auhoe musalaba na ansambeya. ²⁵Kwa soko neuseghethre uyaareya maisha akwe ukuyaya ghaya, na kwa yoyote neukuyaghaya maisha akwe kwa soko ane akuyaareya. ²⁶Je! Ni faida eke neukumehanga muntu newahanga dunia ange nyenso wayaghaya maisha akwe? Je! Ni intu eke neukufunya muntu neuko khanya na maisha akwe?²⁷Kwa soko Mwana wama Adamu ujie uweru wama thrathra akwe na malaika vakwe. Na mwenso ujomurefa mwe muntu neukikhwethri na mutendo akwe. ²⁸Thruthre nuvakhanie kwina baadhi anyu nemwemekie hafai nemuthruonja mauti mpaka vumuone Mwana wama Adamu neujie ukuthremi wakwe.

Chapter 17

¹Matiku mutandatu Yesu akavahoa itambimwe nayo Petro, na Yakobo, na Yohana munakwe akavahora howe unto a kitanto ne kirifu veso akhonjo. ²Akafeuka usonge awe. Usiu wakwe ukangaa kinya yiuva, na masaa akwe akati ngea ina mughau kinya weru.³Rava, hafo vekakidweya Musa na Elia veureghetia nayo. ⁴Petro akasucha no umwera Yesu, ''Bwana, ne kuja kene sesee kutendeke kwefo mahali hafai. Neehu wasegha, nojenga hafai vikumbu vitatu - kemwedo kako, no kimwedo Musa na kemwedo ka Eliya.''⁵Ikhondo neakureghetia, rava irunde rieru rekavakunekea, na rava rori ufuma kene irunde, ekahanya, uyui ne mwanane muyajwa nenenonesiwe nayo, mutegheyi mwenso. ⁶Aseyi ne wajutegheya ayai vekagwa kifulifuli na vegaoghofa ino. ⁷Neate Yesu akaja akavatenya nohanya, ''Uku na mutaoghofe.'' ⁸Veso vekauka masiu awe untonyenso vinaona muntu netiare Yesu wimwene.⁹Ne wajutendeka veusima u kitanto, Yesu akawaragheya akawaeta mutaeghate khani ya birira iyi paka mughinya wa Adamu ajarvetwia ufuma kwakunyi.'' ¹⁰Atumami wakwe vekamuweya, vekahanya ate asike adishi nejehanya Elia ujie mwandwo?¹¹Yesu akavasucha no haya, ''Eliya tutwe na ujosucha matu onge. ¹²Ekweso nowakhane nyenye Eliya wajie khae, ikweso vinamumanya, na kweso syo vekamutendea matu nawaseghete veso. Na vinywi Mwana wa Madamu vekamukhasha iho uekhono awe.'' ¹³Ne kweso atumami wakwe vekamanya na ureghetie khani ya ma Yohana Mbatizaji.¹⁴Nevijafika mkhati amwirundowaatu, mtu umwendo akamuhakeya akafihea utungama na maru usonge akwe no mukhane. ¹⁵''Bwana, mwonee uwai mwanane kusoko wina kifafa kughaseka ino. Kwa soko mara enge kugwera umoto au kene maje. ¹⁶Nga mweta gwa aseyi vako, nyenso vinadahau muforia.¹⁷Yesu wasucha nohanya, ''Nyenye ufafo ne mutina imani na nemuharibikie, neukikhaa itaberemwe na nyenye mpaka nanae? Neuvumiliana na nyenye mpaka nanae? Mureti hafai kene nene.'' ¹⁸Yesu akamwangera, no pepo akamufuma. Kijana akaforiwa fano saa eseye.¹⁹Necho aseyi vakwe vegamwendea kwa siri no umuweya, 'Kusoko eke ne kwina udaha umajucha?'' ²⁰Yesu akavaera kwa soko uhuvei unyuii. Tute novaera ne mwatendeka mwina uhuvei unyui kinya kapunje a mmbeyu a haradali mudaha ukera kitanto ikei, hegha ufuma hafai uende kukoo, weso kuhama noutendeka na into lolote ne kaushindikana kene nyenye. ²¹(Kwekeya: Khani yo mukere wo 21 ''Nyenso wikhori urui wo pwpo utudaheka ufuma ne kwa maombi na ufunga'' atikighete kene nakala ne njija akhae).²²Ikhondo nea vakee u Galilaya, Yesu akavaera aseyi vakwe, ''Mwana wamaAdamu kutiwa u mekhono antu. ²³No veumuuragha,' ituku ra katatu ukufetia.'' Aseyi vegahora ino.²⁴Veso nevajughea u Kapernaumu, antu neveukusanya kodi a nusu shekeli. Vekamwendea Petro nohanya, ''Je mwalimu wanyu kurefa kodi a nusu shakali?'' ²⁵Akahanya, ''Hoo'' nyeso Petro akakea mughea nyumba, Yesu akaeghetia no Petro mwandio nohanya,'Ukughemaneya ntuni Simioni? Wafalume vau dunia, veufokea kodi au ushuru kufuma kene anyu? Gwa avoo nevetawalie ufuma kwa aghenyi?²⁶Na ikhondo Petro neukuhanya, ''Ufuma kwa aghenyi'' Yesu akamwera, uyi watawaliwa ivaheyiywe kene urefeyi. ²⁷Nyenso kutaje uvatenda atoza ushuru vatende dhambi, enda ubahari, jughuta ndoana, no umuhoe uyuo samaki aijue mwandio. Baada uufungua momo wakwe, ukuhanga mle shekeli emwendo mehoe no uvafe atoza ushuru gwa soko ane na veve.

Chapter 18

¹Ikhondo erero erero aseyi vekaja kene Yesu no mwera, ne anyu ne mukuu kene utemi wo kirunde?'' ²Yesu akamwetana mughinya munyui akamweka mukhate awe, ³no uhanya, ''Tute nuvaera, nemwandea ufea no utendeka kinya ghinyane nyui mutudaha uefea ukutemi wa Mungu.⁴Uyi unyuo ne kikishusha kinya mughinya, munto kinya usuyu ne mukuu kene utemi wo kirunde. ⁵Na wasuu nekumufokea mughinya gwa rina rane ukupkea nene. ⁶Nyenso wasuu newasababisha mukhate a umwendo khate anyui afai ne nevaghuvee uasi, kutendeka kuja gwa muntu uyuo igwe ne rikuu ro siera tetungewe ukhingo akwe no ughumewa ukilindi koo bahari.⁷Hene a nghee kwa soko a ikhondo ro uhutwa kusoko kutie budi gwa nyakati isiyo uja, nyenso hehe ekene gwa muntu uyuo nyakati isiyo kwa soko akwe! ⁸Ne mukho wako mughuu wako ukusacheye ukwazeka, uteme no uujoghute na veve ne kuja nanguu kene veve uhefea kene ufanga utendeke utina mukhono au kirema, neti ujughutwa kene moto wo khae na khae ne utendekiemekhono ongi au meghuu onge.⁹Ne mbese rino raho reuhuhutaneya, urerute na urejughute kurenge naveve. Nekuja nanguu kene veve uhejea kuufanga na veho rimwedu, linese ujughutwe umoto wa khae na khae nesa wina miho onge.¹⁰Rava necho mutaje umholotija umwendo wa anyui avai. Kusoko novaerava uyi ukirunde kuna malaika vawe matikuonge neveurava usiu wama tata wawe wo kirunde. (Kwekeya: Nkani neyoonekana kinya mkerewo 11, ¹¹''Kwa soko Mwana wa Adamu akaja ukhomoa neare kayaghae'' inakighe kene nakala ne njijaakhae).¹²Mughema ntuni? Neahendeka muntu wina khoo ikhana, na umwendo wanyagha, atovareka makhana kenda no kenda no uend aumufeja umwedonewayaghea? ¹³Na newadaha umuhanga, tute novaera kumuyanja kuliko avoo maghana kendo no kenda navatingaghae. ¹⁴Kuuyi neuyui ti kuja kwa tata wanyu wo kirunde umwedo wanyu aangamee.¹⁵Nechu munako wakukosea, enda, umuraghee dosari ne eumukhate ko na mweso newahendeka wimwene, ne wakuteghenya kutendeka wamusucha munako. ¹⁶Nyenso newade ukutegheya muhoe munako umwedo au vavee uzidi itamberemwe no veve kwa uyigwa meomo antu vavee au vatatu mu ukuhani kudaha kudhibitishwa.¹⁷Na necho wapuuza utegeya, neere ikanisa intu reseena newapuuzia uyi uyi utegheya ikanisa, kuuyi neatendeke muntu wo mataifa na mutoza ushuru.¹⁸Tute novaera, erero erea nemwarefunga udunia no kirunde rofugwa no erero ne mwarefungua au dunia no ukirunde rofungwa. ¹⁹Kanke nuvaera vii nechu antu vavee mukhate ayu nevakiyanjeya unto ronge duniani neveure omba, resee tata wane wokirunde kuretenda. ²⁰Kwa soko wavee au ariru nevakirunda itambemue gwa rina rane, nene notendeka umukhate awe.²¹Kanke Petro akaja no umwera Yesu, ''Bwana, ne mara inga munane newakosea na nene nemusamehe? Hata mara mafungate?'' ²²Yesuakamwera, ''Ntiukwera mara mufungate, nyeso nete maghana mufungate no umufungate.²³Kwa soko esee novaera utemi wo kirunde wikwete na mutemi ungeja neauseghete usaseya hesabu ufuma gwa atumami vakwe. ²⁴Akaandia useaseya hesabu, mutumami umwedo akaetwa kene mweso neare akudaiwa talanta elfu ikumi. ²⁵Kwa soko atina njea arefa, Bwana wakwe akamuragheya arijwe mukhema wakwe itamberemwe aghiya vakwe no muinto newinayo, no marefo atendeke.²⁶Uyi mutumami akagwa, akakhua maru usonge akwe, akahanya, 'Bwana, utendeke no ughemeyi itambemwe nanee, na nurefa mo intu.' ²⁷Uyi Bwana wa uyuo mutumami, kwa soko akasute ywamo no huruma akamurekea no umusamehea deni eseye²⁸Gweso mutumami usuyu akafuma no umuhanga umwedo mukhate mukhate a utumami vauyakwe, neare kudaiwa denari ighana. Akamuuta, akamukaba u mumia, no umera, ndefu ereo nenukudai.' ²⁹Gweso uyuo mutumami muyakwe akagwa no ukufefeheya ino nohanya,utendeke umughimeyi na nene na nokurefa.'³⁰Nyeso mutumami uyuo wa mwandio akahita kinyume kayo, akaenda no umujughuta gerezani, hadi ajomurefa ereo nekudaiwa. ³¹Na newajuona atumami vauyakwe ereo neradweya vekahoresiwa ino vekaja nomwera, 'Bwana wawe mu nto nerakighea.³²Ndio uyuo bwana mutumami uyuo akamwetana, umwera, ''Veve mutumami ne mwovu, neanakusamehea veve denirane ronge kwa soko ukakirera ino. ³³Je! winautakiwa uhendeka no huruma gwa atumwa auyako, kinya nene neakuhurumea veve?³⁴Bwana wakwe akahura no umreka gwa avoo anyautesa mpaka neujurefa kiasi konge neare kudaiwa. ³⁵Uyi ndio Tata wane wo kirunde neujuvahendea, kinya mu umwedo wanyu neatumusamehea muna wakwe ufuma ukhoo akwe.''

Chapter 19

¹Ikadoeya ikhondo Yesu newajumenya khani isiyi, akahegha u Galilaya, na uende umpaka waYudea usonge a mongo wo Yordani. ²Irundo rikuu rekamusambeya no akawaforia kuko.³Mafarisayo vekamujea, noumujaribu, vekamwera, ''Je ne kuja gwa muntu umureka mukhema wakwe soko yoyote?'' ⁴Yesu akasucha nohanya, mwinasomaa, ure mwenso akavaumba mwandio akavaumba mughosia no mukhema?⁵No kanke akahanya, 'Kwa soko eseye mughosia kumureka ihe wakwe no yinya wakwe no uungana no mukhema wakwe no wavee veutendeka mwere umwendo?' ⁶Uyi ereo newareunganishiye Mungu, mwanadamu yeyote ataretenganishe.''⁷Vekamwera, ''Uyi kwa soko eke Musa akakuamuru kufunye mwandiko wo talaka no umureka?'' ⁸Vekamwera, ''Gwa ukaku wa ukhoo Musa akavayanjeya uvareka akhema vanyu, nyenso ufuma mwandio a kutiuyi. ⁹Novaera, uyi wasuyu ne wamureka mukhema wakwe neti kwa soko yo uzinzi, no umuroghoa unge wazini, no mughosia newamuroghoa mukhema he warekiwe wazini.''¹⁰Aseyi vekamwera Yesu, ''Nechu uyi nekuyigwa mughosia, no mukhema, ti kuja ukiroghoa.'' ¹¹Yesu akavaera, ''Ti mu muntu ukudaha ufukea maseyo ayai, bali ni gwa voo nevaruhusewe ufokea. Kwa uyi vefo matowashi ne wafafiwe ufuma undaa ya vanyinya vawe. ¹²No uyi uyi kwina matowashina vatendiwe na antu, no kwina matowashi nevatendewe matowashikwa soko a utemi wo kirunde. Kudaha ure uyahoa maseyo ayai no uyahoaa.'''¹³Nechu akaretewa baadhinna anginya neanyui ili avekea mekhono anto awe no uomba, nyeso aseyi vakwe vekavakugera. ¹⁴Gweso Yesu akahanya, ''Vareki anginya ne anyui, nechu mutavaghiye uja kene nene, kwa soko utemi wo kirunde ne wawe. ¹⁵Nene akavaekea mekhono akwe unto awe, necho akahegha hafo.¹⁶Rava muntu umwedo akaja kune Yesu nohanya, mwalimu ne intu reke nerija nenetakewe urehenda ete nchange utendeka no ufanga wa khae no khae?'' ¹⁷Yesu akamwera, ''Kwa soko eke kubweya ne intureke ne rija? Kwina umwedu tune mwema, nyeso nechu wayanja uhanya ufanga, katea sheria ya Mungu.''¹⁸Wasuu muntu akamuweya, ''Ne sheria yafe?'' Yesu akalianya, ''Utauraghe, utazini, utaive, utauhanye ureghegh, ¹⁹uvaheshimu tata wako no yiu wako, no umuyanje jirani wako kinya nafsi ako.''²⁰Muntu uyuo akamwera, ''Mantu onge neyatii nkee neseghete ntuni?'' ²¹Yesu akamwera, ''Ne wayanja utendeka umukamilifu, enda wendorinja ne winayo, no uvafe masikini no ukutendeka no hazina ukirunde na njuu usambeye.'' ²²Gwenso kijana usuyu newajotegheya asaya Yesu newamwera, ''Akahegha gwa ufai, kwa soko nere ukwete ughware ivinge.²³Yesu akavaera aseyi vakwe, ''Tute novara ne kukaku gwa muntu ne mughware uhefea kene utemi wo kirunde. ²⁴Kanke nuvaera, ne kuoro gwa ngamea ukea kene itunda ra sindano, kete gwa muntu ne mughware uhefea kene utemi wa Mungu.''²⁵Aseyi nevajotegheya uyi, vegashangaa ino nohanya, ne wefe uyi nekuokoka?'' ²⁶Yesu akavarava nohanya, gwa anadamu resee retudaheka, gweso gwa Mungu onge udaheka.'' ²⁷Nechu Petro akamusucha nomuera, ''Rava kwareka ongea no ukusambeya veve. Ne into reke ne kujuhanga?''²⁸Yesu akavaera, ''Tute novaera, wasuu ne wasambeya nene, kene ufafo ne ufia ikhondo mwana wama Adamu newajukikhaa kene itumbe ra khae no utukufu wakwe, nyenye no mujukikhaa unto a matumbe ikumi na avee akhae no vahukumea makabila ikumi na vavee a Israeli.²⁹Mwe umwedo wanyu newarekie khaya, muhomba, mucha, tata, yiu, aghinya, au meghunda gwa soko ane, ukuhanga mara mia no uhefea ukufanga wa khae na khae. ³⁰Gweso ne vinge va mwandio fanu, vajutendeka va nyuma no vanyuma vajutendeka va mwandio.

Chapter 20

¹Kwa soko utemi wo kirunde wikhwere no munya mughunda, neakafetria diu ne nkuu no uvafa mwemo atumami kene mughunda wakwe. ²Neare wadaha ukubali ana atumami dinari emwedo gwa momwe wonge, akavatuma uenda kene mughunda wakwe wa mizabibu.³Akaenda kanke neare masaa atatu uyi na akaona atumami vangeja ne vaemekie bila mwemo kene eneo ro soko. ⁴Akavaera, ''Nyenye no, enda kene mughunda wa mizabibu, no erero ne rehalali nomufa.' Uyi vekaenda utenda mwemo.⁵Waenda kanke neare masaa mutandato na kanke kene saa kenda na akatenda uyi uyi. ⁶Mara enge kanke akaendo no ikumi na imwe, akaendo no uvahanga vaemekie bila mwemo, akavaera, ''Kwa soko eke muemekie hafai nete mwemo wowote itiku ronge? ⁷Vakamwera, kwa soko kutie muntu wasu neukuajili. Akavaera, Nyenye nange endi kene mughunda wa muzabibu.'⁸Ikihondo ra mpende ne rajoghea, munyu mughunda wo muzabibu akamwera muyausimamea wakwe, 'Vaetane atumami uvarefe mesahora, no uandia wo mwisho hadi wo mwandio.' ⁹Nevajuja avoo neavafiwe kibarua saa ikumi na imwe mu mwedo wawe akafokea dinari. ¹⁰Nevajuja atumami va mwandio, vekaghemane ya ure veufokea ino, gweso vekafokea mu mwetu dinari emwedo mu umuntu.¹¹Neare vajofokhea marefo awe, vakamulalamekea munya mughunda. ¹²Vekahanya, avai atumami va mwisho vatumea saa emwedo uyui kene utenda mwemo, gweso wavalinganisha no sese, sese kwucha muregho gwa itiku ronge no ufesiwa no ijoto.'¹³Gweso mnya mughunda akasocha no uhanya gwa umwedo wawe, munya hina, ntinahenda intu ne rive, je kwina kubaliana na nene dinari emwedo? ¹⁴Fokea ereo nere halali ako, no uende kwako, ne kuja kwane uvafa avai atumami neanavafie kebarua wo peo tute tute no veve.¹⁵Je! Ti tute kene nene utenda erea nenereyanjete no mali yane? Au riho rako ne riovu gwa soko a nene ne nemunyamajeghana? ¹⁶Uyi wo upeo ujotendeka wo mwandio no wo mwandio ujotendaka wo upeo''¹⁷Yesu nea watendeka kunatea uenda u Yerusalemu, akavahoa aseyi vakwe ikumi na vavee pembeni akavaera, ¹⁸''Rava kwinje u Yerusalemu, no Mwana wa Adamu ujotendewa umekhono a akuu wo makuhani na andishi. Vajomhukumea kuya, ¹⁹no vajomufunya gwa antu va mataifa ili amudhihaki, umukhua umusulubisha, nyeso itiku ra tatu ukufetia.''²⁰Nechu nyinya wama Zebedayo akaja kene Yesu na ana vakwe. Akakhua magoti no umwomba intu ufuma kene mweso. ²¹Yesu akamwera, ''Ukufenya intuni?'' Akamwera, ''Amuru uyi avai ana vane vavee vikhae, umwedo mukhono wako wa kelelo no umwedo mukhono wo kemoho kene utemi wako.''²²Nyeso Yesu akasucha nohonya, ''Utimanyie ereo nekureomba. Je! Kudaha ukenywea kekombe ne nokenywea?'' Vekamwera, ''Kudhaha.'' Akavaera, ''Kekombe kane tute mukenywea. ²³Gweso ukikhaa umukhono wane wa kelelo no umukhono wane wa kimoho ti ijukumu rane uvafa, gweso ne kwa avooo nechu vadahie uandalewa na tata wane.'' ²⁴Aseyi vangeikumi newajutegheya ayai, vekahuresiwa ino na avoo uruna vavee.²⁵Nyeso Yesu akavaetana mughonjo noveera, ''Mumanyie necho mutawala wa mataifa kuwatiisha na akuu vawe veutekeleza mamlaka juu awe. ²⁶Nyeso atatendeka uyi kene nyenye. Ku soko ayowasuyu ne kuyanja utendeka mukulu mukhate anyu lazima awe mutumami wanyu. ²⁷Na nekutendeka wa mwandio mukhate anyu lazima atendeke mutumami wanyu. ²⁸Kinya uyi Mwana wa Adamu inaya utumekewa neare utumeka, no ufunya ufanga wakwe utendeka ukhomoi kwa vinge.''²⁹Ikhondo wafuma Yeriko, irundo ne rikuu rekamusambeya. ³⁰Navekavaona afoku vavee vikhee upeo a babaa. Nevajutegheya uyi Yesu neare kukea, vakahumpua nduri nohanya, ''Bwana, Mwana wama Daudi, ukuhurumea.'' ³¹Nyeso irundo rekavaangera, no uvaera khii, Hata uyi veso vekahumbua ndori ino nohanya, ''Bwana wama Daudi, ukuhurumee.''³²Uyi Yesu akaemeka akaveetana no uvaweya, musegha nevatendee ntuni?'' ³³Vekamwera, ''Bwana miho itu akunukuwe.'' ³⁴Uyi Yesu, newajotendeka waitwa na huruma akayatenya miho awe, hafo eyeyo vekahanga udaho wo uona na vekamusambeya.

Chapter 21

¹Yesu no aseyi vakwe viekafika fife no Yerusalemu no wakaenda faka Bethfage, kene kitanto ka mizeituni, neehu Yesu akatuma asei ²vakwe, Akavaera, ''Endi kene kijiji nekefuatee, no atambe remwe mumehanga ndongwe etungie hafo, no mwandongwe itambemwe nayo. Mtungwili na mumwete kene nene. ³Neare muntu wasuyu newavawera erero erehusu resee, muhanya, ''Bwana uvaseghete no muntu usuyu itambelemwe kuvayanje ya muje itambemwe nayo''⁴Into irei rikafumea ne ereo nerareghetiywe ukera gwa nabii lazima retimizwe. Akahanya, ⁵''Vaera acha vo Sayuni, rava, mutemi wako waja kene veve, muforo no kutendeka amenatee ndonja no mwana wo dogwe mughosia, mwana ndongwe mudeu .⁶Nechu aseyi vekahegha no utenda kinya Yesu newavaragheya. ⁷Vakamwetea ndongwe no mwandogwe, no ueka masare awe unto awe, mweso Yesu akakikhaa hafo. ⁸Veinge kene mwirundo vekatandaya masara awe unjea no vangeja vekatema masanje afuma kene mete no uyatantaeya ubaaba.⁹Irundo rekamutongea Yesu na avoo newamusambeya vakahumbua ndori, no hanya, ''Hosana gwa Mwana wa Daudi neubarikewe waja gwa rina rama Bwana Hosana unto ino!'' ¹⁰Yesu newajughea u Yerusalemu, ghe onge ikashituka nohanya, ''Uyui ne anyu? ¹¹Irundo rekasucha, ''Uyui ne Yesu nabii ufuma u Nazareti a u Galilaya.''¹²Necho Yesu akahefea kene hekalu ra Mungu, akavajucha uji vonge neare veughu no rinja uhekaluni. No akapindua meza ya anyokhavia hela na matumbe anyorinja njiwa. ¹³Akavaera, ''Eandikiwe, ''Nyumba ane eutendekanyumba a maombi, nyeso nyenye mumehenda ifango ra anyanganyi.'' ¹⁴Neare afoku na anyirema vakamujea uhekalu mweso akavaforia.¹⁵Nyeso ikihando akuu va makuhani no andishi nevajuona maajabu ne kuyatenda, no nevajutegheya nevekhua mukindo ihekaluni nohanya ''Hosana Mwana wa Daudi,'' Vekakatwa no hasira. ¹⁶Vekamwera, ''Mwategheye ireo herehanyiwe no antu?'' Yesu akavaera, ''Hoo, nyeso mwinawali usoma, ufuma umemo aghinya no aghinya neanyehe nemuokhaa mwina sifa kamili?'' ¹⁷Necha Yesu akavareka noenda unji aghee kene Bethania no urara kuko.¹⁸Ndiu neare kusuka umujini, akaona njaa. ¹⁹Akaona mute ufife no ubarabara. Ukauendea, nyeso inahanga into akwe isipokua matuto. Akauera, ''Kutatendeke mbesia kene veve daima kanke.'' Na mara eyeyo mute usuyu ukauma.²⁰Aseyi nevajuona, vakastaajabu nohanya, kwatendeka ure mute usuyu uuma mara imwe?'' ²¹Yesu akasecha novaera, ''Tute novaera nemwahendeka mwina uhuvei no uuria wasiwasi, matutenda ereo neretendekie gwa uruo mute tu, nyeso muwera hata ekeo kitanto, uhowe no ujughutwe u baharini no utendeka. ²²Erero nemwereomba gwa sala, kumu muamini, mufokea.''²³Yesu akaghea uhekalu, akuu va makuhani na anyampaa va antu vekamujea ikhondo neare kufundisia vekamuweya, ''Ne kwa udaho uke ukutenda mantu ayai? No ayu newakufie udaho urui?'' Yesu akasucha no muera, ²⁴''Nanee kanke novaweya iswali remwe. Nechu mwabwera, nanene uyu uyu novaera ne gwa udaho uke neutenda mantu ayai.²⁵Ubatizo wama Yohana - ukufuma kufe, ukirunde au gwa anadamu?'' Vekakiweya aghonjo, vakahanya, nekwahanya, ufumie ukirunde, ukuvera kwa soko eke mwina muhufea?' ²⁶Nyeso ne kwahanya ufumie gwa anadamu, 'Kuvaoghofa makutano kwa soko vonge vamukengee Yohana kinya nabii.'' ²⁷Nechu vekamujea Yesu nohanya, ''Kutimanyie'' Akavaera kanke wala nene tuvaera ne gwa udaho eke notenda mantu ayai.²⁸Nyeso mughema ntuni? Muntu munyu ana vavee akaenda ku umwedo nomwera, ''Mwanane enda wendo tenda mweno umughunda wo mezabibu reo. ²⁹Mwana akasucha nohanya, 'Ntinje nyeso baadaye akabadilisha maghemo akwe no akaenda. ³⁰Nomuntu uyuo akaenda gwa Mwana wa kavee nohanya into erero. Mwana usuyu akasucha no uhanya ninje, bwana,' nyeso enenda.³¹Wefei gwa avai nevavee watendie maseghaneyo ama tata wakwe? Vekahanya, ''Mwana wo mwandio.'' Yesu akavaera, ''Tute novaera, anyaukusaya ushuru na ufumbu veuhefea ukutemi wa Mungu kabla ayu uhefea. ³²Kwa soko Yohana akaja kene nyenye gwa nyea ne enyokie gweso mwinamohokea, ikhondo anyohangweya ushuru no afumbu veka muhovea, na nyenye ne mukaona resee nero tendeka, mwina daha ufea ili baadaye mumuhu vee.³³Tegheyi ikhori rengeja. Akwina muntu, muntu ne wina eneo ne rikuu ra faghe. Akafandea mezabibu, akamekea ikitra, akatenda no kefe ko khamea ntue, akajenga no munara wo alinzi, no warekodisha kw aanyatunza zabibu. ³⁴Nechu akaenda kene ghee enheja. Ikhondo ra mavuno a mezabibu nerajohumbea, akatuma baadhi a atumamamia kwa anyaurema vo mezabibu uhoa mizabibu akwe.³⁵Gweso anyorema va mezabibu vekavahoa atumami vawe, vekamukwa umwedo, vekamuuragha no vakamukhua umwedo kwa magwe. ³⁶Kwa mara engija, mumiliki akatuma atumami vangeja, vainge ino a avoo vya mwandio. Nyeso anyorema vo mezabibu vekavatendea uyi uyi. ³⁷Baada a hafo bwana uyuo, akamutuma kene mwana wakwe, nohanya, ''Veumuheshimu mwanane.'³⁸Gweso anyorema va mezabibu, nevajomuona kejana uyuo, vekakiera, uyui ne munyaurithi, njii kumureghe no kumiliki uridhi.'' ³⁹''Uyi vekamuhoa, vekamujoghuta unji a maghunda wo mezabibu no umuragha.⁴⁰Je mumiliki wo mughunda wo mezabibu ujie ujuvatenda ntuni anyorema va mezabibu?'' ⁴¹Vekamwera, ''Ujueua asava antu aovu kene njea aukhae ino, na uyi ukakodisha mughunda wo mezabibu vangeja vo mezabibu, antu necha veumurefa kwa soko amezabibu nejoveya.''⁴²Yesu wavaera, ''Mwinausoma u maandeko, igwe nevarehitie waashi retendeka igwe ne rikuu ro musingi. Erei rekafuma kene Bwana no ushangaza umiho awe?'⁴³Uyi no vaera utemi wa Mungu ujutwaliwaufuma khayu no ufewa taifa ne rejali mbesia yawe. ⁴⁴Usuyu newagwa unto a igwe reseye kuvunjwa vifaja vifaja. Nyeso kwa wasuyu heramugwera ro musia.''⁴⁵Akuu va makuhani no mafarisayo nevajotegheya ikhori rakwe, vekaona uyi kuvaregheteya veso. ⁴⁶Gweso mo nevajoyanja ughora mekhono unto awe vekaoghofa makutano, kwa soko antu vekamurava kinya nabii.

Chapter 22

¹Yesu akahanya na veso kanke kene ikhori, nohanya, ²''Utemi wo kirunde kukinighana no mutemi neawaandae ngoi a harusi a mwanakwe. ³Akatama atumami vakwe uvakaribisha neare vararekiwe uja kene ngoi a harusi, gweso vinaja.⁴Mutemi akavatuma kanke atumami vangeja akahanya. '''Vaeri vonge nevararekiwe, Rava, naanda malewa. Fahari na ndama yane ne eghenie naikikinta, no mantu ongeetayari, njii kene ngoi a harusi.''⁵Nyeso antu vasava vinazingatea gwa dhati urareko wakwe. Vangeja vekaenda umeghunda awe, no uvakhasia no uvaragha. ⁶Vangeja vekavaukea atumami va mutemi no uvakhasia no uvaragha. ⁷Gweso mutemo akakasireka. Akatumainjeshi rakwe akavauragha avoo anyauragha no utimia ngo awe onge.⁸Nechu akavaera atumami vakwe, ''Ngoi etayari, nyeso neavararekiwe vinanoneya. ⁹Uyi endi kene mwirundo unjia ne kuuvaareki antu ne vainge neuwezekana vaje kene ngoi a harusi.'' ¹⁰Atumami vakaenda unjea ne nkuu no uvakaribisha antu vonge nevavaya, nevaja no nevave. Uyi ukumbi wo harusi ukakijua aghenyi.¹¹Gweso mutemi newajokea uvarava aghenyi, akaona muntu umwedo neatiyete isara ra harusi! ¹²Mutemi akamuweya, 'Rafiki, wadaha ure ughe hafai munge utina isara ra harusi?' No usuyu inasucha intu.¹³Hafo mutemi akavaera atumami vakwe, ''Mutungi muntu uyui mekhono no meghuu no mujughuti unji kene wiru, kuko kene kujutendeka kereo no ulia mino. ¹⁴Ku soko antu vaingi veetanwa, nyeso wateule ne vakei.''¹⁵Hafo Mafarisayo vekahegha no ufanga njea a mukwanta Yesu kene khani yakwe mughonjo. ¹⁶Hafo nevajowatuma aseyi vawe itamberemwe no Maherode. No vekamwera Yesu, ''Mwalimu, kumanyie uyi veve we muntu wa tute, no uyi kuseya maunjo a Mungu kene tute, utujali maoni amuntu ungeja no utuonyesha uhwania antu. ¹⁷Gwa uyi kwere, ukughema ntuni? Je, ne kunoneye kisheria urefa kodi kwa Kaisaria.¹⁸Yesu akamanya uovu wawe no uhanya, kwa soko eke mupima, nyenye ahongei? Ndaghei hela neutumeka urefa kondi.'' ¹⁹Uyi vekamwetea dinari.²⁰Yesu akavaweya, ''Sura na rina erei ne ra manyu?'' ²¹Vakamusucha, ''Ama Kaisaria.'' Uyi Yesu akavaera muvi Kaisaria muntu ne akwe, no vya Mungu muvi Mungu.'' ²²Nevajutegheya uyi vekashangaa. Naere vekamureka no enda zao.²³Matiku asaya baadhi masadukayo vekaja kene Yesu, avoo neveuhanya uyi kutie ufetwa gwa ukuyi, vekahanya, ²⁴''Mwalimu, Musa akahanya, ''Neatendeka muntu wakuya bila ufafa anginya, munakwe na amusare mukhema no umuhangeya mwana kwa sori a muna wakwe.²⁵Avarefo aruna mufungate. wa mwandio akaroghoa nechu akakuya bila ufafa mwana, akamurekra mukhema muna wakwe. ²⁶Nechu munakwe wa kavere akatenda uyi uyi, nechu uyuo wa katatu akatendekauyui hadi gwa uyuo wa mafungate. ²⁷Netiare autenda uyi vonge uyuo mukema na mweso akakuya. ²⁸Fanui kene ufufuo mukhema ujutendeka mukhema wa manyu kene aruna avoo saba? Kwa sababu wote walimuona.''²⁹Nyeso Yesu akavasucha novaera, ''Mukosea, kwa soko mutimanyie maandeko wanguu ya Mungu. ³⁰Kwa sori kene ufetwa, antu vaturoghoa wala uroghowa. Badala aya antu avai vautendeka kinya malaika.³¹Nyeso uhusu ufufuo wa ukuyi, mwinawahi usoma ekeo neare akukehanya kene nyenye nohanya, ³²''Nene ne Mungu wama Ibrahimu, Mungu wama Isaka, na Mungu wa Yakobo? Mungu ti Mungu wa akuyi uyi ne Mungu wa avoo nevafitiye.'' ³³Ikhando irundo neavategheya ayai, vekashangaa maseyo akwe.³⁴Nyeso Mafarisayo nevajutegheya uyi Yesu wa vakinyaa Masadukayo, vekakirunda veso aghonjo kwa itamberemwe. ³⁵Umwedo wawe neare mwana sheria, akamuweya iswali kwa umufima. ³⁶''Mwalimu, ne amri eke nenkuu kuliko nyonge kene sheria?''³⁷Yesu akamusucha, ''Lazima umuyanje Bwana ywa khoo ako onge, na kwa ihaa rako ronge. ³⁸Eyei ndio amri ne nkuu no a mwandio.³⁹Na akavee ikikhwete ne eyei, ne lazima umuyaje jirani wakwe na ninoukiyanjete mughonjo. ⁴⁰Sheria yonge na manabii eutengemea amri iyii ivere.''⁴¹No Mafarisayo neare wakere vakikisanyiye itamberemwe, Yesu akavaweya iswali. ⁴²Nohanya, ''Mughema, ntuni unto ama Kristo? Mweso ne Mwana wama Daudi.''⁴³Yesu akavasucha, ''Ne namna eke Daudi kene Roho kumwetana Bwana, nohaya, ⁴⁴''Bwana, akamwera Bwana wane, ''Kikahaa u mukhono wane wa kekelo hadi nejuuuvatenda maadui vako vaekwe fange a meghuuru ako?''⁴⁵Nechu Daudi kumwetana Kristo ''Bwana, ''Netiure kutendeka mughinya wakwe?'' ⁴⁶Kutie newadaha uujibu ukhani kanke, na kutie newadaha kanke umuweya maswali ino ufuma itikuereo no uendelea.

Chapter 23

¹Baada ayo akaona irundo ra antu na aseyi vakwe. Akahanya, ²''Waandishi na Mafarisayo veakikhera utumbe rama Musa. ³Gwa uyi erero neva vaamuru utenda, tendi kununu muvuchunguza, nyeso mutaje mujusambeya mbesia yawe. Kwa soko veso veureghetia mantu nevatuyatenda.⁴Tute, veso veutunga meregho ne merito nechu mekaku umeucha, na uyi uvafafecha antu umegha awe. Nyeso veso aghonjo vetusunta hata mwachauucha. ⁵Mbesia yawe yonge, veutenda ili varawe na anu kwa soko veso vegharepia masanduku no uongeya ukuu mapindo a masara awe.⁶Veso vayanjete ukikhara u maeneo kikhware kene sherehe na kene matumbe a heshima mughe a Masinagogi, ⁷no usalimewa kwa heshima,kwa maeneo a sokonono etwanwa ''Walimu'' na antu.⁸Gweso nyenye mutinoneye etanwa ''Waalimu'' kwa soko mwinaMwalimu umwedo na nyenye nyonge mwanyandughu. ⁹Mutamwitane muntu wasuyu hafai u dunia kuwa tata wanyu, kwa soko mwina tata umwedo tu mweso wefo ukirunde. ¹⁰Wala mutaje mujoetanwa, walimu,' Kwa soko mwina Mwalimu umwedo tu, yaani Krisro.¹¹Nechu ne mukuu mukhate anyu ukutendeka mutumami wane. ¹²Wasuyu ne kukehumbua ukusimiwa, na wasuyu nekusimiwa ukuhumbuwa.¹³Gweso hehe anyu waandishi no Mafarisayo, ahongei! Muvautea antu ukutemi wo kirunde. Nyenye mutudaha kuukea no mutuvaruhusu nevekea utenda uyi. ¹⁴(Hehe anyu waandishi na Mafarisayo kwa soko muvamirie ajane''). ¹⁵Hehe anyu waandishi no Mafarisayo, ahongei! Mavuka umpeo a bahari no ughea utenda muntu umwedo uhuvee ayoo nemuyafundisia, na newatendeka kinya nyenye, mumutenda mara kavee mwana wo jahanamu kinya nyenye aghonjo ninomure.¹⁶Hehe anyu anyauongoza ofoku, nyenye muhanya, wasuyu ne kukiafeya gwa hekalu ti intu gweso nekukiafea dhahabu ya hekalu, watugwaa no kirafeyo kakwe. ¹⁷Nyenye afoku afutu, reve ne rikuu nechu reuya, dhahabu au hekalu ne reekie wakfu u dhahabu gwa Mungu?¹⁸No wasuyu nekukiafea kwa madhabahu, ti intu. Nyeso nekukiafea kwa sadaka ne eonto akwe, utungiwe kirafeya kakwe. ¹⁹Nyenye antu afoki, refe ne rikuu necho reuya sadaka au madhababu reare euekwa wakfu sadaka neyufuywaa gwa Mungu?²⁰Gwa uyi, wasuyu nekukiafea gwa madhabahu kukiafea gwa eseye no gwa mantua onge ne eunto akwe. ²¹No nekukiafea kwa hekalu, kukiafea gwa reseye no gwa mweso nekukikhaa monge akwe. ²²No wasuyu nekukiafea gwa irundo, kukiafea gwa etumba ra khae kwa Mungu no gwa usuyu newikhae unto akwe.²³Hehe anyu waandishi na Mafarisayo, ahonge! Gwa soko murefa zaka kwa bizali, munaanaa na muchich gweso mwarekie mantu ne marito a sheria - haki , rehema, no uhuvei. Nyeso ayai munoneye utendeka muyatendie, no ti ureka angeja neti ayatekeleza. ²⁴Nyenye anyauongoza afoku, nyenye ne muchuja mududu ne munyui nyeso mumia nganea!²⁵Hehe anyu, waandishi na Mafarisayo, ahongei! Kwa soko muonya unji a vikombe no unji a sahani, gweso munge kuinjue dhuluma no ndetendeka no kiasi. ²⁶Nyenye Mafarisayo afoku, onyi tanju munge a kikombe no umunge a sahani ili ufande wa unji no utemdeke we safi.²⁷Hehe anyu, waandishi ns Mafarisayo, ahongei! Kwa soko mwikwete na makaburi neririe chokaa, nechu unji ukighea maja, gweso munge eijue makufa a kunji, no mo intu ne rivaya. ²⁸Uyi uyi, na nyenye kuji mwighee anya haki usonge antu, nyeso kwa munge kwijue ahangei na udhalimu.²⁹Hehe anyu waandishi na Mafarisayo, wahongei! Kwa soko mwajenga makaburi ya waabii na uyapamba makaburi awa thuthi. ³⁰Nyenye muhanya, mbese kukaishi matiku ava tata vitu, akututendeka kwa hangei itambe remwe na veso uhunua saghami ya manabii. ³¹Kuyi mukishuhudea aghonjo nechu nyenye aghinya va avoo nevavaraghie manabii.³²No nyenye mukhondeya ukijuya sehemu ne enoneye muhutie ava tata vangu. ³³Nyenye njokha, ana va vipiribao, kwa njia eke mujukwepa hukumu o jehanamu?³⁴Uyi, Ravi, nuvatuma ukhanyu manabii, antu nevinamahaa no waandishi. Vangeja vawe muvauragha no uvasulubisha. No vangeja muvavakwa monge masinagogi anyu no uvajucha ufuma ghe emwedo na eghaja. ³⁵Wighei ne uyi unto anyu kukighea saghami yonge yanya tute neyahunukie ukurui, uandia saghami ama Habili munya tute no gwa saghami ama Zakaria mwana wa Barakia ne mwamuraghie mukhate patakatifu na madhabahu. ³⁶Tute novaera, mantu ayai onge yuuhanga ufafo uruu.³⁷Yerusalemu, Yerusalemu, veve newavaraghie manabii no vakhua no magwe avoo ne atumami vako, mara enga navakusanyiye aghinga vako itambemwe kinya nkuku nekuvakusanya vifaranga vakwe fange a mbaya yakwe, nyeso vinayanjaa! ³⁸Rava, khaya ako asagha ukeva. ³⁹Nanee no kwera, uandia fanui no uendelea utuona, hadi ujuhanga, ubarikiwe uyuo neujie gwa rina rama Bwana.'''

Chapter 24

¹Yesu akufuma uhekaluni no uenda zake. Aseyi vakwe vekamwendea no umuraghea majengo o hekaluni. ²Nyeso akavasucha novaera, ''Je mutiyakengere mantu ayai onge? Tute novaera kutie igwe ne rosagha unto ariuya bila ubomolewa.''³Newajukikhaa kene kitando ka mizeituni, aseyi vakwe vakamwendea gwa faragha no uhanya, ''Kuere mantu ayai ukighea manae? Intu reke nerutendeka dalili auja veve no umpeowa ulimwengu?'' ⁴Yesu akasucha no uvaera, ''Itendeki makini na ataje muntu nejuvapotosha. ⁵Kusoko vinge vajie gwa rina rane. Vajuhanya nene ne Kristo, 'No vapotosha.⁶Mujutegheya veta na taarifa ya verta. Ravi mutaje mujutendeka no wasiwasi, ku soko mantu ayai atudea ukighea gweso uruo umpeo ujutendeka ukere. ⁷Kusoko taifa rejukihumbua dhidi aitaifa reuya, na utemi dhidi a utemi, kujutendeka njaa na matetemeko a faghe kene sehemu kiyahiya. ⁸Gweso mantu ayai onge ne mwandio tu wa uvai wo kitungua.⁹Uyi vajuvafunya kwa soko amakhaseko no uvaragha mujuhurwa na mataifa onge kwa soko arina rane. ¹⁰Uyi vainge vajukikwaa no usalitiana no vajukihura aghonjo gwa aghonjo. ¹¹Manabii vaingi va uregheghe vajovuma no uvaregheghea vainge.¹²Kwa soko uovu kuingefa, uyanjo wa vainge kupoa. ¹³Nyeso nekughimeya ku umpeo, ujuokolewa. ¹⁴Eyei injili a utemi ijutanatwaa kene eremi woghe gwa ushuhuda wa mataifa onge, uji umpeo ukughea.¹⁵Kwa uyi nemwajuona chukizo la uharibifu, nerahanyiwe na nabii Danieli raemeka mahali patakatifu [nekusoma na amanye], ¹⁶Uyi ne veu Yuda vaduree uvitanto. ¹⁷No uyuo ne wekunto a paa ra khaya atadahe usima faghe uhoa intu irero ufuma monga anyumba akwe, ¹⁸No wasuyu neare ku mughunda utasuke uhoa isara rakwe.¹⁹Gweso hehe awe ne vina aghinyu no avoo ne veocha kene matiku asaya! ²⁰Ombi nechu undua kwanyu kutatendeke ihkondo ro mpefo wala itiku ra Sabato. ²¹Kusoko kujutendeka no khasi ne nkuru, neare inaangufa utendeka tangu uumbwa gwa utemi hadi fanui, no wala itifo kanke. ²²Nechu matiku asaa neinakumbefwa, kutie ne kuokoka, nyeso gwa soko a wateule, matiku asa ukumbefwa.²³Neti atendeka muntu wasuyu ujuerwa rarva, krisro wefo hafai, au Kristo wefa kukoo' mutahuvee khani isiyi. ²⁴Kusoko makristo auregheghe no manabii auregheghe wajie no uraghea ndolia nenkuu no maajabu kwa soko opotosha, neti eudaheka no vateule. ²⁵Ravi, navalaghea nekee mantu ayai ukghea.²⁶Gwa ayi, neatendeka veavaera, ''Kristo wefo ujagwani, mutende kuko ujagwani, au ravi wefo monge a nyumba,' Mutahuvee khani isiyi. ²⁷Kinya uyi ufeto kutighea ukeya no umweka mpaka umweri, uyi ejutendeka uja gwa Mwana wama Adamu. ²⁸Hafo hafo newera muzoga, hafo ndio tai veukirunda.²⁹Gweso nechu baada a khasi nekuu a matiku asaya nyiuva nejutendeka kiti, mweri utijufunya weru wakwe, nyota ijugwa ufuma ufuma angani, no nguu yo kirunde ijuhingika.³⁰Uyi ishara Mwana wama Adamu ijokighea ufuma angati, no umakabila onge o dunia ajomurera. Vajomwona Mwana wama Adamu ujie kene marunde unto gwa nguu no utukufu neukuu. ³¹Ujuvatuma malaika vakwe gwa rori neukuu wo tarumbeta na vajuvarunda itambelemwe wateule vakwe ufuma pande nne ya dunia , ufuma umwisho umwedo wo kirunde no ungeja.³²Kifundisie isomo ufuma umute, umutene, nechu isanja nerachipua no ufunya matutu, mumanya uyi chwee kahumbea. ³³Uyi no, nemwaona mantu ayai onge, munonee umanya uyi wahumbea, fife no malango.³⁴Tute novaera, ufafo urui utufwaya mpaka mantu onge ayai etendeka akighea. ³⁵Irunde no ngee yeufwaya, khani yane itufwaya kamwe.³⁶Gweso uhusu itiku reseye na saa kutie muntu niumayiye, hata malaika wo kirunde, wala mwana ila tata wimwene.³⁷Kinya uyi naere kene matiku ama Nuhu, uyi utendeka uja gwa Mwana wama Adamu. ³⁸Gweso kene matiku ayoo naere ekere gharika antu neare veulia no unywa, veroghoa no uroghowa hadi itiku ereo nechu Nuhu akakea usafina, ³⁹no vinaumanya into gharika nekaja uvakokota - vonge, uyi ejutendeka uja gwa Mwana wama Adamu.⁴⁰Uyi antu wavee vajutendeka veu mughunda umwedo kuhowa, no umwedo kurekwa unyuma. ⁴¹Akhema vavee vajutendeka veusi itambamwe umwedo ujuhowa a umwedo ukusagha. ⁴²Gwa uyi tendeki mwina miho kwa soko mutima nyie itiku eke neujie Bwana witu.⁴³Gweso mumanye uyi, neutendeka bwana munyu khaya umanyie ne saa eke mwivi ujie, ukukesha atuyanjeya khaya akwe uvamewa. ⁴⁴Gwa uyi munoneye mutendeka tayari gwa uyi Mwana wama Adamu ujie kene saa nemutimije.⁴⁵Uyi ne anyu ne mwaminifu, mutumami ne wina ihaa, ne bwana wakwe kumufa madaraka unto nevere kene khaya akwe, ili avafe malewa kwa ikhondo nerenoneye? ⁴⁶Ubarikewe mutumami usuyu, nechu bwana wakwe ujumuhanga ukutenda uyi ikhondo neujie. ⁴⁷Tute novaera uyi bwana ujumweka unto a mo intu necha rakwe.⁴⁸Gweso nechu mutumami mwovu ukuhanya ukoo akwe, Bwana wakwe watinyaa,' ⁴⁹no wandia uvakhoa atumami vakwe, no akalia no ughara vileo, ⁵⁰Bwana wa mutumami usuyu ujuja kene itiku ne arireghemete, no kene saa ne atimije. ⁵¹Bwana vakwe ujumutema vifande vivere no umweka kene nafasi emwe ikwete no ahonge, neti kujutendeka kereo no usia mino.

Chapter 25

¹Uyi utemi wo kirunde kukikwa na acha ikumi ne a vakahoa taa yawe nohegha uenda umusengeya Bwana wa harusi. ²Vatano mukhate awenare vafutu, no vatano wangeja neare anya mahaa. ³Acha neavutu vekahoa taa yawe, na vinahoa makuta. ⁴Uyi acha ne vinamahaa vekahoa maife vina makuta itambemwe no taa yawe.⁵Necho ikhondo bwana wa harusi wachelewa ughea vonge vekakatwa utindia no urara. ⁶Gweso ikhando ro utiku wa manane kukatengeka no mukindo''Ravi, bwana wa harusi, fumi unji mumusengeye.'⁷Uyi acha vekafetia vonge noacha taa yawe. ⁸Uvoo neafutu vekavaera anya mahaa kukangeyi sehemu a makuta ayu kwa soko taa yetu yarima.' ⁹Gweso avoo anya mahaa vekasucha no vaera, 'Gwa uyi atikutoshiye sese na nyenye, bahu ayo endi gwa anyaurisha mukighureye kiasi kwa ajili anyu.''¹⁰Ikihondo navaenda kuko ughura, Bwana arusi akaghea, no vonge neare vetayari vekaenda nayo kene ngoi a harusi no mlango ukautewa. ¹¹Baada ayo avoo acha vangeja no vekaghea no uhanya, ''Bwana bwana, kurugwere.' ¹²Gweso akasucha nohanya tute novara, nene tivamanyie.' ¹³Gwa uyi ravi, kusoko mutimanyie itiku au saa.¹⁴Kwa soko kukikwete no muntu newayanja utenda muhinjo no enda ughe engaja. Akavaetana atumami vakwe no uvafa mali yakwe. ¹⁵Umwendo wayo akamufa talanta itano, no ungeja talanta ivere, no uyuo munya talanta emwe. Mo muntu akafewa kiasi ukikwa no udaho wakwe. No uyuo muntu muntu akasafiri noenda kwakwe. ¹⁶Fifei uyuo newafewa talanta itanoakaendauyiekeya, no zalisha talanta engejan itano.¹⁷Uyi uyi uyou neawafewa talanta ivere, akazalisha engeja ivere. ¹⁸Gweso mutumami niwafewa talanta emwedo, akaenda kwakwe, akakua ikhombo ufaghe, no akamefiha hela ama bwana wakwe.¹⁹Na nechuare muda ukarifa, bwana wa mutumami akasuka no utenda mahesabu. ²⁰Uyuo mutumami neawafokee talanta itano, agaja noreta talanta engeja itano akahanya, 'Bwana, ukapa talanta itano, vama nahanga faida engeja itano.' ²¹Bwana wakwe akamwera, ''Hongera, mutumwa muja no mwaminifu, wahendeka umwaminifu kwa matu manyui, nekueka umadaraka aunto no amantu ne mainge, hefea kene nkumbu ama bwana wako.'²²Mutumami neawafokea talanta ivere, akaduya nohanya, 'Bwana, ukampa talanta ivere, Rava, nahanga nahanya faida atalanta ingeja ivere.' ²³Bwana wakwe akamwera, 'Hongera, mutumami muja no mwaminifu, wahendeka umwaminifu gwa mantu makeii. Nekweka umadaraka amantu nemaingehefea kene nkumbu ama bwana wako.'²⁴Baadayo mutumami neawafokee talanta emwedo akaja nohanya, nemanyie veve we muntu mukhae, kukhara mahali nechu winafandea no kuvuna mahali nechu hukusia. ²⁵Nene nekaoghofa, nekaenda zangu naunefiha talanta ako kene irongo.Rava ukete hafai eyeo neare ako.'²⁶Nyeso bwana wakwe akamusucha nohanya, Veve mutumami nemuve no mutotro, au manyie kinya nokhara mahali nechu tinafandea, no uvuna umahali nechu sikusia. ²⁷Gwa uyi aunoneye avafa hela ane antu va benki ikhondo nenasuka ukhane anumefokea eyeo ane itambemwe no faida.²⁸Uyi munyang'anyi iseye talanta no mufi uyu, p mutumami newina talanta ikumi. ²⁹Mo muntu newinayo, ujuongeywa uzidi hata gwa uzidishiwa ino. Lakini kwa yeyote asiye na kitu, hata alicho nacho atanyang'anywa. ³⁰Mujoghuti unji ukiti usuyu mutumami neatinoneye, nechu kujutendeka no kireo na ulia mino.'³¹Ikhando Mwana wama Adamu ujie kene ukuru wakwe, no malaika vonge itampemwenayo, uyi ujukikha unto a itumbe rakwe ra ukuru. ³²Mataifa onge ajokirunda usonge akwe, mweso ujubaghua kinya uyi mudemi nekuvubaghua khoro na mburi. ³³Ujuveka khoro mukhndo wa kilelo, no mburi mukhono wo kemoho.³⁴Uyi mutemi ujuvaera avoo ne veu mukhono wakwe wo kelelo, njii nemwabarikewe no tata wane muuhefee utemi ne mwanighaneywe soko anyu mwandio wo ekwa musingi wo uremi. ³⁵Kwa soko neare nina njara mukampa malewa, nea nemughenyi mukankaribisha; ³⁶Amekhonde, mukanyecha masara, aremurue mukatunza, a nokitungo mukaja.'³⁷Uyi anya hakivajumusucha no mwera, Bwana, nanare kukakuona wina njara nokulisia? Au wina yweta kukakufomaje? ³⁸Nanae kukakuona umughenyi no kukakufokea au wina khonde kukakuyecha masara? ³⁹Nanae kukakuona umurue, au kene kitungo no kukaja? ⁴⁰No mutemi ujuvucha novaera, tue novaera, nemwatendie hafai gwa umwedo wo aruna vanyu neanyui mwantendee nene.''⁴¹Uyi ujovaera avoo neveu mkhono wo kemoho, 'Heghi, kene nene nemwalanewe, endi kene moto wa khae nemwa eke ywe gwa ajili ama shetani no malaika vakwe, ⁴²Kwa soko anina njara gweso mwinampa malewa; anina yweta gweso mwinampaa maje; ⁴³Neare ne mughenyi gweso mwinankaribisha neare ne nkonde gweso mwinampaa masara, neare nemurue na neukitungo gweso mwinauntunza.'⁴⁴Uyi veso no vajusucha nohanya, 'Bwana,nannae kukakuona wina njaea, au wina nyweta, umughenyi au wekhonde, au umurue, au umutugwa no kutina kuhundumea? ⁴⁵auyi ujuvasocha nohanya, Tute novaera ereo necho mwina retende gwa umwedo wa avai anyui, mwinauntendea nene.' ⁴⁶Avai vajoenda kene adhabu akhare uyi anya haki kene ufanga wakhare na khare.''

Chapter 26

¹Ikhondo Yesu newajudaha uhanya khani yonge iyii, akavaera aseyeui vakwe, ²''Mumanyie uyi bada matiku avere kujutendeka no sikunkuru apasaka no Mwana wama Adamu ujufuywa ili usulubewe.''³Badaayo akuru wo makuhani na anyampara va antu vekatana itamberemwe kene mikoa akuhani ne mukhuru neare kuetanwa Kayafa. ⁴Gwa itambelemwe vekafanga njama amukwata Yesu gwa kifiheyo no umuragha. ⁵Kwa soko vakahanya, etatendeke ikhando ro sikunkuru, kusudi etaje ejozuka ghasia mukhate antu.''⁶Ikhando Yesu neare ku Bethania kene nyumba ama Simoni mkoma, ⁷neare ukinyoshiye umeza, mukhema umwedo akaja kene mweso wochiye mkebe wa alabasta neare wina makuta ne thamani nkuru na akayamiminea unto a itwe rakwe. ⁸Gweso aseyui vakwe nevajuona into erei, vekahura nohanya, ntuni soko a hasara eyei? ⁹Ayai a eudaha urijwa gwa kiasi ne kekuru no ufewa atuki.''¹⁰Gwa soko Yesu, au manyie erei akavaera, kusoko eke mumukhasia mukhema uui? Gwa uyi watenda intu rija kene nene. ¹¹Atuki mwinayo matiku onge, gweso mututendeka itambe nanene daima.¹²Kwa soko neare wamimina makuta ayai unto a mwere wane, akatenda uyi sori a iekwa rane. ¹³Tute novaera, kungeja injili eyeo nejuhubiriwe kene uremi vonnge, ketendo newahenda uyui mukhema, no keutendeka keuhanywa kwa sori a ikumbukeyo.''¹⁴Nechu umwedo wa avoo ikumi na vavere, nekuetwa Yuda Iskariote, akaenda gwa ukuru wo makuhani. ¹⁵nohanya, ''Mughangenye ntuni nenamusaliti?'' Vekampimea Yuda ifande selasini ya hela. ¹⁶Ufuma muda wasuyu akafenja chanya ka umusaliti.¹⁷Hata itiku ro mwandio ra mekate netutendewa chachu aseywi vekamwenea Yesu nouhanya, ''Kufe neuseghete kukuandalea ulie malewa a pasaka?'' ¹⁸Akavaera, ''Endi umujini gwa muntu unge na mweri, mwalimu wahanya, Muda wane wahumbea, neutimiza pasaka itamberemwe na aseywi vane kene nyumba ako.'''' ¹⁹Aseywi vekatenda kinya Yesu newavaragheya, navekaandaa malewa a pasaka.²⁰Neajughea mpende, akakikhaa ulia malewa itambemwe no avoo aseywi ikumi navavere. ²¹Neare veulia malewa, akahanya, tute novaera uyi umwedo wanyu ujusaliti.'' ²²Vekahura ino no mu umwendo akaandia uweya, ''Je, netute ti nene, Bwana?''²³Akamusucha, uyuo neare wachovya mukhono wakwe ita itambemwe no nene kene bakuri ndio nekusegha usaliti. ²⁴Mwana wama Adamu ujuhegha, kinya neawandekewe. Gweso hehe akwe muntu neujumusaliti Mwana wama Adamu! Etendeke kuja gwa muntu usuyu kinya inafafwa.'' ²⁵Yuda, neare ujumusaliti akahanya, ''Je!, Ne nene Rabi?'' Yesu akamwera, ''Into erei veve mughonjo.''²⁶Neare veulia malewa, Yesu akaufunya mukate, akaubariki, no uwaghania, akavafa aseywi, vakwe nohanya, horimulie, urui ne mwere wane.''²⁷Akafunya kekombe no ushukuru, akavafa nohanya, ''Nywii nyonge kene ekei. ²⁸gwa uyi eyei ne saghami iragheyo rane, neuhunuka kwa soko a vinge gwa musamaha wo mahutie. ²⁹Gweso nuvaera, tiuywa kanke mbesia ya muzabibu urui hadi itiku ereo nene junywa napya itambe nanyee kene utemi wama tata wane.''³⁰Nevajudaha uemba wemba, wekafuma noenda ketanto ka Mizeituni. ³¹Nechu yesu akavera, ''Utiku urui nyenye nyonge mukikwaa kwa asoko ane, gwa uyi eandekiwe nomunkwa mudemi no khoro wo irundo veufaghata. ³²Gweso bada aufetia gwane, novatongea uenda Galilaya.''³³Gweso Petro akahanya, ''Hata kinya vonge veughitra gwa soko a mantu neukuhanga, nene tiukuhitra.'' ³⁴Yesu akasucha, tute nokuera, utiku urui nekee njololo inarea ujughita safari itatu.'' ³⁵Petro akamwera, ''Hata kinya enoneye ukuya no veve, tiukukana no aseywi vangeja vonge vekahanya uyi uyi.³⁶Badaayo Yesu akaenda nayo u mahali nekuetanwa Gethsemane no akavaera aseywi vakwe, ''Ikhani hafai ikhondo nenaenda kuko no uomba.'' ³⁷Akamuhoa Petro na vana vavere wa Zebedayo no akaandia ihuzuneka no usononeka. ³⁸Nechu akavaera, ''Khoo ane ina uvai neukuru ino, kinya keasi kaukuya. Saghi hafai mkeshe itambemwe nanee.''³⁹Waenda usonge kynyui, akagwa kefudifudi no uomba. Akahanya, ''Tata wane, kinya uwezekana, kekombe ekei keghengee, hatendeke kinya neseghete nene uyi kinya useghete veve.'' ⁴⁰Akavaendea aseywi akavahanga varaa ntroo akamwera Petro, ''Gwa soko ete venaudaha ukesha na nene hata saa imwe? ⁴¹Keshi nauomba mutaje nujuhefea majaribbuni, khoo eradhi, mwere ne dhaifu.''⁴²Awaenda kwakwe itambe ra kavere noomba nohanya, ''Tata wane, kinya intu erei retudaha ughengea ne lazima nekenywee kekombe ekei, mafenji ako etendeke.'' ⁴³Akasuka kanke novahanya veree ntroou, kwa soko miho awe atendeka marito. ⁴⁴Nechu akavareka kanke noenda kwakwe. Akaromba itambe ra katatu nohanya khani iyiyo.⁴⁵Baadayo Yesu akavaendea aseywi vakwe novera, ''Kee muree nakitunyesia? Ravi saa ihumbea Mwana wama Adamu kusalitewa mekhono anyu mahutie. ⁴⁶Feti, kuheghe, ravi, uyuo neujusaliti wahumbea.''⁴⁷Ikhondo neare akere kureghetia, Yuda umwedo wa avoo ikumi no vavere, akaghea, irundo ne rikuru rekaghea itambemwe nayo refumie gwa ukuru wa makuhani no anyampara va antu. Vekaja no mavanga na marungu. ⁴⁸Kanka muntu neawakusudea musaliti Yesu neare wavafa nkori nohanya, ''Uyuo nenamutomia, ndio mweso. Mukati.''⁴⁹Itambe reseye akaja gwa Yesu nohanya ''Amucha, Mwalimu!'' No akamutumia. ⁵⁰Yesu akamwera, ''Munyanhina retende ure neare rakureta. Uyi vekaja no mwaraghea mekhono Yesu, no umukwata.⁵¹Rava, muntu umwedo nerae witambe ramwe no Yesu, akaghora mukhono wakwe, ukauta ifanya rakwe nakamukwa mutumami wo kuhani mukuru noumutema ketwe kakwe. ⁵²Uyi Yesu akamwera, sucha ufanga wako hafoo newaufungaa, kwa soko vonge nevetumea ufanga vajufariwa no ufanga. ⁵³Mughema uyi tiudaha umwetana tata wane, mweso akantumea majeshi uzidi ikumi na kavere va malaika? ⁵⁴Gweso uyi nino eke maandeko eudaha utimizwa, uyi ndio enoneye ufumea?''⁵⁵Ikhondo reseye Yesu akauera irundo, ''Je! Mwaja no mafanga no marungu ukwata kinya munyaghangi? Mwe itiku neukikhaa uhekalu no ufundisha, namwina, ukwata! ⁵⁶Gweso onge ayai utendeka ili maandeko aa manabii atime uyi aseywi vakwe vekamureka no udua.⁵⁷Avoo nea vamukwata Yesu vekamutoa gwa kuyafa, kuhani ne mukuu usehemu neare wandishi no azee vakirundie itamberemwe. ⁵⁸Nyeso Petro akamusambeya gwa nyuma gwa kure hadi kene ukumbe wa kuhani makuu akahefea munge no ukikhara itamberemwe no alinzi oone nereutendeka.⁵⁹Uyi akuru wo makuhani na Baraza ronge are weufenja ushahidi wo uregheghe kene Yesu, ili vadahe umuragha. ⁶⁰Nechu vikafuma mashahidi vinge, gweso vinahanga soko engeja nyeso baadayo mashahidi vavere vekafuma usonge. ⁶¹no uhanya, ''Muntu uyui akahanya, ''Nadaha umevunja khaya a Mungu no unejenga kanke gwa matiku atatu.'''⁶²Kuhani ne mukuru akaemeka no umuweya, ''Utudaha ujibu? Avai veukushuhudea ntoni kene veve?'' ⁶³Gweso Yesu akakikhaa twee. Kuhani ne mukuru akamwera, Kinya Mungu nekuishi nukuamuru ukwere kinya veve ne Kristo, Mwana wama Mungu.'' ⁶⁴Yesu akasucha, ''Veve mughonjo ukuhanya intu erei, nyeso nukuera ufuma fanui no vendelea kumwona Mwana wa Adamu ukikhee umukhono wo kelelo ne wina nguu no ujie kene marunde a ukirunde.''⁶⁵Uyi kuhani ne mukuu akahafua masara akwe, nohanya, ''Kukufuru! Je, kusegha kanke ushahidi wa ntuni? Rava, tayari mwategheya nekukufuru. ⁶⁶Je! Mughema ntuni, vekasucha nohanya, ''Unoneye kuya.''⁶⁷Uyi vekamutiera mate ukusiu no umukhua ngumi, no umuhutra makofi gwa mekhono awe, ⁶⁸no uhanya, ''Kukhanee, veve we Kristo. Ne anyunewa kukhua?''⁶⁹Ikhondo reseye Petro neare wikhee unji kene ukiumbe no mutumami wa kekhema akamwendea no hanya, ''Veve no neare itambemwe no Yesu wo Galilaya.'' ⁷⁰Gweso akahita usonge awe vonge, nohanya, Timanyie ino nekurehanya.''⁷¹Neawaenda unji ulango, mutumami unge wa kikhema akamuna no umwera javaefo hafai, ''Muntu uyui no awere itambemwe no Yesu wo Nazareti.'' ⁷²Akahita kanke gwa ukiafea, ''Nene ntimumanyie muntu uyui.''⁷³Muda ukufei baadayo, avoo neare vaemekie fife, vekamwendea no uhanya no Petro, ''Gwa tute veve no weumwendo wawe, kwa soko hata lafudhi ako euonyesha.'' ⁷⁴Uyi akaandi ulani no kiafeya, nene ntimumanyie muntu uyui, itambe reseye njololo akarea. ⁷⁵Petro akakumbukwa khani neawaerwe no Yesu, ''Kabla njololo itinarea ukuukara matambe atatu.''

Chapter 27

¹Ikhondo ra diu nerajoghea, akuu wonge wo makuhani na anyampaa va antu vekalia njama dhidi ama Yesu wadehe umuragha. ²Vekamutunga, vekamuongoza, no mugheya kene Liwali Pilato.³Nechu ikhondo Yuda, nea wahendeka wamusaliti, newajua ona uyi, Yesu wadaha uhukumewa, akahuru no nosacha mafaja makumi atatu ahela gwa mukuru wo makuhani na anyampaa, ⁴nakahanya, ''Nahenda dhambi gwa umesaliti saghami netina mahutie.'' Gweso vekasucha, ekuhusu ntuni sese? Yarave asaya mughonjo.'' ⁵Nechu akavirusha faghe ivio vifande vya hela kene hekalu, no uhegha gwake no ikinyonga mughonjo.⁶Mukuu wo makuhani akavihoa ivio mafaja hela no uhanya, ''Ti kuja umeka hela eyei kene hazina, kwa soko ne gharama a saghami.'' ⁷Vekareghetia gwa itambemwe no hela ikatumeka ughua maghunda wa mufinyanzi ro ueka antu. ⁸Gwa soko eyei mughund usuyu wahendeka kuetwa,''Mughuda wo saghamu hadi reo eyei.⁹Nechu uruo ukhani neare wareghetiwe no nabii Yeremia rekatimea, uhanya, ''Vekafunya vifande makumi atatu ahela gharama neafangiwe no antu vya Israeli gwa soko akwe, ¹⁰no vekatumea gwa mughunda wo mufinyanzi, kinya Bwana wahendekie ukhanee.''¹¹Hafo Yesu akaemeka usonge ama Liwali, no Liwali akamuweya, ''Je veve we mgalume wo Wayahudi?'' ¹²Yesu akasucha veve wahanya uyi.'' ¹³Gweso ikhondo newajosintakwa na akuu wo makuhani na anyampaa, inasucha rengeja. Nechu Pilato akamwera, ''Winayategheya mashitaka onge ne ako?'' ¹⁴Gweso inasucha hata ukhani umwe uyi Liwali akaijua mushangao.¹⁵Hafo kene sikukuu aneare desturi ama liwali umurughua mutufwa umwedo newahoanwa no irundo ra antu. ¹⁶Ikhondo reseye a kwina matugwa sugu rina rakwe Baraba.¹⁷Uyi ikhondo neare vakirunda itambemwe, Pilato akawawela, ''Ne anyu nemuseghete kumuru gwere gwa soko anyu?'' Baraba au Yesu nekuetwa Kristo?'' ¹⁸Kwa soko aumanyie uyi vadaha umukwatra kwa soko a huri. ¹⁹Ikhondo neare wikhere kene itumbe rakwe ro hukumu mukhema wakwe akamutuma ukhani no uhanya, utatende intu rengeja muntu uyui neatina ihutwe. Soko nakhaswa ino hata reo kene ndoti gwa soko akwe.''²⁰Uyi akuu va makuhani na anyampaa vamuombea, no Yesu auraghwe. ²¹Liwali akavaweya, ''Ne wefe mkahte a vavee museghete nene nemurekee kene nyenye?'' Vekahanya, ''Baraba.'' ²²Pilato akavaera, ''Nemutendee ntuni Yesu nekutanwa Kristo?'' Vonge vekasucha, ''Msulubishe''²³Mweso akahanya, ''Soko ntuni Ihutie reke newatenda?'' Nyeso vekaendelea uhumbua ndori hata unto ino, msulubishe.'' ²⁴Uyi ikhando Pilato newajuona atudaha utenda regheja, soko badala ayo vurugu neare yaandia, akafunya maje ananawa mekhono akwe usonge a irundo, no akahanya nene ntina ihutwe into a muntu uyui ne antina ihutwe yaravi ayai aghonjo.''²⁵Antu vonge vekahanay, ''Saghami akwe ahendeke unto itu no aghiya vitu.'' ²⁶Uyi akamurughuera Baraba kene veso, gweso akamukhwa makhotia Yesu nomutoa kene veso noenda usulubewa.²⁷Nechu askari wa liwali vekamuhoa Yesu mpaka Praitoria no irundo ra maskari vonge vikamwidekea. ²⁸Vekamuyueya masara akwe no muyecha nkanjo rangi ne khuku. ²⁹Nechu vekatenda taji a maghuya no meka unto aitwe rakwe, no vakamwekea mwanzi kene mukhono wakwe wo kilelo. Vekakhwa magoti usonge akwe no umusotra nohanya, salamu, mutemi, wo Wayahudi?''³⁰No vekamutiera mate, na vekafunya mwanzi nomukhwa ukitwe. ³¹Ikhondo neare weumisotra, vekamuyueya masara akwe no umutongea noenda musulubisha.³²Nevajufuma unji, vekamwona muntu ufuma Krene rina rakwe Simeoni, neare vekamulazimisha uwenda nayo ili adahe uwucha msalaba wakwe. ³³Nevajugheasehemu neetwa Golgota, mana ayo, eneo ro fuvu na kichwa.'' ³⁴Vekamufa siki neechanganyiwe no kisungu, anywe. Nyeso newajumeona, inadaha umenywa.³⁵Ikhondo nevajutendeka vamusulubisha, vekaaghana masara akwe gwa uya khuera kura. ³⁶No vakakikhara no murava. ³⁷Unto a itwe rakwe vakaeka masintaka dhidi akwe neosomeka, uyui ne Yesu, mtemi wo Wayahudi.''³⁸Ahembi vavere vekakhasiywa itamberemwe, umwedo ufande wa kelelo na muya ufande wa kimoho. ³⁹Avoo neare vekara vekamdhihaki vekahingisia metwe awe. ⁴⁰no uhanya, ''Veve ukusegha akulihalifu hekalu na urejenga kene matiku atatu, kiokoe mughonjo, kinya na Mwana wa Mungu, sima fange ufume umusalaba!''⁴¹Kene hali eyeyo akuru va makuhani vekahendeka veumkashifu, itambemwe na aandishi na wazee no uhanya, ⁴²''Arekuokoa vangeja, nyeso atudaha ukiokoa mughonjo, mweso ni mfalume wa Ayahudi, na asimefange umusalaba, ndio kumhuvea.⁴³Aumtumaini Mungu. Reka Mungu amokoe fanui kinya kusegha, kwa soko akahanya,''Nene ne Mwana wa Mungu.'''' ⁴⁴Na avoo anyanganyi vekahendeka veumusulubisha, itambemwe na mweso vekahanya khani yomudhihaki.⁴⁵Fanui ufuma saa amutandatru kuketendeka na kiti ngee onge hadi saa kenda. ⁴⁶Naajughea saa kenda, Yesu akarea gwa ruri neukuu, ''Eloi, Eloi, lama thabakithani?'' Ukiraghe Mungu wane, Mungu wane, kusoko eke wadaha?'' ⁴⁷Ikhondo reseye baadhi awe neare vaemekie hafo vakategheya, vekahanya, 'Kumwetana Eliya.''⁴⁸Mara emwe umwedo akadua nohoa sifongo naumijuya ukiywa kelulu, akameka unto a mute no umufa adahe unywa. ⁴⁹Avoo neavasaghie vakahanya, 'Mureki wimwene, mweki kuone kinya Eliya ujie umokoa.'' ⁵⁰Nechu Yesu akarea kanke gwa ruri ne ukuu akamefunya khoo akwe.⁵¹Rava ipazia ro hekalu rekapasuka sehemu evere ufuma unto hadi fange na fange ekakhakhata na magwe ikatamuka mafaja. ⁵²Makaburi akarughuka na meere atakakati vinge nea veree truo vekafetwa. ⁵³Vekafuma umakaburi baada a ufufuo wakwe, vekahefea mji mtakatifu, na vakakighea na vainge.⁵⁴Uyuo akida na avoo neare vamuravie Yesu vakaona tetemeko na mantu neare akighea, vekakijua wova ino nohanya, 'Tute uyui neare Mwana wa Mungu.'' ⁵⁵Akhema vainge neare vamusambeye Yesu ufuma u Galilaya noumuhudumea vekatendeka hafo veurava ufuma kure. ⁵⁶Mukhate awe neare Mariamu Magdalena Mariamu nyiya wakwe Yakobo na Josephu na nyinya wa nginya wa Zebedayo⁵⁷Neajoghea mpende akaja muntu mughware ufuma Arimthayo, ayo nekuetanwa Yusufu, neare no akateka museywi wama Yesu. ⁵⁸Akaenda kena Pilato no urombo mwere wama Yesu. Necho Pilato akaregheya adahe ufewe.⁵⁹Yusufu akauhoa mwere akautunga gwa a sufi ne safi, ⁶⁰naakamurecha kene kaburi ne rifia rakwe neare urechongie umagwe. Nechu akaviringisha igwe nerikuu rekakunekea mulango wa kaburi na akaenda. ⁶¹Mariamu Magdalena na Mariamu muya neare vehafo vikhee uelekea kaburi.⁶²Itiku ne rifuatae neare rekatendeka itiku ra maandalio akuu va makuhani wa makuhani vekakirunda itambemwe kene Pilato. ⁶³Vekamwera, ''Bwana, kukumbukiwe uyi ikhondo mareghehe nea mufanga akahanya, 'Bada amatiku ataratu ujufetia nanke.' ⁶⁴Uyi ragheya kaburi righojwe salama mpaka matiku atatu. Neti aseywi vakwe vedaha uya umwiva no uhanya kwa antu wafetia ufuma gwa ukuyi no udanganya mwisho ujutendeka uve kuliko uruo wo mwandio.''⁶⁵Pilato akavaera, ''Hori alinzi. Endi mwendotenda hali ausalama kinya mudaha.'' ⁶⁶Uyi vekaenda na utenda kaburi salama, igwe rekagogwa muhuri uvaeka walinzi.

Chapter 28

¹Nechuare mpende itaku ra Sabato yiuva neare roharea uenda itiku ra mwandio ra iwiki, Mariamu Magdalena na Mariamu moya vekaja oreona kaburi. ²Rava akwina itetemeko rikuu gwa soko malaika wama Bwana akasimma urisunta ireo igwe.³Ikeru rakwe akatendeka kinya umeme, na masara akwe akatendeka maeru kinya theluji. ⁴Avoo anyolinda vekahagwa na wova noutendeka kinya akuyi.⁵Uyuo maraika akavakhanea avoo akhema nohanya, ''Mutaoghofe kwasoko nemanyie mumufenja Yesu, neawasulubewa. ⁶Atifo hafai, nyeso wafetia kinya nea wavaghanee. Njii murave mahali neare Bwana uree. ⁷Enda ure mwendovaera aseywi vakwe, wafetia ufuma gwa akuyi, rava votongea Ugalilaya. Kuko ndio mwinjumuona. Rava nene navaera.''⁸Avoo akahema vekahegha hafo ukaburi ure vakatendeka na wova na nkumbu nekuu, na vekadoa uvaera aseywi vakwe. ⁹Rava Yesu akatana anayo nohanya, ''Salamu'' avoo akhema vekaja noumukatra meghuu akwe nanyi vekamwinamea. ¹⁰Nechu Yesu akavaera, ''Mutaoghofe, endi mwendovaera aruna vanyu watongea Ugalilaya. Kuko mwinjumona.¹¹Ikondo avoo akhema neare vinje, rava baadhi alinzi vekaenda umujini noveare akuu va makuhani mantu onge neare akighea. ¹²Makuhani neare vatana na anyampaa urejadili intu arei itambemwe nayo, vekafunya kiasi kekuru kahela kwa avoo askari, ¹³no vaera, ''Vaeri vangeja uyi, aseywi wama Yesu vekaja utiku vakaiva mwere wama Yesu ikhondo sese neare kuree.'¹⁴Mbese taarifa eyei imufikie liwali, sese kumushawishi hovaheyeya nyenye mashaka onge.'' ¹⁵Gwa uyi avoo askari vekaihoa yio hela natenda kinya neare vaseywa. Ukhani urui ukakighea ino kwa Wayahudi na atendekie uyi hata reo.¹⁶Nyeso asava atumwa ikumi na vavere, na umwedo vakaenda Ugalilaya, kene ekeo ketanto neare wavaraghee. ¹⁷Neare vamuona, vekamwabudu. Nyeso vangeja vekuoghofa.¹⁸Yesu akaja kene veso novaera, ''Nafiwe nguu nyonge ungee no ukirunde. ¹⁹Uyi endi mwandovatrenda mataifa onge utendeka aseywi muvatize kwa rina rama tata na rama Mwana no khoo ne Mweru.²⁰Varangei uyahovea mantu onge nenavaragheye, Na ravi, nene nitambemwe na nyenye daima neti mpaka khare a dunia.

Mark

Chapter 1

¹Urui ni mwandyo wa injili amwa Yesu Kristo, Mwana wa ma Matrunda. ²Ninoare ikaandekwa na nabiii Isaya, ''Rava, numutruma mujumbe (mtrumwa wane) usonge ako, umwedu ni ujughakhatya njaa ako. ³Ruri wa muntu niukuria umbugha, '' Medali njea amaghosia, ighori njea ane.''⁴Yohana akaja, areukubatiza umbugha na uhubiri ubatizo kwa musamaha wa amuhutye. ⁵Ngei onge a Yudea na antu vonge Yerusalemu vakaenda kini mwenso. Auviufoatizwa na mwenso u Yordani, viungama mahutye awe. ⁶Yohana are ukuyara masaa la magosi angamea na mukanda wa ndee ukino kokwe, na areukulia ruke wa kihaka.⁷Akahuiri na uhaya, ''Ulifo umwedu ni baada ane newinanguu kuliko nene, na ntina udaho mpawo hunama ufange na utrungua ngohe ya maatru akwe. ⁸Nene ukawabatiza umoje, nyenso mwenso ujuwabisha maji nyenye kwa Mwahu Mweru.''⁹Ikafuma matriku asaya Yesu akaja ufuma u Nazareti o Galilaya, na ubatizwa na Yohana kirambo ro Yorodani. ¹⁰Ikhondo Yesu neare akauka ufuma umaje, akaona irunde rika tramanuka mwari na Mwahu ukusima fange unto kinya nkuwe. ¹¹Na ruri ukafuma kirunde, ''Veve ne mwanane nene kuyanjetre. Nuyanjiswa ino na veve.''¹²Umwedu Mwahu wamumiya umbugha. ¹³Are kumbugha matriku makumi ane, ukusoyo na murughu. Aliwina malimwa na akihakana malaika vakamwariya.¹⁴Fanii inari Yohana wakwawa Yesu akaja u Galilaya akaja ukutranatya ukhani wa ma Matrunda, ¹⁵ukuhanya, ''ikhondo lafika, na utremi wa ma Matrunda wahumbea. Huveyi na kuuyanja ukhani.''¹⁶Naneukukea umpeo airambo, ra u Galilaya kwa sooko akamwona Simoni na Andrea muyandughu wana Simoni vekajyghuta nyavu yao kirambe soko ali avuvi. ¹⁷Yesu akavankanea, ''Njii munsambeye nuvatrende avuvi wantu.'' ¹⁸Na hafo vereka nyavu wamsambiya.¹⁹Wakati Yesu alipotembea umbali kidogo, alimwona Yakobo mwana wa Zebedayo na Yohana ndugu yake; walikuwa kwenye mtumbwi wakitengeneza nyavu. ²⁰Mara aliwaita na wao walimwacha baba yao Zebedayo ndani ya mtumbwi na watumishi waliokodiwa, wakamfuata.²¹Na walipofika Kapernaumu, siku ya Sabato, Yesu aliingia kwenye sinagogi na kufundisha. ²²Walilishangaa fundisho lake, kwa vile alikuwa akiwafundisha kama mtu mabaye ana mamlaka na siyo kama waandishi.²³Wakati huo huo kulikuwa na mtu katika sinagogi lao aliyekuwa na roho mchafu, na alipiga kelele, ²⁴akisema, ''Tuna nini cha kufanya na wewe, Yesu wa Nazareti? Umekuja kutuangamiza? Nakujua unani. Wewe ni Mtakatifu pekee wa Mungu!'' ²⁵Yesu alimkemea pepo na kusema, ''Nyamaza na utoke ndani yake!'' ²⁶Na roho mchafu alimwangusha chini na akatoka kwake wakati akilia kwa sauti ya juu.²⁷Na antu wonge vakasanga, uyi vakakiweya muumwe eyeyi ne ntoni? Ufundisho neifwa nerina mamulaka? Neukwure khanea ifepho ne richafu rumutregheya!'' ²⁸Na nkhani usu mwenso na ikafaghatra kwonge mungee amukoa wo Galilaya.²⁹Na hafo newajufuma unji aisinagogi, vakakakea unyumba omwa Simoni na Andrea vina Yakobo na Yohana. ³⁰Hafo fani yio ne mkhwe wa ma Simoni areurere muwire wa urue, na mara imwedu vamukhanea Yesu habari akwe. ³¹Uyi akaja, wamukatra mukhono, na wamuucha unto; urue wahegha kinemwenso na waandija uvatrumamia.³²Mpende iyeyo ikhondo yua ratrendeka raharia, vakamuretrea mwenso wonge neare vawire, au neare pagawe na mapepo. ³³Ngei onge vakakirunda kamwo mlango. ³⁴Akavaforwa vingi arue na marue mbalimbali na ufunya mapepo minge ila akahitra mapepo uretya kwa sooko vamwije.³⁵Akafetya diu ne nkuu, ikhondo neare kee kityii akahegha akaenda kene kukire akaromba kuko. ³⁶Simoni na wonge neare vikamwe vekamuare are viumufenja. ³⁷Vakamuhanga na vakamunkhanea, ''Kela umwe ukukufenja.''³⁸kavankhanea, ''Kwendi na kunge, unji angee ne efimeje, sooko mudahe utranatrya nakuko no. Ndio sooko nkaja na hafayi.'' ³⁹Akaenda akapyaya Galilaya onge, akatranatrya umasinagogi awe na uyaangera mafepo.⁴⁰Munya magude umwedu akaja kene mwenso, areteku mwinenera, akatrungana na akamukhanea, ''Mwese useghetre, ukudaha untenda netreke ne mweru.'' ⁴¹Akasunteywa na uvai, Yesu akaghora mukhono wakwe na umtrenya, akamukhanea, ''Nufenya, utrendeke umweru.'' ⁴²Mara imwedu magude akahegha, naakatrendwa, mweru.⁴³Yesu akamughiya akamukhanea ne kukuu aende mara emwe, ⁴⁴akamukhanea, ''Manya utrahanye ukhani kene uyuo na utuo, inyenso enda wonde kira ghea kuhani na ufunye dhambihu kwa ajili autakaso neare Musa akaragheya kinya ushuhuda kene venso.''⁴⁵Nyenso akaenda nauandya umunkhanea kila umwe na uninganeya ukhani ino hata Yesu akaremwa kanke ukea umujini kwa uvayi. Na uyi akakikha mahari kene kwetwe (kene kukire) na antu vakaja kene mwenso ufuma kela mahali.

Chapter 2

¹Neariakasuka Kapernaumu baada amatriku makei, ekatrigheywa ariukunkaya. ²Antu vinge ino are vatranie hafo na are kutrie nchanya kanke, hata iyoo akinyamwango, na Yesu akahanya ukhani kene venso.³Na antu vakei vakaja kene mwenso vakamntetra muntu neare wariukie vane arevamu uchiya. ⁴Ikahando neare vakaremwa umuhumbea kwa sooko awinge wa antu, vakaheya mahafa unto hafo keneja wire. Na neare vakatoaleya iboyo, vakasimwa ketrenda neare muntu nehariuke are urere.⁵Newajaumeona imani awe Yesu akamunkhanea muntu neare wariukie, ''Mwanane, mahutye ako wa samehewa.'' ⁶Nyenso andishi akeyi awe neare vinkee hafo vakakioiya unkhoo yawe, ⁷''Ukundaha ure muntu uyuyi uhanya vii? Ukukufuru! Anyu neukudaha uheya mahutye ne Matrunda iyene?''⁸Yesu newajomanya unkhoo akwe nejavireghema onkhoo yawe aghonjo. Akavankanea, ''Asivie nemughema vii unkhoo yanyu? ⁹Rafe ni liooro ino uhanya umuntu newaliukie, ''Mahutye ako arekwa nampa uhanya' Emika, hora ketrenda kaki na wenende?'¹⁰Nyenso viupenjwa umanya ne Mwana wa Maadamu wina udaho woreka mahutye kuuremi, akamunkanea uyuo ne uliukie, ¹¹''Nukunkhanea wewe, 'Uka, hora ndii ako, na wende unkhako.'' ¹²Akaemeka na mara emwe akahora ndii wakwe, na akaenda unji anyumba usonge akie muntu, uyi wonge vakaoghofa na vakamufa Matrunda ukuu, na uhanya ''Kamwe, kutrinadaha kuona intu nerekinya ereyi.''¹³Akaenda kanke upeo airambo, na winge wa antu wakaja kene mwenso, na akavafundisia. ¹⁴Neare ukufya fwaya akamwona Lawi mwana wa Alfayo wikhere kene viuhagweya kotri na akamunkanea, ''Usambiya.'' Naokaemeka na umusambiya.¹⁵Naikhondo Yesu neare ukuhanga malewa unyumba ama Lawi, anyaukusanya kotri vinge na antu ne vinamahutre areviurwa vina Yesu na anafunzi vakwe, kwa sooko arevinge no vakamusambeya. ¹⁶Ikhondo anyakuandeka, neare Mafarisayo, nevaja kuona Yesu ukuya na antu nevinamahutre na anyauhagweya kotri, vakavakhanea anafunzi vakwe, ''Asike neukulya na anyauhagweya kotri na antu nevinamahutre?''¹⁷Ikhondo ne Yesu nakautregheya vii wanankanewa, ''Antu ne vina ufanga umere watriumfenja mughanga, ne antu ne arue viyene ne veumufenja. Ntinaja uitrana anya trutre, lakini antu anyamahutre.''¹⁸Anafunzi va ma Yohana na Mafarisayo areviufunga. Na antu akei vakaja kene mwenso umukhanea, ''Kwa sooko anafunzi va ma Yohana na Mafarisayo viufunga, kwa sooko anafunzi vako vatrufungaa? ¹⁹Yesu akavakhanea, ''Anyakwenda uharusi viundaha ufunga ukhondo ne mughosia wa harusi nekee vikama? Kwa uyi mughosia wa harusi nekee urefo kamona venso vatrindaha ufunga.''²⁰Lakini matriku ajie ikhondo mughosia wa harusi ne ujie uheywa kene venso, na umatriku asaya venso va jofunga. ²¹Kutrie muntu nekutruma kefande nekefya kaisaa kene ilanguja, mbese triuyi keraka kene itanguja na kujotrendeka kutramukie ive.²²Kutrie muntu neukutrendea divai nepya kene ngofa ne ikungue, neatrendeka uyu sivai ejeuyihafua ngofa na vyonge vivere divai na ngofa viuyaghaa. Badala ayo ika divai nepya ungofa nepya.''²³Itriku rasabato Yesu akakea umiaghunda, baadhi na anafunzi vakwe vakaandya uhora makusa angano. ²⁴Mafarisayo vakamukhanea, ''Raava, asike veutrenda intu nerekenyume na sheria itriku la Sabato?''²⁵Akavankanea, ''Muntrinasoma ereo nere katrendwa na Daudi neare winanja mwenso na antu neare wikamo vinawe? ²⁶Ninoakaenda unyumba a Matrunda ikhondo Abiathari neare kuhani ne mukuu na akalwa mukate neare uikiwe usonge - neare kenyume na sheria kene muntu unge ulwa isipokuwa makuhani - na akavafa kanke akeyi waawee neare vekamo vinawe?''²⁷Yesu akahanya, ''Sabato akatrendwa kwa sooko antu, trii anadamu kwa sooko aonto kwa sooko a Sabato. ²⁸Kwa ese, Mwana wa Maadamu ne Mghosia, na hata kene Sabato.''

Chapter 3

¹Na tena aliingia ndani ya sinagogi na mle palikuwa na mtu mwenye mkono uliopooza. ²Baadhi ya watu walikuwa wakimfuatialia kwa ukaribu kuona kama atamponya siku ya Sabato ili kwamba wamshitaki.³Yesu alimwambia mtu mwenye mkono uliopooza, ''Inuka na usimame katikati ya umati huu.'' ⁴Kisha akawaambia watu, ''Je ni halali kutenda tendo jema siku ya Sabato au kutenda yasiyo haki; kuokoa maisha, au kuua?'' Lakini walibaki kimya.⁵Akawaangalia kwa hasira, akihuzunika kwa sababu ya ugumu wa mioyo yao, na akamwambia yule mtu, 'Nyoosha mkono wako.'' Akaunyoosha na Yesu akamponya mkono wake. ⁶Mafarisayo wakaenda nje na mara wakafanya njama pamoja na Maherode dhidi yake ili kumuua.⁷Kisha Yesu, pamoja na wanafunzi wake, walienda baharini, na umati mkubwa wa watu uliwafuata ukitokea Galilaya na Uyahudi ⁸na ufuma Yerusalemu na ufuma Idumaya na usonge a Yorodani na fife a Tiro na Sidoni, idare likuu, nerekatregheya kela intu neare ukutrenda, vakaja kene mwenso.⁹Naakavakhanea anafunzi wakwe utrenda mutubwi unyoyi kwa sooko akwe kwa sooko aidare, kwa sooko vatramtrunyeye. ¹⁰Kwa sooko akaforwa vinge kwa sooko kela muntu neare wina makhaseko are winankumbu aumufikia ili amutenye.¹¹Kwonge ne khoo ne mbee nevakamwona vakagwa ufange usonge akwe na urea, na vakahanya, ''Veve wee Mwana wa ma Matrunda.'' ¹²Akawaraghiya kwa tuntia vatratrenda amanyeke.¹³Akaenda unto a kitranto na akavae trana neare vaseghetre, na vakaenda kene mwenso. ¹⁴Akavahwania ikumi na vavere neakawaitana chumani sooko watrendeke itrambere mwenamwenso na adahe uvatruma utanantya, ¹⁵na utrendeka na mamulaka afunya utrambo. ¹⁶Na okavahuania ikumi na vavere: Simoni, akamfalia ra Petro,¹⁷Yakobo mwana wa Zebedayo, na Yohana na munyandughu wakwe Yakobo, neakefewa lina ra Bonagesi, asava ne vana va ngurumo, ¹⁸na Andrea, Filipo, Bartholomayo, Mathayo, Tomaso, Yakobo mwana wa Alfayo, Thadayo, Simoni Mkananayo, ¹⁹na Yuda Iskariote, ne ujie umuhutiye.²⁰Naakaenda ukhaya, na irunde la antu vakaja itambe remwe kanke, hata vatradahe ulya hata mkate. ²¹Ukwe nevakatregheya habari isee, vakaenda umukwatra, kwani vakahanya, ''Wahara.'' ²²Anyakuandika vakaja ufuma Yerusalemu kahanya, ''Wakatwa na Beelzebuli, ''Na, ''Kwa mutrawala wa utrambo ukufunya untrambo.''²³Yesu akavaitrana kene mwenso na uwakhea kwa mifano namuna kee murugho ukundaha umufunya murugho? ²⁴Mbese utremi ukufaghatra wenso, utremi usu utriudala kuimeka. ²⁵Mbese nyumba eufaghatra nyenso, nyumba esee etriedaha kwemeka.²⁶Mbese murughu aemeke kenyume kakwe mwenso na ufaghatre, atriudaha kwemeka, ukutrendeka wafikea mwisio wakwe. ²⁷Nyenso kutrie hata umwene ukudaha uhefea mungii khaya amuntu munyanguu na kuiva mantu akwe bila umutranga munyanguu tranju, na hafo uhangweye neke refo ukhaya.²⁸Trutre nuvakhanea, mahutre onge avana va antu yusamehewa itrambe remwe na ukufuru nino veutianya (ureghetra). ²⁹Nyenso usuyu neujumukufuru Mwahu Mweru atri usamehewa kamwe, ukutrendeka wina mahutye akhae na khae.'' ³⁰Yesu akahanya ereyi kwa sooko areveuhanya, ''Wina khoo nembe.''³¹Na nyinya wakwe na onyandoghu vakwe vakaja na kuimeka unji. Vakamutruma muntu, umwitrana. ³²Nairombe raantu neare rikhee fife namwenso lakamukhanea, ''Yiu wako na anyandughu vako viunji, na veukufenja veve.''³³Akavasucha, ''Neanyu yiu wane naanyandughu vane?'' ³⁴Akavarava neare vikhee vamufimeye, na akahahanya, ''Rava, avai ne vayuu vyane naanyandughu vane! ³⁵Usuyu neukuyatrenda mafenji ama Matrunda, muntu usuyu ne munyandughu wane, na dada wane na yiu wane.''

Chapter 4

¹Kanke akaandya ufundisia umpeompeo airambo. Na irombe likuu rekakihangweya umufimeya, akakea mungie amutumbwi kirambo, na kirinkaa.Irombe ronge areveumpeo airambo. ²Naakava fundisia mantu minge kwa mefano, naakahanya kene venso kwa mafundisio akwe.³Tregheyi, munyofandea akaenda ufandea. ⁴Neare ukufandea, mbeyu inge ikagwa injea, na nyonyi ikaja ikailya. ⁵Mbeyu ingeja ikagwa umakio, kene are kutrie irongo ne linge. Na ikauma, kwa sooko areitrina irongo neringe.⁶Na yua neraja ufuma ikanyara, na kwa sooko areitrina mirii, ikauma. ⁷Mbeyu inge ikagwa mukhatre amaghuya. Maghuya akakua naiyitrunyeya, na itrina fafa matunda.⁸Mbeyu inge ikagwa kirongo nerija na ufafa matunda ikhondo neyukua na ukiongeya, inge makumi atratru, na inge makumi mutrantatru, na inge ighana.'' ⁹Na akahanya, ''Usuyu ne wina matwe autregheya na atregheye!''¹⁰Yesu neare iyene, ewe neare vefife vinawe naawe ikumi na vavere vakamuweya uhusu mefano. ¹¹Akahanya kene venso, ''Ukhanyu mwafewa siri ya utremi wa ma Matrunda. Lakini kwa owo neveunji nevenji kela intu ne mefano, ¹²sooko nevarava ndio neviihenga, nyenso vatrekengee, nane veutregheya ndio veutregheya, lakini vatreumanya, na triuyu vakikenye na Matrunda are ukuvasamehe.''¹³Na akahanya kene venso, ''Ne mutriumanya mufano uruyi? Mudaha ureumanya mufano ingeja?. ¹⁴Munyo fandea akafandea ukhani. ¹⁵Akeyi awoo nevagwire umpeo anjia ukhani neukafandewa mungii awe. Setani akaja uhora ukhani ne ukafandiwa mungii awe.¹⁶Na akeyi ne awoo nevakafandewa unto aigwe ne vatregheya ukhani, kwarue verefoke kwa kumbo. ¹⁷Na vatrikwetri miri enge umungii yao, lakini rughimeya kwa ikhondo ikufeyi. Halafu tabu na makhaseko nevyaja kwa sooko au khani, mara ukukhangukwa.¹⁸Navangeja neawo nevafandewe umaghuya. Nevatregheya ukhani, ¹⁹nyenso makhaseko akuremi, uregheghe wa ugware na tamaa ya mantu ange ruvahefea na uutrunyeya ukhani, na ruremwa afafa matunda. ²⁰Kuna awe ne vafandewe kirongo nerija. Veutregheya ukhani na kuufokea na ufafa matunda ange makumi atratru, ange makumi matrandatru, ange ighanaremwe.''²¹Yesu akavakhanea, ''Mujoretra traa mungii anyumba na umeeka ufange ankafo, au ufange auree? Ukumere tra mungee na umeeka unto chanja. ²²Kwa sooko kutrie renge nerekifihie neretreje kighea, na kutre siri neetrijie uekwa uchanya. ²³Newatrendeka urefo munyamatwe otregheya, atregheye!''²⁴Akavakhanea, ''Mutrendeke mwahughu kwa ereone muretregheya, kwa sooko kefimo ne mufimea ndio nemujofimewa, na eongeywa kene nyee. ²⁵kwa sooko usuyu neukwetri, ukufokea ino, na uyuo neatrikwetri, ufuma kene mwenso viuhowo na ivyoo neare uvikwetri.''²⁶Na akahanya, ''Utremi wa Mamatrunda ukikwetri na muntu newafandee mbeyu kirongo. ²⁷Nerae warara utriku na ufetya diu, na mbeyu ikafuma naikakuya na mwenso atrimanyie nino yafumie. ²⁸Uremi ukufunya mbeyu nyenso, mwandyo mahua, asambeywa na nsembe, halafu mbeyu ne yakhamaa. ²⁹Na ikhondo ne mbeyu aveya na hafo veutroa meye, kwa sooko matrenanga afika.''³⁰Na akahanya, ''Kuwikweye utrema wa Mamatrunda na into kee, au kutrumea mfano kee kuureghetreya? ³¹Ne kinya mbeyu aharadali, neare ekafande wa nyuye, ukea yonge ya kuuremi. ³²Nareafandewa ukuwa nkuru zaidi ametre onge obustani, na neutrenda masanja makuru, hata nyonyi yakirunde yutrenda irurio yawe kene mpefo akwe.''³³Kwa mefano minge akafundisia na akahanya ukhani kene venso, kwa mwino vakada umanya, ³⁴na atrinahanya vinawe bila mefano. Lakini neare eyene, akavakhanea kela kentu anafunzi vakwe.³⁵Kene itriku resee ikhondo rayuampende mrafika, akahanya kene venso, ''Kwensi ufande wa kavii.'' ³⁶Hafo vakarireka irumbe vakamuhora Yesu, ikhondo resee tayari are ukumungee amutumbi. Metumbi angeja aree kamwe. ³⁷Na nkungu nkuu na iharumbe areekea munge amutumbwi tayari arewakijua.³⁸Lakini Yesu mwenso areukene shtri, urere umwongo. Vakamufetya, vahanya, ''Mwalimu, utrijali sese kukuya?'' ³⁹Akafetya, akakenea nkungu (iharumbe) na akarenkhanea irambo, '''Trendeki mwariuku.'' Nkunu ekahira, naarekukatrendeka kukire ne kukuu.⁴⁰Na akahanya kene venso asike nemuoghofa? Je mutrikwetri imani mukee?'' ⁴¹Vakajua na wona ne kukuu mungee awe na vakakikhanea venso kwa sooko, ''Uyuyi neanyu nkanke kwa sooko hata iharumbe na irambo noemutregheya?''

Chapter 5

¹Vakaja mpala ufande unge wa irambo umukoa wa Gerasi. ²Na ikhondo Yesu neare ukufuma unji amutumbwi, muntu newina khoo ne mbee akaja kene mwenso.³Muntu uyuyi are ukikhaa umbililo. Kuheni umughiya na kutre hata kwa mnyororo. ⁴Areutrungiwe na akatina minyororo. Vikauna nangwa. Kutie na umwe neare winanguu yomusinda.⁵Utriku mumwe are ukumakaburini na umelema, areukurea na kitremanga mwenso na magwe ne makahae. ⁶Newajaumwona Yesu kwa kure, akadura kene mwenso na uhunama unsonge akwe.⁷Akarea kwa ruri ne ukuu, ''Ukufenja nekutrendee ntuni, Yesu, Mwana wa Mamatrunda ne ukunto ino? Nu kuinenera kene Matrunda mwenso, utrantese.'' ⁸Kwa sooko arewamukhanea, ''Mufume muntu uyuyi, veve khoo neachafu.''⁹Na mwenso akamuweya, ''Lina rako anyu?'' Mwenso akahanya,''Lina rane ne Legion, sooko kuvinge.'' ¹⁰Akamwinenea kanke na kanke atravatroe unji amukoa.¹¹Sasa ikundi likuu languma areroreswa unto a umulema, ¹²navoenso vakamwinenela, veuhanga, ''Kutrume unguma kuhefee mungee awe.'' ¹³Uyui akavaruhusu, khoo ne nchafu vakavafuma na ukea mungee anguma, navenso wakadurea ufange akaketranto mpaka kirambo, na ngumba elufu ivee ikanyumughea kirambo.¹⁴Naawe neare vyondema nguma vakadura nauenda ufunya taarifa antuneravahanga mukhatre ange na uremi. Ndio antu vinge vakafuma uenda uona neravafumea. ¹⁵Ndio vakaja kene Yesu na vakaona muntu upagawe na ifefo -- are wina ijesi -- wirinkee ufange, uyechiwe na winaihaa rakwe timamu, na vakaoghafa.¹⁶Awe neare vaona, nearerakeghea kene muntu neare upagawe na ifefo vakavankanea neare rafumea kene muntu na uhusu nguma. ¹⁷Na vakaandya umwinenera vaheghe mukhatre a mukoa wawe.¹⁸Na neare ukuhefea mungee amutumbwi, muntu are upagawe na mafefo akamwinenera kwamba vaende kamo winawe. ¹⁹Nyenso atrina muruhusu, nyenso akamea, ''Enda ukhaya ako na kwantu vako, na uvakhanee newakuteeya Mughosia, na rehema newakufa.'' ²⁰Uyi akaenda na akaandya utangaza mantu makuu ne Yesu newayatrenda kene mwenso u Dekapoli, na kela umwe akasitaajabu.²¹Na ikhondo Yesu akatrambuka kanke ufande ungeja, mungee umutumbwi, irumbe likuureka kihagweya umufimeya, nerae ukumpeo airambo. ²²Na umwendu wa isinagogi, neikuitranwa Yairo, akaja, na akamwona, akagwa umeghuu akwe. ²³Akamwinenera ino na ino, ukuhanya, ''Mucha nene munyuyi wahumbea ukuya. Nukuinenera, njuu no wekee mekhono ako unto akwe eri andahe uhange ufanga na ukikhaa.'' ²⁴Uyi akaenda kamo vinakwe na irumbe likuu lekamusambeya na umutrunyeya fife na umufimeya.²⁵Are kwina mukhema neare ukufumewa nsaghanu akwe areeufuma kwa miakha ikumi na evere. ²⁶Akakhaseka ontosha ufange agha,nga, vinge naakatrumea kera into neare ukwetri. Hata uyi atrinasaidewa lakini badala ayo akazidi utrendeka na hali mbee. ²⁷Akatregheya habari uhusu Yesu. Uyi akaja unyuma akwe ikhondo neare ukuenenda mungee airumbe, namwenso akakwatra isaa rakwe.²⁸Kwa sooko akahanya, ''Nenayakwatra masaa akwetu, nutrendeka nemfufanga.'' ²⁹Newajokwatra,ifuma ransaghani nahia, nanewa, jokitregheya umwiri wakwe kwamba waforwa ufuma.³⁰Na ghafula Yesu akamanya mungee akwe mwenso kwamba nguu yamufuma. Naakakikegeya woni na woni mukhatre airumbe la antu na uweya, ''Meanyu ne wakatra isaa rane?'' ³¹Anafunzi vakwe vakamukhanea, ''Ukengee irumbe la antu na nevakutrunyeye vakufimeye, navee ukuhana. Ne anyu newakwatra?'''' ³²Nyenso Yesu akarava kuni na kuni uona newaretrenda ereyi.³³Munkema, umanyie neratrendeka kene mwenso, akaoghofa na ukhakhatra. Akaja na ugwa fange akwe na umukhanea trutre onyo. ³⁴Akahanya kene mwenso, ''Mucha, imani akoakutrenda utrendeke umufanga. Enda kwa amani na ufowe ufuma kurue wakwe.''³⁵Neare ukureghetya antu vakeyi vakaja ufuma kwa akuu vaaisinagogi, viuhana, ''Mucha, wako wakuyo. Asike uendelea umunkasia mwalimu?''³⁶Lakini Yesu newatregheya asaa neviuyahanya, akamkhanea mukuu wa isinagogi, ''Utraoghofe. Amini uyi.'' ³⁷Atrinamuyanje ya unge, kintongeya vinakwe, ispokuwa Petro, Yakobo, na Yohana, munyandughu wakwe Yakobo. ³⁸Vakaja ukhaya amwa mukuu wa isinagogi mwenso akhaona mukindo, urea kwinge na uomboleza .³⁹Neare wakea ukhaya, akavakhanea, ''Asike ne mumaseghee na sooko ne murea? Mwana atrina kuya waraa.'' ⁴⁰Vakamuleka, lakini mwenso, akavafunya wonge unji, akamuhora tratra wa mwana na yiu naawe neare vekamo vinawe, naakakea mungee kene were mwana.⁴¹Akahora mukhona wa mwana naakamukhanea, ''Talitha koum, ''Kinya neukuhanya, ''Mucha ne munyu, nukukhanea, uka.'' ⁴²Hafo mwana wauka na uenenda kwa sooko are winamiakha ikumi na evere). Na ghafula vakakatwa na mushangao neukuru. ⁴³Akaragheya kwa nguu kwamba kutrie unge neuseghetwe umanya uhusu ureyi. Naakavakhanea vamufe mucha uyuo malewa.

Chapter 6

¹Na akahegha hafo wenda umujini wankawe, na anafunzi vakwe vakamusambeya. ²Sabato neajaufika, akaandya ufundisha ukisinagogi. Antu vinge vakamutregheya na vakasangaywa. Vakahanya, ''Wahanya kufe mafundisho ayayi?'' ''Ne hekima khee eyeyi ne wamefewiwe?'' ''Ukutrenda ure miujiza uyeyi kwa mekhono akwe?'' ³''Je uyuyi trii uyuo selemala, mwana wa ma Mariamu na munyandughu wawe Yakobo, Yose, Yuda na Simioni? Je dada vakwe tree vikikhaa hafa eyeye kamo na see?'' Ne vatrinayanjiswa na Yesu.⁴Yesu akavakhanea, ''Nabii atrikuurya heshima, isipokuwa mkhatre angee akwe na mukhatre anyo ngudhu wakwe na ukhakwe (unyumba akwe.'' ⁵Atrinadaha utrenda miujiza hafo, ila ukuvaekeya mekhono arue vakeyi viufona. ⁶Akashangazwa ino kwa sooko odea uamini kwewekisha akavienendea vijiji ne vifife ne ukufundisha.⁷Akavaetrana awe anafunzi ikumi na vavere akaandya uvatruma vavere vavere. Akavafa mamlaka unto apepo achafu, ⁸na akavaragheya vatrahove intu nevinje ila isipokuwa mwanga uyi. Vatrahore mukate, wala mukoba, wala hela ukibindoni; ⁹nyenso vayae matru, na trii nkanjo ivee.¹⁰Na akavakhanea, ''Nyumba esee ni mwinjeuhefea, ikhali hafo mpaka kene mujohegha. ¹¹Na khaya ngee esee neandea uvakwatya wala uvatregheya, heghi kene venso, kunutri ukungu wa meghuu ayu, etrende ushuuda kene venso.''¹²Na venso vakaenda viutranatrya antu wa tubu naureka mahutre awe. ¹³Vakavajuncha pepo ne wengi, na vakavaira makutra arue na vakafoa.¹⁴Mutremi Herode newajautregheya asa, kwa sooko, lina ra ma Yesu areramanyeka ino. Baadhi vakahanya, ''Yohana mubatizaji wafufuka na kwa sooko esee, eyeye nguu miujiza eutrenda mwino mungee akwe.'' ¹⁵Baadhi awe vakahanya, uyuyi ne Eliya,'' Vange vakahanya, ''Uyuyi ne mughanga, kinya umwendo wa aghanga wa khenge.''¹⁶Lakini Herode newajautregheya uyayi wahanya, ''Yohana, nenamtremie itree wafufuka.'' ¹⁷Maana Herode mwenso akaragheya Yohana akwatre na akamutrunga kigeraza kwa sooko amwa Herode (mukheama wa makaka wakwe Filipo) kwa sooko mwenso areumuroghoe.¹⁸Kwa sooko Yohana akamunkanea Herode, ''Trii kuja umuroghwa mukhema wa munako kaka wako.'' ¹⁹Lakini Herode akaandya umuhura na akaandya ufenja umuuragha, lakini atrinadaha, ²⁰maana Herode are ukumwoghofa Yohana; akamanya ne munya haki muntu mutakatifu, na akamureka salama.Na neare akaendelea umughembeya akahuzuneka ino akavara lakini akayanja umutregheya.²¹Hata neajaufika ikhondo muafa nelajahumbe a itriku rofafwa Herode akavaandarea maafisa vakwe karamu, na makamanda, naakuwo Galilaya. ²²Ndio mucha wa Maherode akahefea na uina unsonge awe, wamufurahisha Herode na aghenyi neare vikhee ikhondo la malewa ampende. Ndio muremi wamukhanea muchakwe, ''Nomba resee neuseghetre nane nukufa.''²³Akamukhanea na uhanya, resee neukunomba nkukufa, hata nusu aungware wa utremi wane.'' ²⁴Akafuma unje akammuweya nyinyo, wakwe.'' Akahanya, tre rama Yohana mubatizaji.'' ²⁵Na mara emwedu akahefea kene mutremi wandya uhanya, ''Nufenja ungagewe mungee a sahani; itwe raina Yohana mubatizaji.''²⁶Mutremi akasikitiswa ino, lakini kwa sooko akirafea kwakwe na kwa sooko aaghenyi, atrinadaho muhitreya irombi rakwe. ²⁷Kwauyi, mutremi akatruma asikare mukatre aalinzi vakwe na uvaragheya vende umuretrea itre rama Yohana. Mulinzi akaenda umutroma itre neare ukuketrungo. ²⁸Akareretre itre rakwe usahani na umufu mucha, na mucha akamufa yiu wakwe. ²⁹Na anafunzi vakwe nevajautregheya asaya, va kaenda uuhora mwere wakwe vaenda uueka ukaburi.³⁰Na metrume, vakakusanyeka (vakatrana) kamo unsonge amwa Yesu, vakamukhanea onge nevakayatrea na uvafundisia. ³¹Na mwenso akavakhanea, ''Njii aghonjo mahali nekwinafaragha na kutruye kwa murda.'' Antu venge areveuja na uhegha, hata vatrina hanga nchanya aulya. ³²Nauyi vanantea umashua vaenda ne kwinafaragha viyene.³³Lakini vakavaona viuhegha na vinge vakavamanya, kwa pamoja vakandoa na meghuu ufuma ngeyonge, navenso vakafika kabla awe. ³⁴Nevajaufika upwani, akaona irumbe likuru akavahurumea, kwa sooko arevaere kinya khoo neitri na mudemi. Nawaandya uvafundisia mantu minge.³⁵Muda newajofika ino, anafunzi vakamujea na umukhanea, ''Hafayi ne mahali kwa faragha na muda waendelea. ³⁶Uvaage vaende unge ya fife na ijiji vaende kighureya malewa.''³⁷Nyenso akavakhanea akahanya, ''Vafi nyenye malewa vakamukjhanea, ''Kudahetre uenda na ughua mekate neinathamani adinari maghana avere na uvafa avayi?'' ³⁸Akavakhanea, ''Mwina mekate enga? Endi mwende urava.'' Nevaja uhanga vamukhanea, ''Mekate etrano na nsamba ivere.''³⁹Akavankanea antu vainkae madare unto amahwa ne matrotru. ⁴⁰Vakavikhecha madare, madare amaghana kwa makumiatrano. ⁴¹Kisha akahora mekate na samaki vavere, naurava kirunde na akamebariki kisha wavafa anafunzi vaeke unsonge ainembe. Na kisha akagawa samaki vavere kwa antu vonge.⁴²Vakalwa vonge hadi vakadaheka. ⁴³Vakahangweya ifande ya mikate neasagha, vikaijua ikafu ikumi na vivere, na ifande vya samaki. ⁴⁴Are aghosia elfu itrano nevakalya mekate.⁴⁵Mara akavankanea vanandee umashua vaende usehemu enge, hadi Bethsaida, ikondo nemwenso ukuvaanga makutano. ⁴⁶Nevaja vahenga, wenda uketrnto uromba. ⁴⁷Nekwajofika yuampende, na mashua awe ikundo resee atrendeka emukhatre airambo, mwenso areiyene unge nenkaku.⁴⁸Naakavaona neveukhaseka ukwa makosia kwa sooko nkungu areevaghiya. Neaja uhumbea diu akavaendea, ukuenenda unto umaje, na akafenja uvafwaya. ⁴⁹Lakini vajaumwona ukwenenda unto amaje, vakahagwa na wova vatrendie muzimu vakakhwa mukindo. ⁵⁰Kwa sooko vakamwona vaijuwa na wova, mara akahanya navenso akavakhanea, ''Mutrendeke ajasiri! Ne nene! Mutrandeke na wova.''⁵¹Akahefea mungee amashua, na nkungu ekareka na venso vakashangaa kamwe. ⁵²Hafo arevatramanya maana aeyeo mekate. Maana mahaawe areinauelewa unyuyi.⁵³Na venso ne vajautrambuka ungambo, vakafika unge a Genesareti mashua ekaemeka. ⁵⁴Nevajaufuma unjii amashua mara vamumanya. ⁵⁵Vakadua utranantya umukoa wonge na vakandya uvaretra arue umachela, kela nevatregheya ujie.⁵⁶Kwonge nevakahefea ukwijiji, au umujini, au unge, vakavaeka aruo umahari kwa sooko, na vakamwinenera avayanjeye ukwatra pindo ra isaa rakwe. Navonge nevakakwatra vakaforwa.

Chapter 7

¹Mafarisayo na baadhi ya aandishi neare vafumee Yerusalemu vakakihangweya umufimeya mwenso.²Navaona baadhi aanafunzi vakwe vakalya mukate kwa mekhono najisi, neetrina oywa. ³(Kwa Mafarisayo na Uyahudi vonge vatrulya mpaka vaoye mikhono awe ija vakwatree utamaduni wa anyampaa. Ikhondo. ⁴Mafarisayo neveusuka kufuma kisoko vyatriulya mpaka vaonge tranjo. Na kunasheria ingeja ne vyeisambeye kamwe, yakuonya ikombe, masukuria mambele, ashaba, na hata matrumbe neeujautrumeka ikhondo ra malewa.)⁵Mafarisayo na andishi vakamuweya Yesu, ''Kwa sooko ke anafunzi vako vatrikikhaa uringana tamaduni ya anyampaa, asike vyeulya mekate vyatrinawie mekhono?''⁶Lakini mwenso akavakhanea, ''Isaya akatabiriya uhusu nyenye anafiki, akaandeka, ant avayi venyeshimu kwa miomo awe, lakini khoo yawe ikurenge na nene. ⁷Veuntendeya neitrina maana, veufundisha sheria ya antu vakuremi kinya mapokeo awe.'⁸Mwarekie sheria ama Matrunda na ukwatrea kwa woro tamaduni antu vakuuremi.'' ⁹Na akahanya kene venso, ''Mwahitra amuri ama Matrunda kwa voro ili kwamba matunzo tamaduni yanyu! ¹⁰Kwa sooko Musa akahanya, ''Muheshimu Tratra wako na yio wako, na mwenso neukuhanya nemave unto amatratra wakwa na nyinyawakwe trutre ukukuya.'¹¹Lakini nuhanya, 'Ne muntu wahanya kene tratra wakwe au yio, ''Musaada wonge nejamufokea ufuma kene nene ne hazina Hekalu,''' (Uyi neuhanya kwamba, ''Efunyiwe kene Matrunda') ¹²Uyi mutriuruhusu utrenda intu lolote kwa sooko ama tratra au yiu wakwe. ¹³Na mumetrenda trutre ama Matrunda nendende na ure tamaduni yanyu. Na mantu minge auyi nemuyatrenda.''¹⁴Akavaetrana na kanke nauvakhanea, ''Muntegheye nene nyenye nyonge, namujelewe. ¹⁵Kutre renge ufuma unji amuntu nekejomuchafua muntu neke uhefea kene mwenso. Nee keo neke umufuma muntu ndio nekemuchafua. ¹⁶(Kwatrea: Mustari uruyi, ''Nemuntu unge wina matrwe au tregheya, na atregheye'' untrofo unakala ya nkaenge).¹⁷Yesu ne akavareka makutano na ukea ukhaya, anafunzi vakwe vakamuweya uhusu mufano usuu. ¹⁸Yesu akahanya, ''Na nyee mukinamanya? Mutri kenge cochote nekemuhefea muntu ketridaha umuchafua, ¹⁹kwa sooko ketriudhaha uenda ukhoo akwe, lakini kyeuhefea unda ukwena keufuma uenda uchoo.'' Kwa mahanyo ayayi Yesu akaatrenda malewa onge maja.²⁰Akahanya, ''Nee kyeo nekyeufuma muntu ndio ne kyemuchafua. ²¹Kwa sooko kyeufuma mungee amuntu, unji akhoo, ufuma umaghemo ne mave, zinaa, wivi, uuragha, ²²uasherati, tamaanembe, kukhonganga, ujamiana, wiru, kasifa, kibala, ufutru. ²³Mahutre ayayi onge ufuma mungee, ndio aywe ne emuchafua muntu.''²⁴Akauka ufuma hafo na uhenga uenda umukoa wa Tiro na Sidoni. Akahefea mungee na atrinasegha muntu unge amanye kuwa are wehafo, lakini itrinadaheka umufiha. ²⁵Lakini ghafla mukema neare wina mwana wakwe wina utrambu, akatregheya habari yakwe, akaja, na akagwa umeghwa akwe. ²⁶Munkema usuyu are Muyunani, kokabila Kifoeniki. Akamwinenera mwenso ajunche utrambu ufuma kene muncha kwe.²⁷Yesu akamukhanea mukhema, ''Vareke angenya valeshwe tranjo, kwa sooko trikuja uhora mukate wa anginya na uvajughutre mbwa.'' ²⁸Lakini mukhema akamunkane na uhanya, ''Ndio Mughosia, na mbwa ufange ameza viurwa mankonko neasanga amalewa, anginya.''²⁹Akamukhanea, ''Kwa sooko wahanya uyi wehuru uenda. Utrambu wahegha kene muncha ko.'' ³⁰Mukhema akasuka unkakwe na akamuhanga munchakwe urere kuuree, na utrambu are wahegha.³¹Yesu akafuma kanke umukoa wa Tiro na ukera Sidoni na kengea ukirambo ro Galilaya mpaka Dikapolisi. ³²Navakamuretra muntu neare atriutregheya naareatridaha ureghetra ija wakamwanene ra Yesu aeke mikhono unto akwe.³³Akamufunya unji aa akaenda anayaa wakwe umatrwe akakwe newajatrya matre, akatrenya ureme wakwe. ³⁴Akavara unto kirunde, akaehea na umukhanea, ''Efata,'' Esee neuhanya, ''Rughuka!'' ³⁵Na ikhondo erero matrwa arughuka, na neare keughiya ureme kekakuwangwa na akadaha ureghetra ija.³⁶Akavaghiya vatramukhanea muntu unge.Lakini nina akavaamuru vatrahange ndio nino vakatranya nkani isii kwa winge. ³⁷Hakika vakasangazwa, na uhanya, ''Watrenda kela intu ija. Hata watrenda anadea utregheya vatregheye na mahuhu wareghetre.''

Chapter 8

¹Mukhatre amatruku asaa arekuina irumbe likuu na arevatrikwetri malewa, Yesu akavaetrana anafunzi vakwe akavankanea, ²''Nuhurumea irumbe ereyi, vaendelea utrendeka na nee kwa matriku atratru na vatrikwetri malewa. ³Nenavafaghafria vasuke umakhaya awe bila ulya veudaha uzimea munjea kwa njaa. Na akeyi vawe vafumie kurengi ino.'' ⁴Anafunzi wakwe vakamusucha, ''Kuhange kufeyi mekate odaha uvalesia antu avai ufuma kineo ereyi nerarekiwe?''⁵Akavaweya, ''Mwina ifande inga ya mekate?'' Vahanya, ''Isaba.'' ⁶Akavankanea irumbe viakhae ufange. Akahoa mekate mufunkatre akamukumajua matrunda, na umeunanga. Akavafa anafunzi vakwe vaeke usonge awe, na mwenso vavika unsonge airumbe.⁷Pia arevinansomba vanyui vakeyi, na baada aushukuru, avaamuru anafunzi wakwe avaanganie kii pia. ⁸Vakalya na vakaniganea. Navakahangwaya ifande neyasagha, ikafu nenkuu mufunkatre. ⁹Vakahumbea antu elfu nne. Akavareka vaenda. ¹⁰Mara akahefea umashua na anafunzi wakwe, na vakaenda kene ukanda wa Dalmanuta.¹¹Kisha Mafarisayo vakafuma unje uandya kikunguma vinawe. Aveufenjwa avafe ishara ufuma kirunde, womusoya. ¹²Akaghema ukho akwe akahanya, ''Kwa sooko mpafo iyi ya fanii yufenja ishara? Nuvakhanea nyenye trutre, kutrie ishara ne efunywa kwa mpafo iyi.'' ¹³Kisha akavareka, akahefea munge amashua, kanke, akahegha uenda ufande unge.¹⁴Ikhondo resee anafunzi vakavitra uhora mekate. Are vatrikwetri na mekate zaidi akefande kemwedu ne keumashua. ¹⁵Akavakharefea nauhanya, mutrendeke nayona mukirunde na nsasu a Mafarisayo na nsasu ama Herode.¹⁶Anafunzi vakakikhanea venso kwa venso, ''Kwa sooko kutrikwetri mekate.'' ¹⁷Yesu akaremanya ereyi, naakavankanea, ''Kwa sooko mukikhanea uhusu kutrikwetri mekate? Mutrinamanya mukee? Mtriimanye? Khoo yanyu yaja mpufu?¹⁸Mwina miho? Mutrikengee? Mwina matwe mutritregheye? Mutriukumbukwa? ¹⁹Neare nkaaghanea mekate etrano kwa antu elufu itrano, mukahora ikafu inga neijue ifande ya mekate?'' Vakamukhanea, ''Ikumi na vivere.''²⁰''Na neare nkaaghania mekate kwa antu elufu ene, mukahora ikafu inga?'' ²¹Vakahanya, ''Mutrantatru, ''Akavakhanea, ''Kee kutrimanyie?''²²Vakaja Bethsaida. Antu asava vakamuretra kene Yesu muntu mufoku na vakamwinenera Yesu atre amutrenye. ²³Yesu akamukwatra kwa mukhono uyu mufoku, na umwongoza unji a kyejiji. Akatria matre unto amiho akwe na ughora mekhono akwe unto akwe, akamuweya, ''Ukengee renge?''²⁴Akarava unto akahanya, ''Muona antu veonekana kinya metre ekwenenda.'' ²⁵Ndio akaghora kanke mekhono akwe unto amiho akwe, muntu usuyu akamghua miho akwe, akaona kanke, naakaona kela ino ija. ²⁶Yesu akamureka aende ukhaya naakamukhanea, Utraefee umujini.''²⁷Yesu akahegha na anafunzi vakwe uenda uvijiji vyo Kaiseria ya Filipi. Neare viumunjea akavaweya anafunzi, ''Antu veuhanya nene ne anyu?'' ²⁸Vakasucha vakahanya, ''Yohana mubatizaji. Vange viuhanya, ''Eliya' na vange, ''Umwedu va Aghanga.''²⁹Akavaweya, ''Lakini nyenye muhanya nene neanyu?'' Petro akamunkanea, ''Veve ne Kristo.'' ³⁰Yesu akavaghiya vatramukhanee muntu unge uhusu Mwenso.³¹Akaandya uvafundisia kuwa Mwana wa Maadamu lazima ateseke kwa amntu mine, na ukuhitwa na ankuu vamakuhani vakuu, na andishi, na atauwa na baada amatriku atratru ukufufuka. ³²Akahanya ayayi uwazi. Ndio Fetro akamuhora umpeo akaandya umwangera.³³Lakini Yesu akakikengeya na uvarava anafunzi vakwe na akamwangera Fetro na umukhanea, ''Kea unyuma ane muroghu! Utrulwa mantu ama Matrunda, isipokuwa mantu antu.'' ³⁴Kisha akareetrana iromba na anafunzi vakwe kamo na uvankanea, ''Mbese kwina muntu ukufenja unsa mbeya akuwe musalaba wakwe ansambeya.³⁵Kwa sooko unge ne ukufenja uyakhomoa maisha akwe ukuyayaghaya, na unge ne ukuyayagha maisha akwe kwa sooko ane na kwa sooko ainjili, ukuyakhomoa. ³⁶Emuareya ntuni muntu, uhanga uremi wonge, na kisha uhanga hasara amaisha akwe? ³⁷Muntu akudaha ufunya nturia, badala amaisha akwe?³⁸Usuyu ne uknyonea minyaa na khani yane mukhatre aufafo urui wa azinzi na ufafo waanya mahutrye, Mwana wa Maadamu ukumwonea menyaa ne kuwaja mukhate a utremi wa matratra wakwe kamo na malaika ne veeru.

Chapter 9

¹Na akahanya kene venso, ''Trutre nuhanya kuna vange vanyu kuna antu neveemekie hafo vatriuonja nkuya nekee vakinauona utremi wa mamatrunda ujiie kwa nguu.'' ²Na mukhatre amatriku mutrantatru Yesu akavahoro Fetro, Yakobo na Yohana kamo na mwenso ukentronto, viyene. Ndio akaandya ufenenguka unzonge awe. ³Masaa akwe andyo afempena ino meru kuliko munyakuerwa unge kuuremi.⁴Ndipo Eliya vina Musa vakafumea unsonge awe areveureghetrya vina Yesu. ⁵Fetro akasueha akamukhanea Yesu, ''Mwalimu, ne itratru, kemwedu kwa sooko ako, kemwendu kwa sooko ama Musa na kenge ja kwa sooko ama Eliya.'' ⁶(Kwa sooko atrinamanya ntuni auhanya, vakaoghofa ino.)⁷Langu likalafumea na uvakunekea. Ndipo sauti afuma umalangu ekahanya, ''Uyuyi ne mwanane nene muyanjetre. Mutregheyi mwenso.'' ⁸Ghafla, neare varavie, vatrina mwona unge kamo vinawe, isipokuwa Yesu iyene.⁹Neare veusima ufuma uketranto, akavakhanea udeomukhanea muntu unge uywe onge nevayaona, mpaka mwana wa maadamu nekowafufuka ufuma kwa akuyi. ¹⁰Ndipo vakatunza maragheyo venso aghonjo. Lakini vakakiweya venso kwa venso ne ntuni maana ayo ''ufufuriwa ufuma kwa akuyi''¹¹Vakamuweya Yesu, ''Asike aandishi veuhanya lazima Eliya aje tranjo?'' ¹²Akavakhanea, tretre Eliya ujie tranjo ukhomoa mantu onge. Kwa sooke iandekiwe Mwana wa Adamu lazima ahange makhaseko na ahorwa? ¹³Lakini nuhanya kene nyenye Eliya katrewajie, na vakamutrenda nino vaseghetre, kinya nino maandeko ninoe, uhanya uhusu mwenso.''¹⁴Nanevajausuka kwa anafunzi wakaona idare mulikuu revafimeye na Mafarisayo arevekikongoma vinawe. ¹⁵Na hafo nevajaumwona, idare ronge likashangaa na umudurea na umuramucha. ¹⁶Akavaweya anafunzi vakwe, ''Mukikungoma ntuni mwinawe?''¹⁷Umwedu wawe mukhatre aidare akamusucha, ''Mwalimu, namutretra mwanane kene veve, wina utrambu neukumtenda atradahe ureghetya, ¹⁸na ukumutrenda saukukhatre na umukhwe ya ufanye, na ufuma mafumbu na utraghuna mino na kumagha. Navaromba anafunzi vako unya utrambu, lakini vatrinadaha. ¹⁹Akavasucha, ''Ufafo ne utriamini, nekikhaa na nyenye kupote ikhondo kee? Nuvaghevanyee mpaka nanare? Mretri kene nene.''²⁰Vakamretra mwanakwe. Khoo nembe neajaumwona Yesu, ghafla ekamtenda wandya ukhakhatra. Muhumba akagwa fange na ufunya ifomboi umomo. ²¹Yesu akamwenya tratra wakwe, ''Are ukuhali eyeyi ufuma ikhondo ke?'' Tratra akahanya, ''Ufuma unginya. ²²Mara enge ukugwa umotro na umaje, na usoya umuuragha. Mbese ukudaha utrenda renge kuhulumee na kusaidiee.''²³Yesu akamukhanea, ''Mbese wetayari? Kela into rudaheka kene uyoo neuamini, neukuhuvea.'' ²⁴Ghafla tratra wa mwana akarea na uhanya, ''Naamini nahuvea njareyi udeohuka kwane.'' ²⁵Ikhondo Yesu newajauona idare rudorea kene venso, akamwangera khoo nenchafu na uhanya, ''Veve khoo ne bubu na kyeziwi,, nukuraheya umureke, utrahefee kene mwenso kanke.''²⁶akarea kwa nguu na umukhasia mwana akhoo akamufuma. Mwana akaonekana kinya ne ukure, Ndio vinge vakahanya, ''Wakuya,'' ²⁷Lakini Yesu akamuhora kwa mukhono akamuucha, na mwana akaemeka.²⁸Ikhondo Yesu akahefea mungee, anafunzi vakwe vakamuweya umpeo, ''Kwa sooko kutrinadaha umufunya?'' ²⁹Akavakhanea, ''Kwa namuna eyeyi atriufuma isipokuwa kwa marombi.''³⁰Vakafuma hafo na ukera Galilaya. Atrinafenja muntu unge amanye kene vere, ³¹Kwa sooko areukufu anafunzi vakwe. Akavakhanea, ''Mwana wa Adamu ukufichwa umekhono a antu, na veumuuragha. Newatrendeka wakuya baada amotriku atratru ukufufuka kanke.'' ³²Lakini vatrinaelewa maelezo asaya, navakaoghofa umuweya.³³Ndio vafika u Kaperinaumu. Ikhondo neare ukumunge anyumba akavaweya,''Jamujadili ntuni munjia?'' ³⁴Lakini arevakire twee. Sooko are veubishana munjia anyu neujotrendeka mukuru eno. ³⁵Akaa ufange akavaetrana ikumi na vavere kamo na akareghetya nayo, ''Mbese unge ukufenja atrendeke wa mandyo, lazima atrendeke wina mwisho na matrumami wa venge.''³⁶Akamuhora mwana munyui akamwika mukhatre awe. Akamuhora mukhatre a mikhoo akwe, akahanya, ³⁷''Usuyu newamukwatya mwana kinyauyuyi kwa rina rane, pia wakwatya nene, muntu wakwatya, atriukwatya nenen uyi, lakini na uyuo newantuma.''³⁸Yohana akamukhanea, ''Mwalimu kukamwona muntu ufunya utrambo kwa rina rako na kukamughiya, kwa sooko atriukusambeya.'' ³⁹Lakini Yesu akahanya, ''Mutramughiye, kwa sooko kutrie neujutrenda muimone ukuu kwa rina rane na ndipo amitre ahange ukhani ne uve kene nene.⁴⁰usuyu neatrikemume nase ukuufande witru. ⁴¹Usuyu newakufa kekombe kamaje onywa kwa sooko wina Kristo, trutre nuvakhanea, atriuyaghaya thawabu akwe.⁴²Usuyu ne kuvaruangeya avanyi ne anyui neveusambeye nene, iutrendeka ija kene mwenso utrugewa igwe la usiera unkingo na ujughurwa kirambo. ⁴³Nembese mukhono wako ukukuhutya utreme. Ne bahu uhefea kuufanga utrikwetri mukhono kuliko uhefea uhukumu newi na mikhono onge umukhatre amoto ''neutriulima.'' ⁴⁴(Kwatri" Mistari eyeyi, ''Mahali kene semempa vatriukuya na matro ne utriurima.'' Utrifo unakala ya khare).⁴⁵Kinya munguu wako wakuhutreya, utreme. Neija kene veve uhefea kuufanga ne wekerema, kuliko ujughutre uhukumu na meghuu evere. ⁴⁶(Zingatia: Kwatrea, ''Mustari uruyi, kene semempa vatriukuya na maotro ne utriudaha urima ''Utrifo unakala ya khae).⁴⁷Mwese riho lako rekuhutreya lerutre. Nekuja kene veve uhefea kuutremi wa mema trunda wina riho remwedu, kuliko ne wina miho avere na uyughutwa ukuzimu. ⁴⁸Kene kwina semempa nevatriukuya, na kene motro ne utriurima.⁴⁹Kwa sooko kela umwe ukukhoreywa na motro. ⁵⁰Munyu ne uja, mbese munyu uyaghaye lombe ayo, ukumetrendaure etrendeke na lombe ayo kanke? Mutrendeke mwina munyu mukhatre anyu nyenye na mutrendeke na amani kwa kela umwe.''

Chapter 10

¹Yesu akahegha eneo resee na akaenda umukoa wa Uyahudi na eneo ra usonge amongo wo Yorodani, na makutano vakamusambeya kanke.Akavafundisha kanke, kinya nino are kawaida akwe utrenda. ²Na Mafarisayo vakaja umusoya na umuweya, ''Ne kuja kwa mughosia ukireka na mukhema wakwe?'' ³Yesu akavansuncha, ''Musa akavaamuru ntoni vakahanyo?'' ⁴Musa akayanja uandeka chetri kakireka na umujuncha mkrema.''⁵''Ne kwa sooko akhoo yanyu nenkaku ndio maana akavaandekea sheria eyeyi, ''Yesu akavakhanea, ⁶''Lakini ufuma umwandyo wotrundwa, ''Matrunda akavatrunda mughosia na mukhema.'⁷Kwa sooko eyeyi mughsia ukumureka tratra wakwena uyi wakwe na vikisambeya vina mukhema wakwe, ⁸na vasaa ne vavere veutrendeka mwere umwedo; kwa sooko trivavere kanke, bali mwere umwedo. ⁹Kwa uyi newake trungie unganisha Matrunda, mwandamu ataketrungue.''¹⁰Neare vemunge anyumba, anafunzi vakwe vamuweya kanke ukera ereye ¹¹Akavakhanea, ''Usuyu neukumureka mukhema wakwe na mughosia wakwe na umuogho mukhema ungo ukutrenda uzinzi zaidi akwe. ¹²Mukhema na mwenso ne wamureka mughosia wakwe na uroghowa na mughosia unge, ukutrenda uzinzi.''¹³Na vakamuretrea anginya ne anyui avatrenye, lakini anafunzi vakavaangera. ¹⁴Lakini Yesu newamanya resee, atrinayanjishwa na rese akavankanea, ''Vikhanea anginya neanyunyi vaje kene nene, mutravaghiye, kwa sooko nevekinya avayi utrem i wa kirunde ne wawe.¹⁵Trutre nuvakhanea, usuyu newadea ufokea utremi wa Matrunda kinya mwanane munyuyi trutre atriukyea kuutremi wa Matrunda. ¹⁶Naakavahara vana umekhono akwe akavabariki akavaekeya mekhono akwe unto awe.¹⁷Na neare waandya muhinjo wakwe muntu umwedu akamudurea na akatrungama unsonge akwe, akamuweye, ''Mwalimu Mwema, netrende ntuni nedahe uhefea kuufanga wa khae?'' ¹⁸Na Yesu akahanya, ''Asike neukunyentena mwema? Kutrie ne mwema ila Matrunda uyene. ¹⁹Uimanyie amuri:' Utrauraghe, utrazini, utraive, utrahanye, uregheghe, utrakhongange, muheshimu tratra wina yiu wako.''²⁰Muntu uyua akahanya, ''Mwalimu, ayayi ange nayakwatree ufuma nemubaranda.'' ²¹Yesu akamurava na umuyanja. Akamukhana, ''Nkefewe na intu remwedu, ukufenjwa urinja onge neuyakwetri uvafe utruki, na ukutrendeka wina hazina kirunde. Ndio uje unsambeye.'' ²²Lakini akakata tamaa kwa sooko mahanyo asaya, akahegha kunuwina uvai, kwa sooko aremugware.²³Yesu akarava mpande yonge na uvakhanea anafunzi vakwe, ne jinsi ke mwino kukakukwa mugware uhefea kuutremi wa Mamatrunda! ²⁴Anafunzi vakashangazwa na nkani isei. Lakini Yesu akavakhanea kanke, vana, nejinsike ninokukaku uhefea kuutremi wa Mamatrenda! ²⁵Nekwaro ngamea uhefea kihoyo rasindano, kuliko muntu ne mugware uhefea kuutremi wa Mamatrenda.''²⁶Vakashangazwa ino na vakakikhanea, ''Uyi anyu ne ukukhomwowa'' ²⁷Yesu akavarava na uhanya, ''Kene binadamu etri udaheka, lakini trikene Matrunda. Kwa sooko kene Matrunda onge idaheka.'' ²⁸''Fetro akaandya ureghetya vinakwe, ''Rava kwareka onge nakwasambeya.''²⁹Yesu akahanya, ''Trutre nuvakhanea nyenye, kutrie ne akareka nyumba au munakwe wa keghosia, au wakekhema, au yiu au tratra au vana, au fenge, kwa sooko ane, au kwa sooko ainjili, ³⁰ne atriufokea mara ighana zaidi afanoi hafai kouremi, nyumba, munako wa keghosi, munakowa kekhema, yiu, vana, na fange, kwa makhaseko, na uremi neujie, ufanga wa khae. ³¹Lakini vinge ne vamwandyo veutrendeka va mwisho na vamwisho vetrendeka vyandyo.''³²Neare vemunjea uenda Yerusalemu, Yesu areuva thongere unsonge awe. Anafunzi vakashangaa, nawe neare vavasambeye unyuma awe, vakaoghofa. Ndipo Yesu akavafunya umpeo awe ikumi na vavere na akaandya uvakhanea unywee ne ajomufumea fifeyi: ³³''Rava kwinje mpaka Yerusalemu, na Mwana wa Adamu ukufichwa umakuhani ne vakuru na andishi veumuhukumu akuye na veumufunya kwantu vya Uremi. ³⁴Veumudhihaki, veumutryera matre, veumukhwa na mwanga, na veumuuragha, lakini baada amatriku atratru ukufufuka.''³⁵Yakobo na Yohana, wa Zebedayo, vakaja kene mwenso na uhanya, ''Mwalimu, kukufenja ukutrendeye resee ne kukuromba.'' ³⁶Akavakhanea, ''Akavakhanea, ni vatrendeye ntuni?'' ³⁷Vakahanya, ''Kuruhusu kuukhae kwinanyu kuutukufu wako, ungeja umukhono wako wakelelo na ungeja umukhono wako wakemoho.''³⁸Lakini Yesu akavasucha, ''Mtrimanyie ne mureromba. Mudaha ukenywea kekombe nenukenywea au ustahili ubatizo nenejobatizwa?'' ³⁹Vakamukhonea, ''Kundaha'' Yesu akavakhanea, ''Kekombe nenejokenwea, mukyenyea. Na ubatizo ne nabatiiwa, muughemeya mustahimili. ⁴⁰Lakini neujekikhaa mukhono wane wakyelelo au wakyemoho trinene wofunya, lakini ne kwawene vanevaandarewa.''⁴¹Awe anafunzi vangeja ikumi ne vajautregheya ayayi, vakaandyi uvahura Yakobo na Yohana. ⁴²Yesu akavaetrana kene mwenso na uhanya, ''Mumanyie awe neveughemwa kuwa atrawala va antu va uremi veuwavatrawala, na antu vawe nevamanyekie veuvaraghea mamulaka unto awe.''⁴³Lakini etriseghetre utrendeka vii mukhate anyu, usuyu neukutrendeka mukuu mukhate anyu lazima avatrumekee, ⁴⁴na usuyu ne ukutrendeka wa mwandyo mukhatre anyu lazima atrendeke mutrugwa wa vonge. ⁴⁵Kwa sooko Mwana wa Adamu atrinaja utrumekewa bali utrumeka, na uyafunya maisha akwe atrandeke fidia kwa vinge.''⁴⁶Vakaja Yeriko. Neare veuhegha Yeriko na anafunzi vakwe na idare likuru, mwana wa Timayo, Batimayo, mufoku munyoromba, akakikhaa umpeo abarabara ifanda. ⁴⁷Newajotregheya ne Yesu Munazareti, akaandya ukhwa mukindo na uhanya, ''Yesu, Mwana wa Daudi, ngurumea!'' ⁴⁸Venge vakamwangera uyuo mufoku, veumukhanea kira. Lakini akarea kwa ruri ino. Mwana wa ma Daudi ngurumea!''⁴⁹Yesu akaemeka na uhanya aetranwe. Vakamwetrana uyuo mufoku, vakahanya, ''Muhomi! Uka! Yesu akukuetrana.'' ⁵⁰Akarejughutra umpeo ikotri rakwe, akadua ino, na uja kene Yesu.⁵¹Yesu akamusucha na uhanya, ''Ukufenja nekutrendee ntuni?'' Uyuo mughosia ne mufoku akamusucha, ''Mwalimu, nyfenja uona.'' ⁵²Yesu akamukhanea, ''Enda. Imani akoo akuforia.'' Hafo miho akwe akaone na akamusambeya Yesu ubabaa.

Chapter 11

¹Ikhondo rese neare vakaja Yerusalemu, ne vajauvea Besthfage na Bethania, uketranto ko mizeituni, Yesu akavatruma vavere mukhatrea aanafunzi vakwe, ²na akavakhanea, ''Endi ukejiji ne kekabili anie nase. Nanemwahefehafo, mumuhanga mwandogwe ne akinanantewa. Mutrugweli na mumuretre kene nee. ³Na mbese unge avakhanee, ''Kwa sooko mutrenda vii?'' Mfenjwa uhanya, ''Mughosia ukumufenja na fifiyi ukumuscha hafai.''⁴Vakaenda na umuhanga mwandoghwe utrungiwe unji akenyamwango umutroa ne wemwali na vakamurughwer mwndoghwe. ⁵Na antu vakeyi arevaemekie hafo na uvakhanea, ''Mutrunda ntuni, umurughwera mwandghwe usuyu?'' ⁶Vakavakhanea kinya Yesu neakhankanea, na antu vakavareka vaende.⁷Anafunzi vavere vakamuretra mwandoghwe kene Yesu na vakatrandeka masaa awe unto akwe sooko Yesu adahe unantea. ⁸Antu vinge vakatrendeka masaa awe kifanda, na vangeja vakatrandeka masanja neare yatrema umeghunda. ⁹Awe ne vakaenda unsonge akwe naawe neare vamusambeye vakakhwa mukindo, ''Hosana! Ubarikyewe neujie kwa rina ra Mugosia. ¹⁰Ubarikyewa utremi neujie wa matratra witru Daudi! Hosana kwa uyuo ne ukunto''¹¹Ndipo Yesu wahefea Yerusalemu na uenda uhekalu na akarava kyela intu. Fanii, ikhondo areraenda, akaenda Bethania kamo nawe ikumi na vavere. ¹²Itriku neare resambeye, ikhondo neare vausuka ufuma Bethania arevinanjaa.¹³Naakhaona mutre wa mutini neare winamatrutru kwa kure, akaenda urava mbese ukudaha uhanga intu unto ayo. Na ikhondo ne are akaenda kene usuyu, atrina hanga renge isipokuwa matrutru, kwa sooko are trikhondo ra mutini. ¹⁴Akaukhanea, ''Kutrie unge neujulwa itunda ufuma kene veve akanke.'' Na anafunzi vakwe vakatregheya.¹⁵Vakaja Yerusalemu, na mwenso akahefea uhekalu na uandya uvafunya unji anaughunya na anyaughua mungee ahekalu. Akaisunteya meza yaanya ufeora fedhana matrumbeawe neare veughurwa nkuwe. ¹⁶Atrina muyanjeya naumwe uhora renge uhekalu neare rudaha ughurwa.¹⁷Akavafundishiana uhanya, ''Je etrandekiwe, nyumba ane atranwa nyumba, asala kwa uremi wonge?' Lakini mwamitrenda ifango ra anyanganyi.'' ¹⁸Makuhani ne akuu na andishi vakatregheya nino akahanya, na venso vakafenja njia omu aumati ukashangazwana mafundisio akwe. ¹⁹Na muuikhondo ne yuampende neajofika va kahegha umujini.²⁰Neare veuenenda ndio, vakauona mutre wa mutrini uumie mpaka umiiri ayo. ²¹Fetro akakumbukwa na kusema, ''Rabi! Rava, mutriwa mutrini neare waulani wauma.''²²Yesu akavasucha, ''Mutrendeke mwina imani kene Matrunda. ²³Amini nuvakhanea kila neukukyekhanea kitratro ekei, 'Hegha wende ukijughutra mughonjo kirambo, 'Na mbese atrina wova ukhoo akwe lakini uamini newalihara ruduiya, uyi ndio Matrunda nina ukutrenda.²⁴Kwauyi nuvakhanea: kila intu nemuromba na uweya kwa sooko akwe, muamini kwamba mwafokea, navisivi vyatrendeka vyanyu. ²⁵Ikhondo nemwemeka na uromba, mufenjwa musomehe onge nemukwetri kene unge, kwa sooko Tratra wanyu neukirunde avasamehe nanyee mahutrye anyu kwatrea musitari urui. ²⁶Lakini nemwadea usamehe, na Tratra wanyu wakiru atriuvasamehe mahutrye anyu'' mutrifo umartu akhae).²⁷Vakaja Yerusalemu na kanke. Na Yesu neareukuenenda kihekalu, mokuhani neakuru, naandishi na anyampaa vakaja kene mwenso. ²⁸Vakamukhanea, ''Kwa mamulaka ke neukutrenda mantu ayayi?'' Na nianyu ne wakufa mamulaka atrenda ayayi?''²⁹Yesu akavankanea, ''Nuvawiya ukhani umwedu. Nkanea nanene nuvankanea kwa mamulaka kenenutrenda mantu ayayi. ³⁰Je, ubatizo wa ma Yohana ufumie kirunde na mpa ufumie kwa anadamu? Nsuchi.''³¹Vakakiweya ukhoo yawe na kremwa na uhanya, ufuma kirunde,'Ukuhanya, ''Askye nemutrina muhuvia?' ³²Lakini nekwahanya, ''Ufuma kwa anadamu,'...'' vakavaoghofa antu, kwa sooko vonge vashirikiana kwamba Yohana are Mughanga. ³³Ndio vakamusucha Yesu na uhanya, ''Kutrimanyie. Ndio Yesu mamulaka ke nenkuyatrenda mantu ayayi.

Chapter 12

¹Kisha Yesu akaandya uvafundisha kwa mefano. Na akahanya, ''Muntu akafandea mughunda wa mezabibu, akarefimeya ikira, na akahemba ikhombo rosiera muvinyo. Akajenga munara na akaefangisia mughunda wa mezabibu kwa anyaurema mughunda wa mezabibu. ²Kisha akaenda muhinjo wa kurange. Ikhondo nerajofika, akamutruma mutrumwa wa onyerema mezabibu ufokea ufuma kwa baazi amatrunda omughunda wa mezabibu. ³Lakini vakamukwatra, vakamukhwa na umojucha bila into.⁴Ukamutruma ukhawe mutumishi ungeja, vakamuvaria kutri na umutrendeo mantu amenyea. ⁵Wasuka wamutruma ungeja, na uyuyi umwedu vamuuragha. Vakavatrendea vangeja vinge mantu kinya ayayo ayayo, veuvakhwa na vangeuvauragha.⁶Are akee na muntu umwe zaidi amutruma mwana nenemuyanjetre. Mare winamuntu umwedu zaidi womutruma, mwanane uyanjetrwe. Neare winamwisho netrumwa ukhawe. Akahanya, ''Viumuheshimu mwanane.'' ⁷Lakini anyaufanga vakakikhanea venso kwa venso, ''Uyuyi ndio muhithi. Nji na kumuuragha, na ulithi ukutrendeka witru.''⁸Vakamukunguseya, vakamuurugha vamujoghutra unji amughunda wa mezabibu. ⁹Kwauyi, Je! Ukutrenda ntuni munyohoa mughunda wa mezabibuujie uvakunua anyaurema mezabibu ujuaghane mughunda wa mezabibu kuvange.¹⁰Mutrinahanga usomaiandeko ereyi?'' Igwe neare anyaujenga vakarehitra, ratrendeka igwe ro mpeo. ¹¹Ereyi rafumie kene Mughosia, na raajabu umiho itru.'' ¹²Vakafenja vamukwatre Yesu, lakini vakavatreja anyotrana, kwani vakamanya kuwa akareghetya mufano usuu sooko awe. Uyi vamureka vaenda neafu.¹³Vasuka vavatruma baadhi amafarisayo na maherodia kene mwenso umtregha kwa nkani. ¹⁴Nevajika, vamukhanea, ''Mwalimu, kumanyie ne utriujali mahanyo avange na ukuraghea upendeleo kati aantu. Ukukufundisia njea a Matrunda trutre. Je! Ne trutre urefa kodi kene Kaisaria au tritrutre? Je! Kudahaurefa au triuyi? ¹⁵Lakini Yesu akamanya anafiki wawe na uvankanea, ''Asike ne munsoya? Mpidiari nendahe umerava.''¹⁶Vakaretra emwedu kene Yesu, 'Akavakhanea, ''Je! Ne sura amwaanyu na maandisi nearefo hafai neamaanyu? Vakahanya, ''Ama Kaisari.'' ¹⁷Yesu akavakhanea, ''Mufu kaisari mantu amakaisari na Matrunda antu ama Matrunda.'' Vakamwoghofa.¹⁸Kisha Masadukayo, neveuhanya kutrie ufufuo vakamwendea vakamuweya na uhanya, ¹⁹''Mwalimu, Musa akakuandekea vii, 'Ne munyandeghu wa muntu wakuya na umureka mukhema unyuma akwe, lakini atrinareka mwana muntu ukumuhora mukhema wa munyandughu wakwe na kihangea vana kwa sooko amunyandughu wakwe.'²⁰Are kunaanyandughu ve mufunkatre. wa mwandyo wahanga mukhenea na akakuya, atrinareka vana. ²¹na wakavere wamuhora na mwenso wakuya, atrinareka vana. Na wakatratru no uyi. ²²Na wamufurikatre noakakuya atririna rekakara mwisho wayo namukhema no pia akakuya. ²³Ikhondo rofufuo, nevafufuka kanke, je! Ukutrendeka mukhema vemufunkatre are aghosia vakwe vonge.''²⁴Yesu akavakhanea, ''Je! Eyeyi tri sababu uyaghaywa, kwa sooko muntrimanyie maandeko wala nguya Mamatrunda.?'' ²⁵Ikhondo lo fufuka ufuma kwa kuyi, vatriuroghoa wala uhefea undoe, bali vajotrendeka kinya malaika wa kirunde.²⁶Lakini, uhusu akuyi nevajofuflewa, Je! mutrinasoma ufuma uketrabu kama Musa, kene habari ya itranku jinsi Mamatrunda wa ma Abrahamu, na Matrunda wa ma Isaka na Matrunda wama Yakobo?' ²⁷Mwenso tri Matrunda wa akuyi, bali wavafanga. Ne trutre muyaghae.''²⁸Umwedu wavaandishi akaja na utregheya ninove ureghetya, akaona kwamba Yesu akavasucha ija. Akamuwiya, ''Je! kuna amuri ne amuhumu ino kuliko yonge?'' ²⁹Yesu akamusucha, ''Neamuhimu ne eyeye, ''Tregheya Israeli, Mughosia Mamatrunda witru Mughosia ne umwedu. ³⁰Lazima umuyanje Mughosia Matrunda wako, kwakhoo ako onge, kwa mwahu wako wonge, kwa kwa ihaa rako ronge na kwa nguu yako yonge.' ³¹Amuri akaveee necheye, 'Lazima umuyanje jirani wako kinya ninaukiyanjetre veve.'' Kutrine amuri engeja ne nkuu kinya yeyi iyii.''³²Mwandishi akahanya, ''Kuja Mwalimu! Wahanya trutre kwamba Matrunda ne umwedu na kwamba kutrie ungeja zaidi akwe. ³³Umuyanja mwenso kwa khoo onge, na kwa ihaa ronge na kwa nguu yonge, na umuyanja jirankinya veve, nekuja ino matokeo na dhabihu yo teketeza.'' ³⁴Ikhondo Yesu wajauno wafunya ukhani wa busaa, akamkhanea, ''Veve utrikwenge na utremu wa ma Matrunda.'' Baada ahafo kutrie na umwe neakasoya umuweya Yesu maswali ange.³⁵Na Yesu akasucha, neare ukufundisha kihekalu akahanya, ''Je! andishi veuhanya ure kuwa Kristo ne mwana wa ni Daudi? ³⁶Daudi mwenso kaika Mwahu Mweru, akahanya, ''Mughosia akahanya kene Mughosia wane, ikhara umukhono wane wa kelelo, mpaka nevatrende arughu vako vatrendeke ufange amengu ako.'' ³⁷Daudi mwenso ukumwitrana Kristo, 'Mughosia' Je! ne mwana nemwana wa ma Daudi kwa sooko kee?'' Nanejavatranie vamughembeya kwa furaha.³⁸Umafundisho akwe Yesu akahanya,''Mukihadhali na aandishi, neveusegha kunenenda na nkanjo ne ndifu na uramunchwa umasoko, ³⁹na kikhaa umatrumbe aakuu umasinagogi na usikukuu yomaeneo aakuu. ⁴⁰Na veulya unyumba uakema nevakuyewena aghosia muhimbe na veromba maombi marifu sooko vavaone. Avai antu veufokea hukumu ne nkuu.''⁴¹Kisha Yesu akakikhaa ufange fife na sandukhuku ra sadaka mungee aieneo lahekalu areukurava antu neare veutrenda hela yawe mungee aisanduku. Antu vinge aghuare vakatrendea kiasi ne kekuu ka hela. ⁴²Kisha mukhema neatrikwetri mughosia muhimbe mutruki akaja na trendea ifande ivere ya hela thamani asenti.⁴³Kisha akavaetrana anafunzi vakwe nauvakhanea, Amini nuvakhanea, Mukhema uyuyi ne muhimbe watretrendea keasi kekuu kuliko vonge ne vafunya kisanduku ra sadaka. ⁴⁴Kwani vonge vafnya utokana na winge wamapato awe. Lakini mukhema ne muhimbe atrikwetri mughosia uyuyi, ufuma kutruki wakwe, umauhela yonge neukufenjwa utrumea umaisha akwe.''

Chapter 13

¹Yesu neare ukurenenda ufuma uhekalu, umwendu wa anafunzi vakwe akamuweya, ''Mwalimu, rava maghwe ayayi asangaya na makhaya!'' ²Akamukhanza, ukengee makhaya ayayi ne makuu? Kutrie hata igwe nalimwe ne rusagha unto arengeja neretrijogweshwa ufange.''³Na niare winkee unto akitranto ko mezeituni unyuma hekalu, Fetro, Yakobo, Yohana na Andrea vakamuwiya kwa krempihe, ⁴Kukhanee mantu ayayi eutrendeka nanare? Ne ntuni dalili amuntu kwa ufumea?''⁵Yesu akavaandya uvakhanea, ''Trendeki ni naihaa muntu unge atravayaghaye. ⁶Vinge vajie kwa rina rane vajohana, 'Nene ndio, n vajovayaghaya venge.⁷Nemwatregheya wikhui na utretri wa wikhui mntri oghofe, mantu ayayi atrikwetri budi afumea, lakini mwisho keeukee. ⁸Ngee ejekuuka hiya na ngee engeja, na utrami hiya na utremi. Kutrendeka na ukhakhatho sehemu hiyo hiyo na njaa uruyi ne mwandi wa uvayi.⁹Trendeki mwe miho. Vekatroa hadi umabaraza, na mukhuwa umasinagogi. Muemechwa usonge avatrawala na kwaaremi kwa sooko ane, kinya ushuhusa kene venso. ¹⁰Lakini injili lazima mwandyo etramatrye kwa uremi wonge.¹¹Nevajauvakwatra na uvakabizi, mutraoghofe uhusu resee ne mujoreghetrya. Mungee aikuondo resoa mujofewa ntuni oreghetya, mtranjotrendeka nyenye ne mujoreghetya, bali mwahu Mweru. ¹²Munyandughu ukumusitraka mnyandughu kuuragwa tratra na mwana wakwe. Vana vaje kwimeka hiya vina natratra wewe na uvasacha vauragwe. ¹³Muurwana kila muntu kwa sooko arina rane. Lakini neukudaha ughimeya mpaka mwisho, muntu usuyu ukukhomowa.¹⁴Namwanyaona maikhaseko roruanga reemekee hefo keeneiritriufenjwa kuemeka (munyosoma naamanye), Ndio neve kene mungee a Yua vaduree kwiitranto, ¹⁵Na neukunto anyumba atrasimie ufange anyumba, au uhora renge ne runji, ¹⁶Naneukumughunda atrasuke uhora isara rakwa.¹⁷Lakini ole wawe akhema nevendoa nane veoncha mukhatre amatriku asaa! ¹⁸Rombi itrafumee ikhondo rampefo. ¹⁹Sooko vajatrendeka vina makhaseko akautrunda uremi, mpaka fanai, hapana, walaetriufume kanke. ²⁰Mpaka Mughosia neujukefya matriku, kutrie mware ne ukukhomwowa, lakini kwa sooko anyakhomowa, ne ujuvahwanwa, ukukefya namba ya itriku.²¹Ikhondo resee mbese muntu unge ukuvakhanea, ''Rava, Kristo wehafai!' Au 'Rava, wehafoo! Mutrayanje. ²²Sooko Akristo vauregheghe na aghanga va uregheghe viufumea na ufunya ishara na maajabu, ili sooko vavakuongange nambese hata anyauhuvea. ²³Trendeki mwemiho! Navakhanea ayayi onge kabla aikhondo.²⁴Lakini baada amakhaseko amatrimu asa, nyuarutrendewa kitri, mweli ueriufunya weru wayo, ²⁵Njotra yugwa ufuma kirunde, na nguu nerefo kirunde ijohingisia. ²⁶Ndio vajomwona Mwana wa Adamu ujie umarunde kwa nguu ne nkuu ne utukufu. ²⁷Ndipo ukutrama malaika vakwe na ukuvahangweya kamo ateule vakwe ufuma umpanda ninkuu ine ya uremi, mwisho wa uremi mpaka mwisho wa irunde.²⁸Kwa mutrini kifundisi nino isanja rudaha ufunya na ueka matrutru ayo, ndipo mumanye kwamba chwee kerefo fife. ²⁹Ndio ninoere, ne mwaona mantu asaya eufumea, mumanya ne wefife, na malango.³⁰Trutre, nuvakhanea, eyeyi mpafo etriufwaya kabla mantu ayayi atrinafumea. ³¹Irunde na fange yufwaya, lakini nkani yane itriufwaya kuamwe. ³²Lakini uhusu itriku na saa, kutrie ne umemanyie, hata malaika va kirunde wala mwana ila Tratra.³³Trendeki mwemiho, Rava, kwa sooko mutrimanyie neikhondoke neiufumea. (Kwatrea mustari uruyi, ''Mutrendeke mwanyoangarea.... ''Rombi kwa sooko utrofo unakala ya khare). ³⁴Kinya muntu ne winje muhinjo: akareka nyumba akwe, na umweka mutrugwa wakwe mutrawala wa nyumba, kela umwe na kazi akwe. Na umuragheya mulinzi kikhaa urangue miho.³⁵Kwa hiyo trendeki mwemiho (murangue)! Sooko mutrimanyie nenanare mughosi wanyumba neukusuka ukhakwe unyumba akwe, fangee mpende, utriku wa mukhatre, ikhondo ne njololo area, au diu. ³⁷Newaja ghafla, atrakuhange urere. ³⁶Ekeo nenukehanya kenevee nukehanya kwakela muntu: Mutranae!''

Chapter 14

¹Are matriku avere uyi baada asikankuu apasaka na amekate ne atritrendewe Nsasu. Makuhani ne akuu na aandishi areveufenja mwino veumukwatri Yesu uve na umuuragha. ²Kwa sooko vakahanya, ''Trii ikhondo ereyi la siko nkuu, antu vatraje vajotrenda mukindo.''³Ikhondo Yesu neareuku Bethania unyumba amwa Simoni mukoma, naera umeelekee meza mukhema umwedu akaja, kene mwenso arewina nchafa amarashi anarda njuja neinaughurine ukuu ino, akameuragha nchufa na umuhunura unto aitwe rakwe. ⁴Lakini are kuna baadhi awe vakahura, vakakikhanea venso kwa venso vakahanya, ''Ne ntuni saababu auyaghai uruyi? ⁵Manukato ayayi areeudahwa urinjwa zaidi adinani maghana atratru, navakafewa atruki, 'Na vakamuangera.⁶Lakini Yesu akahanya, ''Mreki imwene. Asike ne mumukhasia? Watrenda intu rija kene nene. ⁷Matriku onge atruki mwinawe, na ikhondo ronge nemwayanja mudaha utrenda ne maja kene venso lakini mutru trendaka nane ikhondo ronge. ⁸Watrenda ereo neudahetre: wawire mwere wane makutra kwa sooko akuekwa. ⁹Trutre nuvakhanea, kela ikhondo kene injili ejutranatrwa kuuremi wonge, ere newaretrenda mukhema uyuyi rejureghetrwa kwa ukumbusho wakwe.¹⁰Kisha Yuda Iskariote, umwedu na awe ikumi na vavere, nkaenda kwa akuu vamakuhani ili adahe uvakabizi kene venso. ¹¹Ikhondo akuu vamakuhani vajautregheya uyi, vakayanja na vakamwahidi ukufa hela. Akaandyia ufenja ikhondo romukabidhi kene venso.¹²Kitriko ra mwandyo ra mekate neetritrendewe nsasu, ikhondo nevavafunya mwakhoo wa pasaka, anafunzi vakwe vakamukhanea, ''Ukufenja kwende kufei kwende ughondaneya ili uhange ilya ra Pasaka?'' ¹³Akavatruma anafunzi wakwe, vavere na ulakhanea, ''Endi umujini, na mughosia ne uuchiye mujoka ukuvaona nyenye. Musambeyi. ¹⁴Nyumba neukuhefea, musambeyi na mumukhanea munumba esee, ''Mwalimu wahanya, kefeyi ikumbo kaaghenyi kene ujulya Pasaka na anafunzi vakwe?''¹⁵Akavaraghea ikumbo ra aghenyi rounto rikuu samani redahekie. Trendi maandalizi kwa sooko itru hafo.'' ¹⁶Anafunzi vakahegha vakaenda umujini, vakahanga kela intu kinyaninovakanewa, na vakaghond neyo ilya la Pasaka.¹⁷Ikhono neajofika mpende, akaja naawe ikumi na vavere. ¹⁸Nevajau mchumbea meza na ulya, Yesu akahanya, ''Trutre nuvakhanea, umwedu mukhatre ayu neukulya kamo nanee ujusaliti.'' ¹⁹Vonge vakasikitika, na umwedu baada au mwedu vakamukhanea, ''Trutre trinene?''²⁰Yesu akavasucha na uvakhanea, ''Ne umwedu wa ikumi na vavere mukhatre eyu, umwedu ne ukusimeya ntenge kibakuli kamo na nee. ²¹Kwa sooko Mwana wa Adamu winje kinya nino maandeko uhanya unto akwe. Lakini ole wakwe muntu usuyu neukera mwenso Mwana wa Adamu ukusalitena! Jakuja zaidi kene ni mwenso muntu usuyu sahanga atrinafafwa.''²²Neare veulya, Yesu akaora mukate, akaurombea, nauunania. Akavafa akahanya, ''Hori uruyi nemwere wane.'' ²³kahora kekombe, akashukuru, na akavafa na vonge vakakenywea. ²⁴Akavakhanea, ''Eyeyi ne nsaghania ane airafeyo nsaghami nee hunuka kwa sooko avinge. ²⁵Trutre nuvakhanea, ntriunywa kanke izao ereyi ramuzabibu mpaka itriku ereo nenejonywa ne mpya umukhatre autremi wa ma Matrunda.''²⁶Nevajauemba wimbo, vakaenda unji mukhatre a ketranto kau mezeituni. ²⁷Yesu akawa khanea, nyenye nyonge mukisunta kwenge sooko ane, kwa sooko eandekiwe, 'Numukhwa mundemi na khoo yufaghatra.²⁸Lakini baada ofufuka kwane, nuvathongea unsonge anyu u Galilaya.'' ²⁹Fetro akamukhanea, ''Mbese vonge vakureke, nene ntiukureka.''³⁰Yesu akamukhanea, ''Trutre nukukhanea, utriku uruyi ne njololo ekinarea kavere sawangitra katratru.'' ³¹Lakini Fetro akahanya, ''Hata neatrendeka nekuye navee trukureka.'' Vonge vkafunya ahadi eyeyo eyeyo.³²Nevajoja kieneo nerutranwa Gethsemane, na Yesu akalakhanea anafunzi vakwe, ''Ikhali hafai neikhondo kusalia.'' ³³Akavahora Fetro, Yakobo, na Yohana kamo namwenso wandyia uruzunika na ukhaseka ino. ³⁴Akavakhanea, ''Nafsi ane inauvayi ina ne kingokuya, saghe hafai na mutrarae.''³⁵Yesu akaend unsonge kunyui, akagwa ufange, akaromba, mwese eudahekha, saa eyeyi engeghee. ³⁶Akahanya, ''Aba, Tratra nuromba onge kene veve iudaheka ngeyeya kekombe ekeye. Lakini trikwa mafenji ane, bali mafenji ako.''³⁷Akasuka na uvahanya varara, na akamukhanea Fetro, ''Simoni, je uwararana? Utrinadaha ukesha hata saa imwe? ³⁸Keshi na murombe mutraje mujuhefea umajaribu. Trutre khoo erazi lakini mwere neudhaifu.'' ³⁹Akaenda kanke na uromba, na akatrumea khani iyiyoiyiyo.⁴⁰Akaja kanke wavahanga varere, kwa sooko miho areatrendeka maritho na vatrinamanya ntuni omukhanea. ⁴¹Akaja mara akatratru na uvakhanea, ''Kee mureenautruya? Adaha! Saa afika. Ravi, Mwana wa Adamu ukusalitewa umekhono aanya muhutrye. ⁴²Uki, kwendi. Ravi uyuo neujosaliti wahuvea.''⁴³Mara nejakeureghetriye, Yuda, umwedu waawe ikumi na vavere, wafika, na idare rikuru ufuma kwa ukuu vya makuhani, andishi na anyampaa ne vinamafanga na mafene. ⁴⁴Ikhondo resee musaliti wakwe arewavafa ishara, na uhanya, uyuo nenamuthomia, ndio. Mukwatri na umweka fange aulinzi.'' ⁴⁵Ikhondo Yuda nearehafika, moja kwa moja akaenda kene Yesu na uhanya, ''Mwalimu!'' na akamuthomia. ⁴⁶Kisha vakutrende ufange aulinzi na umukwatra.⁴⁷Lakini umwedu mukhatre awe akaemekha fife vinakwe amarutra ufanga wakwe akamukhua mutrumani wa makuhani ne mukuu na umutrema ketwe. ⁴⁸Yesu akavakhanea, ''Mwaja ukwatra na mafanga na mafene kinya ne nemunyanganyi? ⁴⁹Wakati mweitriku are kwinanyu nekuvafundisha uhekalu, mutrina kwatra. Lakini ereyi ratrendeka ilimaandeko atimee. ⁵⁰Naawe vonge neare vina Yesu vakamureka na udua.⁵¹Mubalanda umwedu akamusambeya, areuyetre shuka uyi neare ukikunekee imufimeya, wali mukamata lakini, ⁵²akavadua akareka shuka hafo akadua na khonde.⁵³Vakamughorea Yesu kene kuhani ne mukuu hafo areva kihangweye kamo na makuhani: Ne lakule vonge, anyampaa, na aandishi. ⁵⁴Fetro no areumusambeye Yesu kwa kure, ''Uende kene musae wama kuhani, ne mukuu, akaikhaa kamo na alinzi, neare vefife na motro neveo tra vahange mutrutru.⁵⁵Ikhondo resee makuhani nevakuu vonge na Baraza range areveufenja ushahidi wa uregheghe dhidi amwa Yesu ili vahange umwuiragha. Lakini vatrina uhanga. ⁵⁶Kwa sooko antu vinge vakaretra ushuhuda wa uregheghe dhidi akwe, lakini hata ushahidi wawe utrina khakha.⁵⁷Baadhi vakaemeka na uretra ushahidi wa uregheghe dhidi akwe; neveuhanya, ⁵⁸''Kukamutregheya ukuhanya, ''Murreruanga hekalu nera trendiwe kwa mekhono na mungee amatriku atratru nkurenjenga renge neretritrendiwe kwa mekhono.'''' ⁵⁹Lakini hata ushahidi wawe utri na kikhwa.⁶⁰Kuhani ne mukuu akaemekha mukhatre awe na umuwiya Yesu, ''Je, utrina ihanyo? Antu avayi veushuhudea ntuni dhidi ako?'' ⁶¹Lakini akaikahaa twe na atrinasucha renge. Mara kuhani nemukuu akamuweya kanka, ''Je veve ne Kristo, Mwana wa Mubarikiwa?'' ⁶²Yesu akahanya, ''Nene ndio. Na ukumwona Mwana wa Adamu wikhe umukhono wa kerelowa nguu ujie na marunde kairunde.''⁶³Kuhani ne mukuu akahavua masaa akwe na uhanya, ''Je, kee kufenja mashahidi? ⁶⁴Mwatregheya kufuru. Uamuzi wanyu newefei?'' Navonge vakamuhukumu kenya neustahili ikuya. ⁶⁵Akeyi vakauandyia umutriera matre na umukunekea usiuna umukwa na umukhanea, ''Hanya mbafisa vakaumuhora na umukhwa.⁶⁶Na Fetro neare akee ukufange umusae mutrumami umwendu wa ancha vamakuhani ne mukuu akhaja kene mwenso. ⁶⁷Akamwona Fetro arewemekie ukuotra motro, akamurava kwa uhumbea. Kisha akahanya, ''Navee pia aremwina Nazareti, Yesu.'' ⁶⁸Lakini akahitra, akahanya, ''Ntimanye wala ntielewa uhusu ereo ne ukureghetya kishaakafuma wenda unji umusae (Zingatia; kwatrea, mustari uruyi, ''Na jololo areo'' utrifo unakolaya khae).⁶⁹Lakini mutrumami wakwekhema hafo, akamwona na uandyia uvakhanea kanke awe nearevaemekie hafo. ''Muntu uyuyi niumwendu wawe!'' ⁷⁰Lakini ukahitra kanke. Amitre kunyuyi awenevaemekie hafo are veumunkanea Fetro, ''Trutre veve neumwedu wawe, kwa sooko veve pia u Mgalilaya.''⁷¹Lakini akaandya ukiekha mughonjo ufange alaana na kirafea, ''Ntimwije muntu uyuyi ne mumuhanya.'' ⁷²Kisha njololo ekarea kavere, kisha Fetro akakumbukwa nkani neare Yesu neare ukumukhanea: ''Nekee njololo ekinarea kavere, ukungitra katratru.'' Na akagwa ufange na urea.

Chapter 15

¹Diu na mapema nekekwiru akuu vamakuhani vakatrana kamwo na anyampaa na aandishi na baraza ronge ra anyampaa. Kisha vakamutrunga Yesu vakamutroa kene Pilato. Pilato akamuweya, ''Veve ne umutremi wa Ayahudi?'' ²Akamukhanea, ''Veve wahanya uyi.'' ³Akuu va makuhani vakareghetrya masitraka minge unto amwa Yesu.⁴Pilato akamuweya kanke, ''Utrimanyie renge? Utrikengee ninoveukusitraka kwa masitraka minge? ⁵Lakini Yesu atrinamusucha Pilato,na rese rekamushangaza.⁶Kwa kawaida ikhondo ra sikukuu veumutrungua mutrugwa umwedu mutrungwa newamuromba. ⁷Arekwina anyauhutri ugereza, mukgatre aunyoragha kati aunyauhutrya neveutrumekhea mahutrye awe. Areurefo muntu umwedu ukuetrana Baraba. ⁸Irumbe rekaja kene Pilato, na umuromba atrende kinya nino ukutrenda kukoo manyuma.⁹Pilato akavasucha na uhanya, ''Mufenja nevatrugwere mutremi wa Ayahudi?'' ¹⁰Kwa sooko umanyie ne kwa sooko awiru wa akuu va makuhani vakamukwatra Yesu na umretra. ¹¹Lakini akuu va makuhani vakasoseya irunde ukhwa mukindo kwa vouri kwamba arughueroe Baraba badala akwe.¹²Pilato akavasucha kanke na uhanya, ''Nemutrende ntuni mutremi wa Ayahudi? ¹³Vakakhwa mukondo kanke, ''Musulubishe!''¹⁴Pilato akahanya, ''Watrenda intu eke nerive?'' Lakini vakazidi ukhwa mukondo kanke na kanke ''Musulubishe.'' ¹⁵Pilato akafenja uyanjisia irumbe, akavarughura Baraba. Akamukhwa Yesu mejeredi kisa akamufunya asulubiwe.¹⁶Asikari vakamuntongeya hadi mungee a musae (uruo nr ukumungee akhambe) na vakakiha gweya kamo kekosi ka asikari. ¹⁷Vakamuyecha Yesu nkanjo arangi azambarau, na vakasokhotra taji amaghuya vakamuyecha. ¹⁸Vaakandya umudhihaki, nauhanya, ''Salamu, mutremi wa Ayahudi!''¹⁹Vakamukhwa ktre na ikhotya na umutriera matre vakatrungama unsonge akwe umuheshimu. ²⁰Hata nevaja umudhihaki, vakamuyua eyeo nkanjo arangi a zambarau na umuyecha masaa akwenava kamufunya unji uenda umusulubisha. ²¹Vakamulazimisha munyoukea munjia amnareye, neare ukuhefea umujini ufuma umughunda. Neukuetranwa Simoni Mukirene (tratra wakwe Iskanda na Rufo); vakamulazimisha uucha musalaba wama Yesu.²²Askare vakamutroa Yesu kene kuitranwa Golgota (maanya au ukhani uruyi ni ukuu ra itwe). ²³vakamufa mvinyo neehanjiwe na manemane, lakini atrinanywa. ²⁴Vakamusulubisha na vakaaghana masaa akwe, vokayakhwera kura uamua kefande neukuhanga kela asikare.²⁵Afika saa itratru ya diu nevakamusulubisha. ²⁶Vakaekha unto akwe ubao ulioandikwa, ''Mutremi wa Uyahudi.'' ²⁷Vakamusulubisha kamo na aivi vavere, umwedu fande wa kelelo, muya ufande wa kemoho. ²⁸(Zingatia: Mustari uruyi, ''Na maandeko atimia utrifo mukhatre anakala ya khae).²⁹Neare vaukea areveumutruka, veuhengisia metrewe awe veuhanya, ''Ahaa! Veve ukukhononta hekalu nuurejenga kwa matriku atratru, ³⁰kikhomoe veve na usime ufange ufuma umusalaba!''³¹Kwa namuna eyeyo eyeyo akuu vamakuhani vakamuzihaki vekikhanea, ''Kamo na aandishi na uhanya, ''Akavakhomoa vange lakini mwenyewe atrudaha kikhomoa mwenso. ³²Kristo mutremi wa Israeli, sima ufange ufuma umusalaba, ili kudahe uona na uamini.'' Naowee nekasulubishwa kamo inawe pia vakamudhihaki.³³Ajaufika saa amutrantaru, kitri kakijua ngee onge hadi saa akenda. ³⁴Ikhondo ra saa akenda, Yesu akakhwa mukindo kwa woori ne ukuu, ''Eloi, Eloi, lama sabakitani?'' Maana ayo, ''Mutrunda wane, Mutrunda wane, asike ne wandeka?'' ³⁵Akeyi vaasava neareveemekie nevajautregheya vakahanya, ''Rava, ukumwitrana Eliya.''³⁶Muntu umwendu akadura,wakijuiya siku usipoji na umeka unto omutre wa mwanzi, akamufaiji anywe. Muntu umwedu akahanya, ''Ikara kwone mbese Eliya ujie umwusya simia ufanga.'' ³⁷Kisha Yesu akerea kwa wori neukuu wakuya. ³⁸Isaa roheku raaghanyika ifande ivere ufuma unto mpaka ufange.³⁹Ofisa umwendu areuemeke umuravie Yesu, newajauona wakuya kwa jinsi eseye, akahanya, ''Trutre uyuyi muntu aremwona Mwana wa Matrunda.'' ⁴⁰Alevarefo na akhema nearevaravie kwa kure, keneasava areurefu Mariamu Magdalena, Mariamu (mama yake Yakobo mdogo wa Yose, ), na Salome. ⁴¹Ikhando neare uku Galilaya vakamusambeya na umutrumekea. Na akhema vange pia vakakisambeya na mwenso hadi Yerusalemu.⁴²Neajofika mpende, na kwa sooko areitriku ra maandareo aitruku kabla a Sabato, ⁴³Yusufu wa Arimathaya akaja hafo. Alimujumbe wa Baraza areuheshimiwe muntu neare uuntarajee utremi wa Matrunda.Kwa ujasiri akaenda kwa Pilato, na kuomba mwili wa Yesu. ⁴⁴Pilatoakashangazwa kwamba Yesu tayari wakuya, akamwitrwna afisa uyuo alamuwela mbese Yesu wakuya.⁴⁵Newajohanga trutre kene afisa kwamba wakuya akamuyanjeya Yusufu ahore mwere. ⁴⁶Yusufu alikuwa amenunua sanda. Akamshusha toka msalabani, akamfunga kwa sanda, na kumweka ndani ya kaburi lililochimbwa katika mwamba. Kisha akaliviringisha jiwe mlangoni mwa kaburi. ⁴⁷Mariamu Magdarena na Mariamu yiu wakwe Yose vakaona kene akaekwa Yesu.

Chapter 16

¹Ikhondo ne Sabato ajaufwaya, Mariamu Magdarena na Mariamu nyinya ama Yakobo, na Salome, vakaghoura manukato ni majaa, ili vadahe uja nauira makutra mwere wa ma Yesu kwa sooko oweka. ²Diu ne nkuu itriku ra mwandyo la kuma, vakaenda ukaburi ne yua rahangee.³Vakakikhanea venso kwa venso, ''Anyu neujusunteya igwe kwa sooko itru ili kuhefee ukaburi?'' ⁴Ikhondo nevajaurava vamuona muntu waresunte ya igwe, neaja likuu ino.⁵Vakahevea ukaburi na vamuona mubaranda uyetre joho riure, wikhee ufande wa kelelo, vakashangazwa. ⁶Akavankanea, ''Mutraghefe. Mumufenja Yesu wo Nazareti, neare wasulubiwe. Wafufuka! Atrifo hafai. Rava hafoo neevamwika. ⁷Endi, mwedu khanea anafunzi vakwe na Fetro yakuwa wavathongea uenda Galilaya. Kuko kumwona, kinya nino akavakhanea.⁸Vakahegha na udua ufuma ukaburi, vokakhakhaka na ushangazwa. Vatrina hanya intu kene muntu ungu kwa sooko are vaaoghofa ino.⁹(Zingatia: Nakala ya khae itrikweti Marko 16: 9- 20) Diu kitriku ramwandyo ra juma, baada a ufufuka, akamufumea mwandyo Mariamu Magdarena, kene mwenso akamufunge utramba mufunkatre. ¹⁰Akahegha akavakhanea awo neare vekamo vinawe ikhondo neare vehuzuneka na ufunya mihoni. ¹¹Vatregheya nemufanga nawakighe kene mwenso lakini vatrinamuyanjeya umwamini.¹²(Zingatia: Nakala ya khaenge itrikwetri Marko 16: 9 -20) Baada aasaya, akakighea kwa namuna tofauti kwa antu vange vavere ikhando neare veenenda ufuma mukhatre ange. ¹³Vakaenda na uvakhanea anafunzi vange ne vasagha. Lakini vatrinavaamini.¹⁴(Zingatia: Nakala ya khaenge itrimwetri Marko 16: 9 -20) Yesu amire akakighea kwa ano ikumi na unawe neare vahaghamee meza, naaka vaangera kwa udeauamini kwawe na ukakuwa khoo, kwa sooko vatrina vaamini awo nejavamwona baada aufufuka ufuma kwa akuyi. ¹⁵Akavakhanea, ''Endi kuuremi wonge, na utranatrya injili kwa mantu onge. ¹⁶Usuyu nevahuvea na ubatizwa ukukhomowa, nauyuo newahitra ukuhukumewa.¹⁷(Zingatia: Nakala ya khae itrikwetri Marko 16: 9 - 20)ishara iyi yekisambeya na vonge ne vahuvea,. Kwa lina rane veufunya utrambo. Veureghetye kwa lugha neufya. ¹⁸Veukwatranjokha kwa mekahano awe, nampaka nywe intu renge rauragha netriuvanjorya. Veeka mekhono kwa arue, na vetrendeka afanga.''¹⁹Baada a Mughosia ureghetya vinawe, akahumbuwa unto kirunde na wikhee umukhoo wa kelelo wa ma Mtrunda. ²⁰Anafunzi vakahegha na utranatrya kela mahali, ikhondo ne Mughosia neare ukhutrenda mwemo vinawe na uthibitisha ukhani kwa miujiza na ishala ne ikisambeye inawe.

Luke

Chapter 1

¹Vinge vekadaha ueka kwa ijaa ntambui ne yufenja nkani ne ya trendekie mkhate itu, ²mwino wikakufa sese, ufuma mwandio ne amanyi wa umiho na atrumami wa ukhani. ³Uvii nanee naja uvihenga kwa ijaa mwandio wa mantu ayai onge ufuma mwandio nkaoni ne kujaa kune nene ukandekea kwa ughondaneyi wakwe muku ino Theofilo. ⁴Uvii mudehe umanya trute amantu ne mwaseyiwe.⁵Ufuma kikhondo rama Herode, mtremi wa u Yudea, are kwina mukuu ungeja are ukoetanwa Zekaria, wa ufafo wama Abiya. Mukhema wakwe akafuma kune muncha wama Haruni, na rina rakwe are ukuetanwa Elizabeti. ⁶Wonge are veuja anya tute usonge a Mungu; wekaenenda ijaa are watrikwetre uhondeo mukhate amaseyo na maragheyo a Mukuu. ⁷Egwenso are watrikwete mwana, kusoko Elizabethi are mtaha, na kwa ikhondo ra sio wonge ivavere are anyampaa ino.⁸Are ikakigeo vii Zakaria are umukhate aaukuu wa Mungu, akafeya na utumami wa ukuu kwa udaho wa mwemo wake. ⁹Ukikhoya na nkhani yau huani ne mukuu wafeinewinje uhanya ukhani, are akahwaniwa kwa kura yohefea uhekalu rama mukuu na oyii akatrunkeya musalaka. ¹⁰Idare ronge ra antu are reuromba unjii nare veuntrunkeya musalaka.¹¹Fanoi malaika uja Mukuu akamudreya akaemeka ufande wa kilelo wa madhabahu au trunkeya. ¹²Zakaria akaoghofa ne wajomwona; wova ukamugwera. ¹³Egweso malaika akamkhania, ''Utaoghofe Zakaria, soko marombi ako atregheyeka. Mukhema wako Elizabethi ujafafa mwana. Rina rakwe ujoetranwa Yohana.¹⁴Ujonanga ijaa na vinge wajoyanja ufafwa kwakwe. ¹⁵Soko ujotrendeka Mukuu usonge a miho a Mukuu. Atrijunyua divai au kenywaji ne kekhare na mba ne kilulu. Ujutrendeka wijuuywe mwahu ne mwero ufuma unda ama nyinya wakwe.¹⁶Na antu ne vinge va kisiraeli vajofeurwa kune Mukuu Mungu wawe. ¹⁷Winje usonge au sio wa Mukuu kwa mwahu na udaho wama Elia. Ujotrenda vii adahe usocha nkhoo ya watata kwa vana, gusoko awo ne watrutregeya, wajutrunguya mukhate aihaa ra munya trute. Ukutrenda vii ueka na uwaghondaneya kune Mukuu antu ne waghondaneywe soko akwe.''¹⁸Zakaria akamukhanea malaika, ''Neudaha ure uremanya erei? Gusoko nene ne munyampaa na mukhema wane meakha akwe atrendeka minye ino.'' ¹⁹Malaika akasocha na umwera, ''Nene ne Gabrieli, ne ukuemeka usonge a Mungu. ²⁰Natrumwa nejo kukhanea, ukuretrea ukhani uroi ne uja. Narava, utrioreghetria, ukutrendeka ukire, utriodaha ureghetia kone itriko iroo mantu ayaii ajokighea. Eyii ne kwa soko ukaremwa uhuvea khani yane neyejiotrendeka kwa ikhondo ra trute.''²¹Fanoi antu are wamurindie Zakaria. Weka takaa soko are uko trinyaa na nguu u hekalu. ²²Gwenso nare wafuma unji, atrinadaha ureghetria vinawe. Wekamanya mwino wahanga uona nare uku hekalu. Akafweya uraghea kenta na akasagha ukire. ²³Ikakighea vii itriku ra mwemo wakwe nerajohia akahegha usoka ukhaya ukhakwe.²⁴Niare Zakaria wasoka ukhaya ufuma u mwemo wakwe uhekalu, mkhema wakwe akatrendeka murito. Mwenso atrinafuma ukhakwe akakikhaa mieri itrano. Akahanya, ²⁵''Ereyi ne Mukuu waretrenda kune nene newajondava kwa unyanja adahe ungheyeya minyaa usonge a antu.''²⁶Mweri wa mutrandatu wa ndaa ama Elizabethi, Mungu akamukhanea malaika Gabrieli ende unge u Galilaya neukuetwa Nazareti, ²⁷Kune muncha neare utureywe ikhomwa na mughosia nare ukoetranwa rina rakwe Yusufu. Mwenso are wa kinyamwango kama Daudi, na rina ra muncha uso ukoetranwa Mariamu. ²⁸Akaja kune mwenso akamwera, ''Iramucho wewe ne wahanga mboto ne nkuu! Mukuu wayajiswa nave.'' ²⁹Egwenso khani ya malaika ikamuhangenkania na atinamanya asike malaika wa hanya iramucho iyii ighenyi kune mwenso.³⁰Malaika akamukhanea, ''Utaoghofe, Mariamu, gusoko wahanga mboto ufuma kune Mungu. ³¹Nakihenga ukuucha urito ukhateandaa ako ujofafa mwana. Nave ujomwetrana rina rakwe Yesu.' ³²Ujotrendeka Mukuu kuno ujoetwa mwana wa uyuo ne we nkunto ino. Mukuu Mungu ujomwafa itrumbe ra utremi rama Daudi tata wakwe. ³³Ujotrawala unto ukinyamwango kama Yakobo khare na khare na utremi wakwe utriotrendeka wina mpeo.³⁴Mariamu akamwera malaika erei rejokighea kwa ure, soko nkee ntina oghowa na mughosia na umwe? ³⁵Malaika akasocha akamukhanea, ''Mwahu ne mwero ukukusimia, kunto ako udaho wa uyoo newinkonto ino ujie unto ako. Soko mwero ne ujofafwa ujoetanwa Mwana wa Mungu.³⁶Na rava, munyandughu wako Elizabethi weuritro wa mwana kwa irika rakwe ra unyampaa. Uroyi ne mweri wa mutrandatu kune mwenso nare ukuetanwa mughumba. ³⁷Gusoko kutrire ne reure ne kuurema kune Mungu.'' ³⁸Mariamu akahanya, ''Kihengi nene ne mutrumwa wa kikhema wa Mukuu. Reki etrendeke ujii kune nene kuja na ukhani wako.'' Na malaika akatrunguya.³⁹Mungea matiku asaa, Mariamu akatrunguya rue akaenda unge aaitranto, unge ne unge a Yudea. ⁴⁰Akaenda unyumba ama Zakaria akamuramucha Elizabethi. ⁴¹Fanoi, ekandwaya kune Elizabeti ne wajotegheya iramocho rama Mariamu mwana akarima ufuma undaa ama Elizabethi na Elizabethi akakijua Mwahu ne Mweru.⁴²Akareghetria kwa ruri ne ukuu, ''Akahanya ubarikewe wewe ino ufuma kwa akhema, na mwana ne uko ndaa ako ubarikewe. ⁴³Na kusoko kee kune nene yiu wa Mukuu wane enoneye aje kune nene? ⁴⁴Gusoko ravi nenatregheya umatrwe ane ruri wa iramucho kune veve, mwana undaa ane warima kwa lombwe . ⁴⁵Na ubarikewe mukhema uyuu newahuvee ne mwenso ukighea trutre a mantu ayoo nare waharijie ufuma kune Mukuu.''⁴⁶Mariamu akahanya, nkhoo ane emukurya Mukuu, ⁴⁷na nkhoo ane ayanjaa kune Mungu Mutyoi wane.⁴⁸Gusoko waihenga mutrumwa wakwe wakekhema ne winyumpiye. Rava kwandia fanoi ufafo wownge ujo mwetana muforiwa. ⁴⁹Gusoko mwenso me munyanguu watendie mantu makuu kune nene, na rina rakwe ne rieryeru.⁵⁰Na kehe kakwe kekikhaa ufuma ufafo na ufafo kwa awoya ne wamutregheye mwenso. ⁵¹Waraghee nguu kwa mukhono wakwe; akavafaghatwa akuu nare wekinghonja unto ama haa unkhoo yawe.⁵²Avawasimia fange ana wa atremi ufuma umatumbe awe autremi na uwahumbua untu awoyo nare wefange. ⁵³Akawaikutia anya njaa kwa mantu ne naja, mwenso akawanjuncha aghware wekaenda mikhono metufu.⁵⁴Akamwereya mutumwa wake Israeli akumbukwe uraghea kehe ⁵⁵(mwino wareghetiye kune va tata witu) kune Ibrahimu na ufafo wakwe khare na khae.''⁵⁶Mariamu akakikhaa vina Elizabeti mwino meeri etatu vii mwenso akasuka ukhaakwe. ⁵⁷Ikhondo nare rafika rama Elizabethi ukitrungua mwana wakwe mwenso akakitungua mwana wa keghosya. ⁵⁸Anyafife wakwe na anyandughu wakwe wekatregheya mwino Mukuu wamekuria kehe kune mwenso, na veka yanja itamberemwe remwedo vinawe.⁵⁹Na itriku na munana venso wekaja umotoa mwana ihungu inoneye umwetrana rina rakwe, ''Zekaria, ''Kwa ukhwekeya rina rama tata wakwe, ⁶⁰'Egwenso nyinya wakwe akasocha na uhanya, ''Ntiuyi; mwenso ujio utaanwa Yohana.'' ⁶¹Wikamukhanea, kutie mba umwendo udhughu yako neukue tanwa kwa rina rasee.''⁶²Veenso wekatrenda ndolyo tata wakwe ukufenja, mwenso are mwana aetanwe anyu. ⁶³Tata wakwe akafenja kebao kuandekea na akaandeka, ''Rina rakwe ni Yohana.'' Wonge wekatraka kwa irei.⁶⁴Kinya hafo momo wake ukarughwerwa na ureme wakwe ukareghetria. Akareghetria na umukuria Mungu. ⁶⁵Wova ukawahanga wonge ne wekikhaa, fife vinawe. Sayu iyei ekakitranantwa ungee onge na itrando ya Yudea. ⁶⁶Na voonge ne wekategheya wekayaeka unkhoo yawe wekahanya, ''Mwana uyuii ujeutendeka we ure?'' Kusoko mokhono wa Mukuu are witrwmbere mwedo nayo.⁶⁷Tata wakwe Zekaria akakijuywa nguu ya Mwahu ne Mweru akafunya unghanga akareghetria, ⁶⁸''Akurwe Mukuu, Mungu wa Israeli, kusoko waareya na ulwa ukhomoi kwa antu wakwe.⁶⁹Wakuhumbweya ufembe wa ukhomoi mukhatre unyumba amutumami wako Daudi, ufuma itrambe re mwedo kuu ufafo wa mutumami wake Daudi, ⁷⁰Mwino wareghetriye kwa Mwahu wa aghanga wakwe narewareyo mukhate aikhondo ra khare. ⁷¹Ukukukhomoa ufuma kune arughu vintu na ufuma umekhomoa woghe newakuhwetre.⁷²Ukutrenda vii uraghia kehe kune wa tata witu, na kukumbokwa iraghano lakwe ne rieru, ⁷³irafiyo neakarehanya kune Ibrahimu tata witu. ⁷⁴Akakirafea kwaumanya mwino inoneye umotumekea mwenso bila wova, mwino kw akhomowe ufuma u mikhono aarughu vitru. ⁷⁵Munge uweru na trute usonge akwe matriku ituoonge.⁷⁶Na veve mwana, uju etanwa mughanga wa usuu ne ukunto ino, kusoko ujoenenda usonge a usui wa Mukuu adahe umoghonda neya njea, uwaghondaneya antu kusoko aisuka rakwe, ⁷⁷uwafa umanyi wa antu wakwe vii, wajokhomowa kwa njia airekewa ra mahutie awe.⁷⁸Erei reudweya kusoko au vayii wa Mungu witu, soko ne yua rudweya unto rejoja, ⁷⁹ueria kwa aivuu ne vikikhaa uktrii na mukhate amwere wa kuya. Ujotrenda vii mutrongeri wa meghuu itu unjea amajeghana.''⁸⁰Na mwana usuu akakua akatrendeka munya nguu unkhoo na akakikhaa umbugha kune itriko rojokighea kwa Israeli.

Chapter 2

¹Fanii mukhatre amatiku asya ikakighea kune Kaisari Agusto akafunya iragheyo akahanya antu wonghe wawarwe ne vikikhaa kuuremi. ²Erei rekatrendeka ivariwa ra mwandio nare rekatrendeka ikhondo nare Krenio mukuu wa Siria. ³Mumontu akaenda ukhawe uandekwa ivarwa.⁴Mwenso Yosefu akahegha no ughe o Nazareti kuko u Galilaya na uenda yudea kune nghe o Bethlehemu, ne umanyekie kinya nghe ama Daudi, kusoko akadweya mukhatre aufafo wama Daudi. ⁵Mwenso akaenda kuko uwarywa itrambe remwedo vina Mariamu, nare wamutruriye ikhano na are urindee ahange mwana.⁶Eno ekadweya vii, nare vikuko ikhondo rakwe ra kitrungua mwana rekafika. ⁷Akakitungua mwana wa keghosia, waufafo wakwe wa mwandio, akamofimeya masaa umwere wakwe adahe ughiya mpefo umwere wa mwana. Na akamureenda unsori aa ng'ombe ne yiu milelea gusoko are kutrire kirao unyumba aghenyi.⁸Na unge asee are warefo ademi ne vekikhaa umeghunda veoghoja madae ankhoo yawe utriku. ⁹Na, malaika wa Mukuu akawandwiya na weru wa Mukuu ukawamwekea mpande yonge wekakiju wa na wova ino.¹⁰Na malaika akawakhanea, ''Mutaoghofe, gusoko nawaretea sayu ne njija nejoreta uyanjo kuu kwa antu wonge. ¹¹Reo mukhomoi wafafwa gusoko anyu unge ama Daudi! Mwenso nee Kristo Mukuu! ¹²Eyeii ne kemanyeko ne mujofewa, mujohanga mwana ukumbiwe masaa urenchiywe unsori kune ng'ombe yulelea.''¹³Kinya hafo irondo rikuu ufuma kirunde rekakhanja na malaika uso wekamukuryia Mungu, wekahanya, ¹⁴''Ukuu kune Mungu unto ino, na majeghana atrendeke kuuvemi kwa antu avoo nevamuyanjisi ye mwenso.''¹⁵Ikatrenda nare malaika vekahegha usuka kirunde atemi vekakikhanea venso kwa venso, ''Kwendi fano ukoo u Bethelehemu, kwendo ano intu rasee neradu yaa, ne Mukuu wadaha ukuraghia.'' ¹⁶Vekaenda vehutie vekamuhanga Mariamu vina Yosefu, vaka mwona mwana uree unsori alijia mitrugho.¹⁷Ne vajoona vii, vika vakhania antu vasee nare varekhaniwa ihanyo na mwana. ¹⁸Voonge nare vatregheya sayu iyii vekatraka iroo nerahanyiywe na admi. ¹⁹Nyenso Mariamu akaghema maghemo onge ayoo nare waya tregheya, na uyaika ukhoo akwe. ²⁰Ademi vekasuka kunu veumukunya na umukumajua Mungu kusoko onge nare vadaha utregheya na uona, musino veno vakhaniwe.²¹Na matriku munana nare afika are ne ikhondo romutroa mwana ihungu vekamwetrana rina Yesu, rina nare wafiwe na malaika nare akee akina ucha uritro undaa akwe²²Yawe neyufenjwa yeoywa yikafwaya, mwino iseria ama mwa Musa, Yusufu vina Mariamu veka mutona ukihekalu ukoo uyewalamu veka mweka unsonge amukuu. ²³Mwino iandikiwe useria amukuu, mumughosya neukurughua ndaa ukuitraa wa newafunyiwe wakfu kune Mukuu.'' ²⁴''Venso viuyui wekaja ufunya asi na dahwa yawe mwino ehanyiwe mungee aseria a Mukuu, '' Irondo ra nkuwe na wana wa kuwe na vawera.''²⁵Ravii, are kwina muntu urefo Yerusalemu are rina rakwe ukuetwa Simioni. Muntu uyui areukuja munyatute na umoghofete Mungu. Mwenso are urindee ufefehei wa Israeli na Mwahu Mweru are wenkunto akwe. ²⁶Are wadahie urughwirwa mwenso ukira Mwahu Mweru mwenso atriukuya neakee atrina mwana Kiristo wa Mukuu.²⁷Itriku remwedo akaja munge a hekalu akatrongerwa na Mwahu ni Mweru, nare afafi vekamuretra mwana, Yesu umutrendea ayoo kwoko ohongo ntende aseria, ²⁸Simioni akamukwatria mwenso umekhono akwe, akamukunya Mungu na uhanya, ²⁹''Fanoi mureke mtumami wako ende kwa majeghana a Mukuu, kwahanga ukhani wako.³⁰Kusoko miho ane aana utrumi wako, ³²ne wakighire umiho antu vonge. ³¹Mwenso ne weru wovamwekea antu vonge na ukuu kwaantu va Israeli.''³³Tratra vina Vikatranka kwa vasee neare rahanyinywe kune mwenso. ³⁴Simeoni akavakunya na avahenya kune Mariamu nyinya wakwe, ''Tregheya ija!Mwana uyui ukutrendika kwoko auyaghaa na ukhomoa kwa antu ne vingikuIsraeli na ndolyo ne antu vingivajomehetra. ³⁵We muyi neujohomankhoo ako vewayo, kusoko masigho akhoo nenyingi yijo kunu kwerwa.''³⁶Mughanga wakekhema nare ukuetanwa Ana na are urefo kihekalu mwenso are ukujaa muncha wama Fanueli ufuma kuufafo wama Asheri. Are wina miaakha mingee ino. Are akikhaa na mughosia wakwe kwa miakha mufnkate nare wa kiroghoe. ³⁷Akatendeka muhimbe wa miakha makumi monane, naenne. Mwenso atrina heghaa u hekalu na akatendeka ufweyee umuomba Mungu ko ufunga na uromba utriko na mumwe. ³⁸Na kwa ikhondo rasee, akaja hafo kunevere akaandia umofa Mungu asi. Akareghetia ne amoghokee Yesu kwa mumuntu nere rindie ukhomoi wau Yerusalemu.³⁹Newajomareya mantu onge veufenjwa utrenda mwino seria a Mukuu, wekasuka u Galilaya, unge awe, Nazareti. ⁴⁰Mwana akakua, akatendeka wina nguu, wijue maha, na mboto ya Mungu are yitambee remwedo na mwenso.⁴¹Afafi wakwe mu mwakha are veundaa u Yerusalemu gusoko a serehe a Pasaka. ⁴²Naera waficha meakha ikumi na evee, wekaenda mwino ikhondo randendo yawe soko a sikukuu. ⁴³Nare wasaghaa matiku onge soko asikunkuu, weka andia usoka ukhaya. Nyenso muhumba Yesu akasagha unyuma kuko uYerusalemu na afafi wakwe watrina manya naseye. ⁴⁴Afafi vakwe watinamanya are watrendie urefo kidae rasee watrunguyie nayo. Nyenso wekaenenda muhenjo wa itriko. Ampu wandia umafenja kwa anyandughu na kwa ahina wawe.⁴⁵Niwajomwuria weka suka Yerusalemu wendoandia umofenja kuko. ⁴⁶Nee ajo kea matriko atatu, wekamuhanga wikhee uhekalu, wikhee mukhatre asayi, uwategheye na uwaweya maweyo. ⁴⁷Wonge nare wamutegheye wekatrakaa na umanyi wakwe na sucho akwe.⁴⁸Nee wajomwona, wekatraka. Nyinya akamukhanea, ''Mwanane asike ne waktrenda vii? Tregeya tata wako na nene kwakhonda kukufenja kwa wova ne ukuu.'' ⁴⁹Akawakhanea, ''Asike ne mwemaa mumpenja? Nyinye mutrimanyie mwino ino neye netrendeke neunyumba amatata wane na? ⁵⁰Venso vinea manya murighitro wasuu ne newava khanea venso.⁵¹Naaka enda itrambe remwedo venawe mpaka ukhawe u Nazareti na akurwa ukhwawe. Na nyinyaakaka mantu onge ukhoo akwe. ⁵²Nyenso Yesu akafweya ukua kwa ihaa na kimo, na aka nankia uyanjwa na Mungu na antu vonge.

Chapter 3

¹Fanoi umwakha wa ikumi na itano wa ufemi wama Kaisari Tiberia, neare Pontio Pilato are mtremi wa Uyahudi, Herode mtemi wa Galilaya, na Filipo munakwe are mtemi wa mkoa wa itrutrea na Trakoniti, na Lisania are mtemi wa mkoa wa Abilene, ²ikhando ra mutumiki ne mukuu wa Anasi na Kayafa, ukhani wa Mungu ukarinjia Yohana muana wama Zakaria, unge ne njeru chuii.³Na akaenda unge ufima mwongo wo Yorodani utranatya ubatizo wa ufei wamahutye⁴Mwino are iandikiwe ukitaabu kakhani yama Isaya nabii, ''Ruri wamuntu ne ukuria umbugha, ''Meghondaniye njia a mukuu yotrenda makero nkwe ne aghokie.⁵Mwikhombo rejotruhiwa, kitranto na kakitranto vijo fanatwa, batra neyibidie yijo ghorwa na njia ne imadadandi yitrendwe yitrendeke chera. ⁶Antu vonge vajoona ukhomoi wa Mungu.''⁷Mwenso, Yohana akakhania mwirundo wa antu narevaja vabatizwe na mwenso, ''Nyenye ufafo wa njokha , ne mwijue uvee anyu ne wavahinie nyenye mtriye ikuo nerejie?⁸Fafi mbesya neyikhwetre na ufei, na mtrandye uhanya ukhoo yanyu kwina tata witu Ibrahimu kusoko nkumukhania nyee, Mungu udahitre umuhumbua Ibrahimu vana na mwese ufuma umagwe ayii.⁹Fanoi khendo kiikive umwiri wa mutre. Mumutri ne utre fafa nkhari ne njija ukutremwa na ughumiwa umotro.¹⁰Na mwirundo wa antu uka muwiya anauhanya, ''Fanoi kufenjwa kutrende oree?'' ¹¹Akasucha na uvakhania, ''Mwese muntu una nkanjo ivene ukufenjwa afunye nkanjo imwedo umuya neare atrikwetre kamwe na usuu ne una maliwa atrende viyuyi.''¹²Antu akeyi ne veufunyaa kotri vakaja na venso ubatizwa na vakamukhania, ''Mwenyi kufenjwa kutrende ure? ¹³Akavakhania, ''Mutrahangulye utrambukea mwino nyee mufenjwa muhangwiye.'''¹⁴Maaskari no vakamwiya, ''Nasee noo kutendeure? Akavakhania, mutra hore hela umuntu nanjumwe kwa nguu, ''Na mtramsitrake muntu nani umwe kwa uregheghe yanji misahaa anyu.''¹⁵Fanoi kwoko antu neare vina lombe omughoja Kristo ne ujoja, mumuntu one ukughema ukhooakwe Yohana mwese ndio Kristo. ¹⁶Yohana akasucha kwovakhania vonge, nene nkuvabatiza nyenye kwa maje, nyenso kuna umwedo ujie ne umpweye nene nguu, nantinoneye mbaurughwa miji matru akwe. Ujo vabatiza nyenye kwa Mwahu ni Mweru motro.¹⁷Ifenentreo rakwe nifo umekhono akwe ili ufaghua ija kihawa ko fenentea ngano na umehangwiya ngano ukiu kakwe. Nyenso ukuya rungwiya makhambe kwa motro nee utiodaha urima.¹⁸Kwa uwakhanea nkhani inge ne nyinge kuru, akatrananti sayu ne njija kwa antu. ¹⁹Yohana akamukenea mutremi Herode mukuu wa mkoa kusoka wamuroghoe, Herode mukhema wa muunakwe na kwa mantu mainge ne mave ne Herode are wayatendie. ²⁰Egwenso kaanke Herode akatrenda uvee ungeja ne ukee ino. Akamuutea Yohana ujera.²¹Kuno ikadweya vii, ikhando nare antu wonge wiubatizwa na Yohana, na mwenso Yesu akabatizwa, nare ukuromba, irunde rekanghuka. ²²Mwahu Mweru akasima kunto akwe kwa ukighaya kinya mwere wa nkuwe. Ikhondo irero rori ukafuma kirunde ukahanya, ''Veve we mwanane ne moyanjwi. Neyanjisiywe ino na veve.''²³Katre Yesu mwenso nare wandia mwemo are wina miakha makumi atatu. Are ne mwana (mwino are eghemetrwe) wama Yosefu, mwana wama Eli, ²⁴mwana wama Mathani, mwana wa Lawi, mwana wama Melki, mwana wama Yana, mwana wama Yosefu.²⁵mwana wama Matathia, mwana wama Amosi, mwana wama Nahumu, mwana wama Esli, mwana wama Nagai, ²⁶mwana wama Maati, mwana wama Matathia, mwana wama Semeini, mwana wama Yosefu, mwana wama Yuda,²⁷mwana wama Yoanani, mwana wama Resa, mwana wama Zerubabeli, mwana wama Sheatrieli, mwana wama Neri, ²⁸mwana wamaMelki, mwana wamaAdi, mwana wama Kosamu, mwana wama Elmadamu, mwana wamaEri, ²⁹Mwana wama Yoshua mwana wama Eliezeri,, mwana wamaYoramu, mwanawama Matathi, mwana wama Lawi,³⁰mwana wama Simeoni, mwana wama Yuda, mwana wama Yosefu, mwana wama Yonamu, mwana wama Eliyakimu, ³¹mwana wama Melea, mwana wama Mena, mwana wama Matatha, mwana wama Nathani, mwana wama Daudi, ³²mwana wama Yese, mwana wama Obedi, mwana wama Boazi, mwana wama Salmoni, mwana wama Nashoni.,³³mwana wama Abinadabu, mwana wama Aramu, mwana wama Hesroni,, mwana wama Peresi, mwana wama Yuda, ³⁴mwana wama Yakobo, mwana wama Isaka, mwana wama Ibrahimu, mwana wama Tera, mwana wama Nahori, ³⁵mwana wama Serug, mwana wama Ragau, mwana wama Pelegi, mwana wama Eberi, mwana wama Sala,³⁶mwana wama Kenani, mwana wama Arfakdadi, mwana wama Shemu, mwana wama Hunu, mwana wama Lameki, ³⁷mwana wama Methusela, mwana wama Henoko, mwana wama Yaredi, mwana wama Mahalalei, mwana wama Kenani, ³⁸mwana wama Enoshi, mwana wama Sethi, mwana wama Adamu, mwana wama Mungu.

Chapter 4

¹Nare, Yesu are wijue Mwahu Mweru, akasuka ufuma umongo wo Yordani, akatongerwa na Mwahu unge ne njeru. ²kwa matriku makumia ane, na kuko akasoywa na Shetani. Ikhondo raseye are atilile intu mparemwe na matriko asaa. Nare ahia akaona njaa.³Shetani akamukhanea, ''Mwese wewe mwana wa Mungu, rekhanee igwe ereyi refeuke mukate.'' ⁴Yesu akamusucha, ''Iandekiwe; 'Muntu atukikhaa kwa mukate kutrufu.''⁵Na shetani akamuhoa mpaka kunto uketranto, akamuraghea ntemi yonge ya kuuremi kwa ikhando rekufei. ⁶Shetani akamwera, ''Neukufa udaho wotrawala ntemi yonge ya uremi na ayii ongee, neudaha uyatrenda uyii, kusoko ongee nayafiwe nene neyatrawale, na neudaha umofa maswuu ne segha umofa. ⁷Evii ne mwese veve ukoyinamea na unkurya, mantu ayii onge utrendela ako.''⁸Enyeso Yesu akamusocha na umukhanea, ''Eandekiwe, inoneye umukurye mukuu Mungu wako na inoneye umutrumekie mwenso iyene.''⁹Na Shetani akamuhoa Yesu mpaka u Yerusalemu akaenda umweka ufande wa nto ino umonara wa hekalu na akamwera, ''Ne mwense vee we mwana wa Mungu ijughute fange ufuma hafo. ¹⁰Gusoko eandekiwe, ''Ujoragheya malaika wakwe wakudeme na ukurava, ¹¹wajokuhumbua unto umekhono awe utaje ujovara mighuu ako unto aigwe.''¹²Yesu akasocha akamokhanea, ''Ihanyiywe, utramwegheye mukuu Mungu wako.'' ¹³Shetani newajodaha umoegheya Yesu, akahegha ufuma kune mwenso faka ikhondo rengeja.¹⁴Na Yesu akasuka Galilaya kwa ngu ya Mwahu Mweru, na sayu yakwe ikaninghanea na ufaghatiwa umikoa afife ongee. ¹⁵Na akaseya uma sinagogi onge, na mu munto akamukurya.¹⁶Triko remwedo akaenda u Nazareti, unge nare akarewa na ukua. Mwino are ntende akwe akahefea usinagogi itriku ra Sabato, akaemeka asome maandeko. ¹⁷Akafewa kitrabu ka mughanga Isaya, ooyii akakunukua kitrabu na akafenja kune kuandekie.¹⁸""Mwahu wa Mukuu we kunto ane, kusoko wanjirie mukutra ne tranantye sayu ne njija kwa truki. Wantumie uwatranateya utrungwerwa,kwa atrungwa, na uwatrenda ne watrikengee wadahe uona kanke. Uwatrungwera awuu ne waunyatreywee. ¹⁹Utanantria mwakha ne Mukuu ujoraghea uja wakwe.''²⁰Na mwenso akakekuneka kitrabu, akamusucheya motrongeri wa sinagogi, na akakikhara fange, miho antu wonge nare veu sinagogi ekamurava mwenso. ²¹Aka andaya ureghetrya nayo akahanya, ''Reo iandiko ireyi rafikea umatwi anyu.'' ²²Mumuntu akareghetya iroo nare akarehanya Yesu, na avoo ne viitambe remwe vakatrahwa na khanine njija nare yifumie umomo wakwe. Nare veuhanya, ''Uyuyi ne muhumba wama Yosefu, nti uyi?''²³Yesu akavakhanea, ''Trutre mujohanya methali iyiyi kune nene, ''Mughanga kionye veweyo, onge ne kwaya tregheye neukutrenda Kapernaumu, retrende afii kanke unge ako.'' ²⁴Mwenso akahanya, ''Trutre nuvakhania nyenye kutrie mughanga ne ukuyanjwa unge akwe.''²⁵Nyenso nkumukhania trutre nyenso nare varifo ahimbe vainge unge a Israeli umatriku amamughanga Elia, ikhondo nare irunde nekautriwa, kutra hendeke na mbua miakha itratru na meeri mutrandatru, ikhondo rasee ikaja njaa nkuu ikakunikiange onge. ²⁶Nyenso Elia inatrumwa umuntu na neumwedo. Nyenso umuhimbe umwedo uyi nare uku kikhaa u Sarepta fifiyii na nge a Sidoni. ²⁷Nare navefo anya mahuba vainge unge a Israeli ikhondo ra mughanga Elisha, nyenso kutrie mbaumwedo wawe neakaforywa enyenso Naamani muntu wa Siria.²⁸Antu vonge vo sinagogi vakaijuwa na ikuo neare vatregheya ayii onge. ²⁹Vekaemeka na umusunriya unji onge, na vekamtrongea hadi umpeo akitranto kange neare nge awe ijengiwe kunto akwe, evenso vadahe umujughutra fange. ³⁰Emwenso akakia ija kune venso na akaenda kune urinjr.³¹Kunu akasimia Kapernaumu, unge o Galilaya. Sabato imwedu are ukusiya antu munge asinagogi. ³²Vakatrachwa na masiya akwe, kusoko akasiya kwa udaho.³³Fanoi itriku rasee munge asinagogi, nare kuna muntu neare una khoo akinyonyi nyenyi ne keve na mwenso akavea kwa ruri ne ukuu, ³⁴''Kwena ntuni navee, Yesu wa Nazareti? Waja ukuu ragha sesena? Nimanyie veve winyu! Veve we Mweru wa Mungu!''³⁵Yesu akamukenea pepo akahanya, ''Kia twi, na umuheghee muntu uyui!'' Pepo wasuu akamujughutra muntu uyoo fange mukhatre awe, akamheghea muntu usuu atrina mweha mavayi na kunyu. ³⁶Antu vonge vakatraka, vekafweya utughetrya ukhani wa suu mumuntu na muyakwe vekahanya, ''Ne khani ke yasii?'' Ukuvaangia nkoo ne nvaya kwa nguu naudaho na veufwaya.'' ³⁷Na saya akwe ikaning'ania konge na unge neare yefimiye mkoa wasuu.³⁸Mwenso Yesu akahegha unge akahegha unge isee na akahefea unyumba ama Simoni. Fanoi, yiu ne mukhwakwe na Simoni are uwire urue ukhare na sekamseya kusoko akwe. ³⁹na Yesu akamuhweya, akaangia urue wasuu na ukamurekea rue akaimika na akaandya uvatrumikia.⁴⁰Yua neare roharia, antu vekamutetrea Yesu mumuntu neare uwire trimarue hiya hiya. Akaika mikhono akwe unto amumurue na akavaforya vongle. ⁴¹Makinyonyi nyonyi no ikavafuma antu vingi yuria kwa ruri ne ukuu yuhanya, ''Veve we mwana wa Mungu!'' Yesu akayakenea makinyonyi nyonyi na atri na vakhania vaighitre, kusoko vekamanya ne mwenso Kristo.⁴²Neare wacha, akaenda kune kutrie antu. Mwirundo wa antu are veumufenja na vakaja kune are wirevakasoya umughiya atrende kure na venso. ⁴³Nyenso akavakhania, ''Inoneye netranatye sayu nenjija autremi wa Mungu unge engeja noo eyii ndio soko nkatrumwa hafayi.'' ⁴⁴Kanki akafweya utranantya munge amasinagogi na Uyahudi wonge.

Chapter 5

¹Are ekadweya ikhondo rasee antu wekamwirundea na umofima Yesu no utregheya ukhani wa Mungu, mwenso are wemekie umpeo airambo ra u Genesareti. ²Akaona masua evere isimie umpeo airambo anya ukwata somba are wafuma na are veuya, makwatya somba awe. ³Yesu akakea u mashua imwedu, ama Simoni ankamuromba ametroe umaje kuretanju ufange ne nkaku. Kunu akakikhaa na uandia uwaseya ufuma u mashua.⁴Ureghetia, akamukhanea Simoni, ''Metroe mashua ako mukhate airambo na usimie wakiutwa nsomba wako outrywe nsomba.'' ⁵Simoni akasocha na uhanya, ''Mukuu, kwatenda mwemo utriku wonge no kutinakwatria intu na remwedo, ee nyeso kwa ukhani wako, neusimia wakiuta somba. ⁶Newajotrenda uyii wekahangweya somba nyinge na mauta somba awe ekaandia uteneka. ⁷Kwenso wekawakhanea ayawe nare weumashua engeja waje wajowaareya. Wekaja wekakijuya mashua yonge mpaka ikaandia utromea.⁸Ekwenso Simioni Petero, newajoona akagwa umaru ama Yesu wahanya, ''Hegha kune nene, kusoko nene ne muntu ne munya mahutie Mukuu.'' ⁹Gusoko akatraka, na wongee nere witrambere mwedo winawe kwa uutri wa somba mwino are wautenda. ¹⁰Ereyii rekawakhanje nkania Yakobo na Yohana ana wama Zebedayo, nare wekatrendeka weinture mwedo winaa Simoni. Yesu akamukhanea Simoni, ''Utaghofe, kusoko ufuma fanoi na ufweeya ukutendeka muetra antu kune nene.'' ¹¹Nare waireta masua yawe ufanje ne nkaku, wekareka muintu wekamuhonga mwenso.¹²Ekadweya vii nare ukongee imwedo, muntu umwedo are wina mabuba are urefo kuko. Newajomwona Yesu, akagwaa akahulamia usio kune mwenso mpaka fange akamulomba, akahanya, ''Mukuu, mwese ukoyanja, ukudaha unjeria nene.'' ¹³Mwenso Yesu akaghora mukhono wakwe na akamutenya, ''Akahanya, ''Niufenja.'' Were na kinyahafo mabuba ekamurekea.¹⁴''Akamulagheya atramukhaniee muntu nau mwedu, kwenso akamukhania, ''Enda veve, wendekiraghia kube mkuhani na ufunye Asi ako kusoko waera mwino chuu Musa waragheye kwa umanyi wawe.''¹⁵Ekwenso sayu akwe ekaninghanea konge na mwirondo ne ukuu wa antu ukaduya kwa itrambe remwe umotregheya neukuseya na uforia marue awe. ¹⁶Ekwenso muitriko kwa itriko are ukibaghua ukwenda kifiha soko adahe uromba.Ikadweya itriko remwedo mukhate amatriko are ukuseya, na are warefo Mafarisayo na aseeyi wa seria wikhee hafo kune wekaja wekadweya, ijiji nyinge hiya auuu mukoa wa Galilaya na u Yudea, na kuno udweya u ngee a Yerusalemu. Nguu a mukuu are itramberemwedo nayo kwa uforia.¹⁸Antu wonge wekaja, wamuuchiye uu mukeka muntu neughajekie, wekafenja njea oomukeya mungee wadahe umurencha fangee usonge ama Yesu. ¹⁹Watrina hanga njea au mukeya mungee kusoko a mwirundo wa antu, venso weka nantea unto aitrembera nyumba weka musimia muntu usuyu fanghe ukera, umakhafa unto na mukeka wakwe mukhatre aantu, usonge ama Yesu.²⁰Akaihenga uhuveri wawe, Yesu akahanya, ''Hinane, mahutre ako waaheyeywa.'' ²¹Naandeki na Mafarisayo wekaandia kiweya, ''rasee weuhanya, ''Uyui ne anyu neukureghetia nkakhani yaujumaneya? Neanya ne ukudaha uwaheya mahutie emwenso Mungu wiyenena?''²²Ekwenso Yesu, nare wamanya maweyo awe akawasucha, ''Asike nemukiweya uyi unkho yanyu? ²³Rafei nerioro uhanya waonewa uraii mahutre ako na mpa uhanya emeka wenendee?' ²⁴Ekwenso mamanye mwino mwana wa Adamu ukwete udaho waheya mahutye ku uremi. Akamukhanea vee uka hoa mkeka wako wende ukhako.'''²⁵Kinyahafo akauka usonge awe na akahoa mukeka wakwe nare uurere. Akasoka ukhakwe akamukurya Mungu. ²⁶Mumuntu akatrachwa na veka mukunya Mungu. Veka kijuwa wova, vakahanya, ''Kwaonaa mantu ne maghenyi reo.''²⁷Neare mantu ayai adulya Yesu akafuma kukona akamwona munyo nifisya kotri neare ukuitranwa Lawi are wikhe kune veu hangwiya kotri. Akava khania, ''Nsambeyi.'' ²⁸Uyi Lawi akauka na umwambeya,akareka muntu unyuma.²⁹Lawi akaninganiya sikunkuu ukhakwe kusoko ama Yesu. Nare varefo anyo refesya kotri vingi kuko na antu vingi neare vekhe ameza ne veulya itrambe remwe do nayo. ³⁰Nyenso Mafarisayo na aandiki vawe nare veuvaru nkumia anafunzi, vakahanya, ''Asike ne mulya na unywa na anyo khwa kotri itrambe na vange ne venamahutye?'' ³¹Yesu akavasucha, ''Antu ne meere awe mifanga vatru penja mughanga, ne avoo oyi ne wawire ndo vajomufenja umwedo. ³²Ntinaja uvaitrana antu ne vena trutre vahange ufea mahutye, bahu uva itrane anya mahutye vafee mahutye awe.''³³Vakamukhanea, ''Anafunzi vama Yohana kutrufu mufungaa na uromba, na anafunzi vama Farisayo no veutrenda vinyuyi, nyenso anafunzi vako veulyaa na unywaa.'' ³⁴Yesu akavakhania, ''Yeutrendeka umuntu kikaku akavatrenda avoo nevakaghea ungoi a mukuu wa ngoi utrunga neke mukuu wangoi akee we itrambe remwedo nayo? ³⁵Ekwenso matriku ajie ikhondo ne mukuu wangoi ukuheywa ukhawe, ampu umatriko asaya vajo trunga.''³⁶Hafo Yesu akareghetya kwa ndolyo.'' Kutrie neukuhafua ifande raisaa ufuma ukisaa ne ifya na ukitrumia uninganiya isaa rakhare mwense ne watrenda uyi. Ukurehafua isaa neifya na iande na isaa ufuma ukisaa neifya kitrinoneye utrumika uki saa ra khae.³⁷Nyenso kutri muntu neimaika divai ne mpya uihongoo ya khaengi mwese akatrenda oyi, devai ne mpya ese atramukie ibele rasee, na divai ese atramukie, na ihongoo yufirika. ³⁸Nyenso divai ne mpya yufenjwa itrendewe kuihongoo ne mpya. ³⁹Nakutrie muntu nevanywa divai akhare, utrijo segha ne mpya kusoko yuhanya, 'Akhare ne njija.'''

Chapter 6

¹Itriku remwedu ra Sabato Yesu nare ukere mukhate a mughunda wa iyoo na aseeyi wakwe are wekakhaa iyoo wekaifegheha umekhono awe wekalia iyoo yasii. ²Ekwenso Mafarisayo vangeja wekahanya, ''Asike nemutenda intu neretiyanjetwe na seria uretenda itiku ra Sabato?''³Yesu akasucha, akahanya, ''Mwina egheya usoma mwina Daudi watendie nare wahumwa na njaa, mwenso na aghosi nare vie itambere mwedo inao? ⁴Akahefea u nyumba a Mungu na akahoa mikhate ne a Mweru akamelia mekayi na akayunya mekeyii kwa antu ne wekamelia winawe, na mwese are enoneye wa makuhani umelia.'' ⁵Na akawakhanea, ''Mwana wama Adamu ne Mukuu wa Sabato.''⁶Itiku reuya ra Sabato engeja akakea mungee asinagogi na u waseya antu kuko. Are urefo muntu ne mukhono wakwe wa kilelo ukure ighandi. ⁷Na aandeki na Mafarisayo are wemwihenga kwo uringheya waone mwese ukuforia muntu itiku ra Sabato, vadahe uhanga soko omusitaka kwa utenda mahutie. ⁸Ekwenso mwenso akamanya ntuni are weghema na akahanya kwa muntu nare ukure ighandi mkhono, ukaaemeka mukhatrea a mu muntu.'' Muntu wasuu akauka na uemeka hafo.⁹Yesu akahanya kunevenso, ''Neumuweya nyenye, nekuja itiku ra Sabato utrenda ne majamba utrenda ne mavii, utreya mikhao mba umefiranga?'' Mwenso akawaihenga wonge akamukhanea muntu uyoo, ¹⁰''Ghoora mukhono wako.'' Akatenda uyii, na mukhono wakwe ukaghoka ukafoa. ¹¹Na venso vekakijua ikuo wekakikhanea mu muntu na muyakwe kumutende ure Yesu.¹²Matiku asaa ikadweya akaenda uketanto uromba. Akafweya utriko wonge umuromba Mungu. ¹³Nare diu, akawaitana aseyii wake kune mwenso akawahwani ikumi na vaweree mukhatre awe nare akawaetra ''atumami.''¹⁴Marina awee atumami are evii Simoni (nare akamwetana Petro) na Andrea munakwe, Yakobo, Yohana, Filipo, Bartomayo, ¹⁵Mathayo, Tomaso, na Yakobo mwana wama Aifayo, Simoni, naree ukuetana Zelote, ¹⁶Yuda mwana wama Yakobo na Yuda Iskariote, nare akaja umotonea.¹⁷Mwenso Yesu akasima itamberemwedu winawo ufuma ukitanto na emeka kune chaera lwario rikuu ra aseyi wakwe are wekuko, itambe remwedo na irundo ri kuu ra antu ufuma Uyahudi na Yerusalemu, na ufuma pwani ya Tiro na Sidoni. ¹⁸Wekaja umotregheya na ufonywa marue awe. Antu nare weukhasujwa na nkungu ne mbee wekaforwa no. ¹⁹Mumwedu kwa raseye marundo ekasoya umotrenya kusoko nguu ya ufori are yudweya mukhate akwe, na kawaforywa wongee.²⁰Namwenso akawaihenga aseyii wakwe akahanya, ''Moforiywe nyenye nemwatruki, kusoko utremi wa Mungu ne wanyu. ²¹Mwaforiywe nyenye ne mwerija fanoi, soko mujie mojokikutywa. Muforiywe nyenye ne murea fanoi, kusoko mujoheka.²²Muforiywe nyenye ne antu ne wamuhwete na umoma ghua na uhora nyenye kinya ne mwavii, soko a mwana Adamu. ²³Yanjii itriko rasee na urimanga kwa uyanja kusoko trutre mutrendeka na nsaao anyu nkuu kirunde, kusoko wa tata wawe wekawatrendea viuyuyi aghanga.²⁴Nyeso hehe anyu nyenye ne mwaghware fanoi kusoko mwahangie bahu anyu. ²⁵Hehe anyu nyenye ne mwikutrete fanoi kusoko mujoa njaa amitree! Hehe anyu nyenye ne muheka fanoi kusoko mujurea amitree.²⁶Hehe anyu, ne mujokurya na antu vonge! Kusoko va tata vawe veka yatre ndee aghanga vakiregheghe viyui.²⁷Nyenso nuhanya kune nyenye ne mutregheye, vyanji arughu vanyu na utrenda ne maja kuua avoo ne vamukwitre. ²⁸Vafori avoo ne vemujumaniya nyenye na varombei avoo ne vemutruka nyenye.²⁹KUne wasuu ne ukukukhwa ukunda umwedo, mufetruire na reuya mwese muntu ne wakuheyeya nkanjo ako utramughiye na nkanjo mbuya. ³⁰Mufe wasuu ne wakurombie, mwese muntu ne wakuheyeya intu neja rako, utramwombe ukusuchiye.³¹Mwino muyanjitre antu vamutrendee, nanyee vatrendei viyuyi. ³²Mwese ne mwavayanja antu nevamuyanjitre nyenye muhanga ukumuke ne nyenye kusoko na mwese anyamhutye vuva yanja avoo nevavayanjitre. ³³Mwese ne mwavatrendea ne maja vasaa ne vumutrendea nyenye ne maja, muhanga ukumuke kune venso kwoko n amwese anya mahutye vutrenda viyuyi. ³⁴Mwese ne mwakofisya mantu kwa antu, ne mwese muindie namusuchiye, uyi ne sao ke kune nyenye? Na anyamahutye no veva kofisya anyamahutye na ukuindia uhanga kintu ikuko kanke.³⁵Nyenso vayanji arughu vanyu na vatrendei ne maja. Vakofesi na mutragheme usikiywa, ne sao anyu yutrendeka nkuu. Mutrendeka mwi ana va uyoo newekunto, kusoko mwenso ne maja kwa antu nevatrina asi na anya mahutye. ³⁶Mutrendeke mwina uvayi, kinya Tratra wanyu ne una kehe.³⁷Mtraramue nyeno mutrinjo ramwiywa, mtrajumaniye na nyee mtrijumaniywa, vaone. Uwayi ayanyu nyeno muonewa uvayi.³⁸Vafi vangija nyeno mjofewa, kiasi ka ufoo - ne kitri onyangiwe ukenetywaya na wafuka umaru anyu kusoko angekeo iyiyo nenejo mufumia, ngekeo iyiyo ndo yutrumika uvafimia nyenye.''³⁹Mwenso akavakhania wikhori, ''Nare muntu ne mufoku ukudaha ure umutrongea muntu ne mufoku? Mwese akatrenda uyi are savagwire kikhombo vonge, alevatruguirana? ⁴⁰Mwanafunzi atrutrendeka mukuu kinya musiyi wakwe, nyenso mumuntu ne usiywa kwa trutre ukutrendeka kinya musiyi wakwe.⁴¹Ne ntuni ne vavava ifara ne refo mungle ariho ra munyandughu ako, nautrivavie ifara ne ruriho vako na veve mughonjo? ⁴²Ukudaha ure umukhania munyandughu ako, 'Mnyandughu, nkuomba uheye ifara nerefo munge ariho rake,' Navee utriravie ifara ne rifo uriho vako veve wayo? Umutrere vee! Nyenso reheye ifara ne rifo uriho rako, na ujoona ija na uheya ifara ne rifo uriho ramunyandughu ako.⁴³Kwokokutrie mutri ne uja ukufafa mbesya ne mbee, na nyenso kutrie mutri ne uvee ne ukufafa mbesya ne njija. ⁴⁴Kusoko mumutri umanyikie kwa mbesya yakwe kusoko antu vatrukaa. Tini ufuma umughuiya wala zabibu ufuma umutriwa maghunya.⁴⁵Muntu nemuja uhazina ne njija ukhoo akwe ukufunya ne maja, na muntu ne muve ahazina nembee okhoo akwe ukufunyaa ne mavee.⁴⁶Ne ntuni munyintana, 'Mukuu, Mukuu, 'na kunu muhuya trenda asaa ne nkuya reghetya? ⁴⁷Mununtu ne ukuja kune nene na uyi tregheya khani yane na uitrendea mwimo nkumuraghia mwino wiri. ⁴⁸We khwetre na muntu ne ukujenga khaya akwe ne ukukua fangle nanguu na ujenga nyumba umusingi wa igwe ne ikhamu. Mbua ne nkuu neare aja, mwongo ukakhwa nyumba, nyenso inadaha uhingisya kusoko are ijengie ija.⁴⁹Usuu ne watregheya ukhani wane na atrina trenda;kihorye ayo ikinya muntu ne ujengie nyumbakwe ne ikunto afange ne itrina mwingi mwongo neare wasima kwa nguu nyumba isii ikagwa ugwe ne ukuu.

Chapter 7

¹Nare Yesu wamareya oonge nare ukwete akahanya kwa antu nare wamutegheye, akakea Kapernaumu.²Mutrughwa ungeja wa asikare rare umoyanjete ino ukhakwe are uwire ino nare wefife ukuya. ³Mwenso ne wajotregheya suyu ama Yesu, asikere wasoo akamutruma mutongeri wa Kiyahudi, akamomba aje umukhomoa mutughwa wakwe atakuye. ⁴Newajoghea fife kune Yesu, wekamufefeheya ino na uhanya, ''Uoneye vii veve utende vii kusoko akwe, ⁵kusoko uyanjetre ndughu itu na mwenso akajenga sinagogi kusoko itru.''⁶Yesu akafweeya na muhenjo wake itambe remwedu winawe. Enyenso nare akeinenda kre na nyumba, mukuu umwedu akawatruma wambuya kwe ureghetia winawe.'' ⁷Mukuu, utrakikhatraye mughonjo kusoko nene ntinoneye uhefea u nyumba ane, Kusoko asee ntinaghemaneya nene mughnjo mwese nenoneye uja kune veve, enyeso haya ukhani uyi, na mutumwa wane ukufoa. ⁸Kusoko nene none muntu ne niekiwe ku udaho nanekwete asikare fange ane. Ukuhanya kwa uyuu, ''Enda'' na ukuendaa, na umwoya, ''Njuu'' no ujiee, na umotumami wane tenda ireyi 'no mwenso ukutenda.''⁹Yesu newajotregheya asaa akatakaa na fetrukea mwirundo nare wamusambeye na akahanya, ''Nemukhanea nambese ki Israeli, nkee ntinaona muntu ne wina uhuvei uku kinya uyuyi. ¹⁰Na wasaa nare watumwa weka soka ukhaya na wekamuhanga mutumami mufanga.¹¹Kenyahofo ungeja akadweya kone Yesu are utrunguyie winje ungee neuetanwa Naini. Aseyi wakwe wekaenda itambe remedo winawe ne viongetre na mwirundo waantu. ¹²Naare wahumbea ukinya mwango ko ngee kengea muntu ne ukure are wochiywe, na are umwana wedu kune nyinya wakwe. Nare muhimbe na mwirundo waenda itambere mwedo ufuma ungee arevitambere mwedu winawe. ¹³Newajomwona, Mukuu akamuhueya kwa uvanji ne ukuu ino na akamukhanea, ''Utraree.'' ¹⁴Na akahumbea usonge akatrenya ijeneza nare waucheye mwere, na awoo nare wauchuye wekaemeka akahanya muhumba uka'' ¹⁵Mukuyi akauka aka kikaa fange na akandia ureghetia. Mwenso Yesu akamwofa nyinya wakwe.¹⁶Wova ukawakwata wongee. Wekafwaya umukunya Mungu vekahanya ''Mughanga mkuu wahumbuwa mukhate itu'' na Mungu ukuvihenga antu wakwe'' ¹⁷Na sayu njija yama Yesu ikaninganea Yudea ongee na mikoa ongee afife.¹⁸Anafunzi vama Yohana vekamukhanea mantu ayai onge. ¹⁹Na Yohana akavatrana vavere anafunzi vakwe na akavatruma kune Mukuu uhanya, ''Veve we mwenso uyoo newanjie, nampa kina muntu muya nikumuravie? ²⁰Vajofika fifiye na Yesu avii vakahanya, ''Yohana mbatizaji wakutuma kune veve uhanya, ''Veve we uyoo ne ujie nampa kuna muntu muya munurindie?''²¹Na ikhondo rasee akawaforia antu winge ufuma umarue na makhaseko, ufuma unkhoo ne mbaya, na kwa antu ne afuku akawatenda vaone. ²²Yesu akasocha na uhanya kune wenso.'' Kune aja mwenda kune aja mufumie mujomukhanea Yohana rasee ne mwareona na uretegheya. Ne vina ufoku weufewa uona na anyirema weuenenda, anyamabuba wenywa. Na wambola weutegheya, na akuyi wefetria nautendeka afanga kanke atrukiweukhanewa sayu njija. ²³Na muntu ne atrureka ughuvea nene kusoko a ntendo yane uforiywe.''²⁴Naare awoo wekatumwa na Yohana usoka kune are wafumie Yesu akaandia uhanya umwirundu unto ama Yohana mukaenda uona ntuni mianduri ne ukohingiswa na nkongo na? ²⁵Ekwenso mokaenda uona ntuni muntu neuyetre ijana naa? Kihengi antu awoo newayetre masaa akitremi na ukikhaa mikhaa ne meja warefo unyumba ya Kitremi. ²⁶Unyenso mweenda uona ntuni, mughanga na? Hono, kuhanya tutre na ino ne nkuu ukea mughanga.²⁷Uyui mwenso newandekewe, kihengi ne umutruma Mukuu wane usonge amiho anyu ne ujoghondaneya njea kusoko ane, ²⁸Neuhanya kune nyenye mukhatre awo ne wafafiwe na mukhema, kutrire Mukuu kinya Yohana ekwenso muntu ne nti watrute ino ne ujokikhaa na Mungu kune urefo mwenso ukutendeka Mukuu ukea Yohana.''²⁹Na antu wonge ne wajotregheya ayaii itrambere mwedo na anyo khwa kotri wikatanatriyia ne Mungu munya tute are warefo mukhate awe awoo newabatiziwe na ubatizo wama Yohana. ³⁰Ekwenso Mafarisayo na aandeki wa seria akiyahudi ne watrina batizwa na mwenso weka hita mafenji a Mungu kusoko awe wenso.³¹Nyeso neudaha uwikhoya na ntoni antu wa ufafo uroi? mweura nyenso? ³²Vekhwete na anginya ne vikinisia kone ire sokoni, ne vikikhee na ukietana umwedo mwedo kwa woya wange we uhanya, ''Kwa rea na mutrurea.'³³Yohana mubatizaji akaja atrinaiyaa mukate mba inanywaa divai na mukahanya ''Una ijini. ³⁴Mwana wa muntu waja walya na unywa mkahanya, ''Nare ke ne mraku na mughari, hinane munyo khuia kotri na munya muhutye! ³⁵Nyenso ihaa ramanyika ne rina trutre uvana wakwe vonge.''³⁶Mufarisayo umwedu akamwomba Yesu ulya itrambe remwe nayo. Neare Yesu wahefea unyumba ama Farisayo, akahaghamia umeza ili alye. ³⁷Rava nare kuna mukhema umwedo unge isee nare una mahutye akamanya neare wekhe kune Farisayo, akaretra chufa amanukato. ³⁸Akaimika unyuma akwe fife na mighuu akwe kunu ukuma. Kanke akaandya aloveka mighuu akwe kwa mihori na unai futra na njee ya itrue rakwe ukumitromya mighuu akwe na umiira manukato.³⁹Na farisayo uyoo ne umurakie Yesu nare waona uyi, akaghema mwenso akahanya, ''Mwese mundu uyui mwese ne mughanga. Akaja uyui ne anyu na nemukhemake ne ukumutrenya kwoko ne munya mahutye. ⁴⁰Yesu akasucha na umukhania, ''Simoni nina inkuroku khania, ''Rehanye uyi'' Musiyi!''⁴¹Yesu akahanya, ''Are varifa anyodaiwa vavire umukopesya umwedo. Umwedo are ukudaiwa dinari ema ghama atrano na wakavee ukudaiwa dinari emakumi atrano. ⁴²Neare vatrikwetre hela omunifa akavaonea uvayi vonge. Fanoi anyu ne ukumuyanja ino? ⁴³Simoni akamsucha na akahanya, ''Nughema uyoo ne waoniwe uvayi, Yesu akamukhania, ''Waamua kwa trutre.''⁴⁴Yesu akamfetrukia mukhema na uhanya kune Simoni, ''Umuhenge mukhema uyui. Nahefea ukhanya ako. Utrina mpaa maji kusoko amighuu ane, nyenso, uyui, kwa mbari akwe akatrotrufya mighuu ane na umifutra kwa njee yakwe. ⁴⁵Utrina ntonyaa, nyenso mwenso, fuma ahefee kunii atrina reka umitromya mighuu ane.⁴⁶Atrina miiraa mighuu ane kwa makutra, nyenso wa miiraa mighuuu ane kwa manukato. ⁴⁷Kwa into iree, nukukhania ave un mahutye mainge na vuaonewa uvayi ino. Na akayanja ino, nyenso uyoo ne waonewe uvayi kidogo, ukuyanja kidogo uyi.''⁴⁸Na akamukhania mukhema wasuu, ''Mahutye ako waonewa uvayi'' ⁴⁹Avoo neare vekhe itrambe remwe nayo vakaandya ukikhania venso kwa venso, uyui ne anyu mpaka uku oneo, uvayi anya mahutye?'' ⁵⁰Na Yesu akamukhania mukhema, ''Uhuvei wako wako bhomoa. Enendana majeghana''

Chapter 8

¹Ekadweya kinyaghafo naare vii Yesu akaandia muhenjo ungee na ijiji hiyaiya, ukutanantia sayu njija au tremi wa Mungu na awayo ikumi na wavere wekaenda itamberemwedo winawe, ²Naa akhema wangija nare waforywa ufuma u nkhonevaya na marue hiyohiyo. Are ne Mariamu neukuetwa Magdarena nare wafunyiywe makinyo nyinyonyi emufunkatre. ³Yoana mukhema wama Kuza na meneja wama Herode, Susana, na akhema wangeja wingi, ne wekafuna mali yao kwasoko awe wenso.⁴Naare mwirundo wa antu wirundie itrambe re mwedu, are warefo antu newekaja kune mwenso ufuma ungee hiyahiya, wekareghetria winao kufuma ndolio. ⁵''Mfandei akaenda ufandea mbeyu, nere wafandea munge ambeyo yasii ikagwera umpeo a njea ikafanangiwa na mighuu fangee, na nyonyi yoo unto yikailia. ⁶Mbeyu ingeja ikagwa unto a irongo ra magwe ne yajokinda na utrenda miri ekagoora kusoko are kutrire utrotru.⁷Mbeyu ingeja ikagwera uu metre a meghuya, na esee metre a meghuya ikakua itambetemwe na iyoo mbeyu na ikatrunyeywa. ⁸Enyeso mbeyu ingeja ikagwera uu kirongo nere noneye na ikafafa khari ighana. Kanke, ''Nare Yesu wahanya nkhani ya sii akahumbua ruri, ''Wasuu ne ukwete matwe autegheeya na ategheeye.''⁹Kanke aseyi wakwe wekamweweya soko awikhori urui, ¹⁰Yesu akawakhanea, ''Mwafiwe umanya kempihe ka utremi wa Mungu, unyenso antu wangeja wajoseywa oyi u ndolyo, ee oyi newaona wataone na ne watregheya watramanye.'¹¹Na eyeii ne ndolyo nyenso. Mbeyu ne ukhani wa Mungu. ¹²Mbeyu iyoo nee ikagwa umpe mpeo a njea nee antu awoyoo newetegheya ukhani, na amitre morogho shetani ukurehoa kure ufuma ukho, ili watadahe uhavia na ukhomowa. ¹³Na kanke iyoo ne ikaghwera ungongo ne antu awoyo nee veutregheya ukhani na uukhoa kwa nkumbu ekwenso watrikwete miiri na kunyu, weuhuvea oyii kefando, kekafeyi na ikhondo rama egheyo weugwaa.¹⁴Na mbeyu iyoo ikagwena uu maghuya ne antu ne weutegheya ukhani, enyeso ne wafweye ukua weutronyeywa na ukhasekea na ughware na uja wa mikhao eyeii na watriufafa mbesia. ¹⁵Enyeso mbeyu iyoo ne ikagwera ukirongo ne rija ne awayo antu, awoyo ne vinyumpiye ukhoo ne njija, ne watregheya ukhani weuretywa na rekatrendeka rija na ufafa mbesia ya ughemeyi.¹⁶Fanoi kutrire mpa umwedo, neukuacha kemwee na ukekunekea kwa ibakuli au ukeeka fange a irungu ra kitranda. Ekwenso ukueka unto a chengo kemwe soko momuntu neukuhefea adahe uona. ¹⁷Kusoko kutrine kentu nekefihie ne kitrikighea, mbakengeja ne kenkimpine ne ketrijokighea na umanywa umweru. ¹⁸Evii mukakhwekeye, ne mughembeya, kusoko ne ukwetre, kune mwenso ujoungeywa ino, nyenso ne atrikwete namba ero ne rinyuyi ne urekwete rejohawa.''¹⁹Kanke nyinya wama Yesu na aruna wakwe wekaja kune mwenso wina mufikea kusoko amwirondo wa antu. ²⁰Na akakhanea, ''Ijiu wako na aruna wako warefo hafoo urijii weufenja wakuone veve. ²¹Nyenso, Yesu akasucha akahanya ''Yiu wane na aruna wane ne a wayi ne wategheye ukhani wa Mungu na ure kwatrea.''²²Ekadweya iriku remwedo mukhate aitriku rasee Yesu na aseyi wakwe akanantea u motumbwi, ''Akawakhanea, ''Ne kutrambuke ntumbe akavere a irambo.'' ²³Wekakhandaneya maswa awe. Nyenso neare vandya ufwaya, Yesu akaraatruo na kiharumbe ne kikhare ne kihanjiyena nkungu, na mashwa awe ikaandya uijua maje na are varefo mukhatre airambo.²⁴Amitre anafunzi vakwe vekaja kune mwenso na umucha, vakahanya, ''Mukuu mukuu! Mukuu kwa humbea ukuya! Akauka na akaukenea kiharumbe na nkungu onge kwa hava na kwa trendeka kuhavie. ²⁵Kanke akavakhanea, ''Uhuvei wanyu wekufeyi?'' Vakatrija vekatrachwa, veka kikhania mumuntu namu yakwe, ''Uyui ne anyu ne ukukenea nkungu, kiharumbe na maji yumutregheya?''²⁶Vakaghea unge o Gerasini neare erefo ufandewo nyuma a Galilaya. ²⁷Yesu wajosima na ufandatra fange, akatrana fange, akatrana namuntu ufuma umujini na muntu wasuu are wina nguu ya kitri. Muntu usuu atrina yaa masaa kwa matriku mainge na are atrukikha anyumba, nyenso akakha amakaburi.²⁸Ne wajomwona Yesu akarea kwanguu, na akagwa ufange unsonge akwe kwa ruri ne kuu akahanya, Natrenda ntuni kune veve Yesu mwana wa Mungu ne we kunto? Kukuomba utra khasye nee'' ²⁹Yesu akarekea nkoo ne mbee imuheghe muntu uyoo kusoko areamufagae, namwese are utrungiwe na minyororo na ubwana na wikwa fange asena akauna kitrungo na utrewa na mapepo mpaka unge khatre.³⁰Yesu akamuwila, ''Rina rako anyu?'' Akasucha akahanya, ''Legioni'' kweko mapepo ne mengi ahefee kune mwenso. ³¹Na mwenso ekaromba utra kukhanie kwende ukikhombo.³²Irundo ra nguma are rudima unto akitranto, akamuromba avakhanea vahefee unguma yasee. Na akavarekea utrenda uyi. ³³Uvii inyanyi nyonyi ikafuma umuntu wasuu na uhefea unguma iyoo irundo rekadua ukitrantu na yikaenda ukirambo na yikahiria kuko.³⁴Antu vasaa neare vudima nguma yasee, vekadua na vekafunya sayu hafo umujini na unge neare yefimiye hafo. ³⁵Antu neare vatregheya yasii vekaenda uona rasee neratrendeka vekaja kune Yesu na vekamona muntu neare makinyonyi nyonyi amufumaa, are uyetre ija na munya ihaa, wikhe umighuu ama Yesu na veka trija.³⁶Na umwedo wawe ne akaona akaandya uvasanyia mwino muntu uyui are ukutronewa na makinyonyi nyonyi neare akaforywa. ³⁷Antu vonge vomukoa Wagerasi nange neare yefimiye vesamuromba Yesu afywaye kusoko vakatriwe na wova ukuu. Na alnga kwenye mtumbwi ili arudi.³⁸Muntu wasuu neare wafumwa na makinyonyi nyonyi akamwomba Yesu ende naye, nyenso Yesu akamukhania ende na akahanya, ³⁹''Suka ukhaya ko naufanye ayoo onge neare Mungu wakufrendee'' Muntu usuu akafwaya, akatranantya kwonge unge onge ayoo neare Yesu watrendie soko akwe.⁴⁰Na Yesu akasuka, mwirundo ukamuhweya kwoko vongeare vamughojie. ⁴¹Rava akaja muntu umwedo ukuitranwa Yairo ne umwedo mukhatre aaku ve sinagogi. Yairo akagwa umighuu ama Yesu na umuromba ende ukakwe, ⁴²kwoko arewina umwedo wakincha neare unami akha ikumi na ivee, na are wifo uhadi au kuyi. Naare ukuenda umwirundo are vukirunda soko akwe.⁴³Mukhema neare ukufumwa na nsaghami miakha ikumi na ivee are we hafo na akatrumia hela yonge kwa aghanga, nyenso kutrie ne wamuforiye naniumwedo, ⁴⁴akaja unyuma ama Yesu na utrenya ikundo raisaa rakwe, kinya hafo murihe wa nsaghami akwe ukahiya.⁴⁵Yesu akahanya, ''Anyu wasuu newantenya" Vajo hitra vonge, Feteo akahanya, Mukuu mwirundo wa antu vukisuntiya na vukutranga.'' ⁴⁶Nyenso Yesu akahanya, ''Muntu umwedu akantenya, kwoko nkamanya nguu neya hegha kune nene.''⁴⁷Mukhema usuu wajoona atrundaha ufiha rasee newari henda, akaandya ukatranga. Akagwa fange unsonge ama Yesu akatramantya wonge antu vonge kusoko ne yika mutrenda amutrenye na uyii akafonywa ure. ⁴⁸Kunu akahanya kune mwenso, muncha uhuvei wako wakutrenda utrendeke umufanga, akahanya, munchako wakuyaa utramukhasye museyi.''⁴⁹Wajotrongea uhanya, muntu umwedo akaja ufuma unyumba amutremi wosinagogi, akahanya, ''Munchako wakuyaa utramukalye.'' ⁵⁰Nyenso Yesu wajatregheya uyi, akamusucha, ''Utratrije manya uyi, ukukhomowa.''⁵¹Neare wakia unyumba isiyi, atrina rekea muntumami umwe uhefea iframbe remwe nayo, ekwenso Fetro, Yohana na Yakobo, tata wamuneha na yiu wakwe. ⁵²Fanoi antu ne veurea na ufunya ruri kwoko akwe nyenso akahanya, ''Mutrahwe mukindo inakuya enyenso uree uyi.'' ⁵³Nyenso vekamuheka kusoko are vamanya wakuyaa.⁵⁴Nyenso Mwenso, akamukatra muncha kwe mukhono na akahanya mung'inya uka'' ⁵⁵Nkhoo akwe ikaamusukia, na akauka saa iyiyo na akavakhania afewe intu rorya. ⁵⁶Afafi vakwe vekatranchwa, nyenso akavakhanea mutrakhare muntu rasee neja natrendeka.

Chapter 9

¹Akavaitrana avoo ikumi na vavere itrombe remwe, wavapa udaho na nguu unto amakinyonyi nyonyi onge na uforya mawe. ²Akavatruma vende utrarirya utemi wa Mungu na ufanya mawe.³Akavakhania, ''Mutra hare ringi umuhinjo wanyu wala mwanga, mbampinda mbamukatre mba hela mtta hoe mba nkanje ivere. ⁴Nyumba iseye nemwaahefea ikhi hafo na faka kunemujo hegha hafo.⁵Na kwa avoo nevatrumu fokea, nemwaje fwaya unge isee, kikununti ukungu umighuu anyu kwa wudanga kune venso.'' ⁶Vakafwaya na uenda ukerea uvijiji veka tanantya sayu ne njija na ufonya antu koonge.⁷Fanoi Herode, mtremi akatregheya onge neare adulya akakhasika ino, kwoko ikahanywa na akeyii ne Yohana mubadisi wadahie ufetrya ufama kwa akuyi, ⁸na kwa vangeja Elia wadaha ukighea na kwa vanjija umwedo wavaghanga vakhe unfetrya kwa akuyi. ⁹Herode akahanya, ''Nkamukikitra Yohana nyenso uyui ne nyu nenetregheya sayu akwe? Na herode akapenja njia omwona Yesu.¹⁰Neare wasuka avoo nevatrumwaa, vako mukhania mumuntu rasee nevatrendie, akavahoa itrambe remwedo nayo. Akaenda uliyene unge imwedo ne yutramwa Bethsadia. ¹¹Nyenso mwirundo akatragheya iree, vakamusambeya na abavahweya na areghetrya nayo utremi wa Mungu, na akavafonya avoo ne veufenja ufonyi.¹²Itriku rekaandya atriya naavoo ikumi na vavee vakaenda kune mwenso na uhanya, ''Vanyaghulisye mirundo ende uijiji na umijini vendo fenja itruyo na maliwa kwoko kwifo kwifo ukienea ro mbugha.'' ¹³Nyenso akavakhania, ''Nyenye vafi intu rorya.'' Vekahanya, ''Kutri kwetre, nyenso kukwetre mikate itrano kutrufu na nsomba ivee, enyenso kukaenda ughwa maliwa kwoko amuirundo umi wa antu.'' ¹⁴Kwoko hafo arekuna aghosya vemaghana atano hafo. Akavakhania anafunzi vakwe.'' Vakhechi fange marundo ane ina antu amatumi afrano trano.¹⁵Na venso vekatrenda uyi na antu veka ikhaa fange. ¹⁶Akahwa mikhate itrano na nsomba ivere na akanava ukirunde akamirombea nawaghanya mafaja faja, akavafa anafunzi vakwe ili vayaike unsonge a mulirundo wa antu. ¹⁷Vonge vekalya na ukikutra, na mafaja asaya neare asagha aka okotrwa muijuywa nkafo ikumi na ivere.¹⁸Noo ikatendeka vii, nare ukuomba wiyene, anafunzi vakwe are veitrambe remwedo nayo, na akavawiya akahanya, ''Antu vuhanya nene nianyu?'' ¹⁹Vakasuja vekahanya, ''Yohana mubadilisi, nyenso vauya vuhanya Eliya, na vangija vuhanya umwedo wa aghaghanga vabhare wafetrorya kanke.''²⁰Akavakhania, ''Nyenso nyenye muhanya nene nianyu?'' Akasucha Fetro akahanya, ''Kristo ufuma kune Mungu.'' ²¹Nyenso kwovaghiya, Yesu akava raghia udio mukhania muntu nani umwe intu iree, ²²akahanya vii, mwana wama Adamu unoneye ahange makhasiko maingi na uhitrwa na anyampaa na akumbeki akuu na aandiki na ukuumaghwa na itriku ra katratru ukufitrya.²³Akava khania vonge, ''Mwese muntu kikaku niwasigha unsambeya nene unoneye akikhane mughane mughonjo ahoe mwalaha wakwe muitriku na ansambiye. ²⁴Usuu newasoya uya khomo maisha akwe ukuyaya ghaya maisha akwe kwoko ane ukuya khomoa. ²⁵Je kwina sooke kune muntu, mwese newauhanga uremi woonge, nyenso ne wayaghaya au newahanga asara akhoo akwe mwenso?²⁶Usuu ne wanyonea minya nene na nkani yane, kune mwenso mwana wama Adamu ukumuonea minya ne ujohendeka ukukuu wama Tata na malaika ne akuu. ²⁷Nyenso nkumu khania trutre, varefo vangeja nevuimeka hafai vatruwonja nkuya faka vavone utremi wa Mungu.''²⁸neare akia matiku munana neare Yesu wahanya nehani iyii akavahoa itambe remwe Fetro, Yohana na, Yakobo vakanatria ukitranto uromba. ²⁹Naare ukuromba, ekero ra usyu wakwe veka feuka na masaa akwe akatrendeka maeruchwi na efiempena ino.³⁰Naravi, are varefo aghosya vavire nevureghetyana yo! Are Musa vina Elia, ³¹Vekakighea munge aukuu vakaighitya ifwaya rakuue intu neare wahwera urimariya u Yerusalemu.³²Fanoi Fetro na avoo neare veitambe remwedo nayo are varifo utrwo ni nditro. Nyenso vajouka vakaona ukuu wakwe na aghosya vavere neare vaimikie itambe remwedo nayo. ³³Neare vofwaya kune Yesu, Fetro akamukhania, 'Mukuu ne kuja kune sese uikha hagayi na inoneye kutrende mikhao aantu vatratu kutrende remwe soko ako emwe soko ama Musa na mbuya soko ama Elia.'' Atrina manya rasee ne ukurereghetrya.³⁴Neare ukuhanya asaya rikaja irunde na rika vakunikia na vekatrija neare vaona vafimiywa na ilangu. ³⁵Ruri ukafuama ukirunde ukahanya, ''Uyuyi ni mwanane nena mahwaniye mutregheyi mwenso.'' ³⁶Ruri ne wajo kia, Yesu are wiyene. Veka kikhaa tui umatriku asaya venakhania ba umwe ne vinawe asaa ne veka yaona.³⁷Utriku ne resambeya, neare vafuma ukitanto irundo rikun ra antu rekatrana nayo. ³⁸Rava, mughosya ufuma umwirundo akavea kwa ruri akahanya, ''Museyi nukuromba umuihenge mwanane kusoko ne nemwanane iyene. ³⁹Ukenge nkhoo nombee yumukwatra na ukhwa mukindo na kunu yumutrenda uyaghaa na ufuma mafumburu umomo. Nyenso yumufumaa kwa nchasi yumu sacha mavayi ne mave. ⁴⁰Nikavakhania anafunzi vako vamufunye vadio daha.''⁴¹Yesu akasucha akahanya, ''Nyee ufafo ne utrina uhuvei na uyaghao, kunanae samwikhaa kwinanyu na ukihoriya nanyee? Mutretre mwanako hafai.'' ⁴²Muhumba nareujie, nkoo nembe ikamukhwiya fange naumuhingisya kwa mukindo, nyenso Yesu akamikenea nkoonembe, akamuforya muhumba na akamufa Tata wakwe.⁴³Vonge vekatraka na ukuu wa Mungu. Enyenso nare vutraka vonge kwa mantu onge nare ikatrendeka akahanya kwa aseyi vakwe, ⁴⁴''Nchani yikhae umatrwi anyu kusoko Mwana wama Adamu ujofunywa umikhono aantu.'' ⁴⁵Nyenso vatrina manya soko ayo nkhani isee, na ikafihwa umiho awe, vatraje vajoremanya vekatrija umuwiya ukhani usuyu..⁴⁶Ukanke mukondo ukaandya mukhatre awe kune anyu ne ukutrendeka mukuu. ⁴⁷Nyenso Yesu nare wamanya resee ne varikwetre ne vekiwiya unkhoo yawe, vekamuhoa mwana ne munyuu na umuika ufande wakwe, ⁴⁸Na akahanya, ''Mwese muntu unge amufokee mwana nemunyuii kinya uyui kwa rina rane, wakwatya nene, na wasuu newakwatya nene wamufokea uyoo ne wantumie kusoko ne munyuii kune nyenye nyonge mwenso ne mukuu''⁴⁹Yohana akasucha akahanya, ''Mukuu, kukamuona muntu ne ukujuncha nkhoo nembe kwa rina rako na kukamughiya kusoko atri itambe remwedo nasee.'' ⁵⁰Kwenso Yesu akamukhania, ''Mutramughiye, kusoko atrihiya na nyee newanyu''⁵¹Ikadwiya vii ukikhoya na matriku neare ire neyehwera matriku akwe oenda ukirunde kwa ukhamu akakengeya uyu wakwe Yerusalemu. ⁵²Akatruma amboi unsonge akwe na venso vekaenda na uhefea ukijiji ka Samaria vadahe umuninganiya hafo. ⁵³Nyenso antu kuko vatrina mufokea kusoko are ukengeye usyu wakwe u Yerusalemu.⁵⁴Aseyi vakwe Yakobo vina Yohana nevajo viona rasee vekahanya, ''Mukuu ukufenja kurekee motro usie ufange ufuma ukirunde uvarugwiya?'' ⁵⁵Ekwenso akavafetrukia akavakenea. ⁵⁶Venso vekaenda ukijiji kingi.⁵⁷Nare voka unjia awe, muntu umwedo akavakhania, ''Nukufenja kunewinje.'' ⁵⁸Yesu akamukhania, ''Muva vina makhombo, nyonyi yakunto yina iruryo enyeso Mwana wama Adamu atrikwetre kune ukutrencha itwe rakwe.''⁵⁹Mwenso akamukhania muntu ungija, ''Nsambiya.'' Nyenso mwenso akahanya, ''Mukuu ndekea tranju nende mwika tata wane,'' ⁶⁰Nyenso mwenso akamukhania, ''Reka akuyi vavaike akuyi vawe, enyenso veve enda wendo tananta utemi wa Mungu muufande.⁶¹Nyenso muntu ungija akahanya, ''Mukuu, enyenso ndekea tranju nendo vafa kwaheri avoo ne vukhane.'' ⁶²Kwenso Yesu akavahania, ''Kutrie muntu neukutrendea mukhono wakwe urema na uvava nyuma ne ujononeya kuu tremi wan Mungu.''

Chapter 10

¹Naare mantu asaya, Mukuu aka hwania akumi mufunkatre vangija na uvatruma vavire vavire vamutrongee unge nakune are ughemetre uenda. ²Akavakhania, ''Mbesya ne nyingi enyenso anyo trenda, mwimo ne vakeyi. Uvii murombi Mukuu wantinange,adahe utruma anyo trenda mwimo untrenange akwe.³Endi ungee ravi. Numutruma kinya nkhoo mukhatre ambughi. ⁴Mutrauhe mufuko wahela mpinda a anyamihino wala atru wala mutramuche antu kikaku munjia.⁵Unyumba kikau ne muhefea tranju hanyi, majigha na atrendeke mungte akhaya eyeyi.' ⁶Mwese muntu wamajeghana urifo hafo majighana anyu yusagha unto akwe, emwenso nti uyi yusuka kune nyenye. ⁷Mwaghe ukhaya iyeyi, ui na unywa rasee ne vurefunya, kusoko mutrendi mwimo unoneye musaha wakwe mutra hame ufuma ukhaya isee uenda uingija.⁸Nkhaya mbuya ingine muhefea ne navamufokea, lii mantu onge ne ufunywa unsonge anyu, ⁹mufonye arue ne varifo hafo hanyi kune venso utremi wa Mungu waja fife anyu'¹⁰Enyenso kune nyumba mbuya onge nemuhefea na vacha mufokee, endi unji ubabaa muhanye, ¹¹''Namwese ukungu mukhati anyumba anyu nerenamantie umighuu itru kurekungu nta kune nyenye nyenso manyi ireyi utremi wa mungu wa hwera.' ¹²Numukhania vii itriku rauamini vejie, ughemeyi ino u Sodoma bahu unge isee.¹³Hehe ako Korazini, Hehe ako Bethsaida! Mwese muimo ne ukuu newatrendeka mukhatre ako are yutrendeka Tito na Sidoni, Arevuhuvia khane ino,nevuikha munge amasaa amahunia na mau. ¹⁴Nyenso yutrendeka ughimiyi ino ukitriko ra uamuri u Tiro na u Sidoni ino anyu. ¹⁵Veve Kapernaumu, ukughona ukuhumbuwa mpaka ukirundena? Kutrie, ukusimya fange faka kwa arungu¹⁶Neujo mutregheya nyenye ukuntregheya nene nawuu newamuhitra ukunglitra nene, na wasuu ne ukungtra nene ukumuhitra ne wantumie''¹⁷Avoo matrumi mufunkatre ekasuka kwa lombe vuhanya, ''Mukuu, hata makinyonyi nyonyi yukuoghofa urina rako.'' ¹⁸Yesu akavakhania, ''Nkamwona shetani ukugwa ufuma kirunde kinya ufitro. ¹⁹Rava, kengea na mufie udahe wopanangia, njokha na nkumina nguu yonge yamurughu na kutrie intu na rimwe kwanjia inge ne yudaha umu ruanga. ²⁰Enyenso mutrayanje kwa ireyi mwino nkhoo yumutrija nyenso yanji ino kwa vii marina anyu aandikiwe kirunde.''²¹Kaha hafo na gafo akayanja ino umwau ne mweru na uhanya, ''Nukukunya veve, Tata, Mukuu wakirunde, na uremi kwoko uyafihie mantu ayai ufuma kwa anya mahaa na uyakunu kua kwa avoo ne vatrifundisiywe kinya, ana ne anyuyii. Hono Tata, kusoko ikanoneya umiho ako.''²²'''Muintu mafeiwe nene na Tata wane, na kutri ene umanyie mwana neanyu ila Tata, na kutrie ne umanyie Tatane anyu ila mwana na ungeja ne mwana ukusigha ukikanuka kune mwenso.''²³Akavafetrukia anafunzi, akahanya ukimpihe, ''Vabarikiwe nevuyaonaa ayii nenyenye muya onaa. ²⁴Numukhania nyenye vii, aghanga vingi na atremi vekasegha ona mantu ne muya onaa na vatrina yaonaa, na utreheya nimuyatregheya na vatrina yatregheya.''²⁵²⁶Rava, museyi uyui waseria Akiyahudi akaimika na umusoya akahanya museyi netrendi orenene nedahe kusara ufanga wa khae na khae?'' Yesu akavakhania, ''Iandikiwe ntuni useria? Ukuisoma ure?'' ²⁷Akasucha akahanya, ''Ukumuyanja Mukuu Mungu wako kwa nkhoo ako onge na Mwahu wako wonge, kwangu yako yonge na kwa mahaa ako onge, nainyundu ghu wako kinya nkhoo ako mughonjo.'' ²⁸Yesu akahanya, ''Wasucha kwa trutre. Trenda uyina ukikhaa.''²⁹Nyenso museyi akasegha ukivariya tratre mughonjo, 'Akamukhania Yesu, ''Namunya ndughu wane ne anyu?'' ³⁰Yesu akasucha akahanya, ''Muntu uyoo are ukusima ufuma u Yerusalemu are winje u Yeriko akagwina mukhatre aanyo heyena antu mantu ne vekamuhiya mantu akwe, na umukhwa na umureka fife are wingo kuya..³¹Nyenso bhatri mukuuu umwedo are ukere unjia isee newajo mwona akakira njia ingeja. ³²Viuyuyi Mulawi nao, newajo aghe hafo akamwona wakira njia inge.³³Nyenso Musamaria umwedo are unamuhinjo akakera hafo wewajo mwona muntu usuu. Nawajo mwona akasuntiywa na uvayi. ³⁴Akahwera na umuhabwiya idonda yakwe akamwira makutra na divai unto akwe. Akamunatraiya unto andoghe akwe na umutra unyumba aaghenyi na umutrumia. ³⁵Itriku reuya akahaa hela ivere, na akamufa mukuu wanyumba aaghenyi. Akamukhania mutrumikie na angija nearifo neukutrummia nijo kurifa ni kunasuka.'³⁶Newafeyi mukhatre aavayi ne vatratru, ukughema aremunyandughu wakwe mwenso neakagwira mukhatre aahembi na?'' ³⁷Museyi akahanya, ''Neuyoo ne akamwonea uvayi.'' Yesu akamukhania, ''Enda wendo trenda viuyuyi''³⁸Nevajo trendeka vatrunguyre vekahefea ukijiji kimwedu, namukhema umwendo rina rakwe Martha akamuitriya unyumba akwe. ³⁹Areunamunakwe ne ukuitranwa Mariamu, neare akakikhaa umighu a Mukuu na utregheya ukhani wakwe.⁴⁰Nyenso Martha akakifa mimominge oghondaniya ilya. Akaenda kune Yesu na uhanya, ''Mukuu, utrloa munane wandeka nitrumike niyene? Enyenso mukhanie anjariye.'' ⁴¹Nyenso Mukuu akamusucha na umukhania, ''Martha, Martha, ukukhasika ino umantu ne mainge, ⁴²nyenso neintu ye mwedo oyi nera tte. Mariamu wa hwania nerija, neretrudaha uheywa kune mwenso.''

Chapter 11

¹Ekadwiya ikhondo Yesu nare ukuromba ukitrumberengeja, umwedo wa aseyi wakwe akawakhanea, ''Mukuu, kuseye sese uromba kinya Yohana mwino wavaseyie aseyi wakwe.'²Yesu akawakhanea, Nemoromba, hanyii, ''Tata, Rina rako reaywe. Utremi wako uje.³Ukuye mukate witru wamatriku ongee. ⁴Ukurekee mahutye itru, mwino sese nekuwarekea wongee newokuhutya, utrakutrongee u maegheyo.''⁵Yesu akawakhanea, ''Ne anyu kunenyenye ne wina hinakwe, ne winju musoya utriku, na umukhanea, Hinane njaruma mekate itratru. ⁶Kusoko hinane wandweya fanoi ufuma muhinjo, neno trikwete ko mughondaneya.' ⁷Na uyoo nee wemughee akamusucha, Utrankhasie, nene fanoi ruri wautrewa, na anane, kinawe nyenso no kwarara kuree. Ntidaha uka ne kufe keve mukate. ⁸Neumokhanea, Intu atriuuka na ukufa mekate kinya hinakwe, kusoko oofweya umokhwera hodi atrina menyaa, uku uka na ukufa mafande ne mingee amekate mwino useghetre.⁹Nanene nkumukhanea, 'Rombi, nyene mufewa; fenji, nayee muhanga, khwii hodi nanyee murughwerwa. ¹⁰Kusoko mu muntu ne ukuromba ukufewa, na mumuntu neukufenja ukuhanga, na mu muntu ne ukughwa hodi, rorii ukurughuwa kune mwenso.¹¹Ne tata wafei mukhate anyu, ne mwanakwe wamuromba somba ukumofa njokha neenti somba? ¹²Mba newamuromba ighee ukumufa nkume atramufe ighee?. ¹³Nembese nyenye nee mwavee mumanyie uwafa ana wanyu mantu ne maja, ure nti nanguu ino Tata wanyu wa kirunde uwafa Mwahu Mweru awoyo ne weumuromba mweenso na?''¹⁴Ekanke, Yesu akaandia ujuncha makinyonyi nyonyi na muntu nare wina makinyonyi nyonyi are kumumu. Nare kinyonyi nyonyi ne rajo mufma, muntu wasuyu akadaha ureghetia, mwirondo ukatraka ino. ¹⁵Enyenso antu wangeja wekahanya, 'Uyui ukuheya makenyonyi nyonyi kwa nguu yama Beelzebul, muku wa make nyonyinyonyi¹⁶Wangeja wekamukhema na uhanya awaraghe ndolyo ufuma kirunde. ¹⁷Ekwenso Yesu akamanya masegho awe akawakhanea, ''Muu utremi ne watamanuka ukutendeka ukeva na khaya ne itamanukie eugwaa.¹⁸Mwese Shetani utramanukangie, utrema wakwe ukuimeka uree? Kusoko muhanya nevajuncha vya kinyonyi nyonyi kwa Belzebuli. ¹⁹Mwese nene nkufnya makenyonyi nyonyi kwa Belzabuli, haha ayanyu weufunyaa makinyonyi nyonyi kwa njea kee? Kusoka eyeii, wenso wajotrendekaramui. ²⁰Ekwenso mwese nkufunya makinyonyi nyonyi kwa mwanchaa wa Mungu, arii utremi wa Mungu wamujiaa nyenye.²¹Muntu nee wina nguu neukwete matra akwe nekudema ukhakwe, mantu akwe ekikhaa ija. ²²Nyenso ne wamankewa na muntu nee wina ngu ino, muntu usuyu ne wina nguu ukumuheya matraa akwe, na kuhoa asaa ne wayaenjie onge. ²³Wasuyu ne atritrambere mwedo nane, wasuyu wehiya nanee nawasuyu neatriuhangweya itrambere mwe nanee ukufaghatia.²⁴Kinyonyi nyonyi newofuma muntu ukwenda na ufenja kune kutire maje adahe utruya. Newatendeka wauria, ukuhanya, 'Neusoka kune aja nefumie. ²⁵Nee wasuka na uhanga khakwe afaghwuwa, na ikheija. ²⁶Uvii ukuenda na ufenja makinyonyonyi emofunkate ne avii uka mwenso na ukowareta wajo kikhaa hafo na uduo wa muntu usuyu ukutendeka uvii ukia uduo wa mwandio.''²⁷Ekadweya vii nare ukuhanya nkhani yasii, mkhema ungeja akahumbua ruri wakwe ino mukhate aa mwirundu wa antu mwenso akahanya '' Ebarikewe ndaa ne akaufafie na mavee nea kuonchiye'' ²⁸Kwenso mwenso akahanya wabarikiwe awayoo nevetregheya ukhani wa Mungu na kuweka.²⁹Naare mwirundo wantu vakihangweya na wingefa, Yesu akaandia ureghetia '' Ufafo uruyi ne ufafo wa uvii ukufenja ndolyo, ekwenso kutire ndolyo nevamefwa ino lyoo ndolyo ama Yona. ³⁰Kusoko mwino Yona watrendekie ndolyo kwa antu wa Ninawi, viuyi na Mwana wama Adamu ukutendeka ndolyo kuu ufafo uroyii³¹Mutremi wa kekhema wa utraghama ujoemeka itriko ra uamwi na antu wa ufafo uroii na uwaramua wenso, kusoka mwenso akafuma umpeo ungee adahe uja atregheye mahaa ama Solomoni, na hafo urefo ne mukuu ukeea Solomoni.³²Antu wau Ninawi wajoemeka kuu amui itambe remwedu na antu wa ufafo uruui itriku ra amui majiuramweywa, kusoko wenso wekafea mukutre kwa matanantyo ama Yona, na kihenga, hafai urefo ne mkuu ukea Yona.³³Kutire muntu na umwe ne ukwachaa kemwee na ukeeka ufande wo fange kune kwino kuneitikighea mba fange au nkafo, enyenso ukuaca ne ueka unto achengo mu munt ne ukughefea adahe uona weru. ³⁴Riho rako ne kemwee ka mweere. Riho rako ne rifanoja mweeree wako wonge ukutrendeka wina weru. ³⁵Kwa vii, mukirave ee weru nee ukukho yangu utratrendewe kitri. ³⁶Evii mwese mweere wako wonge ukuu weru, kutire ufande ungeja ne ukuu kutyi, are mweere wako ukutendeka wikhwete na kemwe ne keaketre na ufunya weru kune nyenye.''³⁷Nee wajodaha ureghetia, Farisayo akamurareka endolia malewa ukhakwe, mwenso Yesu akahefea mungee wekatendeka itrambere mwedu vina we. ³⁸Na Mafarisayo akatraka mwino are atina uya mikhono tanju ne akae atina lia malewa ampende.³⁹Nyenso Mukuu akawakhanea, ''Nyenye Mafarisayo moya unjii akekombe na ibakuri, nyenso mungee anyu mwiijue ghusea na uvii. ⁴⁰Nyenye antu ne mutrikwete mahaa, haha mwenso ne watrundie unji atinatrundaa na mungee na? ⁴¹Wafii atruki ne emungee, na mantu ongee etrendeka maja trute.⁴²Ekwendo hehe anyu Mafarisayo, soko mufunyaa saka ya mnanaa na muchicha na kela nyanyi ya bustani. Enyenso mwareka mantu ne atute na umuyanja Mungu. Ne tute ino utenda ayoo ne atute na umuyanja Mungu. Mtrareke utrenda na ayoo angeja no.⁴³Hehe anyu Mafarisayo, kusoko muyanjetre ukikhaa u matrumbe uu songe u Masinagogi na ufendwa kwa irambo ra ukuu usokoni. ⁴⁴Hehe anyu kusoko mwikhwete na mbelelo ne itina mitojo ne antu viuenenda unto akwe kwa udea.''⁴⁵Museyi umwedu wa seria ya Kiyahudi akamusucha na akamukhanea, ''Museyi, munge umureghetio urui ukukuhorisia na sese.'' ⁴⁶Yesu akahanya, ''Hehe anyu, aseyi wa seria! Asike ne muwafa antu meregho ne mekuu ne wationdoha umiucha. Enyenso nyenye mutiutenya meregho eseye mba kwa mwancha umwedu wanyu.⁴⁷Hehe anyu, kusoko mujenga na ueka makumbukeyo u mbelelo ya ghanga nare wauraghiwe na wakuku wanyu. ⁴⁸Uvii nyenye mukhwekeya na ukiyanjeya na mwemo ne wautrendie wa kuku wanyu kusoko trtre weka wauragha aghanga nare mwajengie ikumbukeye uumbelelo yawe.⁴⁹Kusoko eseye no mahaa a Mungu euhanya, 'Neuwatumia, aghanga na atrumwa wenso wajowakhasia na uwauragha mukhatre awe. ⁵⁰Ufafo uruyi ukutrenda kwa sahami a mughanga ne wauraghiwe ufuma umwandio wa uremi. ⁵¹Ufuma saghami ama Abeli faka saghami ama Zakaria, ne akaruaghua mukhate amazabahu na upatakatifu. Hono, neumukhanea nyenye, 'Ufofo uruyi ukutrenda.⁵²Hehe anyu aseyi wa seria ya Kiyahudi, kusoko mwahorie ufunguo waumanyaa; nyee aghonjo mutriu hefea, na awayo ne veufenja uhefea muwaghiya.''⁵³Naare Yesu wahegha hafo, aandeki na Mafarisayo wekamukhwa na kikunguma nayo umantu munge. ⁵⁴Vekasoya umukwatria kwa nkhani yakwe.

Chapter 12

¹Ikhondo rasee maelufu miinge antu wakakihagweya itambe remwed vekaandia kijanangia, akaandia wakhanea aseyi wakwe tanju, ''Kiravi na changa ka Mafarisayo neeva uregheghe''²Kutie keupihe ne kekifihie ne ketijie kunukuwa mba intu nerefihiwe ne retijie kighea. Au umanyeka. Na ongee nemuyareghetia u kiiti, iutreghenywa uweru. ³Na kwa ongee ne muyareghetia u matrwe mungee umbee yanyu mungee ne mwirutrie yutanantywa unto a matrembe a nyumba.⁴Neumukhanea anyandughu wane, mutrawateje awoyo ne weuragha mwere na kunu watrikwete intu rengeja rotrenda. ⁵Enyenso kumukhanea wasuyu ne mwamutreja. Moghofi uyoo ne wauragha wina udoho woo jughuta naughumia kuurungu wa makhaa.Hano nkumukhanea nyenye, mutreji wasuyu.⁶Ure watrano watriurinjwa kwa seenti ivere na? Na kutrire mba umwedu wawe ne uku vitwausonge a Mungu. ⁷Enyenso mumanye vii, njee yoo metwe anyu ivatriywe mutraoghofe. Nyenye ne mukwete nsao nkuu ukea wengi.⁸Nene nkumukhanea mumuntu ne wanghovea nene usongea antu, Mwa awama Adamu ujo muhuvea usonge awa malaika wa Mungu. ⁹Enyenso wasuyu ne wankhana usonge a antu namwenso ujokhanwa usonge a wamalaika wa Mungu. ¹⁰Wasuyu ne wahanya ukhani ne uvii unto a mwana wama Adamu, ukuonewa uvaji. Ekwenso wasuyu ne wamutuka Mwahu ne Mweru, ationewa uvaii,¹¹Ne wamutroa usonge a akuu wa Masinagogi, kwa akuu na atremi, mutraoghofe unto na mwino mureghetia ne mukinenea na mpa mwino mureghetia. ¹²Kusoko Mwahu Mweru wiju umuseya mwino mwinje ureghetya kwa ikhondo raseya.''¹³Muntu umwedo u mwirindo akamukhanea, ''Museyi, mukhanee munyandughuu wane anjaghania ufande wa usai wane.'' ¹⁴Yesu akamusucha, ne anyu wanjekie netrendeke ne mwamui na muninghaneyi mukhate anyu? ¹⁵Na mwenso akawakhanea, ''Kiravi na nkumbo hiyo hiyo. Kusoko ufanga wa muntu utrifo uwinge wa matru ne uya kwatre.''¹⁶Yesu akawaera kwa wikhori, akahanya, Mughunda wa muntu umwedu mughware are uveroye ine. ¹⁷Na mwenso akakhema mughonjo akahanya, neutrendauri atikwetre kune nkueka iyoo yane? ¹⁸Kahanya, neutrenda vii. Nene nkukhononta madongha anene manyuyi ne njenge ne makuu, na ueka lyoo yane yongee na mantu angeja. ¹⁹Na nkumeerankho ane, ''Nkhoo, wakiekeya mantu maine kwa miakha minge. Truya, ulie, unywe na uyanja.''²⁰Ekwenso Mungu akahanya, wewe muntu ne umufutru utriku wa reo weufenja nkho ako ufuma kune veve, na mantu ngee nare wayatrendie eutrendeka avaanyu? ²¹Uyii kujieutendeka kwa mumuntu neukiekeye mantu na nti ukighwarefia kusoko a Mukuu.²²Yesu akwaawakhanea aseyi wakwe, kwa vii ne umwokhanea mutanghafe nkunto a mikhao anyu enyenso mulia ntuni mba unto a meere anyu -- mba muyaa ntuni. ²³Kusoko mikhao ekeye malewe, na mwere no ukemasaa.²⁴Ravi nyonyi ya kunto itriuremaa na itriutenanga. Itrikwete mbeere mba keru kotraghia, emwenso Tata wanyu ukwiesia. Nyenye mwanja ino ukea nyonyi! ²⁵Ne wafei mukhate anyu ne ukokikhasian ukudaha uongeya urifu wa mikhao akwe? ²⁶Ne mwese mutiudaha utrenda reseye intu nerinyunyii ne nyoro asike nemukhasekea oyoo angeja?.²⁷Ravii Sembe - mwino itreghetrie. Itiutenda mwemo mba itriuoghoha. Nyeso newamukhania, Mbese Sulemani kwa ukuu wakwe wongee inayenohwa kinya umwedu wa ayaii, ²⁸Mwese Mungu ukyayeneha ija matrutu au meghunda nearefo reo, na fadio eoghumewa u motro, haha ntii ino nyenye ukumuyenchana? Nyenye ne mwina uhuvei ne unyuyii!²⁹Na mutrafenje mwino mulia ntuni na muywa ntuni, na mutraje mwina woova. ³⁰Kusoko mbeyu yongee ya uremi weukhasekea mantu awe. Na Tata wanyu umanyie nee mufenja asaya.³¹Enyenso fenji utremi wakwe tranyu na ayoo angeja mujo fewa, ³²mutraoghofe, nyee irundo ne rinyiuyii, kusoko Tata wanyu waune ija uwafa nyenye utremi.³³Rinji mari yanyu na muwafe atuki, kiktrendeyi mpenda yangu neitimareya - mpamba kirunde, neitiulua, kune aivii watiuhuera na nondo itiuolaha uruanga. ³⁴Kusoko kune mpamba ako ere, hafo na nkhoo ako eutndeka erefo hafo.³⁵Masaa anyu ne marifu ese utrungiwe na mikhwa na imwe yanyu ikhwekeywe ese ifyeye uaka, ³⁶Na mutrendeke kinya antu ne wamurindee mukuu wawe ne ufumia usikonkuu a lughwe ne waja na ukhwa hodi, weudaha umurohwera kinyamwango kefando.³⁷Wabarikewe awoyo atrumami, ne Mukuu ukuwahanga wahughukie. Trute ukutrunga isaa rakwe neririfu na mukhwa, mwenso ukovikhencha fange ko malewa na mwenso ujowatrumamea. ³⁸Mwense Mukuu ujie uzamu akaveree aughoja au triku na mba zamu akatratru au ghoja, na uwahanga wighpndaneye, eutrendeka ne bahu kwa avoo atrumami.³⁹Ino kwa asaya, mumanye ra seye, mwese mukuu munya nyumba mwese umanyie ikhondo kee ne mwivii ujie, mwenso aja atriumereka nyumba akwe ikhono ntwe. ⁴⁰Trendeki mwighondaneye kusoko mutune ne ikhondo kee Mwana wama Adamu ukusuka.⁴¹Fetro akahanya, ''Mukuu, ukukukhania sese aghanjo, wikhori, na mba ukumukhanea mu muntu? ⁴²Mukuuakawakhanea, ''Anyu ne mutrughwa ne mughondaneyi nane wina ihaa ne mukuu wakwe ukumweka unto aa ntrumami wangeja, adahe uwaaghania malewa awe kwa ikhondo ne renoneye? ⁴³Ubarikewe mutrumami wasuyu, ne Mukuu wakwe waja ujiemuhanga ukutenda asaa ne wayaragheywe. ⁴⁴Tute ne umukhanea nyenye ujomweka unto a mari yakwe yongee.⁴⁵Nyenso mutrumami wasoyu neukhanya unkho akwe, ''Mukuu wane watrinya usuka; na uancha uwakhwa awayo atrumami wa kighosi na wakekhema, na uandia ulia, unyua na ughara, ⁴⁶Mukuu wakwe wasuyu mutrughwa ujie itriko ne atrireghemetre na ikhondo ne atririje, mwenso ujie umotremanga mafande fande na umweka itrambere mwedu na vasaa ne watrihulie''⁴⁷Mutrumami wsuu ne umanyie mafenji a mukuu wakwe, emwenso atrikighoneye mba atrinatrenda ija mafenji akwe, ujokhwuwa makhotia ne minge. ⁴⁸Ekwenso mutrumami ne atrimanyie mafenji amukuu wakwe, enyeso watrenda ne anoneye makao, ukukhwu wa makhotia makenji. Kusoko mwenso newafiwe ne minge, minge ujie udaiwa kune mwenso na mwenso ne wamuhuvie kwa miinge, kune mwanso vi ijo daywa ne vinge ino.⁴⁹Nene najie uacha moto kuu uremi,na ninankumbu ese waachiywe, ⁵⁰Ekwenso ne kweti ubadiso ne nkubadiswa na nina uvayii fakaukhondeke!⁵¹Nyenye mughema nene najie ureta majeghana kuuremi na ? Kutrire, ne umukhanea, enyenso ayo na retrie mufaghatro. ⁵²Nafanoi na ufyweya kutendeka antu watrano wa unyumba emwe wabaghukie, na watratru weutreandeka wehuja na wawere na wawere hiya na watratru.' ⁵³Weubaghuka, tata winje huya na mwanakwe, na mwanakwe ukutendeka hiya na tata wakwe, nyinya ukutendeka hiya na muncha wakwe na muncha no huya na nyinya wakwe, nyinya ne mukhwe no huja na mukhwe wakwe na mukhwe na hiya na nyinya ne mukhwe wakwe.⁵⁴Yesu nkaukhanea mwirundo no, ''Nekwenso mwaona marunde akidweya umweri, muhanyaa ikhondo ra mbua ra duyaa, na tute ejie. ⁵⁵Na mpefo ne mwamewa ifumie traghama muhanya. Mumwe ukurea na tute ukurea. ⁵⁶Hanyee anya lakutro, mumanyie urakanua mwiheo wa ngee na irunde ekwenso iutendeka ure mutiudaha uraka nua ikhondo nererefo?⁵⁷Ne asike ma umwedu wanyu atrarakanue ne trute mughonjo urtenda ikhondo ne rekee rina chanya au trenda uyii? ⁵⁸Soko ne wenda na musitaki wako usonge amahakimu, na hakimu akutroe kune ofisi na afisi eukujughutria umageresa. ⁵⁹Neukukhanea, 'Utiufuma kuko mpaka ukurefa mpaka igobwe ro mpeo.

Chapter 13

¹inkhondo irero, are varefo antu ne vekamukhanea sayu o Galilaya neare Pilato akavauragha na uhanja nsahami yawe na asi yawe. ²Yesu akasucha na uvakhanea, ''Mughema a Galilaya vasaa are vena mahutrye ukea Agalilaya vange vonge kwoko vahangwa na uve wasuu? Ntiuyi, nkumukhania, ³''Enyenso ne mwandia ufeo nanyee mukuya viuyuyi.⁴Mba avoo ikumi na munane u Siloamu neare munara ukagwa na uvauragha, mughama venso ndo neare vena mahutrye ukea antu vonge vo Yerusalemu? ⁵Ntiuyi nene nkuhanya, enyenso ne mwandia ufea, nyenye nyonge no makuya.⁶Yesu akavakhanea wikhori urui, ''Muntu umwendo are una mutre are ufandie umugunda wakwe na akaenda ufenja nkhari enyenso inahanga. ⁷Akavakhania munyo rava mughunda, 'Rava umuakha itratru naja namasoya urava nkhari umutre uree na ntina hanga. Umtreme ugwe fange ne ukufira fange ndende?⁸Munyo rava mughunda akasoya na uhanya, 'Uveke mwakha uruyi ne uremie na vutrendea matofe. ⁹Nanewafa nkhari mwakha neujie, ne kuja, ekwenso ne wadiofafa uutreme!''¹⁰Fanoi, Yesu are ukuseya mukhate aisimgogi itriku ra Sabato. ¹¹Rava, areurefo mukhema umwendo, neare miakha ikumi na munane are wina makinyonyi nyonyi na mwenso are wibidie na atrina nguu kamwe yoimeka.¹²Yesu neare wamwona, akamwitrana, akamukhanea, ''Yiu waikwa ufori ufuma ukurue wako.'' ¹³Akaika mikhono akwe mukhatre akwe, na kanke mwere wakwe akakighora na nakamukurya Mungu. ¹⁴Enyenso mutremi wa asinagogi akahurwa na kusoko Yesu akamuforya itrikura Sabato na mutremi akasucha akavakhania mwirundo. kuna matriku mutrandatru neare mufenjwa mutrende mwimo njii muforywae itriku ra Sabato.'¹⁵Mukuu akamusucha na akahanya, ''Aregheghe! Kutrie mumuntu urughua ndoghwe na ng'ombe akwe ufuma umusae na uvatrongea umutroa unywa itriku Sabato? ¹⁶Uyi kanke muncha wama Ibrahimu, nare Shetani akamutrunga miakha ikumi na munane haha itinamuno neya kitrungo kankwe kitrarughwerwe itiku ra Sabato?''¹⁷Naare waregheetya nkhani ya sii, awoyo wonge ne wekamukhiya weka kira menyaa nyenso mwirundo wongee na wangeja wekakiririsya kusoko amantu wakwe ne wayatendie.¹⁸Yesu akahanya, ''Utremi wama Mungu wikhwete na ntuni, ne udaha uwikhaya na ntuni? ¹⁹Wemwino mpeke ya haradali ne muntu akamefunya wendo mofandea umoghunda wakwe, na ekakinda na ekatendeka munti ne ukuu, na nyonyi yaa unto kirunde yi katuma iririro yawe umasanja ayo.²⁰Kanke akahanya, ''Newikhoye na ntoni utremi wa Mungu? ²¹Wikhwete na changa ne mukhema akakehoa na ukekhandughia uulitra itratru ya untu faka ukasasa.''²²Yesu akaenenda mungee na kejiji munjea akakengea Yerusalemu na uwaseya. ²³Muntu umwedu akaweya, ''Mukuu ne wantu wakeyi uyii ne wajokhomowa na? '' Uyi akawakhanea, ²⁴'''Trintai, uhefea kwa ukera kinyamwango nekefinye. Kusoko winge wayosoa na watriudaha uhefea.²⁵Ikhondo ne munya nyumba waemeka na urutea ruri, arii mujoemeka unjii na ugona nyina ujosocha na uwakhanea, nene ntune nyenye mufumie.' ²⁶Nyenye muyuandya uhanya,kukalila na unyua usonge ako na vere ukaseya mukhate a metoa itru.'' ²⁷Ekwenso ajo wasucha, 'Na uwakhanea, ''Ntimanyie kune nyenye mufumie. Heghi kune nene nyee anya utrenda mahutrya!''²⁸Hafo nyenye mujorea na ulia mino ikhondo nemwanjo waona wa abrahamu, Isaka, Yakobo, na aghanga wongee kuu utremi wa Mungu, enyenso nyenye aghonjo mujuuuuuughutiwe unji. ²⁹Wajie ufuma ukeya, umweriukuma na utraya mukhate a meza a malewa a yua mpende mukhate au tremi wa Mungu. ³⁰Ne manyie ureyi, wonyuma newamwandyo na wamuandya ne wonyuma.''³¹Ikhondo irero, Afarisayo vekaja na umukhania, 'Enda na fwaya hafai kusoko Herode ukufenja ukuuvagha vee.'' ³²Yesu akahanya, ''Endi mwedo mukhania, Uyoo mura, 'Rava, numujjuncha kinyonyinyonyi na utrenda ufori reo na fadio na itriku na katratru nurimariya ihanya nane. ³³Namwese vii itrinoneye kusoko ane ufweya reo,. Fadio na itriku neresambeye. Kwoko itrinoneye umuuraha mughanga kure na Yerusalemu.³⁴Yerusalemu, Yerusalemu, anyu neukumusauragha aghanga na uvakhwa magwe avoo nevatrumiwe kune nyenye. Mihinjo inga nenkuvahangwiya ana vanyu kinya nkuku ne yuhangwiya anankukuu vakwe vonge mbaya yayo enyenso miwnareseha ireyi. ³⁵Rava unyumba ako arekwa, naare nkumukhania mutrudaha unyona namwese ne mwajo hanya, ''Ubarikiwe wasuu ne ujie kwa rina ra Mukuu.'''

Chapter 14

¹Itiku remwedu ra Sabato, nare winje ukhaya kwa umwedu wa atrongeri wa Mafarisayo ulia mukate, venso are weumwihenga kwa fife. ²Rava, kengea hafo usonge akwe are kwina muntu nare ukukhaswa na wuumbu. ³Yesu akawaweya ana seria wa Uyahudi na Mafarisayo, ''Haha ne kuja umuforia itriko ra Sabato mpa ntikuja?''⁴Nyenso wenso weka kia twe, Yesu akamukwatra, akamuforia amwera aende kune winjie. ⁵Mwenso akawakhanea, ne anyu mukhate anyu ne wina mwana au ng'ombe ne wagwera uroje itiku ra Sabato atri muruta itrambe remwedu na umufunya unji na?'' ⁶Wenso watrina daha ufunya isocho ra iweeyo raseye.⁷Ikhondo Yesu nare wamanya mwino awayo nare wararekiwe mwino mweenso weuhwani matrumbe aikurywo, akawakhanea wikhori, akawaera, ⁸''Ikhondo nemwararikwa na muntu ungo, utra ikhae umatrume akunto, kwoko yutrendeka usifo muntu neurarikiwe wakunto ukukoa veve. ⁹Ikhondo ne muntu akavarareka nyenye mwe avere akaghea, ukukukhania veve, murekee muntu uyu, itrumbe rako na kanke kwa minyaa ukwandyo hoa itrumbe ro nyuma.¹⁰Enyenso veve ukararikwa, enda wendo kikhaa unyuma enyenso inkhondo uyoo ne waja ne wakurarikie adahe ukukhania, munya ndughu enda unsonge hafo ukuhanga kikuryo usonge avonge nemwekhe umesa mwimwe. ¹¹Kusoko mumuntu ne ukukihumbua ukusinywa, na wasuu ne ukukisimya ukuhumbuwa.'¹²Yesu kanke akavakhanea muntu ne wamurareka, neukufunya maliwa amumwi na ayampindi. Utra vararike anyandughu vako au hina vako na anyafife ne aghwane, enyenso venso vatraje vajokurarika veve na ukusukeya.¹³Ekwenso, newatrenda ngoi, vararike, atruki, irema iwetre na afoku, ¹⁴na vee ukukurywa, kusoko vatrudaha ukurifa, kusoko ujovefwa ukufitre wa anya trutre.''¹⁵Ikhondo remwe ra avoo neare vekhoe umesa itrambe remwedo vina Yesu neare watregheya asaya na mwenso akamukhania ukuriywe wasuu ne ukulya mikhatre ukutremi wa Mungu!'' ¹⁶Enyenso Yesu akamukhania, ''Muntu umwedo akatrenda ngoi nkuu, akararika antu vainge. ¹⁷Ikhondo ngoi neare adaheka, akamutrema mutumami wakwe uvakhania avoo ne vararikiwe, njee, kwoko mantu onge adaheka.'¹⁸Vonge vekaandya uromba vaonewe uvayi. Wa mwandyo akamukhania mutumami, 'Naghwa mughunda, inoneye nendoreona. Nkuomba unyonee uvayi.' Na muya akahanya, ¹⁹'Na ghua ng'ombe ikumi yaurema nanee nokoisoya nkuomba unyonee uvayi.' ²⁰Na muntu muya akahanya, 'Naroghoa mukhema, enyenso ntudaha uja.'²¹Mutumami akasuka na akavakhania muku wakwe mantu asaya nauyoo munya nyumba akahura akamukhania mutumami wakwe endaure umutaa naumahaka amaji wendo varetra hafii atruki, irema, afoku.'' ²²Mutumami akahanya, ''Mukuu asaya newaya ragheya atrendeka, na mba fanoi kuna umwari.'²³Mukuu akamukhania mutumami enda unjia ne nkuunamembe na uvakhasye antu vakie enyenso khayaane lijue. ²⁴Kusoko nkumukhania, kwa avoo nevararikiwe na kutrie neukuwonja ngo ane.'²⁵Fanoi iburi rikuu raantu arerimusambeye na mwenso akakikengeya na uvakhania, ²⁶'''Mwese muntu newaja kune nene na atamuhure ihe wakwe, yiunwake na mukhema wakwe, ana vakwe anyandughu vakwe aghasya na akhema na mwese masha akwe no atiudaha utrendeka mwanafunzi wane. ²⁷Muntu newandia uucha musalaba wakwe na uja unyuma ane atrundeka mwanafunzin wane.²⁸Kusoko ne anyu mukhati anyu ne useghetre ujenga munara atru ikhaa tranu amanye gharama kwovanya mwese una iroo neukurefenja ili udaha vasee? ²⁹Kanke neraika musingi na uremwa umaniya, voonge nevaonaa vajo andya umuheka. ³⁰vuhanya, Muntu uyui akaandya ujenge akatrendeka atrina nguu yomariyaa.'³¹Na mutremike, newasegha uenda ukikwa na mutremi ungeja ukuvee ne atruikhaa fange na uhoa useyi ne mwese ukudaha itambe remwe na antu maghana ikumi ukikhwana mutemi muya neujie unto akwe na antu makumi avee? ³²Namwese ntiuyi, ikhondo ijesi na vange kerekurengi ukutruma balozi ufenja seria ya uhuve. ³³Uvii kweiyi wasuu mukhate anyu neatrureka onge ne uyakwete atrudaha utrendeka mwanafunzi wane.³⁴Munyu ne uja, enyenso munyu newayaghaya lombe ayoyutrendeka ure munyu kanke? ³⁵Itrina neye kanke ukirongo na mbese umatofe. Ujughutrwa kure. Wasuu ne una matrue atregheya na atregheye.

Chapter 15

¹Uvii akhua kootri wonge na wangeja ne anyamahutie wekaja kune Yesu umutregheya. Na aandeki wekanangana vekahanya. ²Muntu uyi ukuwaghenyifia anyamahutie na ukulia winawe.''³Yesu akavakhanea wenso, wikhori urui akahanya ⁴''Muntu ke kune nyenye ne wina nkhoo ighana remedu ne wayaghaya imwedu ayo, atiureka uyii makumi kenda na kenda umbugha, na ende umefenja eyeo ne ayaghaa faka amehange nyeenso? ⁵Nare wamehanga ukumvughaa umaegha akwe nau yanja.⁶Newaghea ukhaya ukuvaitrana hina vakwe na anyandughu vakwe akavakhania yanji itrambe remwedo nanee kusoko na mehanga khoo ane neare ayagha.' ⁷Numukhania viyuyi kutrendeka kuna lombe ukirunde kwoko amunya mahutye umwedo ne wahubea ino anya tute maghana ikenda na tisa neare vatrina lombe ohuvea⁸Nampa kuna mukhanake munya silingi ikumi na hela, na hela newayaghaa na silingi imwedo, atruacha kemwe na ufaghua nyumba na ufenja kwa nguu faka naijomehanga? ⁹Nani wamona ukuvaitana hima vakwe na anyandughu vakwe akavakhania yanji, itambe remwedo na nee, kwoko namehanga silingi ane neare nameyaghaya. ¹⁰Viuyino nkumukhania nyenye kuna lombe usonge amalaika va Mungu kusoko munya mahutrye umwedo newahuvea.''¹¹Na Yesu akahanya, ''Muntu umwedo are wina anavavee, ¹²Uyoone munyuyi akamukhania Tata wakwe tata mpa wai wane neunoneye usara. Kanke aka aghaniya mantu awe mukhate anyu.¹³Matriku ntimingi uyoo ne munyunyi akahangwiya onge ne ukwetri akaenda unge akure na kuko aka tamantya hela yakwe ufutu. ¹⁴Namwenso nare wamaveya utrumia onge njaanku ikahefea unge isee na mwenso akaandya ufenja.¹⁵Akaenda na uhuvea mwenso kwa umwedo wa muntu wonge isee, na mwenso akamutoa umughunda wakwe uliya nguma yakwe. ¹⁶Na akasaghaneya ukilisya kwa mabada nevalya nguma kwoko kutie muntu newamufaa intu ringe ahange ulya.¹⁷Enyenso uyoo mwana munyunyii ne akakatrea, unkhoo akwe, akahanya 'ne atumami vanga vama Tata wane vina maliwa minge nanee nifo afayi nokuya na njaa! ¹⁸Nufwaya na ninji kune Tata wane, naumukhania Tata na hutya unto airunde na unsonge amiho ako. ¹⁹Niinoneye uitanwa mwanako kanke nitrende mwino umwedo wa atumami vako.''²⁰Naakauka akaenda kune Tata wakwe. Neare we kure Tata wakwe akamwona akamwona uvayi akaenda ure umukumbatria na umutromya. ²¹Mwana uyoo akamukhanea, Tata nahutya unto airunde na unsongeamiho ako ntioneye uitanwa mwanako.'²²Tata wasuu akavakhanea atumami vakwe, 'Rietrirue isaa neija, mumuyeghe muyenchi na fete umwaya na matu umighuu. ²³Kanke muteti mwanyehe ne ughinie amukikitre kulye na kuyanje. ²⁴Kusoko mwanane are wakuyaa fanoi mufanga. Are wayaghee fanoi wakighea vekakiririsya.²⁵Ikhendo are muuna wakwe are ukumughunda. Are waja na umehweya nyumba akatregheya ruri wa nyimbo na minisyo. ²⁶Akamwetana umwedu wa atumami akawaweya mantu ayayi soko ayo ntuni? ²⁷Mutumami akamukhanea muuna wako waja na tata wako wamukikitria ndama neeghenia kusoko wamuhanga wasuka mufanga.'²⁸Mwana wakwe ne mukuu akasimba akahita ukea unyumba na ihe akafuma unji umofefetra. ²⁹Mwenso akamusocha ihe wakwe, akahanya, ''Raava nene nakutrumekee miakha minge, nantinarua itagheyo rako, na kee veve winampaa mwamburi, ne dahe utrenda serehe na wambuyane wane. ³⁰Ekwenso mwanako uyi neare waja newalile mari yako yonge itramberemwe na afumbu veve wamokikitrea ndaama eyeo nerghenie.³¹Tata akamwera, 'Mwanane, wewe kinako matiko onge na oonge nene yakwete ne ako. ³²Are inoneye kutende sikunkuu na yanja uyuyi muunako aree wakuure na fanoi mufanga, are wayaghae na wighea.''

Chapter 16

¹Yesu akawakhanea kanke aseyi wakwe, ''Are urefo muntu umwedu mughware naare ukweti meneja na akakhaniwa ne meneja uyui ukutanantya sariyakwe. ²Kanke akamuretana, akamukhanea, ''Ntuni iyeyi nene metegheye kune veve? Heya mafaryo ameneja wako, kusoko utrudaha utendeka meneja kanke.'³Meneja wasuu akahanya unkhoo akwe, 'Ntende ntuni kwoko mukuu wane ukungeyeya mwimo wane wa umeneja? Ntikwetre nguuyorima kukuomba nkuomba ayai. ⁴Nemanyile ne nune tenda, enyenso nenaheywa unwimo wane auramua antu vangweye umakhaya awe.⁵Uvii akavitana anyahire vamukuu wakwe mumuntu akamukhania wamwandyo, 'Ukudaywa helinga na mukuu wane?' ⁶Akahanya ifimo ighana remwedo ya makutra akamukhania, 'Hora ibadarako ikhaa ure andika makumi atano.' ⁷Kanke akamukhania, ungeja navee ukudoywa helinga?' Kilo ighana imwedo ra utuwangano.' Akamukhania hora ibada rako andika makumi imunane.'⁸Mukuu wasuu akamukurya meneja ne muhughangu kusoko akatrenda kwa ijaa. Kusoko ana vauremi ne ahughu na vukikhasya na uhughu na antu vakhawe ukea ana va mweru. ⁹Naane nkumukhania kitrendeyi uhinana na mantu aughughangu enyenso ne ajoura vamuhweye umikhao akhae.¹⁰Wasuu ne unauhuvei kwarasee ne reyuyii ino ukutrendeka una uhuvei kwa rasee ne iko ino na nemuhughangu ura see nerenyu ukuhendeka muhughanga na urasee ne ikuu ino. ¹¹Nambese nyenye are mutrina uhuvei umantu auremi anyu ne ukumufa nyenye mari atute? ¹²Namwese are mutrina uhuvei wotrumia mantu amuntu ungeja anyu ne ukuvafaa neanyu nyenye vayo?¹³Kutrie mutumami ne ukudaha utumikie akuu vavele, kusoko ujomuhura umwedo na umuyanja ungeja mba ujokikwatreya na uyui na umwenso muya mutudaha umutrumikia Mungu na mari.¹⁴Na Afarisayo, neare vayanjitre hela vekayatregheya ayai onge na vekamujamaniya. ¹⁵Na akavakhania, ''Nyenye ndo mukighonjeya tute unsonge aantu, enyenso Mungu uimanyie nkhoo yanyu. Kusoko nerakuhanga kwa antu ne huri kune Mungu.¹⁶Seria na aghanga areyerifo faka Yohana neare waja. Fuma ikhondo rasee sayu njija autremi wa Mungu yutanantywa na mumuntu ukweya ukihefeya kwa nguu. ¹⁷Enyenso ne kuoro ukirunde na unge ukea ukahada kamwedo ka seria uheywa.¹⁸Mumuntu ne wamurekie mukhema wakwe na uroghoa mukhema muya ahutye na wasuu ne wamuroghoa wasuu ne warekwa na mughohi ahutye.¹⁹Arekuna muntu umwedo mughwari are uyetre masaa arangi a sambarau na mputi aketari ne njija neare uyanjitre ughware wakwe ne ukuu. ²⁰Na matruki umwedo rina rakwe Lazaro akaikwa ukinyamwango kakwe, na una maronda. ²¹Namwenso are useghetre aikutrime na makhokho ne are yugwa umesa amughwari wasuu na mbwa yikja yamurambanga maronda akwe.²²Ikatrendeka mutruki wasuu akakuya na akahowa na Malaika faka ukikua kama Ibrahimu. Mughwari wasuu no akakuya waikwa. ²³Nakuko ukuzimu are urefo umakhasiko akahumbua miho akwe akamwona Ibrahimu kikurekure na Lazaro ukikwa kakwe.Akarea akahanya, 'Tata Ibrahimu, nyonea uvayi umutrume Lazaro ahombye nsonge amwaya wakwe umaji auyanjisye ureme wane kusoko nukhasywa umotro urui.²⁵Enyeso Ibrahimu akahanya, 'Mwanane kumbuka ne uduvi wako ukahanga mantu ne maja, na Lazaro no akahanga ne mave, enyeso fanoi we hafai ukuyanja na vee. ²⁶Na mbese asaya ong'e raikwa ikhombo ne ikuu na rirundu mukhatre itru, enyeso avoo ne veufenja ufuma kunui uenda kune nyenye vatradahe mba antu va khanyu vatraje kune sese.'²⁷Mukhware wasuu akahanya, 'Nkukuomba Tata Ibrahimu, mutrume ukhaya kune tata wane ²⁸kusoko nina anyandughu vatrano, enyenso avaraghie kwo trija ne navenso vajie hafayi umakhasiko.'²⁹Enyenso Ibrahimu akahanya, 'Urefo Musa na aghanga vareke vavatregheye venso. ³⁰Mughwari wasuu akahanya, 'kutrie, Tata Ibrahimu, enyenso ne wenda muntu ne ufumie kwa akuyi vukuvea.' ³¹Enyenso Ibrahimu akamukhania ne wadio vatregheya Musa na aghanga vatrudaha uvafefeheya na mbese muntu ufuma kwa akuyi.

Chapter 17

¹Yesu akawakhanea aseyi wakwe, "Mantu ne usacha antu watende mahutye atrina soko udyeya, Ekwenso hehe akwe muntu wasuu ne ajie soko akwe! ²Aja inoneye mwese muntu wasuu atrungiwe igwe ne ririto rosiera unkingo na ujughutwa kirambo ukea umsacha umwedu wa avai ne anyui atrende mahutye.³Kiravi. Nembese muuna wako wakuhutya mwonye, newafea mahutye mwonee uvayi. ⁴Nee wakuhutya mehenjo mufunkate kwa itriku remwedu na usuka kanke mehenjo mufungate kune wewe nauhanya, 'mwonee,' uvayi!"⁵Atrumami wakwe akawakhanea Mukuu, "Kuongeye uhuvei witru." ⁶Mukuu akahanya, "Mwese nyenye mukweti uhuvei kinya mbeyu a haradarii, ajamudaha ukhanea mukuyu urui khukhuka na ukinde kirambo,' aja ukumutregheya.⁷Nyeso anyu mukhate anyu, nee wina mutrughwa wa umuremea mughunda na mpaa umudemeya nkhoo, ne waja ufuma umughunda, ukumukhanea njuu rue na kikhaa ulye malewa? ⁸Haha atriumukhanea, 'Ng'ondaneya malewa nelye, na kitrunge mokhwa na untumekiee mpaka nedahe ulya na unywa. Kanke hafo ukulya na unywa na?⁹Ukufuma asi mutrughwa wasuyu kusoko watrenda ayoo ne waragheywe? ¹⁰Viuyi nanyee ne mwadaha uyatenda ne mwaragheywe hanyi sese kwatrughwa newatrinoneye. Kwatendie ayi ayoo ne akunoneye utrenda.'¹¹Ekadweya vii naare ukumohenjo winje Yerusalemu, akakera umpeo aa Samaria na Galilaya. ¹²Naare wohefea ukijiji kemwedu, kuko aktrag'hana na antu wi ikumi are wina mabuba. Wenso wekaemeka kure ¹³wekahumbu nduuri yao wekahanya "Yesu, Tata kuuonee uvai."¹⁴Naare wavaona akawakhanea, "Endi mwende kighea nyenye kune makuhani." Na mwino are veuenda vinje wekaera. ¹⁵Umwedu mukhate awe neewajo ona wafora akasuka kwa unyuma akamukurya Mungu kwa ruri ne ukuu. ¹⁶Na akatrungama fang'e umeghuu ama Yesu akafunya asi. Mwenso are msamaria.¹⁷Yesu akasucha, akahanya, "Haha watrina era wong'e ne wi ikumi? Wekufeyi awoyo wangeja kenda? ¹⁸Vinakighe na umwedu usuka na ufunya ai umukuria Mungu, ikwenso uyui mugheni na?" ¹⁹Akamukhanea, "Emeka na wende kune wije uhuvei wako wakuforya."²⁰Newajoweywa na mafarisayo utremi wa Mungu ujie nanae, Yesu akawasucha akahanya, "Utremi wa Mungu nti kentu ne keudaha ukighea. ²¹Mba antu vatijie uhanya, 'Kengei we hafai mba kengei we kukoo!' kusoko utremi wa Mungu urefo mukhate anyu."²²Yesu akawakhanea aseyi wakwe, "Ikhondo rejie ne mwojosegha ureona itriku remwedu ra mwana a Adamu, nyeso mutrijoreona. ²³Wajie umukhane, nyenye ravi wehafoo! Ravi, Wehafai!' Enyeso mutraende uravamba uwasambeya, ²⁴mwino ufeeto neukufeta na umweka kirunde ufuma ung'ande imwe faka ung'ande mbuya. Uvii mba mwana wa Adamu ujotrendeka vii itriku rakwe.²⁵Ekwenso tanju unoneye ahange akhaseko umantu ne mainge na uhitwa na ufafo uroyi. ²⁶Mwino are matiku ama Nuhu, uyii kujieutendeka umatiku a Mwana wa Adamu. ²⁷Are veulya na unywa are veuroghoa na uroghowa, mpka itiku raseye ne Nuhu newajohefea u safina na gharik ikaja uwamaa weenso wong'e.²⁸Viuyi mwino ikhondo ra matiku ama Lutu, are veulya na unywa, ae veughua na urinja, no urema na ujenga. ²⁹Ekwenso itiku raseye Lutu newajohegha u Sodoma, ekaraghera mbua a moto na kberitri ufuma kirunde ekawamaa wong'e.³⁰Uvi uyi kujie utendeka itiku raseye ra mwana wa Adamu newajorughwerwa. ³¹Itiku rasee utamuyanjeye ne we kunto aitembe ra nyumba asime uhoa mari akwe mung'he anyumba na atumuyanjiye wasuu ne ukumughunda atasuke ukhaya.³²Mukumbukwi mukhema wama Lutu. ³³Wasuyu neukufenja ufania uduvi wakwe ukuuyaghaya, ekwenso wasuyu ne ukuuyaghaya uduvi wakwe ukuufonia.³⁴Kumukhanea utiko wasuyu kujotendeka na antu wawere waree ukitanda kemwedo. Umwedu ujohowa, na moya ujorekwa. ³⁵Kujotendeka na akhema wawere weeusia iyo itramberemwe du, umwedu ujohowa na ungeja ujorekwa."³⁷Wakamwuliza, "Wapi, Mungu?" Akawaambia, "Pale ulipo mzoga, ndipo tai hukusanyika kwa pamoja."

Chapter 18

¹Na mwenso akawakhanea wikhorimwino inoneye uromba kutrufu, na mutraurye nkumbu. ²Akahanya, ung'e imwedu are kwina muramui umwedu naare atiumutejaa Mungu na atiusegha antu.³Nare urefo muhimbe ung'e iseye are ukwendanga kutrufu mehenjo minge, uhanya, 'njareya uhanga haki ane mukhate a murughu wane.' ⁴Kefando kerifu are ukuhita umwareya, wkwenso kefando akakighemaney mwenso unkho akwe namwese nene ntrumwoghofa Mungu na ntiusegha antu, ⁵ekwenso soko a muhimbe uyui neukunkhasia kumwuareya ahange mali akwe, atraje unkhataya ung'anga gutrufu."⁶Na Mukuu akahanya, 'Tegheeyi mwino ukuhanya hakimu wasuyu munya mahutye. ⁷Na Mungu atureta tute kwa ahwanwi wakwe ne wemorera mwomwe na utriku? Na mwenso atrutendeka wina ughemeyi kune weenso? ⁸Nkumwokhanea vii ujieureta tute ruee kune wenso. Enyeso ikhondo ne mwana wa Adamu newaja ujie uhanga uhuvei kuuremi na?'⁹Akavakhanea no wikhori urui antu wangeja ne vikengee aghonjo mwino chu anya tute na uvahorya antu vangeja, ¹⁰"Antu vavee vekaenda uhekalu uromba: umwedu Mfarisayo muyaa are mukhua kooti.¹¹Farisayo wasuyu akaemeka na uromba vii mwenso mughonjo, 'Mungu, nkukurumba vee kusoko nene ntimwe antu waneja ne ahembi antu ne watikwete trute, anyachaka, nevikinya mukhwa kootri uyui. ¹²Nene kufungaa kaveere kwa ijuma remwedu, na nkufunyaa ifungu ra ikumi ra mari yane yoong'e neenkwihanga.'¹³Enyeso mukhua kooti, kaemeka kuurengi aina soya uhumbua miho akwe kirunde, akaketuanga kekuo kakwe akahanya, 'Mungu, nyonea uvayi nene ne munya mahutie.' ¹⁴Nene nkumwokhanea muntu uyuyi wendie ukhaya mwenso wavareywe tute ukeea uyo muya, kusoko wasuyu ne ukihumbue ukusimiwa, kwenso mumuntu ne ukinyumpiye ukuhumbuwa.'¹⁵Antu vekamwetea ang'hinyawawe ne aderu, soko adahe uvatenya nyeso aseyi wakwe newajoona asaya vekawakenea. ¹⁶Ekwenso Yesu akawaetana vende kune mwenso akahanya, 'Wareki ang'inya ne adeu waje kune nene nyeso, mutrawag'hiye kusoko utremi wa Mungu e wa antu ne wikinya awayi. ¹⁷Tute, nene ngumukhanea muntu wasuyu newadea usengeya utremi wa Mungu kinya mwana ne mudeu ne tute atriu hefea.'¹⁸Mutongeri umwedu akamuweeya, akahanya, 'Museyi muuja, netende ure nene ne usae ufanga wa khare na khare?' ¹⁹Yesu akamusucha, asike neukunjetrana nene muuja? Kutrie ne muja, ekwenso Mungu iyenedu. ²⁰Veve umanyie maragheyo- utralidahe, utrauraghe, utraivee utraregheghe, vakurye va hoo vina yiu wako. ²¹Yule uyoo mutrongeri akahanya, 'Mantu ayai ong'ee nayakwatere nare nkee ne mung'iya.'²²Yesu nare watregheya asaa akawakhanea, "Ukefewe intu remwedu veve ghuria oong'e neuyakwetre uwaaghanie atruki, wewe ukutendeka ukwete mpamba kirunde - na uje ung'honge nene.' ²³Ekwenso mughware ne wajotregheya asaya akahura ino, kusoko are mughware ino.²⁴Yesu nare, wamwona mwino are wahura ino akahanya, 'Mwino chu kukaku kwamughware uhefea kuutremi wa Mungu! ²⁵Kusoko ne rui ino ngamia ukea ukiboyo rasindano ukea umughwari uhefea ukutremi wa Mungu.'²⁶Avoo nevategheya asaa, 'vekahanya, anyu usuu naikudaha ukhomowa?' ²⁷Yesu akasucha, Mantu ne atrudaeka umuntu Umungu yudaheka."²⁸Petro akahanya, 'Naam, sisi tumeacha kila kitu na tumekufuata wewe. ' ²⁹Kanke Yesu akavakhania, Amin, numukhania ne kutrie muntu newarekie khaya mba mukhema mba anya ndughu, mba afafimba ana kusoko autremi wa Mungu, ³⁰wasuu ne atrufokea ne minge ino ukuremi urui na ukuremi ne ujie, ufanga wa khae na khae.'³¹Neare wavahangwiya avoo ikumi na vavee, kavakhania, 'Ravi, kunatria uenda u Yerusalemu, na mantu ong'e neare aandikiwe na aghanga kuhusu mwana wama Adamu ukhondeka. ³²Kusoko ukuikhua umikhono amuntu va ndughu yong'e na ukutendewa ghuyeda na utrewa matre. ³³Neare wakhuwa makhotroya veumuuragha na itriku vakatratru ukufetya.'³⁴Venamanya mantu ayai, na ukhani urui are ufihiwe kune venso na venamanya mantu ne ikahanywa.³⁵Neare Yesu wahwera u Yeriko, muntu umwedo mufokuare wikhe umpeo aifanda ukuomba aariywe, ³⁶ne wajotregheya irundo raantu akawiya ntuni ne odiulya? ³⁷Vekamukhania vii Yesu wo Nazareti ukukia.³⁸Na mufoku wasuu akania kwa ruri, akahanya, 'Yesu, Mwana wama Daudi, unyonee uvayi nene.' ³⁹Wasa neare vuenenda vekamuangira mufoku wasuu, vekamukhania akie. Ekwenso mwenso akatrongea urea kwa ruri, 'Mwana wama Daudi, unyonee uvayi.⁴⁰Yesu akaimeka akarekea muntu usuu aretwe kune mwenso. Neare mufoku wasuu wamuhweya Yesu akamuwiya, ⁴¹'Akamuwiya ukufenja nekutrendee ntuni?' Akahanya, 'Mukuu, nufenja nione.'⁴²Yesu akamukhania, 'Uhange uona uhuvei wako wakuforyaa.' ⁴³Hafoyiyo akaona akamusambeya Yesu kunu ukumukurya Mungu. Vajoona vasee antu vong'e veka mukumajua Mungu.

Chapter 19

¹Yesu akahefea na ukea mukhate ang'e a Yeriko. ²Na hafo are kwina muntu umwedu kuetwa Zakayo. Are ukujaa mkuu wa akhwa kodi muntu wasuyu are ukuja mughwari.³Are ukusoya umwona Yesu ne muntu ne wewure, enyeso atinadaha umoona kusoko a winge wa antu, kusoko are mukufeyii wa chimo. ⁴Na vii akatongea udurie usonge a antu, akanantia unto a mukuyu gusoko adahe umwoona, kusoko Yesu nare wahumbea ukera unjea aseye.⁵Na Yesu naare wafika hafo akarava unto na akamukhanea, 'Zakayo, sima ruue, kusoko enoneye nikhae reo.' ⁶Akatrenda ruue, akasima na akamughenyifya kwa uyanjo. ⁷Antu wong'ee newajoona uyii, wekahura wekahanya mwenso wenda umusoya muntu ne wina mahutye.'⁸Zakayo akaemeka akamukhanea Mukuu, Rava Mukuu nusu a mari yane nkuvafa atuki, nembese namuheye muntu kentu kumusocheya mehenjo ene.' ⁹Yesu akamukhanea reo utyoyi wafika unyumba eyeii kusoko mwenso no ne mwana wama Ibrahimu. ¹⁰Kusoko mwamuntu wajie ufenja na ukhomoa antu ne wayaghae.¹¹Ne wajotregheya ayai akafweeya uvakhanea akafunya wikhori kusoko are wahumbea na u Yerusalemu, na wenso are waghema vii utremi wa Mungu are wefife kighea itrambe remwedu. ¹²Na vii akawakhanea, 'Mutemi umwedu akaenda ung'e akurengi adahe ufewa utremi na kanke asuke.¹³Akawaetana atumami wakwe ikumi, akawafa marundo ikumi ahela akawakhanea, trendi usuji mpaka kune nejie.' ¹⁴Enyeso anya ng'e wakw wekamukhora na vii wekatruma ajumbe wende umusambeya na uhanya, kutriseghete muntu uyuyi atendeke mutremi witru.' ¹⁵Naare wasuka ukhaya nare watendwa mutremi akaragheeya atumami wasaa nare wavarekee hela waetanwe kune mwenso adahe umanya nsao kee ne wamehanga nare weusuja.¹⁶Na mutumami wa mwandio akaja, akahanya, 'Mukuu, hela yako yafafa ingeja ikumi naongeya.' ¹⁷Uyuo ofisa akamukhanea watenda ija mutumami ne miya kusoko are wemwighuuyo kwa intu nerinyuyii, ukukutenda wibale ung'e yi kumi.'¹⁸Wa kavere akaja akahanya, 'Mukuu, hela yako yafafa ingeja itano.' ¹⁹Wasuyu Afisa akamukhanea, hoa mamolaka ung'e itano.'²⁰Na mwoya akaja, akahanya, 'Mukuu cheye hela ako nare na mekundekie ija kifembu ra isaa, ²¹kusoko ne nkaoghofa kusoko wewe umuntu mukaku. Veve ukuheya kune winaeka na utenang kune wina fandea.'²²Mwenso ofisa akamukhanea, kwa nkhani yako mughonjo, nkukuramua, veve mutummi ne muve. Are umanyie mwino nene ne muntu ne mukhare nkuheya kune ntingekafang'e na utenanga kune ntinafandea. ²³Asike vee winaeka hela yane ubenki ne nenasuka neje uihoa itambeemwedu na sao?²⁴Ofisa akawakhanea antu wasaa nare wemekie hafo, 'Muheyi hela yasii na mumufe wasuyu ne ukweti siingi ikumi.' ²⁵Vekamukhanea, 'Mukuu, wasuyu ukweti sao mafunju ikumi.'²⁶'Nene nkumukhanea nyenye mu muntu ne ukweti kentu ukufewa, ekwenso wasuyu ne atikwete kentu ukuheeywa na kaseke ne ukekweti. ²⁷Enyenso awayi arughu wane ne watriufenja nene netendeke ne mutremi wawe, vareti hafai na muwauraghe usonge ane."Naare wareghetia ayai akafweeya usonge uenda Yerusalemu.²⁹Naare wahumbea Bethfage na Bethania, fife na ukitanto ko Mizeituni, akawatuma aseywi wakwe vavere, ³⁰akavakhanea: 'Endi ukijiji ne keusonge anyu. Nemwahefea mwinju muanga mwandoghwe akee aina nantiwa muhambweyi, mumurete kune nene. ³¹Nee muntu wavaweya, nyee asike ne wamutrungwera? 'Muhanye vii, "Mukuu umuseghete."³²Awoyo nare watumiwe wekaenda wekamwona mwandoghwe mwino Yesu are wavakhanea. ³³Naare veumutungwera mwandoghwe aghonjo weka wa khanea asike ne mumutungwera mwandoghwe uyui?' ³⁴Vekasucha, 'Mukuu umuseghete.' ³⁵Na wekamutroa mwandoghwe wasuyu kune Yesu na vekaara masaa awe unto a mwandoghwe na wekamunante ya Yesu unto akwe. ³⁶Na mwenso nare ukwenenda antu wekaara masaa awe ubabaa.³⁷Nare wafika fife na muning'ino wa kitranto ka Umizeituni, iburi rong'e ra aseye wakwe wekaandi kiririsia na umukuria Mungu kwa nduri ni nkuu kusoko amanto ne makuu ne wayaona, ³⁸vekahanya, 'Aforiwe mutremi ne ujie kwa rina ra Mukuu! majeghana kirunde, na ukuu unto!'³⁹Na Mafarisayo weketunga nare ve mukhate a mwirundo vekamukhanea, Mweenso museyi wakiye aseywi wako.' ⁴⁰Yesu akasucha, akahanya, 'Neumukhanea nembese avai wakie magwe eukurya mukindo.'⁴¹Yesu naare wahumbea fife na ng'e akamerera, ⁴²akahanya, eseaja bahu vee reo umanyie mantu ne eureta majeghana! Ekwenso fanoi afihiwe umiho ako.⁴³Kusoko matiku ajie kune vee arughu wako wajie ukitra ukita fife na wee na ukofimeya na ukwonyateya ufuma ng'ande yoong'e. ⁴⁴Na veeukukhweya fang'e wewe na ana wako na vatiu kurekea igwe ne reemekie unto aigwe reuya kusoko winamanyaa ikhondo naare Mungu wajie ukukhomoa.'⁴⁵Yesu akahefea uhekalu akaandia uwajuncha awoyo nere weurinja, ⁴⁶akawakhanea, 'Eandikiwe, 'Nyumba ane utendeka nyumba a marombi,' Ekwenso nyenye mwamwetenda ifango ra ahembi."⁴⁷Kwe vii Yesu are ukuseya matiku ong'e uhekalu. akuhani na akuu na aseyi waseria na atongeri wa antu wekafenja umuuragha mwenso, ⁴⁸ekwenso watinadaha uhanga njia utenda uyii kusoko antu wong'e are wamutegheye kwa ukhava.

Chapter 20

¹Itiku remwedu, Yesu naare ukuseya antu uhekalu na utanatya sayu ne njija makuhani na akuu na aseyi wa seria vekamuhanga itamberemwe na anyampaa. ²Wekareghetya na umukhanea, kukharie, ni kwa udaho kee ukutenda mantu ayai? Ne anyu wasuyu ne wakufie vee nguu iyii?"³Mwenso akawasucha, akawakhanea, 'Nanee kuwaweya iweyo nkhanei, ⁴ubatizo wama Yohana. Je, ufumie kirunde nampa ufumie kwa antu?'⁵Na venso wekakiweya mu muntu na muyakwe vekahanya, 'Nempa kuhanye, 'Ufumie kirunde, ukuhanya,'Asike ne mwinamuhuvia?' ⁶Ekwenso nempa kuhanye ufumie kwa antu antu voong'e veukutua na magwe kusoko wong'e wahuvie mwino Yohana are mughanga.'⁷Navii venso wekasucha kutune kune ufumie. ⁸Yesu akawakhanea, "Nyeso nene ntuimukhanea nyenye ne kwa udaho kee kutenda mantu ayai."⁹Akawakhanea antu wikhori urui, muntu umwedu akafendea mughunda wa mezabibu, akakodisya kwa anya urema wa mezabibu, na akaenda ung'e ingeja akakikhaa karifia. ¹⁰Nare ikhondo raghea, akatruma atumami kwa anya urema wa mezabibu, wamufe mwenso nkhari ya mughunda wa mezabibu. Ekwenso anya urema wa mezabibu weka mukhwa, wekamusucha mekhono metrufu.¹¹Na mwenso akatruma matumami ungeja, na wenso vekamukha na umutendea mantu amenya ino na vekamujuncha akasuka mekhono metufu. ¹²Akamutuma wakatatu uyui no vekamutendea nkhome wekamujughuta umpeo a mughunda.¹³Mughonjo wa mughunda akahanya, 'Nkutenda ure? Nkutuma mwanane ne muyanjwa. Fangeja veumuoghofa mwenso.' ¹⁴Ekwenso anya urema naare wamwona mwenso vekahanya, venso kwa venso nohanya, 'Uyuii mwenso musai ne kumuuraghe usai wakwe utendeke witu.'¹⁵Wekamufunya unjii a mughunda wa mezabibu weka muuragha. Haha mukuu wa mughunda u kuwatenda uree? ¹⁶Ujie uwauragha anya urema mezabibu, na uwafa wangeja mughunda wasuyu". 'Naare wategheya a saa, wekahanya, 'Mungu wahitaa.'¹⁷Ekwenso Yesu akawakhamechia miho akawarava akahanya, ''Haha iandeko ereyi rina maana ayo ntuni? 'Igwe newarihitie ajengi, raire igwe ra umpeo na'? ¹⁸Mumuntu ne wagwire unto aigwe rasee, ukutenekanga mafegha mafegha. Ekwenso wasuyu ne ramugwera reumuturanga.'¹⁹Evii aandeki na akuu wa makuhani vekafenja njea o mukwata ikhondo erero, erero, wekamanya soko are akahanya wikhori wasuu are uwaghokee wenso. Ekwenso wekawaoghofa antu. ²⁰Wekamurava kwa uringaheya, wekatrum anyauwerenkeya wikakitenda wenso ne antu watute, wahange na uhanga mahutie kwa nkhani yakwe wadahe umutroa kwa atrawala na anya ukuu.²¹Venso vekamuweeya na uhanya, "Museyi kumanyie mwino wewe ukureghetia na ukuseya mantu atute na utiukhanewa na muntu ungeja, wkwenso wewe ukuseya tute unjea a Mugnu. ²²Ure, ne kuja kune sese ufunya kooti kune Kaisari, nampa ntikuja?"²³Nyeso Yesu akamanya masegho awe akawakhanea veenso, ²⁴"Ndagheei hela. Ikweete ikeero rama anyu na mutrojo wama anyu neurefo unto akwe?" Wekasucha, "Ama Kaisari."²⁵Hamwenso akawakhanea, 'Ari mufi Kaisari nee akwe Kaisari, na Mungu no mufi ne akwe Mungu.' ²⁶Aandeki na akuu wa makuhani wekatendeka watikwete udaho woreghetia asaya neakayahanya usonge a antu. Na wenso vekataka masucho akwe na vinareghetia intu na remwe.²⁷Hafo Asadukayo weketrunga wekamuhanga, awoyo ne weuhanya vii kutire ufetyo, ²⁸wekamuweya, wekahanya, "Museyi, Musa akakuandekea vii mwese muntu ne wakuyewa na muuna akwe newina mukhema ne atikwete mwana mwenso enoneye amusae mukhema wa muna akwe na ufafa winakwe kusoko amunakwe.²⁹Are warefo ana amuntu vemufunkate wamwandio akaroghoa, mukhema, akakuya akee atikwete mwana, ³⁰na wakavere no uyi. ³¹Na wakatatu no uyi viuyi akamusaa viuyuyi wa mufunkate inamurekea wana akakuya. ³²Kanke uyoo mukhema wasuyu akakuya. ³³Uvii itiku ra ufetyo ujieutendeka mukhema wama anyu? Kusoko voong'e mufunkate vamuroghoe.'³⁴Yesu akawakhanea, "Antu wa uremi uruyi weuroghoa na uroghowa. ³⁵Ekwenso wasaa ne wawareywe uhanga ufetyo waufuma kwa akuyi na uhefea kuufanga wa khare na khare watiuroghoa na watiuroghowa. ³⁶Kwenso watiudaha ukuya kanke, kusoko wenso wikhwete na wamalaika na ne wana wa Mungu, wana wa ufetyo.³⁷Ekwenso viuyuyi mwino akuyi veufetywa, Musa no waraghiwe kune are nkhani ya intunku, hafo naare wamwetana Mukuu Mungu wama Ibrahimu, na Mungu wama Isaka na Mungu wama Yakobo. ³⁸Mwenso nti Mungu wa akuyi, ekwenso Mungu wa antu ne afanga, kusoko wonge wekikhaa kune mwenso.''³⁹Na aseyi veketunga wa seria wekamusucha, ''Mweyi, wasucha ija.' ⁴⁰Wenso watinasoya umuweya maweyo angeja kanke.⁴¹Yesu akawakhanea, 'Antu weuhanya are mwino Kristo ne Mwana wama Daudi? ⁴²Kusoko Daudi mwenso ukuhanya uketabu ka Zaburi: Mukuu akamukhanea Mukuu wane: ikhaa umukhona wa kelelo, ⁴³mpaka newaeke arughu wako fange ameghu ako.' ⁴⁴Daudi akamwetana Kristo, 'Mukuu, 'Nare ukutendeka ure Mwana wama Daudi?''⁴⁵Antu wonge nare wamutregheya akawakhanea aseyi wakwe, ⁴⁶''Kikavi na aandeki, newayanjetye uenenda wauyetye masaa ne marifu, na wayanjetye ukikhaa usokoni na uramuchwa, na ukikhaa umatumbe ne maja ahesimiwa u masinagogi na nkhani ya hesimiwa usikunkuu. ⁴⁷Wenso no veulia nyumba ya ahimbe na veukitenda mwenso weuromba marombi ne marifu. Wenso vaije ahanga uramwi ne ukuu ino.'

Chapter 21

¹Yesu akavarava akhosia ne aghware nare veufunya dahwa yawe untotro. ²Akamwona muhimbe umwedu mutuki ukufunya senti ivee. ³Mwenso akahanya, "Tute nkumukhanea, uyuyi muhimbe ne mutuki wafunya nyinge ukeea wangeja wong'ee. ⁴Avii wong'e wafunya dahwa iyii ufuma kune nyinge newa yikwete. Ekwenso uyuii muhime, kwa utuki wakwe wafunyaa hela yong'he nare uyikwete kwa uduvii wakwe."⁵Na antu weketrunga are veureghetya sayu ahekalumwino are redonie na magwe ne maja na sadaka, mwenso akahanya, ⁶"Kwa nkhani ya mantu ayai mwino chu muyakengee, matiku ajie neretiusagha igwe mba remwedu unto igwe reuya neretiukhonontwa."⁷na venso vekamuweya, wekahanya, "Museyi mantu ayai eutendeka nanae? Nane ntuni na ndolyo yayo ntuni nemantu ayayi afife udweya?" ⁸Yesu akasucha, mutendeke muhughukie nyenye mutakhongwe. Kusoko wange wajie kwa rina rane ne veuhanya, nene ne mwenso, na ikhondo ra humea mutra wa sambeye. ⁹Ne mwategheya urughu na mukindo kindo mutaoghofe, kusoko mantu ayai anoneye adweye tanju ekwenso mpeo itijie kinya hafe."¹⁰Kanke akawaera, "Ndughu ijouka ikikhwa na ndughu igeja na utremi ukikhwa na utremi woya ungeja. ¹¹Kutendeka na tritra ne nkuu na njaa na marue u ng'ee hiya hiya. Kutendeka kwina mantu ne makuu ooghofia na ndolyo yo oghofia ufuma kirunde.¹²Ekwenso nee akee mantu ayai ong'e weueka mikhono awe unto anyu na uwakhasia, veumutoa u masinagogi na umageresa, na uvareta usonge a atremi na anya ukuu kusoko a rina rane. ¹³Erei reumurughwera ikhondo ra usuhuda wanyu.¹⁴Kwa vii ramui unkhoo yanyu udeaughondaneyaufefeheyi wanyu rue, ¹⁵kusoko neumufa nkhani na mahaa, ne arughu wanyu wong'e watriudaha uhita nampa ukhna.¹⁶Ekwenso mujohitwa no na afafi wanyu, na aruuna vanyu, na antu wa khanyu na wambuya wanyu, na wangeja mukhate anyu wajie uuraghwa. ¹⁷Nyee mujohurwa na mu muntu kusoko arina rane. ¹⁸Kwenso utriuyaghaa ujee na umwedu wa umetwe anyu. ¹⁹Nanyee sook aughimeyi wanyu mufonia nkhoo yanyu.²⁰Nee mwaona Yerusalemu efimeywe na majesi, hafo mumanye mwino uvii wakwe wahumbea. ²¹Na va saa ne veu Yudea vadurie kwitranto, na wasaa ne wemukhate a jiji waheghe, na mutra wareke na awoyo ne wekwijiji wahefee. ²²Kusoko matiku ayai ne andefi, vii mwino mantu ong'he neaandekiwe adahe udaheka.²³Hehe awevasaa neeveuritro na kwa wasaa ne veuoncha umatiku asaa! kusoko kujotendeka kwina makhase ko makuu unto a ng'ee, na ikuo kwa antu avayi. ²⁴Vajie ugwa kwa weghe wa ifanga na veutowa uketrungo u ndughu yong'ee na Yerusalemu iufanangewa na antu wa uremi, mpaka ikhondo ra antu wa uremi rekhondeke.²⁵Na kutendeka na ndolyo uyua, na mweri naunjota. Na ung'ee kujotendeka na makhaeko a ndughu, yutaka kusoko a choghofi ka irambo ne rikuu na mafefe ayo. ²⁶Kujotendeka na antu ne wajie umuteka unkhoo na wova ne warava mantu ne ajie uhanga uremi. Kusoko nguu ya kirunde ijie uingiswa.²⁷Na wajie umwona mwana wa Adamu neujie na irunde itaamberemwedu na nguu na ukuu ne ukuu. ²⁸Ekwenso mantu ayai neandya ukighea, imeki, humbui metwe anyu kusoko ukhomoi wanyu wahumbea fife."²⁹Yesu akawakhanea kwa wikhori, wihengi mutini na metre ong'e. ³⁰Neandya utegheta, moune nyenye aghonjo na umanya mwino chwe kahumbea fife. ³¹Viuyui ne mwaona mantu ayai adwiya nyenye manyi ne utremi wa Mungu wa hwera.³²Trute nkumukhania ufafo urui utrukea faka mantu ayai ne adwiya. ³³Irunde na ng'eyukea, Enyeso nkhani yane itriukea kamwe.³⁴Enyeso kiravi nyenye vayo, enyeso nkhoo yanyu itraje ijokhatraywa na unyakhani, ughari na nkhasiko ya maisha ayai kusoko itriku raseyi rejie umusama ³⁵kinya ifetro, kusoko ijotrendeka unto amumuntu ne ukuikhaa ukusyu wa ng'ee ong'e.³⁶Enyeso munya tayari ikhondo rong'e muombe muhange nguu yokinegha na ayai ong'e neajo dwiya na uimeka usonge amwana wama Adamu."³⁷Na ikhondo ra mumwe are ukuseya ukihekalu na utriku akufuma unje na uenda ukesha ukitranto ne are kuitranwa Mzeituni. ³⁸Antu vong'e vekamujia diu ure na umutregheya mung'e akihekalu.

Chapter 22

¹Enyeso sikunkuu amukate ne itritrendaue changa are ahwera, neare yuitranwa Pasaka. ²Na akumbeki ne akuu na aandeki vekakiseya njia omuuragha Yesu, kusoko vekavatrija antu.³Hafo setani akahefea kune Yuda Iskariote, umwe wa avoo aseywi ikumi na vavee. ⁴Yuda akaenda usanya na akuu va akumbeki mwino ujomureka Yesu kune venso.⁵Vekayanja, na ufatrana umufa hela. ⁶Mwenso akayanja na akafenja fursa omufa Yesu kure na mwirundo wa antu.⁷Itriku ra mikatre neitritrendewe changa ikaghea neare nkhoo afasaka inoneye aheyeywe. ⁸Yesu akavatruma Petro na Yohana, akahanya, "Andi mwendo kutrendeya malewa olya Ufasaka." ⁹Nekamuwiya, "Kufei ukufenja kutrende mantu asaya?"¹⁰Akavasucha, "Tregheyi nemwatrendeka mwa hefea umuji mughosya ne wuchie ng'ufa amaje ujotrana na nyee musambeyi unyumba ne ukuhefea. ¹¹Na mukhanei mughonjo wa nyumba, "Museyi ukukukhania kekufeyi chumba ka aghenyi kune nejolya pasaka na asweyi vane?''¹²Ukumuraghea humba eka ghorofa neare kerefo kidahikie hendi maghondaniyi kuko." ¹³Kanke vekaenda na vekahanga muintu mwino akavakhania kanki akaghondaneya malewa afasaka.¹⁴Muda neare wafika akaikhaa na atrumami vakwe. ¹⁵Kanke akavakhania, "Nina lombe nkuu olya fasaka itrambe remwe kunanyu nekentina khasywa nene. ¹⁶Kusoko nkumukhania, ntiulya kanke faka kune yudahwa ukutremi wa Mungu."¹⁷Kanke Yesu akahoa kikombe na neare akaromba akahanya, "Hori ireyi na muaghane nyenye vayo. ¹⁸Kusoko nkumukhania ntunywa kanke ufafo wa musabibu faka utremi wa Mungu newaja."¹⁹Kanke akahora mukate neare waromba akavegha na uvafa, akahanya, "Urui ne mwere wane neare wafunyiwe kusoko anyu. Hendi uyi kwonkumbuka nene." ²⁰Akahoa kikombe viyuyi neare valya utriku akahanya kikombe ikiyi ne iraghano neifya unsaghami ane neare ahunuka kusoko ane.²¹Enyenso ravi. Wasuu ne wansaliti we itrambi remwedo na nee umeza. ²²Kusoko mwana wama Adamu kwa trutre akaenda mwino ave veka amwiyura. Enyenso hehe umuntu uyoo neukukera umwana wama Adamu akhasywe!" ²³Na vekaandya kiweya veenso kwa veenso, anyu mukhate ao neukutenda ntendo yasii.²⁴Kanke ikadweya winyomi mukhate awe ne anyu ne ukukhemwa mwese mukuu ukeea wong'e. ²⁵Na mwenso akawakhanea, "Atemi wa antu wa ndughu wina wibali unto awe, na ao ne vina nguu unto awe weutwa ahesimiwa atawala.²⁶Ekwenso etriufenjwa kamwe utendeka vii kune nyenye. Mwese aja ne mukuu mukhate anyu unoneye atendeke mwino munyui na munya utongea atendeke mwino munya utumika. ²⁷Kusoko wafe ne mukuu, uyuo ne ukikhaa umeza namba uyuo ne ukutumeka? Tiuyuo ne wikhee umesa na? Na nene ne mukhate anyu nemwe munya utrumika.²⁸Ekwenso nyenye katre ne mwafweye utendeka kwinanyu u maegheyo ane. ²⁹Neumufa nyenye utremi, mwino Tata newampie nene utremi, ³⁰Evii muhange ulya na unywa umeza ane muutremi, wane. Na ukikhaa kitrumbe ra utremi na uvramua mbeyu ikumi na iveere ya Israel.³¹Simoni, Simoni, manyi vii, Setani ukuromba awahange mwenso adahe uwafenent kinya ngano. ³²Enyeso nakuombea, vii uhuvei wako utaremwe, naare vii wasuka kanke, wakhamie aruna wako."³³Petro akamukhanea, mukuu nene nekighondaneye kwenda kinako umageresa nambese ukuya." ³⁴Yesu akamusucha, "Nene kukukhanea vee, Petro, utriku wareeo, njololo etiurea ne vee ukee winankana mehenjo etatu mwino utinjije nene."³⁵Mwenso Yesu akawakhanea nenajomutroa nyenye mutrikwete mefuko, na nkafo ya malewa, mba maaratru, mukakefewa na ntuni?" Wekasucha, "Kutrire." ³⁶Kanke akawakhanea, "Kwenso fanoi, mumunya mufuko, ne ahoe itambe remwe na nkafo amalewa. Uyuo ne atrikwete upanga inoneye arinje nkanjo akwe aghuue imwedu.³⁷Kusoko neumukhanea, ong'e nee aandekie kusoko ane inoneye aficheywe, 'Na akahowa kinya muntu ne waunangie torati.' Kusoko eroyo neraandekiwe kusoko ane kakhondeka.'' ³⁸Kanke wekahanya, "Mukuu, Rava! hafai irefo mpanga ivere." Na akawakhanea, "Yakhondaa."³⁹Naare malewa autiku, Yesu akahegha mwino are ukutrenda matiku kwa matiku, akaenda uketanto ka mizeituni, na aseywi wakwe wekamusambeya. ⁴⁰Naare, wag'hea akawakhanea, "Rombi mutraje mujohefea umaegheyo."⁴¹N akawareka akaenda kanyanya kaughumo wa igwe, akatrungama akaromba, ⁴²akahanya, "Tata, mwese useghetre, ng'heyeya kekombe ekeyi. Ekwenso nti nese neyanjetre nene, ekwenso mafenji ako atrendeke."⁴³Na malaika ufuma kirunde akamudweya, akamukhamia nkhoo. ⁴⁴Naare mwenso ukumakhaseko akaromba kwa nguu ino na nsufi yakwe ikatendeka kinya matronye ne makuu a saghami ekajulula fang'e.⁴⁵Naare waoka kune ukuromba marombi akwe akaja uwahanga aseywi wakwe na akawahanga varee kusoko auvayi wawe, ⁴⁶na akawaweya, "Asike ne muree? Uki murombo, mutraje mujohefea umaegheyo."⁴⁷Naare akee ureghetriye wihenga iburi rikuu ra antu rekadweya, na Yuda, umwedu wa atrumami ikumi na wawere uratrongea. Akamuhumbea Yesu adahe umutromia, ⁴⁸Ekwenso Yesu akamukhanea, "Yuda, je ukumotronea mwana wa Adamu kwa umutromia?"⁴⁹Na vasaa nare wefife na Yesu newajoona asaya neajie udweya, wekahanya, "Mukuu kuwakhwe kwa mpanga na?" ⁵⁰Na umwedu wawe akamukhwa mutrumami waa kuhani ne mukuu, nkamutema ketwe kakwe kakelelo. ⁵¹Yesu akahanya, "Erei nerekhonde. Na mwenso akamutrenya kitrwe kakwe akamuforya.⁵²Yesu akahanya kune kuhani ne mukuu, na kwa kuu wa hekalu, na kwa anyampaa nare waja umukwata, mwaja mwino kinya mwaja umukwatra mwivi cho mwina mafene na mafanga? ⁵³Matiku ong'ee naare kwinanyu uhekalu mwinadaha unghumbwera mikhono nene. Ekwenso erei ne ikhondo ranyu ra udaho wa kiitri."⁵⁴Veenso wekamukwata, wekamuhoa, wekamureta unyumba ama kuhani mkuu. Ekwenso Petro are uwahongete unyuma kurenge. ⁵⁵Neare vaacha motro ukiynja ramung'ee na vekaikhaa fang'e itambe remwdo, Petro akaikhaa mukhate awe.⁵⁶Mutumami umwedo wakikhema akamwona Petro neare wikhe uweru ne ufumie na moto akaurava na umukhanea, "Muntu uyui are wiitrambe remwe na nyee." ⁵⁷Enyenso Petro akakhana, akahanya, "Mukhema nene ntimumanyie." ⁵⁸Neare ikhondo rekufeyii muntu muya akamwona akahanya "Veve no we umwedu wawena." Enyenso Petro akasucha, "Mughosya, nene ntimwenso."⁵⁹Neare isaa remwedu rakea mughosya umwedu akahanya kwa nguu, "Trute kamwe muntu uyui are we itrambe remwedo nayo kusoko ne Mugalilaya." ⁶⁰Enyenso Petro akahanya, "Mughosya, ntune." Neukurehanya na neare ukureghetya njololo ikarea.⁶¹Akakikengeya, Mukuu akamurava Petro. Na Petro akakumbukwa ukhani wa Mukuu hafoneakamukhania, "Nekenjololo itrina rea reo, ukukhana nene miinjo itatu." ⁶²Akaenda unje, Petro akarea kwa uvayi ne ukuu.⁶³Na antu vasaa neare vumudema Yesu, veka mutruka na umukhwa. ⁶⁴Neare wamuukunekea miho, vekamuwiya, "Vakanya! Rghwa ne anyu ne wakukhwaa vee?" ⁶⁵Vekareghetya mantu mainge ne inyuma ama Yesu na umutruka.⁶⁶Neare wacha diu, anyampaa vantu vekakihangweya itramberemwe akuu va makuhani na aandeki vekamutroa ukibarasa. ⁶⁷Vekaahanya, "Mwese veve we Kristo, kukhanie." Enyeso mwenso akavakhanea mwese nena mukhanea mutru nyanja, ⁶⁸na mwese nenamuwiya mutrunsucha."⁶⁹Enyenso kwandya fanoi na utrongea, Mwana wama Adamu ukutrendeka wikhe umukhono wa kulilo wa nguu a Mungu." ⁷⁰Vong'e vekahanya, "Enyenso ve we mwana wa Mungu?" Na Yesu akavakhanea, "Nyenye mwahanya nene ne mwenso." ⁷¹Vekahanya, "Nentune ke kufenja kanke ushahidi? Kusoko sese vayo kwatregheya ufuma umomo wakwe mwenso.''

Chapter 23

¹Mwirundo wong'e ukaimeka, vekamutroa Yesu unsonge a Pilato. ²Vekaandya umusitraka, vekahanya, "Kwa muhanga muntu uyui ukuyaghaya uremi witru, kwoghiya kutra refe kotri kune Kaisari, na ukahanya mwenso wayo ndio Kristo, Mutremi."³Pilato akamuwiya, akahanya, "Haha veve ndo Umutremi wa Ayahudi?" Na Yesu akasucha akahanya, "Veve ukuhanya uyi". ⁴Pilato akamukhania kuhani ne mukuu wa mwirundo ntihenge ihutrye umuntu uyui". ⁵Enyenso venso vekahukea, vakahanya, ''Watrendeka ukuvahongea antu, ne ukweya ukuyahudi wonge, kuandya u Galilaya na fanoi we hafai.''⁶Pilato newatregheya ayai akawirikiya mwenso muntu wasuu ne wo Galilaya? ⁷Neare wamanya ne wefang'e autremi wama Herode, akamutroa Yesu kune Herode, nawe mwenso ne wifo u Yerusalemu kwa matriku asaya.⁸Herode ne wamwona Yesu akafanja ino kwoko akafenja umwona kwa matriku mainge. Akatreghoya sayu akwe na akafenja uona matru ne yutrendwa na mwenso. ⁹Herode akamwiya Yesu kwa nkhani nyingi, enyenso o Yesu ina musucha renge. ¹⁰Akuu va makuhani itambe remwe na aandike vekaimeka kwa ukhare na umwitraka.¹¹Herode itambe remwe na maasikari vakwe vekamutruka na umuhanya ive na umuyencha masa ne maja na akamusucha Yesu kune Pilato. ¹²Herode vina Pilato vikatrenda uhena fuma itriku rasee. (Kusoko khare are arughu).¹³Piato akavaitrana itrambe remwedo makuhani ne akuu na akuu na mwirundo wa antu. ¹⁴Akavakhanea, mwandetrea muntu uyui kinya munyu ne ukuvaraghia antu vatrende ne mave, na neare na muwiya unsonge anyu, ntina onaa itutye ra muntu uyui umantu onge ne nyenye mwa musitraka mwenso.¹⁵Kutrie, mba Herode, kusoko wamusucha kune sese na ravekutrie vinge newarehenda ne renoneye aramwe ikuya. ¹⁶Enyenso nkumuamua na umurekea. ¹⁷(Fanoi, Pilato unoneye amurekee mutrungwa umwedo wa Ayahudi ikhondo ra sikunkuu).¹⁸Enyenso vonge vekakhwa mukindo itrambe remwe vekahanya muheye wasuu na kurughwire Baraba!'' ¹⁹Baraba are muntu ne wikiwe ukigereza kusoko a mahutye ongee na uuragha.²⁰Pilato akavakhanea kanke ne useghetre umutrekea Yesu. ²¹Enyenso venso vekakhwa mukindo, vekahanya, ''Mukhasye, mukhasye.'' ²²Akavawiya muhinjo wa katatu, ''Nentuni, muntu uyui watrenda mahutryeke? Ntina hanga ihutrye ne renoneye uamuri wa ikuya rakwe. Unenadaha umuamua numurekea.''²³Enyenso vekareghetrya kwa ruri wonto, nevufenja akhasywe na nduri yawe yika musauri Pilato. ²⁴Uvii Pilato akafunya uamuri ne veuromba. ²⁵Akamurekea uyoo nevumufenja neare akatrungwa kwa sacha uve na uuraghi. Enyenso akamufunya Yesunvamutrende mwino venso vaseghetre.²⁶Naare veenso wamutrue wekamukwata muntu umwedu ukwetanwa Simoni wa Ukirene, are ufumie unge vekamwitwecha musalaba auche unyuma ama Yesu.²⁷Mwirondo ukuu wa antu, na akhema nare veuhongeya na umorera mwenso neare wamuhongete. ²⁸Ekwenso Yesu akawafetukia, akawakhanea nyee akahema wau Yerusalemu, mutandere nene, ekwenso kirerei nyenye aghonjo na vana wanyu.²⁹Kusoko matiku ajie newajie uhanya, ''Wabarikie awoyo ne aghumba na ndaa ne itrina fafa, na mbee ne itina o nechaa kamwe. ³⁰Kanke venso vaja andya ukhanea itanto kugweri, na ighuu kukunekei, 'Tuangukie,'na vilima, 'Mutufunike.' ³¹Kusoko nembese weutenda mantu ayii umute neutotu kutendeka ure umute ne ukaku?''³²aghosia wangeja, wawene anyamahutrye, wekatrowa vauraghwe itramberemwe na mwenso.³³Ire vajoghea kune kwetanwa ikufa, ra itwe, vekamukhisia itamberemwe na awoyo anyamahutrye umwedu umukhono wa kelelo na muuya ukukhono wa kemoho. ³⁴Yesu akahanya, Tata, uvaonee uvayi kusoko vatune intu neveuretenda. ''Na vekakhua kura vaaghane masaa akwe.³⁵Antu are waemeie fife veukhenga ekwenso atrongeri vekamuheki, vekahanya, ''Mwenso wa khomoe wangeja na fanoi neakikhomoe moghonjo nembese mwenso Kristo wama Mungu, wamuhwaniye.''³⁶Askare vekamuheka, wekamuhueya mwenso wekamofa siki ³⁷anywe, wekahanya, ''Mwese wewe umutremi wa Ayahudi ifonie mughonjo na see'' ³⁸Na are arefo maandeko unto aitwe euhanya ''UYUI MUTREMI WA AYAHUDI.''³⁹Umwedu wa anyamahutrye nare akakhasywa akamutroka akahanya, ''Veve uti Kristo na ? Ifonie moghonjo na see'' ⁴⁰Ekwenso uyoo ungeja akasucha, akamukenea na akamwera, ''Vwvw utiumwoghofa Mungu navee urefo uhukumu eyeyo? ⁴¹Sese kurefo hafai kwa tute, kusoko sese kuhanga kenya mwemo kitu kwa ntendo itru. Ekwenso muntu uyuyi atrinatenda intu neerive.''⁴²Na mwenso akahanya, ''Yesu, unkumbukwe ne wokohefea kuutremi wako.'' ⁴³Yesu akamukhanea, ''Tute nene nkukukhanea, ''Reo eyii ukutendeka kwitamberemwe kwina u Paradiso.''⁴⁴Hafo are fife asaa amutandatu, kukatendeka kiiti unge onge mpaka saa akenda, ⁴⁵weeru wa uyua ukakirora. Na ufufa rab hekalu rekatramuka mukhate kuandya unto mpaka fange.⁴⁶Yesu akarea kwa ruri ne ukuu akahanya,''Tata umekhono ako neumeka nkhoo ane, ''Naare wareghetia asaa akatena nkhoo. ⁴⁷Mukuu wasuyu wa asikare ne wajoona neutendeka akamukurya Mungu na ukuhanya Tute muntu uyui are munya tute.''⁴⁸Na mwirundo wa antu nare waja itambe remwe ukihenga neewaona mantu neatendeka, wekasuka kunu veukhwanga ikua yawe. ⁴⁹Ekwenso ambuya wakwe, na akhema nare wamoho ngete ufuma u Galilaya, wekaemeka kurenge na uihenga mantu ayai.⁵⁰Raava, aareurefo muntu rina rakwe Yosefu, are witrambe remwe u barasa, are muntu muja na watute, ⁵¹(mwenso are inayanja uramui wawe na ntendo yao), ufuma Armathayo, unge na Uyahudi nare urindie utemi wa Mungu.⁵²Muntu wasuyu, akamuhueya Pilato, akaulomba mwere wama Yesu aufewe. ⁵³Akausimia akaufendeya sanda na akamweeka umbelelo ne esesewe ungongo, hafo nare akee ainaekwa muntu na umwedu.⁵⁴Are ne itiku ra wighondaneyi na Sabato are ahuera. ⁵⁵Akhema, naare wekaja nayo ufuma u Galilaya, wekamusambeya, na wekaona mbelelo na mwino mwere wakwe are weekiwe. ⁵⁶Vekasuka, vekaghondaneya manukato na marase. Na itiku ra Sabato vekatuya mwino are iragheywe u seria,

Chapter 24

¹Ekwenso itiku ra mwandyo ra ijumaa, diu chili venso vekaenda umbelelo wakwetren makutra ne anyakie naare venso vaya ni nghaneye. ²Vekahanga igwe rafingitywa kure na mbelelo. ³Vekakea munge watrina uhanga mwere wama Mukuu Yesu.⁴Ekwenso nare wahungia munge winaona mwere wama Yesu kefando, ant wawere wekaemeka mukhate awe wayetre masaa ne eufempana. ⁵Akhema nare wijue wova wekahulamia masyo fange vekawakhanea akhema, ''Asike ne mumufenja muntu ne mufanga mukhate aa kuyi?⁶Atrifo hafai, mwenso wafetia! Kumbukwi mwino akahanya nanyee nare akee u Kugalilaya, ⁷akahanya vii Mwana wama Adamu inoneye afunywe umikhono anya mahutrye na akhasywe na itiku ra katatu afetrye kanke.''⁸Akhema awoy wekakumbuka nkhani yakwe, ⁹vekasuka ufuma umbelelo wekawakhanea uyii yoonge awoyo ikumi na remwedu na wangeja wonge. ¹⁰Naare Maria Magdalena, Joana, Maria nyinya wama Yakobo, na akhema wangeja naare veeitamberemwe vinawe vekawakhanea antumami sayu ya mantu asaa.¹¹Ekwenso nkhani uyii ekakighea kune venso mwino ya ufutu na vinachuvia, akhema wasaa. ¹²Ekwenso Petero akauka, akaenda udurie mpaka umbelelo, mwenso akahungea na urava munge, akaona sanda lyene nyenso ntufu. Petro kanke akatrunguya akaenda ukhaya ukhakwe, akatraka ntuni asee ne akighea.¹⁴Na rava, wawere kukhate awe are vinje itiku irerlo irero ukijiji kimwedu ne keetwa emwu, are kinamaili makumi motandato ufuma Yerusalemu. ¹³Are vareghetiye venso kwa venso sayu amantu oonge nekadweya..¹⁵Ekadweya vii ikhondo nare wekiweya na ukisocha nkhania, Yesu akahumbea vife wekaendinkania vinawe. ¹⁶Kwenso miho awe are akumbiwe watramumanye mwenso.¹⁷Yesu akawakhanea, ''Nentuni nenyee mwawere ne mureghetie ne mwenenda?'' Wekaemeka hafo wekakighea wina uvaji. ¹⁸Umwedu wawe rina rakwe ukweetanwa Cleopa, akamusucha, ''Veve umughenyi hafai u Yerusalemu ne utinanyie mantu neadweya kuko matiku ayai na?''¹⁹yesu akawakhanea, ''Mantu kee?'' Wekamusucha, ''Mantu ama Yesu Munazareti, naare mughanga, munya udaho nare ukutenda na nkhani usonge a Mungu na antu wonge. ²⁰Na mwino are akuu wa makuhani na atongeri witu mwino wekamufunya aramuwe ikuya na umokhoma wenso.Ekwenso are kukhemete are mwenso ne ujie uwaeka Israeli. Kuukhomoi kurengi na ayai oonge fanoi ne itiku ra katatu ufuma mantu ayai adweye.²²Ekwenso na, akhema veketranga ufuma kirondo ritu wekakutacha, newajotendeka warefo umbelelo diu chili. ²³Itewajo uria mwere wakwe, wekaja, nauhanya vii wekaona mbirira ya malaika nevekahanya vii mafanga. ²⁴Na wangeja aghosia naare vitambere mwedu na sese wekaenda umbeleleo, na uhanga mwino akhema wekahanya. Ekwenso watina mwoona mwenso.''²⁵Yesu akawakhanea, ''Nyenye mwantu ne afutu na anya nkhoo ne nditro ne muhuria ange ne aghanga wayahanyiye! ²⁶Are itioneye Kristo uhanga makhaseko kwa mantu ayai na uhefea ku ukuu wake na?'' ²⁷Are uandya ufuma kune Musa na aghanga wonge e Yesu akawadonea mantu neamughokee mwenso umandeko oonge.²⁸Navajohumbea ukijiji kaseye kuko nare rinje, Yesu akatenda kinya mwino ufweye usonge. ²⁹Ekwenso wekamumeya, wekamwera, ''Ikhaa itambelemwedu nasese, kusoko ne ywampende na itiku are rahia.'' EviiYesu akahefea akaenda kikhaa winawe.³⁰Ekadweya vii nare wikhee ukulia vinawe akahoa mukhate akaubariki, akaunania akawafa. ³¹Miho awe ekabeka, wekamumanya na akaura rue usonge a miho awe. ³²Wekakiweya wenso kwa wenso, ''Enyenso nkhoo yitu itina chafa munge itru, naja ukureghetia nasee munjea nare wakurughwera maandeko na?''³³Vekauka ikhondo irero irero vekasuka u Yerusalemu. Wekawahanga awoyo ikumi na remwedu wakirundye itambelemwedu, na wangija nare vitramberemwedu winawe, ³⁴are veureghetya, ''Mukuu wafetya tutetute na wamudyeya Simoni.'' ³⁵Na venso vekavakhanea mantu neekavadweya monjea na mwino Yesu wemanyisia kune wenso uuaghaniya mukahte.³⁶Neare kevaighitriye mantu asaya, Yesu mwenso akaimeka mukhate awe na akavakhanea uhuvei uhendeke kune nyenye.'' ³⁷Enyenso vekatreja na ukhakhatra na vekaghema ne vekaona nkhoo.³⁸Yesu akavakhania, ne ntuni muna maghemo na mwiyo nkhoo yanyu? ³⁹Ravi mikhono ane na mighuu ane ne nemwenso mpafatryi na munyone enyenso nkhoo itrina nyama na makufa ne munkenge nene ne nekwetri.'' ⁴⁰Neare wahanya vii akavaraghea mikhono akwe na mighuu akwe.⁴¹Neare kee vatrihubie ne ihangenkanie na udio manya na utraka Yesu akavakhanea mukwetre mba intu rolya?'' ⁴²Vekamufa ifande ra nsomba ne iochiywe. ⁴³Yesu akakihoa, na urelya unsonge awe.⁴⁴Akavakhanea, ''Nekwinanyu nekamukhanea onge aandikiwe useria ama Musa na aghanga na Zaburi inoneye akhondeywe.''⁴⁵⁴⁶Kanke akarughwa mahaa akwe evamanye maandiko. Akavakhanea, ''Neandikiwe Kristo inoneye akhasike na ufufuka kanke ufuma kwa akuyi itriku ra katratu. ⁴⁷Ufei na uhenywa mahutrye inoneye itranantywe kwa rina rakwe ra kuuremi wonge kwandya ufuma u Yerusalemu.⁴⁸Nyenye mwemasahidi va mantu ayai. ⁴⁹Ravi, ne umutrwera raghan ya rama Tata wane unto anyu. Enyenso indei hafai unge faka kune mujoyenchwa nguu ufuma unto.⁵⁰Kanke Yesu akamutrongea unje faka kune nevahwe ra Bethania. Akahumbua mikhono akwe unto na akavakurya. ⁵¹Ikakighea ikhondo neare ukuvakurya akavareka na akauca unto uenda ukirunde.⁵²Eveka mukurya na usuka u Yerusalemu na lombe ne nkuu. ⁵³Vekatrendeka varifo ukihekalu vekamukurya Mungu.

John

Chapter 1

¹Ufuma mwandyo are kwina Ukhani, na Ukhani ewitambe rimwedo na Mungu. ²Ukhani, Uyui, Mwandyo ewitambe imwe na Mungu. ³Mantu ong'e ekatendeka ukeera kene mweso, kusoko mbese etimweso ekutie intu narimwe na rutendeka.⁴Mung'e akwe ekwina ufanga, no ufanga usuu are weru wa antu vong'e. ⁵Weru ukamweeka ukitu nakiti, kiti na uhumaa.⁶Are kwina muntu ne akatumwa ufuma kene Mungu, are rina rakwe Yohana. ⁷Akaja kinya mkumui newojie ovakumueya weru usuu, soko esee vong'e vadahe uhuvea ukera kene mweso. ⁸Yohana are ti weru usuu, enyeso akaja avakumwiye ukera weru usuuo⁹Usuu eweru wa tute ne ukaja kuurimi kusoko umtendeya mmuntu weru¹⁰Are uku uremi, no uremi ukatundwa ukera mweso, nyeso vatina mmanyaa. ¹¹Akaja umantu akwe, na antu vakwe vatinamfokea.¹²Enyeso kwavoo nevainge nevekamfokea, no rekuvea rina rakwe, na kwavoo ne akavafa udaho wotendeka ana va Mungu, ¹³Ne vekafafwa tikwa saghami, na tikwamafenji amwere, na kwa mafenji a muta, enyeso kwa mafenji aMungu mwenso.¹⁴Na ukhani mweso akatendeka mwere na akakekhaa mukhati itu na akakikhaa mkhati itu, kwa wuume weru wakwe weru ne ukinta wa mntu iyene ne atikikhoywa ne wajie ufuma kene Tata, wijue iforyo na tute. ¹⁵Yohana akayakunwa neamghondie mweso, "Na akahumbu ruri akahanya, "Uyui ne uyuo ne nahanyiye ntambu yakwe no hanya, "Uyuo ne ujie unyuma ane ne mkuu unkiye nene kusoko are urefo neare nene nkee."¹⁶Kusoko ufuma ukeera ughondaneyi wakwe, kwa hangie ndende kufewa ukeera kifewa. ¹⁷Kusoko maraghiyo ekaretwa ukeera Muusa. Iforyo na tute ikaja ukeera Yesu Kreso. ¹⁸Kutie mntu nane umwe ne wamwonie Mungu, ikhondo na nerimwe. Muntu iyene ne ehu Mungu, neukukikua kama Tata, ne wamtendie mweso amanyike.¹⁹Na urui ne ukumo wa ma Yohana va ademi na alawi ne vekatumwa kene mweso na Ayahudi umuweya, "Veve we anyu?" ²⁰Atina kuseghea no ukhana, enyeso akasucha, "Nene nti Kreso." ²¹Enyeso vekamuweya, "uveve we anyu fanoi?" Veve we Elia na? Akahanya, "Ne nti mweso." Vahanya, Ve unghanga na? Akahanya," Ti ui."²²Vasuka vamkhania, "Uveve we anyu, kuvavwere isuchu avoo ne vakutuma"? Ukukumua are veve mghonjo?" ²³Wahanya, "Nene neruri wakwe uyuo ne ukurea umbugha: 'Meghoori njea a Mkuu,' kinya mghanga yesaya ne akahanya."²⁴Kange ee kwina antu ne vekatumwa hafo ufuma Umafarisayo. Vekamuweya no uhanya, ²⁵"Aseke ne ukuoya mahutye ne mbese veve uti Kreso na uti Elia na uti mghanga?"²⁶Yohana akasucha akahanya, "Neuoya na maje. Na mkhate anyu wemekie mntu ne mtimmanyie. ²⁷Uyui ne uyuo ne ujie unyuma ane. Ne nene ntinoneye uleghecha mpengo ya maatu akwe." ²⁸Mantu ayai ekatendeka kuuko uBethania, ng'ambo ya Yordani, kene are Yohana ukooya mahutye.²⁹Itiku neresambiye Yohana akamwona Yesu neujie kene mweso akahanya, "Rava mwankhoo wa Mungu neuyahorie mahutye aurimi! ³⁰uyui ne nene naihanyiye ntambo yakwe nohanya, "Usuu neujie unyuma ane ne mkuu unkeye nene, kusoko are urifo ne nenkee.' ³¹Ntinamumanya mweso, enyeso ekatendeka uyi kusoko akunukuwe ki Israeli, kusoko nkaja nkuoya mahutye na maje."³²Yohana akakumua, "Ngaona nkhoo neusima ufuma kirunde kinya nkuwi, na ekasaghaa kunto akwe. ³³Nene ntina mumanyaa enyeso mweso ne akantuma neeye mahutye na maje akakhania, 'usuu newona nkhoo asimaa na kikhaa intu akwe, usuu yu neuoya na Mwahune Mweru.' ³⁴Naona no ukumua uyui ne Mwana a Mungu."³⁵Na kange itiku nerisambiye Yohana arewemikie na aseywi vakwe vavere, ³⁶vakamwona Yesu ukuenenda Yohana akahanya, "Raava, Mwankhoo wa Mungu!"³⁷Aseywi vavere vikamtegheya Yohana neukuhanya uyi vikamsambeya Yesu. ³⁸Na kange Yesu akakingeya novaona aseywi vasaa ne vamsambiye, akavaira, "Mfenja ntuni?" Vekamsucha, "Rabi, (yu mseyi', ukekhaa kufei?" ³⁹Akavakhanea, "Njii mjoona."Na vekaenda vendoona kene ukikhaa; na vekakikhaa itemberimwe vinawe, itiku risee soko arekinya ne saa ikumi vii.⁴⁰Umwedo wa vasaa ne vavere ne vekamtegheya Yohana ne weghetiye no msambeya Yesu are Andrea, muna wama Simoni Feteo. ⁴¹Wamwona munakwe Simoni wamkhanea, "Hwa mhanga Mnyoirwa makuta" (ne ukuhanywaa Kreso). ⁴²Wamreta kene Yesu. Yesu wamwihenga no uhanya, "Veve we Simoni mwana ama Yohana" ukuetana Kefa," (maanayo 'Feteo').⁴³Itiku neresambiye ne Yesu wasegha uhegwa no unda Ugalaya, akamhanga Filifo no mkhania, "Nsambeya nene." ⁴⁴Filifo are mnyang'e wo Bethsaida, ng'ee ama Andrea vina Feteo. ⁴⁵Filifo akamhanga Nathanaeli no mkhanea kwa mhanga, Uyuo ne Muusa waandikie ntamba yakwe umaragheyo a Ghanga. Yesu mwana wama Yusufu ufuma u Nazareti.⁴⁶Nathanaeli akamkhanea, " Uintu ne rija no rumafumea uNazareti?" Filifo akamkhanea, Njuu ujoona." ⁴⁷Yesu akamwona Nathanaeli neujie kene mweso no uhanya, "Kengea, Muisraeli tute tute ne atiutiukweti uregheghe mung'e akwe!" ⁴⁸Nathanaeli akamkhanea, "Wamanyaa ure nene?" Yesu akasucha no umwera, "Neare ke Filifo akee inakwetana newefang'e a mtini, ngakuona."⁴⁹Nathanaeli akasucha, "Rabi veve we Mwana a Mungu! Veve ne Umtemi wa Kisraeli"! ⁵⁰Yesu akasucha akamkhanea, Ku soko ninakukhanea ngakuona ufange a mtini na' uwakwatea na? ukuyiiona ntendo ni nkuu ukea iyii." ⁵¹Yesu akahanya, "Kwatei kwatei ngumkhanei mjoreona irunde rurughuka, no vaona maleeka ne veimantea no usima kunto ama Mwana wana Adamu."

Chapter 2

¹Ne akea matiku atatu, akea are kwina maumbe kukoo uKana au Galilaya na nyinya ama Yesu arewe kuko. ²Yesu na aseywi vakwe are varaekiwe ungoi.³Na vajoherewa na divai, nyinya ama Yesu akamkhanea, "Vaorya divai." ⁴Yesu akasucha, "Mkhena resee renghondie untuni nene? Ikhondo rane nene rekee rinaghea." ⁵Nyinya akavakhania aseywi, "Rasee ne wamkhania retendi."⁶Are kwina mijoka emtandatu amagwe hafo neekie ku soko auyaa umaumbe a Ayahudi, mu mwedu are wina mwijuo nzio erere itatu. ⁷Yesu akavakhania, "Miijuyi maje mijoka amagwe." Vekamiijoya faka kunto. ⁸Are kange akavakhania aseywi avoo, "Nonkunyuifanoi mtoe keene mnyemekea ne mkuu wa chanja." Vekatenda mwino vekaragheyawa.⁹Mnyoemekea ne mkuu akayatomia maje asaya neare afeokaa no tendeka divai, atinamanyaa kene afumie enyeso atumami (ne vakatafa maje vekamanya kene afumie). Wasuka wamwetana mkuu wa ngoi ¹⁰na iumkhania, "Mmuntu ukuandia uvatendeya antu divai ne njija. Nane raghaa ujovafa eyeo ne tinjinja."¹¹Mbirira iyii yo Kana au Galilaya, are ya mwandyo wa ndolyo ya mbirira ne akaitenda Yesu, neukuukunukua weru wakwe, eare asetwi vakwe vekamhuvea.¹²Ne erei rafwaya, Yesu, nyinya wake, anyandughu vakwe na aseywi vakwe vakaenda ung'e oKapernaum no vekakhaa kuko matiku makei.¹³Kange Pasaka Ayahudi are ahumbea, uYesu akaenda uYerusalemu. ¹⁴Akavahanya anyorinja ng'ombe nkhoo, nkuwi mng'e a nyumba au Sarea. Na anyokhavia hela noevekhee mung'e au nyumba o Sarea.¹⁵Yesu akatenda ikhofya ne re makundo, akavafunya vong'e ne varefo unyumba usarea, neuhanja ng'ombe na nkhoo. Akaihunua rufia ya anyokhavia rufia no ifenengua chanja. ¹⁶Kwo anyoghuria nkuuie akavaera, "Funyi mantu ayai kuenge na hafai, reki umitenda mwitu ama Tata wane etendeke mnada."¹⁷Aseyi vakwe vekakumbukwa ne endekiwe, "Wiru wo mwakoo ukundya." ¹⁸Akuu va Kiyahudi vekasucha vekamkhanea, Ne ndolyo ke neukukuraghea kusoko kuuutenda mantu ayai?" ¹⁹Yesu akavasucha, reghononti isareo erei nanee ngurejenga neakea matiku atatu."²⁰Kange akuu va Ayudi vekahanya, "Ekakulelea miakha makumi ane na mtandatu nyumba eyei ausarea reo veve ukuhanya ukumejenga umatiku atatu?" ²¹Enyeso, mweso akareghitya uvareya mwere wakwe. ²²Hafo kange nechu wajofetya ufuma kwo akuyi, aseywi vakwe vekakumbukwa nechu are wahinyiye are wahinyiye ayai, vikahuvea maandeko na mweghetyo usuu neare Yesu akauhanya.²³Hafo neare uku Yerusalemu ikhondo ra Pasaka, ikhondo ra mbina antu vainge vekarehuvea rina rakwe, ne vajoona ndolyo ambirira neukuitenda. ²⁴Enyeso Yesu etinayanjaa ija kusoko uvamanyie anadamu vong'e. ²⁵Atina seghaa mntu na neumwe umkhanea mwino varee anadamu kusoko umanyie intu nererifo mng'e awe.

Chapter 3

¹Ukange are kwina mnya sarea rakwe Nikodemo, umweduwa asauri va ibarasa ra Ayahudi. ²Mntu uyui akaenda kene Mkuu Yesu utiku no mkhania, "uRabia, kumanyie ne umseeyi ufuma kene Mungu, kusoko kutie mntu ne ukudaha utenda ndolyo ujii yong'e ne Mungu ati itambe rimwedu na mweso."³Yesu akamsucha, "Huvea, huvea, mntu atiudaha uhefea ku utumi wa Mungu ne atinafafwa mhinjo wakavere." ⁴Nikodemo akahanya," Mntu ukudaha uree ne mnyampaa? Na atiudaha unefea unda ama nyinya no ufafwa mhinjo wa kavere uhudaha na?"⁵Yesu akasucha, "Huvea, huvea mntu ne wadia ufafwa kwo umaje na Unkhoo, atiudaha uhefea ku utemi wa Mungu. ⁶Nekefafiwe na mwere ne mwere, na nikefafiwe na Nkhoo ne nkhoo.⁷Na utaoghofe kusoko nakukhanea, 'ne nyonye ufafwa mbinjo wahavere.' ⁸Nkungu uifembea kong'e kong'e mwino eyanjite na ruri wayo mwuutegheya, enyeso mtume kene efumie na kene inje. Yuchu mwino were mmonyofafwa unkhoo.⁹Nikodemo akasucha, akahanya, "Mantu ayai eudahika ure?" ¹⁰Yesu akamsucha, "Veve u mseyi wa Kisraeli, ngwe utiyamanyie mantu ayai? ¹¹Huvea, huvea, nokukhania, ekeo ne kukemanyie kukekumua kuekeo necho kwakiune. Enyeso chu mwotiufokea ukumo witu.¹²Ne chu ngumkhania mantu auchanya ekei mtiuhuvea, mhuvea ure nenamkhania mantu akirunde? ¹³Kusoko kutie newanatie kunto uenda kirunde echu newasimie, Mwana wa Adamu.¹⁴Mwino chu Muusa nakamehumbu njokha ujangwani, viui viui Mwana ama Adamu no unoneye ahumbuwe, ¹⁵soko ese vong'e neveumhuvea vahange ufanga wakhai.¹⁶Kusoko esee Mungu akauyanja uremi, na akamfunya Mwanakwe wa imwene, ne mmuntu newamhuvea atahirenkie nyeso atendeke wina ufanga wakhaenakhae. ¹⁷Kusoko Mungu atinamtumaa mwanakwe uchenya ekei ajo uramua uremi, enyeso chu uremi ukhomowe ukera mweso. ¹⁸Ne umhuvie mweso atiuhanga uramui. Mweso neatimhuvie aso ukuramweywa kusoko atinarihuvea rina ra Mwana wa iyene wa Mungu.¹⁹Na urui yuchu uramui, ne chu weru wajie ku urimi, nyeso anadamu vayanja kitii nanguu vadea uyanja weru kusoko antendo yawe ne yatendekie mbee. ²⁰Mmuntu neukutenda ne mave wuhwete weru na atijie uweru ntendo yakwe itaje ijoekwa uchanya. ²¹Enyeso usuu neukutenda tute ujie uweru na ntendo yakwe yighee ne yotendwa.²²Ne ayai afwaya, Yesu itambe na aseywi vekaenda ung'e oYudea. Kuko akarifia ne weitambe rimwe vinawe na are kuoya mahutye. ²³Fanoi Yohana noare ukuo ya mahutye kuko Uninea fife na Salim soko arekwina maje mainge hafo, antu areveuja kene mweso no ouywa mahutye, ²⁴kusoko Yohana eakee inajughutwa kigereza(ukitungo).²⁵Kange ukafuma wikungumi mkhati aseywi vama Yohana na Ayahudi ukeera mbina ya ioywo. ²⁶Vekaenda kene Yohana no mkhania, "Rabi, uyuo ne mwinakwe umpeo a Mwongo uYordani, mweso nukakumua ntambu yakwe, kengea ukuoya mahutye na vong'e na vong'e veuenda no msambeya."²⁷Yohana akasucha mntu atiudaha uhanga intu ringe nyeso chu newafewa ufuma kirunde. ²⁸Nyenye vayo mkengee nenahanyie, 'nene nti Kreso', kange ngahanya, 'natumiwe usonge akwe'.²⁹Mweso ne wina mseda ne mkhamwema. Fanoi innyahina wa mkhamwema, neukuemeka notegheya ukuyanja ino kusoko a ruri wa mkhamwema. Eyei fanoi ne nkumbu ane neening'anie. ³⁰Unoneye unankea, nanee ninoneye ukefa.³¹Mweso ne ufumie kunto, we kunto aong'e. Mweso ne wa ku uremi ufumie ku uremi na ukureghetya mantu ake uremi. Mweso ne ufumie kirunde ukunto aong'e. ³²Mweso ukumua ayoo newayaune noyategheya, enyeso kutie ne ukufokea ukumo wakeve. ³³Usuu newaufokee ukumo wakwe wamanyie ne Mungu newatute.³⁴Kusoko mweso newatumiwe ukureghitya nkhani ya Mungu. Soko atiumfa Mwahu ne Mweru kwa umfimia. ³⁵Tata umyanjete Mwana na wamfie mantu ong'e umikhono akwe. ³⁶Usuu ne umhuvie Mwana wina ufanga wa khae khae, enyeso usuu neatimwoghofete Mwana atiuwona ufanga, ikuo ra Mungu nitendeka rikuo akwe.

Chapter 4

¹Na Yesu newamanya necho Mafarisayo vategheya ne Yesu ukeneye no vaoya mahutye umfwaya Yohana, ²(enyeso Yesu mweso are atiuvaoya are aseywi vakwe), ³akafuma uJudea no enda uGalilaya.⁴Uare enoneye ukera uSamaria. ⁵Na akaghea ung'e uSamaria, ne uetwa Sikari, fife nafang'e neare Yakobo wamfie mwanakwe Yusufu.⁶Na raje wama Yakobo ewehafo. Yesu arewakhataa kusoko amhinje na akakikhaa fife na raje. ⁷Mkhema ne Msamaria akaja utafa maje, Yesu akamkhanea, "Nampa maje nenywe." ⁸Kusoko aseywi vakwe are vendaa uyawe madoka ughua malewa.⁹Mkhema wasuu akamkhanea, "Kweure veve ne Myahaudi, unomba nene mkhema ne Msamaria, intu ronywa?" Kusoko Ayahudi vatyokhanjenkania na Asamaria. ¹⁰Yesu akamsucha, "Ne mbese ajaumanyie ija aMungu, no usuu ne ukukukhanea 'Mpa maje, ' ajaukumromba, na ajaukukufa maje aufanga."¹¹Mkhema akasucha, "Mkuu chu utikweti nkosi autafea, roje no urundu. Ukuyahangea kufei maje aufanga.? ¹²Uveve umkuu, umfwaya tata witu ne Yakobo, ne wakufie vuje urui, na mweso wayo na awakwe itambe imwe na mitugho akwe vekanyua maje ovuje urui?"¹³Yesu akasucha, "Wasuu neukunyua maje ayai ujoona nyweta kange, ¹⁴enyeso wasuu neujonyua maje ne ngumfa atijoona nyweta honge. Kweso kwayo maje nengumfa ajotendeka msemembo neukusememba khaenakhae."¹⁵Mkhema usuu akamkhanea, "Mkuu, nguyaromba maje asaya ntajeuona nyweta, na ntakhaseke uja hafai utafa maje." ¹⁶Yesu akamkhanea, "Endawendomwetana mghosia ako, usuke."¹⁷Mkhema akamkhanea, "Ntina mghosia." Yesu akamsucha, "Wahanya ija, 'Neutikweti mghosia;' ¹⁸kusoko watendekaa wina aghosia vatano, na umwedu usuu ne mwinakwe fanoi no tiwako. Kwa erei wahanya tute!"¹⁹Mkhema wamkhanea, "Mkuu naona ne veve umghanga. ²⁰Vatata vitu vekasarea ukitanto ekei. Nyeso nyenye mhanya uYerusalemu ne ng'e ne enonoye antu uenda usarea."²¹Yesu akamsucha, "Mkhema, nguvea, ikhondo rejie ne mtijomsarea Tata ukitanto ekei no Yerusalemu. ²²Nye antu msarea ekeo ne mtikemanyie, enyeso sese kusarea ne kukemanyie, ku soko ukhomoi ufumie kwa Yahudi."²³Na kange, ikhondo rijie, nafanoi rerefo hafai, ikhondo neveusarea tute vajomsarea Tata unkhoo na tute, kusoko Tata ukuvafenja antu neveui vatendeke antu vakwe neveumsarea. ²⁴Mungu ne Nkhoo, na avoo neveumsarea vanoneye umsarea unkhoo na tute."²⁵Mkhema akamkhanea, "Nemonyie ne mnyoirwa makuta ujie, (neukuetwa Kreso). Usuu ne waja ujovakhania ong'e." ²⁶Yesu akamkhanea, "Nene nikweghitiye kwinoko ni mweso."²⁷Ikhondo erero erero aseywi vakwe vekasuka. Na veso vekaoghofa asike neukureghetia na mkhema, enyeso kutie ne akasoya umweya, "Ukufenja ntuni?" na "Asike neukoreghetya nayo.?"²⁸Ukonge mkhema wauhoa mjoka wakwe noenda ukhaya wendovaera antu, ²⁹"Njii mjoona mntu ne wambwera mantu ane ong'e neyatendie, u idahite nesaukutendeka Kreso na?" ³⁰Vafuma umakhaya vaja ukhakwe.³¹Ikhondo ra mumwe aseywi vakwe vekamfefeta vekamwera, "Rabi ulie malewa." ³²enyeso mweso akavakhanea, "Nene ne kweti malewa ne nyenye mtiyamanyie." ³³Aseywi vakikhanea, kutie newamretea inturolia,"Ujavevereta na?"³⁴Yesu akavakhanea, "Malewa ane neuyatenda mafenji ama tata newantumie no ughondaneya mwemo wakwe. ³⁵U, mtiuhanya, 'Ekee mieri etano na etendeka radaheka na?' Ngumkhanea meravi mighonda mwino anoneya utenanga! ³⁶Wasuu ne ukutenanga ukufokea msahaa no ukuhangweya mbesya kusoko aufanga wakhanakhae, nechu etendeke wasuu ne ukufandia naneukutenanga vayanje itambeimwe.³⁷Kusoko mweghetyo urui ne wa tute, 'Umwedo ukufanda inuuya ukutenanga.' ³⁸Ngantuma utenanga ku ereo ni mwina re khasekea, Vange vatendie mwino nanyee mwahefea ulombe amwemo wawe."³⁹Asamaria vaingi unge esee vekamhuvea kusoko asayu amkhema usuu naera wamekumua. ⁴⁰U asamaria nevajoja vekamfefeta ekhae itambe imwe vinawe na akakhaa kene veso matiku avee.⁴¹Na vainge ino vekamhuvea kusoko au khani wakwe. ⁴²Vekamkhanea mkhema usuu, "Kwa huvea tikwa khani yako ui, kusoko sese vayo kwategheya, nafanoi kwamanya kamwe nechu mweso ne mkhomoi wo uremi."⁴³Ukea matiku asaa ne avee, akahegha nokengea uGalilaya. ⁴⁴Kusoko mweso wayo are wavaera mghanga atiukuriywa ung'e akwe mweso. ⁴⁵Ne wajoja ufuma uGalilaya, Agalilaya vehamghenyifa. Are vaona mantu ong'e ne wayatenda uYerusalemu umbina, kusoko awe na kange arevafikaa umbina.⁴⁶Akaja kange uKana uGalilaya kene akayafeora maje notendeka ntui. Are kwina mnangwa ne mwanakwe are wire kuko uKapernaumu. ⁴⁷Ne wajotegheya ne Yesu wafuma uYudea no uenda aGalilaya, akaenda kene Yesu no umfefeta asime amforie mwanakwe, ne wahuera ukuya.⁴⁸Uchu Yesu akamkhanea, "Nyenye ne mtinaona ndolyo na utako mtiudaha uhurea. ⁴⁹Mtongei akahanya, " Mkuu sima fang'e ne mwanane akee atinakuya." ⁵⁰Yesu akamkhanea, "Enda mwanako ne mfanga." Mntu usuu akahuvea ukhani ne Yesu wohanya akaenda na yakwe.⁵¹Neare ukusima, atumami vakwe vehamfokea na umkhemea mwanane mfanga. ⁵²Ukange akavaweya ne ikhondo eke nejawahanga bahu. Ighoo, "Ikhondo ra saa mfungate urue newajo mrekea."⁵³Hafo tata wakwe akamanya nechu ikhondo erero erero newarehanya, "Yesu mwanaho ne infanga." Hivyo yeye na familia yake wakaamini. ⁵⁴Eyei are ndolyo akavee neakametenda Yesu newajofuma uYudea uenda uGalialaya.

Chapter 5

¹Ufwaya hafo are kwina mbina a Ayahudi, na Yesu akanatea uenda uYerusalemu. ²Na kuko uYerusalemu are kwina kikhoi ukinyamwango ka nkhoo, ne ruetanwa undeghetya aKiebrania Bethzatha, noare rina masanja atano. ³Arue ne ainge evarefo, afoku, anyaitee, na nevakue nkiki are varee umsanja asaya. {Kwatea: Nkhani yo mkeere wa katatu ityokighea unakala ne njija ya khae. "Nevarindie maje akughaniwe.") Ku soko are kwina ikhondo ne rengeja ne maleeka ukusimaa mung'e a Mkuu no yakughania maje. ⁴Ukange, usuu neukutenda wa mbee uhefea mung'e ne maje, akughaniwa ukutendwa mfanga kuintu resee nearerimkwatie kwa ikhondo rasee.⁵Kange mntu umwedu neare akawaa akagheya meakha makumi atatu na munana arewe mung'e a merihe. ⁶Yesu newojomwona uree mung'e umiriwe newajomanya nechu waree hafo kwaenge akamkhanea, " Ukufenja utendeka umfanga na?"⁷Mrue usuu akamsucha, "Mkuu ntina mntu, wonjeka ukekhoine ikhondo ne maje ahangenkaniwa. Ikhondo nenasoya uhefea mntu ungeja wantongea." ⁸Yesu akamkhanea, "Uka hoa itandeko rako wende."⁹Hafo mntu usuu akafonywa, wakehoa ketanda no uenda. Na itiku resee are itiku ra Mfungate.¹⁰Kange Ayahudi vekamkhanea mntu usuu ne waforywa, "Reo ne itiku ra Mfungate, no utiuyanjeywa uucha itandeko rako." ¹¹Akasucha, wasuu ne wamponya mweso wankhanea, "Hoa itandeko rako wende."¹²Vakaweya, "Ne anyu newakukhanea hoa itandeko rako wende?"' ¹³Enyeso, uyuo ne waforywaa eati na mmanyaa, kusoko Yesu are wahegha kempine. Kusoko are kwina antu vainge hafo.¹⁴Ufwaya hafo Yesu akamhanga mntu usuu ukanisa na akamkhania, "Kengea, wafoa! "Utatende mahutye kange utajeujohangwa na intu ne nje nanguu erei." ¹⁵Mntu usuu wenda uvaera Ayahudi nechu Yesu wamforyaa.¹⁶Uchu, kusoko a mantu asaya Ayahudi vekamkhasia Yesu, kusoko aketenda mantu ayai ituku ra Mfungate. ¹⁷Yesu akavakhanea, "Tata wane ukutenda mwemo nafanoi none ngutenda mwemo." ¹⁸Kusoko esee Ayahudi vekanankea umfenja vamuuraghe timba soko aufira itiku ra Mfungate, ui na umwitana Mungu Tata wakwe, no ukitenda ukenya Mungu.¹⁹Yesu akavasucha,"Huvei, huvei, Mwana atiudaha utenda intu ringe ne inaona ne ine ukuretenda, kusoko risee ne ihe ukuretenda Mwana no ukuretenda. ²⁰Kusoko Tata umyanjite Mwana, na ukumraghea muintu neukuretenda nojomraghea mantu ne makuu ne afwaiye ayai nye mnankie utaka."²¹Na kange mwino Tata ukuvafetya akuyi no uvafa ufanga viui Mwana no ukumfa usuu ne umyanjite. ²²Ku soko Tata atinamramweya ungeja, nyeso akamfa Mwana uramui wong'e ²³ne chu vong'e vamuoghofe Mwana kinya mwino chu Mwana neumuoghefete Tata. Wasuu ne wadea umuoghofa Mwana atimwoghofeta Tatat ne wamtumie.²⁴Huvei, huvei, wasuu ukutegheya ukhani wane no umhuvea usuu ne wantumie wina ufanga wa khae na khae na atiuramueywa. Enyeso ayo, wafwaya kikuya no hefea kuufanga.²⁵Huve, huvei, nkumkhanea ikhondo njie na fanoi reefo ne akuyi vajotegheya ruri wa Mwana a Mungu, na vongi nevajotegheya veukekhaa.²⁶Ne mwino chu Tata wina ufanga mung'e akwe mweso, ²⁷yuchu mwino wamfie utendeka no ufanga mung'e akwe, na kange Tata wamfie Mwana udaho wo uramua kusoko ne Mwana wa Adamu.²⁸Mtatachwe na erei, kusoko rijie ikhondo ne akuyi vong'e ne veumbelelo vajoutegheya ruri wakwe ²⁹na veso vajofuma kunji: ne vatendie ne maja kwa ufetye wa ufanga, na vatendie ne mave kwo ufetiye woramui.³⁰Ntiudaha intu na rimwe ufuma kene mghonjo. Mwimo nitegheye, yuchu nkuramua na uramui wane ne wa tute kusoko ntiufenja mafenji ane, kweso mafenji akwe ne wantumie. ³¹Ne mbese ngikumua mghonjo, ukumo wane ekuutendeka tiwa tute. ³²Kwina unge ne ukumua unghonda nene na manyie utute ukumo neukuukumua ne watute.³³Mwamtuma Yohana no wamekumua tute. ³⁴Na kange, ukumo nenguofekea utifumie kwo mwanadamu. Nguyahanya ayai nye mdahe ukhomowa. ³⁵Yohana arekimwee ne kiakie no erya naaremwifunyie ukihekeya kwa ikhondo rikufei weru wakwe.³⁶Ukumo ne neukweti ne ukuu ufwaiye uruo wama Yohana, umeemo ne Tata wamempie nemefichiye, meemo nengumetenda eukumua neeno Tata wantumie. ³⁷Tata newantumie mweso wayo ukumua unghonda nene. Mkee mwinategheya ruri wakwe nouona wemo wakwe ikhondo mbarimwe. ³⁸Kutie ukhani wakwe neukekha mng'e anyu kusoko mtimhurie mweso newatumiwe.³⁹Myahungeya maandeko mtendie mng'e ayo kwina ufanga wa khae na khae, na maandeko asaa eukumua ntambo yaneno ⁴⁰mtiseghete uja kene nee mdahe uhanga ufanga wa khae na khae.⁴¹Ntujohea ukutwa ufuma kwa antu, ⁴²enyeso nemanyie ne mtikweti uyanjo wa Mungu mng'e.⁴³Najie kwa rina rama Tata wane, mwinadaha umpokea. Ne mbese unge ewajie kwa rina rakwe emmufokea. ⁴⁴Umdaha uhuvea nyenye ne mfokea na kihumbua ummwedo wanyu nyeso mtiufanja wihumbue ne ufumie kene Mungu wa imwene?⁴⁵Mtahanye nene nejomhongea usonge ama Tata. Neukumhongea nyenye ne Musa, ne nyenye mwaekie mahaa anyu kene mweso. ⁴⁶Na mbese are mmuhuvee Musa, aja mng'uvea na nee kusoko akaandeka ughonda ntambo yane. ⁴⁷Ne mbese mtiuyahuvea maandeko akwe, mdaha uhuve a nkhani yane?

Chapter 6

¹Ne are manntu ayai afwaya, Yesu akaenda ufande wa Kirambo ro Galilaya, na kunu reutanwa Irambo ro Tiberia. ²Maburi ne makuu eamsambiye soko vekaona mbirira ne akaitenda kwo avoo ne arue. ³Yesu akanatea kunto faka ufande wa kunto wo kitanto na akakikhaa kuko na aseywi vakwe.⁴(Na Fasaka, Mbina Ayahudi areahumbea). ⁵Yesu newajohumbua miho akwe kunto waona maburi makuu ajie kene mweso, akamkhanea Filifo, "Kwenje ughua mikate kufei anntu avai vadahe ulia"? ⁶(Enyeso akayahanya ayai kene Filifo kwomfima kusoko mweso wayo eumanyie intu ne kuetenda).⁷Filifo akamsucha, "Namba mikate ahela ni nkuu dinari maghana itiudaha na mba umntu umwedu uhanga ifaja nenyoi." ⁸Andrea, umwedu wa aseywi vakwe muuna ama Simioni Feteo akamkhanea ⁹Yesu, "Kwina mhumba hafai wina mikate etano na somba ivee, unyeso eyei eudaha ntuni kwa atu ne vainge mwe avai?"¹⁰Yesu akamkhanea, "Vaekhenchi antufange" (ekwina mahwa mainge hafo). U aghosia areve makumi maghana atano vekakekhaa fang'e. ¹¹Na hafo Yesu wamehoa mikate esee ne etano akafanya asi wavaaghania vasaa nevekhee. Viui viui akavaaghania na somba mwino chuevaseghete. ¹²Antu ne vajokikuta, akavakhanea aseywi vakwe, "Yahangweyi mafande ausaghe, neasaghaa na retayaghae mbarimwedu."¹³Uvehangweya na kijuya makafo ikumi na avee, mafande amikate etno a shayiri- mafande neekasaywa na avoo ne vekalia. ¹⁴Ne antu vajoona mbirira iyii ne waitendaa vekahanya, "Tute uyui ne mghanga uyuo ne ujie ku uremi." ¹⁵Yesu ne wajomanya nechu vaseghaa umkwata vantende mtemi wawe, akaeghanuka noenda uketanto mweso iyene.¹⁶Ne ajotendeka yuampende aseywi vakwe vekasima vekaenda kirambo. ¹⁷Vekanatea umtumbwi nareveutambuka uenda uKapernaumu. (Kiti are kahefea na Yesu eakee ihaja kene veso). ¹⁸Ikhondo rasee kungu are nkuu erughutie, na irambo ratendeka refwaeye ufireka.¹⁹Na asweywi vakwe neveukhua makasia kinya makumi avee na atano au makumi atatu, vamwona Yesu neukuenenda kunto airambo uhueya mtumbwi, vekaoghofa. ²⁰Nyeso akavaera, "Ne nene! Mtaoghofe." ²¹Kange vatendeka vasegha umuucha umtumbwi nyeso mtumbwi watendeka waghea ung'e kene evinje.²²Itiku ne risambiye, maburi emekie kuuvaru wa irambo vaona ne kutie mtumbwi unge nyeso uruo ne Yesu ewonatie na aseywi vakwe evakee vinaunatea nyeso aseywi arevendaa na yawe veso. ²³(Nyeso, are kwina mitumbwi enge ne efumie uTiberia fiife no hafoo kene antu vekalia mikate ne Mkuu wafunya asi).²⁴Ikhondo ne maburi vajomanya ne ti Yesu nati aseywi vakwe ne vekuko, veso vayo vekanatia mung'e a mtumbwi venda uKapernaumu ne veumfenja Yesu. ²⁵Navajomhanga kuuvara weya wairombo vamuweya, "Rabi wajaa nanae kunui?"²⁶Yesu akavasocha, wavakhania, Huvei, huvei, mpenja nene, tinese kusoko mwaona ndolyo, soko ajamwalia mikate mwakikotaa. ²⁷Reki yaretendefa mwemo malewa neufireka, nyeso yatendeyi memo malewa heekhaa khae na khae ayoo ne Mwana ama Adamu ujomfa, nechu Mungu Tata weekie mtojo kunto ayo."²⁸Vasoka vamkhanea, "Ne ntuni ne kunoneye kumitende nasee kuutende mwemo wa Mungu?" ²⁹Yesu wasucha, "Urui yu mwemo wa Mungu: kate mumhuvie mweso newatumiwe."³⁰Kange vamkhanea, "Ne ndolyo ke neukuitenda, ne kudaha uyiona nokuhuvea? Ujotenda ntuni? ³¹Va tata vitu vekalia manna kikuja, mwinochuendakiwe, "Akavafa mikate ufuma kirunde valie."³²Kange Yesuwavakhanea, "Huvei, huvei, tie Muusa neakavafa mkate ufuma kirunde, kate ne Tata wane newafie mkate wa tute ufuma kirunde. ³³Nyeso no mkate wa Mungu ne uruo ne ukusima ufuma kunto kirunde no uufa uremi ufanga. ³⁴Are vamkhanea, "Mkuu kufe mkate urui makhondo ong'e."³⁵Yesu akavakhanea, "Nene yune mkate wa ufanga, usuu ne waja kene nene atiuhanga njaa na usuu ne wahuvea atuitegheya nyweta." ³⁶Na mbese namkhanie chu, mwanyona, na mkee mtihuvie. ³⁷Vong'e ne Tata ukuvampa vajie kene nee, na usuu newaja kene nee ntiumjughuta unji kamwe.³⁸Kusoko nasimie ufuma kirunde, timba kwoyatenda mafenji ane, enyeso mafenji niwantumie. ³⁹Na ayai ne mafenji akwe newantumie, nechuntanyaghaye mba umwedu wa avoo newavampie, nyeso nejovafetya itiku ro mpeo. ⁴⁰Ku soko ayai ne mafenji ama Tata wane, na usuu ne ukumrava Mwana no umhuvea ahange ufanga wa khae na khae, na nee nejo mfetya itiku ro mpeo.⁴¹Kange ayahudi vekamronga umghonda mweso soko akahanya, "Nene ne mkate neukasima ufuma kirunde." ⁴²Vahanya, "Uyui ti Yesu mwana wa Yasefu, ne ihe rina nyinya kummanyiea? Ukwerure fanoi neukuhanya, 'Nasimie ufuma kirunde?⁴³Yesu akasucha, wavakhanea, "Mtakironje mkhati anyu nyenye. ⁴⁴Kutie mntu neujie kene nene neatina rutwa na Tata wane ne wantumie, nanee nojomfefya itiku ro mpeo. ⁴⁵Na kuno iandikiwe kwa ghanga, vajoseywa na Mungu.' Mu usuu ne wategheye na ukiseya ufuma kene Tata, ujie kene nene.⁴⁶Tinese kwina mntu newamwonie Tata, nyeso uyuo neufumie kene Mungu- yu wamwonie Tata. ⁴⁷Huvei, huvei usuu ne wahuvea wina ufanga wa khae na khae.⁴⁸Nene ne mkate wa ufanga. ⁴⁹va tata vanyu vekalia manna kikuja, na vekakuya.⁵⁰Uuri yu mkate ne usime ufuma kirunde, are ne mntu waulia ifande ra mkate urui atiukuya. ⁵¹Nene ne mkate ne ukikhaa ne wasimie ufuma kirunde. Ne mbese mu mntu alie ifande ra mkate urui ukhaa khae na khae, na mkate nengumfunya ne mwere wane kusoko aufanga wo uremi."⁵²Ayahudi vahura veso kwa veso na vandya kikungoma no uhanya, "Mntu uyui ukudaha ure ukufa mwere wakwe kulie?" ⁵³Kange Yesu akavakhania, "Huvei, huvei, ne mwadea uulia mwere wa Mwana ama Adamu na umenywa saghami akwe, mtiutendeka mwina ufanga mung'e anyu.⁵⁴Wasuu newaulia mwere wane naumenywa saghami ane wena ufanga wa khae na khae, na nee nejomfetya itiku rompeo. ⁵⁵Kusoko mwere wane ne ilewa ra tute, na saghami ane inywa ra tute. ⁵⁶Wasuu ne ukuulia mwere wane nomenywa saghami ane ukekhaa mung'e ane, na nee mung'e akwe.⁵⁷Mwino chu Tata mnyaufanga mwino wantumie na mwino ngekhaa kusoko ama Tata, na mweso no ukhaa kusoko ane. ⁵⁸Urui yu mkate newasimie ufuma kirunde timwino, kinya vatata nevekalia vekakuya. Wasuu ne waulia mkate urui ukekhaa khae na khae. ⁵⁹Yesu akahanya mantu asaa mungi ukanisa neukuvaseya kuko uKapernaumu.⁶⁰Nechu aseywi vakwe ne vainge ne vajotegheya ayai, vekahanya, "Erei ne eseeyo ne rikaku ne anyu neudaha uekwatea?" ⁶¹Yesu kusoko akamanya nechu aseywi vakwe vandio uronga kwa intu erei, akavakhanea uintu erei mwarehurana?⁶²Ukojotendeka kweure ne mwajomuona mwana ama Adamu neukusima ufuma kene ewere khae? ⁶³Ni nkhoo neufunya ufanga. Mwere utiuhanga intu na rimwe. Na nkhani ninaihanya kene nyenye ne nkhoo na ufanga.⁶⁴Ke kwina antu khate anyu ne vatihuvie." ku soko Yesu akamanya ufuma mwandyo uyuo ne atihuvie nane usuu neujomhongea. ⁶⁵Akavakhanea, ne kusoko eyei ngamkhanea nechu kutie mntu neukudaha uja kene nene neatinafewa na Tata."⁶⁶Kwa ayai aseywi vakwe ne vainge vekasuka nyuma na vetina kisambeyaa nayo kange. ⁶⁷Yesu akavakhanea avoo ne vikumi na vavee, "U na nyee no mfenja uhegha na?" ⁶⁸Simioni Feteo akamsucha, "Mkuu kwende kene anyu nekene veve kwina nkhani ya ufanga wa khae na khae, ⁶⁹na kwahuvea nomanya ne veve Umweru kene Mungu."⁷⁰Yesu akavakhanea, "Unene ntinamhwania nyenye, na umwedu wanyu ne setani na? ⁷¹Hafo eukureghetya umghonda Yuda, mwana ama Simioni Iskariote, soko ne mweso newe umwedu kwo avoo ne vikumi na vavee, ne areujomhonge Yesu.

Chapter 7

¹Ne ayai ajofwaya Yesu akatunguya vii uGalilaya, kwa soko atinayanjaa uenda ku Uyahudi kwasoko Ayahudi arevekianea umuuragha. ²Na kange sikunkuu Ayahudi, sikunkuu a Vibanda, eahumbea.³Nechu anyandughu vakwe vajomkhanea, "Hegha hafai wende ku Uyahudi, na aseywi vako novayione ntendo yako neukuitenda. ⁴Kutie neukutendaa intu mba rimwe kimpihe ne mweso wayo no ukufenja akighee uchanya. Ne mbese ukutenda mantu ayai, kighee vee wayo ku uremi."⁵Ngwe yu anyandughu vakwe no vinamhuvea. ⁶Na Yesu akavakhanea, "Ikhondo rane rekee rinafika, nyeso ikhondo ranyu rerefo mwiche redahikie. ⁷Uremi utiudaha umhura nyenye, weso ukung'ura nene kwa soko no ukumua ne ntendo yayo mbee.⁸Natei mwende usikunkuu; nene ntije usikunkuu eyei kwasoko ikhondo rane rekee rinaghea tanju." ⁹Ne wajoreghetya mantu asaya kene veso, akasagha uGalilaya.¹⁰Na kange, anyandughu vakwe nevajotendeka vaendaa usikunkuu na mweso no akaenda, tihwa uchanya nyeso kwa kimpihe. ¹¹Ayahudi eveumfenja mung'e asikunkuu veuhanya, "Wekufe?"¹²Ehwina nkhani nyinge khate amaburi. Vange veuhanya, "Ne mntu mja." Vange veuhanya, "Kutie, ukuvayaghaya maburi." ¹³Na mbese ui kutie neakareghetya uchanya kwato akwe eveuvatija Ayahudi.¹⁴Ikhondo ne sikunkuu ajoghea mkhate, Yesu akanatea uenda Ukanisa na uandya useeya. ¹⁵Ayahudi vekataka no uhanya, "Ne asike ne mntu uyui umanyie mantu mainge vii? Na atina somaa kamwe." ¹⁶Yesu akavasucha novakhanea, "Maseeyo ane, ti ane, ne akwe mweso ne wantumie.¹⁷Ne mbese unge ukuyanja utenda mafenji akwe mweso, ukumanya ukeera maseeyo ayai ne mbese afumie kene Mungu, namba ngureghetya ufuma kene nene mghonjo. ¹⁸Muu ne ukureghetya ne afumie kene mweso mghonjo ukufenja kikuria, enyeso muu neukuufenja ukuu wakwe mweso ne wamtumie, mntu usuu ne wa tute, na mung'e akwe kutie udeatenda ija.¹⁹Muusa atinamfaa nyenye maragheyo na? Enyeso kutie mbaumwe khati anyu neukuyatendaa maragheyo. Asike ne mfenja umbwagha? ²⁰Maburi vamsucha, "Wina nyonyi. Na anyu neukufenja ukuuraghaa?"²¹Yesu wasucha novakhanea, "Natendaa mwemo umwedu, na nyee nyong'e mwatakaa soko ayo. ²²Muusa akavafa ikurywa (tinese erifumie kene Muusa, nyeso erifumie kene va tata), na Umfungate ukutowa ihungu mntu.²³Na mntu ukuotwa ihungu itiku ra Mfungate soko maragheyo ama Muusa atafirwe na asike nemung'ora nene kusoko umtenda mntu atendeke mfanga kamwe ukhati Amngate? ²⁴Mtaramue kining'ania ne righete, nyeso ramui utute.²⁵Akei vawe ufuma uYerusalemu vekahanya, "Ti uyui neveumfenja vamuuraghe na? ²⁶Na kange, ukureghetya uchanya, uchanya, na vatiumanya renge kene mweso, itudaha utendeka kate ne atogeri udea umanya ne uyui ne Kreso, eudaha utendeka na? ²⁷Kumanyi mntu uyui ufumie kufei. Kreso newaja, nakutie neujomanya kene ufumie."²⁸Yesu are uraghiye ukanisa, neukuseeya nohanya, "Nyenye nyong'e mnyije nene na mumanyie kene nifumie. Ntinajaaha ihaa rane kweso uyuo ne wantumie ne watute, na mtimwije mweso. ²⁹Nemmanyie mweso kusoko nifumie kene mweso na wantumie."³⁰Aareveusoya umkwata, nyeso kutie na umwe ne akahumbua mkhono wakwe kunto akwe kusoko ikhondo rakwe erikee rinaghea. ³¹Na mbese ui, ne vainge umaburi vekamhuvea. Nohanya, "Kreso newaja ujotenda mbirira nyinge niifwaiye newaitendaa mntu uyui?" ³²Akuu va dini vekategheya maburi nevikifofokea umantu ayai neamghondie Yesu, na akuu va ademi na va Dini vekatuma asikae vende umkwata.³³Na Yesu akahanya, "Kee kwina ikhondo rinywi nerefo itambe rimwedu nanye, na kange ninje kene mweso newantumie. ³⁴Mjompenja na mtijonyona kukoo kene ninje, nye mtiudaha uja."³⁵Na kange Ayahudi vakikhanea veso kwa veso, "Mntu uyui winjefe ne sese kutijodaha umwona? Winje kwo avoo ne vafaghatie khate Ayunani no vaseya Ayunani na? ³⁶Ne ukhani kee urui ne wohanyaa, 'Mjompenja na mtijonyoona; kukoo kene ninje mtiudaha uja'?"³⁷Fanoi ukitiku ro mpeo, itiku ne ikuu ra sikunkuu, Yesu akaemeka akahumbua ruri, nohanya, "Usuu ne wina nyweta, aje ke nene ajonyua. ³⁸Mweso newang'uvea nene, mwino chu nkhani yohanya, ufuma mung'e akwe ijoseme meongo amaje aufanga."³⁹Enyo akayahanya ayai meughonda Nkhoo, ne avoo nevamhuvie vajomehanga; Nkhoo areekee inafunywa kusoko Yesu eakee iinakurywa.⁴⁰Ne akei umaburi, ne vajotegheya nkhani iyii, "Tute uyui ne mghanga." ⁴¹Vange vekahanya, "Uyui ni Kreso." Enyeso vange vekahanya, "ntuni, Kreso ukudaha uGalilaya? ⁴²Nkhani itiuhanya ne Kreso ukufumia ku ufafa wama Daudi na ukufuma uBethelehemu, ukijiji kene Daudi ewere na?⁴³Na hafo, kukauka ifaghata mkhati a maburi kusoko akwe. ⁴⁴Vange khete awe veufenja umkwata, nyeso kutie neakaghoora mkhono wake kene mweso.⁴⁵Arechu anangwa avoo vekusuka kwa akuu va ademi nava dini, no vakhanewa, "Aseke ne mtina mreta?" ⁴⁶Anangwa vekasucha, "Kutie mntu newafwaiye ne wadahie ureghetya mwino uyui."⁴⁷Hafo Akuu va dini vekavasucha, "Nanye no mwoyaghaywa na? ⁴⁸Kwina ungeja khati a akuu neumhuvie, au ungeja wa Akuu va dini na? ⁴⁹Ne maburi avai nevatiyamanyie maregheyo - vajumiwe."⁵⁰Nikodemo akavakhania (mweso ne akaenda kene Yesu khae, ne umwedu wa akuu Dini), ⁵¹"Umaragheyo itu eumramua mntu nesa wategheywa tanju no umanya ne ukuretenda?" ⁵²Vekasucha noumkhanea, "Na veve no ufumie uGalilaya na? Fenja ukuona nechu kutie mghanga neufumie uGalilaya."⁵³(Khwekeya: Ne khani inge yama Yohana 7: 53 - 8: 11 itifo unakala inge ya ya khae). Are mmuntu akaenda ukhakwe.

Chapter 8

¹(Khwekeya: Raava ughaempeyo wama Yohana 7: 53 - 8: 11 hafo kunto). Yesu akaenda uketanto kwo Mizeituni. ²Diu ne nkuu akaja kange ukanisa, na antu vong'e vekamuendea; akavaseeya. ³Aandeki na akuuu va Dini vekamwetea mkhema ne wakwatwa untendo yonyachaka. Vendomweeka mkhate.⁴(Khwekeya: Raava ughaempeyo wama Yohana 7: 53 - 8: 11 hafo kunto). Are vamkhanea Yesu, "Mseeyi, mkhema uyui wakwatwaa kuunyachaka mkhate aitendo kamwe. ⁵Na fanoi, umaragheyo, Muusa wakweere kuvatue na magwe antu kinya avai, ukuhanya ure kene mweso? ⁶Vekahaya ayai evamteghie vahange intu ro msitakia, nye Yesu akainama fang'e akaandeka ufang'e na mwaneha wakwe.⁷(Khwekeya: Raava ughaempeyo wama Yohana 7: 53 - 8: 11 hafo kunto). Nevajofwaeya umuweya, akaemeka no vakhanea, "Wasuu ne atikweti mahutye mkhati anyu, ne atendeke wa mbee umtua na magwe." ⁸Akahunama kange fang'e, akaendeka ufang'e na mwancha wakwe.⁹(Khwekeya: Raava ughaempeyo wama Yohana 7: 53 - 8: 11 hafo kunto). Ne vajotegheya asaa, vekahegha umwe umwe ukeera muuya, uandeya ne nyampaa. Umpeo ayo Yesu akarekwa iyene, na mkhema usuu ne we mkhati awe. ¹⁰Yesu akaemeka noumkhanea, "Mkhema, nejavakustakie vekufe? Kutie mba umwedu newakuramua?" ¹¹Akahanya, "Kutie na neumwe Mkuu." Yesu akahanya, "Nanee no ntukuramua. Enda na njea ako; uandya fanoi no ufwaeya utatende mahutye kange."¹²Na kange Yesu akareghetya na antu akahanya, "Nene ne weru wo uremi; usuu ne wansambeya atimenda ukiti nyeso ukutendeka wina weru waufanga." ¹³Akuu adini vamwukhanea, "Ukikumuua mghonjo; ukumo wako ti wa tute."¹⁴Yesu akasucha akavakhanea, "Na mbese ngikumuua mghonjo, ukumo wane ne tute. nemanyie kene nefumie na kuko kene ninje, enyeso nye mtune kene nefumie na kuko kene ninje. ¹⁵Nyenye muramua kemwere; nene ntiumramua ungeja. ¹⁶Nene nambaneramue, uramui wane ne tute kusoko nti mwene nyeso neitambe rimwedu kwina tata newantumie.¹⁷Nhoo, na umaragheyo anyu eandekiwe nechu kwa ukumo wa antu vavee ne tute. ¹⁸Nene chungikumuua, ne Tata newantumie no ukunkumua."¹⁹Vekamkhanea, "Tata wako wekufei?" Yesu akasucha, "nene mtinyije na Tata wane no mtimwije; ne mbese jamunyije nene, ajammumanya na Tata wane no." ²⁰Akahanya nkhani iyii ne wefife na ukeu neakuseeya ukanisa, na kutie na neumwe ne akamkwata kusoko ikhondo rakwe erikee rinaghea.²¹Na kange akavakhanea, "Nenoka nayeme; mjompenja na mkuya umahutye anyu. Kuko kene ninje, mtiudaha uja." ²²Ayahudi vekahanya, "Ukiuragha mghonjo, mweso newanyie, 'kuko kene ninje mtiudaha uja'?"²³Yesu akavakhanea, "Mfumie fang'e; nene nefumie kunto. Nyenye we vaku uremi urui; nene nti wa ku uremi urui. ²⁴Chu, namkhanie ne mkuya na mahutye anyu. Mbese ne tiui mhuvie ne NENE NE MWESO, mkuya na mahutye anyu".²⁵Uvamkhanea, "Veve we anyu?" Yesu wavakhanea, Ayoo nejana mkhanea ufuma mwandyo. ²⁶Nkweti mantu mainge ureghetya noramua kene nyenye. Na kange, uyuo ne wantumie ne wa tute; na mantu ne nayategheye ufuma kene mweso, mantu ayai nuyahanya ku Uremi." ²⁷Vatinamanyaa neukureghetya vinewe umghonda ike Tata.²⁸Yesu akahanya, "Ne mwajomhumbua kunto Mwana a Mntu, yuchu mjomanya ne NENE NE MWESO, na ntiutenda intu kwa iwaa rane. Mwino chu Tata wanseeye, ngureghetya mantu ayai. ²⁹Mweso newantumie wuitembe re mwedu na nee, na mweso atinandekea niyenedo, soko mwiche ngutendaa ayoo neumnoneyaa." ³⁰Ikhondo ne Yesu ukureghetya mantu ayai, vainge vekamhuvea.³¹Yesu akahanya kwo Ayahudi avoo ne vamhuvie, "Ne mbese mkikhaa ku ukhani wane, yu mtendeka mwaseeyiy vane tute, ³²na nyee mmemanya tute, na tute eumrughwera." ³³Vekamsucha, "Sese kwe ufafo wama Ibrahimu na kamwe kwinatendeka kwe fang'e autughwa wamaunge; "Ukuhanya ure kujorughwerwa?"³⁴Yesu akavasucha, "Huvei, huvei, ngumkhanea, muneukutendaa mahutye ne mtughwa wa mahutye. ³⁵Mtughwa atikekhaa ukhaya makhondo ong'e; mwana ukhondaa matiku ong'e. ³⁶Ne mbese, chu Mwana wamrughwera, mtendeka mrughuerwe tute ino."³⁷Niune ne nye mwe ufafo wama Ibrahimu; mufenja umbwagha kwa soko ukhani wane utikweti mpenyenye mung'e anyu. ³⁸Ngureghetya mantu neneyakengee itamberimwe na Tata wane, nanyee viui, viui mtenda mantu nemwayategheye ufuma kene tata wanyu."³⁹Vekasucha noumkhanea, "Tata witu ne Abrahamu." Yesu akavakhanea, Ne mbese mwe vana vama Ibrahimu, ajamtenda meemo ama Ibrahimu. ⁴⁰Na fanoi mfenja umburagha, mntu newamkhanie, mntu newamkhanie utute nechu nategheye ufuma kene Mungu. Abrahamu atina tendaa vii. ⁴¹Mtenda meemo ama tata wanyu." Vamkhanea, "Kutinafafwaa kuunyachaka, kwina Tata umwedu, Mungu."⁴²Yesu akavakhanea, "Ne mbese Mungu Tata wanyu, ajamunyaja nene, kwasoko nefumie kene Mungu; na ntinajaa kwa ihaa rane, nyeso chu mweso wantumie. ⁴³Asike ne mtiuimanya nkhani yane? Kusoko mtiudaha ughineya uitegheya nkhani yane. ⁴⁴Nyenye nemwevama tata wanyu, setani, na mseghete uyamirea mate mantu ama tata wanyu, emuuraghi ufuma mwandyo na atiudaha uemeka utute kusoko tute etifo mung'e akwe. Neukureghetya uregheghe, ukereghetya ufuma untundo akwe kusoko ne mregheghe nane tata wa uregheghe.⁴⁵Na fanoi, kusoko nguhayna ne tute, mtiuhuvea. ⁴⁶Ne anyu mkhati anyu ne ukunkumua ne nina mahutye? nechu nguhanya neatute, asike ne mtiung'urea? ⁴⁷Wasuu ne wa Mungu ukuitegheya nkhani ya Mungu; nyenye mtiuitegheya kusoko nyenye mti va Mungu."⁴⁸Ayahudi vekamsucha no umkhanea kwina tute ne veve Umsamaria na wina nyonyi?" ⁴⁹Yesu akasucha, ntina nyonyi; nyeso nemwoghofete Tata wane, nanyee mtinjoghofete.⁵⁰Ntiufenja ukuu wane; kwina umwedu neukufenja noramua. ⁵¹Huvei, huvei, ngumkhanea, wasuu newaukwatea ukhani wane, atiuona ikuya kamwe."⁵²Ayahudi vamkhanea, "Fanoi kwamanyaa ne wina nyonyi. Abrahamu na aghanga vakure; ukuhanya, 'Ne mntu waukwatea ukhani wane, atiuretomya ikuya'. ⁵³Veve tiu mkuu ukea tata witu Abrahamu newakuree tiuina? Aghanga no vakure. Veve ukitendya we anyu?"⁵⁴Yesu akasucha, "Mbese ngikurya mghonjo kikurya kwane ne ndende; ne Tata wane neukunkurya - uyuo ne mumhanya ne Mungu wanyu. ⁵⁵Nyenye mkee mwinammanya mweso, nyeso nene nimmanyie mweso. Ne mbanehanye, 'ntimmanyie,' nutendeka kinya nyenye, nemwaregheghe. Nechu nemmanyie na nkhani yakwe noniikwatie. ⁵⁶Tata wanyu Abrahamu akakirivisa newajoreona itiku rane; akareona na akayanja."⁵⁷Ayahudi vekamkhane,"Ukee wina ficha ne miakha makumi atano, navee wamuona Ibrahimu?" ⁵⁸Yesu akavakhanea, "Huvei, huvei, nomkhanea, ne kee Abrahamu akee inafafwa, NENE NEEPO." ⁵⁹Na vekahoanga magwe vamtue, nyeso Yesu akakifiha na wafamaunji akanisa.

Chapter 9

¹Ikhondo, ne Yesu ukukea akamwona mntu ne mfoku ufuma ufafwa kwakwe. ²Aseywi vamuweya, "Rabi, ne anyu ne watendie mahutye, mntu uyui na mba afafi vakwe, faka afafwe mfoku?"³Yesu akavasucha, "Ti mntu uyui nati afafi akwe nevatendie mahutye, chu meemo aMungu edahe ukunukuwa ukeera mweso. ⁴Kunoneye utenda meemo akwe mweso newantumie ikhnodo neke mumwi. Itiku waja ikhondo ne kutie nejodaha utenda mwemo. ⁵Ikhondo ne nkee ne ku uremi, nene ne weru wa uremi."⁶Ne Yesu wajohanya nkhani iyii, akatia ufang'e, akatenda ilolo na mate, akamwira mnntu usuu umino na ilolo rasee. ⁷Akamkhanea enda ogha uruje wo Siloam (Ne uregheteywa kinya ne 'utumiwe')." Na muntu usuu akaenda, waoya , na akasuka, ukengee.⁸Anyafife va mntu usuu na avoo ne vamkengee mbee kinya mnyoromba, vekahanya, U! uyui ti uyuo ne ukekhaa no uromba na?" vange vahanga, "Ne mweso." ⁹Na vange vekahanya, "Aaa, chu ukikhwete nayo." Nyeso ekuhanya ekuhanya, "Ne nene."¹⁰Vamkhanea, "Ufanoi miho ako arugherwa ure?" ¹¹Akasucha, mntu ne ukuelwaa Yesu akatenda ilolo nonunjira miho ane nonkhanea, 'Enda uSiloam wendooya.' Uchu ngaenda, na ngaoya, chunadaha uona kange." ¹²Vamkhanea, "Wekufei?" Akasucha, "Ntune."¹³Vamtoa mnntu usuu neare watendekie mfoku kwo akuu va Dini. ¹⁴Na areitiku ra Mfungate ikhondo ne Yesu ukutenda uolo nayaranguya miho akwe. ¹⁵Na kange Anyadini vekamuweya wadaha are uona. Akavakhanea, "Akaeka ilolo umiho ane, naoya, nafanoi nikengee."¹⁶Akuu Adini vange vekahanya, "Mntu uyui atifumie kene Mungu kusoko ati rekwatie itiku a Mfungate." Vange vahanya, "Eudaheka ure mntu ne wina mahutye uitanda ndolyo kinya isii?" Ukatendeka kwina mueghanuko mkhati awe. ¹⁷Chu vekamuweya mfoku usuu kange, "Ukuhanya ure kene mweso kusoko akayarughua mino ako?" Mfoku akahanya, "Ne mghanga." ¹⁸Na ikhondo erei Ayahudi vinamhuvea atisoko ne mfoku waona faka nevajovaetana afafi vakwe mweso ne wadaha uona.¹⁹Vakavaweya afafi, U, uyui ne mwana anyu ne mwahanyie wafafiwe mfoku? wadaha ure fanoi uona?" ²⁰Na afafi vakwe vekamsucha, "Kumanyie ne uyui ne mwana witu na wafafiwe mfoku. ²¹Ne kwa ure fanoi nechu ukengee, kutune, na newamranguya mino akwe, kutimwije. Muweyi mweso. Ne mntu mkuu. Ukudaha kiregheteya mghonjo."²²Afafi vakwe vekahanya mantu ayai, kusoko eveuvateja Ayahudi. Kusoko Ayahudi arevakiyanjeya kate usuu ne wahanya Yesu ne Kreso, ukubaghuwa na Ikanisa. ²³Kusoko eyei, afafi vakwe vekaya, "Ne mntu mkuu, muweyi mweso."²⁴Na kange mhinjo wa kavee, vekamwetana mntu uyui neakatendeka mfoku no umkhanea, "Mfee Mungu ukuu. Kumanyie ne mntu uyui ne mnyamahutye." ²⁵U mntu usuu akasucha, "Atendeke mnya mahutye, nene ntune. Intu rimwedu ui neneremanyie: enemfoku, nafanoi nekengee."²⁶Uchu vamkhanea, "Wakutendea ntuni? Wayaranguya ure miho ako?" ²⁷Akasucha, "Namkhanea kembee, na nyenye mtinategheya! Asike ne mwofenja utegheya kange? ²⁸Nanyee mtiseghete utendeka mwaseeywi vakwe ui, tiui? Vekamtuka no uhanya, "Veve umseeywi wakwe, enyeso sese kwa aseeywi vama Muusa. ²⁹Kumanyie ne Mungu vekareghetya vina Muusa, enyeso umntu uyui, kutune kene ufumie."³⁰Mntu akasucha no vakhanea, "Asike, erei ni intu rotaka, nechu mtimanyie kene ufumie, nachu wayaranguya miho ane. ³¹Kumanyie ne chu Mungu atiuvategheya anya mahutye, nyeso mmuntu neukumsarea Mungu naukuyatendaa mafenji akwe, Mungu ukumtegheya.³²Nino are uremi wandia ehee inategheywa kamwe ne unge wayaranguya mino amntu newafafiwe mfoku. ³³Ne mbese mntu atifumie kene Mungu, ajatiutenda renge." ³⁴Vekasucha no umkhanea, "Ukafafwa umahutye kate, na veve ukukuseya sese?" Na hafo vekamjuncha ufuma ukanisa.³⁵Yesu akategheya nechu vamheya ukanisa. Akamhanga na umkhanea, "Umhuvie Mwana a Mntu? ³⁶Akasucha nohanya, "Ni anyu, Mkuu, neno nedahe umhuvea?" ³⁷Yesu akamkhanea, "Wamuuonaa, nane mreghetiye mwinakwe mwenso." ³⁸Mntu usuu wahanya, "Mkuu, nahuvea." Na wamsarea.³⁹Yesu akahanya, "Kwa uramui najaa ku uremi urui kwa avoo ne vatikengee vahange uona na avoo ne veona vatendeke afoku." ⁴⁰Anyadini akei neveitambe emwedu vinawe vaitegheya nkhani isii no umuweya, "Ne sese no kwafoku?" ⁴¹Yesu akavakhanea, "Ne mbese jamtiamfoku, samtina mahutye. Na fanoi no mhanya, 'Mkengee,' mahutye anyu ekekhaa."

Chapter 10

¹Huvei, huvei, neumkhanea, usuu ne atiuhefea no ukeera, u kinyamwango ka msae wa nkhoo, nyeso ukunatia unjea enge, mntu usuu ne mwivi na mheyeyi. ²Usuu ne ukuhefea umfifa ne mdemi wa nkhoo.³Kene mnyoghoja mfita ukumrughwera. Nkhoo yiutegheya ruri wake na ukuyitena nkhoo yakwe kwa mina ayo noifunya kunji. ⁴Ne wajovafunya unji avoo ne vakwe, ukuvatongea, na nkhoo yumsambeya, kusoko vaumanyie ruri wakwe.⁵Vatiumsambeya mghenyi enyeso viumhita, kusoko vatiumanyie ruri wa aghenyi." ⁶Yesu akahanya wighoyi urui kene veso, nyeso vatina manyaa mantu ayai neukuyahanya kene veso.⁷Yesu akareghetya nayo kange, "Huvei, huvei, namkhanea, Nene ne kinyamwango ka nkhoo. ⁸Vong'e ne vantongee ne ahembi na aheyiyi, nyeso nkhoo itenavateghegaa.⁹Nene ne kinyamwango. Usuu ne wakea ukeera kene nene, ukukhomowa, kuukea mung'e na ufuma, na mweso ukihangeya udemo. ¹⁰Mwivi atijie kweso uiva, uuragha, na uhirenkeya. Najaa nechu vahange ufanga na vatendeke nayo chaki.¹¹Nene ne mdemi ne mfoo. Mdemi ne mfoo ukuufunya ufanga wakwe kusoko ankhoo. ¹²Mtumami wa msahaa, usuu ti mdemi, ne nkhoo timari akwe, ne wayiona mbughi yaja wdua no ireka nkhoo. ¹³Na mbughi yuikwata no ifaghatya. Ukudua soko ne mtumami wa msahaa na atiuiseghaneya nkhoo.¹⁴Nene ne mdemi ne mfoo, na nivamanyie avoo ne vane, na veso ne vane no vamanyie nene. ¹⁵Tata umanyie, na nee nemmanyie Tata, na nee nguufunya ufanga wane kusoko a nkhoo. ¹⁶Ne kweti nkhoo inge ne tiyo msae urui, yasii no enenoye nierete, ne nyeso yiutegheya ruri wane kweso etendeke kwina iduya rimwedo na mdemi umwedo.¹⁷Eyei nechu soko Tata unyanjite: Neufunye ufanga wane nane uhoe kange. ¹⁸Kutie neukuuhoa ufuma kene nene, nyeso nene nguufunya mghonjo. Nina nguu yo ufunya, na nina nguu youhoa kange. Narehangie iragheyo erei ufuma kene Tata."¹⁹Mweghanuko ukatendeka kange khate ayahudi kusoko ankhani iyii. ²⁰Ne vainge vahanya, "Wina nyonyi kuno mhari. Asike ne mumtegheya?" ²¹Vange vahanya, "Iyii ti nkhani ya mntu neuhangenkanie na makenyonyi nyonyi. Inyonyi reudaha urughua miho a mfoku?"²²Yuchu ekaja Sikunkuu Usimeka Yerusalemu. ²³Are ikhondo ra mpefo, na Yesu afeukuenenda ukanisa ku ukumbi wama Selemani. ²⁴Chu Ayahudi vekamfimeya noumkhanea, "Faka nanae neukukweka uchoghofi? ne mbese veve we Kreso, kukhanie uchanya.²⁵Yesu akavasucha, "Nadahie umkhanea nyeso mting'ovie. Meemo nengumetenda kwa rina rama Tata wane, esee eumpunye ya ukumo wane. ²⁶Na kange mting'ovie kusoko nyenye mti nkhoo yane.²⁷Nkhoo yane yuuregheya ruri wane; Niimanyie, nyeso no yu nsambeya nene. ²⁸Navafie ufanga wa khae na khae; vatiuhirenkea kamwe, na kutie mbaumwedo neukuvang'eyeya ufuma umkhono wane.²⁹Tata wane newavampie vasaa ne mkuu ukeya auya vong'e, na kutie umwedu ne wina udaho wovang'eyeyo ufuma umkhono wama Tata. ³⁰Nene kwina Tata kwe idamberimwe." ³¹Vekaucha magwe vamtue kange.³²Yesu akavasucha, "Namraghea meemo mingi ni muja ufuma kene Tata. Kwa meemo afe khati aisii ne mofenja untua na magwe?" ³³Ayahudi vekamsucha, "Kutiukutua na magwe kwa mwemo na umwe ne uja, nyeso kwa uhonda, kusoko veve, ne umntu, ukitenda we Mungu."³⁴Yesu akavasucha, "Eti andikiwe umaragheyo anyu, 'Ngahanya, "Nyenye ne mwe arungu"'?" ³⁵Ne chu akavaitaa mwearungu, kwa avoo ne Ukhani wa Mungu ukavajea (na Maandeko atiudaha atiudaha uruangwa), ³⁶mhanya kwa uyuo ne Tata wamfunyie no umtuma ku uremi, 'Ukuhonda,' kusoko ngahanya, 'nene ne Mwana a Mungu'?³⁷"Ne mbese ntiutenda meemo ama Tata wane, mtang'ovie. ³⁸Na uyi, chu nguitenda na mbese mtiung'uvea, huvei meemo na mdahe uona naumanya nechu Tata we mung'e ane na nee nemung'e ama Tata." ³⁹Vasoya kange umkwata Yesu, nyeso akaenda yakwe ufuma umekhono awe.⁴⁰Yeus akaenda na yakwe umpeo a uYordani kene are Yohana ukuoyaa mahutye mwandyo, na akakikhaa kuko. ⁴¹Antu ne vainge vekaja kene Yesu. Vekafwaeya uhanya, "Yohana tute atinatenda ndolyo mba imwe, enye so mantu ong'e ne akayahanya Yohana kene mntu uyui ne atute." ⁴²Atu ne ainge vekamhuvea Yesu hafo.

Chapter 11

¹Na mntu umwedu rina Lazaro emurue. Eufumie uBethania, ukijiji ka Mariamu vina muuma akwe Marita. ²Ee Mariamu uyuyo neakamwira Mkuu Marhamu na umfanghua mighuu akwe na njee yakwe, ne mnyandughu wake Lazaro emtue.³Nechu aruna avai vekatuma sayu kene Yesu nauhanya, "Mkuu, raava uyuo ne umyanjite uwire." ⁴Yesu newotegheya akahanya, "Uure urui ti ikuya, nyeso, chu soko aukuii wa Mungu nechu Mwana wa Mungu adahe ukurywa ku urue Usuu."⁵Yesu emyanjite Marita na muunakwe na Lazaro. ⁶Ne wajotegheya ne Lazaro mrue, Yesu akakikhaa matiku aree ong'e nafo kene were. ⁷Nechu rajufwaya erei akavakhanea aseywi vakwe, "Kwendi ku Uyahudi kange."⁸Aseeywi vekamkhanea, "Rabi, Ayahudi eveufenja ukutua na magwe, na vee ukufenja usuka kuko kange?" ⁹Yesu akavasucha, "Saa ya mumwe ti yiikumi na ivee? Mntu neukuenenda mumwe atiudaha ukhangukwa, kusoko ukengee uweru wa mumwe.¹⁰Na ui ne mbese newaenenda utiku, ukukhangukwa kusoko weru kutie mung'e akwe." ¹¹Yesu akahanya mantu ayai, akavakhanea, "Mbuyitu, "Lazaro waraa, nyeso chu nokaa yu nendo mfetya ufuma a utuo."¹²Chu aseeywi vamkhanea, "Mkuu, ne mbese waraa, ukufetya. ¹³Ikhondo erei eukureghetya sayu aikuya rama Lazaro, nyeso veso evatendie ukureghetya unto a uraa tuo. ¹⁴Chu Yesu akarareghetya nayo uchanya, uchanya, "Lazaro wkuyaa.¹⁵Nayanjaa soko anyu, nechu jantifo kuko nechu mhange uhuvia. Kwendi kene mweso." ¹⁶Na Tomaso, neukuetwana Ifaha, akavaira aseeywi ayakwe, "Nasee no kwendi ne kwende ukuya itambe imwe na Yesu."¹⁷Ikhondo ne Yesu waja, akahanya nechu Lazaro ewatendaa matiku anne umbelelo. ¹⁸Na Bethania are efife no uYerusalemu kinya kilomita makumi anena itano vii. ¹⁹Ayahudi vainge vekaja kene Marita vina Mariamu ujovavorya nkhoo kusoko amnyandughu awe. ²⁰Nechu Marita wajotegheya ne Yesu woja, akaenda utama vinakwe, nyeso Mariamu akafwaeya kikhaa ukhaya.²¹Na Marita akamkhanea Yesu, "Mkuu, nembeseja weefo hafai muuna ane jatyukuya. ²²Na fanoi nekengee rasee newareromba ufuma kene Mungu, ukukufa." ²³Yesu akamkhanea muunako ukufefya kange."²⁴Marita akamkhanea, nemanyie nechu ujofetya kwa ufetye ki kitiku raumpeo." ²⁵Yesu akamkhanea, "Nene ne ufefye na ufanya; usuu neung'uvie, namba ukukuya, nosa ukikhaa; ²⁶na mweso neukekhaa nong'uvea nene atiukuya. Uhuvie erei?"²⁷Akamkhanea, "Nhoo, Mkuu nahuvea nechu veve we Kreso, Mwana a Mungu, yeye ajaye katika ulimwengu." ²⁸Ne wajodaha uhanya erei, wenda na yakwe no umwetana muumakwe na Mariamu kimpihe. Akahanya, "Mseeyi wehafai no ukukwetana." ²⁹Mariamu newajo tegheya ayai, akauka nue noenda kene Yesu.³⁰Na Yesu noeakee inaja mng'ee ukijiji, nyeso eakee wekuko kene evatanea vina Marita. ³¹Na Ayahudi ne vinaa Mariamu ukhaya na avoo ne vamforya nkhoo, nevajomwona wauka nue naufuma kunji, vekamsambeya; evatindie woka umbelelo endeuria kuko. ³²Nechu Mariamu, newajofika nafo kene Yesu wire akamuona na, akagwa fang'e umighuu akwe na akamkhanea, "Mkuu, ne mbese aja urefo hafai mnyandughu wane ja atiukuya."³³Yesu newojomwona ne ukurea, na Ayahudi nevaja itambe imwe vinawe noeviuria no, akahongeya unkhoo no ughemaneya; ³⁴akahanya, "Mwamrencha kufei? vamkhanea, Mkuu, njuu ujorava." ³⁵Yesu akarea.³⁶Nechu Ayahudi vahanya, "Rava mwino eumyanjite Lazaro!" ³⁷Nyeso vange khati awe vahanya, "Ti uyui, mntu ne waranguye miho ama uyuo neare mfoku, inadaha umtenda mntu uyui atakuye?"³⁸Nachu Yesu, ne ukuhongeya unkhoo kange, akaenda umbelelo. Fanoi areipango, na igwe rechiwe into ayo. ³⁹Yesu wahanya, "Reheyi igwe." Marita, muuma ama Lazaro, mweso newakuyaa, akamkhanea Yesu, "Mkuu, kwa fanoi mwere watendeka waghoraa, kusoko watendeka mwimba u matiku anne." ⁴⁰Yesu akamkhanea, "Nene ntinakukhanea nechumba uhuvie, ukuwoona ukuu wa Mungu?"⁴¹Aso vekareheya igwe. Yesu akahumbua mino akwe kunto no uhanya, "Tata, ngufunya asi kusoko untegheye. ⁴²Nimanyie nechu ukuntegheya kutufu, enyeso kusoko amwirundo nechu weemekie umpimiye chu nayananya ayai, nechu vadae uhuvia ne veve untumie."⁴³Ne wajohanya ayai, akarea kwa ruri ne ukuu, "Lazaro fuma uryi!" ⁴⁴Mkuyi akafuma unji utungiwe mikhono na mighuu kwa sanda youkea, na uso wakwe utungiwe na kitambaa." Yesu akavakhania, "Mtungweri mumreke endee."⁴⁵Nechu Ayahudi ne vainge nevajaa kene Mariamu nauona ne Yesu waetendaa, vekamhuria; ⁴⁶nyeso vange vawe vekaenda kuanya Maragheyo no vakhanea intu newaretenda Yesu.⁴⁷Nechu akuu va Ademi na va Maragheyo vekakihangweya itambe imwe kibaasa no uhanya, "Kutenda ure? Mntu uyui ukutenda ndolyo nyinge. ⁴⁸Ne kwamreka vii iyene do, vong'e veumhuvea; Arumi vajie na uhoa ong'e kene see no taifa ritu."⁴⁹Ne mwese ui mntu umwedo khati awe, Kayafa, ne mdemi ne Mkuu mwakha usuu, akavakhanea, " Mtimanyie ringe kamwe. ⁵⁰Mtiughemaneya nechu enoneye kusoko anyu kate mntu umwedu eufenja uhuye kusoko a antu kweso taifa ronge reyahirinkie."⁵¹Ayai atinayahanyaa soko akwe mweso, nyeso kusoko emdemi ne mkuu mwakha usuu, akaraghua nechu Yesu ujokuya soko a itaifa; ⁵²na ti utaifa ritofu nechu Yesu adahe viui viui ana va Mungu ne vakhatie umatumbe hiya hiya. ⁵³Are undya itiku esee no ufwaeya vekaana mwino veumuuragha Yesu.⁵⁴Yesu inaenenda kange uchanya khati a Ayahudi, nyeso akahegha hofo akaenda ung'e ne efife ijangwa u mji neukuetwaa Efraimu. Hafo akakekhaa na aseeywi. ⁵⁵Kange Pasaka Ayahudi areefife, na vainge vekanatea uenda uYerusalemu umji amji neekee Pasaka vadahe kioya aghonjo.⁵⁶Are veumfenja Yesu, naireghetya mumntu nevaemekie ukanisa, "Mghema ntuni? Nechu kwina umbina?" ⁵⁷Ikhondo erei akuu va ademi vamaragheyo arevafunyaa hamri nechu wasuu ne wamanya kene Yesu were unoneye afunye sayu nyeso vadahe umkwata.

Chapter 12

¹Matiku mtandatu neikee Fasaka, Yesu akaenda uBethania, kene e Lazaro, were uyuo ne wamfetye ufuma kwa ukuyi. ²Uu veka mwekeya malewa aywampende kuko, na Marita akamtumamia, ikhondo n'see Lazaro eumwedu wawe, avoo ne vakikhee umalewa itambe imwe vinaa Yesu. ³Are Mariamu akahoa ratli ya manukato neatindiwe kwa nardo ne njija, ni ina ughuri ne ukuu, akamwira Yesu mighuu, kwa njee yakwe, nyumba ong'e ikajua mnyunku wa manukato.⁴Yuda Iskariote, umwedo wa aseeywi vakwe, ne mweso neuyemhongea Yesu, akahanya, ⁵"Asike ne manukato ayai adeorinjwa kwa dinari maghana atatu na vafewe atuki?" ⁶Na mweso akayahanya asaa, ti kwovaonea uvai atuki, nechu kusoko e mwivi, ne mweso newumekwatie mpenda a hela na arekuhoa mantu ngeneakiwe mung'e kusoko akwe mweso.⁷Yesu akahanya, "Mreke atendee neukekweti kusoko atiku roekwa nene. ⁸Atuki mtendeka mwinawe matiku ong'e; nyeso nee kutinanyu matiku ong'e."⁹Are ikundi rikuu ra Ayahudi evadaha umanya nechu Yesu we kuko, na veso no vekaja, ti soko ama Yesu ui, nechu vamuone na Lazaro ne Yesu akamfetya ufuma kwa akuyi. ¹⁰Na akuu va ademi vekakiseya kate vamuuraghe Lazaro; ¹¹nechu kusoko akwe Ayahudi ne vainge vekaenda na yawe na umhuvea Yesu.¹²Na itiku ra kavee ikundi rikuu vekaja umbina ne vajotegheya ne Yesu ujie uYerusalemu, ¹³vekahoa masanja mite a mitende no ufuma unji uenda umsengeya na ukurya mkindo, "Hosana! Wajaliwe mweso neujie kwa rina ra Mkuu, Mtemi wa Kisraeli."¹⁴Yesu akamhanga mwana-wa ndoghwe wamnatea; mwino eandakiwe, ¹⁵"Utaoghofe, mncha wa Sayuni; kengea, Mtemi wako woja, unatie mwana wa ndoghwe."¹⁶Aseeywi vakwe vinayamanyaa mantu ayai mwandyo; enyeso Yesu newajokurywa, chu vajokumbukwa ne mantu ayai ewaandikiwe mweso na nechu vayatenda mantu ayai kene mweso.¹⁷U iburi ereo ra antu nevaefo itambe imwe vina Yesu ikhondo ne wamwetana Lazaro ufuma umbelelo, vekayakumua na uvauya. ¹⁸Na are kusoko eyei no nechu iburi ra antu vekanda umsengeya kusoko vekategheya nechu ewametenda ndolyo esee. ¹⁹Anya maragheyo vekakikhanea veso kwa veso, "Kengei, fanoi tiudaha utenda mbarimwedo; rava, uremi wendaa kene mweso."²⁰Fanoi Ayunani vange eveukhati kwa areo nevenje usarea usikunkuu. ²¹Avai vekaenda kene Filifo, ne ufumie uBethsaida au Galilaya, vekamromba vamkhanea, "Mkuu sese kuseghete kumuone Yesu." ²²Filifo akaenda akamkhanea Anderea; Anderea rina Filifo vekaenda naukhanea Yesu.²³Yesu akavasucha akahanya, "Ikhondo rafika ra Mwana ama Adamu ukurywa. ²⁴Huvei, huvei, nomkhanea, nkuku a ngano neadea ugwa fang'e ikuye, ikhaa viui mwino ere imwene; nyeso neakuya, uifafa mbesya nyinge.²⁵Fanoi nkhoo ane usuu newouyanjite ufanga wakwe ukuuyaghaya; enyeso usuu ne wuuhwete ufanga wakwe ku uremi urui ukuofonia kamwe ku ufanga wa khae na khae. ²⁶Muntu usuu neukuntumekea nene, neansambiye; kene ne nerefo, mtumami wane ukutendeka we wafo. Mntu usuu newantumamea, Tata ujomhumbua.²⁷Fanoi nkhoo ane euvava: ne vehanye ntuni? 'Tata, unjokoe kikhondo erei'? Nyeso ne soko auficheya erei narefikia ikhondo erei. ²⁸Tata, urikurye rina rako." Are ruri ukaja ufuma kirunde nauhanya, "Narekurya nenee ngurekurya kange." ²⁹Are maburi ne veimekie fife vinawe vategheya, vahanya chu kwa kwina kitentemo. Vange vahanya, "Maleeka wareghetya inakwe."³⁰Yesu akasucha no uhanya, "Ruri urui winaja kusoko ane, nechu kusoko anyu. ³¹Fanoi uramui wa uremi urui urefo: Fano mkuu wa urui winaja kusoko are, nechu kusoko anyu.³²Nanee ne nahumbuwa kunto ang'e, novaruta vong'e kene nene." ³³Akayahanya ayai neukigheya ne ikuya rafe neujorekuya.³⁴Maburi vekamsucha, "Sese kwategheye umaragheyo nechu Kreso ukikhaa khae na khae. Navee ukuhanya ure, 'Mwana ama Adamu unoneye ahumbuwe kunto'? ³⁵Uyui Mwana wa Mntu ne enyu?" Are Yesu akavakhanea, "Weru kewefo itambe imwe nanyee ikhondo rinywi. Enendi soko mwina weru na chu kiti kitajomdaha. Usuu ne ukuenda ukiti atune kene wenje. ³⁶Mkee mwina weru, uhuvei weru urui kate mdahe utendeka ana vaweru." Yesu akahanya ayai kange akaenda na yakwe akakifiha vatamwone.³⁷Na mbese Yesu akatenda ndolyo nyinge vii usonge awe vakee vinamhuvea ³⁸ne vekhonde ihanyo rama mghanga Isaya, newahanyie: "Mkuu, ne anyu newaikhweye sayu yitu? Na mkhono wa Mkuu waraghwerwe anyu?"³⁹Nhoo soko awe vatina huvea, chu Isaya akareghetya kange, ⁴⁰"Wavafokuya mino, na waitendaa nkhoo yawe yiumaghae, vataje vajoona kwa miho awe na umanya kwa nkhoo yawe, na ufea nane nevaforye.⁴¹Isaya akahanya nkhani isii kusoko akauona ukuuu wama Yesu na akakitambweya sayu yakwe. ⁴²Enyeso, na akuu vange vekamhuvea Yesu; nyeso kusoko anya Maragheyo, vatinahanya vataje baghuwa na isinagogi. ⁴³Vayanjite kireywa na anadamu tinese kireywa ufuma kene Mungu.⁴⁴Yesu akahumbua ruri na uhanya, "Usuu ne wang'uvea nene, atiung'uvea nene, ui nyeso mweso newantumie nene, ⁴⁵na usuu newanyona nene ukumuona na uyuo newantumie.⁴⁶Nene najie kinya weru ku uremi nechu mmuntu newang'ovea nene atakekhae ukiti. ⁴⁷Mbese mmntu ukuitegheya nkhani yane nyeso ataikwatie, nene ntiumramua; soko ntinajaa nenejouramua uremi, nyeso neukhomoe uremi.⁴⁸Mweso neukung'ita nene na atairumiye nkhani yane, wina neukumramua, ukhani usuu nenaureghetiye ne ujomramua itiku ra umpe. ⁴⁹Soko nene ntinareghetya kwa ihaa rane ui. Nechu ne Tata newamtue, mweso wayo wandaghiye nengoyareghetya nanejoyahanya. ⁵⁰Neno nimanyie nechu iragheyo rakwe ne ufanga wa khae na khae; u asaa nenguyareghetya nene - mwino Tata newankhanie, yu ngureghetya kene veso.

Chapter 13

¹Fanoi ne ekee sikunkuu a fasaka, kusoko Yesu ewamanyaa nechu ikhondo rakwe rafikaa nechu rajofuma khate uchanya ekei uenda kene tata, nechu uvayanjite antu vakwe ne veuchanya, akavayanja umpeo. ²Na setani ewaekwa wakhondaa unkhoo ama Yuda Iskariote, mwana ama simioni, umhongea Yesu.³Yesu ewamanyaa nechu tata waekaa mwintu umikhono akwe ne nechu ufumie kene Mungu na arewoka kange kene Mungu. ⁴Akauka umalewa na akaara isaa rakwe ra unji fange. Kange wahoa taulo na wakitunga mghonjo. ⁵Kange watendea maje ukibele na akaandia uvaoya mighuu aseeywi vakwe nevafaghua na taulo newamitungaa mweso mghonje.⁶Waja kene Simioni Feteo, na Feteo akamkhanea, "Mkuu, ukufenja unjoya mighuu ane?" ⁷Yesu akasucha no umkhanea, "Nenguretenda utiremanyie fanoi, nyeso ujoremonya khaenge." ⁸Feteo wamkhanea, "Utiunjoyeya mighuu ane kamwe." Yesu akamsuch, "Mbese ntiukuoya, yuchu utitambe rimwe na nee." ⁹Simioni Feteo akamkhanea, "Mkuu, utanjoye mighuu ane, ui kange no na mikhono na itwe rane."¹⁰Yesu akamkhanea, "Usuu ne wadahie uogha atiufenja uogha yuchu mighuu akwe, na watendeka mweru mwere wong'e; nyenye mwatendeka mwaeru nyeso ti nyong'e." ¹¹Ku soko Yesu are umanyie usuu neujomhongea; eyei yu chue resoko neakahanya, ti nyong'e ne mwaeru."¹²Ikhondo Yesu neare ukovaoya mighuu awe nane wajohoa isaa rakwe no ukikhaa kange, akavakhanea, "U Mwaemanyaa ereo ne namtendea na? ¹³Mnjetana nene "Mseeyi" na Mkuu erei mhanya tute, soko yuchu neui. ¹⁴Nechu nene ne Mkuu na mseeyi, namuoya mighuu anyu, na nyeno eneneye mvaoye mighuu. ¹⁵Soko namfaa wikhori nanyee no mtende mwino chu nene natenda kene nyenye.¹⁶Huvei, Huvei, namkhanea, mtughwa ti mkuu wakwe; nachu uyuo ne watumiwe ti mkuu ukea uyuo ne wamtumie. ¹⁷Ne mbese umanyie mantu ayai ukuongeywa newayatenda. ¹⁸Ntiuhanya ughonda nyenye nyong'e, kusoko nevamanyie avoo nenevahwaniye - chu nguhanya ayai ne maendeko adahe uficheywa: 'Usuu neukuliaa mkate wane wang'umbweraa kutinkinyo kakwe.'¹⁹Ngumkhanea erei fanoi nekee rinadweya nechu rajodweya, mdahe uhuvea nechu nene ne MWESO. ²⁰"Huvei, huvei, nomkhanea, newankwatya nene umkwatya na uyuo ne wantumie nene."²¹Neare Yesu ukuyareghetya ayai, akakhaseka unkhoo, akakumua na uhanya, "Huvei, huvei, ngumkhanea nechu umwedu wanyu ujong'ongea." ²²Aseeywi vakwe vekakirava, nautaka ne kusoko ama anyu neukureghetya.²³Are ukumeza, umwedu wa aseeywi vakwe uhaghamie ukekua kama Yesu uyuo ne Yesu umyanjite. ²⁴Simioni Feteo akamuweya mseeywi uyui na uhanya, "Kukhanie ne anyu nechu kene ukureghetya." ²⁵Mseeywi usuu neuhaghamie ukekua kama Yesu na akamkhanea, "Mkuu, ne anyu?"²⁶Kate Yesu akasucha, "Ne kene usuu nenejohombia ifande ra mkate naumfeya." Are wajoumbia mkate, akamfeya Yuda mwana ama Simioni Iskariote. ²⁷Newajokea mkate, setani akamhefea. Kate Yesu akamkhanea, "Rasee neukufenja uretenda retende rue."²⁸Fanoi kutie mntu umeza neakamanya soko ama Yesu neakahanya intu erei kene mweso. ²⁹Vange vawe evatendie nechu, kusoko Yuda eukwatie mpinda ahela, Yesu akamkhanea, "Ghua mantu nekuseghete kusoko a sikunkuu," nachu unoneye ufunya intu kwatuki. ³⁰Nechu Yuda wajoukwatea mkate, akafuma unji rue na areutiku.³¹Nechu Yuda wajotendeka waheghaa, Yesu akahanya, "Fanoi mwana ama Adamu wakurywaa, na Mungu wakurywaa kene mweso. ³²Mungu ukumkurya kene mweso mghonjo, na ukumkurya rue. ³³Ang'inya ne anyui, nerefo itambe imwe na nyee ikhondo rinyui. Mjompenja, na mwino chu namkhanie Ayahudi, "Keneninje, mtiudaha uja.' fanoi ngumkhanea nanyee, no.³⁴Ngumfa iragheyo nerifya nechu mkiyanje; kinya nene mwino nomyanjie nyenye, na nyee viui viui enoneye no mkiyanje nyenye kwa nyenye. ³⁵Kusoko aerei antu vajomanya nechu nyenye ne mwaseeywi vane, ne mbese mwina uyanjo umumntu na myakwe."³⁶Simioni Feteo akamkhania, "Mkuu, woka kufei?" Yesu akasucha, "Kene rinje kwa fanoi utiudaha unsambeya, enyeso ujonsambeya khaenge." ³⁷Feteo akamkhanea, "Mkuu, asike ntakusambiye nampa fanoi? Nene nguufunya ufanga wane kusoko ako. ³⁸Yesu akasuchaa, "U ukuufunya ufanga wako soko ane na? Huvei amini nokukhanea, njololo itiure ne ukee winankhana mihenjo itatu."

Chapter 14

¹"Utarekee nkhoo ako etendeke eumakhaseko. Umhuvie Mungu ng'uvea na nene no. ²U nyumba ama Tata wane mikhao minge akikhaa; ne mbese etiui, sanatendekie nakukhanie, kusoko noka nende ukutendeya mikhao soko ako. ³Ne mbese nende noumtendeya mikhao, nijie kange naumghenjifa kene nene, nechu kene nere nanyee mrefo.⁴Mmanyie njea kene ne ninje." ⁵Tomaso akamkhanea Yesu, "Mkuu, kutume kene winje ukudaha; U! Umemenya njea? ⁶Yesu akamkhanea, "Nene yuchu ne njea, tute, na ufanga; kutie ne ukudaha uja kene Tata ne inakera kene nene. ⁷Ne mbese mumanyie nene ajammumanya na Tata no kuandya fanoi neufwaeya mmumanyie na mwamwonie mweso."⁸Filifo akamkhanea Yesu, "Mkuu, kuraghie Tata, ui eutendeka adaheka." ⁹Yesu akamkhanea, "Ntinatendeka itambe imwe nanyee ikhondo neirifu, ukee utimanyie nene Filifo? Usuu niwanyume nene wamune Tata; ne kwaure ukuhanya, 'Kuraghie Tata'?¹⁰Mtihuvie nechu nene nemung'e ama Tata, na Tata we mung'e ane? Nkhani nenguireghetya kene nyee ntureghetya kwa unghonda ne mghonjo; nyeso ayo mghonjo nyeso ayo ne Tata ne keukhaa mung'e ane ukutenda mwemo wakwe. ¹¹Ng'uvea nene, nechu ne mung'e ama Tata, na Tata wemung'e ane; na kange ng'uvea nene kusoko ameemo ane kamwe.¹²Huvei, huvei, ngumkhanea, usuu ne ung'uvie, nene meemo esee nengumitenda, ujometenda meemo esee no, na ujotenda na meemo ne mehuu kusoko noka kene Tata. ¹³Rasee ne mreromba kwa rina rane, ngutenda kate Tata adahe ukurywa khati Amwana. ¹⁴Ne mbese mrombe intu ringe kwa rina rane, resee nguretenda.¹⁵Ne mbese mnyanje, myakwatea maragheyo ane. ¹⁶Na ngumromba Tata, Na mweso ukumfa Mwaareyi muuya nechu adahe utendeka wiitambe rimwe nanyee khae na khae, ¹⁷Nkhoo atute. Uremi utiudaha umefokea nyeso kusoko utimekengee, no amemanya nyeso. kange ui nyenye, mummanyie nyeso, soko ekekhaa itambe imwe na nyee naekutendeka mung'e anyu.¹⁸Ntiumreka mwiyene; ngusuka kene nyee. ¹⁹Kwa ikhondo ri kufei, uremi utiunyona kange, enyeso nyenye mnyona. Kusoko nekekhaa, nanye no mkekhaa. ²⁰Ki tiku rase mjomanya nechu nene ne mung'e ama Tata, na nechu nyenye mwe mung'e ane, na chuu nene ne mung'e anyu.²¹Wasuu na wayakwatea noyatenda, yu wasuu ne umwedu nechu unyanjite nene; na neunyanjite nene ukuyanjwa na Tata wane, na ngumyanja na ngighea nene mghonjo kene mweso." ²²Yuda (ti Iskariote) akamkhanea Yesu, "Mkuu, U! Ne ntuni nejo dweya nechu ujokighea mghonjo kene sese na ti ku uremi?²³Yesu wasucha wamkhanea, "Ne mbese usuu ne wanyaja, ukuu khwatea ukhani wane. Tata wane ukumyanja, na kujie kene mweso na kutenda mikhao itu itambe rimwe nayo. ²⁴Wasuu nechu atinyanjite nene, atiikwatie nkhani yane. Ukhani ne muutegheye ti wane nyeo wama Tata nechu wantumie.²⁵Nayahanya mantu ayai kene nyenye, ikhondo ne nkee nekhee mkhate anyu. ²⁶Na kange no, Mriuri, Mwahu ne Mweru, nechu Tata ujomtuma kwa rina rane, ujomseya mantu ong'e na ujomtenda mkumbukwe ong'e nechu ngayahanya kene nyenye. ²⁷Majeghana ngemfa majeghana ane nyenye. Ntiumfa ayai kinya uremi neukufunyaa. Mtatende nkhoo yangu itendeke yokhaseka na woova.²⁸Mwategheye mwino namkhanie, 'Noika na yane, na ngusuka kene nyee, ajamtendeka myanjite kusoko noha kene Tata, na kange Tata ne mkuu unkea nene. ²⁹Fanoi nadaha umkhanea ne vehee vinadweya nechu ikhondo neadweya mdahe uhuvea. ³⁰Ntiureghetya na nyee nkhani ne nyinge, kusoko mkuku wa uchanya ekei woja. Mweso atikweti nguu kunto ane, ³¹na nyeso nechu uremi udahe umanya nechu nemyanjite Tata, ngutenda ereo ne Tata undaghiye nene, mwino chu wampie hamuri. Ukii, na kuhegha kenekwere hafai.

Chapter 15

¹Nene ne mzabibu urui watute, na Tata wane ne mnyorema wa mzabibu. ²Na muisanja mung'e ane netiufafaa mbesya, na nguresengea muisanja nerufafaa mbesya nechu redahe ufafa nanguu.³Nyenye kate mwatendeka mwaeru kusoko asayu nechu namkhanie. ⁴Mwekhae mung'e anee, nanee mung'e anyu. Mwino chu isanja netiudaha ufafa nyene neradea utendeka veu mzabibu, yuchu na nyee nemwadia kekhaa kene nene.⁵Nene ne mzabibu; nyenye ne mwe masanja ne we kerekaeka mung'e awe na nee munge akwe, mntu usuu ukufafa mbesya nyinge, kusoko mbese ti nene mtiudaha utenda intu na ne rimwe. ⁶Ne atendeka mntu unge newadea usagha mung'e ane; ukujoghutwa kinya isanja nouma, antu veuyahangweya masanja na uyajughute umoto na uhurenkia. ⁷Ne mwatendeka msagha mung'e ane, nanechu nkhani yane yusagha mung'e anyu, vombi muintu nemureseghite, nanyee mtendewa.⁸Kwa erei tata wane wakurywaa, nechu mufafa mbesya nyinge na nechu mwaseeywi vane. ⁹Mwino tata wane unyanjite nene, nene no nemyanjite nyenye; saghi ku uyanjo wane.¹⁰Ne mbese mkwatea maragheyo ane, msagha ku uyanja wane mwino neyakwatie maragheyo ama tata wane no usagha ku uyanjo wakwe. ¹¹Nayahanya mantu ayai kene nyenye nechu nkumbu ang'e etendeke mung'e anyu nachu nkumbu anyu itendeke ikhondaa.¹²Erei chu iragheyo rane, chu mkiyanje nyenye kwa nyenye mwino navayavyete nyenye. ¹³Kutie mntu ne wina uyanjo ne ukuu ukea urui, nechu aufunye ufanga wakwe kusoko a anyambuya vakwe.¹⁴Nyenye ne mwanyambuya vane ne mbese myatenda ayoo nengamraghiya. ¹⁵Ntiumwetana atughwa, kusoko mtughwa atiremanyie ereo neukurenda mkuu wakwe. Namwetana nyenye anyambuya, kusoko namwaghea mantu ong'e nechu nayategheyaa ufuma kene Tata.¹⁶Mtinang'wania nene, nene wayo nenamhwaniye nyenye na umweka mwende ufafa mbesya, na mbesya anyu edahe kikhaa. Erei revii nechu nemwamromba Tata renge kwa rina rane, ukumfa. ¹⁷Mantu ayai ngumraghiya, yu mkiyanje mmuntu na myakwe.¹⁸Ne mbese uremi ukunahura, mmanye nechu ukang'ora nene mbee ne ukee winamhura nyenye. ¹⁹Ne mbese are mwe va uremi, uremi e ukumyanja kinya mwevawe; Nyeso kusoko nyenye mti va uremi na kusoko ngamhwania ufuma ukhati a uremi, yu soko eyei uremi umhwete.²⁰Kumbukwi ukhani nechuenamkhanie, 'Mtughwa ti mkuu ukea mkuu wahwe.' Na mbese vankhasiye nene, veumkhasia nanyee no; Mbese evakhwatie ukhani wane eveukwatea na wanyu no. ²¹Vajomtendea mantu ayai ong'e kusoko arina kusoko vatimmanyie uyuo ne wantumie. ²²Mbese entiinajoa novakhania, ngumkhanea evatiutenda ahutye; nechufanoi vatikwete intu roreghetya umahutye awe.²³Ne ung'wete nene umhwete na Tata no. ²⁴Ne mbese ntinatendaa mwemo khati awe nechu kutie mbaumwe newauitendie, eveutendeka vatikweti mahutye, ufanoi vatenda ong'e ne avere vaona na vang'oraa nene kwina Tata wane. ²⁵Erei rafumaa nechu ukhani ukhonde nechu waandekiwe umaragheyo awe: 'Vang'wete nene kutie soko.'²⁶Ikhondo ne mforeyi wajaa, nechu nejomtuma kene nyenye ufuma kene Tata, uyui yu Mwahu mweru wa tute, nechu ufumie kene Tata, ujonkumua. ²⁷Nanyee no mjonkumwa kusoko mwatendeka mwitamberimwe nanee ufuma mwandyo.

Chapter 16

¹Namkhanea mantu ayai nechu mtadahe uhura. ²Vajomfunya unji amakanisa; kate saa oja nechu mune ujo mvagwa ujoghema ne ukutenda mwemo uja kusoko a Mungu.³Vajomtenda mantu ayai kusoko vatimumanyie Tata nachu vatimanyie nene. ⁴Namkhanea mantu ayai nechu ikhondo neraghea ra ayai udweya, mdawe uyakumbukwa na mwino na mkhanie. Ntinamkhanea ughonda mantu ayai ufuma mwandyo kusoko enkee neitambe imwe nanyee.⁵Na mbese, fanoi noka kene uyuo ne wantumie; enyeso khati anyu neukumbweya, "Wokaa kufei?" ⁶Ku soko nahanyaa nkhani iyii kene nyee, uvai wijua unkhoo yanyu. ⁷Na viui, ngumkhania tute: ne kuja kene nyee neheghe; kusoko nemba nedie uwegha, mriuri atijie hene nyee; nyeso ne nenda ngumtuma kene nyee.⁸Ne waja mviuri usuu ujoraghea uremi ufande wa mahutye, na ufande wa tute, na ufande wo uramui. ⁹Kuhusiana na dhambi, kwa sababu hawakuniamini mimi, ¹⁰kwa ufande wa tute, kusoko noka kene tata, na mtiunyona kange; ¹¹na ufande wa uramui kusoko mkuu wa uremi urui waramueywe.¹²Nina mainge umkhanea, nyeso mtiuyamanya fanoi. ¹³Nyeso, mweso, Mwahu mweru wa tute, newaja ujovatongea kene tute ong'e soko atiureghetya kene mweso mghonjo; nyeso asaa neukuyategheya, ukuyahanya mantu asaa; na ujoyakunukua kene nyee mantu neajie. ¹⁴Mweso ujonkurya nene, kusoko ujoyahoa mantu ane na ujoyaona kene nyee.¹⁵Mantu ong'e ne uyakwete Tata ne ane; ukange, nahanya yuchu mwahu mweru ujokoa mantu ane nauyakunukua kene nyee. ¹⁶Kee ikhondo rikufei, mtiunyona kange; na ukea ikhondo vikufei kange, mjonyona."¹⁷Aseeywi vakwe vange vekakikhanea, "Ne ntuni neukukhanea, "ikhondo rikufei, mtijonyona kange, nachu ikhondo ikufei mjonyona,' na, 'kusoko ninje kene Tata?" ¹⁸Uchu vekahanya, "Ne intu ke neukurehanya, 'Kee ikhondo rikufei'? Kutume mwino ukuhanya."¹⁹Yesu akaona nechu evaseghete umuweya, "Mweso akavakhanea, "mkiweya nyenye kwa ere, nenahanya, kee ikhondo inyui mtijonyona kange, na ukea ikhondo inyui mjonyona'? ²⁰Huvei, huvei, ngumkhanea, mjorea na uhongeya, nyeso uremi ujokiririsa, mjotendeka mwina uvai nyeso uvai wanyu ujofeoka ne nkumbu. ²¹Mkhema ukutendeka usimbete usimbete ikhondo ne wina uvai kusoko ikhondo ra kitungua raghea, nyeso newakitungua mwana, atiukunabukwa kange mavai kusoko a nkumbu akwe nechu mwana wa fafwaa ku uremi.²²Nyeno no mwina nsimba fanoi, nyeso nejomuona kange; na nkhoo yanyu ijoyanja na kutie ne ujodaha umeheya nkumbu anyu. ²³Itiku risee mtijombweya maweyo. Huvei, Huvei, ngumkhanea, Ne mwaromba ringe Tata, ukumfa kwa rina rane. ²⁴Faka fanoi mtinaromba renge kwa rina rane, nanyee mfokea nechu nkumbu ane idaheke.²⁵Nareghetya nanyee kwa ndighitya ne etimanyikie, nyeso saa ejie nechu ntijoreghetya kwa ndighetya ne etimanyikie nyeso.²⁶Itiku mjoromba kwa rina rane, na ntumkhanea nechu nejoromba kene Tata kusoko anyu; ²⁷Nechu Tata mweso unyanjite kusoko mnyanjite nene nekusoko mng'uvie nechu nifumie kene Tata. ²⁸Nafumie kene Tata na najie ku uremi; kange, nokekhaa ku uremi na ninje kene Tata".²⁹Aseeywi vakwe vekamkhanea, "Kengea, fanoi ne ukureghetya uchanya na utumea ufeneka. ³⁰Fanoi, kwa manya nechu umanyie mantu ong'e na utiufenja mntu akuweye maweyo. Ku soko eyei kwa huvea nechu ufumie kene Mungu. ³¹Yesu akavasucha, "Fanoi mwahuvea?"³²Rava, saa ajaa, nhoo na tute afikaa, nechu mwojofaghata muntu na kwakwe mjondeka mghonjo. Nyeso ntimwene du kusoko Tata urefo nanee. ³³Nomkhanea mantu ayai nechu mung'e anyu mtendeke mwina majeghana. Ku uremi kwina khasi, nyeso khani nkhoo, na uhumaa na uhumaa uremi.

Chapter 17

¹Yesu akayahanya mantu ayai; kange wayahumbua miho akwe waurava kirunde a akahanya, "Tata, saa aghea; mkurye mwanako una mwana no akukurye veve - ²mwiwo chu wamfie utemi kunto aong'e ina mwere ne avafe ufanga wakhanakhae avoo vong'e newamfie.³Urui yu ufanga wa khae: nechu vakumanye veve, Mungu wa tute na wa imwene, na mweso newamtumie, Yesu Kreso. ⁴Nakukurye hafai uchanya, na ufieheya mwemo newaumpie neutende. ⁵Fanoi, Tata, unkurye nene itambe rimwe nvee mghonje kwa ukuu neare neinayo itambe rimwe navee nekee uremi winatundwa.⁶Ngarekunukwa rin rako kwa antu newavampie hafai. Uchanya e antu vako; nyeso wavampa nene. na veso vaukwatea ukhani wako. ⁷Fanoi vamanyie ne mwintu newarimpie nene refumie kene veve, ⁸kwa nkhani iyio newaing'ang'iye nene-- Nadahie uvafa na veso nkhani yasii. Vaifokee na tute vekamanya nechu nene nefumie kene veve na vekahuvea nechu veve ne untumie.⁹Nguvarombea veso. Ntiurombea uremi nyeso avoo newavampie kusoko veso ne vako. ¹⁰Mantu ong'e nechu ane ne ako, na ayoo ne uyakweti veve ne ane; nanee ngukurywa kwa asaya. ¹¹Nene ntifo kange ku uremi, nyeso veso vaefoku uremi, nanee fanoi noja kene veve. Tata ne Umfoo, vademe kwa rina ereo ne warempie sese ne veso no vatendeke vakikwatie, kinya nene kwinoko mwino kuikwatie.¹²Neare kwinawe, ngavadema kwa rina newavempie; Ngavadema, na kutie mbaumwe wawe ne akayaghaa nyeso mwana wa uyaghao, nechu maandeko aning'anie. ¹³Fanoi noja kene veve; nyeso nguhanya ayai ku uremi nechu nkumbu anyu ikhonde mung'e anyu nyenye. ¹⁴Navafaa ukhani wako; uremi wavahura kusoko veso ti vaku uremi mwino chu nene nenti wa ku uremi¹⁵Ntiuvarombea nesa uvaheye ku uremi enyeso uvademe na mrughu uyuo. ¹⁶Veso tiva uchanya kinya nene neenu nti wa ku uremi. ¹⁷Uvaoye veve mghonjo ukhati Atute; ukhani wako ne tute.¹⁸Wantumie ku uremi, nanee nguvatuma ku uremi. ¹⁹Ku soko awe nene mghonjo ngifunya kene vee nechu na veso vakifunje kene veve utute eyeo.²⁰Ti avai ui nengevarombea, kate chu na avoo ne vajohuvea ukeera ukhani wawe ²¹nechu veso no vatendeke vakikwatie mwino chu veve Tata, ne wemung'e nanee ne mung'e ako. Nguvarombea nechu veso no vatendeke ve mung'e itu ne uremi udahe uhuvea nechu veve yu wantumie.²²Ukuu uruo newaompie nene - navafie veso, nechu vadahe utendeka vakikwatie, mwino sese nekukikwatie - ²³Ne mung'e awe, navee mung'e ane, neseghete nechu veso no vadahe utendeka itambe rimwe nanee hene nere no vadahe uwona ukuu wane, uruo newaumpie, kusoko veve ukanyanja nene ne ekee inatundwa kwa mwandyo uremi.²⁴Tata, ereo newarempie nene - Neseghete nechu veso no vadahe utendeka itambe rimwe nanee kene nere no vadahe uwona ukuu wane, uruo newaumpie: kusoko veve ukanyanja nene ne ekee inatundwa kwa mwandyo uremi.²⁵Tata munya tute, uremi winakumanyaa veve, enyeso nene nekumanyie veve; navanyie nechu wantumie. ²⁶Ngaretenda rina rako remanyike kene veso, na ngaretenda remanyike kene veso, na ngaretenda remanyike nechu uyanjo uruo ne kwa usuu ukanyanja nene udahe utendeka we mung'e awe."

Chapter 18

¹Yesu ne wajodaha uhanya nkhani iyii, akahegha ba aseywi vakwe ukengea kikhombogho ro Kidroni, neare kwina mghunda nechu mweso na aseeywi vakwe vekahefea mung'e ayo. ²Fanoi Yuda, uyuo newaseghaa umhongea no aremanyie kene were, soko Yesu ekuenda kuko kutufu newina aseeywi vakwe. ³Na Yuda, nechu wajohanga ikumba ra asikae na anangwa ufuma kwa akuu va ademi, vekaja ne vina imwee na tochi na huti.⁴Na Yesu, neumanyie mwintu neare rutendeka khati akwe, akakifunya usonge novaweya, "Ne anyu ne mumfenjaa?" ⁵Na veso vekamsucha, "Yesu Mnazareti." Yesu akavakhanea, "Nene ne mweso" Na Yuda newamhongea, ewemekie itambe rimwe na asikae vasaa.⁶Nechu wajovakhanea, "Nene ne mweso" vekasuka manyuma na ugwafang'e. ⁷Are wavaweya kange, "Ne anyu ne mumfenja? Veso no vamsucha kange Yesu mnazareti."⁸Yesu akavasucha, "Nananya nankhanea Nene ne mweso; une mbese mpenja nene, vareki avai vange vaende." ⁹Ayai e eui nechu ukhani ukhonde; hafo newajohanya; "Kwa avoo newavampie, ntinamyaghayaa mbaumwe."¹⁰Nechu Simioni Feteo, neare wina ufanga, akauruta naumtena ketwe ka kilelo mtumami wama Mchungaji ne mkuu. Na rina rakwe mtumami usuu e Mlko. ¹¹Yesu akamkhanea Feteo, "Sucha ufanga wako uhala ayo. Asike ntakinywere kikombe ekeo ne Tata wakimpie?"¹²Are ikumba ra asikae na kimambe, na atumami va Ayahudi, vekamkwata Yesu noumtunga. ¹³Na vekamtongea tanju faka kene Anasi, na mweso no emkhwe wama Kayafa, nechu are yu emdemi ne Mkuu kwa mwakha usuu. ¹⁴Fanoi Kayafa neare akavafa useeyi Ayahudi nechu emnoneye mntu umwedu akuye soko aantu.¹⁵Simioni Feteo akamsambeya Yesu, na viui mseeywii muuya. Na mseeywi usuu are umanyikie kene mdemi ne mkuu, na mweso no akakea itambe rimwe vina Yesu ukibehewa rama Mdemi ne mkuu; ¹⁶nyeso Feteo are wemekie unji a kinyamwango. Neare mseeywi usuu neare umanyikie kene mdemi ne mkuu, akafuma unji akaenda ureghetya na mkhema usuu mtumami nechu are ughojiye kinyamwango na umkeya Feteo mung'e.¹⁷Are mtuwa usuu ne ukeghojiye hinyamwango, akamkhanea Feteo, "Uveve ti we umwedu wa anyomsambeya mnntu uyui?" Na mweso akahanya, "Nene nti mweso." ¹⁸Na atumami na akuu no arevaemikie hafo vafembie moto kusoko are kwina mpefo, nachu eveota moto na vahange mtutu. Mweso Feteo evinawe, ukuota moto wemekie.¹⁹Mdemi ne mkuu akamuwenkeya Yesu unto aseywi vakwe maseeyo akwe. ²⁰Yesu akamsucha, "Naukhanea uremi uchanya nene are nguseeya kutufu umasinagogi na umakanisa kene are ayahudi vikirimdaa. Nanee ntinaregheghetya ringe kimpihe. ²¹Asike mkambweya? Vaweyi ne vantegheye kwa ereo nenahanyiye. Antu avai vamanyie mantu ayoo nenayareghetiye.²²Yesu ne wajodaha uhanya ui, umwedu wa akuu neare weemekie akamkhua Yesu kwa mkhono wakwe nakange akahanya, "U, ui yu ekunoneye umsucha mdemi ne mkuu?" ²³Mweso Yesu akamsucha, "Ne mbese naighetya intu ringe ni rive uare utendeke we masaidi kusoko auve na ne mbese utungiwe? ²⁴Yuchu Anasi akamtoa Yesu kene Kayafa mdemi ne mkuu kunu utungiwe.²⁵Fanoi Simioni Feteo are wemekie ukuhangeya mtutu mweso. Kange antu avoo vamkhanea. "U, veve no ti weumwede wa aseeywi vakwe?" Akakhana akahanya "Nene nti mweso." ²⁶Umwedu wa atumami vama mdemi ne mkuu, neare mnyandughu wa mghosia usuu ne Feteo akamtena ketwe, akahanya, "Uti veve ne nakuona mwinakwe kukoyo umghunda?" ²⁷Feteo akakhana kange, na hafo Njololo ekarea.²⁸Kange vamhoa Yesu ufuma kene Kayafa faka uPraitorio. Ekee diu ne nkuu. Veso vayo vatinahefea uPraitorio esee nechu vataje vajokiruanga nomelia fasaka. ²⁹Are chu Pilato akavaendea akahanya. "Ne mbaasa kee ne emghondie mntu uyui?" ³⁰Vekamsucha naumkhanea, "Ne mbese mntu uyui ti mnyotenda ne mave, jakutiumreta kene veve."³¹Pilato akavakhanea, "Muoi nyee vayo, mwendo mramua kikhoya na maragheyo anyu." Na veso Ayahudi vekamkhanea, "Maragheyo atiukurekea sese umragha mntu nane umwe." ³²Vekahanya ayai nechu ukhani wama Yesu ukhonde, ukhani neare wauhanyiye mwino ikuya rakwe rejetendeka.³³Are Pilato akahefea kange uPraitorio akamwetana Yesu; akamkhanea, "U, veve ne umtemi wa Ayahudi na? ³⁴Yesu akamsucha, "U, veve ukumbweya iweyo erei kusoko ukufenja umanyaa nampa kusoko vange vautumaa ne ujo umbweya nene?" ³⁵Mweso Pilato akamsucha, "Nene nti Myahudi, namoa tiui?" Ng'e ako na mdemi ne mkuu chu vakureta kene nene; veve watendaa ntuni?³⁶Yesu akasucha; "Utemi wane ti wa ku uremi urui, ne mbese utemi wane ajaukutendeka wina ringe ku uremi urui atughwa vane ajavikinkhwera nechu ntafunywe kwa ayahudi. Utute utemi wane utiufumie hafai" Are ³⁷Pilato akamkhanea, U, veve yu mtemi?" Yesu akasucha, "veve yuchu ukuhanya nechu nene ne mtemi, kusoko eyei nene ngafafwa na kusoko eyei nene naajie ku uremi nechu netendeke masaidiwa tute. Esee wasuu newatute esee ukuutegheya ruri wane.³⁸Pilato akamkhanea, "Tute ne ntuni?" Na mweso newajohanya ayai ahaenda kwa Ayahudi na uvakhanea "Ntikengee kwa intu ringe mntu uyui. ³⁹Nyenye mwina mbeuha anyu neuntenda nene nemrughweye mtungwa umwe ikhondo aFasaka. Umseghete nemrughweye mtemi wa Ayahudi." ⁴⁰Kange vekakurya mkindo neveuhanya, ti uyui, kurughweye Baraba." Na mweso Baraba noemwembi.

Chapter 19

¹Are Pilato akamhoa Yesu no mfonda. ²Askae avoo vekatuma maghuya na utenda ngaa. Vameeka unto aitwe rama Yesu no uyencha isaa re ekeru ra zambarau. ³Vekamjea na uhanya, "Veve umtemi wa Ayahudi! na kange umkhua kwa mikhono awe.⁴Kange Pilato akafuma unji na uvakhanea antu, "Raava nomretea mntu uyui kene nyenye ne mmanye nechu nene ntinaona ihutye ringe mung'e akwe." ⁵Vare Yesu akafuma unji; are wayaa ngaa amaghuya na isaa ra zambarau. Nechu Pilato akavakhanea, "Raavi mntu uyui hafai!" ⁶Are chu ikhondo mdemi ne mkuu na akuu ne vajomuona Yesu, vakurya mkindo vahanya, "Mkhasye, mkhasye." Pilato akavakhanea mhoi nyenye aghonjo mwendo mkhasya kusoko nene ntikengee ihutye mung'e akwe."⁷Ayahudi vekamsucha Pilato, "Sese kwina iragheyo, na kwa iragheyo risee emnoneye ukuya kusoko mweso akakitenda mwana aMungu." ⁸Pilato ne wajotegheya nkhani isii akanankea uoghofa, ⁹akahefea uPraitorio kange no umkhanea Yesu, "Veve ufumie kufe? Na kange, ui Yesu atinamsuchaa.¹⁰Kange Pilato akamkhanea, "U, veve utiureghetya kwinako? U, veve utewe ne nene nina udaho wa kurughwera na udaho wo kukhasia?" ¹¹Yesu akamsucha, "Ajautiutendeka wina nguu khate ane ne mbese utinafewa a ufuma kunto. Uchu, mntu ne wampunya akene veve wina mahutye ne makuu."¹²Ufumea na isucho erei, Pilato akasegha umrekea nyeso Ayahudi vekakuria mkindo vekahanya, "Ne mbese umrekee yu veve uti mbuya ama Kaisari: Muu ne ukitenda mtemi ukuhanya hiya na kaisari." ¹³Pilato newajotegheya nkhani iyii, akamreta Yesu unji are wekhaa kitumbe ra uramui kene hafo nekumanyikie kinya sakafu, nyeso Kiebrania, Gabatha.¹⁴Itiku ra ighoneya ra fasaka nerojoghea, neare ikhondo ra saa imtandatu. Pilato akavakhanea Ayahudi, "Raari mtemi wanyu chuyu hafai!" ¹⁵Vekakurya mkindo, "Mhenye, mhenye, mkhasiea!" Pilato akavakhanea, "U, nimkhasie mtemi wanyu?" Mweso Mdemi ne mkuu akasucha, "Sese kutikweti mtemi. ¹⁶Nechu Pilato akamfunya Yesu kene veso akhasywe.¹⁷Veso vekamhoa Yesu, na mweso akafuma kunu uwuuehiye msalaba wakwe mghonjo faka kene ikufa ra itwe, kwa Kiebrania nietwaa Golgotha. ¹⁸Yuchu vekamkhasia Yesu, itambe imwe na aghosia vavee, umwedu ufande urui na muuya ufande urui, na Yesu we mkhati awe.¹⁹Are Pilato akaandeka ihada na ureeka kunto a msalaba. Hafo kuhandekwa YESU MNAZARETH, MTEMI WA AYAHUDI. ²⁰Ayahudi ne vainge vekaresoma ihada rasee chu hafo kene eukukhasywa Yeu kate efife na ng'ee. Ihada rasee rekaandekwa kwa Kiebrania, na Kirumi na Kiyunani.²¹Are akuu va ademi na Ayahudi vekamkhanea Pilato, "Utaandike, 'Mtemi wa Ayahudi; kate mweso akahanya nene ne mtemi wa Ayahudi." ²²Na Pilato mweso akavasucha, "Nenaandeka naandeka."²³Ne asikae vajodaha umkhasia Yesu, vekahoa masaa akwe noyaoghania maduya anne, muu asikae iduya rimwe, viuyi na nkanjo fanoi, Nkanjo esee are ititumie kate eifumie ong'e ufuma unto. ²⁴Are vikhanea veso kwa veso, "Kutame hafue, kate nekukukhui kura yu kuone utendeka amanyu." Erei rekakighea yu iandeko ereo rekhonde, ereo nerohanya vekaaghania masaa ane, na iyoo rane varekhwera kura."²⁵Asikae vekatenda mantu ayai. Nyinya ama Yesu, muuna ama nyinya, Mariamu mkhema wama Kleopa na Mariamu Magdalena - akhema avai eva emikiefife na umsalaba wama Yesu. ²⁶Yesu newajomuona nyinya wakwe itambeimwe na mseeywi uyuo ne umyanyite vaemekie fife, akamkhanea nyinya wakwe, "Mkhema, raava, ona mwanako chuyu hafai!" ²⁷Are wamkhanea mseeywi uyuo, raava uyui hafai yiu wako. "Ufuma saa esee mseeywi usuu akamhoa uenda ukhakwe.²⁸Nerafwaya rasee, Nechu Yesu umanyie ne ong'e ahiaa adahekaa ne maandeko akuonde akahanya, "'Nina nyweta." ²⁹Ibele ne erijue siki erikiwe hafo arechu vatendea sifongo uijue siki unto a ukito wa hisopo, vamtendeya umomo wakwe. ³⁰Mweso Yesu newajometomia esee, akahanya, "Ahiaa." Are akahunamia itwe rakwe, akameeka nkhoo akwe.³¹Kusoko are ikhondo ra maghondaneyo na kusoko meere ee etiufenjwa usagha kunto a msalaba ikhondo ra Mfungate (ku soko Mfungate are ne itiku ra kamwe), ayahudi vekamromba Pilato nechu mighuu avoo nevakhasywa iunangwe, na chu meere awe isimywe. ³²Are askae vekaja nomeunanga meghuu a mntu wa mwandyo na kavee neare wakhasiywe itambe imwe vina Yesu. ³³Ne vajoghea kene Yesu, vamhanga wadaheka watendeka wakuyaa, are chu vinameunania mighuu akwe.³⁴Na kange, umwedu wa askae Yesu kuuvaru na mkoha, na hafo ekafuma maje na saghami. ³⁵Na wasuu newariime erei akafunya ukumo, na ukumo wakwe ne watute. Mweso umanyie newarihanyie ne ra tute nechu nanyee no mhuvie.³⁶Mantu ayai ekatendwa nechu ukhani uruo neukahanywa udahe ukhonda, "Kutie ikufa rakwe na rimwe nereukanywa." ³⁷Na kange iandeko renge ruhanyaa, "Vajomraava mweso nevamhomie"³⁸Ne ajofwaya mantu ayai Yusufu wa Arimataya, kusoko are ukujaa mseeywi wama Yesu, nyeso kwa kimpihe kwovateja Ayahudi, akamromba Pilato nechu auhoe mweere wama Yesu. Na mweso Pilato akamyanjeya. Are Yusufu akaenda uuheya mwere wama Yesu. ³⁹Mweso Nikodemo nechu are mwandyo akamsambeya Yesu utiku na mweso akaja. Mweso akareta mhangenkano wa manemane na udi, uhanga urito wa ratili ighana rimwedu.⁴⁰Ae vauhoa mweere wama Yesu vautunga u sanda a kitani na itambe imwedu na manukato, asaa mwino chuare ere mbuuka aayahudi ikhondo ro eka. ⁴¹Hafo kene chu are Yesu akakhasywa are kwina mghunda, mung amughunda usuu are kwina mbelelo ne mpya ne kutie mntu newaekiwe hafo. ⁴²Are, nechu atendeka itiku ra ighondaneya ra Ayahudi, na kweso no mbelelo esee eifife, are vamreencha mung'e ayo.

Chapter 20

¹Diu ne nkuu aitiku ra mwandyo ra ijuma, ne kee kwiru, Mariamu Magdalena akaja umbelelo; akareona igwe rasee raheywaa umbelelo. ²Are akadua khwaa akaenda kene Simioni Feteo na kene mseeywi muuya ne Yesu umyanjite no vakhanea, "vamhoa Mkuu umbelelo, nasee kutane kene vamreenchaa."³Are Feteo rina mseeywi muuya vekafuma ukengea umbelelo. ⁴Vong'e vekadu khwaa kwa itambe imwe; mseeywi muuya akadua nanguu umfwaya Feteo no ughea umbelelo wa mbee. ⁵Akaemeka naurava umbelelo; akameona sanda akitani eree, nyeso inahefea mung'e.⁶Are Simioni Feteo na mweso no waghea akahefea munge umbelelo. Akameona sanda esee akitani eree hafo ⁷na leso esee ne ikitwe rakwe areitiree itambeimwe na sanda iyio ya kitani nyeso eiree umpeo iyene.⁸Are chu mseeywi usuu muuya mweso no akahefea mung'e umbelelo akaona no uhuvea. ⁹Kusoko faka ikhondo resee evakee vatinayamanyaa maendeko nechu emnoneye Yesu afefye kange kwa akuyi. ¹⁰Chu aseywi vekaenda kange umakhaya awe.¹¹Na ui, Mariamu are wemekie umbelelo uhurea, nareufwa eye uria akaemeka chu waraava umbelelo. ¹²Akaona maleeka vavee vina ikeru rieru vekhee umwedu kitwe na Mungu umeghuu kene hafo Yesu are uree. ¹³Na reso vekamkhanea, "Mkhema, asike ne ukurea?" Mweso no akavakhanea, "Ne kusoko vamhoa Mkuu wane, neno ntume kene vamueka."¹⁴Ne wajodaha uhanya asaa akakingeya na akamuona Yesu newe emekie. Nyeso atinammanyaa mbese usuu are Yesu. ¹⁵Na mweso Yesu akamkhanea, "Yiu, asike ne ukurea? Ukumfenja anyuu?" Na mweso ne kunu utendie wue mnyodema mghunda akamkhanea, "Mkuu, ne mbese veve ne wamhoa, nkhanea kene wamwekaa, nanee nendomhoa."¹⁶Yesu akamkhanea, "Mariamu." Na mweso wakikengeya mghonjo na umkhanea kwa Kiaramu, "Raboni," kate eyei ne uhanya, "Mseeyi." ¹⁷Yesu akamkhanea, "Utantenye, soko nkee ntinaruma uenda kene Tata nyeso wende kwa anya ndughu vane uvakhanie nejoruma uenda kene Tata wane nechu no ne Tata wanyu, Mungu wane na Mungu wanyu." ¹⁸Mariamu Magdalena akaja uvakhanea aseeywi, "Namuonaa Mkuu," na chu wankhanea mantu ayai.¹⁹Ne ajotendeka ywampende, itiku risee, itiku ra mwandyo ra ijuma, na inyomwango eyarutewaa kene easeeywi vare kwa uvateja Ayahudi, Yesu akaja no emeka mkhate awe novakhanea, "Majeghana atendeke kene nyenye." ²⁰Newajodaha uhanya ayai akavaraghea mikhono awe na uvara wakwe. Veso aseeywi nevajomuona Mkuu vekayanja.²¹Are Yesu akavakhanea kange, "Majeghana atendeke kene nyee. Mwino chu Tata newantumie nene, viui viui neno ngumtumaa nyee." ²²Yesu newajodaha uhanya asaa, akavijuya akavakhanea, Fokei Mwahu ne Mweru. ²³Mu usuu nemnurekea mahutye, ukurekewa; na avoo nemivarutia veurutewa."²⁴Tomaso, umwedu wa avoo ne ve ikumi na vavee ne ukuetwaa Didimas, etina aseeywi ayakwe ne Yesu wajaa. ²⁵Aseeywi vange vauya vekamkhanea khaengeja, "Hwamuona Mkuu." Mweso akavakhanea, "Mbese nedieuona maramba a misumari umikhono akwe, naueka anancha vane umaramba asaa na kange uweka mkhono wane ku uvaru wakwe ntiuhuvea."²⁶Ne akea matiku mnana aseeywi are veumbee kange, mweso Tomaso ewitambe rimwe vinawe. Nechu inyamwango are irutie Yesu akaemeka mkhate awe. na akahanya, "Majeghana atendeke nanyee." ²⁷Are wa mkhanea Tomaso, reta mwanchaa wako umionie mikhono ane, veta hafai mikhono ako na umikie ku uvaru wane; na utatendeke ne atihuvie echu neuhuvie."²⁸Mweso Tomaso akasucha na umkhanea, "Mkuu wane na Mungu wane." ²⁹Yesu akamkhanea, Kusoko wanyonaa, wahuvea. Vaongeywe avoo nevahuvie, nevatinaonaa."³⁰Are Yesu akatenda mbirira nyinge usonge a seeywi, nechu yinadaha uandikwa ukitabu ekei; ³¹nyeso iyii yiandekiwe nechu mdahe uhuvea nechu Yesu ne Kreso, mwana wa Mungu, nachu ni mwahuvea mtendeke mwina ufanga urina rakwe.

Chapter 21

¹Mantu ayai ne ajofwaya Yesu akakukunukua kange kwa aseeywi vakwe uKirambo ro Tiberia; navii ne chu akakinukua mghonjo: ²Simioni Feteo ewetambe imwe vina Tomaso ne ukuetwaa Didimas, Nathanaeli wa kana oGalilaya, anaa vama Zebedayo na aseeywe vauya vavee vama Yesu. ³Simioni Feteo akamkhanea, "Nene nokaa ufunya somba." Veso vamkhanea, "Sese, no kwinje kwina anyu." Venda vendohefea umasua, nyeso utiku usuu wong'e vatina hangaa renge.⁴Na diu newajocha, Yesu akaemeka umpeo, veso vatina mmanyaa mbese are Yesu. ⁵Are Yesu akavakhanea, "Ahumba mwina renge rolia na?" Veso vekamsucha, "Tiui." ⁶Akavakhanea, "Simi ngohe ufande wa kelelo wa masua, nanyee mhanga kease." Are chu vasimya ngone yawe veso vatinadaha uiruta kange kusoko awinge wasomba.⁷Are chu mseywi uyuo nee Yesu umyanjite akamkhanea Feteo, "Ne Mkuu." Na mweso Simioni Feteo newajotegheya nechu ne Mkuu, akakitunga isaa rakwe (soko eatireyete ijaa), are chu wakighumea ukirambo. ⁸Aseeywi avoo vauya vekaja kene masua (soko are atiku eatikue na mpwani, yuhangeka mita ighana rimwe ufuma umpeo), na veso are uruta isii neare ikijue somba. ⁹Nevajoghea umpeo, vekaona moto wa makhaa na hafo kunto are kwina somba itambe rimwe na mkate.¹⁰Yesu akavakhanea, reti somba inge nemwaifunyaa fanoi eyeye." ¹¹Are Simioni Feteo akanatea na ururuta ughohe wasuu neare wijue somba ni nkuu, kease ka somba 153; nyeso are nyinge, uguone usuu winahafukaa.¹²Yesu akavakhanea, "Njii mjoughweya meomo." Kutie mpaumwe wa aseeywi ne akasoya umuweya, "Veve we anyu?" Evamanyie nechu are Mkuu. ¹³Yesu akaja, akahoa mkate usuu, nachu akavafa, akatenda viui, viui na usomba yasii. ¹⁴Urui are mhinjo wa katatu kene Yesu kikunukua kwa aseeywi vakwe nechu ewafelya ufuma kwa akuyi.¹⁵Nechu vajoughweya meomo, Yesu akamkhanea Simioni Feteo, "Simioni mwana ama Yohana u, nyanjete nene ukea avai naa?" Feteo akamsucha, "Nhoo, Mkuu; "Veve umanyie nechu nekuyanjete." Yesu akamkhanea, "Lesya anankhoo vane." ¹⁶Akamkhanea nhinyo wa kavee, "Simioni mwana ama Yona, u, nyanjite na?" Feteo akamkhanea, "Nhoo, Mkuu; veve umanyi nechu nikuyanjite. "Yesu akamkhanea dema nkhoo yane."¹⁷Akamkhanea kange mhinjo wa katatu, "Simioni, mwana ama Yohana, U nyanjite?" Na mweso Feteo akahora kusoko wamkhanea mhinjo wa katatu, "U Veve unyanjite na? Mweso akamkhanea, "Mkuu, umwanyie onge; umanyie nechu nikuyanjite." Yesu akamkhanea, Lesya nkhoo yane. ¹⁸Huvea, huvea, nukukhanea, ne umnyikumbu wimanyie uyaa masaa mghonjo nauenda kungeja kene wasegha, nyeso newatendeka umnyampaa, mikhono ako, muuyaunge ujokuyecha masaa naukutoa kene utiseghete uendaa."¹⁹Yesu akayahanya ayai ne uraghea ne ikuya ke nechu Feteo ujomkurya Mungu. Are nechuwajoganya ayai, akamkhanea Feteo, "Nsambeya."²⁰Feteo akakingeya no umuona mseeywi uyuo nechu Yesu eumyanjite akavasambeya- Uyui yuare ne ukihaghameye ukekua kama Yesu ikhondo ra malewa aywampende na umuweya, "Mkuu, ne anyu neujokuhongea?" ²¹Feteo akamuona na kange akamuweya Yesu , "Mkuu, mntu uyui ujotenda ntuni?"²²Yesu akamsucha, "Ne mbese niseghete asaghe faka nenojaja, rasee rekughondie ntuni?" Nsombeya." ²³Uchu sayu eyei ekaning'anea mkhati a anyandughu avoo, yuchu mseeywi uyuo atijoukuya. Nyeso Yesu atina mkhanea Feteo ne, mseeywi usuu atiukuya, "Mbese neseghete mweso asaghe faka kenenijie ekughondie ntuni?"²⁴Uyui yuchu mseeywi ne ukufumya ukumo wa mantu ayai, nachu waandikie mantu ayai, na kumanyie ne ukumo wakwe ne wa tute. ²⁵Kwina mantu mauya mainge nechu Yesu wayatendie. Ne mbese ee mmuntu ruandekwa, ngughema nechu uremi wayo no eutiuning'anea uyieka itabu nechu yiandikiwe.

Acts

Chapter 1

¹Khithabu kha khare nena khiandikha, Theofilo, nenahanya ong'e Yesu newaandia uhanya na uvasiya, ²fhaka ithiku nari okasingiywa unto. Iyiyi ikhathendeka neari wafunya maraghiyo ukhira khini mwahu ni mweru kwa athumami ni ari uvahwaniye. ³Mung'ii amathasikho akwe ong'e, mwenso akhakhighea khene venso mufanga na ushaidi na mingi akhashuhudiwa kwa mathiku makumi ane akhakhighea khene venso na akhahanya kuhusu ukhani wa Mungu.⁴Neari ukhuthana uthambi rimwe na venso, akhavaraghiya vathafume Yerusalemu, lakini varindie khusokho antendo yama Thatha neari wahanya, "Mwathekhu ayayi ni makheyi ⁵khathi Yohana akhabatiza ino kwa maji, lakini mujubatizwa kwa mwahu ni mweru kwa mathikhu ayayi ni makheyi."⁶Na neari mathana ithambi rimwe vaka muwiya, "Thatha, hivi ndio ni uju vasuchiya ana Vaisraeli ufalme?" ⁷Mwenso wamwira, "Thikhuja kwa nyenye umanya ithikhu au masaa ayoo ni thatha uyavoriye kwa uraghiyo wakwe mwenso." ⁸Kwenso mujuhanga nguu, ithiku ni mwahu mweru, waja khunto anyu, na nyenye mujuthendekha mwimashahidi vane kwong'e Uyerusalemu na Uyahudi ong'e na Samaria fhakha umwisho wang'ii."⁹Mathunda Yesu neari wahanya ayayi, neari varavie khunto, mwenso akhahumbuwa khunto na irunde rikhamukhumba vathamwone kwa miho awe. ¹⁰Neari varavie kirunde kwa ihaa ni winji, ghafla antu vaviri vaimikha mkhathi awe mayethe masaa maeru. ¹¹Nakhahanya, "Nyenye antu va Galilaya, ni ntuni mwaimikha hafayi muravie kirunde? Uyuyi Yesu ne wanantia khunto kirunde ujusukha kwa namna iyiyo ne mwamona ne winji kirunde.¹²Ndio vasukha u Yesrusalemu kufuma uchithantokha mizeituni uro ni wififi na Yerusalemu, mwendo wa ithiku ra Sabato. ¹³Neari vafikha venda umaghorofa khene evukhikhaa. Venso ne Petro, Yohana, Yakobo, Andrea, Filipo, Thomaso, Batholomayo, Mathayo, Yakobo Mwana wa Alfayo, Simoni Zelote na Yuda Mwana wama Yakobo. ¹⁴Vong'e vakaungana kinya muntu umwedu, kwa kithuma ne vaendelee na marombi ithambi rimwe, na vasava ari varifo akhema, Mariamu nyinya wama Yesu, na vakaka vyakwe.¹⁵Kwa mathikhu ayoo Petro akhaimikha mughathi a anyandughu, kinya antu 120, wahanya, ¹⁶Anyandughu, ari ufhenja maandiko agh'ee khuni khengi mwahu ne mweru akhahanya kwa momo wama Daudi kuhusiana na Yuda, neari akhavakhania avoyo ne vamukhwata Yesu.¹⁷Kusokho mwenso ari we ithambi rimwe na sese na akafhokhea ifungu rakwe ra ntendo ukhasi akhwe." ¹⁸(Fanoi muntu uyuyi waghua ieneo kwa iro nijo warifokhea kwa mbifa akhwe na afho akhagwe kwa uthongeya ithwe, mwiri ukhathamukha na ndaa yakhwe yong'e ikhathendekha imwari yahunukha. ¹⁹Vong'e ne vukhigh'aa u Yerusalemu vakhathegh'eya iriyi, hivyo ieneo isiyi vakhakhiithana kwa lugha awe "Akeldama" usuyu ni "Mughunda wama damu.")²⁰"Ukhithabu khama Zaburi iandikhie, inkha ieneo rakhwe rithendekhe ihema na itharuhusiwe hatha muntu umwedu ukhikhaa hafho, na utha muruhusu muntu ahoe nafasi akwe a uongozi.'²¹Isiyi ni muhimu, kwenso, umwedu wa agh'ozia akhaambatana na sese wakati Mathunda Yesu ne wafuma na uhefea mkhathi ithu, ²²uandiya ubatizo wama Yohana fhaka ithiku iriyo ne wahowa khunto lazima athendekhe shaidi wa ufufuo pamoja na sese. ²³"Vakhaikhaa unsonge agh'osia vaviri, Yusufu akhaithanwa Barnaba, na khanki aakhaithanwa Yusto na Mathia.²⁴Venso vakharomba vahanya veve , Mathunda, umanyie nkhoo yithu song'e, hivyo ikha mwari wafhe mukhati a vaviri avai ni wamu hwania ²⁵uhoa nafasi a huduma na utume ambapo Yuda ne akhathenda uovu na uenda ukhakwe." ²⁶Vakhaghwa kura kwa ajili awe, na kura amugwira Mathia neari wavariywa pamoja na avoyo mitume kumi na moja.

Chapter 2

¹Ne afhikha ithikhu ra Pentekoste, vong'e ari vi ithambi rimwe usehemu emwedu. ²Ghafla wigh'ea mukhakhatho ufuma ukirunde khinya mpefo ni nkhari. Wamiijuya nyumba ong'e khene ari vathuriye. ³Hafho vahangwa na ndimi ya moto yafhaghatha, yatendekha i kunto awe kila umwe du wawe. ⁴Vasawa vong'e vaijuywa na mwahu ni mweru na vaandia urighitha kwa lugha ingija, khinya mwahu neari akhavaariya urighitha.⁵Sokho ari varifho Ayahudi neari vuduva u Yerusalemu, rekha Mathunda, ufuma kela ng'ii fhang'i a mbingu. ⁶Ukhakhatho uruyi neari wathegh'eywa, ikundi ra antu rikhaja ithambi rimwe, kunu vyukhakhatha kwa sokho mu muntu akhavathegh'eya ne varighithiye kwa lugha yawe venso. ⁷Waliduwaa na uoghofha, venso vakhahanya, "Thuthi, avayi vong'e vyurighitha thi Vagalilaya?⁸Ni ntuni sese khuvathegh'eye, mu muntu na lugha akhwe ni ufhafiwe nayo? ⁹Waparthia na Wamedi na Waelamu, na vasava ne vuduva Mesopotamia, Uyahudi, na Kapadokia, na khuni Ponto na Asia, ¹⁰Khene Frigia, Pamfilia, khuni Misri, na uieneo ra Libya khunia Kirene, na aghenyi ufuma Rumi, ¹¹Wayahudi na varegheghe, wakrete na Aarabu, khuvathegh'eye undegh'etha yithu kuhusu mimo a nguu ya Mungu."¹²vong'e ari vaoghofya na ukhakhatha, vakhakhighania venso kwa venso, "Iyiyi ina maana akhi?" ¹³Khwenso vangi vakhazihaki ne vuhanya, "Avai vaijuywa mvinyo ni ufya."¹⁴Kwenso Petro akhahanya ithambi nmwe na avoyo kumi na moja, akhahumbua ruri, na uhanya, "Antu va Yudea na vong'e ni muduva afho u Yerusalemu, iriyi rimanyikhe khene nyenye, thegh'eyi kwa makini nkhani yane. ¹⁵Antu avayi vathigh'ethe khinya ni mufikhiria, sokho saa iyiyi khi diu sa tatu.¹⁶Khwenso iriyi ari rahanyiwe ukhiriya khene nabii Yoeli: ¹⁷Ijuthendekha umathikhu a mwisho; Mungu wahanya nijuhunwa nkhoo ane kwa antu vong'e. Ana vithu na anccha vithu vajofunya unabii, ahumba vanyu vajoona maono, na anyampaa vanyu vajo othea ndothi.¹⁸Viuyi khunto kwa atumishi vane na atumishi vane va khikhema umathikhu ayo nijuhunua nkhoo ane, venso vyutabiri. ¹⁹Nijuvaraghia maajabu ane khunto kirunde na ishara thang'i udunia, damu, motho, na uthunkha yukhi.²⁰Na yua rijufherwa uthendekha khithi na mweri ujuthendekha nsagh'ami, ni khirithinaja ithikhu ni rikhuru ra ajabu a Mungu. ²¹Ijuthendekha kwamba mu muntu umwedu ni athuritii rina rama Yesu uju okoka.'²²Antu va Israeli, thegheyi nkhani iyiyi: Yesu wa Nazareti, mwanadamu ni uthibitishiwe na Mungu kwa ntendo ya uwezo na maajabu na ishara ya Mungu ukhiriya khene mwenso mukhathi anyu, khinya nyenye ni mumanyie- ²³Sokho amufhango neari ukusudiwe kufuma mwando, na maarifa a Mungu akhafunywa, na nyenye, kwa mikhono antu aovu, mukhamuthesa na umuuragh'a, ²⁴Khwenso Mungu akhamuucha, akhauheya uvai wa mauti khene mwenso, sokho ithinawezekana khene mwenso umilikewa na risii.²⁵Uyi Daudi ukhuhanya kuhusu mwenso, 'Namwona Mathunda daima usonge ausyu wane, mwenso ukhu mukhono wane wakulia kwahiyo ntijutheywa. ²⁶Kwahiyo nkhoo ane ina furaha na urimi wane ukhafurahishwa pia mwiri wane ujuishi kwa ujasiri.²⁷Ujurekha nafisi ane ende umotho, wala uthijuruhusu mwahu ni mweru wakho uona uozo. ²⁸Veve wazihirisha khene nene njia ya ufanga; ujuntenda niijue furaha unsonge ausyu wakho.'²⁹Anyandugh'u, nudaha umuzungumzia khene nyenye kwa ujasiri kuhusu khene mathunda withu Daudi: mwenso akhakhuya na akhaikhwa, na khaburi rakwe re ithambi rimwe na sese mpakha rio. ³⁰Khwenso, ari nabii na ari umanyie uhusu Mungu ne waapa kiapo khene mwenso, kwamba ujuikha umwedu mukhathi au zao wakhwe ukhithumbi ra enzi. ³¹Akhariona iriyi rui na wahanya kuhusu ufufuo wa ma Kristo, 'wala ari athinarekhwa ukhuzimu, wala mwiri wakhwe uthinagh'ora.'³²Uyuyi Yesu - Matrunda akhamufufua, ambae sese song'e khwima shahidi. ³³Khwenso akhahumbuwa kwa mukhono wa khililo wa Mungu, na wathendekha wafokhea ahadi ya mwahu ni mweru ufuma khene Mathunda, mwenso wakhununta iyiyi ahadi, ambayo nyenye mumihengee na mumithegh'eye.³⁴Kwani Daudi athinumaa ne winji kirunde, khwenso ukhuhanya, "BWANA wahanya khene Mathunda wane, ³⁵"Khikhaa umukhono wane wa khililo, fhakha nijuvathenda adui vakho ithumbi kwa ajili amigh'uu akho. ³⁶Khwenso nyumba ong'ee a Israeli na imanye kwa thuthi kwamba Mungu wamuthenda mwenso kuwa Mathunda na Kristo, uyi Yesu ne mukhamusulubisha.''³⁷Ne vakhathegh'eya uyi vakhakhinywa unkhoo yawe vamwira Petro na mitume vangija, "Anya ndungh'u khuthende uri?" ³⁸Na Petro wavakhania, "Tubuni na Mbatizwe, mu wanyu, kwa rina rama Yesu Kristo kwa ajili amusamaha wa uovu wanyu na mujufhekhea zawadi a mwahu ni mweru. ³⁹Kwani khene nyenye ni ahadi na kwa ananyuna kwa avoyo vong'e ne vikhusengi, antu vingi kwa namuna Bwana Mungu withu mwino ujukhuithana."⁴⁰Kwa nkhani nyingi akhakhionea na wavasihi; akhahanya khiokoi mufume mkhathi a kizazi ikhiyi ni khiovu." ⁴¹Hafho vakhafhokhea nkhani yakhwe na vathabatizwa, hafho vakhaongezeka umathikhu asaya khinya nafsi a elfu tatu. ⁴²Vakhaendelea umafundisho ama mitume na ushirikiano, khuni ukhu uagh'ania mkate na umarombi.⁴³Wova waja unto akila nkhoo, na maajabu mingi na ishara ikhathendekha ukhiriya khene mitume. ⁴⁴Vong'e ne vaamini vakhathendekha vi ithambi rimwe, na uthendekha na mantu awe kwa ithambi rimwe, ⁴⁵na vakharinja mantu na miliki yawe na uaghana antu vong'ee ulingana na hitaji ra kila umwedu.⁴⁶Khwenso ithikhu hadi ithikhu vakhaendelea na ilengo rimwe u hekalu na vakha aghania mkate ukhaya, na vakhashiriki maliwa kwa furaha na unyenyekhea kwa nkhoo; ⁴⁷vakhamusifu Mungu na ari vina kibali na antu vong'e. Bwana akhavaongoza ithikhu hadi ithikhu neari vuokolewa.

Chapter 3

¹Fhanoi Peter na Yohana neari vokha unyumba a Mungu muda wa marombi, saa khenda. ²Muntu ungi, khilema ufhuma afhafwe, ari ukhufha fwa mwi ithikhu na ari ukhurenchwa umulango wa nyumba a Mungu ukhuithanwa uja, khusokho adahe urombo sadakha ufuma kwa antu neari vathunguyie vinji unyumba a Mungu. ³Nari akhavaona Petro na Yohana vahumbia uhefhea nyumba a Mungu, akharomba sadaka.⁴Petro, akhamukazia miho, ithambi rimwe na Yohana, ukhahanya, "Khurave sese." ⁵Khilema akhavarava, niuravie ufhokhea intu ufhuma khene venso. ⁶Khwenso Petro akhahanya, "Hela na dhahabu nene ntikhweti, khwenso isiyi ni nirikhweti ndio nukhufha veve. Kwa rina rama Yesu Kristo wa Nazarethi, enenda."⁷Petro wamuhoa kwa mukhono wakhwe wa khililo, na akhamuhumbwa unto: ithambi rimwe na vingh'uu akhwe na makhundo a migh'uu akhwe ukha hanga nguu. ⁸Akharima khunto, muntu khilema akhaimikha na uandya uenenda; wahefhea unyumba a Mungu ithambi nmwe vina Petro na Yohana, ukhuenenda, ukhurima na umusifhu Mungu.⁹Antu vong'e vakhamwona nari ukhuenenda na umusifhu Mungu. ¹⁰Vakhamanya khathi neari muntu uyoo nari ukhikhaa na uromba sadakha u mulango ni uja wa nyumba a Mungu, vakhaijua na ukhakhatho na uongh'ofha khusokho a intu niratokhea khene mwenso.¹¹Neari mwino uvakhwathie Petro na Yohana, antu vong'e ithambi rimwe vakhaduria ukhuukumbi ukhuithanwa Sulemani, vikhaogh'ofa ino. ¹²Petro nari wariona iriyi, mwenso wavajibu antu, "Athi antu va Israeli, ni ntuni muogh'ofha? Ni ntuni muelekezie miho anyu khene sese, khinya ni khwamuthenda sese aenende kwa nguu yithu agh'onjo au ihaa rithu?"¹³Mungu wama Ibrahimu, na wama Isaka, na wama Yakobo, Mungu wa Mathatha withu, akhamwimbia muthumwa wakhwe Yesu. Uyuyi ndio mwenso nari nyenye mukhamufha na umuhitha usonge a usyu wama Pilato, japo mwenso akhaamua umurekhea uhuru. ¹⁴Mukhamuhithie Mutakatifu na Munya hakhi, na badala akhwe mwamuyanja munyo uragh'a arekhewe huru.¹⁵Nyenye mukhamuuragh'a Mfalme wa ufhanga, nari Mungu akhamufufua ufuma kwa akhuyii sese ni khwima shahidi kwa iriyi. ¹⁶Fhanoi, kwa imani kwa rina rakwe, muntu uyuyi ni mumukhengee na umumanya, akhathendwa wina nguu. Imani ni ikhirye khene Yesu amufhaa mwenso afya iyiyi ni njija, usonge anyu nyenye nyong'e.¹⁷Fhanoi, Anyandugh'u, nimanyie kwamba mukhaenenda khuu ufhuthu, ndio na mwino vakhathenda akhuu vanyu. ¹⁸Lakini nkhani nari Mungu akhavaira rui kwa nkhoo ya manabii vong'e, khusokho uyuyi Kristo ujutesekha, fhanoi wayathenda.¹⁹Fhanoi, thungami na mumuravye, ili khusokho dhambi yane idahe uheywa thuthi, ili ije nyakati ya uburudikha ufhuma khene nguu ya Thatha; ²⁰Khu soko adahe umuthuma Kristo ni wahwaniywe sokho awe, Yesu.²¹Mwenso ndio ambaye lazima irunde rimufhokhee hadi muda wo suchiywa mantu ong'e, ayo nari Mungu akharigh'itha kharingi kwa nkhoo ya manabii vatakatifu. ²²Thuthi Musa khahanya, 'Thatha Mungu ujuhumbua nabii khinya nene ufuma kwa anyandugh'u vanyu. Mujuthe gh'eya mu intu ni ujuvakhania nyenye. ²³Ijuthendekha kwamba mu muntu ni athuthegh'eya mutumishi usuyu ujuangamizwa khamwe afume mukhathi antu.'²⁴Thuthi, na manabii vong'e ufuma Samweli na avoyo ne vamusambiya baada akhwe, vakharighitya na vakhahanya mathikhu ayayi. ²⁵Nyenye mwi vana va manabii na agano niari Mungu akharithenda ithambi rimwe na vababu, khinya nari akhahanya khene Abrahamu, 'Khuni mbeyu akho afamilia ong'e a dunia ijubarikhiwa.' ²⁶Baada a Mungu umwinua muthumami wakhwe, akhamuthuma khene nyenye thanju, ili avabarikhi nyee kwa ukhikheng'eya ufuma khene uovu wanyu."

Chapter 4

¹Nari Petro vina Yohana vyurigh'itya vong'e, makuhani na alinzi vo nyumba a Mungu na Masadukayo vakhavaendea. ²Ari vakhahura ino kusokho Petro vina Yohana ari vyuvyasomisia antu uhusu Yesu na uhanya unto a ufufukha wakhwe ufuma khene akhuyi. ³Vakhavakhatha na uvaikha ukhithungo fhakha diu ni ifhathie, khusokho tayari ari mpindi. ⁴Ila antu vingi nari vathegh'eya taarifa vakha amini na idadi agh'osia nari vakhaamini vakhakadiriwa ari vi elfu ithano.⁵Nari afhikha diu ithikhu ni rifhathie, kwamba akhuu vawe, anyampaa na aandishi, ithambi rimwe vakha khihangwiya u Yerusalemu. ⁶Anasi kuhani ni mukhuu ari wifho, vina Kayafa, vina Yohana, vina Iskanda, na vong'e neari anyandugh'u vya kuhani ni muukhuu. ⁷Nari vavaikha Petro vina Yohana mukhathi awe, vakhavawiya, "Kwa nguu ikhi, au kwa rina ikhimwathenda iriyi?"⁸Khuni, Petro, akhakhijua mwahu ni mweru, akhavakhania, "Nyenye akhuu va antu na anyampaa, ⁹khinya sese ithikhu ra rio khuwiywa uhusu ntendo ni njinja ni ikhathendwa khuni muntu uyo nari murue - khusokho ikhi muntu uyuyi akhathendwa mufanga? ¹⁰Ni rimanyikhe risiyi khene nyenye na kwa antu vong'e khuni Israeli, khwenso khuni rina rama Yesu Kristo wa Nazareti, nari mwamughasya, nari Mungu akhamufufua ufhuma kwa akhuyi, nikhwa njia akhwe sokho muntu uyuyi akhaimikhaa afhayi usonge ithu, akhathendekha wina afya.¹¹Yesu Kristo ni igwe iriyo ni nyenye onyojenga mukharing'eng'a, lakini ni iriro nirathendwa kuwa igwe ni rikhuu ra umpeo. ¹²Khuthii wokovu khuni muntu ungija khuni vong'e, Khusokho khuthii rina ringi ufhang'i a irunde ni varifhiwe antu, ambalo khwa risiyi khudaha uokolewa."¹³Fhanoi nari vaona udaho wama Petro na Yohana, na vagundwa kwamba ari ni antu va kawaida ni vathina khisomo, vakhaogh'ofya, vamanya kwamba Petro na Yohana vathendekha ithambi rimwe vina Yesu. ¹⁴Khusokho vakhamwona muntu uyoo nari wafhorywa uimikhie ithambi rimwe na venso, vakhathendekha vathina intu ro righitha zaidi a iriyi.¹⁵Lakini nari vathendekha vaamuru atumishi vahegh'e usonge a mukhuthano wa ibaraza, vakharighitha venso kwa venso. ¹⁶Vakhahanya, khuvyathende uri antu avai? Ni thuthi kusokho muujiza wo ogh'ofya wathendekha ukhiriya khene venso wamanyikha na mu muntu ni ukhikhaa u Yerusalemu; khuthudaha urihitha isiyi. ¹⁷Khwenso, ili kwamba ihanyo iriyi rithaning'anie umiongoni a antu, bahu khuvyakhanie vatharigh'ithe khankhi kwa muntu na umwe kwa rina iriyi. ¹⁸Vathavaithana Petro na Yohana mung'ii na uvakhania khamwe vatharigh'ithe wala uvasomisya kwa rina rama Yesu.¹⁹Khwenso Petro vina Yohana vakhajibu na uvakhania, "Mwese ni thuthi u miho a Mungu uvanyenyekhea nyenye kuliko Mungu, khihukumu nyenye. ²⁰Khusokho sese khuthudaha urekha uyarigh'itha mantu nija kwa yaona na uyathegh'eya."²¹Baada ovakhania ino Petro ino Yohana, vakhavarekha vaende. Vathinadaha uhanga ukhani wowote wovahukhumu, khusokho antu vong'e ari vumwimbia Mungu kwa iriyo neari rathendekha. ²²Muntu neari wafhokhea muujiza wa ufhori akhahanga wina zaidi a miakha arobaini. (makhumi ane)²³Nari wavarekha huru, Petro vina Yohana vakhaja khene antu vawe na uvakhania ong'e nari makuhani ni vakhuru na anyampaa vikhathendekha vavakhania. ²⁴Nevayathegh'eya, vikhahumbua nduri yawe ithambi rimwe khene Mungu na uhanya, "Thatha, veve ni wumbie irunde na fhang'i na irambo na mu intu mung'ii ayo, ²⁵veve khathi, kwa mwahu ni mweru, kwa nkhoo ama thatha withu Daudi, muthumami wakho, ukhahanya, "Ni ntuni antu vo ng'ii vathenda mukhendo, na antu varigh'itya nkhani ni thinjija?²⁶Akhuu vyo fhang'ii vakhifyanga ithambi rimwedu na athawala vakhihangwiya ithambi rimwe dhidi ama Thatha na dhidi a masihi vakwe."²⁷Ni thuthi vong'e Herode vina Pontio Pilato, ithambi rimwe na antu va khuurimi na antu va Israeli, vakha khihingwiya ithambi rimwedu ung'ii iyiyi dhidi a muthumami wakho ni mufhoo Yesu, nari ukhamwira makhutha. ²⁸Vakhakhihangwiya ithambi rimwe uthenda ong'e nari mukhono wako na mafhenji akho nari akhayahanya ufuma khengi ne khi athinathendekha.²⁹Fhanoi, Thatha, yarave makhasikho awe, na uvaariye athumami vakho uihanya nkhani yakho kwaa udaho wong'e. ³⁰Kwenso humbua mkhono wakho ufhonya, ntendo na uja udahe ukhighe'a ukhiriya rina ra muthumami wako ni mufhoo Yesu." ³¹Nari vadaha uromba, khi eneo nari vakhihangwiya ithambi rimwe rikhahingiswa, na vong'e vakhakhijuywa Mwahu ni Mweru, na vikhahanya ukhani wa Mungu kwa nguu.³²Khiasi khikhu kha antu avoyo ni vamwiji Mungu ari vina nkhoo imwedu na roho moja: na khuthii ha umwedu wawe ne ukhuhanya kwamba chochote nari ukhimiliki khikhathendekha khakwe; mugh'onjo khusokho akhwe vikhathendekha na mantu ong'e ithambi rimwe. ³³Kwa nguu ni nkhuu athumami ari vyu uhanya ntendo yawe uhusu ufhufhukho wa Thatha Yesu, na neema ni nkhuru ari ikhunto awe vong'e.³⁴Ari khuthii muntu na ni umwe mukhathi awe neari ufherewe na mantu, kusokho antu vong'e nari vakhwethe hathi ya iwanja na nyumba, vakharinja na uretha hela ya mantu nari vaya rinjaa ³⁵na uikha fhani a migh'u a muthumami na mwagh'ano ukhathendekha kwa kila mukhisu, ulingana na mu muntu mwino ari usigh'ithe.³⁶Yusufu, mlawi, muntu ufhuma Kipro, akhafyewa rina ra Barnabasi na muthumami (isiyi ikhatafisiriwa, ni mwana wama faraja). ³⁷Nari wina mugh'unda, akharinja na uretha hela, akhaiikha fhang'i a migh'uu ama muthumami.

Chapter 5

¹Khwenso, muntu umwedu ari ukhuithanwa Anania, vina Safira mukhema wakhwe, vikhagh'urya ieneo ra mantu awe, ²na akhafhia ieneo ra hela nevagh'urya (Mkhema wakwe na akharimanya iriyi), na akharetha ieneo ni risagh'ie na uriikha u migh'uu a athumani.³Khwenso Petro akhahanya, "Anania, ni ntni sethani waijuya nkhoo akho uhanya uregh'egh'e kwa mwahu ni mweru na ufiha ieneo ra mali a mugh'unda? ⁴Nari khirithinagh'urywa, ari thi mugh'unda wakho? Na ni rajogh'urywa, rithinathendekha ru fhang'ia uamuzi wakho? Ari khwiuri ughema ukhani uruyi unkhoo akhoo? Uthinavakhonga antu, ni wa mukhonga Mungu." ⁵Nari vathegh'eya nkhani iyiyi, Anania akhagwaa fhang'i na akhakhuya. Na wova ni ukhuru wikhavaijua vong'e nari vathegh'eya iriyi. ⁶Ahumba vikhaja usonge na umuthendea usandoo, na umuthoa unji na umuzikha.⁷Baada a masaa a thathu vii, mukhema wakhwe akhahefhea unyumba, athamanye ni ntuni isiyi ni athendekha. ⁸Petro wamkhania, "Mbwira, mwese mkhagh'urya mugh'unda kwa gharama isiyi." Akhahanya, "Hono, kwa gharama iyiyo."⁹Khathi Petro akhamukhania, "Khwiuri kwamba mwafhathana kwa ithambi rimwe umusoya Mwah wama Thatha? Rava, migh'uu a avoyo nivamuthuhia mugh'osia wakho ikhinyamwango na vajokhuuja na ukhuthoa unji." ¹⁰Ghafla wahegh'a umigh'uu ama Petro, akhathina nkhoo, na avoyo ahumba vakhaja unyumba vamuhanga na wakhya. Vikhamuucha vamuthoa unji na umuikha fifi na mugh'osia wakhwe. ¹¹Wova ni ukhuru ukhaja unto a ikhanisa rong'e na khnto a vong'e nari thegh'eya nkhani iyii.¹²Ntendo nyingi yoogh'ofya ari yuthendekhoo u songe antu ukhiriya mikhono a athumami. Nari vi ithambi rimwe ukhu ukhumbi wama Sulemani. ¹³Khwenso, khuthii muntu ungija niwihiya nari wina udaho wokhisambiya nayo; hata uyi vikhafewa uhumbuo kunto a antu.¹⁴Khwenso vaamini vingi vakhathendekha vukhiong'eya khuni Thatha, kiasi khikhuru kha agh'osya na akhema, ¹⁵kiasi kho va ucha arue umuthaa na uvarencha khuithanda na umathumbi, khusokho Petro ni ukhukhia, mwimini wakhwe udahe usima khine venso. ¹⁶Hafho khanki, kiasi khikhuru kha antu ni vikhaja ufuma ung'ii nari ifhimiye Yerusalemu, nevuvoretha aruwe na vong'e ne vapagawa na nkhoo ni mbii, na vong'e vakhafhorywa.¹⁷Khwenso kuhani ni mukhuru akhaukha na vong'e nari vi ithambi rimwe nayo lavoyo ne vyu dini amasadukayo); na vakhaijuwa na wiru ¹⁸vakhahumbua mikhono awe uvakhwatha athumami na uvaikha mung'ii a igereza ra ithambi rimwe.¹⁹Na muda wa uthikhu malaika wama Thatha akhamirugh'ua nduri ya igereza na uvathongeya unji na uhanya, ²⁰"Endi, mwendoimikha unyumba na uvathania antu nkhani yong'e ya ufanga uruyi." ²¹Nari vathegh'eya iriyi, vakhahefea unyumba wakati wa diu na usomisya. Khwenso kuhani ni mukhuru akhaja na vong'e neari vinawe na uithana antu vong'e ithambi rimwe na anyampaa vong'e va antu va Israeli, na uvathuma umagereza ili uvaretha athumani.²²Khwenso athumani nari venda vathina vahanga umagereza, vakhasukha na ufunya habari, ²³"Khwahanga igereza riruthie ija ino, na alinzi vaimikhie umduri, khwenso nikhwajo rugh'ua, khuthina ona muntu mung'ii."²⁴Kwenso jemedari wa nyumba na makuhani ni vakhuru nivajothegh'eya nkhani iyii, vakhahefewa na wova ni ukhuu sokho awe vandia ugh'ema rijuthenda uri intu iriyi. ²⁵Khathi umwedu akhaja na uvakhania, "Antu ne mwava ikha khi gereza vaimikhie unyumba na vusomisya antu."²⁶Khwenso mkhuu akhaenda ithambi rimwe na athumami na vakhavyaretha, khwenso vathina thenda mukhindo, khusokho vakhavaogh'ofya antu vajovagh'wa kwa magwe. ²⁷Nari vavaretha, vakhavaikha usonge a akhuu, muthemamini mukhuru akhavawiya ²⁸akhahanya, "Khukhavagh'ania muthasomisie kwa rina iriyi, na khi muijuye Yerusalemu kwa fundisio ranyu, na utamani uretha nsagh'ami a muntu uyuyi unto ithu."²⁹Khwenso Petro na athumami vikhahanya, "Khwenso khumuthumikhie Mungu kuliko muntu. ³⁰Mungu thatha withu akhamufitha Yesu, ne mukhamuuragh'a kwa umuthumbikha unto a muthi. ³¹Mungu akhamwimbia ufuma umukhono wakhwe wokhililo na umuthenda kuwa mkh na mukhomoii, ufunya toba kwa Israeli, na musamaha wa mahutye. ³²Sese kwimashahidi vya nkhani iyii na mwahu ni mweru, kheni Mungu wamufunyie kwa avoyo ne vamuthegh'eye."³³Akhuu va ibaraza nivajothegh'eya iriyi, vakhakhwathwa na nkhoo nimbi vasigh'a uvauragh'a athumami. ³⁴Khwenso pharisayo ne ukhuithanwa Gamalieli, mwalimu wa nkhani nari uheshimiwe na antu vong'e, akhaimikha na uvagh'ania athumami vahowe vathowe unji kwa muda ukhufiyi.³⁵Na akhavakhania, "Agh'osia vya Israeli, thendekhi mwi agh'imiyi ino na iriyo ni musigh'ithe muvathendee antu avayi. ³⁶Khusokho, kharengi niyafwayie, Theuda akhaukha na ukhithenda kuwa muntu ni mkhuu, na kiasi kha antu, vahanga magh'ana ane vakhamusambiya. Akhauragwa, na vong'e neari vamuyanjithe vikhafhagh'atha na uyagh'aa. ³⁷Khwenso muntu uyuyi, Yuda mgalilaya, akhaukha mathikhu ayo oandikwa sensa, akharutha antu vingi unyuma akhwe. Na mwenso akhayagh'aa na vong'e nari vamuthii vakhafhagh'afha.³⁸Fhanio nuvakhania khiheyi na antu avai na muvare khee venso, khusokho, mfango uruyi au mwimo uruyi ni wantu ujujugh'uthwa. ³⁹Khwenso mwese ni a Mungu, muthijudaha uvagh'iya; mujuhanga mudaha hata ukhigh'wa na Mungu." Hivyo vakhayanja nkhani yakhwe.⁴⁰Kisha, vakhavaithana athumami unyumba na uvakhwa na uvakhania vatharigh'ithe kwa rina rama Yesu, na uvarekha vende umantu awe. ⁴¹Vikhahegh'a uronge a mukhuthano vayanjithe khusokho vavarywa kuwa vanoneye ukhasikha na udio yanjwa kwa rina risiyi. ⁴²Kwenso, mwi ithikhu, mung'ii unyumba na ufuma nyumba fhakha unyumba vakhaendelea uvasiya na uvakhania Yesu kuwa ni Musiyi.

Chapter 6

¹Fhanoi umathikhu ayayi, wakati kiasi kha anafunzi nari khukhiongeya, ironga ra Ayahudi wa Kiyunani rikhaandia dhidi a Waebrania, khusokho ajane vawe ari vyuvithwa u mugawo wa mwi thikhu wa maliwa.²Athumami mi ikhumi na vaviri vakhavaithana irundo rong'e ra anafunzi na uhanya, thi khuja song'e uurekha unkhani wa Mungu na uhudumia umeza. ³Sokho, anyandugh'u, muhwanie agh'osia visaba, ufuma umiongoni anyu, antu ni vaja, nivaijue nkhoo na hekima, avoyo ni khudaha uvarekhea huduma iyiyi. ⁴Na sese, khuendelea daima kwa marombi na uhuduma nkhani."⁵Hotuba awe ikhanoneya mukhuthano wong'e. Khwenso, vakhamuhwania Stefano, munti ni wijue imani na Mwahu ni Mweru, na Filio, Prokoro, Nikanori, Timoni, Parmena, na Nikolao, muregh'egh'e ufuma Antiokia. ⁶Aumini vakhavaretha antu avai usonge a athumami nevaromba na khanki vakhavaikwa mikhono awe.⁷Uyi, nkhani ya Mungu ikhaning'ania; na kiasi khowe anafunzi vakhazidi uongezekha khukho u Yerusalemu; na kiasi khikhuru kha makuhani vakhatii imani.⁸Na Stefano, ni wijue neema na nguu, ari ukhuthenda maajabura na ntendo ni nkhuu umiongoni mwa antu. ⁹Khwenso hafho vakhaukha baadhi a antu afuasi vya sinagogi ni nuthanwa sinagogi la Mahuru, na ra Wakirene na la Waeskanderia, na baadhi ufuma Kilikia na Asia. Antu avai ari vukhigh'ania vina Stefano.¹⁰Khwenso, vathinadaha ushindana na hekima a nkhoo nari Stefano ari ukhumithumia undigh'itya. ¹¹Nari vakhavashawishi baadhi a antu kwa siri na uhanya, "Khwathegh'eya Stefano urigh'ithiye nkhani yo khufuru dhidi ama Musa na dhidi ama Mungu."¹²Vakhavasurutisha antu, anyampaa, na aandishi na umwendea Stefano, na umukhwatha, na umuretha usonge a ibaraza. ¹³Vakhavyaretha mashahidi vya uregh'egh'e nevakhahanye muntu uyuyi athurekha uhanya nkhani ni mbii dhidi a ieneo iriyi ni rija na seria. ¹⁴Sokho khwamuthegh'eya ni ukhuhanya kwamba uyuyi thatha wa Nazarethi ujuruanga ieneo iriyi na ibadilisha desturi ni kwaifewie na Musa." ¹⁵Mu muntu nari wi mukhathi a ibaraza akhathoa miho akhwe umurava Stefano, na venso vakhauona usyo wakhwe ari wikhinya wa malaikha.

Chapter 7

¹Kuhani ni mukhuru akhahanya, kwenso nkhani iyiyi ni ya ththi"? ²Stefano akhahanya, "Anyandung'u na mababa vane, ntegh'eyi nene: Mungu wa utukufu akhamufumia baba withu Abrahamu khini ari wiri Mesopotamia, nari khi athinashi Harani,' ³akhamwira,' akhamwira fwaya ung'ii akho na majamaa vakho na wende ungii ni nijukhuragh'ia'.⁴Nari wafwaya u ng'ii a Ukaldayo akhakhikhaa Harani, ufuma hafho, baada ama ihe ukhuya, Mungu wamuretha u ng'ii iyiyi, ni vukhikhaa vanoyi. ⁵Vathinamufa intu lolote khinya ni urithi wakhwe, ari khuthii ieneo hata ro ikha migh'uu. Khwenso Abrahamu akhaahidiwa atha kabla o hanga mwana kuwa ujufewa ng'ii kama milikhi akhwe na ufafo wakhwe.⁶Mungu akharigh'itha nayo vii, ya kwamba ufafo akhwe vajokhighaa ung'ii a ugh'enyi, na kwamba aenyeji vya khukho vajovathenda khinya athumwa vawe na uvathenda ivi kwa muda wa miakha mia nne. ⁷Na Mungu akhahanya, nijuhukumu ng'ii ni ijuvathenda mathekha, na baada a hafho vajofuma na unyabudu u khi eneo iriyi.' ⁸Akhamufa Abrahamu khithabu kha tohara, Abrahamu akhathendekha thatha wama Isaka akhamutahiri ithiku ra nane; Isaka akhathendekha baba wama Yakobo, na Yakobo akhatendekha baba wa ababu vithu ikumina vaviri.⁹Mababu vithu vakhamwonea wiru Yusufu vamurinja u ng'ii a Misri, na Mungu ari wi ithambi rimwe na venso, ¹⁰na akhamuokoa umakhasyikho akhwe, na akhamufa fadhili na hekima usonge ama Farao mfalme wa Misri. Farao akhamuthenda muthawala wa kunto u Misri na kunto a nyumba akhwe ong'e.¹¹Nari khwina njaa nkhuru na makhasikho mingi u ngii a Misri na Kanani, na baba vithu vathinahanga maliwa. ¹²Khwenso Yakobo ne wathegh'eye khwina maliwa u Misri, akhavathuma vababa vithu kwa mara a mwandio. ¹³Mukhathi a muhinjo wa khavii Yusufu akhakhionyesha kwa anyandugh'u vakwe, familia ama Yusufu ikhamanyikha khene Farao.¹⁴Yusufu akhavathuma anyandugh'u vakhwe venda umukhania Yakobo baba wawe aje u Misri, ithambi rimwe na muntu wakhwe, jumla a antu vong'e vi sabini na tano. ¹⁵Hivyo Yakobo akhasima u Misri; kisha akhathenda mwenso ithambi rimwe na baba vithu. ¹⁶Vakhahowa hata Shekemu vakhaikhwa u kaburi nari Abrahamu akharigh'ua kwa ifhande ya hela ufuma khene vana vya Hamori khukho u Shekemu.¹⁷Wakati wa ahadi iyo nari Mungu akhamwahidi Abrahamu ne wahumbia, antu ne vaongezekha khukho u Misri, ¹⁸Wakati usuyu akhaukha mfalme ungija kunto a Misri, Mfalme ni athimanyie kuhusu na Yusufu. ¹⁹Usuyu akhaukha Mfalme ungija akhavakhonga antu vithu na uvathenda mantu ni mavi vababa vithu, na uvajughutha ana vawe ni anyehe ili vathaishi.²⁰Ukhipindi ikhoo Musa akhafafwa; ari muja usonge a Mungu, na akharerwa mieri itatu u nyumba ama baba wakhwe. ²¹Nari wajugh'uthwa, muncha wama Farao akhamuhoa wamuretha kinya mwanakhwe.²²Musa akhafundishwa nkhani yong'e ya khi Misri; ari wina nguu unkhani na untendo. ²³Khwenso baada ogh'eya mikha makhumi ane, ikhamujia u nkhoo akhwe uvasoya anyandugh'u vakhwe ana vama Israeli. ²⁴Nari wamwona Mwisraeli neukhuthendewa ni mavi, Musa akhamutetea na urifiya kisasyi khine uyo ne ukhumwonea khwa umukhwa Mmisiri: ²⁵khgh'ema ni anyandugh'u vakhwe vajomanya sokho Mungu ukhuvakhomoa kwa mukhono wakhwe khwenso vathinamanya.²⁶Ithikhu nirisambiye akhaenda khwa antu akheyi va Israeli nari vikhiremwa; akhasoya uvasyiya; akhahanya, mabwana, Nyenye ni mwianyandugh'u chu mukhihutya nyenye kwa nyenye,? ²⁷Khusokho nari wamuhutya muntu ni wififi nayo akhamusuntiya khurengi, na uhanya, 'Anyu ni wakhuthenda umukhuu na muhukumu withu? ²⁸Veve ukhufyenja umbwagh'a, khinya ne wamu uragh'a Mmisri ighoro?"²⁹Musa akhadua sokho akhathegh'eya isiyi ; akhathendekha mugh'enyi u ng'ii a Midiani, khuni akhathendeikha thatha wa vana vaviri. ³⁰Nari miakha makhumi ane afwaya, malaikha akhakhigh'ea mukhathi a ujangwa ra mulima Sinai, mukhathi a weru wa motho mung'ii a ithunku³¹Neari Musa waona motho, akhaogh'ofya na akhathija risiyi ne wariona, na newasoya urihueya na urirava, ndhigh'itya ama thatha ikhaja niuhanya, ³²'Nene ni Mungu wa mababa wakho, Mungu wa Abrahamu, na wama Isaka, na wama Yakobo'. Musa akhakhakhatha na akharemwa urava.³³Thatha akhamwira yua mathu akho, khieneo khene wiimikhie ni ieneo ni rija. ³⁴Nikhaona khasi ya antu vane ni vyu Misri; Nathegh'eya khuwaa khwawe, na nee nasima ili nijuvakhomoa, fhanoi njuu nijukhuthuma veve Misri.'³⁵Uyuyi Musa nari vamuhitya nari vuhanya, 'anyu ni wakhuthenda uthendekhe umuthawala na munyoamua withu?'_ akhathendekha mwenso nari Mungu wamuthuma athendekhe muthawala na mukhomoi. Mungu akhamuthuma kwa mukhono wa malaikha nari wamufumia Musa ukhihakha. ³⁶Musa akhavathongea ufuma u Misri sokho othenda mantu na nthendo mukhathi a Misri na mukhati a bahari a Shamu, na mukhathi a ukhakhu kwa muda wa miakha makhumi ane. ³⁷Ni Musa uyuyi nari akhavakhania antu va Israeli khwenso, Mungu ujuvahumbiwya nabii ufuma miongoni mwa anyandugh'u vanyu, nabii khiny nene.'³⁸Uyuyi ni muntu nari wimukhathi a mukhuthano ukhijangwa na malaikha nari wighityiye nayo mukhathi a ng'ongo a Sinai. Uyuyi ndio nari muntu ne vina baba withu, uyuyi ni muntu nari akhafhokhea nkhani ni ihai na ufa na sese. ³⁹Uyuyi ni mutnu nari thatha withu akhahitha umuthii. Vakhamusuntiya khurengi, na mukhathi a nkhoo yawe vakhakhikhengeya u Misri. ⁴⁰Mukhathi a muda usuyu vakhamwira Haruni.' Khuthendeye miungu ni ijukhuthongea. Usuyu Musa, nari ukhuthongee ufuma mukhathi a ng'ii a Misri, khuthimanyie ni rikhamuhanga.'⁴¹Khwenso vakhathenda ndama kwa mathikhu ayo na vakhafunya sadaka kwa isiyi sanamu na vakhayanja khusokho a mwimo wa mikhono awe. ⁴²Khwenso Mungu akhavafhenengua na uvafya vaabudu kha manabii, 'Je mwampunyiya nene sadaka a marimwana nimwavakhikhitha khu ukhakhu kwa muda wa miakha makhumi ane, u nyumba a Israeli?⁴³Mwayanja nyumba o thania a Moleki na njotha ya mungu refani, na nkhengea ni mwamithenda na uvaabudu venso: na nijuvathoa khwengi ino a Babeli.'⁴⁴Thatha vithu ari vina nyumba othania a ushuhuda khuni khukhakhu, khinya Mungu newahunyiye akhari gh'itya na Musa, khusokho akhathenda kwa mufano uro nari wawona. ⁴⁵Iyiyi ni nyumba nari thatha withu, kwa mathikhu awe, vakharetwa mukhathi a ng'ii na Joshua. Iyiyi ikhakhigh'ea nari vahefhea urikhwathu itaifa risiyi nari Mungu akhavajucha kabla okhigh'ea vathatha vithu. Iyiyi ari ivii fhakha mathikhu ama Daudi, ⁴⁶khuni akhahanga ruhusa u miho ama Mungu,' na akharomba ufhenja mkhao khene Mungu wa Yakobo.⁴⁷Khwenso Selemani akhamujengea nyumba a Mungu. ⁴⁸Khwenso usuyu ni wikhunto athukhikhaa unyumba ni ijengiwe khwa mikhono, iyiyi ni khinya nabii niuhanyiye, ⁴⁹irunde ni ithumbi rane ra khare, na khuurimi ni ieneo ro ikhia migh'uu ane. Nyumba khi ni munjengea?, ukhuhanya Thatha: au ni khufhe ieneo rane khini nijuthuya? ⁵⁰Nti mukhono wane niwathendie mantu ong'e ayayi?'⁵¹Nyenye antu ni mwina nkingo nkhakhu nimuthukhuriwa nkhoo na mathwi, kila muda ni mumuhitya mwahu ni mweru, muthenda khinya vathatha vanyu ni vyuthenda. ⁵²Ni muthumwa khi kwa athumwa avoyo nari thatha withu athina vyakhasia?. Vikhavauragh'a athumwa vong'e nari vakhigh'ea kabla a uja umwedu munya Haki,' na fhanoi mwathendekha wanjugh'utha na anyo uragh'a vyakhwe, ⁵³nyenye antu ni mwayanjie ukhaniwa iriyo ne raragh'iywe na malaika khwenso muthinakhwathia."⁵⁴Khwenso akhuu va ibaraza ne vathegh'eya nkhani iyiyi, vakhahomwa nkhoo yawe, vamuthindi ya mino Stefano. ⁵⁵Khusokho mwenso, akhakhijua mwahu ni mweru, akharava khirunde mpampoa na akhawona udaho wa Mungu,' na umwona Yesu wimikhie u mukhono wa khililo wa Mungu. ⁵⁶Stefano akhahanya, "Rava naona irunde rarugh'ukha, na mwana wama Adamu wimikhie umukhono wa khililo wa Mungu."⁵⁷Khwenso akhuru va khibaraza vakhakhurya mukhindo kwa nduri ya khunto, vakhakhunikhia mathwi awe vakhamuduria kwa ithambi rimwe, ⁵⁸vikhamujugh'utya unji a ng'ii, na vamukhwa na magwe na antu ni vaona vakhayua masara awe onji na uyaikha fhang'i fyifyi na migh'uu amuhumba ni ukhuithanwa Sauli.⁵⁹Nari yumukhwa magwe Stefano, akhaendelea umwithana thatha na uhanya, "Bwana Yesu, fhokhea nkhoo ane,". ⁶⁰Akhathugama na uithana kwa ruri ni ukhuru, "Thatha uthavavariye mahutye ayayi. "Nari wahanya ayayi wathina nkhoo.

Chapter 8

¹Sauli ari ukhumakubaliano a ikhuya rakhwe ithikhu isiyi nari akhaandia usyakhasia khinyume na ikhanisa nari ru Yerusalemu; na avoyo mvaamini vong'e vakhathawanyikha nukhathi a majimbo ama Yudea na Samaria, vakhasagh'a athumami. ²Antu nivumuthumikhiu Mungu vakhamuikha Stefano na uthenda maombolezo ni makhuu khunto akhwe. ³Khwenso Sauli akharifyira ino ikhanisa. Akhaenda nyumba fhakha nyumba na uvafunya unji akhema na agh'osya, na uvajugh'ufya umagereza.⁴Avoyo nari vaamini ne vafagh'atha ari khi vyuhubiri nkhani. ⁵Filipo akhasima mkhathi a ng'ii a Samaria na akhamuhanya Kristo khukho.⁶Baada a venso uthegh'eya na uona ishara ne waithenda Filipo; vakhaikha umakini khunto a iriyo nari rahanywa. ⁷Ufuma hafho antu khuni vuria kwa nduri ni nkhuu, na vingi nari vapoozie na ilema vakhaphorywa. ⁸Na ari khwina uyanjo ni ukhuru mukhothi a ng'ii.⁹Khwenso ari khwina muntu umwedu mukhathi a ng'ii rina rakhwe Simon, mwenso ari ukkhuthenda urogh'i; nari ukhu uthumia uva ogh'ofya antu vo ng'ii a Samaria, wakati ukhuhanya mwenso ni muntu wa muhimu. ¹⁰Wasamaria vong'e khuandia ni munyui hatha ni mukhuru, vakhamuthegh'eya, vakhahanya; "Muntu uyuyi ni nguu a Mungu nari nkhuu." ¹¹Vakhamuthegh'eya, khusokho akhavaogh'ofya muda urifu kwa urogh'i wakhwe.¹²Khwenso nari vaamini ni Filipo ukhuhubiri khunto a ufalme wa Mungu na khunto a rina rama Yesu Kristo, vakhafhumpwa, agh'osia na akhema. ¹³Na Simoni na mwenso akhaamini: sokho ofhumpwa, akhaendelea uthendekha vina Filipo; nari waona ntendo na miujiza nari ithendekha, akhaogh'ofya.¹⁴Nari athumami o Yerusalemu vathegh'eya ni Samaria afhokhea nkhani ya Mungu, vakhavathuma Petro a vina Yohana. ¹⁵Nari vathendekha vosima vakhavarombea ili vamufhokhee mwahu ni mweru. ¹⁶Fhakha muda usuyu, mwahu ni mweru ari khi athinavasimia hatha umwedu wawei; ari vafhumpiywe kwa rina rama Bwana Yesu. ¹⁷Khwenso Petro vina Yohana vakhavaikhiya mikhono, na venso vamufhokhea mwahu ni mweru.¹⁸Nari Simoni waona kwamba Mwahu ni Mweru wafunywa ukhiriya mikhono na athumami, akhasigh'a uvafa hela, ¹⁹Wahanya, "Mpii nguu iyiyi, ili mu muntu nina muikhiya mikhono afhokhee mwahu ni Mwesu."²⁰Khwenso Petro akhamwira; hela akho ithambi rimwe na veve ni iyagh'ae khwengi, kusokho ukhugh'ema karama a Mungu iuhangikha kwa hela. ²¹Uthina ieneo mukhati a ihanyo iriyi, khusokho nkhoo akho nti nyoofu usonge a Mungu. ²²Khwenso thungama maovu akho na umuromba Mungu fhanki ukhufuthiywa fikra ya nkhoo akho. ²³Khusokho mkhenge uku mukhathi a ululu na khithu ngo kha.''²⁴Simoni akhasucha na uhanya, "Murombi Mungu kwa ajili ane, khusokho nkhani yong'e nimuihanya yudaha umpumia.²⁵Nari Petro na Yohana vathendekha vashuhudia na uhanya nkhani yama Thatha, vakhasukya u Yerusalemu kwa njia iyiyo, vakhahubiri nkhani mukhathi a ijiji nyingi ya Wasamaria.²⁶Na malaika wa Bwana akanena na FIlipo na uhanya, "Mwikha na wende uthagh'ama mukhathi a njia ni inji ung'ii a Yerusalemu na uelekea Gaza." (Njia iyiyi i mukhathi a ukhakhu). ²⁷Wamwikha na uenda. Rava, ari khwina muntu wa Ethiopia, towashi munya mamlaka ni nkuu fhang'i a kandase; malkia wa Ethiopia, Ne akhaikhwa khunto a hazina akhwe ong'e; na mwenso ari wenda u Yerusalemu uabudu. ²⁸Nari usukhie wikhee ugarini akhwe nukhusoma chuo kha nabii Isaya.²⁹Nkhoo ahanya ina Filipo, "Huwera fhifhi na igari iriyi wendokhikhamathia nayo. ³⁰''Khwenso Filipo, akhaenda rui, akhamuthegh'eya ni ukhusoma mukhathi a chuo kha nabii Isaya; akhahanya, Je umanyie intu ni ukhurisoma?" ³¹Muethiopia akhahanya, "Nkhudaho uri muntu ni wadiauntongea?" Wamusihi Filipo anantie ugarini na ukhikhaa ithambi rimwe nayo.³²Sasa ifungu ra maandikho neari ukhurisoma Muethiopia ni iriyi; Akhathongeywa khinya nkhoo uenda umakhikhithio ukhikhitwa, ni mbese nkhono ikhakhia thwi, ithinarugh'ua momo waya: ³³Kwa uhuzunikha kwakhwe hukumu akhwe ikhaheywa: Anyu ni ukhueleza ufhafho wakhwe? Maisha akhwe aheywa mukhathi a ng'ii."³⁴Khwenso towashi akhamuwiya Filipo, na uhanya, "Nukhuromba, ni nabii ikhi ni ukhurigh'ithiwa habari yakhwe, ni uhusu mwenso au muntu ungi"? ³⁵Filipo akhaandia urigh'itya, akhaandia kwa iandikho iriyi rama Isaya umuhubiria nkhani yama Yesu.³⁶Ni vi munjia, vakhagh'ea umaji,' towashi wahanya, "khengea khwina maji hafai ntuni ni uzuia nithaphumpwe?, ³⁷nkhani iyiyi, "Khenso Muethiopia akhasuja "Nuamini kwamba Thatha Kristo ni mwana wa Mungu," athifho umaandikho akhengi). Ndipo Muethiopia akhaamurisha igari riimikhe. ³⁸Vakhaenda mung'ii a maji, ithambi rimwe Filipo vina towashi, Filipo wamufhumpya.³⁹Nari vafuma umaji, Nkhoo ama Thatha ikhamuthoa Filipo khurengi, towashi athinamwona, akhaenda njia akhwe akhakhiririsya. ⁴⁰Khwenso Philipo akhadwiya Azoto. Akhakhia mukhatha mkoa uroyo na uhubiri nkhani fhifhi na ng'ii yong'e fhakha ni wajogh'ea Kaisaria.

Chapter 9

¹Khwenso Sauli, akhaendelea uhanya mantu oogh'ofha na ankuya kwa adhimi vama Thatha, akhaenda khene kuhani ni mukhuru ²na umuromba barua kwa ajili ama Sinagogi khukho Dameski, ili mbese ni wamuhanga muntu uyo mukhathi a njia iyo, athendekhe mugh'osia au mukhema, athungwe na uvaretha Yerusalemu.³Sokho nari ukhuhegh'a, ikhathendekha neari wahumbia Dameski, ghafla ikhamumwikhia khwong'ekhwong'e khimwiu ufhuma kirunde.' ⁴mwenso akhagwa fhang'i na akhathegh'eya ruri ni ukhuhanya, "Sauli, Sauli, chu ukhunkhasya nene?"⁵Sauli akhahanya, Wi anyu veve Thatha? Thatha akhahanya, "Nene ni Yesu niukhunsimbia; ⁶khwenso ukha, hefhea ung'ii, nave ujukhaniwa ni akhugh'okhee uthenda. ⁷Avoyo antu narivathunguyie ithambi rimwe vina Sauli vakhakhia thwii, nivagh'imbiye ruri, vathaone muntu.⁸Sauli akhaukha mukhathi a ng'ii na newakhunukhua miho akhwe, athinadaha uona ringi, vakhamukhwaha mukhono vamuretha fhakha Dameski. ⁹Khwa mathikhu athathu athikhengee, athulya, khunu athunywa.¹⁰Khwenso ari wifho mung'iya asule Dameski rina rakwe Anania, Thatha akharigh'itya nayo u ndothi, "Anania." Na akhahanya, "Rava nihafhai, Thatha. ¹¹"Thatha akhamukhania, "Ukha wende mukhathi a muthaa ni ukhuithanwa nyofu, na mukhathi a khaya ama Yuda na endo wiya muntu ufhuma u Tarso niukhuithanwa Sauli; khwenso mbese ukhuromba; ¹²na akhamwona mukhathi a ndothi muntu rina rakhwe Anania akhahefhea na umwikhiya mikhono khunto akhwe ili khusokho adahe uona.¹³Khwenso Anania akhasiicha, "Thatha, nathegh'eya sayua muntu uyuo khwa antu ni vingi, khwa kiasi ikhi nari akhavathendea ni mavyi untu ni afhoo khukho u Yerusalemu; ¹⁴Hafhai wina amuri ufhume khuni muthemi ni mkhuu umukhatha mu muntu ni ukhunithana rina rakhwe. ¹⁵Khwenso Thatha akhamukhania, "Enda, khusokho mwenso ni ibele ni rija khuni nene, arihoe rina rane usonge a urimi na athemi na vana va Israeli. ¹⁶Khusokho nijuvaragh'aa nino mingi ni ajomuthenda akhaswe kwa khusokho a rina rane."¹⁷Anania akhathunguya, akhahefhea khukhoo u nyumba; akhamwikhia mikhono akhahanya, Munyandugh'u Sauli, Thatha Yesu, nari wakhudwiya ufhuma unjia nari ujie, wantuma udahe uona khanki na uijuywe mwahu ni mweru. ¹⁸Ghafla akhagwa u miho akhwe mantu, khinya mabada, akhahanga uona, akhimikha, akhafhumpwa akhalia malilwa na uhanga nguu. ¹⁹Wakhikhaa ithambi rimwe na ang'iya va sule khukho Dameski kwa mathikhu mingi.²⁰U muda ururo akhamuhanya Yesu mukhathi a masinagogi, akhahanya mbense mwenso ni mwana wa Mungu. ²¹Na vong'e ne vikhathegh'eya vikhaogh'ofha urigh'itya, "Nti muntu uyuyi ne akhavafhiranga nyong'e nari mwaithana rina iriyi khukho Yerusalemu? Na hafhai akhaja kwa ifhenji ro varuthia na uvothoa khuni makuhani." ²²Khusokho Sauli akhaariywa uhubiri na uvathenda a Yahudi nari vakhikhee Dameski vakharuangwa na umanyikha kuwa uyuyi ni mwenso Kristo.²³Baada a mathikhu ni mingi, Wayahudi vakhathenda ndighitya ithambi rimwe ili vamuuragh'e. ²⁴Khwenso mufango wawe ukhamanyikha na Sauli, vakhamurindia umulango mumwi na uthikhu vahange umuuragh'a. ²⁵Khwenso anafunzi vakhwe vakhamuhora ufhikhu vamusimya ukhiriya ukhuukutha, vakhamusimia fhang'i u nkapho.²⁶Na Sauli wafhukha u Yerusalemu, akhasoya ukhiunga na anafunzi khwenso ari venso vyumuthija, vathamanye mbese mwenso ni mwanafunzi. ²⁷Khwenso Barnaba akhamuhoa na umuthoa khwa athumami, na akhavakhania mwino Sauli nariwamwona Thatha unjua na mwino Thatha nari ukhuhanya nayo, na mwino Sauli akharihanya kwa nguu rina rama Yesu khukho Dameski.²⁸Akhathana nayo nari vahefhea ufhuma u Yerusalemu. Akharigh'itya kwa nguu kwa rina rama Thatha Yesu, ²⁹nivyukhikhania na Wayahudi vo Kiyunani sokho vyusoya thikhi thikhi umu uragh'a. ³⁰Khwenso anyandugh'u nivajomanya ukhani uruyi, vakhamuhoa fhakha Kaisaria, na vamuthoe ende Tarso.³¹Basi ikhanisa rong'e khu Uyahudi, Galilaya na Smaria, rikhathendekha rina amani na rikhajengwa na uenenda na wova wama Thatha na uyanjo wa Mwahu ni mweru. Ikhanisa rikhakhua kwa ukhiongeya ni vingi. ³²Khwenso ikhathendekha Petro nari ukhufhimanga fhimanga mpande yong'e ya mikoa, akhavasimio akhisyu ni vukhikhaa ung'ii a Lida.³³Akhamwona khukho muntu umwedu rina rakhwe Ainea, muntu uyuyi ari akhu ndii miakha inane khwenso ari athuukhaa. ³⁴Petro akhamugh'ania, "Ainea, Yesu Kristo akhufhorye ukha na ukhithandikhuje ndii akho, khwenso waukha. ³⁵Na antu vong'e nevikhee u Lida na Sharoni ne vamwona muntu uyo, vikhamurava Thatha.³⁶Ari khwina mwanafunzi u Yafa ne ukhuithanwa Tabitha, nari rikhatafisiriwa khinya "Dorcas" Uyuyi mukhema akhaijua mwimo ni uja na ntendo ya uyanjo nari wa ithenda khini muntu ni athikhwethe. ³⁷Ikhathendekha umathikhu asaya akhawaa na akhakhuya, nari vyumuthoa vakhamunantiya uchumba kha unto na umurencha.³⁸Khusokho Lida ari ifhifhi na Yafa, na anafunzi vakhathegh'eya niari Petro no wi khukho, vakhavathuma antu vaviri khuni mwenso, ni vyumukhania, "Njuu ukhithu bila uthinya". ³⁹Petro akhaukha na uthungu ya ithambi rimwe nayo. Nari wagh'ea, vakhamuretha u chumba kha khunto na ajane vong'e vakhaimikha fhifhii na mwenso ni vyuria, nivumuragh'ia ikhothi na masaa nari Dorcas uvathumiye kipindi nari vi ithambi rimwe nayo.⁴⁰Petro akhavafunya vong'e unjii a chumba, akhathungama akharomba, na akhaurava mwiri, wahanya, "Tabitha, ukha". Akhakhunukhwa miho akhwe na newamwona Petro akhakhikhaa fhang'i. ⁴¹Khwensa Petro akhamufha mkhono wakhwe akhamu ucha na uvaithana akhisyu na ajane, na uvafha venso ni mufanga. ⁴²Nkhani iyiyi ikhamanyikha Yafa ong'e, na antu vingi vikhamwamwini Thatha. ⁴³Ikhathendekha Petro wakhikhaa mathikhu mingi u Yafa ithambi rimwe na muntu ni ukhuithanwa Simoni, mnyothenda ndii.

Chapter 10

¹Ari khwina muntu urifho ung'i a kaisaria, rina rakwe uthuithanwa Kornelio, ari mukhuu wa khikundi kha Kiitalia. ²Ari umuyanjithe Mungu na nyumba akhwe ong'e, akhafhunya hela nyingi khwa wayahudi na akharomba khuni Mungu mathikhu ong'e.³Muda wa saa tisa a mumwi akhaona ndothi Malaikha wa Mungu ujie khene mwenso. Malaikha akhamukhania "Kornelio! ⁴Kornelio akhamurava malaika na ari wina wova ukhuru ino akhahanya "Iyiyi ni ntuni mukhuu?" Malaikha akhamukhania "Marombi akho na dahwa yakho khuni athukhi inantie unto khinya ukhumbukhwa khene uwepo wa Mungu". ⁵Fhanoi thuma antu vende ung'ii a Yafa umuretha muntu umwedu ni ukhuithanwa Simoni na ni ukhuithanwa Petro. ⁶Ukhukhikhwa na munyothenda ndii ni ukhuithanwa Simoni na nyumba akhwe iumpeo a bahari.''⁷Sokho malaikha nari akhahanya nayo akhahegh'a, Kornelio akhkavaithana athumami vo nyumba akhwe vaviri, na muthemi nari ukhumuromba Mungu mukhathi a athemi nari vyumuthumikhia. ⁸Kornelio akhavakhania ong'e nari athendekha na akhavathuma u Yafa.⁹Ithikhu nirisambiye u muda wa saa sita neari vimunjia na vahuwera ung'ii, Petro akhanantio khunto a ithembe uromba. ¹⁰Na akhathendekha wina njaa na wasigh'ya intu ro lilya, khwenso nari antu vyurugh'a maliwa, ¹¹akharagh'iwa ndothii, akhaona irunde ra rugh'ukha na ibele rusima na intu fulani khinya masaa makhuu niusima fhang'ii khuni fhang'ii a kona yakhwe yong'e ni ine. ¹²Umbee akhwe ari khwina aina yong'e ya mari mwana ni vina migh'uu ine na nivuarua unto a fhang'ii, na nyonyi ya khunto.¹³Khanki ruri ukhahanya khene mwenso "Ukha, Petro khikhitha na ulye." ¹⁴Khwenso Petro akhahanya "Nti uyi, Thatha khusokho ntinawahi ulya intu lolothe ni rivi na ni riikhwe. ¹⁵Khwenso ruri ukhaja khene mwenso khankhi khwo muhinjo wa khavyii "Ne akhakhioya Mungu uthakhi ithane khivyi wala ni khiikhwe." ¹⁶Iyiyi ikhathendekha muhinjo wa khathathu, na iriyo ibele khwenso rikhahowa rikhahowa khankhi khunto.¹⁷Neari Petro wina hali ochanganyikhiwa khunto a iyoo ndothi yumuragh'ia ntuni, rava, antu neari vathumwa na Kornelio vakhaimikha usonge a ruri, vyuwiya njia o enda u nyumba. ¹⁸Na vakhaithana na uwiya khinya Simoni nari athaithanwa Petro khinya nari ukhukhikhaa hafho.¹⁹Muda usuyu Petro neari ukhugh'ema uhusu na isiyi ndothi, Mwahu akhahanya na mwenso, "Rava antu vathathu vyukhufhenja. ²⁰Ukha na usime fhang'ii na uthunguye nayo, uthaongh'ofye uthunguya nayo khusokho navathuma." ²¹Petro akhasima fhang'ii khene venso pia uhanya "Nene ni uyoo ni mumufenja. Ni ntuni mwaja?"²²Vakhahanya, "Akida umwedu rina rakhwe Kornelio, muntu wa haki na uyanjitye umuromba Mungu, na antu vyumuhanya ija mukhati a ng'ii ong'e a Kiyahudi, wakhaniwa na malaikha wa Mungu ukhuthuma ili wende khuni nyumba akhwe ili athegh'eye ukhani ufuma khene mwenso." ²³Petro akhavakaribisha uhefhea u mung'ii na ukhikhaa ithambi rimwe na mwenso. Diu niisambiye akhaukha akhaenda ithambi rimwe nayo, na anyandugh' vakheyi ufhuma u Yafa vakhakhisambiya nayo.²⁴Ithikhu niriambiye vakhaja Kaisaria. Na Kornelio ari uvarindie, na ari wavaithana ithambi rimwe anyandugh'u vakhwe na marafikhi vakhwe va fhifhi.²⁵Neari Petro ukhuhefhea mung'ii, Kornelio akhamusingiya na uhunama hadi fhang'ii u migh'uu akhwe na muyanja. ²⁶Khwenso Petro akhamuhumbua na uhanya "Imikha; nene mwenso pia ni muntu."²⁷Sokho Petro nari wigh'ithiye nayo, akhaenda mung'ii akhahanga antu vakhihangwiye ithambi rimwe. ²⁸Akhavakhania, ''Nyenye vayo mukhengee kuwa nti sheria a khiyahudi ukhiariya na ukhienendea na antu avoyo ni thi va ng'ii isiyi. Khwenso Mungu akhandagh'ia nene kuwa ntisigh'itwe uithana muntu na ni umwe ni muvi na niwi ikhwe. ²⁹Na hono naja bila ukhikhnguma, nenathumwa khusokho a risii. Khwenso nivawiye ni ntuni mukhathumwa khusokho ane."³⁰Kornelio akhahanya, "Mathikhu ane nari afhwaya, wakati khinya unyi ari numarombi muda wa saa tisa mumui umbee a nyumba ane; nikhaona unsonge ane muntu wimikhie ni wina masaa maeru, ³¹Akhankhania "Kornelio marombi akho athegh'eywa na Mungu, na dahwa yakho kwa athukhi yathendekha ukhumbukhiyo wasonge a Mungu. ³²Khwenso thuma muntu u Yafa na endomwithana muntu umwedu ni ukhuithanwa Simoni aje khene vee nari pia ukhuithanwa Petro. Nari ukhikhaa khene munyothenda ndii umwendu ukhuthanwa Simoni ni nyumba akhwe iumpeo a bahari. ³³Khwekheyai: mstari huu, "Na ni ujie ujuhanya na nyee," Uthipho khune maandikho a khare.³⁴Khwenso Petro akharugh'ua momo wakhwe na uhanya, "Thuthi, nayanjaa kuwa Mungu athudaha uthendekha wina upendeleo. ³⁵Badala akhwe, mu ng'ii muntu yoyote ni ukhumuromba na uthenda ntendo ni njija ukhuyanjwa na mwenso.³⁶Umanyie ukhoni nari akhaufunya khene antu va Israeli, neari ukhuhanya nkhani ni njija ya uyanjo ukhira khene Yesu Kristo sokho ni Thatha wa vong'e- ³⁷nyenye vayo mumanyie intu ni rikhathendekha, neari rikhafhumia Yudea ong'e na rikha andiya u Galilaya, baada a ubatizo nari Yohana akhahanya. ³⁸Intu neari rimuhusu Yesu Kristo jinsi Mungu ne akhamwira makhutha kwa Mwahu ni mweru na kwa nguu. Akhaenda uthenda ni maja na ufhorya vong'e nari vyukhasywa na ibilisi khusokho Mungu ari wi ithambi rimwe nayo.³⁹Sese ni khwima shahidi a mantu ong'e nari wayathenda khuni ng'ii a Uyahudi na Yerusalemu- uyuyi ni Yesu nivamuuragh'ie na umuthumbikha umusalaba. ⁴⁰Uyuyi muntu Mungu akhamufua ithikhu ra kha thathu na umufha umanyikha, ⁴¹thi kwa antu vong'e, khwenso kwa mashahidi nari vahwanywa kabla na Mungu. - sese agh'onjo, ni khwalya nayo na unywa nayo baada afhufhukha ufuma kwa akhuyi.⁴²Wakhuragh'iya khuhanye khwa antu na ushuhudia kuwa uyuyi ndio mwenso Mungu akhamuhwania kuwa muramui wa avoyo ni afhanga na avo nivakhure. ⁴³Khuni mwenso manabii vong'e vahanye, kh'usokho mu muntu ni uamini katika mwenso ujufhokhea msamaha wa mahutye ukhiriya rina rakwe."⁴⁴Nari Petro wendelee uhanya ayayi, Mwahu ni Mweru akhavaijuya vong'e neari vathegh'eye nkharii yakhwe. ⁴⁵Antu avoyo nivahusikhie na ikhundi ra aamini ni vakhuriywe- avoyo vong'e ne vja vina Petro- vikhaogh'ofywa khusokho a karama a Mwahu ni Mweru neahunuwa pia kwa wamataifa.⁴⁶Khusokho nari vathegh'eya avai wamataifa vyurigh'itya kwa ndigh'itya ingija na umuromba Mungu Petro akhasujha, ⁴⁷"Khwina muntu yoyote ni ukhudaha ugh'iya maji ili antu vathabatizwe, Antu avai vamufhokhea Mwahu ni Mweru khinya sese?" ⁴⁸Ndipo akhavakhania vabatizwe kwa rina rama Yesu Kristo. Baadaye vakhamuromba akhikhae nayo kwa mathikhu kadhaa.

Chapter 11

¹Athumami na anyandugh'u avoyo nari vikhukho u Yudea vakhathegh'eya ni wamataifa vapokhea nkhani ya Mungu. ²Petro newaja khukho Yerusalemu, irio ikhundi ra antu ni vakhuriywe vakhaandia umufhira, vyuhanya, ³"Wakhikhamathia na antu ni vathikhuriywe na ulya nayo!"⁴Khwenso Petro akhaandia ueleza itukio kwa kina; akhahanya, ⁵"Neari numarombi u ng'ii a Yafa, na nkhaona ndothia ibele nirusima fhang'i khinya isaraa ni rikhuu niusima ufhuma kirunde mukhathi a mpande yakhwe yong'e mwino ine. Khikhasima khuni nene. ⁶Nikhakhi ihenga na ugh'ema khunto akhwe. Nikhaona marimwana ni ina migh'uu ine ni iukhikhaa mukhathea ng'ii, na marimwana a khihakha na marimwana ni uarua na nyonyi ya khunto.⁷Khwenso nikhathegh'eya ruri ni ukhuhanya na nene, "Ukha, Petro, khikhitha naj ulye!" ⁸Nikhahanya, "nti uyi, Thatha, umomo wane khuthina wahi uhefhea intu lolote ni nti rija au ni riikhwe." ⁹Khwenso ruri ukhahanya khankhi ufhuma kirunde, iro ni Mungu warihanyie kuva ni rija, uthakhuthane najisi, ¹⁰Iyiyi akhathendekha mara tatu na mu intu rikhahowa khirunde khankhi.¹¹Rava, muda uruyi antu vathathu ari vaimikhie unsonge anyumba nari khwiri, vathumwa ufhuma kaisaria uja khene nene. ¹²Mwahu akhambwira enda nayo, na ntakhiremwe nayo. Avayi agh'osya sita vakhaenda ithambi rimwe na nene na khukhaenda u nyumba a muntu umwedu. ¹³Akhakhwira nari wamwona malaika wiimikhie umbee a nyumba akhwe ukhuhanya, "Ntuma u Yafa nendomuretha Simoni nari rina rakhwe ruya ni Petro. ¹⁴Ujuhanya ukhani khene venso mukhathi a usuu ujuokoka veve na nyumba akho ong'e."¹⁵Nenandia urigh'tya nayo, Mwahu ni mweru akhaja khunto awe khinya nari akhaja khene sese mwandio. ¹⁶Nakhumbukhwa nkhani yama Thatha, ne ukhuhanya, "Yohana akhabatiza kwa maji, khwenso mujubatizwa kwa Mwahu ni mweru."¹⁷Pia mwense Mungu ufhunyie dahwa khinya nari akhakhufha sese nekhwaamini kheru Thatha Yesu Kristo, nene ni anyu, kwamba nidahe umuhithi ya Mungu? ¹⁸Narivathegh'eya nkhani iyii, vathinasucha, bali vakhamuimbia Mungu na uhanya, "Mungu wafhunya toba kwa ajili a mataifa pia"¹⁹Basi aamini nari makhasikho aandiya u nkuya ama Stephano vakhafhagh'atha ufuma Yerusalemu- waamini avai vakhaenda khure, hadi fhaka Foinike, Kipro na Antiokia. Vakhavaghania ukhani ni uhusu Yesu imwene khwa Wayahudi na nti kwa ungija awaye yote. ²⁰Khwenso baadhi awe ni antu ufhuma u Kipro na Krene, vakhaja Antiokia na uhanya na Wayunani na umuhubiri Thatha Yesu. ²¹Na mukhono wama Thatha ari wi ithambi rimwe nayo, na antu vingi vakhaamini na ukhikhengeya khene Thatha.²²Sayu yawe ikhafhikha umathwi a khanisa ra Yerusalemu: na vakhamuthuma Barnaba ende fhakha Antiokia. ²³Nari waja na uona karama a Mungu akhayanja, na akhavathia moyo vong'e usagh'a na Thatha unkhoo yawe. ²⁴Khusokho ari muntu muja na wijuywe na mwahu ni Mweru na imani a antu vingi vakha khiongeya khene Thatha.²⁵Khwenso Barnaba akhaenda Tarso umwona Sauli. ²⁶Nari wamuhanga, akhamuretha Antiokia. Ikhathendekha kwa mwakha uthere vakhakhihangwiya ithambi rimwe na ikhanisa na uvafundisha antu vingi. Na anafunzi vakhaithanwa Wakristo kwa ithambi ra mwandio khukho Antiokia.²⁷Na umathikhu ayayi manabii vakhasima ufhuma Yerusalemu fhakha Antiokia. ²⁸Umwedu wawe ni Agabo ndio rina rakhwe, akhaimikha akiashiriwa na nkhoo ni njaa nkhuru ijufhuma khu ulimwengu wong'e. Iyiyi ikhathendekha umathikhu a Klaudio.²⁹Khwenso anafunzi, mu umwedu nari wafhanikhiwa, vakhaamwa uthoa musaada kwa anyandugh'u nari vyu khuu Uyahudi. ³⁰Vakhathenda vii; vakhathuma hela kwa mukhono wama Barnaba na Sauli.

Chapter 12

¹Wakati uroyo mfalme Herode akhahumbua mukhono wakhwe u baadhi a antu nivafhumie u mukhusanyikho sokho uvakhasya. ²Akhamuuragh'a Yakobo munyandugh'u wama Yohana kwa ifhanga.³Niwajoona kuwa ivanoneye Wayahudi, akhamukhwatha na Petro khanki. Iyiyi ari kipindi kha mikate ni ithisasiywe. ⁴Nari wamukhatha wamuikha khigereza na akhaikha mafungu ane ama askari ili vamulinde, ari usigh'ithe umuthoa kwa antu baada a Pasaka.⁵Petro akhaikhwa umagereza, khwenso marombi akhathendwa ino na mahangwiyo kwa ajili akhwe khine Mungu. ⁶Ithikhu kabla ama Herode athinaenda umufhunya, uthikhu usuyu Petro nari uree mukhathi ama askari vaviri, nari uthungiwe na minyoo iviri na adimi unsonge a ruri nari vyuridima igereza.⁷Rava, malaika vama Thatha rui vamuduriya na weru wamwikha umbee. Akhamukhwa Petro uvaru na umufhitya akhahanya, "Ukha rui." na minyoo nari uthungiwe ikharugh'ukha ufhuma u mikhono akhwe. ⁸Malaika akhamwira, "Yaa masaa akho na uyae mathuakho." Petro akhathenda uyi. Malaika akhamwira, "Yaa isaa rakho na unsambiye."⁹Khwenso Petro akhamusambiya malaika na akhafhuma unji. Athinaamini intu ni rathendwa na malaika mwense ni ra thuthi. Arikhinya ni ukhengee ndothi. ¹⁰Khwenso nari vakhia ilindo ra mwando nara khavii, vakhagh'ea u mulango wa ichuma na uhefhea uenda ung'ii, rikharugh'ukha renso khusokho awe . Vakhafhuma unji vakhasima u muthaa, ni malaika akhamurekha.¹¹Petro nariwakhiona, akhahanya, "Fhanoi nayanja ni Thatha akhamuthuma Malaika wakhwe ajompunya u mikhono ama Herode, na umagh'emo antu vong'e va Uyahudi." ¹²Khwenso ne wamanya ayayi, akhaja u nyumba ama Mariamu nyinya wama Yohana mwenso ni Marko; Akhisyu vingi vakhakhihangwiya nivyuromba.¹³Akhakhwahodi u ukhinyamwango kha kizuizi muthumami umwedu muncha ukhuthanwa Roda akhaja urugh'ua. ¹⁴Nari wamanya ni ruri wama Petro, kwa uyanjo akhare mwa urugh'ua ruri; badala akhwe akhadua mung'ii ambee na uvakhania ni Petro wiimikhie unsonge a ruri. ¹⁵Khwenso, Vakhahanya khene mwenso, "Veve ni umufhuthu" khwenso akhahanya ni thuthi ni mwenso. Vakhahanya, "Usuyu ni malaika wakwe."¹⁶Khwenso Petro akhaendelea ukhikhunguma na nari va rugh'ua ruri, vakhamwona na vikhaogh'ofya ino. Petro akhavakhiya kwa mukhono khiri khiri na akhavira mwino Thatha akhamufhunya ufhuma Umagereza. Akhahanya, ¹⁷"Vakhanie iyii nkhani Yakobo na anyandugh'u vakhwe." Mwenso akhahegh'a wenda ukhieneo ringija.¹⁸Neari mumwi, khukhathendekha khwina nsimbe nkhuru mukhathi a askari, uhusiana na irio nari rathendekha khene Petro. ¹⁹Khwenso Herode akhamufhenja na athinamuhanga akhawiya adimi na akhahanya vamuuragh'e, Akhaenda ufhuma Uyahudi fhakha Kaisaria na ukhikhaa khukho.²⁰Herode ari wina nsimbe khunto a antu va Tiro na Sidoni. Vakhaenda kwa ithambi rimwe khuni mwenso. Vathendekha vina uyanjo na Blasto mwariyi wama mfalme, ili avaariye. Khwenso vakharomba uyanjo khusokho ng'ii awe ikafhokhea maliwa ufhuma u ng'ii a mfalme. ²¹Ithikhu naririfhangiwe Herode akhayaa masaa a khifalme na ukhikhaa ukhithumbi rakhwe ra kifalme na akhavakhania.²²Antu vakhakhwa mukhindo, "Uruyi ni ruri wa Mungu wa nti ruri wa muntu!" ²³Sokho ghafla malaika akhamukhwa khusokho ari athina mufha Mungu withegh'eyi, akhaliwa na chango na akhakhuya.²⁴Khwenso ukhani wa Mungu ukhakhua na ufhagh'atha. ²⁵Khwenso nari Barnaba na sauli vadaha huduma yawe vakhafhuma hafho vakhaenda Yerusalemu, vikhamuhoa Yohana nari rina rakhwe ro fhafwa ni Marko.

Chapter 13

¹Fhanoi khi kanisa la Antiokia, ari khwina baadhi a manabii na alimu. Ari vyu Barnaba, Simeoni (neukhuithanwa Nigeri). Lukio wa Kirene, Manaeni(anyandugh'u ni nti mansagh'ami ama Herode mukhuu wa mkoa), na Sauli. ²Nari nyumuromba Thatha na ufunga, Mwahu ni Mweru akhahanya, "Nadethei umpeo Barnaba vina Sauli, vauthende mwimo ni navaithania." ³Baada a kanisa ufunga kwa marombi na uikha mikhono awe unto a antu avai, vakhavarekha venda.⁴Khwenso Barnabas vina Sauli vyakhamuyanja Mwahu ni Mweru uthunguya ni vinji Seleukia; Ufhuma khukho vakhaenenda ubahari ni vinji u kisiwa kha Kipro. ⁵Nari vathendekha uyu ng'ii a Salami, vakhaihanya nkhani ya Mungu u Masinagogi a Wayahudi. Na ari vi ithambi nimwe na Yohana Marko khinya mwariyi wawe.⁶Nari vaenda u kisiwa khong'e fhakha Pafo, vakhahanga muntu ungi murogh'i, Myahudi nabii wa uregh'egh'e, nari rina rakhwe ukhuithanwa Bar Yesu. ⁷Murogh'i uyuyi vakhakhiariya na Liwali Sergio Paulus, nari muntu ni wina ihaa. Muntu uyuyi akhava rari kha Barnaba na Sauli, khusokho ari ukhufhenja uthegh'eya nkhani ya Mungu. ⁸Khwenso Elima "uyo muroghi" (uyii ndio rina rakhwe na mwino ritafisiriwe) akhahitha; akhasoya umufhenengua uyo liwali ahegh'e khu imani.⁹Khwenso Sauli niukhuithanwa Paulo, ari wijuywe na Mwahu ni Mweru, akhamurava kwa miho ¹⁰na uhanya "Veve mwana wa ma Sethani, wijuywa na ntendo yong'e ya uregh'egh'e na ni mbii. Veve ni u murugh'u wa khila ntendo ya haki. Uthukhathaa uifhe nenga njia ya ma Thatha, niigh'okhie, je ukhudaha?¹¹Fhanoi rava, mukhono wa ma Thatha wi khunto akho na ujuthendeka umufhokhu. Uthijuriona yua kwa muda" ithambi rimwe ukhungu wa khithi ukhagwa kunto a Elimas; akhaandio ufhima hafho ni ukhuromba antu vamuthongeye kwa umukhathia mukhono. ¹²Khwenso ne liwali waona nerathendekha akhayanja khusokho akhaogh'ofywa kwa mahanyo uhusu Thatha.¹³Fhanoi Paulo na rafhikhi wakhwe vikhahegh'a umaji ufhuma Pafo na vakhagh'ea Perge u Pamfilia. Khwenso Yohana akhavarekha na usukha Yerusalemu. ¹⁴Paulo vina rafiki vakhahegh'a Perge na vakhaenda Antiokia ya Pisidia. Khukhu vakhaenda khi Sinagogi ithikhu ra Sabato na ukhikhaa fhang'ii. ¹⁵Baada usoma nkhani ya manabii, athongei va sinagogi akhavathumia ukhani vakhahanya, "Munyandugh'u, mwense mwina ukhani wa kuthia nguu antu avai, hanyi"¹⁶Khwenso Paulo akhaimikha na uvahumbiria mukhono; akhahanya, "Agh'osya va Israeli na nyenye ni mumutii Mungu, thegh'eyi. ¹⁷Mungu wa avai antu va Israeli akhavahwania vya thatha vithu na uvathenda antu vingi vakhakhikhaa mukhathi a ng'ii a Misri, na kwa mkhono wakhwe uhumbuwa akhavathongea unji akhwe. ¹⁸Kwa miaka makhumi ane akhavagh'imiya ukhijangwa.¹⁹Khwenso ne wayafhagh'atya mataifa isaba mukhathi a ng'u a Kanani, akhavafha antu vonge ng'ii awe kwa ukhikhaa. ²⁰Mantu ayayi ong'e akhathendekha zaidi a miakha mia nne na hamusini. Baada a mantu ayayi ong'e, Mungu akhavafha aamui fhakha Samwel Nabii.²¹Baada a ayayi, antu vakharomba mfalme, khwenso Mungu akhavafha Sauli mwana wa Kishi, muntu wa kabila ra ma Benjamini, uthendekha mfalme kwa miakha arobaini (makhumi ane). ²²Khwenso baada a Mungu umuheya khua ufalme, akhamuhumbuo Daudi uthendekha mfalme wa wewe. Ari kuhusu Daudi khwenso Mungu akhahanya, 'Namuhanga Daudi mwana wa ma Yese ni muntu uyanjithwe na nkhoo ane; ujuthenda mu intu ni niriyanjithe.'²³Ufhuma khuni ukhoo wa muntu uyuyi Mungu wamiretha Israeli mukhomori, Yesu, khinya nari wahanyie nkhuthenda. ²⁴Iriyi rikhaandia ufhumia, kabla ama Yesu uja, Yohana mwenso akhatangaza ubatizo wa toba khwa antu vong'e va Israeli. ²⁵Nari Yohana wathendekha ukhudaha mwimo wakhwe, akhahanya, 'Mungh'ema nene ni anyu? nene nti uyoo. Khwenso thegh'eyi uyo ni ujie unyuma ane, ntisitahili uhoghohya mathu a migh'uu ane.'²⁶Anyandugh'u, ana va ukoo wa Abrahamu, na avoyo na mukhathi anyu mumuromba Mungu, ni khusokho ithu khwenso ukhani uruyi wa ukhomoi wathumwa. ²⁷Khene avoo ni vukhikhaa Yerusalemu, na athawala vawe, vathinamumanya khinyathuthi, na wala vathinaumanya khani wa manabii uro ni ukhusomwa mu Sabato; khwenso vakhaugh'eya ukhani wa manabii kwa umuhukumu ikhuya Yesu.²⁸Japokuwa vathinahanga sababu ni njija mung'ii a ikhuya rakhwe, vakhamuromba Pilato amu uragh'e. ²⁹Nari vadaha mantu ong'e, nari aandikhie kuhusu mwenso, vakhamusimia ufhuma unto a muthi na umurencha ukhaburi.³⁰Khwenso Mungu akhamufufua ufhuma kwa akhuyi. ³¹Akhakhigh'ea kwa mathikhu ni mingi khene avoyo ni vikhaenda ithambi rimwe na mwenso ufhuma Galilaya ukhengea Yerusalemu. Antu avai fhanoi ni mashahidi va antu.³²Khwenso khuvarethea sayu ni njija uhusu ahadi ufhuma khene vababu vithu. ³³Mungu akhaikha ahadi iyi khene sese, vana vawe, kwa risiyi akhamufufua Yesu na umusucha khankhi khu ufanga. Iriyi pia nkhaandikhwa ufhuma u Zaburi akhaviri: 'Veve wi mwanane, rio nathendekha ni Thatha wakho' ³⁴Pia uhusu thuthi ni kwamba akhamufufua ufhuma khwa akhuyi khusokho mwiri wakhwe uthaharibikhe, warigh'itya vii: 'Nukhuhangiya takatifu na baraka halisi yama Daudi'³⁵Iyiyi ndio sababu ni wahanya ufhuma u zaburi ingi ja, uthijuruhusu mwahu ni mweru wakho u uona ugh'oru.' ³⁶Khwenso baada ama Daudi uyathumikhia mafhenji a Mungu mukhathi a ufhapho wakhwe, akharaa akharenchwa ithambi rimwe na thatha wakhwe na akhavona ufhirango, ³⁷khwenso nari akhafufuliwa na Mungu athina uona ufhirangikho.³⁸Khwenso na imanyikhe khene nyenye, anyandugh'u, ukhira umuntu uyuyi, msamaha wa mahutye wahanywa. ³⁹Khene mwenso ni umwamini ukhuvanywa haki na ntendo yong'e nari sheria ama Musa ithijuvathendea haki.⁴⁰Kwa uyi thendekhi mwanyorava intu ni vakharihanya manabii rithadwiye khene nyenye: ⁴¹'Rava, nyenye ni mudharau, na mwendoshangaa na mwendo angamia; khusokho nuthenda mwimo umathikhu anyu, mwimo ni muudaha umiamini, hata mbese muntu avakhanie."⁴²Nari Paulo na Barnaba nevajohegh'a, antu vakhavaromba varigh'itye nkhani iyii ithikhu ra Sabato ni ijie. ⁴³Nari mukhuthano wa sinagogi ni wajohia, Wayahudi vingi na areregh'egh'e thabiti nari vakhavasambiya Paulo na Barnaba, nari vakharighitya nayo na vakhavahimiza vaendelee u neema a Mungu.⁴⁴Sabato niisambiye, karibu ng'ii ong'e vakhakhihangwiya uthegh'eya ukhani wa Mungu. ⁴⁵Wayahudi narivaona mathaniyo, vakhaijuwa na wiru na urigh'itya nkhani ni ihithiye mantu nari akhahanywa na Paulo na vakhamuthukha.⁴⁶Khwenso Paulo na Barnaba vakharigh'itya kwa ukhamu na uhanya, "Ari ni muhimu ukhani wa Mungu ririgh'itwe thanju khene venso. Khusokho murisuntiya khwengi ufhuma khene nyenye na ukhiona kwamba muthifhai khu ufhanga wa khare, ravi khujukhikhengeya u Mataifa. ⁴⁷Mwino ari Thatha wakhuamuru, akhahanya, 'Navaikha nyenye khinya mwanga kwa antu ia mataifa, khwenso murethe ukhomori umpande yong'e ya dunia."⁴⁸Mataifa nevathegh'eya iriyi, vakhayanja na urisifu ukhani wama Thatha. Vingi nevakhahwanywa kwa ufhanga wa khare na khare vakhaamini. ⁴⁹Ukhani wama Thatha ukhaning'ania ng'ii ong'e.⁵⁰Khwenso Wayahudi vakhavasiya nivakhakhiheya na akhema muhimu, pia na athongeriji va ng'ii. Ayaya akhasoseya makhasyikho dhidi ya Paulo na Barnaba na vakhavajogh'utha unji umifhaka ang'ii. ⁵¹Khwenso Paulo na Barnaba vakhakhununta ukhungu wa mighuu awe alafu vakhaenda ung'ii a Ikonia. ⁵²Na anafunzi vakhakhijua na uyanjo ithambi rimwedu na Mwahu ni mweru.

Chapter 14

¹Ikhafhuma mung'ii a Ikonia sokho Paulo na Barnaba vakhahefhea ithambi rimwe mung'ii a sinagogi la Wayahudi naurigh'itya mwino ikundi rikhuru ra antu Wayahudi na Wayunani vakhaamini. ²Khwenso Wayahudi nivathiyanjithe vakhavasoseya mahaa mataifa na uvathenda ni vavi dhidi a anyandugh'u.³Khwenso vakhakhikhaa khukho kwa muda urifu, nivurigh'itya kwa udaho wa nguu yama Thatha, khunu ukhufhunya uthibitisho uhusu ukhani wa neema akhwe. Akhathenda vii kwa ufhunya ntendo na maajabu athendwe kwa mikhono ama Paulo vina Barnaba. ⁴Khwenso ieneo rikhuru ra ng'ii rikhafhagh'atha: baadhi a antu ari vi ithambi rimwe na Wayahudi, na baadhi ithambi rimwe na athumami.⁵Nari mataifa na Wayahudi vasoya uvathania athongeyi vawe uvathendea ni mavi na uvakhwa na magwe Paulo na Barnaba, ⁶vakharimanya risiyi na uduria u ng'ii a Likaonia, Listra na Derbe, na maeneo ni akhungiye hafho, ⁷na khukho vakhahanya nkhani ni njija.⁸Na khukho Listra ari khwina muntu umwedu ni ukhikhaa, ari athina nguu umigh'uu akhwe, khilema ufhuma u ndaa ama nyinya athina wahi uenenda. ⁹Muntu usuyu akhamuthegh'eya Paulo niurigh'ithiye. Paulo akhamurava miho na akhaona kwamba wina imani au fhorywa. ¹⁰Khwenso akhahanya kwa ruri ni ukhuu, "Imikha kwa migh'uu akho." Na muntu uyo akharima khunto na uandia uenenda.¹¹Antu nivajoona intunirathendwa na Paulo, vakhahumbua nduri yawe, vakhahanya mukhathi a lahaja ya Kilikaonio, "miungu akhuisimia kwa namna a binadamu." ¹²Vakhamwithana Barnaba "Zeu," na Paulo "Herme" khusokho ari munyohanya ni mukhuu. ¹³Kuhani wa Zeu, nari nyumba akhwe iunji a ng'ii, akharetha fahari la ng'ombe na muthungo wa maua fhaka u lango ra ng'ii, mwenso na umati vakhasigh'a ufhunya sadaka.¹⁴Khwenso athumami, Barnaba na Paulo, nevarithegh'eya iriyi, vakhahafhua masaa awe na rui vakhaenda unji a khumati vuria ¹⁵na uhanya, "Nyenye antu, ni ntuni muthenda mantu ayayi? Na sese pia ni kwi antu ni khwina hisia khinya yanyu. Khuvarethea nkhani ni njija, khwenso mukhikhengeye ufhuma khene mantu ni mavi na umusambiya Mungu ni wihai, ni wumbie irunde, dunia na bahari na kila intu ni rimung'ii. ¹⁶Ufhuma mathikhu niafwaya, akhavaruhusu mataifa uenenda unjia yawe agh'onjo.¹⁷Khwenso ari, athinahegh'a bila shahidi, khwa risiyi akhathenda ija na uvarethea mbua ufhuma kirunde na kipindi kha mavuno, ukhuvaijuya nkhoo yanyu khwa maliwa na uyanjo." ¹⁸Hatha khwa nkhani iyiyi, Paulo na Barnaba khwa makhasikho vakhaugh'iya antu uvafhunyinya sadaka.¹⁹Khwenso baadhi ya Wayahudi ufhuma Antiokia na Ikonio vakhaja khuushawishi umati vakhamughwa magwe Paulo na umuuthutha fhakha unji akhaya, ari vathendie wakhuya. ²⁰Khwenso ari anafunzi ari vaimikhie fhifhi nayo, akhaukha, vakhahefhea ung'ii. Ithikhu ra pili, akhaenda Derbe na Barnaba.²¹Khwenso ne wafundisya nkhani u ng'ii iyoo na uvathenda anafunzi vingi, vakhasukha Listra, hadi Ikoniamu, na hadi Antiokia. ²²Vakhaendelea ugh'ondaniya nafsi a anafunzi na uthiwa moyo uendelea khi imani, akhahanya, "Lazima khuhefhee khu ufalme wa Mungu khwa ukhiriya makhasyikho ni mingi."²³Nari vavahwania kwa ajili awe anyampaa va kila vahangwiyo avanyoamini, na neari vuromba na ufunga, vakhavakabidhi khene Thatha, nari venso vamwamini. ²⁴Khwenso vakhakhia u Pisidia, vakhagh'ea Pamfilia. ²⁵Kipindi nevarigh'ithiye nkhani u Perga, vakhasima uenda Atalia. ²⁶Ufhuma khukho nkhanantiu meli fhaka Antiokia nari vakhifunyie u neema a Mungu khusokho a mwimo nari vathendekha vamidaha.²⁷Nevajogh'ea khukho Antiokia, na urihangwiya ihangwiyo la ithambi rimwe, vakhafhunya nkhani nari Mungu wathenda khene venso, na mwino akhavarughwira ruri wa imani kwa antu vo mataifa. ²⁸Vakhakhigh'aa kwa muda urifu na anafunzi.

Chapter 15

¹Antu fulani vakhasima ufhuma Uyahudi na uvafundisha anyandugh'u, vakhahanya, "Nimwadiokhurwa khinyamila ya Musa, muthudaha uokolewa." ²Nari Paulo na Barnaba vathendekha na wikhui na mjadala ithambi rimwe nayo, anyandugh'u vakhaamua khwenso Paulo, Barnaba, na vangija kadhaa vaende Yerusalemu khene athumami na anyampaa kwa ajili a iwiyo iriyi.³Khwenso kwa uthumwa khwawe na kanisa, vakhakhira Foinike na Samaria nivuhanya ufhenenguwa nia kwa mataifa. Vikharetha uyanjo ni ukhuru kwa anyandung'u vong'e. ⁴Nevaja Yerusalemu, vakhasingiywa na ikhanisa na athumami na anyampaa, na vakharetha taarifa a ankhani yong'e nari Mungu wathenda ithambi rimwe nayo.⁵Khwenso antu fulani nivaamini, nari vi mukhathi a ikundi ra Mafarisayo, vakhaimikha na uhanya, "Ni nguu uvakhurya na uvakhania vamikhwathie sheria ama Musa." ⁶Khwenso athumami na anyampaa vakhaimikha ithambi rimwe na ungh'ema iriyi ihanyo.⁷Sokho a marigh'ityo ni mingi, Petro akhaimikha na uhanya khene venso, "Anyandung'u mumanyie ufhuma muda unfi ni nja nirafhwaiye Mungu akhathenda, ichaguo mukhathi anyu, khwenso kwa momo wane mataifa vathegh'eye nkhani ya injili, na uyanja. ⁸Mungu, niumanyie nkhoo, ukhurigh'itya khene venso, na ukhuvafha mwahu ni mweru, khinya nari akhathenda khene sese; ⁹na athinathenda hiya mukhathi ithu na venso, akhathenda nkhoo yawe njija kwa imani.¹⁰Khwenso, ni ntuni mumusoya Mungu kwamba muikhe ighava khunto a nkingo ya anafunzi navi hata va thatha vithu wala sese khuthinadaha ugh'imiya? ¹¹Khwenso khuamini khusokho khujukhomowa kwa neema ama Thatha Yesu, khinya nari vari."¹²Ihangwiyo rong'e rikhakhia nari vathendekha vamugh'imbiye Barnaba na Paulo nari vufhunya ntendo ya ishara na uogh'ofya nari Mungu akhathenda ithambi rimwe nayo mukhathi a antu va mataifa.¹³Nari varekha urigh'itya, Yakobo akhajibu akhahanya, "Anyandugh'u ntegh'eyi. ¹⁴Simoni waeleza kwamba mwino Mungu kwa neema akhavaariya mataifa khusokho akhihangie ufhuma khene venso antu kwa ajili a rina rakhwe.¹⁵Nkani ya manabii yukhubaliana na iriyi mwino riandikhie. ¹⁶'Baada a nkhani iyiyi nijusukha na umijenga khanki nyumba ama Daudi, niigwire fhang'i, nijuhumbua na uusuchiya ufhagh'afho wakhwe, ¹⁷khusokho antu ni vasagh'ie vamufenje Thatha, ithambi rimwe na antu va mataifa nivaithaniwe khwa rina rane.' ¹⁸Uyi ndio na mwino ukhuhanya Thatha niuthendie mantu ayayi niamanyikhie ufhuma mwandio wa khare.¹⁹Khwenso khathi ushauri wane khwenso khuthavahangiye nkhansi antu va mataifa nivamukhengee Mungu; ²⁰khwenso khathi ushauri wane khwenso khuhanye khene venso kwamba vakhisunte khwengi na ntendo ni mbi ya sanamu, tamaa za uasherati, na neanyomwa na nsagh'ami. ²¹Ufhuma khu ufhafho wa anyampaa khwina antu afhuma mu ng'ii nivuhanya na umusoma Musa khene masinagogi mu Sabato."²²Khwenso ikhamanyikha ni anoneya kwa athumami na anyampaa ithambi rimwe naikhanisa rong'e, umuhwaniya Yuda niukhuithanwa Barnaba, na Silas, nari athongei va kanisa, na uvathuma Antiokia ithambi rimwe na Paulo na Barnaba. ²³Vakhaandikha vii, "Athumami, anyampaa na anyandugh'u, kwa anyandugh'u va mataifa nari vu Antiokia, Shamu na Kilikia, salamu.²⁴Khukhathegh'eya khwenso antu fulani nari khuthi ravahangiya amuri isiyi, vakhafhuma khene sese na vikhavakhasia kwa masiyo niuretha nkansi unkhoo yawe. ²⁵Khwenso akhigh'ea ija khene sese song'e uhwania antu na uvathuma khene nyenye ithambi rimwe na anyandugh'u vithu va Barnaba na Paulo, ²⁶antu nari nevahatarisha maisha awe khusokho a rina rama Thatha Yesu Kristo.²⁷Khwenso khwamuthuma Yuda na Sila, vajovakhania mantu awe asaya. ²⁸Khwenso ikhakhigh'ea ya khene mwahu ni Mweru na khene sese, udioikha khunto ang'u migh'o ni mikhuu kuliko mantu ayayi nari a nguu: ²⁹khwenso khikhengeyi ufhuma khene mantu rii afhunyiwe khene sanamu, nsagh'ami, mantu onyomiywa na auasherati. Mwense mujukhiikha khure na ayayi, ijuthendekha njija khene nyenye. Kwa herini."³⁰Khwenso nari mwino vafhagh'atywa, vikhasimia Antiokia; baada akhihangwiya wihangwiyo umwedu, vikhathoa barua. ³¹Nari vathendekha vamisomo, vakhayanja khusokho vikhafhewa nguu. ³²Yuda na Sila, na manabii, vakhavatia nguu anyandugh'u kwa nkhani ni nyingi na uvathia nguu.³³Khwenso nevakhikhaa muda fulani khukho, vakhafhagh'atywa kwa uyanjo ufhuma kwa anyandugh'u kwa avoyo nevakhavathuma. ³⁴[Khwenso ikhakhigh'ea ija Sila usagh'a khukho] ³⁵Khwenso Paulo na vangija vikhakhikhaa Antiokia ithambi rimwe na vangija vingi, nari vakhavasiya na uvakhania nkhani ya ma Thatha.³⁶Baada a mathikhu kadhaa Paulo akhahanya khene Barnaba, "Na kusukhe fhanoi na uvaenendea anyandugh'u ufhuma mu ng'ii nari khuhanya nkhani yama Thatha, na uvaona mwino vari. ³⁷Barnaba akhafenjo umuhia khanki ithambi rimue nayo Yohana nari ukhuithanwa Marko. ³⁸Khwenso Paulo akhagh'ema nti khuja umuhoa Marko, nari wavarekha khuko Pamfilia na athinaendelea nayo u mwimo.³⁹Khwenso hafho ukhakhigh'ea wikhungumi ni ukhuru na vakhafhagh'atha, na Barnaba akhamuhoa Marko na uhegh'a kwa meli fhakha Kipro, ⁴⁰Khwenso Paulo akhamuhwania Sila na uhegh'aa baada o mufhewa na anyandugh'u ufhuma u neema a Thatha. ⁴¹Na akhaenda ukhira Shamu na Kilikia, uyakhurya makanisa.

Chapter 16

¹Paulo nari waja Derbe na Lystra; na rava, haphoo nari khwina mwanafunzi niukhuithwa Timoteo, ni muhumba niufhafhiwe na yiu wa Kiyahudi uyo ni mukhisu na thatha wakhwe ni Mgiriki. ²Antu vo Listra na Ikonia vikhamukhania ija. ³Paulo akhamfenja ili vende vinakhwe, khwenso akhamuhoa na umukhurya khusokho a Wayahudi nari vikhukho sokho vong'e vikhamumanya thatha wawe ni Mgiriki.⁴Nari vinji vakhakhia u ng'ii na ufhunya nkhani u makanisa ili uyatii maragh'iyo asaya akhaandikhwa na athumami na anyampaa vo Yerusalemu. ⁵Khwenso makanisa ikhaning'aniywa kwa imani na avoyo ni vaamini vakhakhiongeya kwa idadi mwithikhu.⁶Paulo na muyakhwe vikhaenda Firigia na Galatia, khusokho nkhoo a Mungu ikhavagh'iya uhanya ukhani khukho u jimbo la Asia. ⁷Narivahumbia Misia, vakhasoya vendaBithinia, khwenso nkhoo ama Yesu ikhavagh'iya. ⁸Khwenso vakhakhia Misia vaja fhakha ung'ii a Troa.⁹Ndothi ikhamudwiye Paulo uthikhu, ari khwina muntu wa Makedonia uimithie, akhamwithana na uhanya, "Njii mujukhuariya khunui Makedonia". ¹⁰Paulo nari waona ndothi, hafho khukhakhiandaa uenda Makedonia, akhamanya khwenso Mungu wakhuithana kwendo a hubiri injili.¹¹Khwenso khukhahegh'a ufhuma u Troa, khukhaenda ithambi rimwe Samothrake, na ithikhu ninsambiye khukhagh'ea ung'ii a Neapoli. ¹²Ufhuma hafho khukhaenda Filipi khusokho ni imwendua ng'ii a Makedonia, ng'ii muhimu u wilaya na uthawala wa Khirumi na khukhakhi khaa mathikhu makheyi. ¹³Ithikhu ra Sabato, khukhaenda unji a ruri kwa njia ya mto, ieneo neari khukhagh'emaniya khujuthendekha khwina ieneo rothendea marombi. Khukhakhikhaa fhang'i na urighitya na akhema nari vikhaja ithambi rimwedu.¹⁴Mukhema umwedu ukhuithanwa Lidia, munyorinji zambarau, ufhuma u ng'ii ama Tiatira, ni ukhumuromba Mungu, akhakhuthegh'eya, Thatha akhaminegh'ua nkhoo akhwe na uyikha ija nkhani nikhahanywa na Paulo. ¹⁵Baada a ubatizwa, mwenso na nyumba akhwe ong'e, akhakhusiya akhahanya, "Mwese mwanyona nene ni mwaminifu khene Thatha, khwenso nuvasiya muhefee na ukhikhaa khene nene". Akhakhusiya ino.¹⁶Ikhathendekha khwenso nari khwinji ukhieneo kwa marombi, muncha umwedu nari wina pepo ro khumanya akhathana nasee. Akhamurethea thatha wakhwe dahwa nyingi kwa ukhisia. ¹⁷Mukhema uyuyi akhamusambiya Paulo ithambi rimwe na sese ni ukhukhwa mukhindo na uhanya "Avai agh'osia ni athumami va Mungu ni mukhuu nivuvakhania nyenye nkhani ya wokovu". ¹⁸Akhathenda uyi kwa mathikhu mingi, khwenso Paulo nari wahurisywa na ntendo iyii, akhakhikhengeya unyuma na umwira pepo, "Nukhuamuru khwa rina rama Yesu umuhegh'ee mung'ii akhwe na mwenso akhahegh'a na umurekha ithambi rimwe.¹⁹Mabwana vawe nivajoona ya kuwa tumaini ra faida awe rahegh'aa, vakhavakhwatha Paulo na Sila na uva uthutha usokhoni unsonge a anya mamlaka. ²⁰Narivavagh'eya umahakimu, vakhahanya, "Avai agh'osya ni a Wayahudi na vusababisha ghasia nkhuru ufhuma ung'ii ithu. ²¹Vusomisya nkhani ni nti ya sheria sese uifhokhea uisambiya khinya Warumi."²²Umati ukhavaukhia kinyume Paulo na Sila, mahakimu vakhahafhua masaa awe na uvaywiya na uamuru vakhuwe makhotya. ²³Baada okhuwa makhotya mingi, vakhavaghumia ugereza na uvaamuru askari vo gereza uvalinda ija. ²⁴Khwenso ne vafhokhea iragh'iyo risiyi, askari wa gereza akhavajugh'utha uchumba kha mung'ii a igereza na uvathunga mighuu awe u ieneo nariuvaikhie.²⁵Muda wa uthikhu wa manane, Paulo na Sila ari vuromba na uimba nyimbo yo musifu Mungu, khunu athungwa vangi vavathegh'eye, ²⁶Ghafla khukhatokea ukhakhatho ukhuu na misingi a gereza ikhahingiswa, nduri yo gereza ikharugh'ukha na minyororo a athungwa vong'e ikhahogh'ohywa.²⁷Mulinzi wa igereza akhaukha ufhuma uthuo na akhaona nduri yong'e ya gereza irugh'ue, khwenso akhahoa ufanga wakhwe na akhasigh'a ukhiuragh'a khusokho akhagh'ema athungwa vong'e vathokhaa. ²⁸Khwenso, Paulo akhakhwa mukhindo kwa ruri ni ukhuru akhahanya, "Uthakhidhuru khusokho song'e khwi hafhai."²⁹Mulinzi wa igereza akharomba thaa irethwe na akhahefhea unyumba a igereza kwa haraka, ni ukhukhakhatha na uthija, akhavagwira Paulo na Sila, ³⁰na uvafhunya unji a igereza na uhanya, "Akhuu, nithendentuni ili nidahe uokhoka?" ³¹Na uvakhania, "Mwamini Thatha Yesu na ujuokoka ithambi rimwedu na nyumba akho."³²Vakhahanya nkani yama Thatha khene mwenso ithambi rimwe na antu vo khakhwe, ³³mulinzi wa igereza akhavahoa uthikhu ururo na uvaoya maeneo nivavare, mwenso ithambi rimwe na antu vyo khakhwe vakhabatizwa mara. ³⁴Akhawatha Paulo na Sila ukhakhwe na uvathengea maliwa. Na mwenso wathendekha wina furaha ni nkuru ithambi rimwe na antu vokhakhwe khusokho vakhamwamini Mungu.³⁵Neari mumwi, mahakimu vakhathuma ukhani khene mulinzi wa igereza vakhahanya, "Varekhee vong'e vende", ³⁶Mlinzi wa igereza akhamukhania Paulo unto a nkhani iyo ya kuwa, "Mahakimu vakhathuma ukhani niruhusu mufhwaye: Khwenso fhumi unji na mwende kwa imani."³⁷Khwenso Paulo akhavakhania, "Vakhakhukhwa hadharani, antu ni Warumi bila ukhuhukumu na vakhaamua ukhuju gh'utya ukhigereza; halafu fhanoi vusigh'a ukhufunya khwa siri? Khuthiri ithuwezekhana venso vayo vajo khufhunya hafhai." ³⁸Alinzi vakhavakhania mahakimu unto a nkhani iyoo, mahakimu vikhathija ino afoyo ni vajomanya kuwa Paulo na Sila ni Warumi. ³⁹Mahakimu vakhaja na uvasiya vafhume, na reva jovafhunya unji a igereza vakhavaromba Paulo na Sila vafhume unji a ng'ii awe.⁴⁰Khwenso Paulo na Sila vakhafhuma unji a igereza vakhaja ukhaya ama Lidia. Paulo na Sila nivajovaona anyandugh'u, vakhavatia nguu na ufhwaya u ng'ii isiyi.

Chapter 17

¹Na nearivagh'ea u ng'ii ya Amfipoli na Apolonia, vakhaja fhaka ung'i a Thesalonike nari khwina sinagogi la Wayahudi. ²Khinya mwino kawaida ama Paulo, akhaenda ukhawe na muda wa mathikhu athathu a Sabato akharigh'itya nayo unto a maandiko.³Nari akhavarugh'wira mahanyo na uvakhania kuwa, ikhamubidi Kristo akhasikhe na kisha ufufukha ufhuma khwa akhuyi. Akhavagh'ania, "Uyuyi Yesu ni nuvakhania sayu yakhwe ndio Kristo" ⁴Baadhi a Wayahudi vakhashawishikha na uunga na na Paulo na Sila, ithambi rimwe na Wagiriki ni vumuchamungu, akhema vingi varegh'egh'e na ikundi rikhuru ra antu.⁵Khwenso baadhi a Wayahudi nivathiamini, vakhaijuwa na wiru, vyakhaenda usokhoni na uvahoo baadhi a antu vaovu, vakhahangwiya umati wa antu ithambi rimwe na usababisha ghasia ung'ii, kisha vakhavamia nyumba ama Jason, vakhasigh'a uvakhwatha Paulo na Sila ili uvaretha unsong'e a antu. ⁶Khwenso narivavaurya, vakhamukhwatha Yasoni na baadhi anyandugh'u vangija na uvathoa unsonge ya maofisa va ng'ii, nivukhwa mukhindo, "Avai agh'osia nivakhaupindua ulimwengu vagh'ea fhaka khunui, ⁷Aghosia avai nivakaribishwa na Yasoni vumiru anga sheria ama Kaisari, vuhanya khwina mfalme muya ni ukhuithanwa Yesu"⁸Umati na maofisa va ng'ii nevathegh'eya nkhani iyoo, vakhahefhewa na wova. ⁹Baada othendekha vahoa hela yathamani a ulinzi ufhuma khene Yason na vangija, vakhavarekhea vaende.¹⁰Uthikhu ururo anyandugh'u vakhamuthuma Palo na Sila Beroya. Na nwajogh'ea khukho vakhaenda u sinagogi la Wayahudi. ¹¹Antu avoyo ari vina werevu ukhuru kuliko antu avoyo va Thesalonike, khwenso ari vina utayari wo fhokhea nkhani khwa mahaa awe na uchunguza maandiko mwithikhu ili uona nkhani ni yuhanywa ndio na mwino yiri. ¹²Khwenso vingi vayo vakhaamini, varifho akhema vina ushawishi ukhuni wa Kigiriki na agh'osya vingi.¹³Khwenso Wayahudi wa Thesalonike nevamanya nari Paulo ukhutangaza ukhani wa Mungu khukho Beroya, vakhaenda khukho na uhong'eya na uandia ghasia kwa antu. ¹⁴Rui anyandugh'u vakhamuthoa Paulo kwa njia a ziwa, khwenso Sila na Timoteo vakhasagh'a hafho. ¹⁵Avoyo anyandugh'u nevamuthoa Paulo vakhaenda nayo fhakha Athene, nevamurekha Paulo khukho vakhafhokhea maragh'iyo ufhuma khene mwenso, Sila na Timoteo vaje khene mwenso rui.¹⁶Na neari uvarindie khukho Athene, nkhoo akhwe ikhakasirishwa mung'ii akhwe kwa jinsi newaona ng'ii ni ijue sanamu nyingi. ¹⁷Khwenso vakharigh'itya u sinagogi na Wayahudi avoyo nevumusifu Mungu na avoyo vong'e nari wathana nayo mwithikhu usokoni.¹⁸Khwenso baadhi a Wanafalsafa wa Waepikureo na Wastoiko vakhamuyanja. Na vangija vakhahanya, "Ni ntuni niukhumihanya uyuyi murigh'ityi ni munyui? vangija vakhahanya, "Ikhigh'ethe ukhuhanya nkhani ya mungu ni mufya," khusoko ukhuhanya nkhani yama Thatha na ufufuo.¹⁹Vakhamuhoa Paulo na umuretha Areopago, vakhahanya, "Khudaha manya ayayi masiyo ni mafya ni ukhuyarigh'itya? ²⁰Khusokho ukhuretha nkhani ni mpya umathwi ithu khwenso khusigh'a nkhani iyiyi ina maana ikhi?" ²¹(Na antu vong'e vo Athene ithambi rimwe na agh'enyi nivukhawe, vuthumia muda wawe aidha urigh'itya na uthegh'eya unto a unkhani uruyi.)²²Khwenso Paulo akhaimikha mukhathi a antu vo Areopago na uhanya, "Nyenye antu vo Athene, naona kuwa nyenye ni antu vo kila dini kwa kila namna, ²³Kwani ukhira khene na urava mantu anyu oya abudu, naona nkhani niiandikhie umoja a madhabahu anyu, niuhanya, "KHENE MUNGU NIATHIMANYIKHIE". Khwenso uyuyi nimumuabudu bila umanya, ndio ninuvajulisha nyenye.²⁴Mungu ni wumbie dunia na mu intu ni mung'ii khusokho ni Thatha wa mbingu na ng'ii, athudaha ukhikhaa u mahekalu ni athendiwe na mikhono. ²⁵Na pia athuthumikhiwa na mikhono a anadamu khinya ni usigh'itye intu khene venso, khusokho mwenso wayo ukhuvafha antu ufhanga na pumzi na mantu mingi ong'e.²⁶Ukhiriya khene muntu umwedu, akhathenda mataifa ong'e a antu ni vukhikhaa khunto a usuju wa dunia, na akhavaikhiya nyakati na mifhakha umaeneo ayoyo nevukhikhaa. ²⁷Khwenso, vyufhenjwa vamufhenje Mungu, na yamkini vamugh'ee na umuhanga na kwa uhakika athifho khwengi na mu umwedu withu.²⁸Khene mwenso khukhikhaa, khuenenda na uthendekha na ufanga withu, khinya mtunzi wanyu umwedu wa shairi nariukhuhanya 'khwi anyo fhafwa vakhwe.' ²⁹Khwenso, mwese sese ni khwianyofhafwa na Mungu, khutupaswa ugh'ema kuwa urung ni khinya dhahabu au shaba, au magwe, sanamu niichongiwe kwa ustadi na magh'emo a antu.³⁰Khwenso, Mungu akhakhia nyakati iyo ya ufhutyu, kwenso fhanoi ukhuamuru antu vong'e kila sehemu vahange utubu. ³¹Iyiyi ni khusokho wikhie ithikhu ni ujuhukumu dunia kwa haki kwa muntu ni umuhwaniye. Mungu akhafhunya wa muntu uyuyi khwa mu muntu afoyo ni wamufufua ufhuma kwa akhuyi.³²Na antu vo Athene nevathegh'eya sayu ofhufhuliwa kwa akhuyi, baadhi awe vakhamidhihaki Paulo, ila vangija vakhahanya "Khujukhuthegh'eya khanki kwa sayu a nkhani iyiyi" ³³Baada a hafho, Paulo akhavarekha. ³⁴Khwenso baadhi a antu vakhaungana nayo wakaamini, akiwemo Dionisio Mwareopago, na mugh'ema ukhuithanwa Damari na vangija ithambi rimwe na venso.

Chapter 18

¹Baada a nkhani iyo, Paulo akhahegh'a Athene na uenda Korintho. ²Khukho akhamuhanga Myahudi ni ukhuithanwa Akwila muntu wa kabila la Ponto, mwenso na mukhema wakhwe niukhuithanwa Prisila vakhaja ufhuma khukho Italia, khusokho Klaudia akhavaamuru Wayahudi vong'e vahegh'e Roma; Paulo akhaja khene venso; ³Paulo akhakhikhaa na uthenda mwimo na venso khusokho mwenso ukhuthenda mwimo niukhining'ene na wawe. venso ari anyothenda mahema.⁴Paulo akharigh'itya nayo usinagogi mwi thikhu ra Sabato. Akhavasiya Wayahudi ithambi rimwe na Wagiriki. ⁵Khwenso Sila na Timoteo nevaja ufhuma Makedonia, Paulo akhasuntiywa na mwahu ni Mweru uvagh'ania Wayahudi ni Yesu ndio Kristo. ⁶Nari Wayahudi vamupinga na umudhihaki, kwenso Paulo akhakhununta isaa rakhwe unsong'e awe na uhanya, "Nsagh'ami anyu na ithendekhe ikhunto a mithwe anyu agh'onjo; Nene ntina hatia. Ufhuma fhanoi na uendelea, novaendea mataifa".⁷Khwenso akhahegh'a ufhuma hafho wenda unyumba ama Tito Yusto, Muntu ni ukhumwabudu Mungu. Nyumba akhwe ifhifhi na Sinagogi. ⁸Krispo, kiongozi wa Sinagogi ithambi rimwe na antu vo nyumba akhwe vakhamwamini Thatha. Antu vingi vo Korintho nevamuthegh'eya Paulo niurigh'ithiye vakhaamini na ubatizwa.⁹Thatha akhamwira Paulo uthikhu kwa njia a ndothi, "Uthaogh'ofhe, khwenso righ'itya na uthakhie. ¹⁰Khusokho nene ni ithambi rimwe na veve, na khuthi ni ukhusoya ukhuruanga, khusokho nina antu vingi ung'ii iyiyi". ¹¹Paulo akhakhikhaa khukho kwa mwakha umwedu na mieri sita niukhusomisya nkhani ya Mungu mukhathi awe.¹²Khwenso Galio newathendwa muthawala wa Akaya, Wayahudi vakhaimikha ithambi rimwe vina Paulo na umuthoa unsonge a ithumbi ra hukumu, ¹³vakhahanya, "Muntu uyuyi ukhuvashawishi antu vamwabudu Mungu kinyume na sheria".¹⁴Khwenso Paulo nari wasigh'a uhanya, Galio akhavakhania Wayahudi, "Nyenye Wayahudi, mwense ja ihutye au uhalifu, ja uthendekha halali uvashughulikhia. ¹⁵Khusokho ni maswali, niahusu nkhani na marina, na sheria yanyu, basi hukumu nyenye agh'onjo. Nene nti tamani uthendekha ni hakimu wa sayu a nkhani yanyu.''¹⁶Galio akhavaamuru vahegh'e ukhithumbi ra hukumu, ¹⁷khwenso vakhamukhwatha Sosthene, kiongozi wa Sinagogi, vakhamukhwa unsonge a ithumbi ra hukumu khwenso Galio athinajali kwa nirathendekha.¹⁸Paulo, baada akhikhaa muda urifu, akhavarekha anyandugh'u na uenda kwa meli Siria ithambi rimwe na Prisila na Akwila. Kabla ohegh'a ubandari, akhamwa njii yakhwe khusokho akhaapa kuwa mnadhiri. ¹⁹Nari vagh'ea Efeso, Paulo akhamurekha Prisila na Akwila hafho, lakini mwenso akhahefhea sinagogi na urigh'itya na Wayahudi.²⁰Nari vamwira Paulo akhikhae nayo kwa muda ni urifhu, mwenso akhahitha. ²¹Khwenso akhafwaya ukhawe, akhavakhania, "Nijusukha khanki ukhanyu, mbese ni mafhenji a Mungu". Baada a hafho, akhahegh'a kwa meli ufhuma Efeso.²²Paulo newagh'ea Kaisaria, akhanantia uenda uvaramucha ikhanisa la Yerusalemu, kisha akhasima fhang'i kwa kanisa la Antiokia. ²³Baada okhikhaa muda ni urifu, Paulo akhahegh'a upitia nkhani ya Galatia na Frigia na uvatia moyo anafunzi vong'e.²⁴Myahudi umwedu ukhuithanwa Apolo, inaifhafhiwe khukho Alexandria, akhaja Efeso. Ari wina ufasaha undigh'itha na hodari u maandikho. ²⁵Apollo ari waelekezwa u mafundisho ama Thatha. Mwino wina bidii unkhoo, akharigh'itya na ufundisha kwa usahihi nkhani miimuhusu Yesu, ila ariumanyie tu ubatizo wama Yohana. ²⁶Apolo akhaandia uhanya kwa nguu u hekalu. Khwenso Prisila na Akwila nevamuthegh'eya, vakhathenda urafiki na mwenso na vakhamuelezea unto a njia ya Mungu kwa usahihi.²⁷Nariwasigh'a uhegh'a ende Akaya, anyandugh'u vakhamtia moyo na uvaandikhiya barua anafunzi nivu Akaya ili vadahe umufhokhea. Nariwafhikha, kwa neema akhavaariya ino avoyo ni vaamini. ²⁸Khwa nguu yakhwe na maarifa, Apolo akhavathambukha Wayahudi hadharani mukhuvaragh'ia upitia maandikho ya kuwa Yesu ndie Kristo.

Chapter 19

¹Khwenso Apolo ari ukhu Korintho, Paulo akhakhira nyanda ya khunto ufhikha u ng'ii a Efeso, na akhahanga anafunzi kadhaa khukho. ²Paulo akhavakhania, "Je, mukhafhokhea Mwahu ni mweru nari mwaamini?" Vakhamwiro, "Hapana, khuthinadaha hata uthegh'eya uhusu mwahu ni mweru."³Paulo akhahanya, "Fhanoi nyenye mukhabhatizwa uri?" Vakhahanya, "Kwa ubatizo wama Yohana. ⁴Paulo akhafucha, "Yohana akhabatiza kwa ubatizo wa toba. Akhavakhania antu avoyo kwamba vupaswa umwamini uyo nari ujie baada akhwe, yaani Yesu."⁵Antu nevathegh'eya sayu iyiyi vakhabatizwa kwa rina ra ma Thatha Yesu. ⁶Na neari Paulo waikha mikhono akhwe unto awe, Mwahu ni Mweru akhakhijwa khunto awe na vandia urigh'itya khwa lugha na utabiri. ⁷Jumla awe ari agh'osia evi ikhumi na vaviri.⁸Paulo akhaenda u sinagogi akharigh'itya kwa nguu kwa muda wa mieri ithathu. Ari uthongee ndigh'itya na uvarutha antu uhusu nkhani ni ihususu ufalme wa Mungu. ⁹Khwenso Wayahudi vangija ari vukhikhunguma na vathithegh'eye, vakhaandi urigh'itya ni mavi uhusu njia a Kristo unsonge a antu. Khwenso Paulo akhakhiretha nayo na akhavarekha waaminio khurengi nayo. Na mwenso akhaandio urigh'itya mwi ithiku khu ukumbi wa Tirano. ¹⁰Iriyi nkhaendelea kwa miaka iviri, khwenso avoyo vong'e nari vukhikhaa u Asia vakhathegh'eya ukhari wama Thatha, vong'e Wayahudi na Wayunani.¹¹Mungu ari ukhuthenda ntendo ni nkhuu kwa mikhono ama Paulo, ¹²khusokho hata arue vakhafhorwa, na nkhoo nimbi ikhavafhuma, neari vahoa leso na masaa ni afhumie u mwiri wama Paulo.¹³Khwenso ari khwina Wayahudi wapunga pepo nari vahegh'a ukhiriya unjia hiyii, narivurithumia rina rama Yesu sokho a ntendo yawe agh'onjo, nevuvira avoyo ne vina pepo ni muvi, vakhahanya, "Niwakhania muhegh'e kwa rina rama Yesu ni Paulo ukhumuhanya." ¹⁴Nevathenda ayayi ari vana saba va makuhani ni Mukhuu wa Kiyahudi, Skewa.¹⁵Roho ni muvi akhavajibu, "Yesu nimumanyie na Paulo nonimwiji; khwenso nyenye mwi vanyu?'' ¹⁶Roho ni muvi mung'ii a antu akhavarimia wapunga pepo na akhavakhiya nguu na uvakhwa, khwenso vikhadua ufhuma u nyumba iyo ni vinkhonde na uvarywa. ¹⁷Ukhani uruyi ukhamanyikha kwa vong'e, Wayahudi na Wayunani, nari vukhikhaa khukho Efeso. Vathendekha vina wova ino na rina rama Thatha rikhazidi unyenyekhewa.¹⁸Pia, vingi akhisu vikhaja na uthungama na ukhigh'ea ntendo ni mbii mvaithendie. ¹⁹Vingi nari vuthenda ugh'anga vakhahangwiya ithabu yawe, vakhaithimia unsonge amu muntu. Wakati venso nari vuvariya thamani a mantu awe, ari ifhande hamsini elfu ya hela. ²⁰Khwenso ukhani wama Thatha ukhaning'ania kwa ugh'ari ino kwa nguu.²¹Khene Paulo ahkafhikha mwisho a huduma akhwe u Efeso, Roho akhamuthongea uenda Yerusalemu ukhiriya Makedonia na Akaya; Akhahanya, "Baada othendekha khukho, inoneye nigh'ee Rumi pia." ²²Paulo akhavathuma Makedonia anafunzi vakhwe vaviri, Timotheo na Erasto, nari vathendekha vamwariya khwenso mwenso wayo akhasagh'a Asia kwa muda.²³Wakati usuyu khukhathendekha khwina ghasia nkhuru khukho Efeo uhusu njia iyoo. ²⁴Sonara umwedu rina rakhwe Demetrio, neari ukhuthenda visanamu vya hela vya mungu Diana, akharetha mantuorinja ni makhuu kwa mafundi. ²⁵Khwenso akhavahangwiya mafundi va mwimo uruyi na uhanya, "Antu ni vakhuru mumanyie khwenso umantuorinja ayayi sese khhefheya hela ni nyingi.²⁶Mukhengee na uthegh'eya kwamba, nti hafhai tu Efeso, bali karibia Asia ong'e, uyuyi Paulo akhavakhania na uvafhenengua antu vonge. Akhahanya kwamba khuthi miungu ni ithendiwe kwa mikhono. ²⁷Na si tu iko urugh'u kwamba mantu orinja ithu ajothendenkha athufhenjwa nkhanki, khwenso pia na hekalu ra Mungu mukhema ni mukhuu Diana ukhudaha uhowa khusokho athina maana. Khanki ukhudaha uyagh'aya ukhuu wakhwe, mwenso nari Asia na dunia vathumuromba."²⁸Nevathegh'eya ayayi, vakhaijuwa na uvai na vakhachwa mukhindo, nivuhanya, "Diana wa Waefeso ni mukhuu." ²⁹Ng'ii ong'e ikhaijua ghasia na antu vakhadua ithambi rimwe mung'ii a ukumbi wa mwinisyo. Vakhavakhwatha asafiri ayakhwe na Paulo, Gayo na Aristariko, nevafhumie Makedonia.³⁰Paulo akhasigh'a uhefhea khene antu vingi, khwenso anafunzi vakhamugh'iya. ³¹Khwenso baadhi a maafisa va mkoa wa Asia nari marafikhi vakhwe vakhamuthwera sayu kwa nguu umuromba athahefhee ukumbi wa mwinisyo. ³²Baadhi antu ari vuhanya intu iriyi na vangija nkhani iyo, khusokho umati wa antu ari wafhirikhanga. Vingi vayo vathinamanya ni ntuni vaja ithambi rimwe.³³Wayahudi vakhamuretha Iskanda unji a umati wa antu na umuikha khunto unsonge a antu. Iskanda akhafhunya ntendo kwa mukhono wakhwe ufhunya maelezo kwa antu. ³⁴Khwenso nari vamanya mwenso ni Myahudi, vong'e vakhakhwaa mukhindo kwa ruri umwedu kwa mda wa saa mbili, "Diana ni mukhuu wa Waefeso."³⁵Baada a karani wa ng'ii ukhiya antu, akhahanya, 'Nyenye agh'osya vo Efeso, ni anyu ni athumanyie kwamba u ng'ii iyiyi a Efeso ni mtunzaji wa hekalu rama Diana mukhuu na picha iyo niikhagwa ufhuma kirunde? ³⁶Uona khwenso nkhani iyii ithudahikha, kupaswa uthendekha khwi agh'imu na muthathende ringi khwa rui. ³⁷Khusokho mwavaithana antu avai afhai umahakamani nti vaivi va hekalu, na wala nti anyomukufuru Mungu withu mkhema.³⁸Khwenso, kama Demetrio na mafundi nari vi ithambi rimwe nayo vina khesi dhidi a muntu yoyote, mahakama i mwari na maliwali varifho. Na varethwe unsonge a shauri. ³⁹Khwenso mwese veve ukhufhenja intu lolote kuhus nkhani ingija ajoothendwa u kikao halali. ⁴⁰Ni thuthi khu hatari o thuhumiwa khuhusu ghasia ithikhu iriyi. Khuthii ihanyo ra maharibikho ayayi na khuthina udaho wo yahanya. ⁴¹Baada ohanya ayayi akhavafhagh'atya makutano.

Chapter 20

¹Baada a ghasia udahikha, Paulo akhavaithana anafunzi na uvatia moyo. Khwenso akhavaaga na uhegh'a uenda Makedonia. ²Nari wakhira u mikoa isiyi na ekhuvatia moyo waumini akhahefhea Uyunani. ³Baada a mwenso uthendekha wihafho ka mieri ithathu njama ikhaundwa dhidi akhwe na Wayahudi nari wahumba usafiri khwa njia a bahari na uenda u shamu, khwenso akhalazimikha usukha ukhiriya Makedonia.⁴Narivakhakhifhandatha nayo hadi Asia ari ni Sopatro, mwana wama Pirho ufhuma Berea; Aristariko na Sekundo, vong'e ufhuma waamini va Wathesalonike; Gayo wa Derbe; Timotheo; Tikiko na Trofimo ufhuma Asia. ⁵Khwenso antu avai ari vathongea na ari vakhurindie khukho Troa. ⁶Kwa njia a bahari ufhuma Filipi baada a mathikhu a mikate ni ithithendewe usasu na u mathikhu athano khujuvagh'ea khukho Troa. Khukhakhikhaa khukho kwa mathikhu isaba.⁷Hata ithikhu ra mwandio wa wikhi, nari khukhihangwiye ithambi rimwe ili uuagh'ania mkate, Paulo akhangh'itya na waamini. Ari ukhiandaa uhegh'a fhadio ayo khwenso akhaendelea urigh'itya hadi uthikhu wa manane. ⁸Ari khwina taa nyingi uchumba kha khunto nari khukhihangwiye ithambi rimwe.⁹Ukhidisha ari wikhee muhumba umwedu rina rakhwe Utiko, nari wavawa na thua nkhuru. Khwenso Paulo nari ukhutubu kwa muda urifu, muhumba uyuyi, nari uree, akhagwa fhangi ufhuma ughorofa a tatu na akhaokotwa ni ukhure. ¹⁰Khwenso Paulo akhasima fhang'i, akhakhinyoosha mwenso mugh'onjo khunto akhwe, akhamuhabwa. Kisha wahanya, "Mthakhathe tamaa, khusokho wi hai."¹¹Kisha akhanantia khanki ughorofa na uaghania mkate, walya. Baada origh'itya nayo kwa muda ni urifu hadi alfajiri akhahegh'a. ¹²Vakhamuretha muhumba usuyu ni wi hai vakhayanja ino.¹³Sese wayo khukhathongea unsonge ama Paulo kwa meli na khukhaelea Aso, nari sese khukhafanga umuhoa Paulo khukho. Iriyi ndio mwenso wayo akhasigh'a uthenda, khusokho akhafhanga uenda ukhirya nchi kavu. ¹⁴Nariwakhufhikhia khukho Aso, khukhamufhakhia u meli nakhwenda Mitilene.¹⁵Khwenso sese khukhahegh'a ufhuma khukho na ithikhu ra khaviri khukhagh'ea ufhande wa khaviri wa khisiwa kha Kio. Ithikhu ni risambiye, khukhaghea kisiwa kha Samo, na fhadiu ago khukhaghea ung'ii a Mileto. ¹⁶Khusokho Paulo ari waamua ufhwaya khiriya Efeso, ili athathumie muda wowote u Asia; khusokho ari wi rui uwahi Yerusalem sokho a ithikhu ni rikhuu ra Pentekoste, mwese iudahikha mwenso uthenda uyi.¹⁷Ufhuma Mileto akhathuma antu hadi Efeso na akhavaithana nanyampaa va kanisa. ¹⁸Narivagh'ea ukhakhwe, akhavakhania, nyenye agh'onjo mumanyie ufhuma ithikhu ra mwandio narinafhandatha hafhai Asia, mwino ariniri khene nyenye muda wong'e. ¹⁹Namuthumikhie Thatha kwa unyenyekhea khwong'e na khwa mihori, na khwa makhasikho ni ang'anga nene kwa hila ya Wayahudi. ²⁰Mumanyie mwino ntinakizuia uhanya khene nyenye intu lolote nari rina umuhimu, na mwino nene navafundishie kwa uwazi na uenda nyumba hadi khaya. ²¹Mumanyie mwino nene nkhaendelea uvaonya Wayahudi na Wayunani nkhunto a toba a Mungu na imani khene Thatha withu Yesu.²²Na fhanoi, ravi, nene, ni numutii mwahu ni Mweru uelekea Yerusalemu, ntaimanye nkhani ni yumpumia nene khukho, ²³ila khusokho Mwahu ni Mweru ukhushuhudia nene mu kila ng'ii na ukhuhanya minyororo na makhasikho ndio nianindie. ²⁴Khwenso nene ntinaghema kwamba maisha ane ni khwe njia yoyote a gharama khene nene, ili nidahe umariya mwendo wane na ntendo ninaifhokhee ufhuma khene Thatha Yesu, ushuhudia injili a neema a Mungu.²⁵Na fhanoi, rava, nimanyie kwamba vong'e, miongoni mwa avoyo narinenda uvakhania ufalme, muthijunyona usyu khanki. ²⁶Khwenso nkhuvakhania rio iyiyi, khusokho ntina hatia kwa nsaghami a muntu na ni umwe. ²⁷Kwenso ntinakizuia uvakhania mafhenji ong'e a Mungu.²⁸Khwenso thendekhi mwava khunto anyu nyenye aghonjo na khunto a ikundi rong'e neari Mwahu ni Mweru wavankha nyenye muthendekhe mwiadimi. Thendekhi muravie udima mwirundo wama Thatha, nari warighurie kwa nsaghami akhwe mwenso. ²⁹Nimanyie khwenso neari nahegha nene, mbwa ni nkhari vajohefhea khene nyenye, na vatharionee uvai ikundi. ³⁰Nimanyie khwenso hata u miongoni anyu nyenye baadhi a antu vajie na uhanya nkhani ni mbii ili uvarutha anafunzi vavasambiye vong'e.³¹Khwenso muthendekhe mwangue. Khumbukhwi sokho khwa miakha ithathu ntinadaha urekha uvakhania mu umwedu wanyu kwa mihori uthikhu na mumwi. ³²Na fhanoi nene nuvakabidhi khene Mungu, na kwa ihanyo ra neema akhwe, ni rudaha ujenga na uvafha urithi ithambi rimwe nayo vong'e avoyo nivaikhwe mikhono khe Mungu.³³Ntinayanja hela, dhahabu, au masaa. ³⁴Mumanyie nyenye aghonjo kwamba mikhono iyiyi ang'angiye mahitaji ane nene na mahitaji a antu avoyo nari vi ithambi rimwe nanee. ³⁵Khwenso nkhani yong'e nkhavafha ndolio mwino inoneye uvaariya anyonge kwa uthenda mwimo na mwino musighithue ukumbukhwa nkhani yama Thatha Yesu, nkhani ni mwenso mughonjo akhahanya: "Ni bahu ufhunya kuliko ufhokhea."³⁶Baada ohanya vii, akhathungama na uromba ithambi rimwe nayo. ³⁷Vong'e vikharia ino na umugwira Paulo u nkingo na umuthomia. ³⁸Vakhakhiwa zaidi a ong'e khusokho a irio nari rahanywa, kwamba mwikho vathijukhuona usyu wakhwe khankhi, khwenso vakhamuthindikhia merikebuni.

Chapter 21

¹Neari khwathendekha khwarekhanukha nayo, nari khutunguyie u bahari, khukhaghea ithambi rimwe u ngii a Kosi, na fhadiu ayo khukhaghea ungii a Rodo, na ufhuma khukhi khukhaghea ung'ii a Patara. ²Nekhwahanga meli ukhia uenda Foinike, khukhanantia na khwenda.³Nekhwagh'ea unsonge a kisiwa kha Kipro, khukhamire kha ufhande wa khimoho, khukhaenda fhakha Siria, khukhaikha nanga u ngii a Tiro, khusokho khukho ndio meli ari injusimiywa migho ayo. ⁴Khwenso nari wavaona anafunzi vakhakhikhaa khukho mathikhu saba. Anafunzi avai vikhamwira Paulo ukhiriya khene Mwahu khwenso mwenso athafhandathe Yerusalemu.⁵Hata nekhwadaha mathikhu ayo, sese khukhahegha khwenda khwithu. Vong'e ithambi rimwe, na akhema vawe na vana vawe, vakhakhuthindikhia u njia yithu fhakha ne khwafhuma unji a ng'ii, khwenso khukhatungama pwani, khukharomba, khukhakhirekha mu muntu. ⁶Khukhanantia meli, khunui venso vikhasukha umakhaya awe khanki.⁷Khwenso nekhwadaha muhinjo withu ufhuma Tiro, khukhaghea Tolemai. Hafho khukharamucha anyandughu na ukhikhaa kwa ithikhu rimwedu na venso. ⁸Fhadiu ayo khukhahegha khukhaenda Kaisaria. Sese khukhahefhea ukhaya ama Filipo, muhanyi wa nkhani neari umwedu wa avoyo ni visaba, na sese khukhakhikhaa ithambi rimwe nayo. ⁹Muntu uyuyi ari wina ancha vane mabikira nari vutabiri.¹⁰Baada okhikhaa khukho kwa mathikhu kadhaa, akhasima ufhuma Uyahudi nabii umwedu ukhuithanwa Agabo. ¹¹Mwenso akhaja khene sese na akhauheya mukhanda wama Paulo. Kwa usuyu akhakhithunga mighuu na mikhono akhwe mwenso na uhanya, "Mwahu ni Mweru ukhuhanya vii," "Vayahudi vo Yerusalemu vajomuthunga muntu niumiliki mukhanda uruyi, venso vakhamufhunya u mikhono a antu vo mataifa."¹²Nekhwathegheya nkhani iyii, sese na antu nari vukhikhaa afhoyo vakhamusihi Paulo athanantie uenda Yerusalemu. ¹³Khwenso Paulo akhasucha, "Muthenda ntuni, muria na uvunja nkhoo ane? Khusokho ni tayari nti kwa uthungwa, khwenso pia ukhuyia khukho Yerusalemu kwa ajili a rina rama Thatha Yesu." ¹⁴Khusokho Paulo athinayanja ukhaniwa, khkharetha na uhanya, "Basi mafenji ama Thatha athendekhe."¹⁵Baada a mathikhu ayayi, khukhahoa mifukho ithuna unantia Yerusalemu. ¹⁶Baadhi a anafunzi ufhuma Kaisaria pia vakhakhisambiya na sese. Vakhamuretha muntu umwedu niukhuithanwa Mnasoni, muntu wo Kipro, mwanafunzi wa khengi, nari khukhakhikhaa nayo.¹⁷Narikhwaghea Yerusalemu, anyandughu vakhakhusingi ya kwa uyanjo. ¹⁸Fhadiu ayo Paulo ithambi rimwe na see khene Yakobo, na anyampaa vong'e arivarifho. ¹⁹Baada ovaramucha, akhavafha sayu imwedu baada a mbuya a nkhani nari Mungu akhaithenda u miongoni a mataifa kwa ukhiriya uhuduma akhwe.²⁰Neari vathegheya ayoo, vakhamimbia Mungu, na akhamukhania, "Ukhengee, munyandugh'u, khwina maelfu anga nivaamini miongoni mwa aWayahudi. Venso vong'e vina nkhoo okhwatha sheria. ²¹Vakhaniwa uhusu veve, kwamba ukhufundisha Wayahudi nivukhikhaa mukhathi amataifa urekhanukha vina Musa, na khwenso ukhuvakhania vathavakhurye ana vawe na vathahonge mila ya khengi.²²Khusighithwe khuthende ntuni? Bila uoghofa vajothegheya khwenso veve wajaa. ²³Khwenso thenda risiyi ni sese khukhukhania fhanoi: khukhwethe antu vane avoyo nevaikhie nadhiri. ²⁴Vahone antu avayi na ukhioye veve ithambi rime nayo na uvarifhiye gharama yawe, ili vadahe umwa mithwe awe. Khusokho mu muntu ahange umanya kwamba nkhani nivaikhaniwa uhusu veve ni ya uregh'egh'e. Vikhifundisha kwamba veve pia usambiye sheria.²⁵Khwenso kwa sayu ya mataifa nivathendekha vaamini khukhaandikha na ufhunya maragh'iyo kwamba vupaswa ukhiepusha na mantu ni afhunyiwe sadaka kwa sanamu, na nsaghami, ufhuma khu risiyi nirinyomiywe, na vakhiepushe na uasherati." ²⁶Khwenso, Paulo akhavafhunya aghosya, na ithikhu rakhavii, akhakhioya mwenso ithambi rimwe na venso, akhahefhea unyumba a Mungu, uhanya muda wa mathikhu okhioya, fhakha sadaka ifhunywe khusokho a kila umwedu wawe.²⁷Mathikhu ayo isaba nari ahuera uhiya, baadhi a Wayahudi ufhuma Asia vakhamwona Paulo unyumba a Mungu, na mwinendo ukhahura na vakhamuhumbira mikhono. ²⁸Ari vukhwa mukhindo, "Antu va Israeli, khwariyi, uyuyi ni muntu nukhuvafundisha antu kila mahali nkhani nari ihiya na antu, sheria, na hafhai. Pia akhavaretha Wayunani mukhathi a nyumba a Mungu na kupanajisi ieneo viyi ni rithakatifu." ²⁹Khusokho umwandio ari vamwona Trofimo Muefeso nari vi ithambi rimwe nayo u mjini, venso ari vathendie Paulo wamuretha unyumba a Mungu.³⁰Ngii ong'e ari a taharuki, na antu vakhadua ithambi rimwe na umukhwatha Paulo. Vakhamufhunya unji a Hekalu, na nduri ikharuthiwa. ³¹Nari vathendekha vasoya umuuragha, sayu ikhamughea mukhuu wa ijeshi ra alinzi u Yerusalemu ong'e ari iijue ghasia.³²Khwenso akhavahura askari na jemedari akhauduria umati. Neari antu vamwona mukhuu wa jeshi na askari, vakharekha umukhwa Paulo. ³³Khwenso mukhuu wa jeshi akhahumbia na umukhwatha Paulo, na akhaamuru athungwe minyororo iviri. Akhamuwiya mwenso ni anyu na wathenda ntuni.³⁴Baadhi a antu khu umati ari vulopoka intu iriyi na vangija iriyo, khusokho jemedari athinadaha uvakhania intu lolote sokho a mukhindo, akhaamuru Paulo arethwe mung'ii a ngome. ³⁵Khwenso nari waghea u ngazi, akhahowa na askari khusokho a ghasia ya umati. ³⁶Sokho umati wa antu vakhamusambiya na uendelea ukhwa mukhindo, "Muheyi uyuyi!"³⁷Paulo nari ukhurethwa mung'ii a ngome, akhamwira mukhuu wa ijeshi, "Mudaha ukhwira intu?" Mukhuu wa jeshi akhahanya, "Je ukhurighitya Kiyunani? ³⁸Je, veve uthi Mmisri uyo nari mwandio akhathongea uasi na akhahoa magaidi elfu ine nyikani?"³⁹Paulo akhahanya, "Nene ni Myahudi, ufhuma ungii a Tarso a Kilikia. Nene ni muntu wa ng'ii niimanyikhie. Nuvaromba, munyanjiye nirighithe na antu." ⁴⁰Khwenso jemedari ne wamufha kibali, Paulo akhaimikha u ngazi na akhafhunya ishara kwa antu kwa mukhono wakhwe nari khwi thwii ino, akharighitha nayo Kihebrania. Akhahanya,

Chapter 22

¹"Anyandughu na thatha vane, thegheyi ihanyo rane ninkhurithenda khene nyenye fhanoi." ²Mwirundo nari wathegheya Paulo urighithiye nayo kwa kiebrania, vakhakhia. Akhahanya,³"Nene ni myahudi, nifhafhiwe ungii o Tarso eneo ra Kilikia, khwenso nikhahanga elimu ung'ii iyiyi, u mighuu a Gamalieli. Nkhasomisywa ulingana na njia ni njija a sheria yama thatha withu. Nene nina bidii a Mungu khinya nyenye nyong'e mwino mwiri rio. ⁴Nikhavakhasya kwa njia iyiyi fhakha ukhuya; nikhavathunga aghosia na akhema na uvajughutha khigereza. ⁵Hata muthumami mukhuu wa anyampaa vong'e vudaha ufhuma khene venso khusokho a anyandughu niva fhumie Dameski, khuni nene uthunguya uenda khukho. Ari nivarethee antu Yerusalemu kwa njia iyo ili vathungwe na ukhasywa.⁶Ikhathendekha khusokho afhoyo nari nithunguyie ni najohumbia Dameski, muda wa mumwi ghafla weru ukhuu ukhakhighea ukirunde ukhaandia umwikhia. ⁷Nikhagwa fhang'ii na uthegheya ruri ukhuhanya, 'Sauli, Sauli ni ntuni ukhunsimbiya?' ⁸Nikhasucha, veve wi anyu, Thatha?' akhahanya, 'Nene ni Yesu Mnazareti, ni veve ukhunsimbia.'⁹Avoyo nari khwinawe vakhaona weru, khwenso vathina thegheya ruri wama uyo nari warighitha na nene. ¹⁰Nikhahanya, 'Nithende ntuni, Thatha?' Thatha akhambwira imikha na uhefhee Dameski; khukho ujukhaniwa mu intu niutakiwe urithende.' ¹¹Ntinadaha uona khusokho a mwangaza wa weru uroo, ndipo nikhaenda Dameski kwa uthongewa na mikhono a avoyo nari vi ithambi rimwe na nene.¹²Khukho nikhathana na muntu ni ukhuithanwa Anania, ari muntu ni ukhwathie maraghiyo na muyo oghofhwa unsonge a Wayahudi vong'e nivukhikhaa khukho. ¹³Akhaduya khene nene, akhaimikha unsonge ane na uhanya anyandughu vane Sauli, udahe uona.' Kwa muda ururo nikhamwona.¹⁴Akhahanya, 'Mungu wama thatha withu wakhuhwania veve udahe umanya mafhenji akhwe, umwona uyo ni wina haki na uthegheya ruri niufhumie ukhuurimi wakhwe. ¹⁵Khusokho ujuthendekha wishahidi wakhwe kwa antu vong'e unto a ayoniwayaona na uyathegheya. ¹⁶Khwenso fhanoi ni ntuni unindie? Ukhabatizwe, wendo oywa mahuthe akho, niukhurithana rina rakhwe.'¹⁷Baada oghea u Yerusalemu, na neari nurombo mung'ii a hekalu, ikhathendekha khwenso nikhafhewa ndothi. ¹⁸Nikhamwona niukhunkhania, 'Hima na ufhume u Yerusalemu rui khusokho vathijuyanja ushuhuda wakho uhusu nene.'¹⁹Nikhahanya, 'Thatha, venso vayo vamanyie nikhavathunga ugereza na uvakhwa avoyo narivakhuyanjithe khwa mu sinagogi. ²⁰Na nsaghami ama Stefano shahidi wakho neahu nuwa, nene no ari niimikhie fhifhi na uyanja na ari nulinda masaa a avoyo nari vamuuragha.' ²¹Khwenso akhambwira, 'Enenda khusokho nene nijukhuthuma wende khwengi kwa antu vo mataifa."²²Antu vakhamuyanjiya arighithe unto a ukhani uruyi. Khwenso baadaye vakhahumbua nduri na uhanya, "Muheye muntu uyuyi u ngii: khusokho nti khuja ukhikhaa." ²³Nevathendekha vahumbua nduri, na ujughutha masaa awe na uyathendea ukhungu unto, ²⁴Jemedari mukhuu akhahanya Paulo arethwe ungomeni akhaamuru awiywe khuru ukhukhuwa mianga ili mwenso wayo amanye ni ntuni ari vumukhuria mukhindo namna iyo.²⁵Hata nevathendekha vamuthunga na ighava, Paulo akhamwira uyo akida nari wimikhie fhifhi nayo, "Je! ni khuja khene nyenye umukhwa muntu ni Mrumi na khi athinahukumiwa?" ²⁶Uyo akida nari wathegheya nkhani iyii, akhaenda khuni jemedari ni mukhuu na umwira, akhahanya usighithe uthenda ntuni? Khusokho muntu uyuyi ni Mrumi."²⁷Jemedari ni mkhuu akhaja na umukhania, "Nkhania, je veve ni umuntu wa Rumi?" Paulo akhahanya, "Hono." ²⁸Jemedari akhamusucha, "Ni ukhira kiasi khikuru kha hela ndipo nkhahanga uraia." Khwenso Paulo akhamwira, "Nene ni mrumi wa ufhafhwa." ²⁹Khwenso avoyo nari vithayari uenda umuwiya vakhahegha na umurekha muda ururo. Na jemedari no akhaughofa, ne wamanya khwenso Paulo ni Mrumi, na khusokho wamuthunga.³⁰Ithikhu nirisambiye, jemedari ni mukhuu akhasigha umanya thuthi uhusu mashitaka a Wayahudi dhidi ama Paulo. Khwenso akhamuhambwiya ithungo yakhwe na akhaamuru akhuu va makuhani na ibaraza rong'e vathane. Akhamuretha Paulo ufhangii na umuikha mukhathi awe.

Chapter 23

¹Paulo akhavarava ithambi rimwedu antu vo ibaraza na uhanya, "Anyandugh vane, nakhikharie unsonge a Mungu kwa nkhoo ni njija fhakha fhanoi rio." ²Kuhani ni mukhuu Anania akhavakhania avoyo nevaimikhie fhifhi nayo vamukhwe momo wakhwe. ³Khwenso Paulo akhamwira, "Mungu ujukhughwa veve, ukuta niwirie chikaa. Wikhee ni ukhunkhania kwa sheria, na vee ukhuamuru nikhuwe kinyume na sheria?"⁴Avoyo nari vaimikhie fhifhi nayo vakhahanya, khwenso ndio mwino ukhumuthukha kuhani nimukhuu wa Mungu?" ⁵Paulo akhahanya, "Anyandughu vane, nene ntinamanya kwamba uyuyi ni kuhani ni mukhuu. Khusokho iandikhiwe, uthijurighitya ivi unto a mtawala wa antu vakho."⁶Paulo nari waona kwamba ufhande umwedu wa ibaraza ni Masadukayo na vangija ni Mafarisayo, akhahumbwa ruri na uhanya, "Anyandughu vane, nene ni Mfarisayo, mwana wa Mfarisayo. Khusokho iyiyi nitegemee kwa nguu ufufuo wa akhuyi ni nuhukumiwa nayo." ⁷Ne wayahanya ayayi, malumbano makhuru akhadwiya baina a Mafarisayo na Masadukayo, na mwirundo ukhafhaghatha. ⁸Khusokho Masadukayo vuhanya khuthii ufufuo, malaika wala khuthii mwahu, ila Mafarisayo vuhanya ayayi ong'e arifho.⁹Ghasia nkhuru ikhathendekha na baadhi a andishi nari vikhu ufande wa Mafarisayo vakhaimikha na wighitha, vakhahanya, "Khuthina ona ni rivi dhidi a muntu uyuyi. Khwiuri mwese mwahu au malaika warighitya nayo?" ¹⁰Khwenso ikhafhuma hoja nkhuru, mukhuu wa majeshi akhaoghofha khusokho Paulo akhathemangwa ifhande ifhande na venso, khwenso akhahanya anajeshi vong'e fhang'i na umuhoa khwa nguu ufhuma kwa ajumbe va ibaraza ina umuretha ungome.¹¹Uthikhu niusambiye Thatha akhaimikha fhifhi nayo na uhanya, "Uthathije, khusokho wanyona u Yerusalemu, khwenso ujufhunya ushahidi pia u Roma."¹²Nekhwacha, baadhi a Wayahudi vakhathendo iaghano na uithana laana khunto awe venso: Vakhahanya kwamba vathijulya wala unywa intu lolote fhakha vamuuraghe Paulo. ¹³Ari khwina antu zaidi a arobaini nivathendie njama iyiyi.¹⁴Vakhaenda kwa akhuu va makuhani na anyampaa na uhanya, "Khwakhiikha sese u laana ni nkhuru, khuthalye intu lolote fhakha khene khujumuuragha Paulo. ¹⁵Khwenso, ibaraza rimwire jemadari mukhuu amurethe khene sese, khinya ni mujuamua khesi akhwe ija. Khene sese khwi tayari umuuragha nikhi athinaja hafhai."¹⁶Khwenso mwana wama dada wama Paulo akhathegheya kwamba ari khwina njama, akhaenda akhahefhea mung'ii a ngome na umwira Paulo. ¹⁷Paulo akhamwithana akida umwedu nauhanya, "Muhoe muhumba uyuyi khene jemadari; khusokho wina nkhani yomwira."¹⁸Khwenso akida akhamuhoa muhumba akhamuthoa khene jemedari mukhuru akhamwira, "Paulo uyo mthungwa akhanyintana akhasigha nikhurethee muhumba uyo veve. Wina ukhani wo khwira." ¹⁹Jemadari mukhuru akhamukhwatha kwa mekhono na ukhisunta nayo khwengi na umuwiya, "Ni intu ikhi ni usigh'ithe unkhania?"²⁰Muhumba uyo akhahanya, "Wayahudi vaelewana ukhuromba umurethe Paulo fhadio ukhibaraza khusokho vasighithe uhanga sayu yakhwe kwa usahii zaidi. ²¹Basi veve uthayanje khusokho antu zaidi a arobaini vamuvizie. Vakhifhungie kwa laana, vathalye wala unywa fhakha khene vajomuuragha, hafa fhanoi vithayari, nivarindie ruhusa ufhuma khene veve."²²Khwenso uyo jemadari mukhuru akhamurekha mhumba wenda yakhwe, baada omuthumiya "Uthamwire muntu yoyote kwamba umeniarifu ayayi." ²³Wavaithana maakida vaviri akhahanya vakhanii askari maghana aviri vende Kaisaria na askari anyonantia farasi makhumi mufhungathi na ni vina mikhoha maghana aviri, mujuhegha awamu atatu a uthikhu. ²⁴Akhavakhania uikha marimwana ija ayoo ni Paulo ujumufha na umuhora ija kwa Feliki Gavana.²⁵Akhaandikha nkhani kwa namna iyiyi, ²⁶Klaudio Lisia kwa Liwali mtukufu Feliki, uramucha. ²⁷Muntu uyuyi akhakhathwa na Wayahudi vathendekha vifhifhi umuuragha, khwenso nkhaenda ithambi rimwe na ikhundi ra askari nkhamuheya, ninajohanga sayu ni mwenso muntu wa Kirumi.²⁸Nkhasigha umanya ni ntuni vamusithakha, khwenso nikhamuthoa ubasa. ²⁹Mkhaona khwenso ari usithakhiwe kwa ajili owiywa nkhani yawe, khwenso athinasithakhwe kwa ukhani wowote wo stahili uuraghwa wala uthungwa. ³⁰Khwenso ikhamanyikha khini nene kwamba khwina nkhani dhidi akhwe, khwenso rui nikhamuthuma khene veve, na uvakhama avoyo nivamusithakhie varethe nkhani dhidi akhwe unsonge akhwe. Vakhafhaghatha."³¹Khwenso avo askari vikhathegheya amri: vikhamuhora Paulo vakhamuthoa fhakha Antipatri uthikhu. ³²Ithikhu nirisambiye, maaskari vingi vakhavarekha avoyo anyonantia farasi vende ithambi rimwe nayo, na venso vakhasukha ngomeni. ³³Na anyonantia farasi nevaghea Kaisaria, na umufha liwali iyo sayu, vakhamuikha Paulo unsonge awe.³⁴Mwenso liwali newamisoma sayu, ikhamuwiya Paulo akhafhumia ijimbo ikhi, nari wamanya kwamba ni muntu wa Kilikia, ³⁵akhahanya, "Nijukhuthegheya veve mvathendekha vaja avoyo nivakhusithakie," akhahanya aikhwe mukhathi a ikulu rama Herode.

Chapter 24

¹Baada amatiku atana, Anania mutuma ni mukuu, baadhi a nyampaa na muringiti umwedu ni ukuitanwa Tertulo, vikaenda kuko. Vatatu avai vakaretra basa dhidi ama Paulo kwa gavana. ²Paulo nari akaimika usange a gavana Tertulo akaandya umusitaka na urighitya kuni gavana, "Kusako ako kwina amani ni kuu; na kwa ndotri yako matruni maja ukitaifa ritru; ³kwesa kwa uyanjo waghe kufewa kela itu niriutendwa, Wasalam muheshimiwa Feliki.⁴Kwenso takukhataye ino niromba utegheye khani kei kwa fadhili yako. ⁵Kwa maana kukamuhanga mutu uyui mukhari na akareka Wayahudi woghe ureka duniani. Kweso ni mutongei wa makanisa a Wanazorayo. (Kwatia sehemu a khani ya mukiri urui 24: 6 ⁶na kaki akasoya urietia hekalu uraya ui kukamukwata, utifo kuni matu ni maja a khare). (Kwatia mukiri urui⁷Lisiasi, afisa, akaja na akamuhoa kwa nguu umikhono itru. Utrifo kuni nakala ni muja ukhani ya khare). ⁸Niwanuwiya Paulo kuhusu khani injii kweso ujudaha kifudisha ni ituki nikwamusitakie." ⁹Wayahudi veso vakamusitaka Paulo, vakahanya kesa ayai mambo ikatendeka tutri.¹⁰Liwali ni ariwamufangia mukhono Paulo arighitye Paulo akahanya, "Nimanyie kweso kwa miakha ni mingi watendekie umwamui wa itaifa eri na nina uyanjo ukirighitya usonge akomughonjo. ¹¹Ukudaha uhakikisha kua atrinakia matriku zaidi a ikumi na aviri ufuma nino arina natia uenda uromba u Yerusalemu. ¹²Ni arivaghanga ukihekalu, tinakikunguma na mutu naniumwe na tinatrenda mukindo umukutano kwesa katika umasinagogi wala mughi a mji; ¹³na kwesa vatridaha umanya kuniveso baasa ni vamisitakie dhidi ane.¹⁴Kwesa nakiri irii kunive, kwesa kwa njia iyo nikweso viumitna idhehebu, kwa njia iyo hiyo niumutumikia Mungu wa tata witu. Nene nimwaminifu kwa onye niarifo kuni sheria namandiko ama amanabii. ¹⁵Nina nguu ule ule kuni Mungu kweso hata hao nao vauurindie uja kwa ufufuo wa wafu, kwa vonghe nivinahaki na nivatina haki pia; ¹⁶na kwa irii, nitenda mwimo ili nitendeke nina khoo nitina mahutye songe a Mungu na usonge atu ukira matu oghe.¹⁷Fanoi baada a miakha ni mingi nikaja ureta musaada kitaifa rane na zawadi a hela. ¹⁸Niarinatedavii, Wayahudi vangi wa Asia vakaghanga mughi a sikukuu atakaso mughi nyumba, bila mwirundo watu wala mukindo. ¹⁹Atu avai niari inoneye isavarifa unsonge ako fanoi vahanye irio nevarikwete uto ako mbese vinaukhani wowote.²⁰Au antu avai veso na vahanye ni ihutye kii nivikariona kuni nene niarinaimika usonge a ibasa rakiyahudi; ²¹isipokua kwa soko a itu rimwedu niari karihanya kwa ruri niari naimika mukhati awe, 'ni kwa soko a ufufuo wa wafu nyenye mughukumia."²²Feliki akatendeka wakhaniwa ija uhusu njia na akaureka mukutano. Akahanya, ''Lisia jemedari nikuwaja ughi ufuma Yerusalemu nijufunya hamuri dhidi a masitaka anyu." ²³Kweso akamukhania akida amudime Paulo, ila atrendeke wina nafasi na hata atatendeke mtu wauvaghiya anyandughu vakwe vatamwariye wala vatamusoye.²⁴Baada amatiku anga, Feliki akarudi na Drusila mukhema niari Myahudi, akatuma umwitrana Paulo na akategheya fuma ukhakwe kwa sayu a imani mughi a Kristo Yesu. ²⁵Kweso Paulo niari ukughemaniywa na uhusu haki nautendeka na kiasi na hukumu ni iji uja, Feliki akahanga wova akahanya, ''enda kwengi kwa fanoi kweso ninahanga muda kaki nijukwitana."²⁶Muda uo huo, akorava kweso Paulo ujumufa hela kwa irio akamwitana mihijo mingi akarighitya nayo. ²⁷Kweso miaka ivii ni ikakia, Porkio Festo akatedeka liwali baada ya Feliki, kweso Feliki akayanja kinonesha kuni Ayahudi ui akamure Paulo ufaghi a uangalizi.

Chapter 25

¹Kweso Festo niari akahefea kijimbo erio na baada amatiku atatu akaenda ufuma Kaisaria faka Yerusalemu. ²Mutumami ni mukuu wa Ayahudi mashuhuri vakareta masitaka kuni Paulo kwa Festo, na wikarighitya kwa nguu kuni Festo. ³Na vikamuromba Festo musamaha uto asayu ama Paulo ahange umwitana Yerusalemu kwesa vadahe umuragha umujia.⁴Kweso Festo akahanya kweso Paulo ari mutungu akuni Kaisaria, na kwamba mweso mughonjo ukusuka kuko rui. ⁵Akahanya "Kwa rui awo ambao nivadahite, nivadahite uenda kuko na sese ni mwese kwina kitu ni kivi kuni mutu uyui munaneye umusitaka."⁶Baada a kikha matikhu munana au ikumi kweso akasuka Kaisaria. Na itiku nirisambiye akakikha katika kitumbi ra hukumu na uhanya Paulo aretwe kuni mweso. ⁷Niariwafika, Wayahudi ufuma Yerusalemu vikaimika fife vakafunya baada nyingi ndito kweso vatinadaha uyarighitya. ⁸Paulo akakitetea na uhanya, 'Ti kweso rina ra Ayahudi, tikuto a hekalu na kwa uto a Kaisari, nikatenda nimavi.'⁹Kweso Festo akasigha ukiyanjisha kuni Ayahudi, na unji akamukhania Paulo kwa uhanya, 'Je, usighite uenda Yerusalemu na uhukumiwa na nee uhusu khani ijio kuko?' ¹⁰Paulo akahanya, 'nuimika usonge a itumbi ra hukumu ra Kaisari irio ninisighitule uhukumiwa. Tinavahutya Ayahudi, kinya veve nino umanyie ija.¹¹Ikatendeka nahutya na kweso natenda nirino neye kuya tiuhita kuya kweso kinya shutuma yawe ti kitu, kutie mutu niudahite ukabidhi kwaa niuromba Kaisari.' ¹²Baada ya Festo urighitya na ibasa akahanya, "Ukumuromba Kaisari; winji kuni Kaisari."¹³Baada amatiku anga, mukuu Agripa na Bernike vakaghea Kaisaria utenda ziara rasimi kwa Festo. ¹⁴Niari vakikha hafo kwa matiku ni mingi, Festo akagheya basa kuni Paulo kuni mfalme; akahanya, "Muntu umwedu akarekwa hafai na Feliki kinya mutungwa. ¹⁵Niari ni Yerusalemu atumami ni akuu na anyampaa va Kiyahudi vakareta baasa uto a mutu uyui kuni nene na vikawiya utoa hukumu dhidi akwe. ¹⁶Kwa irii nene nikavasucha kwesa ti desturi a Waroma umufunya mutu kwa umupendelea badala akwe mustakwa unoneye utendeka wina nafasi a urighitya na asitaki vakwe na kinenea dhidi atuhuma iyio.¹⁷Kwa irio, niarivikaja itambi rimwe hafai tinadaha urindia kweso itiku niaririsambiye nikakikha katika itumbi ra hukumu na uhanya mutu uyui aretwe munyii. ¹⁸Kwesa anyausitaka niarivaimika na usitaka nikaghema kwesa kutii baada ni makuu ni ikaretwa dhidi akwe. ¹⁹Badala akwe vikatendeka na wikungumi fulani itambirimwe nayo uhusu dini awe na uhusu Yesu ambaye akatendeka wakuya kweso Paulo ukuhanya kua yu hai. ²⁰Nikatendeka nikunikiwe jinsi a umanya ukhani urui na nikamuwiya nimwese ari wenda Yerusalemu kuhukumiwa kusoko nkani iji.²¹Kweso Paulo niariwaitanwa aikwe fanyii a udimi kwa soko a uramui wa Mfalme, nikahanya aikwe faka kuninjumutoa kuni Kaisari.' ²²Agripa akarighitya vina Festo, "Ningepanda pia umutegheya mutu uyui." "Festo, akahanya, "fadiu ujumutegheya."²³Unji fadiu akwe, Agripa na Bernike vikaghea na sikuku ni nyingi vikaghea kuni ukumbi na maafusa va kijeshi na atu ninvamanyikie va mji. Na Festo niariwafunya hamuri Paulo akaretwa ukhawe. ²⁴Festo akahanya, "Mfalme Agripa, a antu woghe awo nivariyo hafa itambirimwedu nase, mumukengee muntu uyui; jumuiya onye a Ayahudi kuko Yerusalemu na hafai pia vasighite nivashauri veso vakakha mukindo kuninene kwesa ataishi.²⁵Nikaona kweso atinatenda kitu ni kinoneye ikuya kweso kwa sababu kamwitana Mfalme, nikaamua umutoa ukhakwe. ²⁶Kweso tina itu nirighete u andika kuni Mfalme. Kwa soko hii, nikakuretea ukhako kamwe ukhako veve Mfalme Agripa, ili nihange kua na itu ra uandika uhusu baasa. ²⁷Kwa kua nikengee kutie itu romutoa mutungwa na bila umuroghia kesi ni imuravie.

Chapter 26

¹Hivyo, Agripa akamukhania Paulo, 'Ukuruhusiwa ukinenea.' Kweso Paulo akaghora mukhono wakwe akakinenea vii. ²"Nikikengee nene ni uyanjo, Mfalme Agripa, ili utenda baasa ane usonge ako rio dhidi a baasa yonge ya Ayahudi. ³Kweso, kwa soko veve umuremu wa tendo ya Ayahudi na ndighitya uyi niuromba utegheye kwa ughimiyi.⁴Tuti, Wayahudi vong'e vamanyie nino niukikhaa ufuma ujana wane kuni itaifa rane kuko Yerusalemu. ⁵Vamanyie ufuma mwandya na vasighitwe uyanja kweso nikakikha kinya Mfarisayo, udhehebu nirina wimiko niukhari kuni dini itu.⁶Fanoi naimika hafai nihukumiwe kwa soko nene nikaona ahandi nikwesa Mungu akamitenda na vatata vitu. ⁷Iyii ni aha nikweso makabila itu ikumi na vaviri ni varavie ufokea kweso nivamwabudu Mungu kwa nguu utiku na mumwi. Ni kwa soko a umurava uyui, mfalme Agripa, kweso Wayahudi viusitaka. ⁸Kwa nini yeyote mukhati itu ukunghema ni uoghofa kweso Mungu ukufitha akunji?⁹Itiku rimwedu khanghema nene kweso nimuse enatende khani ninyingi dhidi arina rama Yesu wa Nazarethi. ¹⁰Nikatenda ayayi u Yerusalemu; nikavatunga nivaamini vingi ukigereza na nikatendeka ninanguu ufuma kwa akuu va makuhani utenda unyii na wakati ne vikiuragha nikakha kura dhidi awe. ¹¹Mara nyingi nikavakhasha umasinagogi awe na nikasoya uvatendenda vamihite imani awe nikatendeka na uvai ino uto awe na nikavanjucha hata munyii a miji ya ugenini.¹²Wakati niari niutenda ayanyii nikaenda u Dameski, niari hamuri na maraghiyo ufuma kwa makuhani niakuu; ¹³niara nimunjia wakati wa mumwi, Mfalme, nikaona weru ufuma kirunde niari khari ukiye yua na ukamwika na ukavafimia nene na atu niari vasafuri itambirimwe nanee. ¹⁴Sese song'e niari kukagwa fanyi nikategheya ruri ni ukuringhitya nanene ni iuhanya katika lugha a Kiebrania: 'Sauli, Sauli! Nitu ni ukukhasiya? Ni kukaku kunive ukhuwa teke mchokoo.¹⁵Kweso nikahanya veve ni anyu, Thatha?' Thatha akahanya, 'Nene ni Yesu ni kweso ukukhasya. ¹⁶Fanoi uka wimike kwa miguu ako kusoko kwa kusudi irii nene nakighea kuni vee nakuhwania ka mutumami na shahidi uto a khani ambayo wimanyie uhusu nene fanoi na matu nininjukuraghia khaing'i; ¹⁷na Nijukukhomoa ufuma kwa atu na atu va mataifa nikweso ninukutuma, ¹⁸urughua miho awe nauvafunya kinikwiru na uenda kuni kweru na ufuma kuni nguu yama setani vamurave Mungu; ili vahange ufokea ufuma kuni Mungu musamaha wa mahutye na matu niari kavafa awo niarikavaheya kwa imani ni ikini nene.¹⁹Ui, mfalme Agripa, tinadaha ureka marombi a kirunde, ²⁰kwese kwa awo niari varifo Dameski mwandio na kisha Yerusalemu na nchi yote ya Yudea, na pia kwa atu va mataifa angija nikahubiri kweso vatubu na umurava Mungu, vatende tendo niinoneye toba. ²¹Kwa soko iyii Ayahudi vikakwataa ukihekalu vakasoya umbwagha.²²Mungu akanjariya faka fanoi kweso naimika na ushuhudia kwa atu va kawaida na kwawo ni akuu kutoa yoo nikweso manabii ina Musa vikahanya ajotendeka na ti ringija; ²³kweso Kristo lazima ujukhashwa na ujutendeka wa mwandyo ufufuka ufuma kwa kuyi na uritya weru wa Ayahudi na atu vamataifa.²⁴Paulo niariwamariya kinenea, Festo akahanya kwa rri ni ukuu, 'Paulo, veve ni umufutu! masomo o'ge akutenda utendeke umufutu. ²⁵Kweso Paulo akahanya nene ti mufutu, mheshimiwa Festo; kwesa kwa nguu akahanya khani ya tuti tufu. ²⁶Kwa kuwa mfalme umanyie uhusu matu ayayi na ui niuridhitya kwa kirekea kunimweso kwa soko nina truti kweso kutie lolote nirifihiwe knimweso; kwa kua irii ritinatendeka upeo.²⁷Je, amini manabii, Mfalme Agripa? Nimanyie kweso niamini.' ²⁸Agripa akamukhania Paulo, 'Mda ukufiyi unaweza ukhanina nene na utenda Mkristo? ²⁹Paulo akahanya, "Niumukuta Mungu kweso, kwa muda ukufii au urifu ti veve tu kweso vong'e nivatedheye rio, vatendeke kinya nene kweso bila iyii minyoo a kigereza."³⁰Kweso mfalme akaimika na liwali, na Bernike kweso, na avo niari vikhe itambirimwe nayo, ³¹niari vahegha kua ukumbi vikarighitya vesa kwa veso na hanya, 'Muntu uyui atinoneye kuya wala kitungo.' ³²Agripa akamukhania Festo, "Muntu uyui ukudaha urekewa kame mwesa atinahanya arekewe na Kaisari."

Chapter 27

¹Niari ramuriwa kweso kufenjwa kutunguye maji uenda Italia, vakamufa Paulo na atungwa vangi kuni afisa umwedu wa ijeshi ra Kiroma na ariukutanwa Julio, wa Kikosi kama Agustani. ²Kukanatia meli ufuma Adramitamu, nikwesa e iufenjwa isafuri umpeompeo na pwani ya Asia. Hivyo kukahefea ukirambo. Aristaka ufuma Thesalonike ya Makedonia akatunduya itambirimwe na see.³Itiku nirisambiye kukasima nanga kuni mjii wa Sidoni, ambapo Julio niari akamutendea Paulo kwa uyanjo na akamurekea uenda kuni rafii vakwe ufewa uyanjo wawe. ⁴Ufuma hafu kukaenda ubaharini kukatuguya kwanaufima kisiwa ka Kipro ambacho kikatendeka kikingiye mpefo kwa soko mpefo ikatendeka ikusambiye. ⁵Baada autendeka kutunguye kuni maji niari ififi na Kilikia na Pamfilia, kukaja Mira, umji wa Lisia. ⁶Hafo uyuo afisa wa jeshi ra Kiroma, akamihanga meli ufuma Alexandria ambayo ikatendeka iheghe uenda Italia. Akakunatiya munyi akwa.⁷Baada osafiri mpompoa matiku mingi na mwisho kwafika umankasiko fifi na kinidasi nkungu iti nakuruhusu ukira njia isii, hivyo kukasafiri kandokando a mpefo a Krete tukiukinga upepo, mkabala na Salmone. ⁸Kukasafiri mpeo a pwani kwa ukaku, mpaka kwa kwang'ea sehemu yuitanwa Fari Haveni ni ififi na ng'ii ni yuitanwa Lasi.⁹Ekwahoa mda wingi ino, na mda wa mufungo wa Kiyahudi ewakia, na fanoi ahendeka hatari safiri. Hivyo Paulo akakuonya, ¹⁰na uhanya, "Wanaume, nuona muhinjo nikuuhoa wina madhara na hasara nyingi, nti a miring'o na meli lakini na nkoo yitu.'' ¹¹Lakini mukuu wa ijeshi ra Kiroma akamuteng'eya mukuu wakwe na mukuu wa meli, kuliko mantu ayoo niakaring'itwa na Paulo.¹²Kwasokho bandari nti rahisi ukinkoa musimu wa mpefo, mabaharia ni vingi vakashauri kusafiri pale, ili kwanamuna yoyote kufikie mji wa Foinike, kukinkae wakati wa mpefo. Foinike ni bandari kuko Krete, na yurava kaskazini mashariki na kusini mashariki. ¹³Upepo wa kusini ni wajoanda uvuma mpompoa mabaharia vahisi vahanya intu nijavurifenja. Vakhang'oa nanga na usafiri umpeo a Krete fifi na umpwani.¹⁴Lakini baada a muda ukufii upepo mkali, niukuitanwa wa kaskazini mashariki, wandya ukunkwa ung'ambo a kisiwa. ¹⁵Nichu meli ikalemewa na uremwa uukabili upepo, kukaridhika na hali isii kukasafirishwa nao. ¹⁶Kukadua kwakira kwakira upande niukukinga nkunguna kisiwa nikuitanwa Kauda; na kwa mankasko kwafanikiwa uuona mtumbwi.¹⁷Baada ovaruta, vakatumia kamba mitunga meli. Vakatija vahanya uri kwenda kieneo ra maharu mingi a Syiti, hivyo vakhasimya nanga na vakandurwa pembeni. ¹⁸Vakhankuwa kwa nguu sana na dhoruba, hivyo itiku nirifuatie mabaharia vakaandya jung'uta miing'o ufuma umeli.¹⁹Itiku ra katatu, mabaharia vakaandya uyafunya maji kwa minkono awe venso. ²⁰Wakati ni njota na yua itinakufunulia matiku mingi, bado dhoruba rikuu rikakukumba, na itumaini rokombolewa rikafaghata kabisa.²¹Baada oenda muda urifu bila ulya, hafo Paulo akaimika munkati amabaharia nauhanya, "Wanaume, mukapaswa muntegheye na tusingeng'oa nanga ufima Krete, ili uhanga madhara na hasara. ²²Fanoi nuvafariji mukife nkhoo, nisoko kutie uyaghao mung'ii itu, ila asara a meli uyi.²³Nisoko utiku niwakeire malaika wa Mungu, nichu Mungu nene ni wakwe, na nichu numwabudu kunu malaika wakwe akaimika upeo ane ²⁴na wahanya, "Utaoghofe Paulo. Lazima uimike songe amakaisari na rava Mungu mukhati ja wakwe wakufa asava vong'e ni mumuhinjo umwe mwinawe. ²⁵Anghosia, kifi nkhoo, kwa soko mumamini Mungu, a soko itendeka mwino nkakhaniwa. ²⁶Lazima kuvare kwa unkhuwa ubaazi visiwa."²⁷Niwaghea utiku wa inkumi na inne, ne are kuhwetiwa kuko na kuko ubahari a Adratik, kinya kiti mabaharia wakhaghema urewahumbia kini kukaku. ²⁸Vakatumia nduri ufima maji kini aishie na vakati anga urifu wa thelathini na sita, baada amucha ukufe vakafima kanke vahanga mita makumi avire na kenda. ²⁹Wakatija tanju kudaha utua, magwe au makiu, uyi vakasima nanga inne ufuma usehemu uika nanga na vakaromba diu eje ure.³⁰Awoo mabaharia vakafenja namuna udoa meli isii na vakasimia majini boti ni nyuinyui yo ariya maisha, na vakatitenda kinya vyujukula nanga ufuma unsonge a boti. ³¹Paulo akamwira asikari wo jeshi ra Kiroma na awoo asikari, "Mutudaha uokoka soko antu avai visangha umeli". ³²Asikare vakatina kamba aboti isii na ikarekwaihowe na maji.³³Niare mwanga wadiu ukufuma, Paulo akavasiya wong'e bahu mwolye kunyui. Wahanya, "Iriyi ni itiku la ikumi na inne mwindie bila ulya, mutilile into. ³⁴Uyi nuvaira muhore malewa kunyui, soko irei nie kwa ajili oishi nyenye; na kuti ujee hata umwedu wa mitwe anyu nukuyaghaa. ³⁵Ne wadaha uhanya asaya, akahoa mukate wamuromba Mungu usonge amiho aatu wong'e. Akhaaghania mukate wandi uliya.³⁶Wong'e watiwa nkhoo na veso waho maliwa. ³⁷Are ku antu 276 umeli mung'ii. ³⁸Nevalya vadaha, wakatenda meri mpufu kwa ujughuta ngano ubahari mung'ii.³⁹Neare mumwi, vatinamanya kine kukaku, lakini wakaona kine kukaku niki maji aire na mahau maingi. Vakakisiya kinya vyodaha uduri meli uelekea hafo. ⁴⁰Uyi vakaleghecha nanga vaireka ubahari. Muda ururo vakhaleghecha misi atanga na vakahumbua usonge nikunje unkungu, uyi vakaenda usehemu amaharu nimingi. ⁴¹Lakini vakaja kuni mikondo amaji ivere kine utana na meli aelekea umaharu. Na upande wo songe ameli ikakama hafo naitinafumaa hafo, lakini sehemu osonge ameli ikaandya uunika soka a ukhare wa mawimbi.⁴²Maghemo amaasikare are uvaurangha atungwa, ili kwamba kutie muntu neukufumba na nikufyaya. ⁴³Lakini asikare wa kijeshi ro Kiroma akasigha amuokoe Paulo, akaimicha mfango wawe; na akavafa uhuru avoo nivamanyie ufumpa, varime ufuma umeli vende kini kukaku. ⁴⁴Aghosia vauya vasambiye, vange kunto a mafande ambao na vauya kunto a mantu mauya ufuma umeli. Kwa njia isee song'e kughea ija ufang'ii ni nkaku.

Chapter 28

¹Ne are kwa gheywa ija, kwa manya chuu kisiwa kuitwa Malta. ²Antu vahafo ntiese vakakufa ukarimu wa kawaida, bali vakaaacha moto na vakukaribisha song'e, kwa soko mbua na mpefo are iendelee.³Paulo are urundie nkwee na akaiekie umotonjonka ni nyui ni inasumu ikafuma unkwii isii kwa soko amututu, na ikakifilinga umkhono wakwe. ⁴Aghojo va hafo nevaona irimwana rining'inie, ufuma umunkhono wakwe, vakifofohea veso kwa veso, "Muntu uyoyi ukuuragha watorokie ubahari, lakini atikweti haki oishi."⁵Lakini mweso akamjughuta munyama umoto na atinahanga sida hata imwedu. ⁶Veso vakamwindia aimbe na urue au agwe ghafla no kuya. Baada omurava kwa muda urifo no onachu kuti intu la kawaida kunimwenso, vakabadilishana maghembo awe na vahanya aja Mungu.⁷Basi sehemu isee are ifife na fang'i, amughwari wa kisiwa are ukuitanwa Pablio. Akkakufoke na ukutunza matiku atatu. ⁸Ikatokea ihe wama Pablio wawaa homa na urue wo harisia. Paulo akaenda umwombe, weka mikhono nkunto akwe na wamuforia. ⁹Ne are iriyi nakighea, antu vingi ukisiwa are vawire lakini vakaenda na vaforiwa. ¹⁰Antu vakuheshimu kwa heshima ninyinge. Ne are kukiandaa usafiri, vakakufa ayoo ne kuyasighite.¹¹Baada are mieri itatu kukasafiri mung'ii umeli a Iskanda neare aghuwa na mpeto hafo ukisiwa, ne are aghonjo are mafaha vaviri. ¹²Baada o simima muji wo sirakusa kukakighaa matiku atatu.¹³Ufuma hafo kukasafiri umuji wo Regio. Baada aitiku rimwedu nkungu akikumakuma ikaja du ui, na baada amatiku avere kwa ghea umuji wa Putoli. ¹⁴Kuko kukavahanga anyandughu vitu vakeii na kukakaribishwa kukighae kinawe matiku saba. Kwa njia isee kwaja Urumi. ¹⁵Kufuma kuko kuanyandughu asava, baada otegheya habari yitu, vakaja ukupokea kuko u soko la Apias na Hotel itatu. Paulo ne wavaona anyandughu vasava akamushukuru Mungu wakifa ujasiri.¹⁶Nekwakia Uroma, Paulo akaruhusiwa uishiwimwene na askari uyoo naari ukumulinda. ¹⁷Basi ikatendeka baada amatiku atatu Paulo akavaitana aghosya avoo nari aku va Ayahudi. Nevaja akahanya unkawe, "Anyandughu, pamoja na ntinatenda ikosa kuantu avai au utenda kinyume na vababu vitu nevatongee, nikafunywa kinya mutungwa ufuma Yerusalemu mpaka uminkono Arumi. ¹⁸Baada ohoji, vakatamani undeka ija, nisoko e kutie sababu kininene ostahili ahdabu a nkuya.¹⁹Lakini Ayahudi avoo vakarighitya nje na itamanio rawe, nikalazimika ukata rufaa kini Kaisaria, japokuwa haikuwa kanakwamba nureta mashtaka juu okitaifa rane. ²⁰Sababu okata nene rufaa, hivyo, nikaromba nivaone na urighitya nanyee. Sababu ya kile ambacho Israeli wina ujasiri nayo, natungwa na kitungo ikii.²¹Kisha vakamwira, "Kutinawahi upokea barua kufuma Yudea niikuhusu veve, wala kutie munyandughu niwajie na ufunya taarifa au uhanya ineno nirivi nirikuhusu veve. ²²Lakini kusighite utegheya kufuma nikivenso vughema ntuni uhusu ikundi ra antu avai, nisoko ijulikanie nikisese kua ruighitwa kinyume kila intu."²³Nevatenga itiku kusok akwe antu nivingi vakamudwiya kini ukuishi. Akahanya ijambo iroo nikivenso na ushuhudia uhusu ukuu wa Mungu. Akasoya uvashawishi uhusu Yesu, kwa njia yong'e ni ivere ufuma usheria yama Musa na ufuma kuatabiri, uandia diu mpaka mpindi. ²⁴Avoo niari vakasiywa uhusu nkhani iyoo neikahanywa neare vangi vatinaamini.²⁵Nevakaremanua veso kwa vese, vakafya baada ama Paulo uhanya ukhani urui, "Roho mweru akahanya ija ukira kuni Isaya nabii kune vababa vitu. ²⁶Akahaya, 'Enda kuantu wendohanya, na matwi anyu mtegenya, lakini mtuelewa; na kwa miho anyu muona lakini mtumanya.²⁷Kwasoko are nkoo yaantu avai atendeka mizaifu, matwi awe ategheya kwa taabu, vatutiye miho awe ili vatajo manya kwa miho awe na utegheya na matwi awe, na uelewa kwa nkhoo yawe, na usoka khanke na are mevafonia."²⁸Kwahiyo, mfenjwa momanye nichu ukhomori wa Mungu watoriwe kuantu vomangii na vutegheya." (Nkwekeya mukire uruyi ²⁹"Neakahanya mahanyo ayai, Wayahudi vakafya, vina mashindano nimakuu khati awe," kuku unakala ni njija yankengi).³⁰Paulo akankinkhaa unyumba akwe miankha onghe ni ivere, akavafokea vong'e ne veuda unkhakwe. ³¹Are ukutanganza ukuu wa Mungu are ukufundisha mantu neamuhusu Yesu Kristo kwa ujasiri wong'e. Utie muntu neare akamughiya.

Romans

Chapter 1

¹Paulo, mtmwa ghwa wama Yesu Kresto, neakuetwa mtume, no uhwanwa gwa sori ainjili ama Mungu. ²Eyei ndio injili neahidewe khainge ukera aoni wakwe kene maandeko matakatifu. ³Ne imong'oke mwanakwe, akafafwa ufuma ukoo wama Daudi kwokera mwere.⁴Mweso akakumuka kwa mwana wa Mungu kwa guu ya mwahu ni mweru kwo ufufuo wa kuyii, Yesu Keresto Bwana witu. ⁵Kukera mweso kwahorie neema na utwumwa na mwiguo wa imani mkhate mataif ong'e kwa soko arina raukwe. ⁶Mkhate a uremi auyi ne mwitaniwe kune Yesu Mkhomori.⁷Barua iyeine ang'e nenvekikha uu Rumi, ne vwanyajitwe na Mungu, nanevaitaniwe kwa atuu ne atakatifu, weru na utendeke hiuteuke kuue yenye na majighana ufuma kune Mungu Tata witwu na Mkhomoi Yesu Kristo.⁸Mwandyo kumurumba Mungu wane mkhatye Yesu Kristo kwa soko itwu song'e ne soko imani itwu ekikhanewa mkhate a dunia ong'e. ⁹Kwa sonko Mungu ne shahidi wane, ne kumhubire kwa khone nane mwana wakwe, hane nyeso kweso kumutumikea kumekuwahanya. ¹⁰Itungorong'e kuroba ghani yane kwa sonko njia yonge nihage songe nina boto panoi na uyajo wa Mungu ne uja kune nyenye.¹¹Niaja niyajetye uwaona, nihage uwapa nyenye matu oohumuviri ne ukhoo, nihage umvaghamia. ¹²Ikweso, niriudee ukhami khoo na nyee, unjia auhuveri wa kila ritu wituu na ane.¹³Panii mnyandughu, tisheghetwi muurwi kusoko, kutwufu kaingi ninesighete uja ukhanyu. Enyeso nugiywa mpaka fanoi. Arisighintwi vii mtendeke mufire bisha ukhanyu kiya nare na mkhate a atu wo ng'eatu. ¹⁴Nina madeni kwa ayunani na aghenyi nina ahughu na afuntu. ¹⁵Ne kweso no upande wane, nefo ija kumehayauja injili kune uyenye nauye ni mtifo kuko Uroma.¹⁶Ekweso twimitendea minyaa injili ne soko ina guu ya Mungu ne yureta ukhomori kwa mumutu niwayanja, kune Myahudi tachu na kuni Myunani namweso. ¹⁷Ne ntutwe haki ama Mungu akunekirwe ufuma imani hata imani, kinya nare ikaandikwa, "Munya nute ukikhaa na imani."¹⁸Kwa sonko makuo aa Mungu akigherie ufuma kirunde kosoko ayagharo na uwe usong'e wa atu, kosoko anjia ya uyaghao nomefihantutwe. ¹⁹Iriei ni soko, ong'e nari iudaheka umanyika kuto a Mungu umanyika uu chanya ukhawe. Soko Mungu wanfakhane.²⁰Soko matu akwe neatikighea ija atedeki euchanya ufuma nare wautu da ulimwengu. Amanyikie ukira matu neatundiwe. Matu ayai ni nguu yakwe ya karee na khori a urungu. Wighero urui, atu awai watina uhitweo. ²¹Iriii ni kwa soko, ekweso wamanyi kusoko Mungu, vinamotendea weso kiny Mungu, na vinampa shukrani. Ninyi, watendeki hauu mkhate umaghemo awe, na khoo yawe ya uhauu ikakirwa kitii vekakietana kinya ni ahughu kweso vatendek ahauu.²²Vekakietana kinya ni ahughu kweso vatendeka ahauu. ²³Vekafenegua majighana a Mungu nari alina befa kwo kwokhoya na mwigheo wa mtu nari wa bifa, na wa yonyi, na maimwana nina mighuu ene na atu ne atudiwe ni ekiututa.²⁴Kwa uyi Matunda akavareka vasabiye bifa ya khoo yawe gwauvaya, gwa miiri awe ukhataywa mkhate awe. ²⁵Ni veso ni vikakhavisha tutrii ama Matunda ukatendeka uregheghe, nivekamukumaju no mtende aya majighana ne mave no mreka Matunda, uyo ne ukukutwa karenakare. Amina.²⁶Kwa soko iyei, Matunda akavareka vahunghe bifa yawe na minyaa awe, kwa soko akhema vekhavisha mimoo awe a khare no tenda matu ni hiya na khare. ²⁷Na kage aghisha na veso vekareka miimoo awe a khare kuni akhema na haga wakhorea lobe veso kwa veso. Avai ari aghosha naie vekateda aghosha ayawe vekaghore bifa ne itivanoneye vekapewa ayo ne etivano neye na vekapewa mahutwe ne anoneye ufutu wawe.²⁸Kwa soko vekahita ayo niavananeye utendeka na Matunda mkhate a maha awe, akavareka vasabiye maha awe niatinoneye, vatende matu ayo ni atinoneye.²⁹Vijue uvei wog'e, befa, lobe ne kitao. Vijue na wiru, uraghi, wigwi, uregheghe na maseyo ne mave. ³⁰Veso kake ne atesi, aoysa fyiya na ayo mhura Matunda. Ayo ruruja, kekii na ayakikile. Veso ni ayotend mavee, na vyati avaa na afavi wawe. ³¹Veso watikwete mahaa, vatina tuti, vatikweti uyacho wa kare, nane watina huruma.³²Wamanyie ukhato wa Matunda, ya kamwe atu nivatenda matu a vii wanoneye kuya. Eyeso ti vetenda matuu ayo, na veso wati na atuu na nevayajie na atu nevatendie matu asaa.

Chapter 2

¹Ekweso kutie uhitio,veveneukuramwa, kosoko mkhati ayo ne ukuramua ungeji vikietaghe umahute aghonjo. Kwa soko veve neukulamwa ukutenda matu ayayoyayo. ²Ekoso kumanyie kutufu uramui wa ma Matunda ni wa tute kuto ayo vetenda matu kiuya asa.³Ikweso nvenve ghemaniy iriiyi, veve mghojo nukuranuia awo ni vetenda matu asa nabese nave ukutenda matu ikinya asa. Nika utakisute uramoi wa Matunda? ⁴Ni bese ukughema kunyoi ino kuto awige wa uja wakwe, ukutina kwa mahutwe akwe, na ughimeyi wakwe? Unari ulimanyie kamwe uja wakwe unoneye ukumanyisea mkhate fea mahutwe?⁵Kure kwa kirasi koo kaku wako na kwa khooako ne etikweti uhufuii ukiekega mghojo akiba a makuo kwa itiku eroo ra makuo, bese itiku rise roo kunukwirwa hukumu a tule ama Matunda. ⁶Mweso ujomulipa mumutu mwijuo neukinya tendo yakwe: ⁷na awo niwakhamichie tendo jija wafejie uja watejie na vinaefa ujowapa upanga wa ghare.⁸Ikweso kwa awo ne viyene, ne vehita tute vefeja befa, makuo na ukari na ukhari ujiree. ⁹Mungu ukuleta uvie na makhaseko kuto ni kila khoo a mtu niwatendee malutwe, kuni Myahudi taju na Myunani kake.¹⁰Ekweso uja, na uteghei ufoo ijie kwa kila mtu niukutenda maja, kuni Myahudi taju na kune Myunani kake. ¹¹Kwa soko kutie dede kuna Mungu. ¹²Kwa soko nari wainge vekahutwia neti maragheyo veyg'aa nei maragheyo, na kake winge vekahuty ukikhoya na maragheyo wajohukumewa na marangheyo.¹³Soko wetiayotegheya maragheyo nari auya tufye usonge a Mungu, nao niwotenda maraghiyo wajo wariywa tuute. ¹⁴Kwa soko atu uvong'we, niare watina maragheyo, veteda kwa asili matu awa raugheyo, watendeki maragheyo kwa khoo yao, nabese veso vatina maragheyo.¹⁵Kwe erei vikighera kwa tendo niseghetwe kwa umanyiko wa maragheyo niaudikiwa mkate khoo yawe. Maghemo ao kake evaele weso, maghemo awe aghojo ama uwaemekia na uwaghoja veso aghojo ¹⁶na kake kuni Mungu. Ayii yatakea mukhate itiku nika Mungu ujoiramua pihe yatu wog'e, kinya na injili ane, kwa amwa Yesu Kristo.¹⁷Kuhanye nate ukiita mghojo Myahudi, naakakikha mkhate amaghemu, kiririshe na kiyaja mkhate a Mungu, ¹⁸yamaye majighane akwe, ua uyafi ma matuni ale ehiyahiya nasa, khale na akaraghe ywa na maragheyo. ¹⁹Na kuhanye nechu wina wimbali nechu veve mughonjo ne umutongei wa mufuku weru gwa avoo nenwe kiti, ²⁰muyawuing'aueya wa ahau, mwalimu wa ag'inya, na kake winayo maraugheyo nea elimu na tute.²¹Veve bahu, uhubire wangi, je, utikifundisha mghojo? Veve uhubiree urekauiwa? ²²Veve ukueghete usizini, je ukuzini? Veve neuhute sanamu, je ukuiwauhekalu?²³Veve neusifia mkhate, je utumufedhehesha Mungu mkhate uvuja maragheyo? ²⁴Kwa soko "rina la Mungu rikefeya mkhate aatuu wa mataifa kwa kusoko ayu," kinya niandikiwe.²⁵Kwa soko uenda ngoi tute kunanoye kimya utegheyo wa maragheyo, nyeso bese veve ne umhiti wa maragheyo, utowa ngoi kwaleo kutendeka utiitoriwe ngoi. ²⁶Kake ni mtu atiendie ngoi wendeleukwatyi a mahayoiy a maraghiyo? ²⁷Na mweso niaendii ngoi kwa asili atwihukumewa kiuya ni waning'aneyo maragheyo? Hi ni kwa soko wina maragheyo nariikaandika na ihungu kake tii kuko bado ukukiuka na maragheyo!²⁸Kwa maana kwa kusoko veve tii Myahudi nare ukuhaki a gali aa uji; mkate umweri. ²⁹Ekweso veve ne Uyahudi nare kwa mkhate, na ihungu na la khoo, mkhate khoo, tii mkate andiko. Uja wa mtu wa nai na esee atifumie na atu ufumie kune Mungu.

Chapter 3

¹Fanui ne faida ke newinayo Myahudi? Na faida a ihungu ni tani? ²Ne kuja ino ne kila ukero. Mwandyo wa ong'e, Ayahudi vekafewa urughweto kufuma kune Mungu.³Ekweso, ekatendeka re nare ukejii wa Ayahudi nawatikweti ne imani? Nare udiomiui veso kumtenda uuyacho wa Mungu utendeka tii weso? ⁴Kutii kamwe. Ekweso ayo, reki Mungu akighe utendeka tulee, nabese kil mtu ni mwegheghe. Kiuya na etendeka landikwa, "ni kiuyanutendeke ukughera kune muya mkhate akhani yako, na utendeke ukushinda ukuhefea mkate hukumu."⁵Ekweso ni atendeka uvii witu ukiiraghera uhaki a Mungu, kuhanye tani? Mungu netapeli nikufunya makuo akwe, je ukuja wiyu na? nereghitiye kufuma na mwilekeo wa kibinadamu. ⁶Ifee kutiie! Ne kiuya tani eari Mungu ukuuhukum utemi?⁷Nyeso niatendeka tute a Mungu ukera uregheghe wane ukufunya uja wige kwa soko akwe, soko ke nikekere nihukumewa na muya mahutwe? ⁸Soko ke kutahanye ni kusigizewa na kinya ageja nimvekutendeya atesese kuhanya, "Kutende uree mahute, nani mema yaje"? Hukumu kuto aweni ahaki.⁹No toni kweso? Kukitetea aghojo? Kutii kamwe. Kwa soko sese tayari kwawatuhumi na Ayunani wog'e itaberimwe, n kusoko warepo pang'i ya mahutwe. ¹⁰Erii kiuya nirandikiwe: "Kutii munya tute, no umwendo.¹¹Kutii mtu neumanyie. Kutii ne ukumfeja Mungu. Wog'e wagwire. ¹²Veso kwa wog'e watendekie watikweti ubahuu. Kutii uokutendamaja baaumwe.¹³Memio aweni belelo ni uuchanya. Ndeme yawe yaregheghie. Sumu a jokhaa irepo pang'i meremo awe. ¹⁴Meromo awe ijuree kitao na ululu.¹⁵Mighuu awe ina uduri kuhunwa saghawi. ¹⁶Umiagi na makhaziko arafo mkate anjia yao. ¹⁷Atu awai watimanyie njia a ufoo. ¹⁸Kutiie kwada a Mungu usonge amiho awe."¹⁹Fanoi kumanyie nichu erreroni maragheyo, ehanya, nawo ni vefang'e, na uyi ni chu uremi wog'e udahe utenda kune Mungu. ²⁰Erii ni kusoko kutie mwiri niukuvariywa tute kwa tendo ya maragheyo usonge a miko akae. Kwa soko ukira umaragheyo ujie umauyo wa mahutwe.²¹Yeso panoi niti maragheyo, tute a Mungu imanyike. Uiehanywe na maragheyo ama nambii, ²²isi ni, tute a Mungu ukiriya uhumeo mkhate am mtwuri Kristo kwa awi wog'e navemuyaja. Kwa soko kutie.²³Nekweso wog'e watendi mahutye nokefewa uja wa Mungu. ²⁴Wawariywe tute dede kwa bahati anjia okhomowi neurifo mkhate ama Kristo Yesu.²⁵Ni umanye Mungu akamufunya Kristo Yesu atendeke ukukuanganisha kwa njia a tute mkhate a saghami akwe. Akamufunya Kristo kiuya ne mwareuyi wa tute akwe, kwa soko akuilekea mahute ne akire ²⁶mkate a utureyo wake. Na ayi ong'e neandiye niukuraghea tute akwe mkhate arii na pani. Iriiarii adahe kukighea mghojo nitute, ne uwaraghea kwa soko mumovariya haki mtu kikaku kwa soko a imani mkhanti katika Yesu.²⁷Kwi kufe basi kukiona? Kwasutiwe. Kwa misingi epe? Misingi atendo? Kutie ekweso misingi a tute. ²⁸Uyi kuhakikisha ni mtu ukuwariywa haki na imani nereka tendo ya maragheyo.²⁹Ni Mungu ni Mungu wa Ayahudi kutupu? Je mwasotii Mungu wa atu wa Uremi na?fono, waa uremi kamwe. ³⁰Niatendeka kwa tute Mungu ni umwendo, atuwariya tute aoo wa ihungu kwa tute, nevinaenda ihungu kwa njia a tute.³¹Na sese kubadilisha maragheyo aa tute? Ni kuirie kiyume kayo, sese kwa mihakikisha maragheyo.

Chapter 4

¹Kuhanya ntani kake kuni Abrahamu, tata witu kwa jia ya mwili, wakikheiri? ²Kwa soko Abrahamu akavariwa tute tendo, nibeseari na soko akisifu, nyeso tii usoge a Mungu. ³Yeso maandiko ehauya uri? "Abrahamu akamunyaja Mungu, na ekavariwa kune weso tutee."⁴Sese kiuya mtu ne ukutenda mwimo, uripoowakele atwiwarwa ni majighana, bese utendeka ni deni. ⁵Nyeso kwa mtu naatuodenda mwimo nyeso umwamini veve nikuwariwa hki nitii mtu niwamini, uhuviri wakwe mtu usuu ukuwariywa wena tutee.⁶Daudi no ukuhanya mboto kuto a mutu uuyui wa Mungu amovariye tute netise tendo. ⁷Akahauya, "Wahangie mboto mtu uyo nare mahutwe awe asamehewe na mbefa yawe yakunekirwe. ⁸Wahagie mboto mtu uyo nare Bwana atina muwarea mahutwe."⁹Nare no mboto iyii ne kwao ni watoriwe ihungu kutufu na pa nawo ni watinalotwa ihungu? Kwa soko kuhanya, "Kuni Abrahamu tute akwe ikawarinywa na atute." ¹⁰Nare ekawarinywa leri? Ikondo asi Abrahamu nare ukatowa ihungu au na akiinatowa ihunu? Areetikuuyi mkate aihungu, nare mkate a kutotowa ihungu.¹¹Abrahamu akafewa umauyekeo wa utowa ihungu. Uruyi nare umanyikeo wa tute a imani na umekweti arietepo emrindee na akiina towa ihungu. Mghero wa ishara iyei nare ikatendelea ni baba wa wong'e niwahuvere, ne hata vekatendeka watitoriwe ihungu. ¹²Iuyii kake ikakikhonywa na Abrahamu ne akatendeka tata wa ihungu natii wa awo wafumere na ihungu, na awo nare waisabenye mfaghowa tata witu Abrahamu. Naenyi yeso nese vinatowa ihungu.¹³Nyeso nare aretiiunyi kuna maraghiyo nate ahadi nikafunywa kuni Abrahamu na ufafo wakwe, ahadi iyei wetendeleo azari wa dunia. Ikweso azo, are ukera tute na imani. ¹⁴Ne kweso kwa awo wa maragheyo veso asari, tute atendaka dede, na ahadi aremeka. ¹⁵Kwa soko maragheyo ereta makuo, iyeso hapo nae kutie maragheyo,nare kutotii.¹⁶Kwa soko eyii ekatendeka kwa tute nonare bahati. Mwighero wakwe, ahadi ninafisi kwa ufapo woge. Nani wafapiwe ne ase vamauyi maragheyo, na woya ni tute ama Abrahamu. Na kweso ne tata wetu sese sog'e, ¹⁷ne ikauya akaandikwa, "Nakutendi veve ni we tata wa uremi ne winge." Abrahamu akatendeka urepo na womokhwekiya, yeso Mungu kweso ukuwapa akunyi ufanga na ukuendana matu asaa atiifo ne areeukatendeke ulepo.¹⁸Licha ya hali yog'e yo hanya, Abrahamu kwa uchangamuka akamwamini Mungu kwa matiku niaji. Hivyo tata wa mataifa mingi, ukinig'an naro nalikaja haywa. "Yeso utakajotedeka ufofo wakwe." ¹⁹Mweso kutii dhaifu mkhote akweli. Abrahamu akahanya akavaera kweso mwirii wakwe wahia kuya - arii mwina miaka mia moja. Kake akayaja na hali a kuya a daa la Sara.²⁰Eyeso kweso ahadia Mungu, Abrahamu atinahita mkhate kwo amini. Yeso akafewa nguu mkhate a tute na akamsifu Mungu. ²¹Aree umanyie tute a kitu eko na Mungu akakeahidi, ate urefo mtu ni wiwa uwezo wonig'aneya. ²²Enekweso uo vii uo ikawarwa ukhakwe kime haki.²³Fanoi vinaandikwa tukwa faida akwe, yeso vekavarwa ukhakwe. ²⁴Ikaandikwa kwa soko ituu uo, hane wasaeywe uwareuywa, sese neri kuamini mkhate weso akapetwe Bwana witu Yesu kufume kwa aku uyii. ²⁵Uyune uyoo nere akafunywa kwa soko amahutwe itu na ufetwi ili kuhege kuwareuywa tute.

Chapter 5

¹Na kuka warinywa tute kwa njia a kweli kwine amani na Mungu kwa njia Bwana witu Yesu Kristo. ²Kukera mweso sese kwina nafsi na jia a tute katika bahati iuyii yeso mkhaute kujoimika. Kuyaja mkhate a uchangamufu atupao Mungu kwa soko apandio, uchanga mufu ko soko kujo kihagekane na utukufu wa Mungu.³Ntiieyii kutup ekweso na kuyajetee mkhate ama ghaseko itu. Kumanyie kweso makhaseko mufafa umvemivu. ⁴Uvumilivu ukufafa ukamanywa uo ukamanywa na ufafa uchangamuke kwa khaenge. ⁵Uchangamufu urui utusucha auuyuma kwa soko uyajo wa Mungu uhunuki mkhate akhoo uyitu mwahuni mweru, naareakaf uywa kunesee.⁶Nare kukatendeka kukii kutina nguu, kwa nare unoneye Kristo akakuya kwa soko atendo ni mbee. ⁷Kwa soko nare kwina ukaku umoedo akuye soko na mtu muyahaki. Urii ne soko pangija mtu arisoye ukuya koso amtu nemja.⁸Ekweso Mungu wakangue uyajo wakwe mghanjo kwesee, kwa soko ikhondo nase kuke kwayamahutwee, Mtwuri akakuya kwa soko ituu. ⁹Nare winge wa ung'e, panoi kwavarinywe tute na saghami akwe, kukhomowa na isee kufuma mkhate a makuo a Mungu.¹⁰Kwa soko, nare ikhondo nare kutikiyanje te mapatano na Mungu ikatendedka kwa njia a ikuyara mwanakwe, kake no, ikhodo nare kwa mariya mapatano, kukakhomo wa kuni mikhara akwe. ¹¹Tikweu uyi kutufo nare kukayajishwa mkhate a Mungu ukera Bwana Yesu Kristo, ukera mwesosese kwafiwe mapatano ituu.¹²Ekweso nase kiuya ukera mtu umwendo mahute ikahepea kuremi, kwa soko eyei ikuya rekahefea soko a njia amahutwe. Na ikuyaa rikapaghata kwa atu wong'e, kwa soko atu wong'e watendi mahutwe. ¹³Kwa soko mpaka maragheyo, mahutwe ikjaa kuuremi, uyeso mahutwe inavwarwa ikhondo nakutii maragheyo.¹⁴Nare kweuuyi ikuya rikarada ufume Adamu mpaka kune Musa, nao nare viuatende mahutwe kiuya nevenatii kiuya Adamu, nare ghori wa oyo nare ujire. ¹⁵Enyeso nare uuyi, zawadi a dede tii kiuya ni ihutwe. Ekweso nare ihutwe ta mtu umwedo wainge vekakuya, zaidi ino uyajo wa Mungu na zawadi auyajo wa mtu umwe, Yesu Kristo, aingefi irekiongeya kwa atu winge.¹⁶Kwa soko zawadi tii kiuya ne mwighero wa uyonare akatenda mahutwe. Kwa soko upande ungeja, uree wa mahutwe ukaja kwa soko a mtu umwendo, ikweso kwa upande unguja, kipawa ka dede kikaja mkhate auwariwa tute kikaja khare nare matutwe mige. ¹⁷Ekweso kukatendeka kwa ihute na umwedo, kuya ekaning'anera ukera umweudo, zaidi ino awo nare vekafewa ujaa winge kake nguwa tute ukera mikaa a mtu umwedo, Yesu Kristo.¹⁸Uyii kake kiuya ukira ihute remwedo alu wong'e vyekaja uhukumu, ekweso ukira tendo imwendo a tute kukaja uwarinywa tute a mikharo aatu wong'e. ¹⁹Kwa soko kiuya ukira udeooyaja kwa mtu umwendo wainge wakatendeudwa auya mahutu uuyii ukera kwa uti wa umwendo wainge vekatendendwa auya tute.²⁰Nyeso marangheyo ikafepea ong'ee, ekosoko mahutwe auig'anee. Yeso kume are mahuta ukiingifa ne mingi, uyajo ukaingefa ino na uzidi. ²¹Irii rikafume ne kweso, kiuya mahute ikanig'a ne mkhate a ikuya, hono nene uyajo ukatendeka unig'anere kira tute kwa soko a mikharo a khareno kera Yesu Kristo Bwana witu.

Chapter 6

¹Kuhanye tuni kake? kuendelee utende mahute ili bahati igheree? ²A kutii. Sese nikwakuife mkate amahute, kutedeka ure kake kikhaa mkhate asee? ³Ono mtimanyie ekwweso awoo niwabatiziwe mkhate ama Kristo wabatiziwa mkhate ama wikuya lakwe?⁴Nare kukatuhiwa kwinawe na kukera ubatizo mkhate akuya. Irii rikatendeka uo kweso kamwe Kristo alivyoinuliwa kutoka mauti kupitia utukufu wa Baba, ili kwamba nasi tuweze kutembea katika upya wa maisha. ⁵Kusoko neare kwaunganishwa itambe remwe na mweso kene ikhori ra ikuya rakwe na kuunganishwo kene ufetwa kwakwe.⁶Sese kumanyie vii, utu witii wa khare ukasulubewa itambemwe nayo, ni soko mwili wa maitye ufireka. Eri rekatendeka ne kusoko kuteendele utendeka atumwa wa mahutye. ⁷Mweso akakuya akatendwa muya tute ukikhonywa na mahutye.⁸Ikweso kiuya ne kwakure sog'he kwina Kristo, kwaamini song'e kwina wee. ⁹Kumanyie ni chuu Kristo wafetiye kufuma kwa kuifi, ne chuu imkuijii kake. Ikuya ritimutawala.¹⁰Ne are kwa khani ya ikuya nareakuya kwa mahutye, akakuya itabe remwe kwa soko awong'e. Nate kake mikaro nikukekha, ukikhaa kwa soko a Mungu. ¹¹Kwa njia ise eyeyo, naye no mkiwala kiuya ni mwaakuujii mkate a mahutwe, nekwapanga kune Mungu mkhate ama Yesu Kristo.¹²Ni kusoko ise utareke mahutwe anig'ania ne mwiri wako ne kosoko udahe utii uramatwu wako. ¹³Utareke mahutye anig'anere mwiri wako kiuya ibele ne retikweti haki ekweso ifunyi aghojo kune Mungu, kiuya awoo ne apanga ufuma kwa ukunyi. Na ifunyi ipande ya miirii ayu kiuya ne mabele aa haki uu Mungu. ¹⁴Mtareke mahutye uuaning'ane. Ne kweso mtipo uupang'e aa mahutye, kake hag'e aa neajighana.¹⁵Tani kake? Kutende malutye ni soko kutipo pang'e aa mahutye, mbali pang'e ya neema? La hasha. ¹⁶Mtimanyie yu kamwe uyeuye nare mkakifunya aghojo keuya ni watumishi yu uyeuye ni mtendaka ni iu mwatumishi wakwe. Mweso niukufechwa kurutii? Eyei na eyeii ne tutye nabasa kweso mtendeka haki.¹⁷Kweso neashukurewe Mungu! Kwa soko mukatendeka mwatumwa va mahutie, nyeso mwatii ufuma ukhoo iyeo kinya iseyo maseyo ne mwaragheywe. ¹⁸Mmefanywa huru kutoka kwenye dhambi, na mmefanywa watumwa wa haki.¹⁹Ninazungumza kama mtu kwa sababu ya madhaifu ya miili yenu. Kwa maana kama vile mlivyotoa viungo vya miili yenu kuwa watumwa kwa uchafu na uovu, kwa jinsi iyo hiyo, sasa toeni viungo vya miili yenu kuwa watumwa wa haki kwa utakaso. ²⁰Kwa kuwa mlipokuwa watumwa wa dhambi, mlikuwa huru mbali na haki. ²¹Kwa wakati huo, mlikuwa na tunda lipi kwa mambo ambayo kwa sasa mnaona aibu kwayo? Kwa kuwa matokeo ya mambo hayo ni kifo.²²Lakini kwa kuwa sasa mmefanywa huru mbali na dhambi na mmefanyika watumwa kwa Mungu, mna tunda kwa ajili ya utakaso. Tokeo ni uzima wa milele. ²³Kwa kuwa mshahara wa dhambi ni mauti, bali zawadi ya bure ya Mungu ni uzima wa milele katika Kristo Yesu Bwana wetu.

Chapter 7

¹Au mutimanyie, aruna vane(kusoko nureghetia na antu nevamemanyie maragheyo. Nechu maragheyo emuonyateye muntu ne mufanga?²Kwa soko mukhema neoroghowe utungiwe na maragheyo gwa uyuo mughosia wakwe ne mufanga, kweso neatendeka mughosia wakwe ukure, kutendeka waekwa huru ufuma maragheyo amaroghoe. ³Uyi basi ikhondo mughosia wakwe neare kuishi, neare kuishi na mughosia ungeja, kutendeka mofumbu. Kweso niatendeka mughosia vakwe wakure, we huru kene maragheyo, uyi atutendeka mofumbu neatendeka kukikhaa na mughosia ungeja.⁴Kwa uyi, aruna vane nyenye no mukatedwa akuyi gwa maragheyo kwa njea a mwere wama Kresto. Atendekie uyi ili mudahe ukhajwa no ungeja, kene mweso neare neakafetwia ufuma akuyi ili kudahe umufafea Mungu mbesia. ⁵Kwa uyi neakwatendeka kene hali a mwere, tamaa a mahutie ikafetwa kene maungo intu kwa njea a maragheyo no umefafea kuya mbesia.⁶Nyeso faiwi kwarughuerwe ufuma kene maragheyo. Kwa meuraghie eyeo hali nekufingie, neti sese kuhuge utumeka kene hali ne ipya khoo, na tikene hali a khae andeka.⁷Kuhanye ure anju? iragheyo ne mahutie? Ti uyi. Nechu uyi, aitimanya mahutie, netitendeka gwa njea a iragheyo. Gwa uyi antiumanya usegha kiuya iragheyo nearetuhanya, "Utaseghe." ⁸Nyeso ihutie rekahanga chanya kwa eyeo amri na ekaeta moghe ane mo aina ausegha kusoko ihutie netina iragheyo ikure.⁹Nene nekatendeka nemufanga hafo mwandio neti iragheyo, nyeso nekaja eyeo amri, ihutie rekahanga ufanga, nene nekakuya. ¹⁰Eyeo amri neare ukureta ufanga ekageuka utendeka ikuya kene nene.¹¹Kwa soko mahutye ikahanga peuyeuye nare amri ni ikakhauga. Ukira iyeii, amri ikaniuragha. ¹²Neare maragheyo ni mafoo nane amri ne mpoo na ne ahakina jemaa.¹³Uunekwa kwuenyi ero ni rija rekatendeka ukunyi kune nene? Retatedeke unyi kamwe. Nyeso mahutye, are ekakighea kuwa mahutye hasa iroo ni riuja, ikaleta ukuuyi mkhate ane. Eri aree ni kweso ukera eyo amri, mahutye ekaingifa kwa umvi ino. ¹⁴Kusoko kumanyie ete mahutye itina layo ukhoo, nyeso nene ne mtu wa umwere. Naghuriwe pang'e ama utumwa wa mahutye.¹⁵Nyeso nekutenda, timanyie mng'e. Enyeso ero neneriyajeteuretenda, turetenda, na eroo nene rehweteye, rizi kuretenda. ¹⁶Nyeso kiuya nineretenda riso nilireyajete, nakiyajeya na maragheyo na asa ni maragheyo ne manja.¹⁷Nyeso pani nene mughiane nenoyatenda asa, kure na mahutye ekikhaaa mkhate ane. ¹⁸Kwa soko nimanyie kamwe mkhatye ane, nate mkhate amwere wane, ritikikha itu ne rinja. Kwa soko osighaa ni riuja erefo mkhate ane, nyeso twutetenda.¹⁹Kwa soko iro ne rinja turetenda, yeso ero ne rive nitiyajete uritenda yuu kuretenda. ²⁰Pani keuya natenda ero netureyauja, se nene niyeue do nenuretenda, kweso ne ayo mahutye nekikhaa mkhate ane. ²¹Nimanyie, kake, erepo kanuni mkhate ane openja utenda ironirinja, nyeso mahutye tute arepo mkhate awe.²²Kwa soko na yayaja maragheyo a Mungu na utu wa mkhate. ²³Nyeso naona kanuni muno ehiya mkhate a dekanwu ya mweri wane, ehita peta na kanuni nepya mkhate acharane. Nene ne mtu siba nekune ujokhomoa na mweri uruii wa ukuyi.²⁴Nene ne ntu wa huzuni! Ni nani atakayeniokoa na mwili huu wa mauti? ²⁵Nyeso nashukuru kune Mungu ku Yesu mkhomoi Bwana witu! Uyi aso nene mrighojo ne kwa iharane nutumekia maragheyo ya Mungu. Kure na mwiri nekutumamea mahutye.

Chapter 8

¹Vari kate kutie uramui wa ukwasywa kuuto awe ne vehene Kristo Yesu. ²Kwa soko weemeko wa nkhoo aufanga uruo newekene Kristo Yesu wantendie nene ne mwari kure na weemeko wa mahutye na ikuya.³Kwa soko ekeo nechu sarea ekaremwa utenda kwa soko are ehegheheghe khate a mwere, Mungu akatenda. Akamtuma mwanakwe wa iyene kwa mwiningano wa mwere wa mahutye atendeke sadaka amahutye, na akaryramua mahutye khate a mweere. ⁴Akatenda vii nechu maragheyo a sarea afihiywe mung'e itu, sese nekutiuenenda kwa usambeya manut a mweere, hate kusombeya mautu aunkhoo. ⁵Avoyo nevausambeye mweere veuyaseghaneya mantu a mweere, nyeso avoyo nevamesambeye nkhoo veuseghaneya mantu aunkhoo.⁶Kwa soko ighemo ra mweere ne ikuya, kweso ighemo rankhoo ne ufanga na majeghana. ⁷Eyei ne kwasoko ighemo ereo ra mweere ne urughu kunto a Mungu, kwa soko retuimetegheya sarea a Mungu, kamwe retuidaha umefegheya. ⁸Avoyo nevausambeye mweere vatiudaha umnoneya Mungu.⁹Mbese uyi, mtifo, khate a mweere kate khate ankhoo, ne mbese ne tute nechu nkhoo a Mungu ekhaa mung'e anyu, nyeso mbese mutu atikwete nkhoo ama Yesu Kristo, wasuuti wakwe. ¹⁰Mbese Kristo we mung'e anyu, mweere ukure kwa mautu amahutye, rweso nkhoo ne mpanga kwa mantu atute.¹¹Nechu nkhoo ama uyuo newamfitye Yesu ufuma kwa akuyi chekhaa mung'e auyu, mweso uyuyo newamtutye Kristo ufuma kwa akuyi ajomefaa no meere auyu a ikuya ufanga kwa njea ankhoo akwe, ne ekekha mung'e anyu.¹²Ari kange, anyaudughu vane, sese kwina hire, nyeso ti kwa mweere nechu kwekhae kinya mwere. ¹³Soko ne mwekhakinya mweere, mwefife ukuya, nyeso ne mbese kwa nkhoo myiya ntendo ya mweere, nauyee mkekhaa.¹⁴Soko mwino chu vainge vatongewe na nkhoo a Mungu, avai ne vana vaMungu. ¹⁵Kwa soko mwinamefokea nkhoo autumwa kauge tisemwoghofe kwesokwayo, mkafokea nkhoo autendwa mwe vana, nechu kwa nyeso kurea, "Abba, Tata!"¹⁶Nkhoo nyeso eukumua itambe rimwe na nkhoo yitu nechu kwe vana va Mungu. ¹⁷Nechukwe vana, chukwanyo saraa no, asari va Mungu. Na sese kwasari itambe rimwe na Kristo, ne mbese kwa tute rukhaseka na mweso neekudahe uhumbuwa itambe rimwe na mweso.¹⁸Kwa soko nguyavarya makhaseko a ikhondo erei nechu tikeutu nenakikhoya na weru newakumukuwe kene sese. ¹⁹Kwa soko ntunto yong'e no iraavie kwa nkumbu ne nyinge uhumukuwa kwa va wava Mungu.²⁰Kwa soko utunda no kukkaekwa fange aufireka tikwa iyauje rayo, nyeso kwasoko akwe mweso ne akayaeka. ²¹Nechu utenda kwayo no ujorughwerwa na ufunywa khate a utughwa wa urueka, na uhefeywa kati auchauya kaweru wa vana va Mungu. ²²Kwasoko kumanyie nechu utunda kwayo no kuvara na ukhaseka kwa uvai itambe rimwe taka fanoi.²³Ti uyi ui, ne sese aghonjo ne kwina mbesya yo Nkhoo - sese no kuvaara khati ankoo yitu, nekurindie utendwa vana, yu ukhomoi wa meere itu. ²⁴Kwa soko ne kwa igheda erei kwakhomowe. Nyeso intu nereghediwe ne rakighea kutie ugheda kange, kwasoko ne auyu neukukegheudaa ekeo newakeona? ²⁵Nyeso nekwagheda intu nekutirekengee, kurerindia kwa ughimeyi.²⁶Mwino viui viui, mwahu mweso ukukwareya khate a hegheheghe itu. Kwa soko kutimanyie uromba mwirio ekunoneye, nyeso mwahu wayo ukukurombea kwa uvaara ne kutiudawhwa uhanywa. ²⁷Na mweso ne ukumefimaa nkhoo uremanyie ihaa ra nkhoo, kwa soko ukurombaa soko awe nevahuvie kining'ana na mafenji a Mungu.²⁸Seno kumanyie nechu kwa vong'e nevauyanjite Mungu, mweso ukutendaa mantu ong'e itembe rumwe kwa ujaa, kwa avoyo vong'e nevaetaniwe kwa ighemo rakwe. ²⁹Kwa soko avoyo vong'e neuvamanyie ufuma mwandyo no akavahwania ufuma mwandyo vakikhoywe na mwining'ano wa mwanakwe, neemweso atendeke mnyofafwa wa mbee khate auyandughu ne vainge. ³⁰Na avoyo ne akavahwania ufuma mwandyo, vasaa akavaetawano. Na avoyo ne wavaetanie, vasaa akavavareya tute na avoyo ne akavavareya tute, vasaa no akavahumbua.³¹Kuhanye ntuni kate a mantu ayai? Mungu newatendeka uku ufaude witu, ne anyu ne uku uuto itu? ³²Mweso neatuimrekea mwanakwe mghonjo chu akamfumya kusoko itu sese song'e ukureka ure ukufa mantu ong'e itambe rimwe na mwese?³³Ne auya neukuvasifaka anyohwaniwa va Mungu? Mungu mweso chu ukuvavareya tute. ³⁴Ne auyu neukuvatendeya mbefa? Kristo Yesu chu akakuya kusoko itu na nguu asaya, mweso no akafetywa. Na mweso utawalie itamberimwe rina Mungu kene mwighuyo, na kange mweso ukukurombeera sese.³⁵Ne anyu ne ukukubaghua na uyanjo wama Kristo? ne uurya nampa sida, nampa makhaseko, nampa njaa, nampa nkhonde, nampa feta nampa ufaanga? ³⁶Mwino chu eandikiwe, "Kwa uhanga kwako kuuraghwa mumwe nywee. Kukavarareywa kiuya nkhoo ya kikitwa."³⁷Khate a mantu ayai ong'e sese kumanikie kwa ahumi kene mweso neukuyanjete. ³⁸Kwa soko nayanjisywa nechu ti ikuya, nati ufanga, nati maleeka, nati udaho, nati mantu ne arefo, nati mantu ne ajie, nati nguu, ³⁹ti neekumto, neti ne efang'e, nati ntundo engeja, kitiuda na umbaghua na uyanjo wa Mungu, nechu ne Kristo Yesu Tata witu.

Chapter 9

¹Nguhanya tute khate ama Kristo. Ntiuhanya uregheghe, na ighemo rane rukumua itambe rimwe nanee kene mwahu ne mweru, ²nechu kwena urai ukuu na mavai ne atiuhia mung'e a nkhoo ane.³Kate ajanguyanja nene mghonjo ujumwa na ubaghuwa lurenge na Kristo kwa soko anyandughu vane, avoyo va khitu khate mwere. ⁴Veso ne Aisraeli. Hevena namna autendeka vana, va weru, va maaghano, na dahwa a sarea, umkurya Mungu, na irafeywa. ⁵Veso ne atongeri nechu Kristo wajie kwa mwighuyo uyaa mweere urui - nechu mweso ne Mungu wa ong'e Na mweso akutwe khae. Amina.⁶Nyesi ti rese marafeyo a Mungu aremwa ughea. Soko ti mu muntu neuki Israeli ne Mweisraeli wa kamwe. ⁷Ti uyi nampa kwa ufafo wama Abrahamu tise ne vana vakwevakamwe. Nyeso, "ne ukeera Isaka ufafo wako ukuetamwa."⁸Eyei nee kate, vana va mweeri ti vana va Mungu. Nyeso vana va irafeyo nee raraviwe utendeka kinya ufafo. ⁹Soko urui yuchu ne ukhani wa irafeyo: "Khate a mkhondo ayai nejie, ne Sara ujofepa mwana."¹⁰Ti erei yi, nyeso ufwaya Rebeka kwohanga urito kwa mntu umwedu, Isaka tata witu- ¹¹Nechu vana arevakee vatinafafwa na are akee atinatenda intu na rimwe ne rija au e rive, nechu kate ighemom ra Mungu kiningana na ihwania reemeke, natimpa kwa ntendo, nyeso ne kwa soko ama uywa neukuetana. ¹²Ekawanywa kene mweso, "Nemkuu ujomtumamia ne mnyue." ¹³Mwino adakie uandekwa: "Yakobo nekamyanja, nyeso Esau nekamikiwa."¹⁴Ari kange ukajohanya ure? U kwina uneyeywa kene Mungu? Ti uyi. ¹⁵Kwa soko ukuhanya kene Musa, "Ngutendek ngurekea kene uyuo nengumrekea, ngutendek nina uvai kene uyuo nenumwonea uvai." ¹⁶Vari kate, tikwasoko akwe mweso ne usighite, nati kwasoko akwe nehu ukudua, nyeso kwasoko a Mungu, nechu ukigheya urekea.¹⁷Kwasoko maandeko euhanya kene Farao, "Kwa ighemo erei rahamwe ngakuhumbua, nechu nigheye nguu yane khate ako, na nechu rina rane ntamantiywe khate a ng'e ong'e." ¹⁸Uyi kange, Mungu ukujaa wina urekea kwa wasuu nemyanjite na kene ukumyanja, ukumtend atendeke we kekii.¹⁹Kange ujohanya kinenene, "Asike ne keeukengee ihutye? Ne wafe nechu akadaha ugheghimea usegha kwakwe?" ²⁰Hiya ayo, mwanadamu, veve we auyu ne ukusucha buya na Mungu? Kwina udaheka kunge mekaumbiwe uhanya umuumbe, "Asike ne ukatenda nene vii?" ²¹U muumbi ukajaa atikweti nguu kunto airongo utenda kiife kwa utumamea kamwe ufumia kirundo erero erera, na kiife kiuya uketumamea mwiche?²²Wore mbese Mungu, nechu witungie ukuraghea makuo akwe na utenda nguu yakwe imanyike, akaghighimea kwa ughimeyi wodaha maife a makuo neaghondaneywe kwo hirenkeya? ²³Wure mbese akatenda vii nechu awigheye winge wa weru wakwe kunto a amaite aurekea, a nechu akadaha uyaghonda neya kwa soko aweru? ²⁴Wure mbese katenda vii no kene sese, nechu no akakwetana ti uyi ufuma kwa Ayahudi, nyeso no ufuma kwa antu vomatuumbe?²⁵Mwino chu ukuhanya no kene Hosea: "Nejovaetana antu vane nechu areti antu vane, na muyoyanjwa wakwe nechu are atiyanjetwe. ²⁶Na ejotendeka nechu hafoo neekahanywa kene veso, nyenye mtiantu vane,' hafo vajoetamwa vana va Mungu ne mfanga."²⁷Yesaya ukureea kusoko a Israeli, "Mwino ehu winge wa vana va Israeli ekutendeka kinya mhanga hanga wa kirambo, eutendeka ne usaghe nechu vajokhomowa. ²⁸Kwa soko Mkuu ukuuhoa ukhani wakwe kuuto ang'e, rue na kwa uning'anea. ²⁹Na mwino chu Isaya akahanya mwandyo, "Mbese Mkuu wa madare atinakurekea unyuma afafo kwasoko itu arekutendeka kinya Sodoma, na ekutendwa kinya Gomora.³⁰Kuhanya ntumi ne? nechu antu va matuumbe nechu arevatiufenjaa tute, vekananga tute, tute kwa uhuvei. ³¹Nyeso Israeli, nechu akafenja sarea a tute, atinameghea.³²Asikee ne tiuyi? Kwasoko vatinamefenjaa kwa uhurei, kweso kwa ntendo. Vekahutya kunto a igwe ro hutya, ³³mwino ekaandekwa, "Raava, nareenewa igwe rohutya khate a Sayuni na ng'ongo orua. Mweo nechu wahuvea khate aeyei ationa menyaa."

Chapter 10

¹Anyondughu, ighemo ra nkhoo ane na irombi rane kene Mungu ne kwa soko anyu, kwa soko aukhomoi wawe. ²Kwasoko ngumkumueya nehu vakhamiechie kwasoko a Mungu, nyeso ti kwasoko au manyi. ³Kwasoko katimanyie tute a Mungu, na reufenja ujenga tute awe aghonjo. Evatina wetegheyi utute a Mungu.⁴Kwasoko Kristo ne uficheyo wa sarea kwa soko atute a muntu neuhuvie. ⁵Kwa soko Musa ukuandeka ughonda tute nechu ukutendaa tute a sarea ukekwaa kwa tute eyei."⁶Nyeso tute nechu efumire na uhuvei euhanya ivii, utahanye unkhoo akoo, 'Anyu neukuruma uenda kurumete?' (Eyei ne umureta Kristo fang'e). ⁷Na utananye, 'Anyu neukusima kwete kikhombo?" (Eyei ne umretaKristo kunto ufuma kwa akuyi).⁸Nyeso euhanya ntumi? "Ukwani we fifei na veve, khate a mwomwo wako na khate a nkhoo ako." Wasuu ne ukhani wa uhuvei, nechu kuutanutya. ⁹Kwa soko mwino kwa mwomwo waok ukumhanyaa Yesu nechu ne Mkuu, na uhuvea unkoo ako nechu Mungu akamfetya ufuma kwa akuyi, ukukhomowa. ¹⁰Kwa soko kwa nkhoo mutu ukuhuvea na uwanga tute, na kwa mwomwo ukuhanya nauhanga ukhomoi.¹¹Kwa soko iandeko reuhanya, "Mu neumhuvie atiuira menyaa." ¹²Kwa soko kutie hiya khate a Myahudi na Myunani. Kwa soko Mkuu uyuyo ne Mkuu wa vong'e, na ne mghware kwa vong'e neveumwetana. ¹³Kwa soko mu mutu nechu ukureetana rina ra Mkuu ukukhomowa.¹⁴Ne kwa ure neveudaha umwetana mweso nechu vatimhuvie? Na kwa ure veudaha uhuvea khate amweso nechu vatinamtegheya? Na veutegheya ure nekutie mtananti? ¹⁵Na nekwa ure veudaha utanautya, sane vatumwaa mwino eandikiwe, nekwaure ne meja meghuu avoyo nechu veutanantya sayu auyanjo wa mantu ne maja!"¹⁶Nyeso vong'e vatinategheyaa saya. Kwasoko Isaya ukureghetya, "Mkuu, ne auyu newategheye sayu itu?" ¹⁷Vari uhuvei ukujaa ukeera na utegheya, na utegheya kwa ukhani wama Kristo.¹⁸Nyeso nguhanya, "Uvatinategheya?" Nhoo, kwa tute ino rurii. "Wawe wafumaa khate ang'e na nkhani yawe uenda umpeo a uremi."¹⁹Nanguu aong'e, "U Israeli eatunena, "Mwandyo Musa ukuuhanya, "Nejovasokosa uvaonia ghusea kwa autu nechu ti ituumbe netikweti umanyi, govahongea taka mkiwe."²⁰Na yesayo ne mkhae ino na ukuhanyaa, "Ngakighea na avoyi nechu vatina mpejaa. Ngakighea kwa avoyo nechu vatinanse ghaa." ²¹Nyeso kene Israel ukuhenya, "Matiku ong'e ngaghoora mikhono ane kene vatina mwighuyo na kene antu ne akaku."

Chapter 11

¹Ari nguhanya, u, Mungu akavaita antu vakwena? nane kunyui. Kwasoko nene no ne Mweisraeli, wa ndughu ama Abrahamu, wa mbeyu ama Benyamini. ²Mungu atinavahitaa antu vakwe, neuvamianyie ufuma mwandyo. Umtume iandeko reuhanya ntumi kene Eliya, mwino akamwirer Mungu unto a Israeli? ³"Mkuu, vavauragwa aghanga vako, veso varuonga masabahu yako. Nene riyene du nenasaghaa, veso veufenja nkhoo ane."⁴Nyeso isucho ra Mungu reuhanya ntumi kene veve? "Natughaa kwa soko ane antu elfu mfungate nechu vatiumtugamea maru Baali." ⁵Nampa uyi, ikhondo erei rafanoi kuina ne vasaghie kwasoko a ihwaniwa ra iforyo ra ija.⁶Nyeso ne mbese nekwa iforyo, tikange kwa ntendo. Kweso kwayo iforyo itiutendeka kange iforyo. ⁷Ni ntuni kate? Intu nechu Israeli are ukurefeuj, atinarehangaa, nyeso auyohwaniwa vekakehanga, na vange vekatendewa urito. ⁸Ne mwino ekaandekwa: "Mungu wavafaa nkhoo a utuu, u miho ne vataone, na matwe ne vatategheye, faha reo eyei."⁹Mweso Daudi ukuhanya, "Reka mesa yawe naitendeke lai mtegho, ku ufande wa uhufya, na urefeya hire khate awe. ¹⁰Reeka miho awe atendewe kiiti ne vatadahe uona. Wende uvahunamya mighongo kutufu."¹¹Ari nguhanya, "U vahutiye faka ugwaa? ''Etatendeke uyi kate. Kweso kwayo, kwa uremwa kwawe, ukhomoi wafikaa umatuumbe, ne veso vayo vahangaa ghusea. ¹²Fanoi nembese uremwa kwawe ne ughware wa uremi, na kinya ukwafeka kwawe ne ughware wa matuumbe, nekwa ure na nguu eutendeka ufikea kwawe?¹³Na fanoi ngureghetya nanyee antu vomatuumbe. Kwasoko natendekaa ne mtumwa kwa antu vomatuumbe angeja, gibemea utumamii wane. ¹⁴Wue ngurafa ghusea ne vemweere umwedu nanee. Wue kuvakhomoa vangeja vauya.¹⁵Kwa soko neatendeka uhitwa kwawe ne iyanje na uremi, ukwatywa kwawe kutendeka kweure neti ufanga ufuma kwaa kuyi? ¹⁶Mbese mbesya ya mwandyo ne mbeeka, yuchu rweuyi kibumu ra utu. Mbese mwiiri ne mbeeka, masanja ayo nouyi.¹⁷Nyeso mbese masanja ange atemiwe, mbese veve, wi isanja rakihaka ra mzeituni, ukaembekwa khate awe, na mbese ukakikhanja itamberimwe nayo khate amiiri a ughware wa mizeituni, ¹⁸utakisanse kunto a masanja. Nyeso mbese ukisansa, tiveve nechu ukuareya miiri, nyeso miiri eukuareya veve.¹⁹Are ujohauya, "Masanjo ekatemwa ne nedahe uembekwa khate a itina." ²⁰Uyi ne tute. Kwasoko audea uhuvea kwawe vekatemwa, nyeso veve ukaemeka dee, kwasoko auhuvei wako. Utakighemeye mghonjo kwa hali akunto nanguu kweso oghofa. ²¹Kwasoko nechu Mungu atinayarekea masanja a ntuudo, atiukuonea uvai navee no.²²Raava, hee, ntendo ne njija na ukhae wa Mungu. Kwa ufaude umwedu, ukhae ukaja kunto a Ayahudi nechu vekagwa. Nyeso kwa ufande weuya, ijaa a Mungu eujaa kumto ako, mbese ukusagha khate aujaa. Wakwe mbese tuyi veve no ukuteimewe kuenge.²³No mbese vatiufwaeya khate audea uhuvea kwawe vajo embekwa kange. Kwasoko Mungu wina udaho wovaembeka kange. ²⁴Kwa soko nechu nyenye mkatemwa unji kwa uruo newa ntundo mzeituni wa kihaka, na hiya a ntuido mkaembe kwa khate a mzeituni ne uja, ti nanguu ino Ayahudi, avai nehu ne kinya masanja a ntundo udaha uembekwa kange mung'e a mzeituni veso aghonjo?²⁵Kwa soko anyandughu ntiseghete mtamanye, ukeera na siri eyei, nechu kate mtatendeke mwina umanyi khate aughema kwanyu aghonjo. Siri eyei nechu ukaku wakighea khate a Israeli, faka uning'anea kwa matuumbe nekwajoja.²⁶Yuchu Israeli vong'e vajoghomowa, mwino eandikiwe: "Ufuma Usayuni ujie Mkhomoi. Ujouheya uyaghao ufuma kene Yakobo. ²⁷Na erei reutendeka iaghano rane itamberimwe naveso, ikhendo nenejoyaheya mahutye aute."²⁸Kwa ufande umwedu ukeera sayu, vahwetw kwasoko anyu. Kwa ufande wuuya ufumea a kihwa niwa va Mungu, vayaujetwe kwa soko avakuuku. ²⁹Kwasoko dahua na ietanwa ra Mungu refuifeuka.³⁰Kwa soko mwandyo nyenye are mwamrekie Mungu, nyeso fanoi mwahangie urekewa kwasoko auhita kwawe. ³¹Kwa njea eyeye eyeye, fanoi Ayahudi avai vahitie. Idweya vayo nechu ufumea na uonewa uvai nemwajaliwe nyenye mdahete no uhanga urekewa. ³²Kwasoko Mungu wavatungie antu vong'e khate auhita nechu adahe uvaonea uvai vong'e.³³Mwino chu ukuu ughware na umanya na ihaa ra Mungu! Itiufimekea uramui wakwe, na njea yakwe itiumanyekaa! ³⁴"Kwasoko ne anyu neuremanyie ighemo ra Mkuu? Na neanguu ne watendekie mseeyi wakwe?³⁵Na ne anyu newamfie mbee intu Mungu, kate arifwe kange?" ³⁶Kwa soko ufuma kene mweso, na kwa njea akwe mweso, mantu ong'e arefo. Kene mweso etendeke weru khae. Amina.

Chapter 12

¹Nyesu nuafefeheya kwa huruma yakwe Mungu, mefunyi meeri ayu etendeke dhabihu ne efetiyetakatifu, ne enoneye kune Mungu. Ire yu ibada ayu nina ukwekeyo. ²Nakuuyu mtakikhoye hiyahiya ya udunia eyei, kweso mkhavieshwe no utendwa upya wa manghemo auyu. Tendi vii mhange umanya mafeji a Mungu ayo ne maja, naomo ya jisha na ukamilifu.³Ne kweso nuhauya, kwa soko a neema ninafiwe, soko kila mtu neari urefo mkhate khate anyu atwu ghemaghema ino kutoo akwe mughonjo ite ni munonisie ughema. Nyeso honeye ughema kwa ihaa, kinya nechu Mungu uwafie kila umweudu kirase kinge kaundaho.⁴Ne nyeso kwina viungo nying'e mkhate a mwere umweudo, nyeso tii viongo vyong'e ne vina mremo umwendo. ⁵Vyeuyi uyii, sese ne kwevyeng'e kwina mwere umwedu mkhatye ama Kristo, na viungo kila umweudo na myakwe.⁶Kwina karama ne ihiyahiya kwa kirase ka neema nekwafiwe. Niatendeka karama aunambii naetende kirasi kwa imauiese. ⁷Eare karama a mtu ne huduma, na atumeke. Nare wangeja vina karama aufundisha, eare, afundishe. ⁸Bese karama amtu ni faraja, eare a fariji. Bese karama amtu ne ufunya atenda uuyi kwa upoo. Bese karama amtu ni uongoza, ne atende kwa urarava iuja. Bese karama a mtu mkhate auvaraghe upoo, ne atenda kwa uyanjo.⁹Uyanjo utatendeke wa kukuna. Rihuri ne rivee, kwatii ayo ni manja. ¹⁰Umanya unyanjo wa ndughu, kiyanji nyeuye kwa nyenye umanya hesima, kihesimu nyenye kwa uyeuye.¹¹Umanya utitaa, mtalendeke mlenge. Umanya khoo, tendeke wina hamu. Umanya Bwana, mtumamei. ¹²Yanji mkhate uchangamka niwinayo umanya matiku ne ajie. Mtendeke na unghimei mkhate amatatizo anyu. ¹³Mkhame mkhate amarobi.Mkiaree mkhate a matu aamini. Feuyi njia ne uyinge yo kiraghe ufoo.¹⁴Wafi baraka wog'e ne niwasubua uyeuye muwabariki na kuwoe mtawalani. ¹⁵Yaji nao wayanyete, rei nao ne veria. Ritagheme na kiona, enyeso. ¹⁶Mtendeke wina maghemo uyeuye kwa nyenye mtagheme na kiona, enyeso wayaji atu wa hali yapang'e. Mtatendeke na uhwoghu kutoo amaghemo aufu aghonjo.¹⁷Mtamulipe mtu umvekwa uve. Tendi matu ne mauja uu miho a atu wong'e. ¹⁸Nipese ewezekana, bese ikiwe ukhauyu, mtende amani na atu wong'e.¹⁹Anyandughu, mtakirefeye mahutye aghonjo, yeso isumtii u makuo a Mungu. Kwa soko eandiki, "Kitao ne kaukwe; Mweso ukuripa,' ukuhanya Bwana." ²⁰"Yeso niwatendeka adui wako wina ujaa, mlishe. Niwatenda wina nywata muyweshe. Kwa soko niwatenda unyii, ukumuhuuwera makaa a moto kuto aitwe lakwe." ²¹Utahumwe na uvei, bahu wohume uvu kwa uuja.

Chapter 13

¹Nyeso nafsi na etendeke ina mwighuo kwa atawala vaa kuto, kwa soko kutie tawala isipokuwa ifumie kune Mungu. Na tawala nirepo uyekiwe na Mungu. ²Enyeso usuu na ukwemia tawala isi ukuemia maragheyo wa Mungu; na asa neumia wajopewa hukumu kuto awe aghonjo.³Ekweso atawala tiii tishio kwa atu ni hutenda majia, yeso kwa awo ni tenda ni mamvi. Ie utamani uonghopa atawala? Tenda nemanja, ukuyaujwa nasa. ⁴Kwa soko mtumishi wa Mungu kuwe vee kwa soko amanja. Bese ukee ukutende ayoo ne mavee oghopa; kwa soko atu ucha upanga dende. Kwa soko ni mtumwa wa Mungu, muyaulipa kesase ka makuo kutoa uyoo ne kutenda mahutye. ⁵Ekweso inoneye utii natiuuyi kwa soko amakuo, yeso soko a dhamiri.⁶Ne soko iyee na mlipa kodi. Kwa soko auya utawala ne atumami a Mungu,awai niwaendelee utenda ituu eriuyi. ⁷Mreefi kila mtu umwendo neare ukuwaudai: kodi kwawo ni wanoneye kodi; ushuru kwao newanoneye; choghopi kune unoneye choghopi; heshima kune unoneye hesima.⁸Mtadaiwe na mtu itu lolote eyeso ukiyanja nyenye na uyeuye.. Kwa soko weso ni myajetye muyafife wakwe umening'aneye maragheyo. ⁹Kwa soko, "Ise utuuragha, utalate na mkeme wa mtu, utaivee, utayanje," Ne kiuya amri ingija ne emumanyishe mkhatye a umanyi uruii: "Uku uyauja muyapipe wako kiuya veve mnghoujo." ¹⁰Uya ujo utumuwarye muyapipe wako. Kusoko uyaujo na unighanenye wa maragheyo.¹¹Kwa soko a erei, mumanyire ukhondo, roo ufuma utoroo. Kwa soko uhuveri witu wahubera inoo a ikhondo ero nare kuamini mwaudwo. ¹²Utiku wenda ino, na mumwi wahubera. Ne kweke upeo matu a kitii, na kuyare silaha ya mumve.¹³Ne kwenende iuja inja, kiuya mkhate a nuru, tii kwa ngoi ya kitao na uughari wa kutaenende mkhate zinaa au lobe ne etundahika, neni twuu mkhate a fitina au wiruu. ¹⁴Nyeso kumyare Bwana Yesu Kristo, na kutaike penyeuye kwa soko a mwiri, kwa lobe ayo.

Chapter 14

¹Mpokeeni kekaku usuu ni odina nguu mkhate aimani, mtaekhenye ufunya hukumu kusoko a maghemo akwe. ²Mtuu umwendo wina imani uilya utu kekaku, uuenja ne atina nguu ukulyanyauyi kutufo.³Mtuu ungeja ukulya kila itu atamufefe uuyoo neatuulya kila itu. Na mweso uyii natwilya kila kitu atamhauye luve ungeja ne ukulya kila intu. Kwa soko Mungu wandahi umpokea. ⁴Veve we auyu, veve neatye ukumuramua mtumami neatye ukuutawala wa mtu ungeuja? Ne usonge ama Bwana wakwe kweso ukuemekana ukuugwa. Nyeso ukuhubuwa, ne soko Bwana udahete umuotenda aemeke.⁵Mtuu umwendo useng'hete itikuu reuweudo kuliko reng'euja. Ungeja uo usemghete kila itikuu sakuja kuuja. Nika kila nitu aseghaneye mkhate aihaa rake mghoujo. ⁶Mweso neatye ukwatye itiku, ukwatyekwa soko ama Bwana, na kune mweso we ukulya, ukulya kwa soko ama Bwana, na ukumupa Mungu asii. Mweso natye atulya, ukuhita ulya kwa soko ama Bwana. Mweso kake ukufunya asii kune Mungu.⁷Kwa soko kutii neukikha kwa khoo akwe mweso, na kutii ne unoneye kwa soko akwe mghoujo. ⁸Gwa uyi nekwatendeka kuishi, kuishi kwa sori ama Bwana. Na nekwatendeka kiikiiya, kiikii ya kwa soko ama Bwana. Ari nekwatendeka kuishi au kiikuya ku mali ama Bwana. ⁹Gwa uyi nekwa soko erei Kristo akakuya nouishi kanke, soko atendeka Bwana wa vong'e akuyi na afanga.¹⁰Kweso veve, asike umhukumu muyandughu wako? Na veve, asike umfepe huyaudaghu wako? Kwa soko sese song'e kwijuimeka songe aitube la hukumu ra Mungu. ¹¹Kwa soko aandikire, "Kiuya munoukikhaa," wahauya Tata, "Kune nene kila iruu rejoruugama, na kila ureme ujofunya ujaa kune Mungu."¹²Ekweso mumutu witu ujofuuya hesasu akwe mughojo kune Mungu. ¹³Eare kureka kamwe uhukumeana, yeso badili ayo amui vii, kweso kutii neo joeka pengani au mtegho kune munyaudughu wakwe.¹⁴Nimanyie na nikitegheye mkhate ama Bwana Yesu, nyeso kutiie itu nerekenya uvee reso. Ne kune weso kutufifo ne kuna itu rorote ne rive na kune mweso na rivee. ¹⁵Ne bese kwa soko a malewa ndughu ako etahure, utienenda kang'e kwa ujujo. Utamfere kwa malewa ako mtu nare kwa soko ama Kristo akakuufa.¹⁶I ari mtayaje tendo yanyu ne jija ijosababisha atu uwatendeya. ¹⁷Kwa soko autemi wa Mungu tii kwa soko amaliwa na kinywaji, eari nekwa soko a haki, amani, na furaha mkhate akhoo nejijaa, Roho Mtakatifu.¹⁸Kwa soko niukumtumeke Kristo kwa jisii hii utekhenywe na Mungu na uyajetwe na atu. ¹⁹Enyeso taju ne kusabiye matu a ujaa na matu ne emuemeha mtu ungeja.²⁰Utafirange mwemo wa Mungu kwa soko amalewa. Vitu vyong'e kwa tute ne vier, yesone viwe, kwa mtu uyoo ne ukuyre na utenda mweso akhangukwa. ²¹Ne kuja udia ulya nyama, htaa kunywa divai, hata itu lolote nesekwa rise muyadughu wako ukughangukwa.²²Iyii imani maalumu ne winayo, yeke khate ako mughojo na Mungu. Were wehiya uyoo nate kihukumu mghonjo mkhate ayoo ne uyayajete. ²³Ne wina mashaka uhukumewe ekweso ukulya, kwa soko atifumie na imani. Na kikaku itu ne retitokanie na imani ne mahutye.

Chapter 15

¹Panoi sese ne kwina nguu kuseghetwe uhora udhaifu wa awo ne adhaifu , na kutiseghe twesa kukiyanjesha aghonjo. ²Mumutu witu amuyajishe jirani wakwe neate na itu rija, kwa soko aajenga.³Ne are hata Kristo atinakiyajisha mweso ughajo. Badala ayo, ekatendeka kiuya nareeandikwe, matuki awo ne wamutukie ag'angi nene." ⁴Kwa ong'e ong'e neatongee uandikwa, kikaandikwa soko aunighaneya, makusuudi soko okera uvumilivu na ukera upewa moyo na maandiko are kuhanga ujasiri.⁵Pani Mungu wa uvumilivu na wa ufunya moyo awape utendeka na nia sawa kwa kila mtu umwemwe ukikhoyana Yesu Kristo. ⁶Adaheutenda uyii kwa nia imwendu mudahe umkute kwa miomo ayuu Mungu na Tata wa Bwana witu Yesu Kristo. ⁷Enyeso mpokeei ila mtu umwendwu, na mweso Kristo avampokee, kwa utukufu wa Mungu.⁸Enyeso nehauya kamwe Kristo watendiwe mtumishi wa ihungu kwa niaba a tutea Mungu. Akatenda uyii soko adahe kudhibitisha ahadi nareyafunyiwe kune watata, ⁹na mataifa atukuze Mungu kwa neema yakwe, kuuya nare eandiki. "Ekweso nefuufa sifa kune veve na mkhate a mataifa nevekuembera sifa mkhate a rina rako."¹⁰Kake ehanya, yaji, "Nyenye atu wamataifa pamoja na atu wakwe." ¹¹Na kake, "Msifuni Bwana, nyenye mataifa ong'e reki atu wa mataifa wamusifu mweso."¹²Kake Isaya ukuhauya, "Kujotendeka kuna itina la Yese, na umwendu ujohumbuwa na utawala kutoo a mataifa. Mataifa wajotendeka tumaini rawe kune mweso."¹³Pani Mungu wa uaminiwe awaijuye na uyaujo wang'e na amani kwa uamini, ne soko nidahe udaha mkhate a tumaini kwa nguu ya Roho Mtakatifu.¹⁴Nene mghonjo kake nawapema nange, auya dughu wane. Nawapema soko nauye aghoujo muijuuywe na uuja. Muijuuywe na mahaa ong'e. Nawapema soko nanye mudahe na kiere kila mtu na muyakwe.¹⁵Yeso neundika kwa ujasiri ino kuneuyee kutoo a matu fulani ili niwakumbushe kake, soko anguu ninapeiwa na Mungu. ¹⁶Nguu iyii nae soko nedahe utendeka mtumishi wama Yesu Kristo nareutumiwa umataifa, ukifunya kenya kuhani wa injili a Mungu. Narekundaha utenda uyii ili ukifunya kwane umataifa kutendeke kuyanjitwe, kurekanuwe na Mungu kwa njia a Roho Mtakatifu.¹⁷Uunyii uyanjo wane wepo mkhate kune Kristo Yesu na mkhate a matue a Mungu. ¹⁸Nyeso tiuudahe ueugheya uhanya lolote enyeso soko Kristo uning'aere ukera kune nene utii wa mataifa. Are matu anig'aneywa kwa neno au tendo, ¹⁹Kwa nguu na ishara na maajabu na kwa nguu ya Roho Mtakatifu. Iree nare soko kufuma Iyerusalemu, na upima kwenge keuya, nedahe umehoa uji kwa umening'aneya injili ya Kristo.²⁰Soko a njia enyei, ighemo lane latendeka umetangaza injili, lakini tii kune Kristo umanyiwe kwa rina, ne soko tajojenga kutoo a msingi wa mtu ungeja. ²¹Kiuya ne andikiwe: "Neari kune mweso watina habari yakwe aree kaja vakanuwo na avoo vyekamutegheya wachomumanya."²²Ekweso nekatendeka nikaghiuywa kutufu kutufu kainge uja kune nyeee. ²³Ila panoi, tikweti kake sehemu mkhate mikoa eii, na nitendeki niyajetie kwa miakhaa mingi uja kune nyee.²⁴Unyii kutufu yonge neeuda Hispania, niamini kuwaona ninakera, na nidaha utowa unjia ana nauyee, khare nare niyajite ushirika na nyee na wakati. ²⁵Yeso panoi neniuje Yerusalemu uwatumameu aumini.²⁶Kwa soko ikavauyajisha atu wa u Makedonia na Akaya utenda ichangizo malumu kwa atuki mkhate awe ni aumini wa Uyerusalemu. ²⁷Uuyii, ikatendeka kwa uyanjo wawe, nane tutii, watendeki wayadeni wao. Kusoko nare mataifa watenda matu awe a kiroho, vyedai na veso na kuvatumi ve mkhate amahitajia vitu.²⁸Yeso no, mda nina kamilishwa ayai na utendeka nina vinge na mbesha euyei kune veso, nene nichoenda mujia song'e kwinautu mpaka Hispania. ²⁹Nimanyie soko mda nikja kunauyee, nijie mkhatea unig'aneyo wa baraka yama Kristo.³⁰Panoi nuwaroba ndughu, kune Bwana wituu Yesu Kristo, na kwa uyaiyo wa khoo, kweso mshirika itamibiwa nane mkhate a marombi aifuu kune Mungu kwa soko ane. ³¹Robi soko nedahe kuokolewa kune atu ne atina utii katika Yudea, na soko huduma ane kuko Yerusalemu endahe upoklewa na aumini. ³²Robi soko nidahete uja kune uyeuye kwa furaha kukereya mapenji a Mungu, na kwa soko nidahate utende kwitabe nanye, uhanga utuufa.³³Na Mungu wa majighano atendeke we itaube nanye nyong'e. Amina.

Chapter 16

¹Nuvafeya kwanyu Fibi munchaa witru, Ni chuu mutrumami wa ikanisa ni roo Kenkrea, ²ne chuu mudaha umufokhea kene Bwana. Thendi uyi kene kicho kagharama ka ahuvei, na muimike ithambeimwe nayo kene intu. Aso neukuthendeka urehitaji, soko mwenso mughonjo wahendeka muthumwami wa vaingi, na kwa soko ane mughonjo.³Mramwoche Priska na Akila, anyothrenda mwemo ithambe imwedo nanee kuni Kristo Yesu, ⁴ambae kwa maisha anee vekayahatarisha maisha awe aghonjo, nufunya asii kwawe, na ntii nene nimwene, nyeso na kwa makhanisa ong'ee amataifa. ⁵Reramuchi ikhanisa nero khawe. Muramuchi Epanieto muyanji wane, ni chomufafwa wamwandio kene Kristo kene Asia.⁶Mramuchi Mariamu newathendie mwemo kwa nguu kwa soko anyu. ⁷Mramuchi Androniko na Yunia, aruna vane, na athungwa ithambe imwe nanee. Ne kuvategemee ithambe imwe na athumami, ni chuu avathongee umumanya Kristo kabla ane. ⁸Mramuche Ampliato, muyanji wane kine Bwana.⁹Mramuche Urbano, mtendi mwemo ithrambe imwe nanee keneKristo, na Stakisi myanji wane. ¹⁰Mramuchi Apele, munyoyanjewa kene Kristo. Vwaramuci vyong'e ni vyonyumba ama Aristobulo. ¹¹Muramuchi Herodioni, jamaa wane. Varamuchi vyong'e ni vyonyumba ama Narkiso, ne vepho kene Bwana.¹²Varamuche Trifaina vena Trifosa, athenda mwemo kwa nguu Bwana. Mramuche Persisi myanji, ne wathendie mwemo inoo kene Bwana, ¹³Mramuche Rufo, ne wahoaniywe kene Bwana na nyinyawakwe na wane. ¹⁴Mramuche Asinkrito, Flegon, Herme, Patroba, Herma, vena aruna vyong'e ni viithambe imwe nayo.¹⁵Mramuche Filologo na Yulia, Nerea na dada wakwe, na Olimpa, na ahuvei vyong'e ni viitambe imwe nayo. ¹⁶Mramuchi mwoomwe gwe busu takatifu. Makhanisa ong'e kene Kristo vuvaramucha.¹⁷Fanii nivyaomba, anyandughu, ughemaneya unto aavoo neate vhusaha mwoaghareko na ipangamizi. Voenda hiya na maseyo ni aremwadahie usiywa. Kikengeyi muheghe kene vyenso. ¹⁸Kosoko antu kinya vasavya vyatromuthomekea Kristo Bwana, netrindaa yawe aghonjo. Kwa nkani yawe ne ntotiuu na ukhutwa kwa uregheghe vyokhonga khooroo ya nivyathina mahutrie.¹⁹Kwa ikhorii ra ughemeyi wanyu mwomoghee momuntu. Gwauyi niyanjetre unto anyu, nyeso nkosegha nyenye muhendeke na chaa kene hali aujaa, na udeahanga mahutye usonge amahutye. ²⁰Mungu wa amani atrutrinya umuyaghaya shetani fang'e asambe anyu. Ujaa wama Bwana Yesu Kristo ihendeke ithamberimwe nanyee.²¹Timoteo, mnyothenda mwemo ithambe imwe nanee, ukhuvyara mucha, na Lukio, Yasoni na Sospeter, jamaa vyane. ²²Mimi, Tertio, nineuandika waraka uroyi, nivyaramucha kene rina rama Bwana.²³Gayo, niwantunzie na kwa ikhanisa rong'e rovyaramucha, Erasto, mtunza hazina wong'ee, ukuvaramucha, itambe rimwe na Kwarto nimunyandughu. ²⁴(Ravya: kene nakala halisi amwandio, mustari urii utrifo. Ravya Warumi 16:20. "Ujaa wama Bwana Yesu Kristo uekhae nanyee nyong'e. Amina.")²⁵Fanoyi kene mwenso ni unaudaho wohenda muimeke ukhikhwaa na injili na maseyo ama Yesu Kristo, ukhikhwaa na urughwi ro wa siri niafihiwe kwa muda urifu, ²⁶nyeso fanii adahikie ukurukiwa na uthendwa umanyika na maandiko a unabii ukikhwaa na maragheyo ama Mungu wakhae na khae, kwa ughimiyi wa uhivwe mukhatre amataifa ong'e?²⁷Kene Mungu wimwene munya ihaa, ukira Yesu Kristo, kuhendeke na utukufu khare ong'e. Amina

1 Corinthians

Chapter 1

¹Paulo nealyi wataniwe na Kristu kuwa motumwa wa mafenji ama Tata na Sosthene ndughu itu, ²Ko inakanisa la ma tata ne likwa Korintho. Kene awo neveikiwe wakfu kene esu Kisto ne waetaniwe antu ne veru. Na kuwandikia na wong'he walietyee lina la ma Mutemi witu esu Kiristo sehemu yong'he, Mutemi wawe na witu. ³Neema na majeghana atendeke kene nyenye ufuma kene matunda tata witu na mutemi witu Yesu Kiristu⁴Matiku ong'he nomirumba Matunda wane kasoko anyu, kasoko ya neema ama Matunda ne mwamefiwe na Kiristo Yesu. ⁵Wa - watendiye mwaghwari kwa kila njia na kwa ughani wa mahaa Ong'he. ⁶Wa - watendiye mwaghwari kene ushuhuda ohusu Kiristo ne watendiwe kene tute ghatye anyu.⁷Fano na Mutukefewa karama ya Unghoo nino mwenkumbu urindea urughero wa ma Mutemi witu Yesu Kristo ⁸Ukuwaghamia nenempaka umpeo ili mutalaumewe ku itiku rama Mutemi witu Yesu Kristu. ⁹Matunda wa tute ne wamwetanie nyenye kene ushireka wa mwanakwe, Yesu Kiristu Mutemi witu.¹⁰Fanoi nowaseya anyikumboo na anchaa ukera rina la Mutemi witu Yesu Kiristu nyenyoghe muyanje, na kutatendeke, na mufaghatyo khatye anyu ¹¹Fanoi antu wa khaa ama kloe wankhanerakuna mufaghari neweendelee khatyi anyu¹²Nina soko cheye: mo montu khatyi anyu ukuhanya, "Nene ne wa ma Paulo", ama "nene ne wama Apolo", ama nene ne wama Kefa" ama nene ne wama Kiristo". ¹³Fanoi Kiristo ogawanyekie na? na Paulo akahangaa maghasiko soko anyu na? na mukaghumiwa maje kwa lina ra ma Paulo na?¹⁴Numurumba Matunda ntinamughuma mai muntu ila Kiristo na Gayo ¹⁵Na ireyi kutie na ojohaya mwaghumiwa umaje kwa rina rane. ¹⁶(Na nekawaghuma mae wa ghaya ama Stephania. Mung'hii a-saya ntune, mpanamughumiye mae muntu ungeja).¹⁷Kwa soko, Kristo atinantuma ughuma maja wantumie utanatya ughani. Atinantuma uhanya ughani kwa ihaa la kibinadamu, ili nguu a musalaba wa Kristo utahewe.¹⁸Ka soko ughani wa musalaba na uvotyu kwa avoo ne vekure. Lakini keno avoo ne Matrunda okowaokoa, ne ng'uu a Mungu. ¹⁹Ka soko eandikiwe, "Nofaghatya ihaa ra anya mahaa. Nofaghatya uelewa waanya ihaa."²⁰Wikufye muntu ne wina ihaa? Wikufye munya elimu? Wikufye murekhetyi muvyefema wa njii eyii? Fano Mungu atinamakundughusia hekima anjii eyee etendeke uhau naa? ²¹Ufuma njii atendekie etina ihaa ra mummanya Mungu, ekamuyanjisia Mungu ko ufuru wao wo hanya ughani ili waokoke avoo ne wekoamini.²²Kwa Wayahudi weyeya ishara ya miujiza ne kwa Wayunani veuvenja mahaa. ²³Fano kumohubiri Kristo ne wauraghiwe, ne waire kekwazo kwa Ayahudi nane kwa uvotru wa Vayunani.²⁴Fano kwa avoo newaetraniwe na Mungu, Aayahudi na Vayunani, kumuhanya Kristo kinya ng'uu na ihaa ra Mungu. ²⁵Fano ufuru wa Matrunda wina ihaa kuliko ra antu, na uzaifu wa Matrunda wina ng'uu zaidi a antu.²⁶Ravi wito wa Mungu khatyi anyu, ahumba na auchaa wanne. Nti nyong'e ne mwina mahaa mwung'i a viwango vya antu. Nti nyong'e ne mwina ng'uu. Nti nyong'e alimukafafwa kene okuu. ²⁷Matrunda akahwania mantu ne mahau a njii eyei ili oilya menyaa ayoo ne aihaa. Matrunda akahwania ne kedhaifu ko njii eyei okiilyamenya nekina ng'uu.²⁸Mungu akahwania la hali ya ozaifu na nekesaraulewe onjii eyei. Akahwania mantu ne ari atighemetwe kuwa ne kantu, kwa oyatenda nti kentu ka thamani. ²⁹Akatrenda vii atarendeke ne orivoo ne wina soko a kihumbua onsonke akwe.³⁰Kwa soko alisee Mungu newalyitenda, fano mweghatye ama Kristo Yesu, ne watendekie ihaa kasoko anyu kufuma kene Mungu. Watendekie ojaa witu, uweru na ughomoi. ³¹Kinya matokeo, kinya mandeko ne ehanyie, "Ne okihumbua akihumbue kene Tata."

Chapter 2

¹Neraja ong'e anyu ahumba na anchaa wane, nti najaa kwa nghani ya ovenea na ihaa muno na hubiri tute ne alye ifiie kuhusu Matrunda. ²Ntinajosegha umanya intu lolote ukhate anyu ila Yesu Kristo tu, na mwensoo ne waghoviwe.³Are kwinanyu kwa uzaifu na wohwa, na kwa ughaghata inno. ⁴Na ughani wane na ohanya ughani wane kutina trendekeka kwa nghani ya fema na ihaa. Fano ekatrendeka omodhihirisha mwaumweru na ng'uu yakwe, ⁵ili fano imani anyu etatrendeke ekihaala antu, bali mung'hii a ng'uu ama Mungu.⁶Fano kureghetye ihaa ghatye a antu ne wafanga, lakini ntii ihaa ra njii eyeii au atrawala wa muda urui ne vekufwaya. ⁷Fano, komereghetya hekima ama Mungu kene tutye neikivihie, ihaa nerifiiee ne Matrunda wamehwaniye ihaa kabla a wakate wa utukufu witu.⁸Kutie wasoyo wa utremi wa nyakati iyei ne wamanyie ihaa erei, mno vekamanya mong'ee a nyakati yasiyo arivatimutesa Mtemi wa utukufu. ⁹Mno ari ekaandekwa, "Mantu ne kutie liho neraene, kutie ketwe ne kategheye, maghemo atinaghema mantu ne Matrunda wayaandae kasoko avoo ne wamuyanjetre mwenso."¹⁰Mantu ayaa Matrunda wayakunukue kene see kukera kene mwahu kwa soko mwahu ukuchunguza mwi intu hatya mantu ne eghatyi a Matrunda. ¹¹Ka soko asee anyu ne umanyie maghemo a muntu, ila nghoo a muntu ghate akwe mughonjo? Na fano kutie ne ukumanya mantu ne eghatye ama Matrunda, ila mwahu wa Matrunda.¹²Fano kutina fokea nghoo a njii eyei, lakini nghoo neefumie kene Mungu, ili kumanye kwa uhuru mantu nekwayaviwe na Matrunda. ¹³Kuhanya mantu ayaa kwa ng'hani, ne ihaa ra muntu retudaa ufundushia, fano mwahu ukefundisia. Mwahu ukurughwera ng'hani ya ng'hoo kwa ihaa ra ng'hoo.¹⁴Muntu ne nti wa ng'hoo atyiofokea mantu ambayo ne ang'hoo a Matrunda, ka soko ne ufuru kene mwensoo. Atuyamanya kasoko eumanyika kwa ng'hoo. ¹⁵Kwa wasoo wa ng'hoo ukuhukumu mantu ong'ee. Ila ukuhukumewa na wang'eja. ¹⁶"Ne anyu ne ukuyamanya umufundishea mweso?'' Ila kwina maghemo ama Kristo.

Chapter 3

¹Na nene, ahumba na anchaa wanne, ntinahanya na nyee kiuya antu wa ng'hoo, ila kinya antu wa mweree. Kiuya na amna ne wanyui kene Kristo. ²Nkawanywesha maya na nti nyama, ka soko e mutitayare uliya nyama. Na fano ke mutiyanjetye.³Ka soko nyenye kemwe va mwese. Kwa soko wivu na majivuno akighete ghatye anyu. Fano mutuishi kulingana na mwere naa, na fano motruenenda kinya kawaida a kibinadamu na? ⁴Ka soko omwe okuhanya naumusambeya Paulo" Ong'e okuhanya namosambeya Apolo," Motyiishi kinya kibinadamu naa? ⁵Apolo ne anyu? na Paulo ne anyu? Ne atumami vamaoyoo ne mwamwamini, kwa kela wasoo ne Tata wamofie kasi.⁶Nene nkafandea, Apolo akahunwera maje, Mungu akakurya. ⁷Ka soko aseye, nti ne wafandee na ne wahunwere maje vina witu lolote. Ila Mungu newakuriye.⁸Fano ne wafundeye na ne wahumwere maje wong'he ne vesawa, kila mtu ujofokhea zawadi mwe mwemo wakwe. ⁹Kwasoko sese kwa trumami wa Mungu na nyenye mwe bustani ama Mungu, nyumba ama Mungu.¹⁰Kusoko aneema a Matrunda ne nameviwe kinya mjengi ne mukuu, nkaeka musingi, ra ong'eja wajenga kentonto ayo. Lakini muntu neatende vija neukujenga kintonto ayoo. ¹¹Kasoko kutiye ong'eja ne ujojenga musingi ongeja zaidi aworoho newajengiwe, ne Yesu Kristo.¹²Fano, ne umwe ukujenga kuntu a dhahabu, hela, magwe agharama, metre, mahwa, au matutru, ¹³Mwemmo wakwe uchokunnukulwa, kwa mwanga wa momwe utaidhihirisha. Kwa soko uchorughurwa kwa motro. Motoo uchojaribu ubora wa mwemmo wa kila muntu newarendie.¹⁴Mo kintu newatrendie ama ne wajengie nekasagha, mweso ukuphokea dahwa. ¹⁵Fano ne mwemo wa muntu wateketea kwa motro, ukuhang'a hasara. Fano mweso ukookolewa, kene ukuepoka keno motro.¹⁶Motrimanyie ne nyenye mwe nyumba ama Mungu na nemwahu wa Mungu ukighaa ghatye anywu na? ¹⁷Ne muntu wameruanga nyumba ama Mungu, Mungu ukumuruanga muntu wasoyo. Kwasoko nyumba ama Matrunda ne nyeru, na nyenye mweuhi.¹⁸Muntu atrakighong'e mweso, ghatye anyu ne muntu wakiouna monya ihaa oho nyakati eyii, neatrendeke kinya "Mofotwu" fano ukutrendeka monya ihaa. ¹⁹Ihaa ra njii eyeyi ne ufotwu song'e ama Matrunda, ka soko eandikiwe, "Ukuwa kwatya anya ihaa kwa hila yawe" ²⁰Na fano "Motremi omamjie maghemo awe anya mahaa ne ndende."²¹Muntu atrakighonjere antu! Kasoko mantu ong'e ne anyu. ²²Mwe Paulo, ama Apolo, ama Kefa, ama njii, ama maisha, ama nkuya ama mantu nearefo ama neejotrendeka arefo. Ong'e ne anyu, ²³na nyee mwe vya ma Kristo na Kristo ne wa Matrunda.

Chapter 4

¹Na fano muntu ne akuwareye vii sese, kwee atumami vama Kristo na mawakili vya sili a tutre ama Matrunda. ²Kwa erenyi, nekefenjwa kwa uwakili ne kwamba watrendeke watumainewe.³Fano kene ne intu ne rinyui ino ne kuhukumewa na nyee ama hukumu a antu. Ka soko nti kihukumu moghonjo nene. ⁴Nti kihukumu nene moghonjo, nti nesoko nene ne monyatutre. Ne Matrunda neukung'ukumu mweso.⁵Fano motrafenje hukumu kwa intu long'e kabla a wakati, ne kee atrinajaa Motremi. Ujoya funya unchanja maghemooli nghoo. Fano kela muntu ujofokea ujaa kufuma kene Matrunda.⁶Fano, muhumba na munchaa vane, nene mughonjo na Apolo natrumea kanuni eyii ka soko anyuu. Ili ufuma kene vyevye mokifundisie maana a ughani, "Utraende zaidi a nimokuandekiwe." Soko kutrie ghatre anyu ne ujokivuna juo amoyakwe. ⁷Kasoko a anyu ne ukuona hiya ghatyi anyu na ung'ejaa? Ntuni ne winayo ne wamefokee ndende? Ne wafokee ndende, soko eke mokivuna ne mwinatrenda oyii?⁸Na fano mwina ong'ee ne mwayaseghie! Na fanoo mwatendekie mwaghware! Mwa andiye utrawala na fano momiliki zaidi ava see! Tutre, nowafenjea umiliki ne ojaa na kumiliki itrambe remo na see. ⁹Fano Matrunda wakwarekie sese atumami kiuya ukuraghera kwe wa mwisho wa musitari wa maandamano na kiuya antu ne wahukumewe ku uraghwa. Kwa tendekie kirya tamasha la uremi kwa malaika na kwa antu.¹⁰See kwa votru kwa soko ama Kristo, nyenye mwanyamahaa kene Kristo. Kwa nyonge, lakini nyenye mwina ng'uu. Muhesimewe, sese kusarauliwe. ¹¹Hata fano kwina njaa na nywetra kutikwere masaa, kwina maramba, na kutina mighao.¹²Kutrenda mwemo kwa ng'uu kwa meghono itru anghonjo. Kusaraurewe, see kubarike kene kuteswa, kughemeye. ¹³Fano kutrukwa, see kusucha kwa ufoo. Kwatrendeka, na kekwariwe kunya antu vohitwa na njii na mpara kwa mantu ong'e.¹⁴Nti andika mantu kiuya ne kuwaibisha nyenye, lakini nomusoja kinya anane ne nemoyanjere. ¹⁵Fano na mpa mwina alimu makomi elfu kene Kristo, motrina wataloa keng'i. Kasoko nane ne taloa wanywu kene Kristo Yesu kukera injili. ¹⁶Fano nomoseya monjegheye nene.¹⁷Ka soko aiseye nkamutruma kene nyenye Timoteo, mnyandughu wane na mwana mwaminifu kene Mtremi. Ukumukembukeya njea yane kene Kristo, mwino nofundisia kila sehemu na umakanisa. ¹⁸Kofande wanyu fano vekihumbue, veutrenda kinya ntijie kene nyenye.¹⁹Fano nejie kene nyenye muda, neo Matrunda wayanja. Kene nejomanya nti kwa ghui yao nevekihumbua nejoona ng'uu yao. ²⁰Ka soko utremi wa kirunde utrine nghani bali kene ng'uu. ²¹Movenja ntuni? Neje kene nyenye na mwang'aa nampa kwa uyanjo na nghoo aufoo?

Chapter 5

¹Kwategheya sayu kwina zinaa ghatye ang'u, zinaa ne etrifoo ghatre aantu wa unjii. Kwina sayu ghatre anyu montu ukoraa na mokhema wa matata wakwe. ²Nyeno mokifie ojaa! Bila mohare? Wasoo ne watendie oyii ononeye ajumehwe ghatre anyu.³Fano ntifoo itramberemwe nanyee kemwere nitrambe remwe na nyee kwa ng'hoo, namo hukumu mwensoo neukutrenda oafii, kinya ne nehafoo. ⁴Nemotranma iloamberemwe kwa rina rama mtremi witru Yesu, ne ng'hoo aune erefoo havoo kiuya ng'uu yama Mtremi witru Yesu, namuhukumu montu wasoyo. ⁵Fano na movaa satani montu wasoyu, ili mwere wakwe ovirwe, ili ng'hoo akwe edae ughomowa iriko ra mpeo kene Mtremi.⁶Kwihumbura kwanyu nti kuja. Motimanyire kitong'e kenyui, kesasyia idong'e lizima naa? ⁷Mokioye nyenye oghonjo na usasa waghare, ili motendeke mwidonge ne rifya, ili motendeke mo mokate ne utrisasie. Kwa soko Kristo, mwanakondoo witru wa pasaka watrendeka wakikitrwa. ⁸Fano kuyanje kwa karamu ne nti a usasu wa ghare, usasu wa ntendo ne mbee na ovee. Fano kusherehekee na mokatre ne otritendee usasu na unyenyekevu na trutre.⁹Nkaandeka ko waraka wane mtrahangikane na azinzi. ¹⁰Nti sa nina maana na azinzi va njii eyei, au na anyatamaa au anyang'anyi au anyo abudu meongu moighare kure na weso, anja motendeka mofuma onjii eyei.¹¹Fano nomoandekeya motahangikane na wasuu ne ukuitramwa munyikumbo au monchaa kene Kristo, nenyeso ukwighaa kouzinzi au monyatamani au monyang'anyi au mwabudu masanamu na motrokani na moghari. Na motralye na montu wa aina aseye. ¹²Notrendeka ore owahukumu antu ne venchi a nyumba ama Matrunda? Na nyenye motriwa hukumu avoo nevemong'i a nyumba ama matunda? ¹³Matrunda ne awahukumu vo njii. "Nyenye moheyi montu ne mofe ghatyi anyu''

Chapter 6

¹Muyanyu omwe ne watrendeka wina sida na moyakwe, watrendeka winje ositrakha omahakama antu ne watrina haki na nti kwa aamini? ²Motrimanyie neaamini vejohukumu ulyemi oruyi na? Na mwese mojohukumu uremi, motriudaha oanwa mantu ne nti a mohimu na? ³Motrimanyie na nekojo wahukumu wa malaika na? Kwa namna eke, kudahetye kuamue mantu a maisha ayai na?⁴Ne kwa daa uamwa mantu a maisha ayai, asike na mojoyanja otrola nghani yanyu onsonge awasawa ne watriamini vija okanisa? ⁵No hawuja ayii kasoko a meuja amju.kotrire mong'a amju ne wina ilaa roamua noeka mantu vija ghatye ama munja ndughu na ndughuluu ⁶na?Fano muno vii.moserelu omwe okoenda kiharaya zaidi ama mosereka ong'eja na masitraka asaya huyo velewa kene hakinune atri amimi!⁷Ne tute kuna ng'hani ghatye a akreso ne aretya maghaseko kene nyenye. Asike mutrahang'aeke kene mavee? Kasoko eke mwayanja oghongwa? ⁸Fano mwatrendo ove na oghonga vangeja, na vasaa ne anyikumboo na anchaa wanyu!⁹Motrimanyie ne vatrina haki watri urithi utremi wa Mungu? Motaamini uregheghe. Asersti, snyusbudu meong'u, azinzi, afiraji, alawiti, ¹⁰vaifi, araku, aghari, anyang'anyi, ahembi, atukani-kutrie ghatye anyu neokuhefea kutremi wa Mungu. ¹¹Na wasaa alighatye anyu wanyee. Fano mwatrendwa mwaeru, fano mwaoywa, fano mwatengwa na Matrunda, na mwatrendwa haki unsong'e ama Matrunda kwa rina rama Mutremi Yesu Kristo na kwa Mwahu wa Mungu witu.¹²"Mantu ong'he ne maja kene nene," lakini nti kila intu rina faida. "Mantu ong'he ne maja kene nene," Fano ntiotrawalwa na kemwe ka asaya." ¹³Malewa ne kwa soko and'aa na nd'aa, ne kasoko amalewa," fano Matrunda ojo vifaghuria vyong'e. Mwere otrinatrundwa kasoko a ukahaba, ila ne kasoko ama Mtremi, na Mtremi okohudumea mwere.¹⁴Matrunda akamofufua Mtremi na see ojokufufua kwa ng'uu yakwe. ¹⁵Motrimanyie na mere anyu etraniwese na Kristo? Mudaa ore omefunya mere anyu ama Kristo na uenda omeunganisha na kahaba? Etriwezekana!¹⁶Motrimanyie ne montu watrendeka wetramkeremwe na kahaba watrenda mwere omwena? Mwino maandeko ekohanya, "Wavere vetrenda mwere omwe naa." ¹⁷Fano neokuung'ana na Mtremi okotrendeka nghoo emwe na mwenso.¹⁸Medorii zinaa! "Mo zambi ne montu okoometrenda eonji a mwere wakwe. Fano zinaa, montu okotrenda ghatye a mwere wakwe mogh'onjo.¹⁹Motrimanyie ne mere anyu ne nyumba ama mwahu mweru, ne okighara ghatre anyu, oyoo nemwamoviwe kufuma kene Mungu naa? Motrimanyie ne nti nyenye aghonjo naa? ²⁰Mwaghuriwe kwa gharama. Fano momokorie Matrunda kwa mere anyu.

Chapter 7

¹Fano mantu nemwayanyandekeye: Fano nefije moghosiya atralae na moghema wakwe. ²Lakini fano ka soko amajaribu ming'e azinaa mo moghosiya atrendeke wina moghema, na moghema atrendeke wina moghosia.³Moghosia inoneye amovee moghema haki akwe a ndoa, na moghema kene moghosia wakwe. ⁴Nti moghema ne wina mamulaka na mwere wakwe, ne moghosia wakwe, na fano moghosia atrina mamulaka omwere wakwe, ila moghema winayo.⁵Motrakighiye nemoree itrambee remwe, ila mofatrane kwa muda ne ojaa. Trende oyii mohang'e nehanya ka marombi. Fano modahetre kisokera itrambe remwe, Setani atraje aje omojaribu kwa kuria kiasi. ⁶Fano nohanya hantu ayayii kwa hiari na nti saa kwa amri. ⁷Anja noghema mo montu atrendeke kinya nene ninoneere. Fano mo montu wima karama akwe ofuma kene Matrunda. Oyoo wina karama eyei na ang'e karama eyei.⁸Kwa wasaa newatriroghowe na newajane nohanya vii, ne vija wasaghe bila uroghowa, mwino neere nene. ⁹Ne fano montu atrudaha kighemeya inoneye aroghowe. Soko bahu ne uroghowe kuliko oaka tramaa.¹⁰Kene avoo ne waroghowe nowafaa amri, nti nene ila Matrunda. "Moghema atakireke vina moghosia wakwe." ¹¹Ne wakireka ofuma kene moghosia wakwe, asaghe bila uroghowa ama wavatrane vina moghosia wakwe kang'e. Na "Moghosia atramo fee moghema tralaka."¹²Kwa wasaa newasaghire, no hanya- nene, nti Mtremi- ne mnya ndughu ong'e ne wina mughema atriamini na uyanjire kighara na mweso atrinoneye umureka. ¹³Na mwese mughema wina moghosia ne atriamini, na uyanjire kighara nayo na mweso atamureke. ¹⁴Kene mughosia ne atiamini okotendwa weru soko a imani ama moghema. Na moghema ne atiamini okotendwa weru soko a imani ameghosia wakwe. Na fano anany anja watutendeka vina weru, na fano tute watendwa veru.¹⁵Fano moya onge neatiamini newayanja kufuna ne afume. Na kasoko aseye muhumba ama muuchaa atitrungwa na marafeyo asaya. Mungu wakitranie kwighare kwa majeghana. ¹⁶Mumanyie ure mwese mughema, udahetre umghomoa mughosia? Ama umanyie urene fano moghosia, ukudaa umughomoa moghema?¹⁷Mo mmontu neakighare nino Mtremi wamovie maisha, na momontu nino Matruna nino wavetranie wenso. Oroo ne mongozo wane kene makanisa ong'ee. ¹⁸Orefoo ne wakoriwe newaetranwa waamini? Atasoye uheya alama a ikurwa lakwe. Orofoo newaetraniwe ku imani atikurewe? Atinoneye okurwa. ¹⁹Na kwerei ne okoriwe na ne atikuriywe ktriye ihanyo. Ihanyo ne otii amuli ya Matrunda.²⁰Mo montu neasaghe mwino waetraniwe na Matrunda oamini. ²¹Are umotrumwa na ne Matrunda ukukwitrana na? Utagheme raseye. Fano mwese ukudaha trendeka huru, trenda oyii. ²²Kene umwe ne waetraniwe na Motremi kinya motumwa ne montu huru kene Mtremi. Kinya ne umwe ne we huru ne waetranwa uhoverya ne motrumwa wama Kristo. ²³Mwaghomowe kwa gharama, fano motatrendeke mwatrumwa wa antu. ²⁴Ahumba na anchaa wanne, fano maisha ong'e mo montu ninowaetraniwe oamini, kusaghe ninokwere.²⁵Fano, avoo ne watiroghoe ihamwe, ntina amri kfma kene Mtremi. Nomofa maghemo ane ninoneere. Kwa huruma ya Mutremi nenioamini. ²⁶Na kughema oyii ka soko a osumbufu, ne vija moghosia asaghe ninoweere.²⁷Orung'iwe kene moghema na marafeyo a ndoa? Utafenche uhuru kufuma araseye. Wina huru ufuma kene moghema au utiroghowenaa? Utafenche moghema. ²⁸Na fano newaroghoa, winatrenda mahutye. Na moghema neja atiroghowe newaroghowa, atinatrenda mahutye. Fano awoo newekiroghoe wekuhanga maghaseko a aina yong'e. Na ne nofenja nemoheye kwa asaya.²⁹Na nohanya vii muhumba na muncha wane, muda ne ukufeyi. Kufuma fano na oendelea, awoo ne vina aghema nevighare kinya watikwere aghema. ³⁰Vong'e ne vina ovayi nevakifundisie kinya ne watikwere ovayi, na vong'e ne vina ofanjo, watende kinya ne watikwetye oyanjo, na vong'e nevyoghora intu lolote, kinya ne vinakighara na lolote. ³¹Na vong'e ne vyoghaseka na uremi, vatrende kinya nevinaghaseka nayo. Kasoko mantu a njii ina mwisho wayo.³²Nofenja motendeke mwe huru kwa maghaseko ong'he. Moghosia ne atiroghoe akihusishe na mantu ne ama Mtemi, na omoyanjisia mwenso. ³³Fano moghosia ne uroghoe ukughaseka na mantu a njii, omononisia moghema, ³⁴agawanyekie. Moghema ne atiroghowe au mwakincha ukutenda mantu ne omoyanjisia Mtemi, ninookitenga na mwere na nghoo. Fano moghema ne oroghowe okutenda mantu ne eoyanjisia njii, na neomoyanjisia moghosia wakwe.³⁵No hanya vii kwa faida anyu nyenye, na ntikweka motregho kene nyenye. No hanya kasoko a haki, ili motendeke wakfu kene Mtemi bila kikwazo kong'he.³⁶Ne fano muntu waghema atiodaha omotrendea vija mwakincha wakwe, kasoko a mawazo akwe ina ng'uu inno, nevakiroghoe nino wayanyire. Nti mahutrye. ³⁷Nane watenda maghemo odeyakuroghoa, na kutie lazima, na mwese wina udaho wotawala hamu. akwe, okutrenda vija ne wadea umoroghoa. ³⁸Hivyo ne ukumuroghoa mwakincha okutrenda vija, na wasoyo ne ukuhwania udeya kuroghoa okutrenda vijaa ino.³⁹Moghema otrungiwe na moghosia nekee mufanga, newakuya moghohi, we huru uroghowa na montu wasoyo newamoyanja, fano kene Mtemi tu. ⁴⁰Fano kene maghemo anne, okutendeka wina oyanjo ino newighara nino were. Na noghema nannee nina Mwahu wa Matrunda.

Chapter 8

¹Fano malewa ne afunyiwe sadaka a meungu ang'e kumanyie tute "Sese song'he kwina mahaa." Mahaa ereta majivuno, ila uyanjo ukujenga. ²Ne mantu wasoyo watendeka umanyie intu razeye, muntu ke atimanyie nino ukughema umanyie. ³Ne fano amwe wanyu umoyanjitre Matunda, montuwasoyo umanyikie na mwenso.⁴Fano malewa ne afunjiwe sadaka ameungu: kumanyie tute "miungu nti intu mong'he anjii eyei," Na fano kutyie Matrunda ong'e ne omwe tu." ⁵Kuna ving'e nevekuitranwa meungu ne onjii eyei ama kirunde mwinno were meungu na vatremi ving'e" ⁶"Fano kene sese kwina Matrunda omwe ne tawa witu, na mantu onge afumire kene mweso, seno kuvikighara ghatyi akwe, na Mtremi umwe Yesu Kristo, na kwa mantu ong'e atendekie arefoo, na kene mweso na see kwerefoo."⁷Na fano uremu uroye utrifo kwa mo montu ghatyi akwe. Fno, vang'e vaserekianie ibada a miungu ghare asee, na vano veola malewa asaya kinya ne afunyiwe sadaka a meungu. Zamiri yao ya yaghawe soko ne nzaifu.⁸Fano malewa atikuthibitisha sese kene Matrunda. Sese kutiafe ino ne oma kwadea olya, wala ojaa ino ne kwatya. ⁹Fano trendeke morafe inno uhuru wanyu utaje otendeka kikwaso kene muntu dhaifu wa imani. ¹⁰Khema muntu wakuouna, veve ne wina ihaa, ukulya malewa onyumba a meungu. Samiri akwe muntu wasoyo itioghama hata mweso alye malewa ne afunjiwe sadaka ameungu naa?¹¹Fano kasoko aihaa rako ra tutre kuntoo a asili ameungu, mulumba moncho wako ne wesaifa, ne Kristo wakure soko akwe, okuangamea. ¹²Ne kutenda mahutye kene muhumba, moncho wako ne wesaifa, ne Kristo wakure soko akwe, okuangamea. na mwakinchaa na uivaria dhamiri yao ne nzaifu, motrenda mahutye kene Kristo. ¹³Ne fano malewa otenda umovarye muhumba au momchaa, Ntiulya nyama kughare, ili ntamotrende mulumba au, munchaa wame agwe.

Chapter 9

¹Nenne nti huru na? Nene nti motrumwa na? Nenne ntinamwonia Yesu Mtremi witu na? Nyenye nti matunda amwemmo wanne kene Mtremi na? ²Nenatrendeka nti Mtrumwa kuwang'eja, netendeke ne mtrumwa kene nyenye. Kasoko nyunye mothibitisho wa utrumwa wanne kene Mtremi.³Oroyi e utetezi wanne kene avoo ne venchunguza nenne. ⁴Fano kutina haki olya na onyua na? ⁵Kutina haki ohora moghema ne oamini kinya ne votyenda atrumwa wang'e, na anyandogho va ma Motremi na Kefa? ⁶Au nene niyenne na Barnaba ne kunonneye otrenda mwemo?⁷Anyu ne okutrenda mwememo kinya askari kwa gharama yakwe moghonjo? Ne anyu ne okufandea mozabibu atralye Matunda ayoo? Anyu ne okudema irondo ramerogho atramjue maya ayoo? ⁸Fano nohanya ayai kwa udaho wa amtio na? Seria ayo etriohaya ayaina?⁹Kasoko landekiwe osalia ama Musa, utametrunge ng'ambe momo ne otrenda mwamno." Fano tute hafai Matrunda oravie moougho na? ¹⁰Fano atiuhanya ayai ka soko itu na? Aandekiwe kasoko itru, kasoko muntu ne ukufima malewa inoneye areme kwa matumaini, na neukuvuna inoneye avune kwa maghemo ovuna. ¹¹Ne kwafandee mantu onghoo ghatre anyu, fano ne ughani ukuu imno kene see nekuavuna mantu amwere kenemgee na?¹²Ne vang'e vahang'ie haki eyei kene nyenye, Je! Sese nti zaidi na? Fano no, kutrinadai haki eyei. Na fano kukaghemeya mantu ong'he bila otrenda kekwazo oinjili ama Kristo. ¹³Motrimanyie naa vong'he nevyotrenda mwemuo kihekalu vekuhanga malewa awe kufuma kihekalu na? Motrimanyie ne vong'he nevyotrenda mwemmo omasabahu veohanga sehemu a mantu neefumie omasabahu na? ¹⁴Ka soko aseye, Motremi akaragheya wong'he ne vyeotranantia ughani vighare mwino injili e ere.¹⁵Fano ntinawadai memmo ong'he eyei. Nanti kuandeka ayai ili intu irong'e lyetrende ka soko anne. Ne bahu nenne nekuye kuliko montu yeyote ahanye okisifu kwanne. ¹⁶Fano nenkuhanya ughani, ntina soko okisifu, ka soko ne lazima netrende oyi. Na ole wanne nenadea utranantia ughani!¹⁷Ne natrenda vii nkhumso anne, nina sawadi. Na ne nti kwa nkumbu, ke nina iragheyo nenerefewiwe kuwa ne wakili. ¹⁸Fano sawadi ane ne ntoni? Nenotranantia, nofunya ughani n'den'de na ntiuutramea utimilifu wa haki anne neninayo ko ughani.¹⁹Fano nenatrendekie ne huru kwa wong'e, rukatrendeke ne motrumwa wa vyong'e, ili arenewahang'e ne ving'e inno. ²⁰Kwa Ayahudi nekatrendeka kinya ne ne Muyahudi. Ili newahange Ayahudi. Kwa avoo ne vefanghe a seria, nkatrendeka neitramberemwe na avoo ne vechini a seria ili nevahang'e ne vechini a seria. Nkarenda oyii ingawa nene are nti fang'he a saria.²¹Kwa avoo ne vyeonji a saria, nkarendeka neitrambe remwe chini a saria, ingawa nenne aree nti chini a sarea a Mungu, bali ufang'e a saria ama Kristo. Nkatrenda oyii nevahang'e ne vyeonji a seria. ²²Kwa avoo ne azaifu rikatendeka zaifu, ili newahang'e ne vazaifu. Nkatrendeka ne ufande wong'e kwa antu wong'e ili kwa njea yong'e ne hang'e okaghomoa baadhi antu. ²³Nenne notrnda mantu asaya kasoko a injili, ili nehang'e ostririlie baraka.²⁴Motiumanyie monge aidora vonge veudora, fano munyahanga sawadi ne umwe naa? Fano dori ili mohange sawadi. ²⁵Munya mwinesio okizuia kuoghe ne okumafunzo. Wasava veotrenda oyii vahange sawadi ne ekuharibeka fano sese kudora nkuhange sawadi nehetruharibeka. ²⁶Fano nene ntiodora ndende bila soko au nekighwa ngumi kene nkughwa hewa. ²⁷Fano nkutesa mwere wane na utrenda kinya motromwa, ili nenatrenda uwaghaneso vangija ughani, nene mweghonjo ntaje ne foo litriwa.

Chapter 10

¹Novenja nyenye momanye ahumba na anehawane, watratra vitu ari ve fange a ilangu na vyonge vekakera ghare a bahari. ²Vyonge vekabatiswa vatrendeka vya ma Musa ghare a ilangu na ghare a bahari, ³na vyoghe vyekalya malewa ayayo a mkhoo. ⁴Vyonghe vekamjua kenywaji kaseke ka nkhoo soko vekanywa kufuma omwamba wa nkhoo ne ovyasambeya, na mwamba wasoyo are ne Kristo.⁵Na fano Matrnda inayanjisiwa na vang'e vya sava, na maitri yao ikaning'aneywa ojangwa. ⁶Mantu ayaye ekatrendeka mofano witru, ili sese kutratamani mantu ne mave kinya vyasava ne vatrendie.⁷Mutrako abudu sanamu, kinya wang'ija ninovere. Muuno ayayi a andekiwe, "Antu vekakighara fanghi walia na wanywa, na wahoka vainisia kwa tamaa ya mapenzi.'' ⁸Ktatrende osarati kinya wang'e newatrendie. Wakuya kwa itriku remwe antu makumi avere na atratru elfu kasoko aseye⁹Na kutramujaribu Kristo, kinya wang'e newatrendie vahuribewa na njogha. ¹⁰Na motrako nung'uneka, muno wang'e ne nungunekie na vaharibewa na malaika wankuya.¹¹Mantu ayai atrendekie ka soko amufano witru. Eka andekwa ili okuanya sese - nefikewe na mpeo aghare. ¹²Ne momtu wakiona wemekie arave atraje ajogwa. ¹³Kutrie ijaribu nemwarehang'ie nyenye ne ntirakawaida a antu. Ila Matrunda mwaminifu . Atrikureka kughaseke ozidi uweso witru. Fano na maghaseko mwesoo ukufunya mhanyanya kofuma, ili mudahe ughama.¹⁴Ka soko aseye anyandughu wame medori ibaada a meongu eng'e. ¹⁵Nereghetriye na antu ne nohanya vina ihaa, ili moghamatrue ayanenoyareghetya. ¹⁶Kekombe ka majeghana nekokebariki, nti usireka wa saghami ama Kristo? Mokate uroo nekuoregha, nti usharika wa mwere wa Makristo naa? ¹⁷Kasoko mokate ne omwe, sese ne kuving'e kwe mwere umwe. Sese ne kuving'e kwe mwere umwe. Sese song'e kufokea mokatre umwe kwa omoja.¹⁸Varavi antu va Israeli: Fano vong'he avoo nevelya omasabahu nti vitramberemwe na masabahu na? ¹⁹Nohanya ntuni fanno? Fano meungu ne kantu nna? Au malewa neafunyiwe sadaka kwa meungu ne kentuna?²⁰Fano nohanya omantu neofunywa sadaka antu apagani vomatraifa, veofunya mantu ayai kumasetrani na nti kune Matrunda. Nenno ntiseghere motrendeke mwitramberemwe na masetrani! ²¹Motriudaha onywea kekombe kamamotremi na kekombe kama masetrani. Motriudaha utrendeka itrambe remwe omesa ama motremi na omesa ama masetrani. ²²Au kumtrenda Motremi wiru? Kwina ng'uu omokeya mwenso naa?²³Mantu ong'he ne maja," lakini nti onghe ne ehalali. "Mantu ong'he ne maja," fano nti ong'he ne ewajenga antu. ²⁴Kotrie na ne umwe neokufenja maja akwe tu. Ila mo montu ukufenja maja ama moyakwe.²⁵Modaha oliya kila intu nerorinjwa osokoni bila oweya -weya ka soko asamiri. ²⁶Kasoko njii eyeyi ne mali ama Motremi na onghe neijure onjii eyei." ²⁷Na montu ne waaleka oliya ne atriamini na moseghetre uenda, endi moliye ong'he nemoayafewa motrawiye maswali kasoko a samiri.²⁸Ne fano montu wamoghanea, "Malewa ayayi afunyiwe sadakha na afagani," motralie. Ne soko a montine wamoghanea, na kasoko a samiri. ²⁹Nti uhanya samiri yangu, ne samiri a montu mmoya ong'he. Ka soko eke uhuru wanne ohukumewe na samiri amontu ong'heja? ³⁰Ne nene notrumea malewa kwa uyanjo, asike netrukwe kwa intu ne nayanja nayo?³¹Fano rong'he nemotia ama monyua, au rong'he nemotrenda, trendi ong'he kwa majeghama ama Motremi. ³²Motrawahutrye Wayahudi au Ayunani, a nyumba ama Matrunda. ³³Soyi nino nenne nosoya uvayanja antu vong'he kwa mantu ong'he. Nti ofenja faida anne moghonjo, ila afong'he. No trenda vii ili wadahe oghomowa.

Chapter 11

¹Nsambeyi nenne, mwinno na nee nemosambeye Kristo. ²Fano na mayanja soko nino monkumbukiwe kwa mantu ong'he. Namoyanja kasoko mokwatrye maragheyo ninonayaretree kene nyenye. ³Na nofenja momanye ne Kristo ne itrwe ramo moghosia, na moghosia ne itrwe ramo moghosia, na moghosia ne itrwe ra mo moghema, na Matrunda ne itrwe rama Kristo. ⁴Mo moghosia ne ukuromba au ufunya unabii ne ukumbie itrwe rakwe okorii ria menya itrwe rakwe.⁵Mo moghema ne ukuromba au ufunya unabii ne atrikumbie itrwe rakwe ukukikwia menya itrwe rakwe. Fano ne sawa na ne omwire njee yakwe. ⁶Ne atrendeka mughema atrikumbie itrwe rakwe ne amwewe njee yakwe itrendeke ngufe. Ne atrendeka moghema menyaa omwa njee yakwe au oitremma, basi neakumbe itrwe rakwe.⁷Fano itrimoneneye moghosia ukumba itrwe rakwe naa, kasoko mwenso ne wekinya okurio wa Matrunda. Fano moghema ni ukorio wa moghosia. ⁸Ka soko moghosia atrinafuma kene moghema. Ila moghema akafuma kene moghosia.⁹Na moghosia atrinatrundwa soko amoghema. Ila moghema akatrundwa kasoko amughosia. ¹⁰Eyei ne soko moghema ononeye atrendake wina iramba ra mamlaka kuntoo a itrwe rakwe, kasoko a malaika.¹¹Na ne kene, Motremi, moghema atrimwenne bila moghosia, au moghosia bila moghema. ¹²Mwino moghema akafuma kene moghosia, na fano moghosia akafuma kene moghema. Na mantu ong'he afumie kene Matrunda.¹³Mohukumu aghonjo: Ne! vija moghema arombe kene Matrunda hali itrwe rakwe remwali naa? ¹⁴Na fani asili nyeso ayoo itru mofundosia moghosia ne winna nchee ndifu ne menyaa kene mwensoo nnaa? ¹⁵Na fano asili nyeso itrumofundosia moghema ne winjee ndifu ne ukurio kene mwensonnaa? Soko ofiwe nchee ne ndifu badala a isara. ¹⁶Ne fano montu wasegha utrenda mokindo soko aeree, sese kutrinna soko engija na wala unyumba ama Matrunda.¹⁷Mo maragheyo ne arefoo nenne ntikuwasifu. Nemokokihangweya, nti kwa faida ila kwa hasara. ¹⁸Kasoko, naregheya ne mokotranna onyumba a sala, kuna motramanoko ghatre angu, na soka asee neamini. ¹⁹Fano inoneye etrendeke wiremwi kene nyenye, ili waneanyeke newayanjekie wamanyeke kene nyenye.²⁰Kasoko nemwatrang'ana, molia nti malewa ama Motremi. ²¹Ne molia momontu okulya, malewa akwe moghonjo ne ekee vang'e vinalya, ne oyoyi wina njaa na oyoyi oghaere. ²²Fano motrina ghaya olya na onywea nnaa? Na mosarau ghaya ama Matrunda na owahorisia ne watrina intu na? Nehenye ntuni kene nyenye? Newayanje? Nti kuwayanja kwa ereyi!²³Soko nkafokea kufumma kene Mtremi asaya ne namofaa nyenye, soko Mtremi Yesu, udriku newasalitiwa akahora mokatre. ²⁴Ne wasukuru, akau unania naohanya, "Uroyi ne mwere wanne, ka soko anyu. Trendi vii kwangumbokwa nene."²⁵Na fano akahora kekombe ne walya, wahanya, "Kekombe ekeyi ne iragheyo ne rifya mosaghami anne. Trendi vii mo nne monyua, kwa unkubokwa nenne." ²⁶Mo kila ne mwalya mokatre na okenywea kekombe, mometranandya nkuya ama Mtremi mpaka neojie.²⁷Na fano ne montu waolya moketre au okinywea kekombe ka ma Tata ne etrinonneye, okihangiya mahutye a mwere na saghani ama Motremi. ²⁸Montu na ne akighemme moghonjo tranjo, fano aulye mokatrye na okinywea kekombe. ²⁹Ne montu walya au wanywea kekombe bila ukighemeya mwere, ukulya na onywa hukumu akwe moghonjo. ³⁰Na eyeyi ne soko antu ving'e ghatre anyu ne varue na azaifu, na ghatre anyu akure.³¹Na fano ne kwa kirafa sese kotrikohukumewa. ³²Ila nekwahukumewa na Mtremi, kosokewa, ili kutraje kuhukumewa ilomberemwe na njii eyeyi.³³Fano, ahumba na anchaa wanne, nemokotranna olya, mokirindee. ³⁴Montu newatrendeka winna njaa, ne alye oghakwe, ili nemwatranna itramberemwe etrakwe kwa hukumu. Na kwa mantu angija ne mwaya andekie, nichovaraghea nenajaa.

Chapter 12

¹Kuhusu karama yo nghoo, mulumba, muncha wanne ntiseghetrye modeo mmanya. ²Mommanyie nealyi mwantu wonjii mokaraghewa osambeya meungu ne etripreghetreya, kwa njea youg'he mokaragheywa nayo. ³Fano, nofenja momanye kutrie neokuhanya kwa mwahu wa Matrunda ne okuhanya, "Yesu olanewe." Kutrie wasoyo neukuhanya, "Yesu ni Mtremi," Ila kwa ng'hoo ama mwahu mweru.⁴Fano kuna karama ihiya ihiya, nyeso mwahu ne oyuyo. ⁵Kuna huduma ihiya ihiya, ila Mtremi ne oyuyo. ⁶Na kuna memmo hiyahiya, ila Matrunda ne mwenso oyuyo neokutrenda mwemmo wong'he kwa voug'he.⁷Fano mo montu okufewa urroghero wa mwahu ka faida a vong'he. ⁸Ka soko montu omuwe okufewa na mwahu ughani wa hekima, na ongeja ughani wa maarifa kwa mwahu oyeyo mwenso.⁹Fano ong'e okumofa imani kwa mwahu oyayo, na kwa ong'eja karama a oforyo kwa mwaho ommwe. ¹⁰Kwa ong'e ntendo ya ng'uu, na ong'e unabii. Na ko ong'eja odaho wa tramanwa nghoo, ong'eja aina hiyahiya ya lugha, na ong'eja utramanma lugha. ¹¹Fano mwahu ne oyuyo ne okutrenda mwemno uruyi wong'e, omofaa mo montu karama kwa udaho mwino mweso useghetrye.¹²Mwinno fano mwere umwe, na matrambe minge, na matrambe ong'he nea mwere, ommwe, na Kristo ne oyi. ¹³Kasoko kwa mwahu ummwe sese song'he kukaghummwa kutrendeke mwere umwe, fano Vayahudi au Vayunani, kwamba kwa atrummwa au kwehuru, na song'he kukanywesua mwahu ummwe.¹⁴Ka soko mwere nti keungo kemmwe, fano vinge. ¹⁵Ne mwese moghuu ohanye, "Kasoko nenne nti moghonno, nne ne nti wa mwere," aseye etrikutrenda utrendeke nti wa sehemu a mwere. ¹⁶Na ketrwe neka hanya, "Nenne ntiwa riho, nenne nti sehemu a mwere" aseye etriotrenda etrendeke nti sehemu a mwere. ¹⁷Mwese mwere wong'he utrendeke ketrwe, kotrendeka kofe onyuncha?¹⁸Fano Matrunda akaeka kila keungo ka mwere osehemu ayo nino akaghema mwenso. ¹⁹Na vyong'he mwese ariokutrendeka wekufeyi? ²⁰Fano vii viungo ne ving'e, lakini mwere ne umwe.²¹Riho retiodaha o okhanea moghonno, "Ntina soko na vee." Na itrwe retiodaha omeera meghuu, ntina soko na nyee." ²²Fano viungo vya mwere nevighetre ne vina heshima kunyui, vihitajekie inno. ²³Na viungo vya mwere nekuvighema vina heshima kumfui, kovifa hesima inno, na viungo vitru ne vitrina movuto, vina ofe inno. ²⁴Na fano viungo vitru nevinamovuto vitrinna haja ofewa hesima, kasoko teyari vina heshima. Fano Matrunda wavighanjie viungo vyong'he, itrambere remmwe, na wavifie hesima inno ne vitrinna hesima.²⁵Watrendie oyi ili kotratrendeke mogavanyiko omwere, ila viungo vyong'he vikitunze kwa uyanjo ommwe. ²⁶Ne keungo kemwe kafara, viungo vyong'e vyiafara kwa itramberemwe. Au kiungo kemwe ne kahesimewa, viungo vyong'e vyia yanja itramberemwe. ²⁷Fano nyenye mwe mwere wama Kristo, na kiungo kemwe hiya ayoo.²⁸Na Matrunda waekie okanisa tranjo metume, pili anyoonna, katratru aalimu, na avoo ne vyeo trenda ntendi nne nkhuu, na fano karama ya uforyo, avonevekuaria, avone vyeotrenda mwemmo wa trong'era, na vong'e ne vina aina yong'e ya lugha. ²⁹Fano sese song'he kwe metume nna? Sese song'he kwa anya oonna nna? Sese song'he kwa alimu nna? Sese soug'he kutrenda ntendo ya meujisa na?³⁰Je sese song'he kwina karama ya oforyo na? Sese song'he kureghetrya kwa lugha na? Sese song'he kufasiri lugha naa? ³¹Venji inno karama ne ya kuntoo. Nenno nomoraghera njea ne njija inno.

Chapter 13

¹Nkuhanye nkureghetrya ndeghetye ya antu na ya amalaika. Fano ne mwese ntina oyanjo, notrendeka shaba neorea au upatu ovumao. ²Na fano nina karama oonna na ihaa ratrutre nerekefihie na ihara, na nina imani oheya molema, fano nentina oyanjo nti kentunene. ³Na nehanye vii nofunya miliki ane ong'he ovalesia masikini, na nofunya mwere wane oreghwe motro. Fano ne ntina oyanjo, etrionsaidie intu.⁴Oyanjo ukughemeya na ukughenyefya. oyanjo utrikisifu au ukighonja. Otrina keburi ⁵au orefi. Otriofenja mantu ayoo, otrikuona ovayi uve, na utriofaria mafe. ⁶Otrioyanja udhalimu. Fano ukuyanja itramberemwe na tutre. ⁷Uyanjo okughemeya mantu ong'he; okoamini mantu ong'he, wina ujasiri ko mantu ong'he, okoghemeya mantu ong'he.⁸Oyanjo otrikuhiya, ne kwa trendeka kwina muoni, wong'he ukufwaya. Nekwa trendeka kuna lugha, yofwaya, ne kwina maarifa yeofwaya. ⁹Fano kumanyie sehemu kutrenda ooni kwa sehemu. ¹⁰Fano ne erefo ne atutre, eyo ne nti a trutre efwaya.¹¹Ne nemong'inya arenoreghetye kinya ne ne mung'inya, noghea kinya mong'inya. Nkatrenda kinya moginya. Nenatrendeka momtu mokhuu, nkaeka kure mantu aking'inya. ¹²Fano kekuona kinya kioo, kinya sura a kirii, fano muda wasoyo kujoona osiu kwa osiu. Fano nemanyie kwa sehemu, fano muda wasoyo nejomanya inno mwinno nene nenemanyiwe ino. ¹³Na fano mantu ayayi ne ekatratu ekudumu, imani, tumaini nerejie, na oyanjo. Na nerikhuu, ino okeya ayayine oyanjo.

Chapter 14

¹Ufyenji uyanjo na ughema karama ya nkhoo, inno mofyenje ufunya unabii. ²Soko montu ne nnena kwa lugha atriohanya na antu ila okuhanya na Matrunda. Soko kutrie neokumanya soko okohanya mantu neekifyihie anghoo. ³Fano mwenso neokufunya unabii, okurekhetya na owajenga, owatia moyo na owafariji. ⁴Mwenso neokunena kwa lugha okijenga mwoghonjo, ila mwenso ne okufunya nabii okolijenga ikanisa.⁵Fano nosagha nyong'e mwonene kwa lugha. Lakini fano, nosegha mofunye unabii. Mwenso neokufunya unabii ne mokhuu kuliko mwenso neokunena kwa lugha (Ure atrendeke urefo neokurakanua), ili ikanisa ridae ojengwa. ⁶Fano fanoi, mulumba na moncha wanne, nenaja kene nyenye na onena kwa lugha, nejomwariya ntuni nyenye? Ntiodaha, ila noreghetya na nyenye kwa uroghwero, au kwa njea aihaa, au onabii au kwa njea a mafundisio.⁷Fano mantu ne atrina mwahu mwino filimbi akenubi nevitrina funya sauti ne ihiya, ekumanyeke ne kifye eke nekekiinwa? ⁸Ne fano baragumu afunya sauti neatea omanyeka, nekwanamna eke muntu ukumanya muda waghea wa fyetra? ⁹Fano na nyenye. Nemwafunya kwa ureme ughani neutrimanyekie, anyu neojomanya intu nemorereghetya? Mokoreghetya kutrie ne okumoelewa.¹⁰Kutrie ihanyo ne kuna lugha nyinge hiya hiya onjii eyei, na kutrie na neemwe ne etrimanyekie. ¹¹Fano ne natrendeka ntimanyie lugha, notrendeka nemoghenyi kwa wasoyo ne okureghetya, na mwenso no ukutrendeka moghenyi kene nene.¹²Ne oyi na kene nyenye. Soko motamani ino muone uthihirisho wa mwahu, fenji mdahe urejenga ikanisa. ¹³Fano, mwenso neokunene kwa lugha ne arombe afewe ofasiri. ¹⁴Kasoko nenaromba kwa lugha, nghoo ane eromba, fano ihara rane retrina matrunda.¹⁵Ntende urii? Noromba kwanghoo ane, na fano noromba wa ihara rane. Noemba kwa nghoo ane, na noemba kwa ihara rane. ¹⁶Fano newasifu Matrunda kwa nghoo, mwenso nemoghenyi okuetrikea uri "Amina" neukufunya asi, ne atrimanyie neukuyanya na?¹⁷Ne trutre veve ukuhanya asi vija, fano wasoyo ong'eja atrojengwa. ¹⁸Nofunya asi kune Matrunda kasoko noreghetya kwa lugha ino saidi ama nyee nyong'he. ¹⁹Fano kikanisa ne bahu nereghetye ng'hani itrano kwa ihaa rane ili nedahe owafundisia wang'eja, kuliko oreghetya ng'hani makumi alfu kwa lugha.²⁰Muhumba, na monchaa wane, motrarende mwang'inya mong'he oghema kwanyu, mofano ohusiana na ofye. Trendeki kinya ana ne anyyuyi. Fano mong'he oghema kwanyu motrendeke mwantu ne wakhuu. ²¹Eandekiwe mong'he aseria, kw aantu wa lugha engeja na kwa meomo avaghenyi nohanya na antu avayi. Na fano watrikuntegheya," Okuhanya Mtremi.²²Fano ne ishara, nti kene waamini, ila kene watriamini. Fano ofunya unabii ne isara nti kene watriamini, fano kuna uatrihovee. ²³Ne fano ikanisa rekihangwe ye itramberemwe vong'e wareghetye lugha, na aghenyi nevetrihovee vahefera, fano vatrijie ohanya motrina mahaa naa?²⁴Ne fano nyong'e mofunya unabii na neatriamini au moghenyi wahefera, ojoyanjisiwa na ong'he neoyatregheye. Okuhukumewa na ong'he neekuhanywa. ²⁵Siri yo ng'hoo akwe anjayoroghoerwa. Matokeo ayo anja okhugwa kefudifudi na umukurya Matrunda. Anja okhuhanya fano Matrunda we ghatye anyu.²⁶Ntuni ne esambeye fano ahumba na ancha wanne? Nemwatrana itramberemwe, mo montu wina Saburi, mafundusio, maroghoero, lugha au tafisiri. Trendi mo montu ili morejenge ikanisa. ²⁷Ne fano urifo neukonena kwa lugha, vatrendeke varefo vavere, vatratro, kila montu kwa samu. Na momtu fano afasiri kasee nekareghetwa. ²⁸Ne kwatrendeka kutrie ne ukufasiri fano mo montu neakighare twee ghare a kanisa kela momtu areghetye wiyene kene Matrunda.²⁹Na aoni wavere au vatratru nevanene, na vang'e vatregheye neghemanua nekeoreghetwa. ³⁰Ne fano newighe newaroghoerwa intu oli huduma, wasoyo neaja ukureghetya neakire.³¹Soko fano mo montu udahetye ufunya unabii montu fano montu ili kila montu akifundisie na antu vadahe otiwa moyo. ³²Ka soko nghoo ya anabii yo fang'hi a ughondanei wa manabii. ³³Kasoko Matrunda nti Matrunda wa ofye ila newamajeghona. Mwino kwere omakanisa ong'he aumini,³⁴Inoneye aghema vahire twee mong'hia kanisa kasoko vatriruhusiwe ureghetya. Soko aseye vyeofenjwa vatrendeike aghemmo, mwino na sarea ekuhanya. ³⁵Mwese kuna intu ne verefenja kifundisia, fano nevendeweya aghosia vawe ughaya soko ne amenyaa moghema ulighire ke kanisa. ³⁶Ne fano ughani wa Matrunda wafumie kene nyenye na, wamofikea nyenye oyi na?³⁷Ne mwese montu wakiona mweso ne nabii au wa ng'hoo neadahe umanya mantu nene yari gherie nooyaandeka ne maragheyo ama Motremi. ³⁸Fano newaleamanya ayayi, mweki atramanyeke.³⁹Fano ahumba na anchaa vane, fenji ino ufunya unabii, motramoghiye montu wong'he onena kwa lugha. ⁴⁰Na fano mantu ong'he neatrendeke kwa ujaa na kwa utaratibu.

Chapter 15

¹Na fano nomokumbukeya, ahumba na ancha, juu a injili ne navaghenere,ne mwamefoke na okwemeka nayo. ²Mong'he a injili eyeyi mwaghomowe, nemwakware ra vija ughani nenavaghanere nyenye, fano mokahovera ndende.³Mwino mwandio nena mefokea kwa umohimu nameretyie kene nyenye mwino erere: fano kufuma na amaandeko, Kristo akakuya kasoko amahutye itru, ⁴kufuma ku maandeko akahekwa, na itrikura katratru akafufuka.⁵Na mokamodwera Kefa, na kw aavoo ne veikumi na vavere. ⁶Na akawavumea kwa itrambe remwe va humba nava nchaa zaidi amaghana atrano. Ne ving'e vao ke avanga, fano vange vao varee truo. ⁷Fano akamudwera Yakobo, na fano atumami vomg'he.⁸Mwisho wong'he, akandwera na nee, mwino kwa mwana ne wafafiwe kwa matriku ne atrinoneye. ⁹Ka soko nene ne munyuyi khatre a atrumamami wong'he. Nti noneyekwetranwa motrumami, kasoko karetesa ikanisa ra ma Matrunda.¹⁰Kasoko a neema ama Matrunda nerefoo vino neere, neema akwe kene nene are nti andende. Fano nkatrenda bidii kuliko vrug'he. Na fano are nti nee, ne neema ama Matrunda ne ekughare ane. ¹¹Ne fano ne nene au venso, khuhubiri oyi na kuhofea oyi.¹²Ne mwese Kristo wahumberewe na akafufuka kufuma kwa akuyi, etrendeka ori vangija vahange kurie ufufuo wa akuyi? ¹³Ne fano kwatrendeka kutrie ufufuo wa akuyi, fano Kristo no atrina fufuka. ¹⁴Na mwese Kristo atrina fufuka, fano mahubri itro ne ndende, na uhovei wanyu ne ndende.¹⁵Na kuatendekie kwe masahidi vo horegheghe kene Matrunda, kasoko kukamreghetreyo Matrunda nti vija no ohanya akamofufua Kristo, na fano atrina mofufua. ¹⁶Ne kwatrendeka akuyi vatriofufulewa, Yesu no atrinafufulewa. ¹⁷Ne mweso Kristo atrinafufulewa, uhovei wangu ne wandende na mokee moghare a mahutre anyu.¹⁸Ne avyoo ne wakure kene Kristo na vasaa vaanganee. ¹⁹Ne kwa maisha ayayi peke kwina ojasiri kwa wakatre ne ujie ghare ama Kristo, antu vong'he, sese nkujohukumewa saidi a antu vong'he.²⁰Fano Kristo wafufukie kufuma kwa akuyi matunda amwandio ava voo ne wakure. ²¹Ka soko nkhuya ajie okera kene montu, na okera kene antu ufufo wa akuyi.²²Ka soko mwino kwene Adamu wong'he vekukuya, na kune Kristo wong'he nechotrendwa vafang'ha. ²³Fano kila umwe kwa mofango wakwe: Kristo, maunda amwandio, na avoo ne vama Kristo veotrendwa vafang'a wakatre woja mwenso.²⁴Fano ukutrendeka mwisho, ne Kristo ojomofa utremi Matrunda Tratra. Ne fano ne ojokomesia utremi wong'he na udaho woug'he na ng'uu. Ne ²⁵lazima atrawale mpaka neojovaeka ave vakwe pang'hi a meghuu akwe. ²⁶Move wa mwisho oharibewa ne nkufa.²⁷Ka soko "Waekie mwe intu fang'he a meghuu akwe." Ne fano eohanya "Waveka mo itnu," ne tutre ereyi vetuhusisia avoo nevaekie mo intu fang'hi akwe mwenso. ²⁸Fano mantu ong'e neaekwa fang'e akwe, na mwana mwenso ojo ekwa fang'e fang'e akwe,na ejoghea ili Matrunda tratra atrendeke weong'e juu a ong'e.²⁹Fano veotrenda ntuni avo ne vaghumiwe kasoko a kuyi? Ne mwese akuyi watriofufu tutre, kasoko eke veghumwa kasoko ayo? ³⁰Na kasoko eke kuhatari kila saa?³¹Muhumba na muncha vanne, ukera okisifu kwanne kene nyenye, ne ninayo kene Kristo Yesu Motremi witru, nohanya vii nokufa mwitriku. ³²Eunsaidea ntuni kumtazamo wa antu, mwese nakighorie na anyama ne aghare kuko Efeso, ne mwese akuyi watrifufuliwa? "Reki fano kuliye na kunyue, kasoko fadio kakuya."³³Motraghongwe: "Madare ne mave ovira tabia ne njija. ³⁴"Motrendeke na kiasi! mwighare otutre! Motraendelee utrenda ove. Kasoko ghatre anyu motrina mahaa ama Matrunda. Nohanya vii kasoko a menyaa anyu.³⁵Fano montu ong'ija akuhanya, "Fano uri akuyi veufufulewa? Na vejie ori kwa njea a mwere?" ³⁶Veve umofutru ino! Ereo newarefandea retriandia ukura neretrinaokuya na.³⁷Na raseye noukorifandea nti mwere neokukura, ne mbeyo ne ejojipua. Ekutrendeka ng'ano au mbeyo eng'eja. ³⁸Fano Matrunda ukumefa mwere mwino mwenso oseghetre, na mombeyo na mwere wayo wenso. ³⁹Mere ong'e etrikining'ana. Fano mwere umwedu wa montu, na mwere ong'eja wa anyama, na mwere ong'e wa nyanyi, na ongeja kasoko a samaki.⁴⁰Fano kuna mwere a kirunde na mere a dunia. Fano utukufu wa mere a kirunde ne itramberemwe na utukufu wa dunia ne ong'eja. ⁴¹Kuna utukufu ong'e wa fova na utukufu wa mweri na utukufu wa njotra. Ka soko njotra emwa ehiya na njotra engeja ku utukufu.⁴²Na oyi nino ore ufufu wa akuyi. Nekafandewa keharibeka, nanekakinda kerevireka. ⁴³Kefandewe omatumisi a kawaida, keokindisiwa kwa utukufu. Kefandewe kwa usaifu, keokindisiwa kwa ng'uru. ⁴⁴Kefandewe kwa mwere wa kawaida, keokindisiwa kwa mwere wa keroho. Nekwina mwere kawaida, kuna mwere wa keroho nayo.⁴⁵Fano na eandekiwe, "Montu wa mwandio Adamu akatrendeka nghoo neekoishi." Adamu wa mwisio akatrendeka nghoo neofunya ofang'a. ⁴⁶Fano wa ng'hoo winajaa mwandio ila wa kawaida na wasambeya wa keroho.⁴⁷Montu wa mwandio ne wa uremi, akatrendwa kwa irongo. ⁴⁸Montu wa kavere ufumie kirunde. Mwino oyuo ne utrendiwe kwa irongo, fano na avyo nevatrendiwe kwa irongo. Mwino montu wa kirunde ninowere, fano na nino wa kirunde. ⁴⁹Mwino ku ujiye mofano wa montu wa kirongo, kuuja mofano wa montu wa kirunde.⁵⁰Fano nomoghanera ahumba na ancha wane, fano mwere wa saghami otriudaha orithi utremi wa ma Matrunda. Na wofyerika orithi odiafyireka. ⁵¹Ravi! nomoghanera nyenye siri a tutre: Kutro kuya song'he, ila song'he kujobadilishwa.⁵²Kujobadilishwa utrutrya na urangua kwa riho, otarumbeta a mwisio. Soko tarumbeta ejoria, na akuyi vajofufulia ohali adiakuya, odioharibeka, na kujobadilishwa. ⁵³Oruyi woharebeka ojoya odioharibeka, na oruyi wokuya ojoya odi okuya.⁵⁴Fano wakati oruyi woharibeka newayaa odeauharebeka, na uruyi wokuya oyaa odeaukuyaa, ndipo ujie ughani neweandekiwe, "Nkuya amwiowa mong'hi a usindi." ⁵⁵"Nkuya udaho wako wekufei? Nkuya uvai wako wekufei?"⁵⁶Uvayi wa nkuya ne mahutye, na ng'uu a mahutye ne sarea. ⁵⁷Fano uyanjo kene Matrunda, ne ukufie sese udaho ukira kene Motremi witru Yesu Kristo!⁵⁸Na fano, apendwa ahumba na anchaa wanne, trendeki mwaghamu, motrahi ng'iheke. Daima motrende mwemwo wa Motremi, kasoko momanyie mwemo wanyu kene Motremi nti ndende.

Chapter 16

¹Fano kuhusu mechango a umini, mwino nkahanya omakanisa oh Galatia, fano mwinoneye motrende. ²Mwitriku ra mwandio a wiki, mo montu aveke intu umpeo arehifadhi mwino modaha, trendi oyi kutrakwe na mechango nenaja.³Na nenaghea, wasoyo nemwamohwania, nomotruma itramberemwe na barua ufuma osadaka yanyu kuko u Yerusalemu. ⁴Na mwese ne vija nene oenda, vinje itramberemwe na nne.⁵Fano nejie kene nyee, nenokera Omakedonia. Soko nokera Makedonia. ⁶Fano nedahetre kikhaa nanyee hata umaya majira a mpefo, ili madaha onjareya omohenjo wane, kong'he kenaninje.⁷Ka soko ntighemetre owaona vano kwa muda ukufe. Kwani neghemetre kikhaa na nyee kwa muda fulani, ne Motremi wanyanjeya. ⁸Fano nikighaa Efeso mpaka Upentekoste, ⁹kasoko mulango ughare waroghwerwe ka soko ane, na kuna maadui viunge neuyeunghoa.¹⁰Fano ne Timoteo newaja, momoone kwamba witramberemo na nyee bila utreja, okutrenda mwemnao wa Motremi nino na nene nenotrenda. ¹¹Montu atramofefe. Momoareye monghi a njea akwe kwa uyanjo, ili adahe oja kene nene. Soko neghemetre aje itrambereme ndughu. ¹²Fano kuhusiana monyandughu witru Apolo. Nkamotia moyo ajumusoya nyenye itramberemwe na ndughu. Ila wadie oja kwa vano. Hata vano, ojie kwa muda wanafasi.¹³Trendeki moraghue emeki mwaghamu, mtrende kinya aghosia, motrende ng'uu. ¹⁴Fano ong'he nemoyatrenda yatrendi kwa uyanjo.¹⁵Momemanyie ghaya ama Stefana. Momanyie ne are aamini va mwandio kuko Akaya, na vekakieka venso ohuduma a aumini. Na fano nowaseya, ahumba na wancha wane, ¹⁶trendeki mwaghemmu kwa antu mwuno wa sawa, na kwa kela montu neokuaria omwemo na otrenda mwemo itramberemo na see.¹⁷Fano nayanja kwa ije rama Stefano, Fotunato, na Akiko. Vaemekie fano osehemu ne nye aja mwinoneye mwemeke. ¹⁸Ka soko vameyanjisia nghoo ane na yanyu. Na fano, movamanye antu muno vasawa.¹⁹Makanisa a Asia vatruma sayu kene nyee. Akila na Priska vyeo waramoja kene Motremi, itramberemwe na ikanisa, nereghaya oghao. ²⁰Ahumba na ancha vane vong'he veovaramocha mokiramoche kwa busu takatifu.²¹Nene, Paulo, noandeka vii kwa moghono wane. ²²Ne wasoyo atrimuyanyere Motremi, basi laana ne etrendeke nkunto akwe. Motremi witru njoo! ²³Neema ama Motremi Yesu etrendeke na nyee. ²⁴Uyanjo wane utrendeke witramberemwe na nyee kene Kristo Yesu.

2 Corinthians

Chapter 1

¹Paulo, mjtumwa wo Kristo gwa uyanjo wo Mungu, no Timotheo muna witu, kwa kanisa ra Mungu nere Kotintho, no kwa ahuvei vonge neve kene mkoa wonge wo Akaya. ²Majeghana no atendeke kene nyenye no amani ufuma kene Mungu tata witu na Bwana Yesu Kristo.³No akutwe Mungu na tata wa Bwana Yesu Kristo. Mweso ne tata wo majeghana na Mungu wa faraja onge. ⁴Mungu akufariji sese kene ovoo kene makhaseko. Kuva fariji vangejagwa faraja iyeyo ne Mungu akatumea ukufariji sese.⁵Kwa soko kinya oyi makhaseko aa Kristo ikiongeya gwa sori itu uyi uyi faraja itu ukiongeya ukera Kristo. ⁶Nyeso kene kukhasua, gwa a faraja anyu. No kinya kufafarijewe, ne gwa sori a faraja anyu. Faraja anyu utenda mwemo kekamilifu nemushiriki makhaseko gwa ughemeyi kinya sese no kuteseka. ⁷No ujasiri witu wito anyu ne thabiti, kumanyie uyi kene uyi ne muhangee makhaseko, uyiuyi muhangee faraja.⁸Kwa soko kutiseghete nyenye muhendeke mwafutuaruna, uhusu khasi nekwinayo kuko Asia. Kukaonewa ino uyi kudaha uuchi, kinya uyi kwinatendeka hata no tumaini ro ishi kanke. ⁹Tute akwina hukumu akuja unto itu, nyeso eseye ekatendeka sese kutaeke tumaini unto itu aghonjo, badala akwe kueka tumaini kene Mungu nekufetia akuyi. ¹⁰Akakuhomoa sese ufuma ayoo maafa a kuya, na ujukukhomoa kanke, kwaeka wibali witu kene mweso gwa uyi ukukhomoa kanke.¹¹Ukutenda uyi kinya nyenye no mukuareya gwa maombi anyu sori vinge veufunya asii gwa niaba itu gwa soko a upendeleo wa mboto nekwafiwe sese ukera maombi a vainge.¹²Kukuvenea erei, ushuhuda wa dhamiri yitu. Kwa uyi kune safi na usafi wa Mungu uyi kukaenenda aghonjo kene dunia. Tumefanya hivi hasa na ninyi, na sio katika hekima ya ulimwengu, lakini badala yake ni katika neema ya Mungu. ¹³Kutavaandikeya erero nechu mutudaha uresoma au ureelewa. Ninawibali. ¹⁴Nechu gwa sehemu mwadaha ukuelewa. No ninawibali nechu kene itiku rama Bwana Yesu kutendeka soko anyu gwa sori kisirani kanyu, kinyan uyi nemutendeka ukhanyu.¹⁵Kwa soko nekatendeka na wibali kuhusu erei, ngasegha uja ukhanyu tanju, ili uyi mudahe ufokea faida a usoywa matambe avere. ¹⁶Neare nufunga avasonya ikhondo neelekee Makedonia. Kanke nekasegha uvasoya kanke ikhondo neanasuku ufuma u Makedonia, na uyi nyenye mutuma nene ikhondo neelekee Uyahudi.¹⁷Neanahendeka nughema namna eyei, je nakiseghea? Je nufanga mantu ukikhwa viwango vya kibinadamu, ili uyi nehanye, ''Hoo, hoo'' no ''Hee, hee gwa ikhondo remwedo? ¹⁸Gweso kinya uyi Mungu ne mukamilifu, kutahanya onge hoo no heee.''¹⁹Gwa uyi Mwana wa Mungu, Yesu Kristo, neare Slvano, Timotheo na nene kukamtangaza mukhate anyu, nti hoo nahee, badala akwe, mweso vonge ne hoo.'' ²⁰Kwa soko ahadi yonge ya Mungu ne hoo kene mweso. Uyi ukera mweso kuhanya ''Amina'' gwa utukufu wa Mungu.²¹Fanili ne Mungu ne hutudhibitishia sese itamberemwe na nyenye kene Kristo, na akakutumea sese. ²²Akaeka muhuri unto itu na akakufa roho kene khoo yitu kinya dhamana aereo nechu neakukufatanju.²³Badala akwe, numsihi Mungu ushuhudea nene nechu nyeso neatendie ntaje Korintho na uyi ntavalemee nyenye. ²⁴Erei nti gwa soko kufimwa uthibiti nino imani anyu neseghetwe utendeka. Badala ayo, kutende itambemwe nanyee kwa soko ankumbu anyu, kinya mumekie kene imani anyu.

Chapter 2

¹Gwa uyi nekaamua kwa sehemu ane mughonjo uyi ntaje kanke ukhanyu kene ikeru ro uvai. ²Kinya navasachiye nyenye mavai ne anyu nekunyanjisia nene, nyeso ne uyuo ne ukunyanyisia na nene?³Nekaandeka kinya nahendie ili uyi ikhondo nenaja ukhanyu ntandahe uvarwa na avoo nevatendekie vantendie neyanje. Nina wibali uhusu nyenye nyonge uyi ukumbu ane ne nkumbu eyeo eyeo nemwinayo nyenye nyonge. ⁴Kwa soko nekavaandekenya nyenye makhaseko ne makuu, na makhaseko akhoo, na gwa mihori minge nyiseghete uvasacha nyenye mavai. Badala ayo neseghete mumanye uyanjo wa urifu ne nenekete kwa soko anyu.⁵Kinya kwina ungeja newasacha mavai, inasachatu ukhane, gweso kwa kewango kengeja bila ueka ukhae nanguu ukhanyu nyenye nyonge. ⁶Eyei adhabu a muntu uyui gwa vinge eneneye. ⁷Gwa uyi funui badala adhabu, museghete umu amehea no umufariji tendi uyui, ili uyi mutradahe ushindwa na uvai neuzidi.⁸Uyi novatia moyo uvaraghea unyanjo wanyu uchanya kusoko akwe. ⁹Eyei hoo nekaandika, nechu nedehe avajaribu no umanya uyi kinya nevatii kene mu intu.¹⁰Kinya nemwavasamehea vangeja, na nene no numusamehe muntu usuyu. Ereo nechu nekisame kinya nasamehe rengeja namusamehe muntu uyu uo. Ereo nenaresamehe - kinya na samehe rengeja rasamehewe gwa faida anyu, kene uwepo wa Kristo. ¹¹Erei ne uyi shetani ataje ajukutendeya wegheghe. Kwa soko seseti wakhau gwa mefango akwe.¹²Mulango neurughurwe ukhane na Bwana nea naja kune ngee troa utanatia injilia Kristo hafo. ¹³Hata uyi ntina hendeka no amani ukhoo kusoko ntina muhanga munanyu Tito hafo. Uyi ngavareka no suka Makedonia.¹⁴Gweso afewe asi Mungu, ne kene Kristo mara yonge kutongea sese kene uhumi. Ukera sese ufagahatia munyunku ne uja usehemu onge. ¹⁵Kwa soko sese kwa Mungu, ne munyunku ne uja wa Kristo vonge mukhate avoo nevaokolewe na mukhate avoo nevaangamae.¹⁶Gwa antu neveuangamea, ne munyunku ufuma hadi ukuya, kwa avoo neveokolewa, ne mununku ne uja ufuma ufanya hadi ufunga. Ne anyu neusitahili mantu ayai? ¹⁷Nyenye ti kinga antu antu vainge neveurinja ukhani Mungu gwa faida bado alana. Badala ayo gwa usafi wa nia kuhanya kene Kristo kinya uyi nekutumwa ufuma kwa Mungu usonge a Mungu.

Chapter 3

¹Je, gwandia ukikutra angonjo kahke? Kutiseghete ughanyu au ufuma ughanyu, kinya mukhate a muntu, je kuseghete? ²Nyenye aghonjo ne barua itu a mahwanwa, neandikiwe kne khoo yitu, nemanyekie no somwa na antu vonge. ³Na muaghea uyi nyenye ni barua ufuma ufuma kwa Kristo, neafunyiwe na sese. Neandekiwe ti kwa wini nechu kwa mwau wa Mungu ne ufetiye, inandekwa unto a vibao vya magwe, nechu unto a vibao vya khoo a wanadamu.⁴No urui hoo wibali nekwinayo kene Mungu ukera Kristo. ⁵Kutikiamini aghonjo gwa udui rengeja kinya ufuma ukhanyu. Badala akwe, ukiamini kwitu kufuma gwa Mungu. ⁶Ne Mungu neare akakutenda kudahe utendeka atumami wo irangeyo ne rifia. Erei ne iragheyo tii barua are ne raa mwahu, kwa soko barua euragha, gweso kufunya ufanga.⁷Fanui mwemo wa kuya neare esesewe kene herufi unto a magwe ekaja gwa njea autukufu nechu antu va Israeli vinarava emwe gwa emwe kene usiu wa Musa. Erei ni kwa soko a utukufu wo wakwe, utukufu neare ukatendeka ututiye. ⁸Je, mwemo wa mwahu ututendeka no utukufu nekukuu?⁹Gwa sori kinya huduma a hukumu akatendeka no utukufu, ne mara inga ino huduma atute euzidi ino kene utukufu! ¹⁰Ne tute uyi nekatendiwe utukufu mwandio ketina utukufu kanke kene heshima eyei, kwa soko a utukufu neuzidi. ¹¹Gwa sori kinya ekeo neare kekahendeka kekere kekahendeka no utukufu,ne gwa kiasi eke ino ereo neare keukhondo keutendeka no utukufu!¹²Gwa sori kukiamini hiyo, kwina wibali ino. ¹³Kutifo kinya Musa, neawekie utaji a usiu wakwe ili nechu antu va Israeli vatadahe urava emwe gwa emwe kene umpeo a utukufu neare kutendeka ufaghatie.¹⁴Nyeso umanyi wawe ukatendeka utungie. Hata ukhondo itiku erei utayi oruro ukere wina sagha unto a usomi iragheyo ra khae, enaekwa uchanga, kwa soko ne kene Kristo wimwene euheywa kue. ¹⁵Gweso hata reo, ikhando ronge Musa nekusomwa utayi kukikhaa unto akhoo yawe. ¹⁶Nyeso muntu newakikengeya gwa Bwana utayi kuhegwa.¹⁷Fanui Bwana ne mwantu, nekwina mwahu wa Bwana kwina uhuru. ¹⁸Fanui sese songe itambemwe sii netina ekewa utaji kuona utukufu wa Bwana. Kubadilishwa monge wugheo ururo utukufu ufuma shahada imwe autukufu uenda engeja, kinya neare ufuma gwa Bwana, neare ni mwahu.

Chapter 4

¹Kwa uyi kwa soko kwina mwemo urui kinya neare kwafokee musamaha kutakata tamaa. ²Badala akwe, kwahitie nkero yonge ya menyaa neikifihie. Kutuishi gwa hori, na kuturetumie ive ukhami wa Mungu. Gwa ureta ra tute, kukiraghea aghonjo kwa dhamiri na mo muntu asonge a Mungu.³Gweso kinya itu neifihiwe gwa ovoo nevaangamee. ⁴Kene uhanwa wawe, mungu wo uremi wavafokuya fahamu yawe netihovea. Wigheo wayo vatadaha uona weru wa injili a utukufu wa Kristo, neare ikhori ra Mungu.⁵Gwa uyi kutukitangaza aghonjo, nechu Kristo Yesu kinya Bwana, no sese aghonjo kinya atumami vanyu kwa sori ama Yesu. ⁶Gwa uyi Mungu neare akahanya, weru ukueria ufuma ukiti weriye kene khoo yitu, ufunya weru wo utughu wo utukufu wa Mungu kene majeghana Yesu Kristo.⁷Nyeso kwina winge urui kene mabele a irongo, ne uyi imenyeke uyi nguu nekuu ino ne ya Mungu no ti yitu. ⁸Kukhaseka kene mo hali, nyeso kutusongwa, kwa ona wova nyeso kutuijuwa no ukata tamaa. ⁹Kukhaswia nyeso kwinarekwa. Kujughutwa fange nyeso kutuvariwa. ¹⁰Matiku onge kuucha kene mere itu ikuya rama Yesu, nechu ufanga wana Yesu ukighee na kene mere iyu.¹¹Sese nekwafwanya matiku onge kwafuhiywe kuya kwa soko ama Yesu, nechu ufanga wama Yesu ukighee kene mere itu a kiebinadamu. ¹²Kwa soko eyei kuya eutenda mwemo mukhate itu uyi ufanga ukutenda mwemo mukhate anyu.¹³Nyeso kwina mwahu ururo no uhuvei ukikhwa na ekeo necho kaandekiwe.'' Nahuvee, na uyi nareghetiye sese no kuhuvee no uyi no kureghetia. ¹⁴Kumanyie uyi uyuo newamufetiye Bwana Yesu no ujukufetia sese itambemwe nayo, kumanyie uyi ujukureta sese itambemwe nanyee kene majeghana akwe. ¹⁵Mo intu ne kwa sori aiyu ili uyi gwa ere uja newenee gwa antu vonge, asii izidi ukingenya ukutukufu wa Mungu.¹⁶Uyi kutukata tamaa, nechure gwa unji kwa chakaa gwa munge kutendwa vafia matiku na matiku. ¹⁷Gwa kepindi ekeyi kukufe khasi iyii nempufu yukunighaya sese gwa sori a ukhae na khae ne urito wo utukufu neuzidi ifimo nyonge. ¹⁸Gwa uyi kuturava kwa sori a mantu nechu eukighea, uyi gwa sori a mantu neatukighea, mantu nekudaha uyaona gwa muda tu, uyi mantu nechu neatukighea ne a khae.

Chapter 5

¹Kumanyie uyi kinya mikhao a uremi necho kukikhaa kuko euharibewa, kwina kaya ufuma kene Mungu, ne khaga netutendwa gwa mekhono a wanadamu, nechu ne nyumba a mkhae kene irunde ²Kwa uyi kene khaya eyei kuwara, kuseghete uyechwa khaya itu kirunde. ³Kuseghete sori a erei kwa soko gwa umeyaa kutukighea uyi kwe nkonde.⁴Gwa tute ikhando gwe monge khaya eyei, kuwaa no ulemewa kutiseghete uyweywa. Tanyu anyo kuseghete uyechwa ili uyi ekeo neare kakure kedahe umiwa no ufanga. ⁵Uyuo newakuandae sese gwa intu erei ne Mungu, nechu wakufie sese mwahu kinya ahadi a ereo nerejie.⁶Gwa uyi mutendeke no wibali matiku onge. Mutendeke murangue mwehu ikhondo gwe ukhaya kene mwere gwe kure na Bwana. ⁷KUsoko kuenenda gwa uhuvei, ti gwa uona, kwa uyi kwinawibali. ⁸Ne kuja kutendeke kwekue ufuma kune mwere no ukhaya itambemwe na Bwana.⁹Gwa uyi kumetenda uyi ilengo ritu, kinya kutendeke kukhanya au kure, kumunoneye mweso. ¹⁰Gwa uyi lazima kukighee usonge aitumbe ro hukumu ro Kristo, necho mwe umwendo adahe ereo nekestahili kwa mantu neatendekie kene mwere, neare kwa uja au uve.¹¹Nechu, kwa manya wova wa Bwana, kuvashawishi antu, nino kure ukighea awazi kwa Mungu. Nemanyie uyi eelewekie no kune dhamiri yitu. ¹²Kutusonya uvashawishi nyenye kanke ukuona sese kinya ukuvuna gwa sori itu, nechu muda he utendeke na isucho kwa avoo neveukivunea uhusu wigheo nyeso ti ereo nerweu mukhate akhoo.¹³Kwa soko neatendeka kinya kwarukwa na mahaa ne gwa sori a Mungu. No kinya kwefo kene mahaa itu mafanga, ne kwa sori anyu. ¹⁴kwasoko uyanjo wana Kristo wukulazimisha, kwa soko kwina tute na erei uyi muntu umwedo akakuya gwa sori avonge, no gwa uyi vonge vakure. ¹⁵Na Kristo akakuya kwa sori a vonge, nechu avoo neveuishi vatraishi kanke gwa sori awe aghonjo badala ayo, ibidi vaishi gwa sori akwe mweso neare akakuya na akafetia.¹⁶Kwa soko eyei, uandia fanui no uendelea kutumuhukumu muntu ukikhwa no viwango vya anadamu, neare hafo mwandio kukamurava Kristo kene namna eyei. Nyeso fanui kutumuhukumu ungeja gwa namna eyei kanke. ¹⁷Gwa uyi nekwatendeka ungeja wefo monge a Kristo, mweso ni keumbe ne kifia. Mantu akhae ekera. Rava atendeka mafuia.¹⁸Mantu onge ayai eufuma kene Mungu. Akakuramweya sese ukhakwe mughonjo ukera Kristo, no wakuhangeya mwemo uramweyo. ¹⁹Uyi neuhanya, kene Kristo, Mungu kuupatanisha uremi ukhakwe mughonjo, ti uvaria mahutia awe dhidi awe kuekeywa ukhiro ukhani wo uramweyo.²⁰Gwa uyi kuhwanwa kinya awakilishi va Kristo, kinya uyi Mungu nezre ukutenda rufaa akwe ukera sese kuvasihi nyenye gwa sori a Kristo muramwenywe gwa Mungu!'' ²¹Akamutenda Kristo utendeka sadaka gwa sori a mahutie anyu, mweso ndie neare inatenda mahutie. Akatenda ayai ili kudahe utendeka tute a Mungu kene mweso.

Chapter 6

¹No gwa uyi, utenda mwemo itambelemwe, kuvaromba mutamepokee uja wa Mungu neti matokeo. ²Gwa soko ukuhanya, ''Ikhondo nerenoneye nekatendeka rengaheya akhanyu na kene itiku ukhomoi nekavaariya. ³Kutueka igwe uhiya usonge a muntu ungeja gusoko kututakia mwedo itu eetwe kene sifa nembe.⁴Badala ayo, kukihakiki aghonjo tendo yitu yonge necha gwa atumami wa Mungu ku vatumishi vakwe kene winge wo vumelia, khasi, shida no ukaku wa maisha, ⁵Ukhova, kutugwa, makindo, ughemeyi, uja, kene mwahu nemweru, kene uyanjo watute, ⁶Kene usasea, mahaa, ughemeyi, uja kene mwahu ne mweru, kene uyanjo wa tute. ⁷Kwe atumami vakwe kene ukhani wa tute kene nguu ya Mungu. Kwina silaha ya tute kwa sori a mkhono wa kelelo no wa kemoho.⁸Kutenda mwemo kene heshima no udharauliwa kene kasfa no sifa. Kuhutumewa nechu kwadanganyifu no ikhondo kuvatute. ⁹Kutenda mwemo kinya uyi kutimanyekie na kukere kwina julikana ija, kutenda mwemo kinya nevekuya, no ravakee kuishi. Kutenda mwemo kinya kuazibewe gwa sori a tendo yitu nyeso tii kinya nevahukumewe hata kuya. ¹⁰Kutenda mwemo kinya anya usikiteka, nyeso matiku onge kwina furaha. Kutenda mwemo kinya atuki, nyeso kughwefia vainge. Kutenda mwemo kinya uyi kutuhanga intu gweso kinya kumiliki mo itiku.¹¹Kureghetia tute onge ukhanyu, Wakorintho, no khoo yitu ekunukwerwe gwa ufanga. ¹²Khoo yangu itughiywa na sese, uyi mughuywa na hisia yanyu aghonjo. ¹³Fanui kene ubadilishana gwa tute - neoreghetia kinya gwa aghinya - rughuli yanyu ughare.¹⁴Mutaunganishwe itambemwe na nivatihuvee. Kwa soko kwina mahusiano eke mukhate a tute no uasi? No kwina ushirikiano eke mukhate a weru no kiti? ¹⁵Newitegheyi eke, Kristo kudaha utenda nayo no Beliari? Au mweso neuhovee wina sehemu ete neatihovee? ¹⁶Na kwina makubaliano eke efo mukhate a hekalu ra Mungu no isanamu? Kwa sese ne hekalu ra Mungu ne mufanga. Kinya neare Mungu akahanya, nokikhaa mukhate awe no uenenda ukhate awe utendeka Mungu wawe, na veso veutendeka antu vane.''¹⁷Uare, ''Fumi mkahte awe, mwikhae hiya nayo, ukuhanya mukuu mtatenye intu rovaya novakaribisha nyenye. ¹⁸Ngutendeka ne tata kene nyenye, neno mtendeka mwe awane va keghosya na vakekhwa, ''Uhuhanya mku muyahhae.

Chapter 7

¹Apendwa vane, kwa soko kuahidiwe vii, kukisafishe aghonjo gwa mo ntu nerukutenda kuvachafua kene nere itu no kene mwahu, na kuufenje utakatifu kene wova wa Mungu.²Tendi nafasi gwa sori itu, kwina muhutia muntu ungeja, kwina mudhuru muntu ungeja, kwina kinufaisha gwa faida a muntu ungeja. ³Nohanya erei ti kwa kuvalaumu, necho nadaha uhanya mwefo ukhoo yitu, kene sese ukuya itambemwe no uishi itambemwe. ⁴Nina wibali winge monge anyu, na nikivuna kwa sori anyu, nijugwe faraja, nijuywe kumbu hata maghete a makhaseko itu onge.⁵Kukaja u Makedonia, mieere itu inatendeka no ituyo, badala ayo, kukahanya khasi gwa namna yonge kwa ukhuwa fetra ufande wo unji no owva ufande wo monge. ⁶Gweso Mungu, nokukufariji nevakatie tamaa, akakufariji kwa udoero wo Tiro. ⁷Inatendeka gwa udoero wakwe tu, nechu Mungu akakufariji, ekatendeka uyi faraja isiyi Tito newaifokee ufuma ukhanyu. Mweso akakuera unyanjo neukuu nemwinayo, uvai wanyu, nanemtenda wasi wasi gwa sori ane, uyi mwazidi utendeka no kumbu ino .⁸Hata nechu waraka wane ukavahenda usikiteka, nene tiujutea, gweso noujutea ikhondo neainaona waraka uroi ukavatenda nyenye utendeka no uvai, nyeso amwina uvai gwa muda ukufe. ⁹Fanui nina nkumbu, ti kwa soko neare ni shida, nyeso kwa soko ufai wanyu ukavaeta kene toba - mukahangwa no uvai a kemungu, uyi mukateswe ti gwa hasara gwa soko itu. ¹⁰kwa soko uvai wa kiemungu kucha toba neare eukamilisha ukhomoi neutikete ujuta. Uvai wo ngee ne uyi kureta kuya¹¹Ravi uvai wa kemungu ekazalisha azma eke nenkuu monge anyu, ninooyi amza akatendeka nkuro monge anyu uraghea nechu mwinahendeka no mahutie. Sori ike uvai wanyu neukatendeka ukuru no wova wanyu, matamania anyu, na bidii anyu, na kumbu anyu uona nechu tute anoneye utendeka! Kene mo intu mwathibitisha aghonjo udeautendeka na mahutie. ¹²Necho navaandekea nyenye, tinaandeka kwa sori amukosaji, wala ti gwa muntu nekukhaswi na mahutie. Naandekie nechu wimara wo khoo yanyu gwa sori intu etendwe ujulikana kwanyu usonge a miho a Mungu.¹³Ne kwa sori a eyei uyi kufarijeka kene wonge nyi nafaraja itu aghonjo kwinakumbu pia hata uzidi gwa soko kumbu ama Tito, kwa soko khoo awe iburudishwa nyenye nyonge. ¹⁴Kwa soko kinya nekaakivuna kene mweso uhusiana na nyenye, ntinahendeka na menyaa, kenume kayo kieya mo ukhani ne kwa uyinye ukhanyu rekatendeka tute, witendi wanyu uhusu nyenye gwa tito ekadhibitisha nechu tute.¹⁵Uyanjo wakwe kwa sori anyu ne ukuru ino, kinya nekukumbka utii wanyu nyonge, nino mwamukaribishite mweso gwa wova no ukhakhatra. ¹⁶Ninafurahi kwa sababu nina ujasiri kamili ndani yenu.

Chapter 8

¹Kuvasegha nyenye momanye, ahumba na acha, uhusu uja wa Mungu neare wafunyinywe gwa makanisa a Makedonia. ²Ikhondo ro ufimwa nerikuru ra makhaseko, winge wa kumbu awe no uongeyo wo ukuki wawe wafafa ughware ne ukuru wo ufoo.³Kwa soko noshuhudea uyi vekavunya nino vekadaha; no hata ino neaveudaha. ⁴Nogwa hiari awe aghonjo na gwa kutusihi kwinge vekakuromba kwa sori a shuriki kene mwemo urui wa ahuvei. ⁵Eyei inakighea kinya neare kutarajee. Badala ayo mwandio vekakifunya veso aghonjo kene Bwana. Ne alyi vekakidunya veso ukhitu gwa mafenyi a Mungu.⁶Uyi kukamusihi Tito, neare wetayari waanzishiye mwemo urui kureta kene utimilivu ntendo erei ro ufoo onto anyu. ⁷Nyeso nyenye mwina winge kene mo itiku - kene uvei, kene ndeghetia, kene maarifa,kene bidii, kene uyanjo wanyu kwa sori anyu, uyi mohakikishe uyi nyenye mutendeka na winge kenentendo iyii yo ufoo.⁸Nohanya erei ti kinya amri, badala ayo, nohanya erei ili ufima uhalisi wo unyanjo wanyu gwa ulinganisha kumbu antu vangeja. ⁹Kwa sori mumanye uja wama Bwana witu Yesu Kristo. Neti kinya akatendeka mughware, gwa sori into akatendeka mutuki, ili nechu ukera utuki wakwe, mutendeka muaghware.¹⁰Kene intu erei novafa ushauri neare kuvasaidea. Mwakha umwedo newakiree mwina uandia tu utenda intu. Gweso mukatamani uretenda. ¹¹Fanui likamilishi. Kinya tu kina neare no kumbu no nia auretenda, uyi je amudaha no urereta kene ukamilifu, gwa nino mudaha. ¹²Kwa soko mwina kumbu utenda tendo uyii, ne intarija no ruyanjwa. Lazima remeke unto a ereo newinayo muntu, ti unto atinayo muntu.¹³Kwa soko mwemo uruiti wa sori uyi vangeja vadahe uhanga nafuu na nyenye mudahe ulemewa, badala ayo kutenda usawa. ¹⁴Winge wanyu wa ikhondo ra fanui, kukwareya ereo nevarehitaji. Erei ni uyi ili nechu winge wawe udahe uvaareya umahitaji anyu, no uyi mutende usawa. ¹⁵Erei ne kinya neraandekiwe; ''Mweso newina mainge, atina intu lolote, neresaghie na mweso nea wina rinyui atitendeke no uhitaji ururo.''¹⁶Nyeso arumbwe Mungu, newaekie monge a khoo ama tito khoo eyeo abidii no auyali necho nemeketre gwa sori anyu. ¹⁷Kwa soko ti chu akfokea maombi intu, neti pia akatendeka na bidii uhusiana na maombi asaa. Akaja ukhanyu gwa hiari akwe moghonjo.¹⁸Kwa mutuma itambemwe nayo muna neare kusifewa mukhate a makanisa kwa sori a mwemo wakwe kene utanatuyia ukhani. ¹⁹Ti uyi tu, nyeso no akahwanwa no makanisa uenda na sese kene ureucha sehemu hiyahiya ntendo iyii ya ufoo. Eyei ne kwa utukufu wama Bwana mughonjo na gwa nkumbu itu a uareya.²⁰Kuepuka ninouwezekana uyi ungeja kupaswa uhalameka kuhusu na sese kuhusu ufoo urui ne kuwucha. ²¹Kuhoa ulangalifu uhenda ne rina heshima, ti tu usonge ama Bwana, nyeso no usonge antu.²²No kumutuma muna ungeja itambemwe. Kwamufima mara nyinge, kwa muona ne munya nkumbu gwa sori a memo minge. Hata fanui wina bidii ino kwa soko a wibali neukuu newinayo mukhate anyu. ²³Gwa bahari ama Tito mweso ne mushirika muyane no mutenda mwemo munyane kwa sori anyu, kinya gwa runa vanyu, veutumwa na makanisa. Neanyauheshimewa na Kristo. ²⁴Uyi varaghei uyanjo wanyu na mavaonyeshe gwa makanisa soko a majivuno anyu kwa sori anyu.

Chapter 9

¹Uhusiana na mwemo gwa sori uhuvei, ne kuja kene nene uvaandekea. ²Nemanyie uhusu kumbu anyu neare nakivunee gwa antu vo Makedonia. Nekavaera uyi Akaya atendeka etayari ufuma mwanka newafwaiye nkumbu anyu avatia moyo vainge vango utenda.³Fanui navatuma aruna ne uyi majivuno itu uhusu nyenye atatendeke andende, na ne uyi amutendeka tayari, kinya neanahanyie mutendeka. ⁴Neuyi, kinya muntu ungeja wo Makedonia newaja itambemwe nanee no uvahanga mutitendie tayari, aakuona menyaa - ntiuhanya rengeja uhusu nyenye kusoko wibali ino kene nyenye. ⁵Uyi nekaona neare muhimu kuvaromba aruna uja ukhanyu no utenda mefango ure gwa sori a zawadi nemwahidi erei ne uyi nechu itendeke tayari kinya mboto. Na ti kinya intu neraamurewe.⁶Ighemo ne erei: muntu nekufa kunyui ujuvuna kunyuii, na wasuyu nekufandea kwa ilengo ro mboto no ujuvuna mboto. ⁷Neuyi mu umwedo afunye kinya neufangie ukhoo akwe. Neuyi mweso atafunye gwa uvai au kwa ulazimishwa. Kwa soko Mungu gumuyanja uyuo nekufunya gwa kumbu.⁸No Mungu kudaha uvaongeya boto gwa sori anyu, nechu uyi, mwe ikhando kene mantu onge, mudahe uhanga onge nemoseghete uyi utendeka uongeya mwe itendo nerija. ⁹Ne kinya neeandikiwe wavaghatia ughware wakwe no ufunga gwa atukihaki akweeudumu khae.''¹⁰Usuyu nekufunya mbeyu kw mafandea na mkate gwa sori a malewa, no kufunya na uongenya mbeyu kwa sori aufansea, mweso ujuongeya mavuno a haki anyu. ¹¹Mughwefa gwa mu namna neuyi mudahe utendeka mwafoo eyei euretra asii kene Mungu ukera sese.¹²Kwa utenda huduma eyei titu eugusa mahitaji ahuvei no uongeja kene ntendo nyinge ya asii kene Mungu. ¹³kwa soko ufimwa kene sese no udhibitishwa gwa huduma eyei, mumukuria Mungu kwa ufoo wo karama yanyu ukhwe na kwa mo umwedo. ¹⁴vavaseghete no veuromba gwa sori anyu. Veutenda uyi kwa soko a nnema ne kuu a Mungu ne eunto anyu. ¹⁵Asii itendeke kene Mungu kwa karama yakwe nei tuelezeka!

Chapter 10

¹Nene Paulo, mughonjo novaromba kwa unyenyekevu no ufoo wama Kristo. Nene ne mufoo ikhondo neare nosonge anyu, nyeso nina wibali ukhanyu ikhando neare nekurenanyee. ²Novaromba nyenye neehu, ikhando nearefo itambemwe teutendeka wibali no ukiamini kene nene mughonjo. Nyeso noghema nefenja utendeka wibali ikhando no vapunga avoo noveudhani nechu kuishi gwa njia a mwere.³Kwa soko hata kinya nekuenedna kene mwere, kutukikhwa fetra gwa sori a mwere. ⁴Kwa soko silaha nekutumea ukikhwa ti yamwere. Bada ayo yina nguu kemungu noharibu ngome yoheya kabisa mejadala neupotusha.⁵No kufira mo kina udaho, kihumbua zidi a ihaa ra Mungu. Kuretenda mateka mo ingemo kene utii gwa Kristo. ⁶Na kuchanga utayari wo uadhibu mu tendo neitina utii mara tuutii wanyu nekutendeka ukhamie.⁷Rava ereo ne rewazi usonge anyu kinya ungeja nekushawisheka kene mweso ne wa Kristo, na hebu akikumbushe mweso mughonjo, nechu kinya tu nine were Kristo, uyi ndio na sese no kwe uyi. ⁸Kwa soko hata nenakivuna konyui ino uhusu mamlaka itu, neare Bwana akayavunya gwa sori itu uvajenga nyenye na ti uvaharibu ntiona menyaa.⁹Ntiufenja irei rekighee nechu novatisha nyenye kwa nyaraka yane. ¹⁰Gwa uyi baadhi antu veuhanya, nyaraka nyakwe ne khae na yina nguu, nyeso kemwere mweso ne dhsifu. Khani yakwe itinoneye utegheywa.''¹¹Nare antu va njinsi eyeri vamanye neti ekeo nekukehanya kwa waraka ikhando nekwatendeka kwekure ne sawa na anyoo nekutenda ikhondo nekwatendeka hafoo. ¹²Kutinje kure ino kinya kukirunda aghonjo au kukilinganisha aghonjo na awoo neare veukisifia aghonjo nyeso nivakifima aghonjo na mo umwendo wayo vatina mahaa.¹³Sese hata uyi kutukivuna ukera mefaka. Badala ayo, kutenda uyi tu monge mefaka neare Mungu vakufimie sese, mifaka neughea kure kinya wanyu ninowere. ¹⁴Kwa soko kwinakiongeya aghonjo neakwavafikia nyenye. Kukatendeka va kwanza ufika kure kinya vanyu gwa injili ya Kristo.¹⁵Kwina ukera mefaka uhusu memo a vangeja. Badala ayo, kutumaini kinya uhuvei wanyu ninokukua necho eneo ritu ra mwemo rogharepiwa ino, na nekee ne monge a mefaka sahihi. ¹⁶Kutumaini gwa erei, nechu kudahe utanatia injili hata kune mekoa ino anyu. Kutukivuna uhusu mwemo nekutendwa kene maeneo angeja.¹⁷Nyeso wasuyu nekukivuna, akivune kene Bwana.'' ¹⁸Gwa soko ti uyuo nekukithibitisha mughonjo kuthibitishwa, ne uyuo neare Bwana kumthibitisha.

Chapter 11

¹Ngungema uyi nemwaghemeya na nene kene baadhi ufutu. Nyeso kwatate mughemeya na nene. Kwa soko nina wiru uhusu nyenye. ²Nina wiru wa Mungu kwa sori anyu ufuma nea navahidi nyenye kune maroghoe a mughosia umwedo. Nekaahidi uwareta nyenye gwa Krisro kinya mucha ne wesafi.³Nyeso nuoghofa nechu kwa namna engeja, kinya njokha neamukhongie eva gwa uve wakwe, maghomo akwe udaha upotoshwa kure ufuma kene ibada halisi na ne safi kene Kristo. ⁴Gwa uyi kwa ikhori nechu muntu ungeja akaja no utanatia Yesu ungeja ne wihiya no uyuo nekwavahubiri, au gwa ikhori nechu mukapokea roho ungeja hiyo noyuo au gwa ikhori nechu mufokee injili angeja hiyo na iyeo nemwamefokee mukaghimeya mantu ayai ija atasha!⁵Gwa uyi nothani nechu nene ti mughate avoo neveduni gwa avoo neveutanwa mitume - bora. ⁶Nyeso hata kinya nene tinaseywa kene ufunya hotuba nti uyi kene kene ihaa, gwa mu aina kene mantu onge gwaretenda erei kumangeke ukhanyu.⁷Je, natendie mahutie ukinyenyeza mughonjo ili nyenye mudahe uhumbuwa? Kusoko nakatanatia gwa uhuru injili a Mungu ukhanyu. ⁸Nekaheyeya makanisa angeja gwa ufokea musaada ufuma ukhawe nichu nudaha uvahudumea nyenye. ⁹Ikhondo neare ne itambemwe na nyenye, nekatendeka kene uhitaji, ntina mukhatraya ungeja. Kwa soko mahitaji ane akanighaneywa na aruna neavaja ufuma Makedonia. Kene muiu nahita mughonjo utendeka muregho ukhanyu, na naendelea utenda uyi.¹⁰Kinya tute a Kristo neare munge ane, hafai ukisifu kwane, mutukiywa kene sehemu ya Akaya. ¹¹Soko ntuni? Kwa soko tuvayanjete? Mungu umanyi e nevayanjetre.¹²Nyeso ereo nenuretenda, noretenda no noretenda ili nechu nedaha ughiya nafasi avoo nevetamani nafasi utendeka kinya ninokwere kene erero erero nevekivunea. ¹³Kwa soko antu avoo ne atamwa na uregheghe na anyautenda mwemo wo urwghwghw. Veukigeuza aghonjo kinya atumwa vo Kristo.¹⁴Na eyei etushangaza, kwa soko hata shetani kukigeuza mughonjo kinya malaika wa weru. ¹⁵Eyei etina mushangao neukuu kinya atumwa vakwe no veukingeuza aghonjo kinya atumwa va tute, hama awe eutendeka kinya tendo yawe neisitahili.¹⁶Nohanya kanke, kate atakighee muntu ungeja nekughema nene ne mufutu. Nyeso kinya mutenda, mpokei nene kinya mufutu nechu nedahe ukighonja kunyui. ¹⁷Ekeo ne nenokehanya uhusu kunui ukidaria gwa ukighonja kutaramweywa na mukuu, nyeso nguhanya kinya mufotu. ¹⁸Gwa uyi antu nevainge veukighonja kwa njea amwere ngukivuna no.¹⁹Kwa soko mukakihoreya gwa nkumbu afutu, nyenye aghonjo mwina ihaa! ²⁰Kwa soko mukihoreya na muntu kinya ukihefeya u kutumwa, kinya kusababisha muanghaniko mukhate anyu, kinya niwawarunea nyenye kwa faida akwe kinya ni wakeika khinto uhewani au kinya ni wawakhwa ukusyu. ²¹Nuhanya kwa menyaa intu nechusese nekwatendeka dhakwe wenye eno utendeoi na ukere kenya ungeja neukevuna noreghetia kinya mafutu - nene no nukivuna.²²Je, vasava ne Wayahudi? Na nene ne uyi, je vasava ne Waisraeli? Na nene ne uyi, je ne ufafo wa Abrahimu? Na nene ne uyi. ²³Je, wasava ni atumami va Kristo? {Nohanya kinya nerukiwe na ihaa} nene ne nanguu, nehendeka hata kene mwemo ne ukaku ino, neti ino utendeka ukitungo, kene ukhwa ukera ifimo, kene.²⁴Ufuma gwa Wayahudi nafokea marambe atano okhowa makumi anne ufunya emwendo.'' ²⁵Mihinjo atatu nekakhuwa gwa mwanga, muhinjo umwe nekakhwa magwe, mihonjo etatu nekanusureka relini. ²⁶Nahendeka kene muhinjo a hafa na hafa kene urughu wo meongo, kene urughu wa majambazi, kene urughu ufuma gwa antu vane mughonjo, kene urughu ufuma antu va mataifa, kene urughu wo ngee kene urughu wo jagwa, kene urughu wo habari, kene urughu ufuma anyundughu varegheghe.²⁷Nahendeka umwemo neukaku kene maisha ne makaku. Kene utiku winge waudearara, kene njaana nyweta, mihonjo mingen kene ufunga, kene mpefo no khonde. ²⁸Kure na muinto tengeja, kwina usukumwa wo muitiku onto ane wova wana sori a makanisa. ²⁹Anyu ne mulegheku, na nene ti mulegheku, au newasachiye ungeja ugwa u dhambi, na nene ntiufia monge?³⁰Mbese ni lazima ne kivune, nukivunea uhusu ereo nerokigheya ulegheku wane. ³¹Mungu no Tata wa Bwana Yesu, mweso neakakurwa khare umanyie necho nene tiureghegha.³²Kukoo u Dameski, mukuu wo mkoa fange a mtemi areta akatendeka ukulinda ngee a Dameski ili ukwatra. ³³Nyeso nekaekwa ukhafo, ukera ukidirisha kene kuta nekafona ufuma mekhono akwe.

Chapter 12

¹Enoneye nekiaghonje, nyeso kutie nekungeywa na ereo. Neti nuendelea kene maono no mafunuo ufuma kene mukuu gwa Bwana. ²Nenumanyie muntu umwedo Kristo neare meakha ikumi na enne neakiare necu - neare nu mwere au unji a mwere, nene ntimanyie, Mungu umanyie newanyakulewe unto kene irunde ra tatu.³Na nemanyie nechu muntu uyui - neti kene mwere au unji a mwere, Mungu umanyie --- ⁴akahorwa unto paradiso na utengeya manto matakatifu ino gwa muntu ungeja uyahanya. ⁵Gwa niaba a muntu uyuo nukivuna, nyeso kwa niaba ane mughonjo ntiukivuna. Netiuyi uhusu ulegheku wane.⁶Kinya nenasegha ukivuna, ntatendeke nemufutu kusoko nodaha ureghetia tute. Nyeso nureka ukivuna nechu tatendeke ungeja nekungema ino kwa ayai kuliko nekukingea monge ane au utegheyeka ufuma kene nene. ⁷Tiukivuna no kwa soko ayoo mafynuo aina ajabu gwa uyi, uyi ntiujuwa na kiburi, ighuya rekaekwa monge a mwere wane, mjumbe wama shetani kushambulia nene, ili ntakikengeye utendeka munya witrendi.⁸Mara tatu nekamwuomba mukuu uhusu ereo, ili mweso, uheya ufuma kene nene. ⁹Mweso akabwera, uka wane utoshiye gwa sori ako, kusoko nguu utendwa kamili kene utotro nyi neseghete ino ukivuna ino uhusu utotro wane, nechu udaho wama Kristo ukikhaa unto ane. ¹⁰Gwa uyi netoshekie gwa sori a Kristo, kene ulegheku wane matuki, kene shida, kene makhaseko kene maseghaneyo. Kwasoko ikhando neare tina nguu uyi nina nguu.¹¹Nene nahendeka nekufutu! Nyenye mukandazimisha gwa erei kwa soko nehendeka nosifiwa na nyenye gwa soko ntitendekie nduni ino gwa asava ne veetanwa atumwa - neaja neti kinya nene nti ketu. ¹²Ishara ya tute ya mutumwa ikatendeka mukhate anyu gwa ughemeyi ishara na maajabu na ntendo ni khuu. ¹³Gwa namna enye mukatendeka muva muhimu faghe kuliko makanisa neasaghie, neti uyi ntinatendeka muregho kene nyenye? Musamehe gwa ihutie irei!¹⁴Rava! Nene nefo tayari uja kene nyenye mara a katatu. Teutendeka mregho kene nyene kwa soko ntiseghete intu ne ranyu, novegha nyenye, kwa soko aghinya vatinoneye ueka akiba gwa sori avazazi, bada ayo wazazi vanoneye ueke ikiba gwa sori anghinya. ¹⁵Noyanja ino utumiea no utumwa kwa sori a nafasi yanyu. Kinya nevanjete ino, noseghetwe uyanjwa kunyui?¹⁶Nyeso kinya nino kuure ntina valemea mregho nyenye, kwa soko nene ne munya ihaa ino nene ne uyuo ne wavakatie gwa anahendeka neare wavafie kwa uregheghe. ¹⁷Je, nahorie kwa ukihangeya faida kwa wasuyu nenamtuma ukhanyu? ¹⁸Nekamuromba Tito uja kene nyenye na nekamtuma muna ungeja itambemwe na mweso. Je, Tito akavahendeya faida nyenye? Je kwina enenda u njia eye yo? Je kwina enenda kene sambi iyiyo?¹⁹Mughema gwa muda urui songe kwatendeka kutitetea sese aghonjo ukhanyu? Usonge a Mungu na kene Kristo kwatendeka kuhanya mo into gwa sori uvaimarisha nyenye.²⁰Kwa soko nina wova nechu nenja nodaha ntavahange nyenye kinya neneseghete. Nina wava nechu mudaha mtapunye nene kinya nino museghetre. Nina wova nechu kutendeka kwina majadiliano, wiru, urimwa na hasi, ra tamaa a ubinafsi, muregheghe, kesirani na urevi. ²¹Nina wova nechu nosuka kanke, Mungu wana kudaha unyenyekeza usonge anyu. Nina wova nechu nodaha uhureswa na vainge nechu veutenda mahutie neti fanu, neare vinfea uvaya, na ufumbu na mantu na tamaa nevauyatenda.

Chapter 13

¹Eyei ne mara akatatru nuja kene nyenye.'' Mukesi lazima ijengwe na uthibitisho mashahidi wavere au vatatoru.'' ²Nadaha uhanya no avoo neveutenda mahutie nechu gwa vangeja vonge ikhondo neare nekuko itambe ra kavere, na nohanya kanke neti nejie kanke ntiuvavumelia.³Novaera nyenye erei kwa soko mufenja ushahidi nechu Kristo kuhanya ukera nene. Mweso ti muthaifu ukhanyu. ⁴Kwa kuwa alisulubiwa katika udhaifu, lakini yu hai kwa nguvu za Mungu. Kwa kuwa sisi pia tu dhaifu ndani yake, lakini tutaishi naye kwa nguvu za Mungu miongoni mwenu.⁵Kichunguzi aghonjo mwone kinya mwefo kene uvei. Kifimi aghonjo. Mutumanya nechu Yesu we mukhate anyu? Mweso wefo nechu uyi mutinadhibitishwa. ⁶Na nina wibali necho nyenye mutumanya nechu sese kwinahitwa.⁷Fanui kuomba kene Mungu nechu mutadahe utenda rengeja neare. Ntiomba sese kudahe uonekana kwekera ifimwa badala ayo nuomba nechu mudahe utenda ereo ne ratute, neti kudaha ukighea kwaremwa ifimwa. ⁸Kwa soko sese kutudaha utenda rengeja unyuma a tute, nyeso ne kwa sori tute tu.⁹Kwa soko kuyanjete ikhondo neare katina nguu na nyenye mwina nguu kuromba no uyi mudahe utendwa akamilifu. ¹⁰Noyandika mantu ayai ikhondo neare ne kure na nyenye, ili nechu ikhondo neare nitambemwe na nyenye ntighete uvaonyesha ukhare wane ntiseghete udaho Bwana newafie nene nevajenge nati uvavira fange.¹¹Tanju, aruna wa kikhosia na vakekhema, yanjitendi mwemo, gwa sori a usuchwa, mutiwe moyo, kinyajenyi nyenye kwa nyenye, mukikhae na mejeghana. Na Mungu wo uyanjo na majeghana kutendeka witambemwe na nyenye. ¹²Kiramuchi mu umwedo kwa busu takatifu.¹³Ahavei vonge veukusalimea. ¹⁴Uja wema Bwana Yesu Kristo, uyanjo wa Mungu, na ushirika wa mwahu ne Mweru utendeke wi itambemwe na nyenye.

Galatians

Chapter 1

¹Nene ni Paulo mutumami. Nene tinese nimutumwa ufuma kwa antu. mba ukereea umuntu. Ekweeso ukeerea kune Yesu Kirisito na Mungu Tata. Mweenso wamufetriye ufuma kwa akuyi. ²Itambe remwedo na anyandughu vong'e na nene. Kuyaandikia makanisa Augalatia.³Mboto itendeke kune nyenye na majeghana ufuma kune Mungu Tata witu na mukuu Yesu Kiristo, ⁴Ne akakifanya mwenso kusoko amahutye itu Adahe ukukhomaa kikhondo iree rauvii ufuma na mafenji amungu witu Tata. ⁵Kune mweso utendeke ukuriwe khae na khae.⁶Nene kutraka mwino nyenye mwamureka rue vii mwafetrokea sayu ni njinja neehiya nene kutraka nemwafetrukea ino ufuma kune mweso ne wamwetrang'anie kwa mboto yama Kiristo. ⁷Kutrie sayu ne njinja engeja, ekweeso kwina antu varifo ne vemosacha nyenye mahutre na ufenja ufeura sayu ama Kiristo.⁸Enyeso mwese ni sese au vamalaika ufuma kirunde vajo hanya kune nyenye sayu ni njija neehiya naiyoo nekukamehanya kune nyenye na ajuma nenywe. ⁹Mwino kukahanya mwandyo na fanoi nkuhanya kanke mwese kwina muntu ujomkhania ukhaya sayu njinja na iyoo ne mwami fokee naajumaniywe. ¹⁰Kwani fanoi kufenja uona tuti aantu namba Mungu? Nene kufenjauvayanjisya antu na? Mwese ni semembie usoya uvayanjisya antu, nene nti mutumami wama Kiristo.¹¹Anyandughu nene kufenja nyenye mumanyene sayu njija hanyiye itrifumie kwa antu. ¹²Ntina mehanga ufuma kwa antu mba antu vatrina nsiya nene ekwensa ekatrendeka irughwera rama Yeso Kiristo kune nene.¹³Kusoko nyenye mwatregheya ufuma mikhao ane anyuma kune dini akiyahudi min are kurekhasia kwa ukhani ikanisa ra Mungu ukira kibaba na urerungweya. ¹⁴Aree nesemembie mukhatri a dini akiyahudi ukira anyandughu vane vinge ayahudi arenedahitre ino ukea wina wava Tata vane.¹⁵Ekweso Mungu akanoniswa ughwania nene ufuma undoa ama yiowane akanjentana nene ukera mboto akwe ¹⁶Umoroghea mwanakwe mkhateane nene soko asee ne mohanye mwenso mokhatre antu wa kiremi ntimba ufenja maseyo amwere na saghami. ¹⁷Mbo ntina natra uenda Yerusalem kwa woo nare atumami nare nkee enyenso nkaenda uarabu na kanke kasuka Udameski.¹⁸Neare miakha Itratru Nkantrunguya kaenda Uyerusalem umusoya Kefa nkakikha nayo matriko ikumi na itano. ¹⁹Enyeso ntinaona atrumami vange nkamona muna wama Mukuu. ²⁰Rava, usonge ntukhonga kwa eroo ne kureande ka kone nyenye.²¹Nene nkaenda umekoa Oshamu na Kilikia. ²²Are ntikighetre kwa miho umakanisa Auyahudi ayo nare ekene Kristo, ²³venso are viutregheye oyi uyo nare ukoko khasia fanio ukotranatya uhuvei nare uku uru anga." ²⁴Venso are veumurumba Mungu soko ane nene.

Chapter 2

¹Neare miakha ikumi na ine nkaenda kanke Yerusalemu itambe remwedo kwina Barnaba. Kunu nkamuhoreya Tito itambe remwedo na kwinakwe. ²Nikaenda kusoko Mungu akakikunukua kune nene soko ninoneye uenda. Nkaika unsonge awe sayu ni njija neare nkumetanantya kwa antu vakuuremi. (Enyeso kare ghetrya kwa kimpilie kwa avoo nevekahanywa akuu vatrutre). Nkatrenda uyii ili nimanye mba are ntidurie au nkadua ndende.³Tito nare witramberemwedo nanee, nare akatrendeka Myunani, akaonyewa utowa ngoi. ⁴Ihanyo ivei rekadweya kusoko anyandughu va uregheghe ne vekaja kwa kimpihe uwerenkeya uhagharo nare kukwetre sese kine Kristo Yesu. Veka segha ukutrenda sese kutrendeke kwia trughwa vasheria yawe. ⁵Kutrina kifunya uvayanjiya mba kwa isaa remwendo kusoko sayu njija atrutre isaghe itrafeurwe kone nyenye.⁶Ekwenso avoo nevekahanywa are vekatrendeka akuu vatrina hangia renge kune nene. Ayi ongh'e neari veyatrenda are ntikentu kone nene. Mungu atruyanja ubaghui wa antu. ⁷Ekweso ayo vekamanya mwino Mungu wantumie utanatya sayu ne njija kwa antu nevatritroriwe ihungu. Mwino Petro atanatye sayu njija kwa avoo ne vatruwe ihungu. ⁸Ku soko Mungu, newadahie utrenda mwemo mung'e ama Petro kusoko autrumami kwa avoo ne vatruwe ihungu kuno akatrenda mwemo kwa antu va kuuremi.⁹Yakobo, Kefa, na Yohana, ne vekamanyika ne vekarevenga ikanisa, veka manya mboto nenkamepewa nene, vekakusengeya kwa usireka nene kwina Barnaba. Vekatrenda vii soko kwende kwa antu vauremi, kusoko asee vadahe venda kwa awoo nevatruwe ihungu. ¹⁰Venso vekakuromba sese kuvakumbukwe atuki nene no are nina nkumbu uretrenda into rasee.¹¹Ekwenso Kefa nare ujie Antiokia, nikamughiya munchanya kusoko akahutia. ¹²Neare antu vakinaja ufuma kune Yakobo, Kefa are ukulya itambe remwedo na antu vakuuremi. Nyeso antu avii ne vajoja akareka na ufwaya ufuma kwa antu va uremi. Are ukutrija antu neare vefenja ihungu.¹³Katre uyi Ayahudi vange vakakhanja na uvi uroi itambe vemwedo vina Kefa. Madweyo akwe are vii na mwenso Barnaba akahoreywa na uvi wawe. ¹⁴Nare naona vatriseghte usambeya sayu atrute nkamukhania Kefa usonge awe vong'he mwese nyenye mwe Ayahudi, enyeso modovea ntendo ya antu vauremi movekie ntendo ya Kiyahudi, asike ne movaumeya antu va uremi uikha kinya Wayahudi?"¹⁵Sese ne kwa Wayahudi kwa ufafwa na nti ''Antu wa uremi ne vina mahutie" ¹⁶mumanye ne kutie ne ukuvareywa trute kwantendo ya seria soko akwe wiuvavenywa tute kwa uhuvie wa mong'e ama Yesu Kristo. Kudahe uvariywa tute kwa uhuveri mung'e ama Kristo na ntii kwa ntendo ya seria. Kwa ntendo ya seria kutrire mwere ne ukuvariywa tute.¹⁷Enyeso mwese kumufenja Mungu kwa ukuvariyanja mong'e ama Kristo, kukihanga sese aghonjo kwa anya mahutie, neare Kristo akatrendwa aghonjo kwa anya mahutie, Neare Kristo akatendwa mutughwa wa mahutie na? nti oyi! ¹⁸Egweso mwese kujenga iraveo rane unto umeeka seria idurio rane nadahie uriheya ne kiraghea nene mughonjo ne muhutri wa seria. ¹⁹Ukerea seria nkakuya kwa seria kusoko vii nenoneye ukikhaa soko a Mungu.²⁰Nene nakhomiwe umusalaba itambe remwe na Kristo. Nti nene kanke nenoikhaa ekweso Kristo ukuduva mung'e ane umwana wa Mungu, neari wa nyanjie akakifunya soko ane. ²¹Tyukhana mboto a Mungu, mwese tute are refo ukera seria aso Kristo sawa kure ndende.

Chapter 3

¹Agalatia neafutu, ne rihoke rauvi nevamufirie nyenye? Haha Yesu Kristo atrina raghiwa mwese wakhasiywe usonge amiho anyuna? ²Nene nufenja uyi umanya ireyi ufuma kune nyenye. Aha mukamufokea mwahu ni mweru kwa ntendo ya seria kwa huvia ivoo ne mwari tregheye na? ³Haha nyenye mweafutu uyi? Aha mukaandya kwa nkhoo Amungu mufenja mumariye kwa nguu ya meere anyuna?⁴Haha mukakhasika kwa mantu ne mingi ndende namwese, tute akatrendeka andende? ⁵Mwenso ne ukufunyaa mwahu kune nyenye na utrenda ntendo ya nguu mukhatri anyu ukutrendo ya seria mba kwo tregheya itrambe remwe kwa uhuvei na?⁶Abrahamu "Akamuhuvia Mungu akavariywa ne munya trutre." ⁷Kwa uyi manyi ne vii avoo ne veuhuvera ne ana vama Abrahamu. ⁸Iandiko rekaona ne Mungu akavavariya tute antu va uremi kwa njia auhuvei sayu ikareghe tranju kune Ibrahimu: "Ndughu yong'e yijo hanga mboto." ⁹Kusoko asee avoo vong'e nevina uhuvei vahange mboto itambe remwe vina Abrahamu, neare wina uhuvei.¹⁰Avoo vong'e ne vihaghamie ntendo ya seria vikhe kuujumaniywi, soko iandikiwe ajumaniywe mumuntu uyoo neatrikikwatriya na mantu ong'e neaandikiwe ukitrabu ka seria uyatrenda ong'e." ¹¹Fanoi ne munchanya mwino Mungu afrumu variya trutre na mwese umwendo kwa seria kusoko munya tute uku ikhaa kwa ukuve." ¹²Seria itufuma kwa uhuvei nyeso kusoko akwe ne ukutenda ntendo iyii useria ukuikhaa kwa seria."¹³Kristo akakukhomoa sese ufuma kuujumanniyi wa seria neare akatendeka ujumaniye kusoko itru. Kusoko iandikiwe ajumaniywe mumuntu ukhomiwe kunto omutri." ¹⁴Ighemo are revii mboto neare yikene Ibrahimu are yajie kwa antu vofuma undughu inge kune Yesu Kristo, kusoko asee kudahe upokea mwahu wa Mungu ukera uhuvei.¹⁵Arunane nkureghetya kinya mwenone muntu mwino ikhondo nare iraghano vakinya antu na neraikiwe kwa nguu kutrie ne ukudaha ukefya nampa uongeya. ¹⁶Fanoi iraghano rekahanywa kune Ibrahimu ukufafo wakwe, "Itrureghetrya kwa ufafo," ukikhoya na ringe ukwenso kune omwedo wiyene kwa ufafo wako kune Kristo.¹⁷Fanoi kuhanya vii seria neikaja miakha 430 nyeso itruheya iraghano ra nyuma neare rikaikwa na Mungu. ¹⁸Mwese usariwajie kwa njia aseria aja utrutrendeka kanki uja kwa njia airaghano nyeso Mungu akafunya ndende kune Ibrahimu kwa njia airaghano.¹⁹Nentune fanoi seria ikafunywa? Ikaongeywa kusoko amahutye kune ufafu wama Ibrahimu ujie kwa avoo nare ukhawe ufiwe iraghano seria ikaikwa kwa uhininkiywa kwa ukera malaika kwa mukhono wa mughonda neyi. ²⁰Fanoi mughondaneyi ukuseghaneya ino muntu umwedo ekwenso Mungu ne umwedo wiyene.²¹Ekwenso seria ikhe hiya na maraghano a Mungu? Kutri uyi! kusoko mwese seria neare reafunyiwe neare ina nguu oretra, ufanga trutre ese akaghire useria. ²²Ekwenso iandiko remaniye mantu ong'e mukhatri amahutye. Mungu akatenda vii emba iraghano vakwe vokukhomoa sese kwa uhuvei kune Yesu Kristo idahe uighea kwa avoo ne veuhuvia.²³Enyenso nearre ukinaja uhuvei kune Kristo are kutungiwe na utendeka mukhatri aseria mpaka uje ukunukuo wa uhuvei. ²⁴Ukwenso seria ikatendeka utoongei witu kune Kristo neare akaja, kusoko isee kuvariywe tute kwa uhuvei. ²⁵Fanoi kusoko uhuvei wajie kutifo kanke mukhatre auvavi. ²⁶Kusoko nyenye nyong'e mwe ana va Mungu ukera uhhuvei wama Kristo Yesu.²⁷Vong'e nevabatiziwe kune Kristo mwamuyarie Kristo. ²⁸Kutrie Muyahudi wala Muyunani, mutrughwa wala muntu niti mutrugwa mukhosia mba mukhema kusoko nyenye nyong'e mwatrendekie mwino Kristo Yesu. ²⁹Mwese nyenye mwe ufafa wama Ibrahimu, musara kwa uhonga iraghano.

Chapter 4

¹Neuhanya sokoo musa ne mung'inya atrina hiya na mutrughwa na mwese atrendeke nemsari wa ughwari woong'e. ²Ekwenso vefang'e antu ne vumerea faka ikhondo nevarekiwe na tata wawe.³Katre na sese nare kwa ng'inya kuka katriwa mukhatre autrughwa wa seria ya mwandyo ya uremi. ⁴Enyenso ikhondo ratrutre neare rafika, Mungu akamutruma mwanakwe mufafwa wa mukhema mukhatri a seria. ⁵Akatrenda vii ili adahe uvakhomoa avoo nare vemukhatre aseria kusoko asee kudahe ufokea nasee kutrendeke kuna vana.⁶Kusoko nyenye mwe vana, Mungu akamtruma mwanakwe mukhatre akhoo yitru mwahu neuku itrana, "Abba, Tata." ⁷Kwoko asee veve utrimutrughwa kanke wire wi mwana. Mwese we mwana aso veve no umusari ukera Mungu.⁸Khare yasiyo ikhondo nare mkee mwina mumanya Mungu, are mweatrughwa kwa avoo neare kwa ntundo nti arungu va trutre. ⁹Ekwenso fanoi nyenye mumanyie nyenso no mumanyikie kune Mungu asike ne mufenja usuka kanke unkhane ne mbee yamwandyo neitrikwetre uja? Nyenye mufenja utrendeka mwiatrughwa kanke na?¹⁰Mukwatria kwa utava itriku, ratute kwa usambeyi wamieri, vinyinga na miakha nene nkutreja kusoko anyu. ¹¹Nene kutrija kusoko amantu angeja nenakikhasiye ndende.¹²Nkumunenea anyandughu mutrendeke mwino neare nene mutrina ng'utria. ¹³Nyenye mumanyie are soko aurue wa mwere uyi nekatranatya sayu njija kune nyenye kwa muhinjo wa mwandyo. ¹⁴Na mwese hali ane amwere ikavaika kune uvii mutrina njughutra mba ung'itra. Hiya na ayoo mukaenda ung'enyifia kinya malaika na Mungu, kinya neare natrendeka ne Kristo Yesu mwenso.¹⁵Ekwenso ekufei fanoi ija anyu? Kusoko nemanyie mwese yudaheka aje umukuanga miho anyu mompe nene. ¹⁶Unari fanoi, haha natrendeka ne murughu wanyu kusoko neomukhania trute na?¹⁷Vemofenja kwa nkumbu ekwenso nkumbu yawene mbe. veufenja umukhama trua nyenye na nee mudahe wasambeya. ¹⁸Ne nkuja matriko ong'e mutrendeke mwina nkumbu kwa soko nenjija na ntioyi ikhondo nenutrendeka ne itambe remwedo kwina yu.¹⁹Anane nevanyuyii nkuvavwa nauvayi kusoko anyu kanke faka Kristo aumbike mukhatre anyu. ²⁰Nene neyanjitre utrendeka nerifo hafo itrambe remwe kwinanyu, fanoi nkukhafia ruri wane kusoko nene nina masigho kune nyenye.²¹Khaneri nyenye nemuseghetre utrendeka mukhatre aseria mutritregheye seria mwino yuhanya na? ²²Kusoko iandikiwe mwino Abrahamu are wina vana vavere mwana umwedo ufuma umukhema nare mutrugwa naungeja umukhema wa urumba. ²³Ekwenso uyoo wa mutrugwa akafafwa kwa mwere oyi uyoo wa mukhema ne wa urumba akafafwa kwa iraghano.²⁴Mantu ayai yudaha ureghetywa kwa utrumia mwere ukintu kusoko akhema avii vakikhwetre na maraghano avee. Itambe remwe ufuma ukitrando ka, sinai ukufafa vana atrughwa uso ne Hajiri. ²⁵Fanoi Hajiri ne kitranto kasinai ne uku Arabuni. Ukikhoywa na Yerusalemu afanoi kusoko ne mutrughwa itrambe remwe na ana vakwe.²⁶Ekwenso Yerusalemu ne ikunto ne irughwere, na eyei hono yiu witru. ²⁷Kusoko iandikiwe yanja veve mukhema newe ntaha veve ne utrufafa. Humbua ruri ukurye mukindo walombe veve ne utrikwetre masovea ofafa. Kusoko vinge ne ana vauyoo ne mughumba ino avoyo vama uyui ne wina mughosia."²⁸Fanoi anya ndughu mwino Isaka, nyenye mwevana vairaghano. ²⁹Mwino ikhondo iroo nare muntu nare akafafwa kwa uhonga mwere akamukhasya vyoo ne akafafwa kwa uhonga mwahu wa Nkhoo. Kwa fanoi vii uyi.³⁰Maandiko euhanya ure? "Muheye mukhema mutrughwa itrambe remwe na mwanakwe wa kighosia. Kusoko mwana wa mukhema ne mutughwa atusara itrambe vemwe na mwana wa mukhema ne waurumba." ³¹Kwa hiyo, ndugu, sisi si watoto wa mwanamke mtumwa, bali ni wa mwanamke huru.

Chapter 5

¹Kristo wakufie sese uhaghare, uvii sese kwina uhagharo e uyi, imeki kwa nguu mutakwatriwe kanke ki khombo rautrughwa wama shetani. ²Nene Paulo, nkumu khanea nyenye ne mwese mufrowaw ihungu Kristo atruvaa mburea kwa into na remwedo.³Kanke nkumukhanea mughosia newa truwe ihungu ne kwa vii unoneye utrenda muintu nevevagheywe mung'i aseria. ⁴Nyenye mwabaghuwe kure na Kristo avoo vong'e vuvariywa tute useria mwagwire kure na mboto.⁵Kusoko ukera mwahu mweru, kwa uhuvei kurindie wighonji wa trutre. ⁶Kune Kristo Yesu kwina utrowa ihungu namba udiotrowa ihungu tutrie ong'e ikhwete ne uhuvei wiyene neukutrenda mwemo ukerea uyanjo kune Mungu. ⁷Nyenye ari mutrunguyie ija anyu neakavaghiya udea umehonga trufre. ⁸Ufemi urui utrifumie kune mwenso ne wava itranie nyenye.⁹Keloleyo kinyui kiulolia ntonge ong'e ne mpanga. ¹⁰Nene nina uhuvei ukuu mung'e amakuu mwino nyenye mutrinje uhora isegho rengeja wasoyu ne wamuyaghaya ukufafa uamui wakwe mughonjo wa suyu.¹¹Anyandughu mwese nene nkatranatya ihungu asike nene nenkukhasywa? Naihanyo rasee nereughiya musalaba reudaha imiwangwa. ¹²Nene nkufenja antu vasaa ne vava trongee ivi vikihorwa aghonjo.¹³Mungu wavaitranie nyenye anyandughu kune uhagharo. Ekwenso mutra utrumie uhagharo wanyu kinyane uja wa kimwere. ¹⁴Ekwenso ayo muutrumikie uyanjo mukife nyenye kwa nyenye. Kusoko seria ong'e ikhondekie kwa ukhani umwendo nyenso no inoneye umuyanje munyandughu wako mwino veve mughonjo. ¹⁵Enyenso mwese mukiruma na ukilya kiravii mtaje mujo kifira nyenye kwa nyenye.¹⁶Nkuhanya, enendi kwa mwahu, mutraenende kwa uhonga nkumbu ya mweere. ¹⁷Soko mwere wina nkumbu nkuu ukeya Mwahu, na Mwahu urina nkumbu nkuu ukeya mwere. Iyii ikikeya mumwedo na mbuya. Madweyo ne vii mutrutrenda mantu ne muyanjitre uyatrenda. ¹⁸Namwese kanga mwahu ukumutrongea nyenye mutriofang'e aseria.¹⁹Fanoi ntendo ya mwere ikighetre. Nyeso no unya chaka, uvaya, khoo nembe, ²⁰ibada aarungu, uroghi, urughu, uiremwi, husuda, wemakuo, ukeyi, ukireka, mufaghatro wa makanisa, ²¹wiru, ughari, uraku na mantu angeja neukiya ayaii. Ne mwera nyenye mwino kamwera mwandyo kwe vii avoyo ne vetrenda mantu ne akinya asaya vatrinjeu sara utremi wama Mungu.²²Enyenso mbesya ya mwahu ne uyanjo, ijaa, majeghana, ughemeyi, ufoo, untu ne uja na uhuve, ²³ufoo ne wina kease kutrire seria ino umantu ne akinya ayii. ²⁴Avoo ne vama Kristo Yesu vaukhasiye mwere itrambe remwe na nkumbu ya mantu awe ne mavii.²⁵Mwese kukikhaa kwa mwahu ne kuendende kwa mwahu. ²⁶Kutratrendeike kwianyo kitrenda kutrakisokose mu muntu na muyakwe wala kuta kionee wiru.

Chapter 6

¹Anyandughu ne mwese muntu wa katrwa kuuvii nyenye nemwe vakhoo mufenjwa mumu suche mnya ndughu wasuu kwa khoo aufoo. Kunu mukiravie nye aghonjo mtraje mujo hutrya ihutre nerikinya rasee. ²Mukihoreye mirigho kwa vosee mumighonda niya seria ama Kristo.³Ne mwese muntu ungeja ukiona ne moja engwe nti kentu, ukikhoga mwenso. ⁴Mumuntu afime mwimo wakwe. Ukutrendeka wina intu rakwe mughonjo iyene kijaghumbu, atrukikhoya mwenso na muntu ungeja. ⁵Kusoko mumuntu ukuuhoa murigho wakwe iyene.⁶Mntu newa seyiwe ukhani inoneye amukhanie ne maja ong'e mwalimu wakwe. ⁷Khondi kikhonga Mungu atrubehowa, mointu ne rufandiwa na muntu ujoretrenanga erero newarefandie. ⁸Wasoo newafande mbeyu mukhatre aufafo wakwe wamahutrye ujotrenanga uvii. Kwenso mwenso ne ukufandia mbeyu mukhatre ankhoo ukutrenanga ufanga wakhare na khare ufuma kune mwahu.⁹Kutra khatrae utrenda ne maja kusoko kwa ikhondo rakwe kujotrenanga nesa kukee kwina urya nkumbu. ¹⁰Kwa vii ikhondo nekujotrendeka kwina chanya kutrende ne maja kwa mumuntu kutrende ne maja ino kwa avoo ne ve mung'i auhuvei.¹¹Kihengi ukuu wa barua nenavaandikiye kwa mukhono wanenene. ¹²Avoo nevufenja utrenda ne maja kwa uravo wa mwere vasaa vemo gheya mutrowe mahungu veutrenda uyi kusoko vatra hefee umakhasiko omusalaba wama Kristo. ¹³Kusoko avoo nevatruwe ihungu venso vatrumi kwatria seria ekwenso venso vefenja nyenye mutrowe ihungu vadahe ukighonje ya meere anyu.¹⁴Itrakighee nekighonja enyenso umusalaba wa mukuu witru Yesu Kristo. Mukhatre akwe uremi wakhasiywe kune nene na nene mukhatre auremi. ¹⁵Kusoko itrioloa utrowa ihungu au udea utrowa ihungu mba nti kentu soko akwe ufafo ne ufya. Newa trutre. ¹⁶Kwa vong'e ne viukikhaa kwa ukhani uroi majeghana na ukhomoi itrendeke kunto awe vong'e na kunto Aisraeli a Mungu.¹⁷Ufuma fanoi muntu ungeja atrakhasye kusokoneo ohiye mitrojo ama Yesu umwere wane. ¹⁸Mboto ya Mukuu witu Yesu Kristo itrendeke ino ukhoo yanyu anya ndughu. Amina.

Ephesians

Chapter 1

¹Paulo. mutrumwa wa makristoYesu kwa uyanjo wa Matrunda, kwa nivantengiwe kwa sooko ama Matrunda nivi Efeso na nivina Trutre kini Kristo Yesu. ²Neema itrendeke kinenyee na iforyo ne rifumie kini Matrunda Tata witu ne nighasa Yesu Kristo.³Matrunda na Tratra wamaghughosia witu Yesu Kristo afewe ijaa. Ni mweso niwa kughwalifiye kwa ughwau wa unkhoo, ifuma kirundu mungiii amwa Kristo. ⁴Neare ukinatrendwa ulimi, Matrunda akahuhwania sese nialikukhamuhonga Kristo. Akakuhwania sese ili kutrendeke wenu usonge akwe ne kutiahusururwa usonge akwe.⁵Kini uyanjo Matrunda akakuhwanya mwandyo kwa ukufunya kiriya vana wakwe kwa njia amwa Yesu Kristo. Akatrenda vii kwa sooko akayanjiswa utendea ilio makalisegha. ⁶Matokeo ayo ni kwa sooko Matrunda ukuukumajuwa kwa neema uyanjo wa mpefo akwe. Ikeyi ndio akakufa ndende kwa njia amamunyo muyanja wakwe.⁷Kwa sooko kinimunyomuyanja wakwe, kwina ukhomoi ukira saghami akwe, msamaha wa mahutye.Kwina iliyi kwa sooko aughali wa neema uyanjo wakwe. ⁸Akatrenda neema uyanjo, urui utrendeke winge kwa sooko itru kini na ihaa.⁹Matrunda akatrenda imanyike kiini sese trutre iyio niikifihie amfango, ukira na nkumbu nii karaghewa munhgii amwa Kristo. ¹⁰Ikhondo makhondo aninganea audaho wa mfango wakwe, Matrunda ukuvieka vionge muuventu kakirunde na kaaunto na ufengi amwa Kristo.¹¹Kiini Kristo are kukahwaniye na kukasegwa kabla aikhondo nali ukutenda Matrunda onge soka awiyanji. Eriyi rikatrendeka ukira na mfango wa neukutrenda mantu onge kwa sooko amafenji akwe. ¹²Matrunda akatrenda viyii sooko kudahe utrendeka kulifo ukumajua ukuu wakwe. Alikuvamwandyo ujasiri utrendeka kutrikwetri wova niungii ainwa Kristo.¹³Na are unjia ama Kristo ne mkategheya ukhani ne wa tute, injili a wokovu, wanyu kwa njia ama Kristo. Ikatendeka kusoko akwe mtegheye. ¹⁴Roho ndiyo dhamana ya urithi wetu mpaka umiliki utakapopatikana. Hii ilikuwa ni kwa sifa ya utukufu wake.¹⁵Kwa sooko iyeyi, ufumwa khondo ninonka tregheya uhusu imani itru mungii amwa mughosia Yesu nakine uyanjo witru kine awe ni vasuntiwe kwa sooko akwe. ¹⁶Mtinaleka umukumajua Matrunda kwa sooko anyu naavahanya kine marombi ane.¹⁷Numuromba kine Matrunda wa mamughosia witru Yesu Kristo, tratra wa ukuu, avafe khoo hekima ovakunukueka umanyi wakwe. ¹⁸Numuromba mihoo anyu okhoo atrendewe weru kwa nyenye umanya ni liwaki nyenye. Naomba kwamba mjue ujasiri wa utukufu wa urithi wake miongoni mwa wale waliotengwa kwa ajili yake.¹⁹Nuromba mumanye ukwuu ni utrongee wa nguu yakwe mungii itru ni kuuhongetre ulii ukuu niufuma ni kutrenda mwimo ukera nguu yakwe. ²⁰Eyeyi ni nguu nieutrenda mwimo mungiii amwa Kristo ikhondo Matrunda niareakamufunya ufuma kwa kuyi na umwikheya umukhono wakwe kilero mikhao akirunde. ²¹Akamwikheya Kristo untoo kure na utrawala, utremi nguu na mulina niruitranwa. Ukumwikheya Yesu tri kwa ikhondo ireyi uyi na kwa ikhondo nirejie no.²²Matrunda wasimiye mantu onge ufangi amighuu amwa Kristo. ²³Wamtrndie mwenso itwe umantu onge ukanisa. Ne ikanisa nendio mwele wakwe udaho wakwe ne ukijuiya mantu onge kine njia yonge.

Chapter 2

¹Mwino ninoale mkakuya ukira ntendo na mahutye anyu. ²Ekatrendeka kuayayi kuandndia mwandyo mkaenenda ukira na makhondo a kuuremi uruyi. Akemiwenda kwa usambeya utrawala na utremi wa kirunde. Eyayi ndio khoo akwe uyuo niukutrenda mieno ukira vana wosi. ³Sese songe hafoo mwandyo arekekamo na avanyi ni vatrii umuhuvia. Alikutrenda kwa namuna atamaa ni mbee ameere itru. Arekutrende kwa mafenji amwire na ihaa ritnu. Are kwa asili kwivana va kinga vangeja.⁴Ila Matrunda ne mwingi wa rehema kwa sooko uyanjo wakwe ukuu akakuyanje sese. ⁵IKhondo niare kwakuyi umahutye itru, akakretra kama kiine maisha ni mafya mungii amwa Kristo. Ni kwa neema ni mwaokolewe. ⁶Matrunda akakufufua kamoo na mutrenda kwikhare kamoo umikharo akirunde mungii amwa Kristo Yesu. ⁷Akatrenda vii ilikine makhondo ni ajie adahe ukuraghea ghari ni ukuu wa neema akwe. Ukukuraghea sese ireyi kwa njea awema wakwe mungii amwa Kristo Yesu.⁸Kwa neema mwaokolewe kwa njia a imani. Naiyeyi itrinafuma ukhanyu. Ni botro ama Matrunda. ⁹Etriufama na ntendo. Matokeo ayo, atratrendeke na umwe ni ukisifu. ¹⁰Kwa sooko sese kwimemo amwamatrunda kwa umbiwe kine Kristo Yesu kutrendw ntendo ni njija. Ne ntendo isii niare matrunda, niare akayafanga ufuma umwandyo wa khae kwa sooko itruu.¹¹Kwa hiyo kumbukwi kwandya hafoo khare are mwatru vauremi kwa jinsi amwere, muitranwa ''nimutrikuriye '' kwa risee nireitranwa ikurwa na mwirw nirutrendekha kwa mikhono antru. (binadamu). ¹²Kwa ikhondo risei niare mwatrengiwe na Kristo. Arimwaghenyi mwantu va Israeli.Arimwaghenyi kini agano la ahadi aremutrikwetre wa ikhondo nirijie. Aremutrimukwetri Matrunda kuuremi.¹³Lakini fanoi kene Kristo Yesu nyenye niare hafoo mwandyo aremwikurenge na Matrunda mwaretriwe phife na Matrunda kwa saghami amwa Matrunda. ¹⁴Kwa sooko mwenso ni amani itru. Akatrenda vavire watrende umnwedu. ¹⁵Kwa mwire wakwe akamphiranga nkandanyumba kwa utrengano niare ukutrengie, usuu urughu. Kwamba akhakomesia sheria aamuri na khanuni sooko aombe mntru umwendu umfya mungii akwe. Watrenda amani. ¹⁶Akhatrenda vii ili avaphatranishwe madare avere antru atrendeke mwire umwedu kine Matrunda ukera musalaba. Kwa njia amusalaba akaukuyisia urughu.¹⁷Yesu akaja na uragheya amani kininyee niare mukwenge na amani kine aweare vifife. Kwa hiyo, nyenye atru vakuuremi tri mwanyamuhinjo na aghenyi kanke. Bali mwenyeji kamwo ba awee niare vakabavuwa kwa sooko amwamatrunda. ¹⁸Kwa maana kwa njea amwa Yesu sese songe ni kwivavire kwina ikhondo kene mwahu umwedu ukia kuni Trara.¹⁹Kwa hiyo, nyenye atru kuuremi tri mwanyamuhinjo na aghenyi kanke. Bali mwenyeji kamwo naawee niarevakabavuwa kwa sooko amwa Matrunda na ajombe kini nyumba amwa Matrunda. ²⁰Mujengiwe unto a musingi wanyoutrumwa na Kristo Yesu mwenso neare igwe nirikuu ropeo. ²¹KIne mwenso nyumba onge unkhanjwa kono na utrendeka mungii amughosia. ²²Ne mungii akwe nyenye nanyee mwajengiwe kamo kinya kwa kuikhara kwa Matrunda kini Mwahu.

Chapter 3

¹Kwa sooko aeyeyi nene, Paulo, ne mutrungwa wamwa Yesu Kristo kwa sooko anyu Uremi. ²Ne amini ne mwatregheye unto a mwimo wa neema amwamatrunda ne wampie kwa sooko anyu.³Nuvaandikireya ufuma ukunukuo ninonakunukweywe kwane. Urii ni trutre neikifiha neare nkaandeka kwa ukuife engeja. ⁴Ne wasoma ukera uyayi, ukudaha umanya busara ane kine trutre eyeyi neare ikakipgiha uhusu Kristo. ⁵Kwa umpapgho ingeja trutre eyeyi utrinatrendwa umanyike kwu vana vaatru. Kwa hanoyi uekiwe mwali kwa Mwahu wa anyotrumwa ne vatrengiwe na Manabii.⁶Trutre eyeyi ni neephihiwe ne kwamba antu vakuuremi (ni washiriki) ne anyauhangea ayitru na ajombe ayitru vamwire. Neanyauhangea kamo na ahadi amwa Kristo Yesu ukra injili. ⁷Na kwa ereyi natrendeka nemutrumisi kwa sawadi aneema amwa Matrunda neekafunywa kinenee ukira ntendo ya nguu yakwe.⁸Matrunda akaphunya sawadi eyeyi kini nene na mwese nene ni muntu munyuyi wa wonge kine awe ni vatrengiwe baghuwe kwa sooko amwa Matrunda. Sawadi eyeyi ni kwamba nevakhanee uremi injili niinaughali neutrikikweywa wamwa Kristo. ⁹Ephenjwa uvamwikia antu wonge antuni mphango wa ma Matrunda wa siri. Uruyi ne mphango neare uphihiwe miankha minge neakre, na Matrunda neare akhaumba mantu onge ikatrendeka.¹⁰Iyeyi ikatrendeka ukakera ikanisa, utrawala, na utremi kini sehemu ya kirunde vadahe umanya mpande ingija ya sili ila hekima amwamatrunda. ¹¹Ayayi aviifumia ukera mfango wa khae niare akhaufichiya mungii amwa Kristo Yesu mughosia wetru.¹²Kwa sooo kini Kristo kwina ujasiri na udaho wokia ujasiri kwa sooko aima itru kini niwenso. ¹³Kwa hiyo novaromba mtrakate tamaa kwa sooko amakhaseko ane kwa sooko anyu. Ayayi ni utukufu wanyu.¹⁴Kwa soko iyeyi nutrungama kini Tratra. ¹⁵Na kini mwenso muufamilia kirunde na unto na ufange iitraniwe lina. ¹⁶Nuwaromba adahe uvaneemesha, avatrende mwakhamu (imara) kwa nguu ukera Mwahu wakwe, ni ukumungii anyu.¹⁷Nuromba Kristo aikhae mungii akhoo yanyu ukera imani. ¹⁸Nuromba mutrendeke naitrina na musingi wa uyanjo wakwe. Mutrendeke mukuuyajo wakwe mudahe umanya, kamo na wonge ni vahongetre, nino ughari, na urifu na wemo wa ughari wa uyanjo wa mwa Kristo. ¹⁹Nulumba mumanye ukuu wa uyanjo wa mwa Kristo, ne ukuongeya ihaa, mutrende ayayi muijuywe wonge wa ma Matrunda.²⁰Na fanoyi kini mwenso neudahitre utrenda muuintu, saidi aonge nikuyaromba au nikuyasegha, ukira nguu akwe netrenda mwimo mungii itru, ²¹Kene mwenso kutrendeke utukufu mungii aikanisa na kene Kristo Yesu Kwa mpafo yonge khae na khae. Amina.

Chapter 4

¹Ne kinya, mtrugwa kwa sooko amughosia, nuvakhania mwenende ija wetrano ne Matrunda akavaitrana. ²Muikhate kwa uoghofa ni kukuu na ufoo na uvumilivu, mkihorea kine uyanjo. ³Trendi bidii kuukurwa umwe wa khoo kene uketrungo kha amani.⁴Kuna mwele umwedo na khoo emwedo, kinyamwino are kukhaetranwa kene trutre ra wetranwe wanyu. ⁵Na kwina Mughosia, imani emwedo, ubatizo umwedu, ⁶na Matrunda umwedu na Tratra wa wonge. Mwenso ukunto aonge, na kene onge na mukatre aone mungi aonge.⁷Kwa kela umwedu witru wafiwe udaha ukikweya na audaho wa mwa Kristo. ⁸Kinya nino maandeko ninoe uhanya: ''Neare akaenda unto ino, akavangoza atrumwa (mateka) kuutrumwa. Akafunya udaho kwa antu.''⁹Ni ntuni auhanya, ''Akaruma, ''Akaenda unto akasima mpande yofangi ya uungee? ¹⁰Mwenso niari akasima ni mntu uyuyo, neare akaruma kwengi akaenda unto airunde ronge. Akatrenda vii kutrendeke saa urefo umantu onge.¹¹Kristo akafunya (vipawa) mahaa kinya ayayi, kwa nyautrunmwa, manabii, aseyi, ademi na alimu. ¹²Ajatrenda vii avadahiye anyauhuvia kwa sooko amwemo wa huduma, kwa sooko au ojenga mwerewa mwa Kristo. ¹³Ukutrenda vii mpaka sese songe kuufikee umwedu wa imani na (maarifa) mahaa a mwana wa mamatrunda. Ukutrenda vii mpaka kudahe ukhama kinya awee nevafikie kimo kemo kenso kama Kristo.¹⁴Eyeyi ne eyoo kutratrundeke kanke kwi vana, kutralimianjwe kuni na kuni. Ili kutrahowe na kela aina ampefo na (mafundisho) mampu kwa hila ya antu kini uhughu waokhonganga woyaghaya. ¹⁵Badala ayo kuleghetya trutre kine uyanjo naukua ino njia yonge mungii akwe ne itwe, Kristo. ¹⁶Kristo akankanja, kwa umwendu, mwele wonge wa anyauhuvia. Ukankanjwa kamo na sooko mwere wonge ukue na ukijenge wenso kine uyanjo.¹⁷Nuhanya erei, kine mughosia mtraenende kanke kinya atru wa Uremi: Nino viendenda kene uve wa mahaa awe. ¹⁸Vatrendeye kitri umahaa awe. Vajunjiwe vajuchiywe ufuma kuufanga wa mwamatrunda kwa ufotru ne ukumungii awe kwa sooko aukaku wa nkhoo yawe. ¹⁹Vatrikitregheya minyaa. Vakifunyiye wenso untendo ni nchafu kini kila aina alankhu.²⁰Lakini, vii triuyi nemwakifusiye ukira Kristo. ²¹Nkughema mwatregheye uhusu mwenso. Nkughena are niwiye musiywa kine mwenso, kinya nino trutre ninoile mungii amwa Yesu. ²²Mfenjwa myue manto onge neekwendinkania na mienendo anyu ankhaenge ne ukughora kwa sooko (tamaa) trama ya unkhongangwa.²³Yori unto wanyu wa nkhaenge ili mutrendie ufya kini kini nkhoo ya mahaa anyu. ²⁴Trendi vii sooko mudahe uyaa untu ni ufya neukuendelea na Matrunda. Neuumbiwe kini trutre utakatifu (Mweru) wa trutre.²⁵Kwa see ika kure ukhongangi. ''Reghetri trutre, mumuntu kila umwe na jirani wakwe, ''Kwa sooko tu washirika kwa kila mmoja kwa mwenzake. ²⁶Sa muhura, nyenso mutratrende dhambi.'' Yua hitraharee ni sakimuhuitri. ²⁷Mtramfe murughu ikhando.²⁸Usuyu ne ukuiva atraive kanke. Badala ayo ukufenjwa atrende mwemo. Atrende mwemo newina manufaa uminkono akwe, ili adahe mwariya muntu ni ukufenja uariywa. ²⁹Ihanyo neliwe litrafme umiomo anyu. Badala ayo mahanyo lazima afume kini miomo anyu neaoneye neafai umahitaji, uvafa faida awone vaghembiye. ³⁰Na mutramuvarwe Mwahu mweru wa mamatrunda. Na kene mwenso mwakhuliwe mitrojo kwa sooko aitriku la ukhomoi.³¹Nyenso mweke kurenge uvai wonge, simba, ikuo, ulevi na mtruki, na kela aina a nsimba. Mutrendeke mwaja nyenye kwa nyenye. ³²Mutrendeke mwina huruma mkisamehe nyenye kwa nenyenye, kinya Matrunda kune Kristo niariakawasamehe nyenye.

Chapter 5

¹Kwa uyi mtendeke mwautu muhanga Matrunda, kinya anginya wake ne uwayanyite. ²Mwenendo kwa uyanjo, viuyi kinye Kristo ne ukuyanyete sese, akamfunya mghonyo kusoko itu. Mweso akatendeka sadaka na sabihu, utendeko mnyunku ne uja womayanjistaia Matrunda.³Ufumbu au uwaya wonge vitahanywe mkhati anyu, mwino iufenywa kwa waaminiyo, ⁴niti machukizo atahanywe mighutyo kihau na mizaha ni tisawa soko ayu itendeke asee.⁵Mdahete ndeke na tute ni kwina utumbu, uwaya na usigha na uabudu miungu inge, atina naurisi wa mwa Kristo na Matrunda. ⁶Muntu atakughonge na khani ndende, kusoko a ikuo rama Matrunda jie uwana ne watiwe gheya. ⁷Uyui utakihanje nayo.⁸Soko nyenye usonge alikwiru fanai mwatendeka weru, kine mghosia. Fanoi enendi kinya anginya wa ma Matrunda. ⁹Kusoko mbesia a uja na tute. ¹⁰Fenya ivio ni kimuyanyisia Mghosia. ¹¹Utatendeke wihanji u mumo ni miru ni yitina matunda nyeso yieke mwari. ¹²Kusoko mantu niutndwa na veso ni aminyaa ino ntiurighutya.¹³Mantu onge muraghwa na weru iwazi, ¹⁴kusoko mantu onghee ni oweru. Uyunya ukaveve ne uree na ukaa na kwa kuyi na Kristo ukuweru wako .''¹⁵Ari ntendeki makini rino mwenenda ntikinya antu ni watune nyeso wamanyie. ¹⁶Ughomoi muda soko matiku ni au ovu. ¹⁷Mtandeke mwahau, nyeso manyi ntune a uyanjo wa Maghosia.¹⁸Mtaghare kwa ntu awatoa kune kuwi soko ayo mwijunyu na khoo ni takatifu. ¹⁹Righute na kila muntu kwa sifa na nyimbo yo khoo. Embii na msifu kine Mghosia. ²⁰Daima funya shukrani kwa rinera ma Kristo na Matrunda Tata. ²¹Kifunyi nyenye mu muntu kine muya kusoko a hesima ama Kristo.²²Aghema kifunyi kwa aghosia wanya kinya kine Mghosia. ²³Kusoko mghosia ne itwa ra kanisa. Ni moghomoi wa mwiru. ²⁴Nyeso mwino kanisa fangi amwa Kristo, na akheno wiutenjwa vatente uyi kwa aghosia wawe mu intu.²⁵Aghosia wayanji akheno wayu kinya Kristo niakariyanja kanisa na akajitoa mwenyewe kwa ajili yake. ²⁶Akatenda uyui ili kanisa linaneye akanyetya na akarioya kwa maji ukira ukhani. ²⁷Ukatenda uyui ili adahe kuhoreya kanisa ni rija ne ritino idone au mave ne inenganee na ayula ni rija ne ritina ihutye.²⁸Kwa njia iyulo aghosia vefenyia uwaya akhemo wawe kinya miiri awe uyuo ni umuyanyite mkhema wake ukiyanjete mweso. ²⁹Kutie mba umwe ne uhute mwivi wake. Soko anyu kunoneya na kuyanja kinya Kristo niuyanjite kanisa. ³⁰Kusoko sese ni kwa sinka va mwini wake.³¹''Kwa soko uyi mghosia ukumusambiya mkhema wakwe na awayui viutendeka mwini umwedu.'' ³²Urui ari wifihie. Nyeso ne uhanya kuhusu Kristo na kanisa. ³³Nyeso, mu muntu amuyawie mkhema kinya mwenso na mkhemo a muyanye mghohi.

Chapter 6

¹Angina waoghofi afafi wanyu kune mghosia, kusoko isee ni ututee. ²''Muoghofi tata wako na yiu wako'' (soko iyii amrii a mwandyo watutii), ³''Kusoko itendeke ija anyu na mudade kikhaa mikhao ne marifu unto angee.''⁴Na nyee watata, mtawakhasie anginya na uwasacha, uwayi, nyeso muwadime kwa maraghiyo, ama Mughosia .⁵Nyenye antughwa, ntendeki kwa aghosia wanyu wahafayi udunia kwa mwighuyo ne nkuu na ukhakhata kwa wowa ukhoo yanyu. Mutendeke mwaghimye kune weso mwino mmuoghofete Kristo. ⁶Wowa wanyu utatendeke hafo kwa ghosia wanyu ne wawaravie soko umuyanjeya. Soko ayo, tendeke waghimiye kinya antunghwa wama Kristo. Tendi majaa a Matrunda, ifuma u kho yanyu, ⁷watendeyi kwa khoo yanyu yonge, kusoko mmtendeye mghosia ngtiantu. ⁸Mferijwa u manya mintu ne rijaa ne muntu ukuritenda, ukufedha sawadi ufuma kirie mghosia, na mbese mumntughuwafangi muntu ni muja.⁹Na nyee aghosia tendi uyii kwa ntughwa wanyu. Mutawaoghfyemumanye mweso ni mughosia wa wonge na usuu ne u kirunde. Mumanye kutie upendeleo u songeakwe.¹⁰Fani tendeki mwina nguu kune mghosia na kune nguu yake. ¹¹Yari silaha yonge ya ma mantrunda, muhange kwimika na uwii wa masetani.¹²Kusoko urughuu witu ti wa saghami na nyama, ne atemi na nguu ya khuo ya atami wa ku urungu, wa wowa na kitii na pepo u kira munende. ¹³Fanoe yari silaha yonge yama Matrunda, muhange kwimika ijaa soko a mghitye ukiru kipindi ekiye ne kiwiri. Ne mwamariye mu intu, mwimik ijaa.¹⁴Inani imeki ija. Tendi vii ne mwintungie mikanda a tuti na ija u kikua. ¹⁵Tendi wii sa muyete udahi u mighuu anyu, utanantya ukhani wa tutii. ¹⁶Nari huri ngua a imani, ne idahite ukurimya miye a ma muwe.¹⁷Yari ngaa a wokovu na ifanga lakhoo, soko ali khani wa ma Matrunda. ¹⁸Soko a marombi na dua, rombi kwa khoo mu saa kwa urawa ntendeki mwa ravi wa mantu ongee na marombi antu wonge.¹⁹Rombi ku soko ane, nifewe ukhani ninarughua, momo wane. Rombi ili newamanyishe kwa nguu ya tuti ni ifhie injili. ²⁰Kusoko a injili nene ni mbui ni utungiwe na minyoo, soko usengeawo ninaghite nguu ninaneufanjwa nahanya.²¹Nyenye no mumanye khani yaha ninayuongenywa, Tikiko mnyandugha wane nenekuyanjite na mntumwa ni mwighuyi kene, wakuwakhama mu intu. ²²Namraghuya kine nyenye soko iyiyi mmonye sese, adahe imfonya khoo yanyu.²³Ijaa naisaghe kwa nya ndughu, na uyanjo na ijaa ayo, ufuma kine Matrunda ne Mghosia Yesu Kristo. ²⁴Neema na isaghe na antu wongee ne wa muyanjete Maghosia Yesu Kristo kwa uyanjo ne uyukuya.

Philippians

Chapter 1

¹Paulo vina Timoteo, atromami amwa Kristo Yesu, Moawo nevetengiwe kono Kristo nevegishi Afilipi, itambe remwe na aravavi na masemasi. ²Mbotro etrende kono nyenye na oja neofumie kono Mungu Tratra witru na motremi witru Yesu Kristo.³Nemshukuru Matrunda wane kila nenamwakombokwa nyenyong'e. ⁴Faka gong'e kono kila irombi rane gwa ajili anyu nyenye nyong'e, neja neyanja nenamwarombea. ⁵Neketre sukurani nyinge soko aoshirika wanyu kono injili odwa itrikoramwandi mpaka reo. ⁶Nina trutre getre mweso nenawandisie mwemo neoja khatre anyu ojogendelea omekhondereya mpaka itriko ramwa Motemi Yesu Kristo.⁷Ne tute kono nene agitaghaya voo gonto anyu nyenye ngong'e soko nemwavekie ankho ane. Mana nyenye mwatrenda asirika woya kono mbotro kono getrungo gane na kono wiare yi na osibitisaji wane wa injili. ⁸Matrunda ndio saidi wane, getre ninankombo kono nyenye nyong'e kono okhatre woyanjo wa Kristo Yesu.⁹Nangoromba voo: oyanjo wanyu wongeyeke nanguu kono ihaa na odaho wong'e. ¹⁰Ngoromba gwajili a eree ili motrendeke na odaho wo fima no ohania manto neevija nanguu. No nemwarombea ili motrende movero kono gotrire obe wa mahutye gekaku kono itriko ramwa Kristo. ¹¹Na kange ili mwinjoywe na itunda ra trutre rohangeka kono Yesu Kristo, gwo koriwa na oja wamwa Mungu.¹²Hungwe anyandogho vane, nefenja momanye getre, manto neadwere fananene umetrenda nkani nenjinja yamwa tratra etrungoye nangu. ¹³Kono vitrungo vyane kono Kristo, vyamanyeka kono vaimeri vo nyomba akoo ong'e na gwa momonto noo. ¹⁴Na anyandogho vinge kono Motremi, soko a vitrungo vyane vasawisekaa na osoya otranantya okhani na odeoegona masaka.¹⁵Ndovenge trutre hata anotangasa Kristo gwa obee na gwa nkani, na kange vangeja gwa ilengo neija. ¹⁶Avoo nevemotangasa Kristo gwa oyanjo vemanyie getre nevekiwe afayi gwa ajili a wiareyi wakhani wamwa tratra. ¹⁷Bali vangeja vemotangasa Kristo gwa obinafifi na ilengo ibee. Otriogema getre vesababisia matatiso kononene kono menyororo ane.¹⁸Gwa soko? Nteghema, gedohodaheka ifanda redahotrendeka gwa obee au gwa oja, Kristo ogotangaswa, na kono eree nayanjisiwa! Ndiyo nejoyanjisiwa. ¹⁹Sokonemanyie getre eree rejogetra orugwerwa kononene. Into eree rejodwera soko amarombi utu na gwamosada wa Nkhoo amwa Yesu Kristo.²⁰Ogikhoria na maghemo anee atrutre na trutre ne getre, ntijogona menya badala akwe gwodeogoghofa nanguu, getre matriko ong'e na hungwe, nefenjie getre Kristo ojohombochwa kono movee wane, ne atrendeka kono ofanga au kono nkuya. ²¹Gwamana kono nene, ogisii ne Kristo na okuya ne maongeyeko.²²Lakini, nesa ogisi kono movee ofafa itunda kono kasi ane, neghema mbanerafe rohwania. ²³Mana nesunteywa nanguu na maghemo aya ne avee. Ninankomno oreka movee na otrenda itrambe remwe na Kristo, intoneragharama nangu nanguu. ²⁴Neghema, osigha kono movee oroo ne into la mohimu nanguu gwa soko anyu.²⁵Gwasoko nenemegune trutre gwa eree, negune nejo sigha na ogendelea otrenda itrambe remwe nkania na nyenye nyong'e, gwaajili a mafanekeo negenda na okhanekeka na oyanjo wa ohovea gwanyenye. ²⁶Na eyee ijogetra oyanjo wanyu okho kono Kristo Yesu, soko ane ejogongeyeka, soko a orefowane kange itrambe remwe na nyenye. ²⁷Mofenjiwa ogisi maisha anyu kono ntendo njija neononeye nkani yamwa tratra Kristo. fanyeni hivyo ili nikija kuwaona au nisipokuja, nisikie kuwa mmesimama imara katika roho moja. natamani kusikia kuwa mna roho moja, mkiishindania imani ya injili kwa pamoja.²⁸na motraogofisiwe na into gekaku nerejotrendwa na arogho vitru nevefinga nkani yamwa tratra. Eye kono veso ne isara okhomba. Bali kono nyenye ne isara ofanga odwa kono Mungu. ²⁹Gwamana nyenye mofewe gwajili amwa Kristo, trimba omwamini gotrofo, bali na oteswa kange kono mweso. ³⁰Soko mwina wikerii wodeo giyanja ososo getre mwaona kono nene na motregheye ghetre neoketre hata hungwe rere.

Chapter 2

¹Nimbese kwina uariywa nkhoo kuni Kiristu nimbese kkwina uyanjo ufuma kuni uyanjo wakwe nimbese kwina huruma na uonewa uvai. ²Utende uyanjo wane uyanjo wane kwaughemma nyong'e ni mwina uyanjo umwedu niwatendeka umwedu kuni nkhoo, ne utendeke kwina tendo imwedu.³Mutatende kwa uvii ne ukitenda na naki humbua ne kwenende kwa ufo nimuvaona vangi nivaja zaidi itu. ⁴Kila umwdu witu atarave tu mantu akwe mughonjo mbahu pia arave mantu avoya.⁵Mutendeke mwina nia kinya ni winayo Kiristu Yesu. ⁶Nimweso ni wikhwete na Mungu kusoko ina toa utendeka kinya Mungu ni intu kakikwatia nayo. ⁷Mwesa kakifunya mughanjo arihoe ikeru ra mutumami akakighea kwa ndolyo yantu akighea muntu ni wikighete na see. ⁸Mweso akakisimya atendendeke mutii paka kuya, kuya amusalaba.⁹Unyi fanoi Matunda akamukurya ino akamufa rina ni rikuu rikiye marina ong'e. ¹⁰Akatenda ui kusoko kuni rina rama Yesu. Kila iru utungame magoti avo ni vikirunde nivikuto afanyi na nafang'i. ¹¹Atenda ui kusoko kila urimi uyanje uhanya katri Yesu Kiristo ni Tata kwa unja wama Mungu tata.¹²Fanoi sasa anyandughu vane getre narumeye matiku ong'e, trimba gotofo kono orefowane lakini hungwe ne zawadi nangu hata hesago trire orefo wane, trendi trutre anyu nyenye gwa masaka no kaghatra. ¹³Kwa soko Mungu nekutenda mwemo kwityi anyo ili owatenda mugheme na utenda mantu ayo ne omuyanjisia mweso.¹⁴Tendi mantu ong'e bila ulonga na mapishano. ¹⁵Tendi oyi na mutalaumike na utendeka wana wa Mungu ne aminifu watina uhanywa. Tendi oyi mutendeke weru wa urimii. Mung'ii a ufafo wa uasi na owe. ¹⁶Kukwatie sana ukhani wa ufanga ilinetrende ninasoko orekorya itriku ramwa Kristo. Woo nemanye ntina ekhova mohenjo nosoo wala ntinaloa ndende.¹⁷Nambese ngofunywa genya sadaka gonto amasabahu na mwemo wohovei wanyu, neyanjisiwa, nu neyanjisiwa itrambe remwe na nyenye nyong'e. ¹⁸Woo nenyenye no moyanjetre, na moyanjetre itrambe remwe na nene.¹⁹Nambese nindere kono Motremi Yesu omotroma Timoteo kono nyenye voo fife, ili voo nedahe otewa nkhoo nenajomanya manto anyu. ²⁰Soko nentiketre ongeja noketre oravavo getre wakwe, kino ilengo ra trutre gwasoko anyu. ²¹Vangeja wong'e ne nanejovatroma kono nyenye vefenja munto awe aghonjo ghotrufu, na trimba manto amwa Yesu Kristo.²²Nambese momemanyie gharama akwe, gwasoko getre mwana anavyomwarya tratra wakwe, getre na watromekie itrambe remwe na nene kono okhani. ²³Hungwe rere nefenja omotroma reve wakate oro nenajo manya ntoni nejotrendeka kono nene. ²⁴Mbese negure trutre kono Motremi getre nene moghonjo noo nejie woo fife.²⁵Mbese neghemani mohimu omosocha kono nyenye Epafradito. Mweso monyandogho wane na motendi mwemo moyane na asikare mwoyane, mojombe na motumisi wanyu gwajili a manto ane. ²⁶Soko nena wina maghemo awova na noyenjetre otrenda itrambe remwe na nyenye nyong'e, gwa soko mo ghutregheya getre a orwe. ²⁷Mana tute naorwe ino geasi gokuya. Mbese Mungu agamohoromea, na oja osoo na otigonto akwe gotrofo, mbese noo na wegonto ane, ili ntutrendeke ninaovavi gonto ovavi.²⁸Nembese nemosocha mo ruve negedaheka, ili nemwajo mwona kange modahe oyanja itrumbe remwedo na nene netrenda nahegeywa wova. ²⁹Mofokii Epafradito kono Motremi gwa oyanjo wong'e. Movafehesima anto getre mweso. ³⁰Kwa soko aise nekwa mwemo wama Kristo nari wahuera okuya. Akahangaika umaisha akwe akhomoe nene na watrenda asa ne mutuyadaa uyatendaa na onghasekia nene kwa soko mwekole na nene.

Chapter 3

¹Arii anya ndughu, yanjii kuni Tata. Ntinkengee makhasiko, uwakheniankanki khani iyiyo. Soko mantu ayai imufa ufanga. ²Kiimekerii na mbwaa na mkiimewe na tenda miimone wavii kumekii na antu ne wekihita miili awe. ³Kusoko sese nekwaendie ngoi, sese ne kumuhurira Mkhomoi, kwanya na khoo ne kuuhura kene Kiristo Yesu na ne kutikwete nguu ya mwili.⁴Na mbese aje kwina muntu ni ukuwimikwa mwili urii nene ajaneutenda uyii ino. ⁵Soko nkakurya itiku ra mnana, kafafwa na ukoo Waisrael na ukoo wa ma Benjamini ne mwibrania kene Waebrania. Nakumaliya khani ya ma Musa ari ne farisayo.⁶Kwa nguu yane nkakhasya ikanisa kwa ughimiya nkhani ntinatungwa na sheria. ⁷Mantu ong'e ne nayaune kene ne ina faida na ya variye kinya ikhwe soko a ma Yesu Kiristu⁸Kwa tuti niuyarya mantu ong'e hasara ufuma kwa uja womaje Kiristo Yesu Tata wane. Kusoko iee nayarekie mantu ong'ee ire ighwe oko nimhonge Yesu. ⁹na nighee u songee akwe ntina nguu yane mughonjo ufuma usheria, nyeso nina nguu yane niyifumie kine Kristo, neifumie kine Mkhomoi ni ina msingi ifumie kine Mkhomoi ne ina mghamba wa imani. ¹⁰Fanoi nufeuja nimumanye mweso na nguu ya ufityo wakwe na ushirika wa makhasiko akwe. Nufenja nifunywe na Kristo kufuma uyakuya akwe, ¹¹nitendeke nina kumbu a ukunukio wawa nkuya akwe.¹²Titutee ne nayahangie mantu asaa na ntendeka nidalute, niufewe nihange kentu ikoo nau kahangiwe na Kristo Yesu. ¹³Anya ndughu ane, mtahanye nahanga mantu ayai, nyeso niutenda intu remwe niwe ra nyuma ane nayarava aa u songe. ¹⁴Nayadurie a songe nifike ututii nihange tuzo a unto akuitanwa na tata kune Kristo Yesu.¹⁵Song'e ne kwakurie wokovu kufenywa kukumbunkwe viii na mbese unge ukughema hiya ukhani wama tata ukurikunukua lise kinenyee. ¹⁶Mbese uyuii kune kwaghea kwenenda kwa wowa.¹⁷Anya ndughu ndawi nene. Waarawi kwa uhughu awoo ne veenenda kinya kwa honga mwino sese. ¹⁸Awo niwikhee ni wingi aukhanea kwa mihori vingi vikikhaa kinya ni arughu wa msalaba wa Kristo. ¹⁹Nyuma awe ni makhasiko soko Matunda wawe ni ndaa, na uwie wawe wufo uminyaa awe, avenghema mantu vo dunia.²⁰Sese uraiya wetu iki runde, kine kumhueri mutronyi wetu Yesu Kristo. ²¹Uje ufyora miili itu ne miwee eje utendeka kinya mwili wake wa utukufu; kwa udihe ururo ni udalute vikumbatia vintu vyong'e.

Chapter 4

¹Hungwe anyandogho bane, nenevaghema, neoyanjo wa iua rane. Imeki vija kono motremi, nyenye vahaja vane. ²Negoseya veve Eudia, kange ngoghoseya veve Sintike, mosoche ohoja wohovea kate anyu, soko nyenye nyong'e vavere moghatrendeka itrambe remwedo na Motremi. ³Gwatrutre, nemwaseye noo nyenye atrendi mwemo wo yane, movareye akema ava soko vegatromeka itrambe remwe na nene kono ogendendisia nkani yamwa Matunda negwatrendeka na Kelementi nkania na atumisi angeja vamwa Tratra, nemina awe yendekiwe kono getrabu ghofanga.⁴Kono Motremi matriko ong'e. Kange nejohanya kange yanji. ⁵Ofoo wanyu na omanyeke mwo anto wong'e. Motremi wefife. ⁶Motraisompwe mwinto gekaku. Soko ese yatrendi manto anyu ong'e gwa ifanda rogabudu, oromba na osukuru na maferiji anyu emanyeke kono Mungu. ⁷Basi oyanjo wamwa Motremi nenkoo mbese ihaa rong'e, ijogimera nkoo na maghemi anyu gwa muisedii wamwa Kristo Yesu.⁸Vadwera, anyandogho vane; yaghemi nangu manto ong'e ne atute, hesima, tute, meroo, oyanjo na oyo nina maragheyo nemaja, nina ihaa, itrambe remwe nayo negefenja ofewasifa. ⁹Yatrendi manto ayo ne mwifundisiye, nenamwaya hangie, nenamwayatregheye na oyonenamwayagune kono nene nane kono Motremi witu woyanjo ojotrendeka na nyenye.¹⁰Ninaoyanjo oja nangu gonto anyu kono Tata soko nyenye mwadweya kange ilengo ra ogingeya kono nyenye gonto a mafenji ane. Ne tute, afoo songe mogafenja onkarimu gwa mafenji ane mbese mwinahanga mbotro onsedea. ¹¹Ntehanya voo ili nihangeye gwajili a mantunenefenya nene. Kenenifundusia oyanja kene hali yong'e. ¹²Nemanyie ogisi kene hali opungekewa na kange kene hali otrenda minge. Kene masingera ong'e aya nene nifundusia mpihe a namuna ola wakate wa mwikotro na getre hola wakate wa makhaseko wa malewa, yani minge na otrenda mofenji. ¹³Nedohodaha otrenda aya gwa osedewa na mweso ne ogotea nguu.¹⁴Nevoo mogatrenda maja asiriki na nene kene matatiso ane. ¹⁵Nye afilipi momanyie getre mwandio wa nkani yamwa tratra nenanatrungoya Makedonia, gotrire kanisa nena ranjareye kene manto neehusu odoyina ofokea gotrire ongeja ila nyenye gotrofo. ¹⁶Mbeso nenanerefo Thesalonika, nyenye mogantomea mosada nangu wa ghamwe gwajili a mantu ane nene yafenja. ¹⁷Simaanishi kwamba natafuta msaada. Bali nasema ili mpate matunda yaletayo faida kwenu.¹⁸Nimepokea vitu vyote, na sasa nimejazwa na vitu vingi. Nimepokea vitu vyenu kutoka kwa Epafradito. Ni vitu vizuri vyenye kunukia mithiri ya manukato, vyenye kukubalika ambavyo vyote ni sadaka inayompendeza Mungu. ¹⁹Kwa ajili hiyo, Mungu wangu atawajazeni mahitaji yenu kwa utajiri wa utukufu wake katikaYesu Kristo. ²⁰Sasa kwa Mungu na Baba yetu uwe utukufu milele na milele. Amina.²¹Salamu zangu zimfikie kila muumini katika Kristo Yesu. Wapendwa nilio nao hapa wanawasalimieni. ²²Pia waumini wote hapa wanawasalimieni, hususani wale wa familia ya Kaisari. ²³Na sasa neema ya Bwana wetu Yesu Kristo iwe na roho zenu.

Colossians

Chapter 1

¹Paulo, mutumwa wa ma Kristo Yesu kwa mafenji ama Mungu, na Timotheo mnyandughu witu. ²Kwa wa sirika na ndughuu ne a-minifu kene Kristu neveko vya Kolosai. Uja utendeke kene nyenye na uyanjo kufuma kune Mungu Tata witu. ³Kufunya asi kene Mungu, Tata mutreni witu Yesu Kiristu, na kuwarombea itiku na itiku.⁴Kwa tegheya uuhokei wanyu kene Yesu Kiristu na uyanjo ne mwinayo kene a woo vong'e na watengiwe kusoko a Mungu. ⁵Mwina uyanjo kwa soko a ighemo ra tute ne revihiwe kirunde soko anyu. Mokategheya kuhusu ighemo la see la tute fano kughani wa tute a injili, ⁶ne ajie kune nyenye. Injili eyei efafe matunda na ening'anere kuremi wonge. Nkotrenda vi ghatre anyu ufuma nino muka motegheya na ukufundisea omo neema ama Mungu wa tute.⁷Na urui ne ughani ne mwakifundisie kene Epafra, mnyandughu witu mutumami moyitu, ne motumami moja wama Kristo kwa soko itu. ⁸Epafra watrendie omanyeke kene see oyanjo wanyu kene mwanhoo mweru.⁹Kasoko aoyanjo uruyi, ufuma ne kwatregheya kutinareka ovarombea. Kuendelee uromba mwijoreywe mahaa a uelewa wa kesoho. ¹⁰Kuendelee kuromba fano mwenende ku ustahimilivu wa mamotremi kene njia neinoneye. Kuendelee oromba fano mofafe itunda kwa ntendo njija na mokue oh mahaa a Mungu.¹¹Kuromba mudae ohtendwa ng'uu kila uweso kulingana na ng'uu ya ukorwo wakwe kwa ughemu na ustahimilivu wong'e. ¹²Kuromba kwa uyanjo mwifunye asi kene Tata, newamutrendie nyenye mudae trendeka mwina orithi wa waserika ko weru.¹³Wakoghomoa kufuma kene utawala wa ng'uu ya kitrii na utorwa ku utremi wa mwanakwe mopendwa. ¹⁴Kufuma kene mwanakwe kwina ughomoi, wamasamaha wamahutye.¹⁵Mwanakwe ne mufano wa Mungu ne arighetye. Ne mofafwi wa mwandio wa uumbaji wong'ee. ¹⁶Kufuma kene mwesoo mantu ong'e ekaombwa, ayoo ne ikirunde na ne eku dunia mantu nevighetye na nevirighetye. Nane vya wina nguu, mantu ong'e ekaombwa na mweso kasoko akwe. ¹⁷Mweso watendekie kabla a mantu ong'e na kufuma mweso mantu ong'e vikikwatiye itamberemwe.¹⁸Na mweso ni itwe la mwele yaani ikanisa, mweso na muzaliwa wa mwandio kufuma khati a akuyi, kasoko asee wina mandio wa mantu ong'e. ¹⁹Ka soko aseye Mungu akayanjisiwa na utimilifu wakwe wong'e wighae ghatya akwe, ²⁰na ufatanisia mantu ne ong'e kene mweso kwa njia ama mwanakwe. Mungu akatenda amani kukera olo saghami a musalaba wake. Mungu akaung'anisia mantu ong'e kene mweso moghonjo, na mpa mantu a dunia au mantu a kirunde.²¹Nanye kwa wahatyi umwe ari mwaghenyi kune Mungu na alye mwemaadui wakwe kene ibaa na akili na ntendo ne mbii. ²²Fano mwafatanisiwa nyenye na mwelye wakwe kukeva nkuya akwe. Akatenda vi amurete nyenye kuoja. Motrakwe na lawama na uwaya usong'e akwe, ²³mbese mwendele kene mohovee, nemwimarisiwe na trendo vija, nemwadoheywa kore odwa kene itegemeo ra ojasiri wa okhani nemwotregheye. Oro ndio okhani newatranantiwe gwa kila momonto newatrundiwe fangie aoremi. Oro ndio okhani kene nene, Paulo, natendeka nemotromami.²⁴Fanoo neyanjetre makhaseko ane gwasoko anyu. Nene ngotimisa kene mwere wane negekefa makhaseko amwa Kristo gwajili amwere wakwe necho neikanisa. ²⁵Mimi ni mtumishi wa kanisa hili, sawasawa na wajibu niliopewa kutoka kwa Mungu kwa ajili yenu, kulijaza neno la Mungu. ²⁶Eye netute ampihe nenafihiwe gwameakha minge nagwa ofafo. Lakini hungwe rere narugherwa gwanto nevamini kene mweso. ²⁷Ni kwa wale ambao Mungu alitaka kufunua kulivyo utajiri wa utukufu wa siri ya ukweli huu miongoni mwa Mataifa. Ni kwamba Kristo yumo ndani yenu, ujasiri wa utukufu ujao.²⁸Huyu ndiye tunayemtangaza. Tunamwonya kila mtu, na kumfundisha kila mtu kwa hekima yote, ili kwamba tumlete kila mtu mkamilifu katika Kristo. ²⁹Kwa jili hii, mimi najibidisha na kujitahidi kulingana na nguvu yake ifanyayo kazi ndani yangu katika uweza.

Chapter 2

¹Gwasoko nefenja omanya gete natrenda na matatiso minge gwajili anyu, gwawong'e Laodikia notrenda nyong'e nevinona osyo wane kene movee. ²Netrenda kasi ili nembesa nkoo yawe edahe ofarijewa gogetrwa nkania kene oyanjie na kene ogware wong'e wa winge wa tute nefikee wa ihaa, kene omemanya mpihe a trutre amwa Mungu, necho Kristo. ³Kene mweso manto ong'enevekiwe gwa ihaa yafihwa.⁴Ngohanya woo mbese monto gekaku atrijajomwatre ndeya mabee gwa maragheyo neketre osawisi. ⁵Nambese ntifoitrambe remwe na nyenye kene movee, lakini nitrambe remwe na nyenye kene nkoo. Ngoyanja ogona otaratifu wanyu neoja na nguu yohovea anyu kene Kristo.⁶Getre namwamofokee Kristo Tata, endendi kene mweso. ⁷Mwimariswe kene mweso, mojengwe kene mweso, mwimariswe kene mohovee getre getrofo genya mofundusiwe, na otrungwa kene sukurani nyinge.⁸Ravi mutu na neumwedu atamukwatye na khani ya ndende ya uregheghe ni ufumie kwa antu nigwete maragheyo a kuremi na ukighoya ya Kristo. ⁹Kusoko ntute ong'e a Mungu mkhate kusokoo tute ong'e a Mungu khate a mwere.¹⁰Nyenye moijuywe kene mweso. Mweso ni itwe na udaho na nguu. ¹¹Kene mweso kwa kuriywe ikurwa kene kuheye ywa mwere wa nyama, eyeso ni ikurwa kene Kristo. ¹²Moghauragwa itambemwedu na mweso, moghafetri kwa nguu ya Mungu, Neawamofetiye afuma akuyi.¹³Ne aremwukure kusoko a maghutye anyu ne mwinakurwa u meere anyu, akawatenda ufanga itambemwe na ukusamehea mahutye itu ong'e. ¹⁴Akafuta ikumbukeyo ong'e a madeni niandikiwe. ¹⁵Akhaiheya guu na udaho, akayaeka mochanya nayatenda ahendeke sikunkuu nina uhumi kwa njia a msalaba wakwe.¹⁶Fanomontu gekaku atrumwaghemeye vive nyenye kene ilya na onywa, au kuhusu itriko ra sigokoo amweri ne ofya, au itriku ramatroyo. ¹⁷Eye ne memimi amantonejie, lakini ighemo ne Kristo.¹⁸Monto gekaku atrijahegheywe dahwa akwe gwaulombeya ogicha na gwa ogabudu maleka. Monto wa motundo so ogingea kene manto newayagune na usawisewa na maghemo akwe amwere. ¹⁹Mweso atremekatrera gitwe. Negefuma gitwe nemba mwere wong'e okera viungo vyakwe na makufa egungwa na ogambanisiwa kene remwe, na okora go okori negodoywa na Mungu.²⁰Nenamwakure itrumbe remwe na Kristo gwatabia yodunea, chomogisi getre mowajibeka gwa ng'e: ²¹"Motrakwatre wala osoya, wala otrenia"? ²²Ayaong'e eragheywe gwasoko aobe neojie na matumisi, getokana na maragero na mafundisio anto. ²³Seria iyi yinamaha a dini nitrendiwe gwa obina fisi na onyenyekevu wa makhaseko amwere. Lakini itrikwetre gharama dhidi a tramaa amwere.

Chapter 3

¹Nari kanki Mungu akamufitya nyong'e na Kirisito, yagheemi mantu onto kene Kirisito ukhaaa mkhono wa kililo wa Mungu. ²Mtagheme mantu ankunto asaa nti a dunia. ³Soko mwakure na ufanga wanyu ufihiwe mwine Kirisito Mungu. ⁴Ne Kirisito wajakighea, ne kufanga wanyu, hafo nyeno mjekighea ku ija.⁵Fani yaoraghi mantu ne ung'e zina, uwaya, kumbu ne mbii na nkhoo ne mbii na ibada a arungu. ⁶Kusoko a mantu ayai, mkaende nayo nari ghadhabu ama Mungu ijie u wana ne watie kighuya. ⁷Kusoko ayai mantu, ne mkaenenda nayonari mkikhaa mwinawe ⁸Fanoyi mfanymuyaheye mantu ayai ghadhabu, uwayi na matuki mtakighonge nyenye kwa nyenye soko nyenye mwauyuwi untu wa khae na ntendo yayo na uyu ne akakuumba.⁹Mtakighonge nyenye kwa nyenye, soko nyenye mwauyuwi untu wa khoe na tendo yayo na uyu ne akakuumba. ¹⁰Muyete untu ne ufya ukira ku mntu ni akawaumba. ¹¹Ukira umanya kutie Myunani na Myahudi, ne ukuliye na ne antikuuye, ne usomie na ne autisomie, mutu na ne antinti mutughwa soko ukira Kristo ukira mantu ong'e.¹²Kinya ateule wa Mungu kwa untu ne uja uyanjo, ufoo na ughimiye. ¹³Kuariye nyenye kinya nyeuye, kihurumie Kama mtu analalamiko dhidi ya mwingine, amsamehe kwa jinsi ilele ambayo Bwana alivyo wasamehe ninyi. ¹⁴Ukira asa ong'e muntendehe na uyanjo ndio ughamu.¹⁵Ufanga wama Kristo imotongee unkhoo yanyu. Kusoko uyanyo mukatendeka mwili u mwedu muuteke na asii. ¹⁶Na ukhani wa ma Kristo unkhae usonge anyu kwa ughwari kwa ihaa, mukifundishe mukiwiye nyenye u saburi na nyimbo na nyimbo ya unkhoo. Nyimbo ya shukurani unkhoo ya nyuu kine Mungu. ¹⁷Na gekaku nemotrenda, kene nkani au kene ntendo, trendi ong'e kene rina ramwa Motremi Yesu. Mofi sukurani Mungu tratra okera mweso.¹⁸Vakwe, vanyenyekii aghosya anyu, getre inoneyisiwe kene Tratra. ¹⁹Nanye aghosya, ayanji akhema vanyu, namotratrende mwakhaye mokhatre awe. ²⁰Ang'enya, motii afafianyu, kene manto ong'e mana ndio emononeyisie Tata. ²¹Anyampaa msiwachokoze watoto wenu, ili kwamba wasije wakakata tamaa.²²Antughwa, waoghofi anku wanyu kwa mwili kwa mwili kwa mantu, kwa miho antu wa uyanja khoo, bali kwa nkhoo wa kweli mwogopeni Mungu. ²³Mtu long'ee ni muretenda ukhoo yanyu kwa Tata na si kama kwa wanadamu. ²⁴Mmanyie ni mjee hanga ajire ne antupokea haki, ukupokea kune Mungu. ²⁵Kusoko muntu ne wantendee mantu ni mti ya tutii ukufokea haki a mantu hari wayatendei kutie upendeleo.

Chapter 4

¹Akuu, funyi kwa atugwa mantu ne atute ne amaseeyo. Mumanyie mwina Mkuu kirunde.²Fwaeyi notendeka mwina nguu umarombi. Ikhari kughuki urisee ufunya asii. ³Rombi itambe rimwedo soko anyu ui soko esee Mungu aruguwe kinyamwango soko aukhani, uureghitya ukepihe katute kama Kristo kosoko arei natungiwe minyoo. ⁴Na rombi nedahe uweka uchanya, mwino chuu enoneye ureghitya.⁵Enendi kwa ihaa kwa avoo ne vonji, mokhomoe ikhondo. ⁶Nkhani itendeke ina mboto makhondo ong'e na ikwate munyu inyinga nyange soko asee mdahe umanya mwino enoneye umusucha mumutu.⁷U mantu ne kughokee nene, Tikiko ukuyatenda amanyike kene yeye. Mweso ne muyandugho mwina mutumami myitu kene Mkuu. ⁸Ngumutuma kene yeye soko aresee na mdahe umanya muntu ne akughokee sese na kunu kante amhumbuye unkhoo. ⁹Nomtuma itambemwe vina Onesimo, mnyandughu wanyu munanyu wa tute. Na witambemwe nasee. Vajomwera mutu ne ratendekie hafai.¹⁰Aristarko, mtungwa mnyane, ukumramocha na Marko mwana ama ihe kuu na Barnaba ne mwaofokee ughondanenyi ufuma kese mweso, ne ama waja kene nyenye mfokei," ¹¹Na kange Yesu neukuetanwa Yusto. Avai vinyene va ikurywa we anyautenda ayane soko a utemi wa Mungu. Vatendeka iforeyo kene nene.¹²Eparfa ukumuramocha. Mweso no witambimwe nanyee ne mtumwa wama Kristo Yesu. Mwese ukujindama utenda maombi mdahe uemeka kwa uneghaneyi na kihegwa kwa ghondaneywa umafenji ong'e a Mungu. ¹³Kusoko ne nemmanyie, mwino ukutenda no jindama kusoko anyu kwa avoo neva Laodekia kwa avoo neve u Hierapoli. ¹⁴Luka uyui e mghanga mnyanjwa, na Dema vemramocha.¹⁵Varamochi anyandughu wane ne veu Laodekia, na Nimfa, na kanisa ireo ne rughanya ukhakwe. ¹⁶Ibada erei neratendeka rasomwa mokhati anyuu, resomwe kang'e, ukanisa na alaodekia, nanyee mresome ibada resee nerefumie u Laodekia. ¹⁷Hanya kene Arkipo, "Ravaa mwemo usuu ne waufokee ufuma kene Mkuu, kange unoneye ufichiya."¹⁸Iramocho erei ne ramkhono wane nene - Paulo. Mekumbukwi minyoo iforyo neretendeka nanyee.

1 Thessalonians

Chapter 1

¹Paulo, Slwano na Timotheo kwa ikanisa ra Atesalonike kene Mungu Tata namkuuYesu Kresto. Ijaa na majeghana atendeke mainge.²Hufunya asii rene Mungu kutufu kusoko anyu nyonge, ikhando ne kumhanya amarombi itu. ³Kuuhumbukwa na kutiudaha usonge a Mungu ne Tata witu mweno wanyu wa uhuvei, utintae wa uyanjo, na ughimeyi ne wina nguu kusoko a usonge nene mkuu Yesu Kresto.⁴Anyandughu ne myanjetwe na Mungu kuremanyi ietanwa ranyu. ⁵Ha mwino injili itu mwino ajie kene nyee ti kwa ukhani utufu, nechu no khate anguu, ukhate amwahu Mweru, na ukhate utute, na kukoso esee, mumanyie no nesese ehwantu ne kweure mkhati anyu kusoko anyu.⁶Ane mwe antu vahwegheya sese na mkuu, mwino mwafokee ukhwani ukhwasi na nkumbu neifumie kene mwahu Mweru. ⁷Na isucho rayo, mwatendeka mwe nkhori kwa vonge neveu Makedonia na ko Akaya nechu vahuvie.⁸Nechu ufuma kene nyee ukhani, wa Mungu waninganea kwonge na ti u Makedonia no Akaiya hwiyene, unyeso ayo, muhene uhuvei wanyu kene Mungu waninganea kuonge na isucho utiufenja uregwetya ringe. ⁹Kusoko veso vayo veunanya ijaa ritu are reure uhwati anyu, veusanya mwino mwakingeye kene Mungu ufuma unkumbe no untumanea Mungu ne mfanga na watute. ¹⁰Vekafenya vitenubu nechu mnurindie mwanakwe ufuma kirunde, naufetiywe ufuma kwa akuyi. Na uyui ne Yesu, nakukurugwera ufuma umakuo na neajie.

Chapter 2

¹Kusoko nyee vayo mumane, anya ndughu, nechu ije ritu kene nyee ti ra ndende. ²Mmayie neenu mwandiyo kukakhaseka na rekakutendeya menya kukoo u Filipi, mwino chu mumanyie. Kukatendeka kwina ngau khate a Mungu umeeregwetya sayu a Mungu na mbese ukhasi ne nyinge.³Kusoko maseyo itu atijumie kuuve, na kindandaa. ⁴Unyeso ayo, mwino chu kuyanjeywe, na Mungu umefewa na injui, chu mwino kumereghetya, kureghetya ti kwovayanjisya antu, nyeso umyanjisya Mungu, mweso iyene neukujiima nkhoo yitu.⁵Kusoko kwinatumea nkhani ya kilombia makhondo onge, mwino chu mumanyie, nechu kutinatumia nkhwani kinya utendeya kwa ghusea, Mungu ne masaidi witu. ⁶Nyeso kwina fenja ukuu kwa antu, tinese ufuma kene nyee na kwa vange, arefujofenja uuchwa kinya ne atumwa rama Kreso.⁷Nyeso ayo kwatenda hwafwoo ukhate anyu kunya yiu neukuvariura amahwe mghonjo. ⁸Kwa utenda vii are kwina uyanjo kene nyee. Are kuyanjete umhwe ya ti kwa injili a Mungu ui kange chu nakuufanga witu aghonjo, kusoko mwatenda mwanyoyanjwa vitu. ⁹Kusoko anyandungwi, muhumbutuwe mwemo na khasi itu, utiku na mumwe are kutenda mwemo kusoko kutaje kujomnempea unge ikhondo risee kuhavatanantya, injili a Mungu.¹⁰Nyenye mwanasaidi, na Mungu no nekwa weru ne weure, tute, nekutie kinonga nehwanende aghonjo usonge anyu ne mhuvee. ¹¹Na viui, mmanyie ne soko ntuni ne mumwedu wanyu, mwino Tata were ku ana akwe nekukamsoseya no umfaa nguu. Kukakumua. ¹²Nechu mnoneye mwenende mwino ietanwa ranyu u Mungu, newamwetanie utemi na weru wakwe.¹³Kusoko esee kufunya osii kene Mungu no makhondo onge, neenu ikhondo nemwanko hoa ufuma nene sese sayu a Mungu nemwameteghete, mhahoa, ti kinya ukhwa wa anadamu enyeso, mkahoa hinya tute mwino ere, ne ukhani urui nechu ukutendaa mwemo khate anyu nemhuvie.¹⁴Nyeso nyee, anyandughu, mtendeke mwe antu voegweya makanisa a Mungu ne erefo kwa Uyahudi kene Kresto Yesu. Kusoko nyenye no mhakhaseka u muntu ayayo ayayo ufuma kwa antu anyu, mweno chu ehwere ufuma kwa Ayahudi. ¹⁵Are ne Ayahudi nechu vekamuuragwa mkuu Yesu itambe nimwe na aghanga. Ne Ayahudi nechu vehakuhuneha kufume kunji vatimneneye Mungu na ne arughu kwa antu vonge. ¹⁶Vekahughiya kutahangye na mataifa vadahe uhuomoa. Isacho rayo nechu vafwaeye na makutye awe. Umpe makuo ajaa kunto awe.¹⁷Sese, anyandughuu, are kwabaghukie nanyee kwa ikhondo rikufei. Kemwere, ti kwaukhoo kukatenda kwa udano wiu na kwa nkumbu khuu uona masio anyu. ¹⁸Kusoko kukasegha uja kene nyee, nene Faulo, hwa itambu imwe na mhiyo wanja, nyeso setani akakwemea. ¹⁹Kusoko kitarie kwitu ne ntuni kwa usonge, au nkumbu au ngaa ahighonja usonge, amkuu wetu Yesu ikhondo roja kwakwe utinyenye naguu mwino vange nane? ²⁰Kusoko nyenye ne weru na nkumbu itu.

Chapter 3

¹Nechu kwajodea udaha ughimeya nanguu, kukaghema nekuitendeka kuja usogha kuko Athene kwiyene du. ²Kukamtuma Timotheo, mnyandughu witu na mtumami wa Mungu ukhate a injili ama Kresto, uvakhanya na uvahemekea uhereya uhuvei wanyu. ³Kukatenda ayai ne atehighee ungeja wa khangitea ufuma na makhaseko ayai, kusoko nyee vayo mumanyie neechu kwadahie uhwanywa kusoko aerei.⁴Utute, ikuondo ne kwitambe rimwe kwina anyuu kukatogea urakhomea nechu are kwefije uhanga makwaseko, na asaa ekadweya mwino mumanyie. ⁵Kusoko eyei, nenajodea udaha ughimiya hange, ngatuna neenu nidahe umonya iwo auhuvei wanyu. Nefange mwoyatima are wamfimaa, na mwemo witu utendeke ne ndende.⁶Nyeso Timotheo akaja kene see ufumea kene nyee na akakretea ntambu ne njinja kunto a uhuvei na uyanjo wangu. Akakukhanea nechu mwina ekumbukeyo rija unto itu, na kuna mseghete mkuone mwino enu nasee kuseghete umwaona nanyee. ⁷Kusoko eyei, anyandughu kukariuchwa ino nanyee kusoko a uhuru wanyu, khate akhasi na makhaseko itu onge.⁸Hwa fanisi kukekwaa, ne mbese mweemeke kwa nguu kene mkuu, ⁹uniasii yoje kwanje Mungu kusoko anyu, kwa nkumbu yonge nekwikwete usonge a Mungu kusoko anyu kwa nkumbu yonge nekwikwete usonge a Mungu kene nyenye? ¹⁰Kakuromba ino utiku na mumwe ne kudahe uyaona masio anyu nomwongwya nerekefie ku uhuvei wanyu.¹¹Mungu witu Tata mghonjo, na mkuu witu Yesu akutengee njea yitu kughee kene nyenye. ¹²Na mkuu amtende mkiongeye na utambukia ku uyanjo, mkiyanje no uvayanja antu vonge, mwino kumtendea nyenye. ¹³Na atende vii nechu umkwamia nkhoo yanyu itendeke itikwefi yaaro ku uweru usonge a Mungu witu na Tata witu khati aujea wa mkuu Yesu itambe rimwe na aera rakwe ronge.

Chapter 4

¹Umpeo ayo anyandughuu, kumfaa nguu na umfefeta kene Yesu Kresto. Mwino mwanorie meseyoo ufuma kene see mwino eunoneye uenenda no umnoneya Mungu, kwa njea eyeyo no mwenende notenda nanguu. ²Kusoko mmanyie ne maseeyo ke nekwa vafie ukeera mkuu Yesu.³Kusoko asaa ne mafenji a Mungu: ioywa ranyu - nechu mhite ufambu, ⁴nechu mumwedu wanyu umanyie mwino ukumwemekea mkwema akwe mghonjo hu weru. ⁵utandeke wina mkhema kusoko a ghusea a mweru (mwino amatafa ne vatimumanyie Mungu). ⁶Atondeke mntu ungeja neujotambuka, membe na umuhutaneya mnyandughuu wakwe kusoko a intu erei. Kusoko Mkuu ne mnyorefeya uire kwa mantu onge ayai, mwino chu kwatongeye umkanya na ukumua.⁷Kusoko Mkuu atimahwetea kwa uvaya, nyeso kwa weru. ⁸Uhate neukutrehita erei atiuvahita antu, nyeso ukumhita Mungu, neukuvavaa mwahu ne mweru wakwe.⁹Ukera uyanjo wa anya ndughu, kutie haja a muntu ukuandekeya, kusoko mwasenywe na Mungu mkiyanje nyenye kwa nyenye. ¹⁰Tute, mhatenda ayai onge kwa ngandughuu ne veu Makedonia onge, nyeso kumfefeta anya ndughu mtende na ukeaneyao. ¹¹Kumtefeaheya msigwe mwekhae mikhao au kafa, mkhakwe meeno anyu, na utende meeno na mikhono anyu, muzino chu kwa mragweye. ¹²Tenda ayai ne udahe uenenda ija kwa mwighuyo kwa avoo ne veunji a uhuvei, nech utakefewe na intu ringe.¹³Kutiseghete nye mumanye niya ne itinoneye nyee anyondughu, kunto avoo ne varee, nechu mtajo vavakinya avoo na vatikwete tute kwa ikhando nirejie. ¹⁴Nechu kuhurie ne Yesu akakuya ana akafetya kange, niai viui Mungu ujovaveta itambe vimwe na Yesu avoo ne varee ifuya kene mweso. ¹⁵Kusoko asaga kumkhanea nyenye kwa ukhani wamku, neechu sese ne kwafanga nesakurefo ikhando roja rakwe Mkuu tute kutijovatongea avoo ne varee ikuya kene mweso.¹⁶Kusoko Mkuu mweso mughonjo ujosima ufuma u marunde. Njie na ruri ne ukuu, itambe rimwe na ruri wa malaeka ne Mkuu, itambe rimwa na parapanda a Mungu, na veso ne vakure kene Kresto vajotetya mbee. ¹⁷Are na sese ne kwafanga, ne kusaghie, kujokwanja umarunde itambe, nimwe na veso umsengeya Mkuu umalongu. Kwa njea eyei kutendeka kwinaa Mkuu matiku onge. ¹⁸Uari mkiriuche nyenye kwa nyenye kwa nkhani iyii.

Chapter 5

¹Fanui, usayu a ikhondo na makhondo anya ndughu etina kionge nechu intu ringe niandekwe kene nyee. ²Kusoko nye aghonjo mumanyie kamwe nechu itiku ra Mkuu vejie hinya mwembi niujie utiku. ³Hafo neveuhanya kwina majeghano , ''Yuchu iruanga rijie rue, ne kinya uhumguu neumkuhanga yiu wenda, vatiusasuka kwa njea engeja.⁴Unyeso nyenye, anyandughuu mtijo ukiti na mbese itiku ereo renjie kinya mhembi. ⁵Kusoko nyenye, nyonge ne vana va weru na vana va mumwe sese kuti vana utiku via vaukiti. ⁶Uare kange, kuharae kinya vange nevaree unyeso kwemeke notendeka kuinavie. ⁷Kusoko neveuraa veuraa utiku na veugwao veuhgaa utiku.⁸Kusoko sese ne hwevana va mumwe, kutendeke kwiravie, kuyae ngua anuvei na uyanjo, na nkofia a chuma nechu ne utute a ukhomoi wa ikhondo nerejie. ⁹Kusoko Mungu atina kuhwania mwandyo kusoko a makuo, necho kwa uhanga ukhomoi kwa njea a Mkuu Yesu Kresto. ¹⁰Mweso yuchu usakukuyie nechu, kutendeke kurangue au kuree, kujekekhaa itambe rimwe nayo. ¹¹Arei yu, kiriuchi na tujenga nyenye kwa nyenye, mwino chu kinya mtenda.¹²Anyandughuu, kumromba mvamanye avoo neveumtumamea mkhate anyu na avoo ne veunto anyu kene Mkuu na avoo neveu mseeya. ¹³Kumromba no mvamanye na uvaya mwighuyo khate auyanjo kusoko amwevao wawe. Mtendeke mwina majeghana mkhati anyu aghonjo. ¹⁴Kumfefeheya, anya ndughuu, mvakanye nevatiunenda kwa mpampwa, Vakhani nhoni ne valile wenye, variyi nevatihweti nguu, namtendeke mwaghimeyi kwa vonge.¹⁵Rava atakighee mntu mpa umwe ne ukurefa uve kwa uve umntu na neumwe, nyeso ayo, tendi ne maja kwa umumwedu wanyu na kwa antu vonge. ¹⁶Yanji matiku onge. ¹⁷Rombi mtakhatae. ¹⁸Mfunyenyi Mungu asii kwa muntu, kusoko asaa yachu mafenji a Mungu hene nyenye kene Yesu Kreso.¹⁹Mtameremie nkhoo. ²⁰Mtafije ughanga. ²¹Yafiimi mantu onge. Mrikwatie ne riji. ²²Kisunti umintu ne rivee.²³Mungu wa majeghana anficheye ku weru. Nkhoo, ufanga na mwere idemwe ne kutie uvaya khate kwama Mkuu witu Yesu Kreso. ²⁴Mweso newavaetanie ne mtoo na mweso yu mnyotenda.²⁵Anyandughuu kurombei no. ²⁶Anyamchi anya ndughuu vonge kwa itamya ne rieru. ²⁷Nomfefeheya kene mkuu nechu ibada erei resomwe kwa anya ndughu vonge. ²⁸Ija ama mkuu witu Yesu Kreso etendeke itambe rimwe na nyee.

2 Thessalonians

Chapter 1

¹Paulo, Silwano na Timoteo, u-kanisa la Atesalonike kuni Mungu tratra wetu matunda, Yesu Kiristo ²Mboto ikhare kene nyenye no uyanjo ufume kene Mungu Tata witu na Tata Yesu Kiristo.³Inoneye sese kumuyanje Tata matiku ong'e, kusoko intu mnyandughu sonkevo veve ikunoneye uyanjo wanyu ukue ino, u - muntu wong'e ya wingi. ⁴Uniri sese ag'honjo kurighetye kwa mwighari, onto anyu unyumba a Mungu unghemiye wanyu, na uhuwii ne mukwete khasi yong'e kuje kwiregheya sayu ama amakhasiko mghemeye. ⁵Urui ve uramui wa tute a Mungu, umwadweyo ayai etendeke nye mvareywe mnoneye ufea utemi wa Mungu nesoko ayo mkhasywa.⁶Kusoko ni tui kuni tata uvafye makhasko awo vivikhaswa nyenye ⁷no uvafe uyanjo nyenye nimukhoswa itiku rimwedu ni nye utenda ayai itiku kwa kunukwira kene Tata witu Yesu ufuma kirunde itambi rimwedu na malaeka wa udaho wong'e. ⁸Kene mwali wa motoo ukuvarifiya marifiyo veso ama ni vatimiji Tata na veso nivatwegheya ukhani wama Tata witu Yesu.⁹Vasokhaseka kwo mahutye akhae na khae nivatendeke vaheyeywa nguu ya mahutye na uyanjo wa nguu yakwe. ¹⁰Ukutendeka itiku niwaja ukufa antu vong'e nivamuhuvia kusoko tendo intu ukuyanjwa kwawe.¹¹Kusoko iyii kuvarombea nyenye matiku ong'e. Kuromba vii Tata witu avaviye kusoko munoneye uitanwa. Kuromba katri akufe utenda kila tendo yauja wakila kasi audaho wa nguu. ¹²Kuromba mahanyo ayai kuhange urikuria rina rama Tata Yesu. Kuromba katri muhange mweso neema ama Tata mkuu Yesu kiristo.

Chapter 2

¹Fanoi mwino uja kwa mukuu witu Yesu Kirisitu na uhangwee ywa itamberemwedo kutrendeke kwinawe; kuvaromba nyenye aruna vitu, ²Ino mutrakhaswe kuno mutahingihuke rue u khoo, mba kwa ukhani mba kwa barua neikighetre kinya itumie kune sese, neohanya vii matiko a mukuu akhonda aghea.³Muntu atavakhonge mba kwa intu na remwe. Kusoko itijie faka tanju urueki wig'hee tanju na muntu wa uyaghao arughwerwe uyo mwana wa uvii. ⁴Uyo mwenso ukoghiya mwenso ukihumbue mwenso ukomoghiya Mungu no kintu ne kikurwa no mbese mwenso ukikhaa kone ihekalu rama Mungu na ukihumbua na ukiona mwenso kinya ne Mungu.⁵Wure, motrikumbukiwe mwino are kwinanyu nenkamokhanea mwino mantu ayai? ⁶fanoi momanyie, iro nerumoghiya kusoko vii adahe ukonukwerwa kwa itiko rasee ne roghea. ⁷Kusoko uvii wa muntu uyo ne uyaghae ukutrendeka mwemo mpaka fanoi kwenso kwina wasu ne ukoghiya fanoi mpaka aje uheywa monjea.⁸Fanoi uyoo ne wauyaghao ne wajokunukwerwa ne mukuu Yesu ujomoragha na mwaho wa momo wakwe mukuu ujomotrenda nti kintu kwa urugwirwa wa ujeo wakwe. ⁹Ujio wa ma uyo ne woyaghao ukutrendeka kusoko a mwemo wa ma murughu shetani kwa udaho wong'e, ujotenda uvii na mbirira ya uregheghe. ¹⁰Na uregheghe wong'e wa uvii. Mantu ayai sa arepo kwa awo ne vayaghae, kusoko vatrina huvia uyanjo uro watute kusoko ukhomowa kwawe.¹¹Soko asee Mungu ukowafa mwemo ne wna uvii kusoko asee wahuvie uregheghe. ¹²Maduiyo ayo ni vii woghe wajoramowa, awo ne vetina hovea tute ekwenso are vigiyanjisia kwa mantu ne mave.¹³Kwenso ikunoneye umrumba Mungu matiko onge, kusoko anyu arunane moyanjetwe no mukuu kusoko mukuu akawahwani nyenye kinya mbesia ya ukhomoi uoywa na Nkoo na uhuveri wanyu wa ¹⁴tute. Kwa erei ne wamwetranie nyenye kwa njia a sayu ne njija mudahe ufanga ukuu wa mukuu witru Yesu Kiristo. ¹⁵Kusoko asee arunane ameki kwa nguu ya kwatrei ayo maseyo ne mwaseyiwe.¹⁶Fanoi mukuu witru Yesu kiristo mwenso, no Mungu Tata witu ne ukuyanjete no ukufa ufefeheyi wa khae na udaho ne uja kusoko amikhao ne ajie ukera mboto. ¹⁷akufefeheye na uitenda khoo yanyu itendeke ina udaho kwa ukhani na mwemo ne uja.

Chapter 3

¹Nafanoi anyandughu kukirombee, soko ukhani wa Mkhomoi udahe nimg'anea, muno winu nkine nyee. ²Murombe wii tudahe ufuma uma hutye antu ni wagwire, nti wong'e ne waja. ³Soko mkuu Matunda ne unku wa dima na uwayaariya mfume nkine murughu.⁴Nkwina nguu ufuma nkine Matunda soko anyu, mtenda khani ninkumragheya. ⁵Matunda ukudaha umwongeya nkhoo yanyu kwa uyanjo no ughimiye kene Kiristo.⁶Fanoi kuwaraghiya, anyandughu u lina ne Mantunda Yesu Kiristo, nkureke anyandughu ne antonto na tendo ne mukaihora kune see. ⁷Kusoko nene wayi mukengee vija anyu unkutegheya sese nkwina kikhaa mukhanti anyuu, kinya awoo no wantina mahaa. ⁸No kwina lya malewa a muntu ndende. Soko kukatenda mwimo utiku na mumwi kwa mwimo ni ukaku na kasi, soko kukatendeka mrigho u muntu ufuma kune nyenye. ⁹Nkukatenda vii nti kwa soko kuntikwete nguu. Soko kukatenda vii kusoko kutendeke kwe ntongeri anyuu mnkusambeye sese.¹⁰Ikhondo ilyo, naalikwikhee songe kukawaraghiya ne muntu umwe antiseghete utenda mwimo, antaje aliye.'' ¹¹Kwa kuwa tunasikia kwamba baadhi wanaenenda kwa uvivu miongoni mwenu. Hawafanyi kazi lakini badala yake ni watu wasio na utaratibu. ¹²Sasa hao nao tunaagiza na kuwaasa katika Bwana Yesu Kristo, kwamba lazima wafanye kazi kwa utulivu na kula chakula chao wenyewe.¹³Lakini ninyi, ndugu, msizimie roho katika kufanya yaliyo sahihi. ¹⁴Ikiwa mtu yeyote hataki kutii neno letu katika waraka huu, mwe makini naye na msiwe na ushirika pamoja naye, ili kwamba aweze kuaibika. ¹⁵Msimchukulie kama adui, lakini mwonyeni kama ndugu.¹⁶Bwana wa amani mwenyewe awape amani wakati wowote katika njia zote. Bwana awe nanyi nyote. ¹⁷Hii ni salam yangu, Paulo, kwa mkono wangu mwenyewe, ambayo ni alama katika kila waraka. Hivi ndivyo niandikavyo. ¹⁸Neema ya Bwana wetu Yesu Kristo iweze kuwa nanyi nyote.

1 Timothy

Chapter 1

¹Paulo, Mtuwa wama Kresto Yesu, rining'na na iragheyo ra Mungu n mkhomoi witu Yesu Kresto ne we ukhae witu, ²hene Timoteo mwanane wa tute ku uhuvei: Ija, irehea na majeghaua ne ifumie u Mungu Mungu Tata na Kresto Yesu Mkuu witu.³Ne mwino are nguhufefeta nenagegha uenda Umakedonia, usaghe u Efeso nechu udahe uvaemekia autu vange vataseeye maseeyo ne ehiya. ⁴No vatategheyemahumo na mtungo wa mbeyu ne itina mpeo. Ayai eusacha wikungumi imanguu bahu uvaareya ufwaeya kiaghano ra Mungu ra uhuvei.⁵Ari uramuiwa iragheyo erei ne uyanjo ne ufumie khate a nkhoo ne njeru, khate aighemo ne rija na khate a uhuvei wa tute. ⁶Autu vnge vahutaneye uramui vayareka maseeyo ayai na kikengeya undeghetya yakefeitu. ⁷Vaseghete utendeka aseeyiva sarea, nyeso vatume neveu rehauya au neveuresusuteya. ⁸Nyeso kumanyie nechu sarea ne njiya mbese mntu ukumetenda kwa ukhwekeya.⁹Kumanyie nechu, sarea etinatungwaa kwa soko a mntu ne wina tute, kweso kwasoko anuyofira sarea na anyohutya antu neti afoo n anya mahutye, nane vatikwete Mungu na nevruekie. Etungiwe kwa soko anyovauragha vaihe na va nyinya vawe, wasoko anyouragha, ¹⁰kwa soko anyachaka, kwasoko a antu ne afumbu, kwasoko a avoyo neveuafaa antu novatendenda atughwa, kwasoko a aregheghe, kwasoko a ahumui va uregheghe, na wasuu ne wehiya na maragheyo auyanjeywa. ¹¹Maragheyo ayai afumie na sayu ne iwa ufoo a Mungu n uhuongeywa nechu hwa nyeso nayujeyuse.¹²Ngufunya asi kene Yesu Kresto Mkuu witu. Akampa nguu, nechu akambarya nene chu neyaujeywe, na akanjeka khate a autumami. ¹³Are ne mntu wa ufira, muyokhasya na mutu wa mkiudo. Nyeso ngahang urekewa kwa soko ngatenda kwa ufutu kwa udea uhuvea. ¹⁴Nyeso ijaa a Mungu witu ijue uhuvei na uyaujo ne wekene Kresto Yesu.¹⁵Sayu eyei ne aukwatea na enoneye ufokewa na vong'e, nechu Kresto Yesu wajie hu uremi ukhomoa auyamahutye. Nene nemve ukea vong'e. ¹⁶Nyeso kusoko eyei nene nafiwe urekewa nechu mung'e ane nene, mwandyo wa ong'e, Kresto Yesu awigheye ughimeyi usong'e. Akatenda uyi kiuya itongea ra vong'e nevajomhuvea mweso kwasoko aufanga wa khae. ¹⁷Na fanoi uMtemi ne atina peo, ne atiukuya, ne atikighete, Mungu iyene, etendeke muighuyo na uhurywa kwae na khae. Amina.¹⁸Ngureeha iragheyo erei usonge ako Timoteo, mwanane. Ngutenda vii kining'na na ughnga newafunyiywe hafo mwandyo ukughonda veve, nechu uhefee ku urughu ne uja. ¹⁹Tenda uyi nechu utendeke wiwa uhuveina ighemo ne rija. Antu vange vayahitie yai vauhirentieya uhuvei. ²⁰Kiuya mwino Himeneyo viwa Alekizanda nechu namfie setani ne varaghiwe vataholotye.

Chapter 2

¹Vari songe aong'e neseghete marombi, na dua, na irombea, na asi itendeke kwa soko antu vong'e, ²kwa soko a atemi na vong'e nechu vekitumbe, nechu vadahe kikhaa mekhao amajeghana na uhava khate a weru wong'e na mwighuyo. ³Erei ne rija na reyanjeywe usongea Mungu mkhomoi witu. ⁴Mweso ukuseghaa nee antu vong'e vakhomowe na vadahe umemanya tute.⁵Nechu kwina Mungu umwedu, nakwina mtuani umwedu khte a Mungu na mwanadamu nechu nee Kresto Yesu. ⁶Akakifumya mweso kiuya ndefi kwa antu vong'e, kiuya ikumo wa ikhondo neraghea. ⁷Kwa soko eyei, nene mghonjo ngatendwa ne mwareyi wa sayu na mtumwa. Nguhanya tute. Ntyuhanya uregheghe. Newe neemseeyi kwa antu va matuumbe khate auhuveia tute.⁸Vari, neseghete aghosya mu ufaude varombe na uhumbue mikhohno ne mieru netina makuo na choghofi. ⁹Viui viui, neseghete akhema vayae ayao ne ayanjeywe, kwa mwighuyo na kighiya. Vatatendeke vina njee ne isukie, nee sahabu nee lulu, nee mayao ughuri ne ukuu. ¹⁰No neseghete myae mayao ne amoneye akhema neveuhauyaa ukuu kwoheera utendo ne njija.¹¹Mkhema ne akiseeye khate auhava na utegheyi wong'e. ¹²Ntyumyanjeya mkhema useeya, nae utendeka wina ukuu kunto a mghosya nyeso aekhae kie twee.¹³Kwa soko Adamu akatunadwa mbee, arempu Eva. ¹⁴Adamu atimakhongwaa, nyeo mkhema akakhongwa kamwe khate a ufireka. ¹⁵Kange uji, ujokhomowa kwa ukeera ufafa vama, mbese veufwaeya khate uhuvei na uyaujo na khae a uoywa na ihaa ne rija.

Chapter 3

¹Ukhani urui newauhurea: ne mbese mntu useghete atendeke mwemekei, useghete intu rija. ²Vari mwemekei enoneye atendeke atiuhanywa. Na enoneye atendeke mghosya wa mkhema umwedu. N enoneye atendeke wiwa nkefa, ihaa, wina ughondaneyi, mfoo, n enoneye atendeke wina udaho woseeya. ³Atendeke atiunyua ntui, atendetie ti mrevi, ese mfoo mnya majeghana, enoneye atatendeke mnyoynja hela.⁴Emnoneye uvaemekia ija antu va khakwe mghonjo, n ana vakwe enoneye vamregheye kwa mwighuyo wong'e. ⁵Nyeso mutu newatendeka atimanyie uvaemeki antu va kwakwe mghonjo, ukurerea ure ikanisa ra Mungu?⁶Atatendeke ne wahuvea fife, nechu taje ajekibuma na ugwa khate auramui kiuya uyuo ne muve. ⁷Enoneye no atendeke wima uhumo ne uja kwa vong'e ne veunji, kate taaje ajogwa umenyaa na mtegho wa mrughu.⁸Masemasi, viuiviui vanoneye vatendeke vahange mwighuyo, vatahange ndeghitya evere. Vatanyue ntui ufwae ya nee uhanga ghusea. ⁹Vadahe udema kwa nkhoo ne njeru tute eyeo a uhurei newakumukuwe. ¹⁰Vatendeke no varawaa tanju, are vadahe utumama kusoko vatiuhanywa.¹¹Akhema viuiviui vatendeke viwa mwighuyo. Vatatendeke areghegheyi. Neevina nkefa na wova umautu ong'e. ¹²Masemasi enoneye uvaemekia ijavana vawe na vaumakhaya awe. ¹³Kwa soko avoyo ne veutumama ija veuhangaa wemeko ne uja na ukwae ne ukuu kuate uhuvei ne ukene Kresto Yesu.¹⁴Nguandeka mantu ayai kene veve, na neseghete uja kene veve fifei. ¹⁵Nyeso mbese ngutinya, nguandeka nee udahe umanya mwino ukuenenda khate aunyumba a Mungu nechu ikanisa ra Mungu ne mfanga, kifanidwa na mwareyi wa tute.¹⁶Na etiuhitwa nechu tute a Mungu a Uungu newakunukuwe ne ukuu: "Akakighea khate a mwere, akamanyeka na nkhoo, akakighea na maleeka, akatamantywa mkhate a matuumbe, akahuvewa na uremi, na akahowa kunto kwate aweru''

Chapter 4

¹Fanoi nkhoo euhauya uchanya nechu khate a makhondo ne ajie antu vange vajoureka uhuvei na ukuwekeya ughembeya nkhoo yokhonga na maseeyo a kinyonyi ne ajoseeywa ²khate a uregheghe na kindanda masegho awe ajofeurwa.³Vajovaghiya uroghoa na ufokea malewa nechu Mungu wayatundie atumiwe kwa ufunya asi mkhate awe nevahuvie na nevamemanyie tute. ⁴Kwa soko muntu nechu Mungu waretundie ne rija. Kutie nechu kukefokea kwa asi ne kinoneye ughiywa. ⁵Kwa soko kioyiywe ukeera ukhani wa Mungu na kwa njea a marombi.⁶Ne mbese ukuyaeka mantu ayai usonge auyandughu, ukutendeka mtumaini ne mja wama Yesu Kresto. Kwa soko uteghetiywe kwa nkhani ya uhuvei na amaseeyo ne maja nechu uyasambeye. ⁷Nyesoyahite mahumo aku uremi nechu ayaujetwe na akhema ne khekuu. Nyeso ayo kifundisye mghonjo khae aukesu. ⁸Kwa soko ighoona ra mwere renoneye kunyui nyeso ukesu unoneye nanguu kwa mantu ong'e. Utughaa maragheyo kwa mekhao a fanoi na eyeo ne ijie.⁹Sayu eyei ne ahuvewa na enoneye uyanjwa kamwe. ¹⁰Nechu kwa soko eyei kukwaseka utenda meemo kwa nguu ino. Nechu kukweti khate a Mungu ne mfanga, nechu mkhomoi wa antu vong'e,nyeso nanguu kwa ahurei.¹¹Uyahanye na uyaseeya mantu ayai. ¹²Mntu unge atauholotye uhumba wako. Kweso kwayo utendeke wikhoyi kwa vong'e ne vahuvie, kwate a ndeghetya, nyenenda, uyaujo, mwighuyo, na weru. ¹³Faka nenejoja, sagha kwate ausoma, khate aukanya na khate auseeya.¹⁴Utauholotye utumiani ne we mung'e ako nechu waufiwe ukeera ughanga, kwa uekewa mikhono na anyampaa. ¹⁵Uyakhwekeye mantu ayai.Kekhaa khate aaya nee ukua kwako kutendeke kwe muchanya kwa antu vong'e. Kwatea ino nyenenda aho na maseeyo. ¹⁶Kekhaa kwate a mantu ayai. Soko kwa utenda uyi ukikhomoa mghonjo na avoyo nevakutegheye.

Chapter 5

¹Utamwangere mghosya ne mnyampaa. Nyeso mkhanie nkhoo kiuya ne tata wako. Uvakhamie nkhoo ahumba va keghosya kiuya ne aruna vako. ²Uvakhamie nkhoo akhema ne aucha kinya ne ahaja vako kwa weru wong'e.³Vategheye ahimbe, avoyo ne ahimbe tute tute. ⁴Nyeso mbese mhimbe wina vana ne ajukuu, vareke tanju vakifundisie ufunya witegheyi lwa antu v makhaya awe, aghonjo, vaarehe vaarefe afafi vawe ne maja, kwa soko erei renoneye usonge a Mungu.⁵Nyeso mimbe wa tute tute ne yuo ne warekiwe iyene. Mweso no winaghaneye kene Mungu. Matihu onge ukekhaa khate ausarea na marombi utihu na mumwe. ⁶Na kweuyi mmkhana uyuo ne ukekhaa kwa kitenda ukure na mbese chu mfanga.⁷Uyatanautye mantu ayai nechu vatendeke vatiunanywa. ⁸Nyeso mbese mntu atiuvaona anyandughu vakwe, nanguu avoyo ne veukwakwe, waukhana uhuvei nane mvee ufwaya mutu ne atihuvie.⁹Ari mkhema aandikwe kidae ne mbese mhimbe ne wekirika netiuhefa meakha makumi mtandatu, na nemkhema wa mghosya umwedu. ¹⁰Nanguu atendeke umanyikie na ntendo ne njija, nanechu uvakhekeye angiuya, nee watenedkie ukughenyifaa aghenyi, nee waoyiye mighuu anyohuvea, nee wavaareye avoyo nereukwa sywaa, nee akakifunya amwenao unge ne uja.¹¹Nyeso kwa avoyo ne ahimbe ne anya nguu, ita uvandikisie kidae ra ahimbe. Kwa soko nevahefea umaseghaneyo akemwere khate ama Kresto, vaseghete varoghowe. ¹²Kwa njea eyei reuhefea uhutya kwa soko veufiraa kifunya kwawe kwa mwandyo. ¹³No veuhefeaa utendeka atoto. Veso veurura khaya kwa khaya. Tinee atoto uyihu no veutendekaa ateti na kihefeya umantu auya, veso veuhanyaa mantu netivanoneye uyahanya.¹⁴Ari nene neseghete akhema ne anyanguu varoghowe, vafafe vana, vaemekie makhaya awe neevatamfe mrughu chanya hovasitakakwa utenda mahutye. ¹⁵Kwa soko vange vawe vakifetukeya kene Setani. ¹⁶Mbese mkhema unge neuhuvie wina ahimbe, neavaariye, nakanisa retaunwe, na redahe uvaareya avoyo ne ahimbe tute tute.¹⁷Ari anyampaa avoyo nevatongee ijaa vavariywe utendeka vanoneye mwighuyo kavere, nanguu ne avoyo ne vitumama na uuseeya ukhani wa Mungu. ¹⁸Kwa soko maandeko ukanya, "Utamemuntye mwomwo ng'ombe neuhausa malewa," na "Muyotenta mweno umoneye msaha wakwe."¹⁹Utafokee baasa khati a mnyampaa wue etendeke kwina masaidi vavene au vatatu. ²⁰Vakanye anyauhutya usonge a antu vong'e ne avoyo nevsaghie wue veuoghofa.²¹Ngukuraghey kwa nguu usonge a Mungu, na usonge ama Kresto Yesu, na maleeka ne vakwamiywe, nechu uyademe maragheyo ayai neeutiu baghua intu na rimwe, na kange utatende intu na rimwe kwa ubaghua. ²²Utamwekie mntu mba umwe mikhono rue. Utakhanjwe na mahutye a mntu muuya unge. Enoneye kidema mhgonjo utendeke umweru.²³Etimoneye unywa maje matufu kweso kkwayo, unywe ntue kunyui kwa soko a ndaa na marue ako akutufutufu. ²⁴Mahutye antu vange ekighea uchanya, na euvatongea ku urmui. Nyeso mahutye angeja eusambeya unyuma. ²⁵Viuiviui, meemo inge ne meja ikighea uchanya, nyeso kamwe engeja no etiukificha.

Chapter 6

¹Avoyo vong'e nefang'e akitungo ka utughwa neevavaone akuu vawe kinya ne vina mwighuyo wong'e, vanoneye utenda uyi neerina ra Mungu na maseeyo atatukwe. ²Atughwa nevina akuu ne vahuvie vatavahalotye kwa soko vasara ne anyandughu. Kweso kwayo, vavatumamie nanguu. Kwa soko akuu neveuvaareya meemo awe ne vahuvie nanevayaujetwe. Seeya noyatamautya mantu ayai.³Ne mbese mutu ungeja ukuseeya kwa uyaghao na atiuyafokea maseeyo itu ne ina uhuvei, nechu ne nkhani ya mkuu witu Yesu Kresto, nechu vatiureyonja iseeyo nereikutongea ku uhuvei. ⁴Mntu wasuu ne ukibuna na atimanyie renge kweso kwayo, wina mhangenkano na wikungumi unto a nkhani. Nkhani eyii yofafaa ghusea, wiremwi, matuki, ighemo ne rive, ⁵na mhangenkano wakutufutufu khate antu ne viwa makaa ne arukie. Veumerek tute. Veughema nechu uhuvei ne njea a ghware."⁶Fanoi uhuvei na uyanja ne faida ne nkuu. ⁷Kwasoko kutinajaa na renge ku uremi. Na kutiudaha uhoa renge ufuma ku uremi. ⁸Kweso kwayo kudahike na malewa na mayao.⁹Fanoi avoyo ne veusehga utendeka viwa mantu veugwaa khate aifimwa, khate amtegho. Veugwaakwate a ufutu ne ukuu na ghusea ne mbee,n khate a muntu nereuvatendaa antu vanyunighie khate auhirenkea na ufire. ¹⁰Kate nechu uyanja hela ne mwandyo wa mantu a uvee. Antu neveuseghaa resee, vayaghaywe huenge na uhuvei na vakireghie veso kwa uvai ne ukuu.¹¹Nyeso reve mntu wa Mungu yadue mantu asaya, sambeya tute, uhuvei, mwighuyo, uyanjo, ughighimea, na ufoo. ¹²Kikhue urughu wa uhuvei kwatea ufanga wa khae newaetnewe. Are ne kwasoko eyei nechu ukafunya ukumo usonge akumuine rainge kwa ekeo ne kejaa.¹³Ngukufa iragheyo erei usonge a Mungu, neukusachaa mantu ong'e kekhaa, na usonge ama Yesu Kresto, ne wahanyiye tute kene Pontio Pilato: ¹⁴reghondaneye kwa urunedema, nekutie wova, yaka uja kene Mkuu witu Yesu Kresto.¹⁵Mungu ujokigheya ija rakwe ki khondo nerenoye- Mungu, Wamboto, nguu iyene, Mtemi ne utemie, Mkuu ne utongee. ¹⁶Imwenedu ukekhaa khae na ukekhaa khate a weru neutiuhumbeywa. Kutie mntu neukudaha umwona naueukudaha uraava. Kene mweso etendeke mwighuyo na udaho wa khae. Amina.¹⁷Vakhanie aghware khate a uremi urui vatakighonje, na vatahuvie khate aughware, nechu wa ndeude. Kweso kwayo, vamoneye umherea Mungu nechu ukukufaa ughware wong'e wa tute ne kuyanje. ¹⁸Vakhamie vatende ne maja, vaghwaefe umeemo ne meja, vatendeke veughenyifa, na udaho wa ufunya. ¹⁹Ukhate anjea eseye vekiekeya nguu ne njija kwa mantu ne ajie, enechu vadahe ukwata mekhao akamwe.²⁰Timoteo, dema rekeo newakifiwe kiheye u sangida ya kefutu na wikungumi ne ekihit nechu kwa uregheghe euetamwaa umanyi. ²¹Antu vange veugasanyaa mantu ayai, na viui vaworya uhuvei. Ijaa ne etendeke itambe rimwe na vee.

2 Timothy

Chapter 1

¹Paulo mutumwa wa ma Yesu Kresto kwa uyanjo wa ma matruda, trute trute ne wii mung'ii ama Kresto Yesu, ²kine Timoteo mwana ne wa uyanjo: Neema, rehema na ija ufuma kirie Matruda Tata na Kresto YesuMghosia witu.³Ne umsukuru Mungu, ni nemtumikie kwa ija ne ni njig ninaewekatenda wa tata wane, niukukumbukwa ino u marombi ane. ⁴Utiku na mwomi nufanja nekuone, neno nijue na furha. Nayakumbukwa mihori ako. ⁵Nirekumbukiyo imani ako trutetrete, neare ikakukhe kene mma wako Loisi na yiu wako Yunisi. Na nemanyie imani resee ikhoo mung'ii ako.⁶Urii ndio mwandyo wa kumbuka u sosewa karama a ma Matrunde ne irifo mung'ii ako ukira kuikiwe mighono ne. ⁷Kusoko Mungu inekufaa khoo a wowa, kufiwe nguu ne uyanjo ne nidhamu.⁸Ntiuone minyaa ushuhuda wa Mghosia witu, mpa wane nene Paulo mntuugwa wake. Na wakhasikie mahutye kusoko ijiri sawa ne nguu ya ma Mungu. ⁹Matrunda ni kakumo na akakwitano kwa mwahu ni ujaa. Atinatendengwii soko ikining'aneya na neema na ninoariufangiea wake mughonjo. Akakufa khani chiyi kene Kresto Yesu nare mwandya ukiwinaandya. ¹⁰Nyeso fani wokovu wa Matrunde warughwewa, kuujeo wa ma mwokosi, wetu Kristo Yesu. Ne Kiristo ne akaheya mahutye itu na waretie ufanga niutiu hira kwa weru wa injili. ¹¹Ku soko isee nkahwanya ne mtanantya, na mtume na mwalimu.¹²Kusoko iyei ne ukhasika ino, nyeso ntikenge minyaa kusoko nemumanyie uso ninemtegheye. Neune mweso udahete ukikaa ija kintu nare na kekie mpaka itiku nesee. ¹³Ukumbukwe ukhani wa tutee ne ukautegheeya ufuma kine mweso, pamoja na imani na uyanjo ne we Mung'ii ama kristo Yesu. ¹⁴Yaneng'aniye mantu ne maja nari akakurekea Mungu ukira khoo njeru ne ikhee m ng'ee intu.¹⁵Umanyie won'e nivikharie Asia vekandeka u muhinjo urui waripo Figelo vina Hemogene. ¹⁶Matrunda amefonye ama Onesiforo kusoko inandeka ne yene na inanyonea minyaa makhanda ane. ¹⁷Soko chiye nari ne Uroma akapenja kwa nguu yong'e na akang'anga. ¹⁸Mungu neamwariye uhanga rehema ufume ukhakwe ifuma itiku iriro. Kinya nariakanjariya neritiku Efeso iveve umanyie ijaa.

Chapter 2

¹Nari veve mwanane ufewe nguu ukira neema ne imung'ii ama Kriristo Yesu. ²Na khani ne wite gheya kine nee ikira masaidi ni vingi, niwafe antu ne wafoo.³Itanga makhasiko kwinako, kinya asikari ni muja wa ma Kiristo Yesu. ⁴Kutie asikari ne ukutenda hafo na hafo na kunu ukukhasika na mikharo akwe soko umuyanjeye mkuu wake. ⁵Are muntu newatendeka udurie kiuya mnyaudua, atufewatji ne inatenda ija uhongo kanuni.⁶Ni kuja vii mlimi ni we bidii atendeke wa mbee ufewa mwaghanio wa iyoo yakwe. ⁷Ghema ayayi ne nuyarighefya, soko mghosia akukufa umanya mantu ong'ee.⁸Mkumbukwe Yesu Kiristo, ufuma ku ufafo wama Daudi, ne akafitye ufuma kwa ukuyi. Iyii ikufuma ku ukhani wane wa injili, ⁹na kusoko iseye neughashwa na utungwa makhanda kinya mnyamahutye. Nyeso ukhani wa ma Matrunda uti uti utuugwe na makhanda. ¹⁰Na rii, naghumiya mantu ong'e kwa soko antu awo ni matrunde akawahwania, kusoko na veso waunge ufanga newe kine Kristo Yesu na utukufu wa milele.¹¹Mwighifyo urui wo ghumiya: "Nari kukakuya kinekwa, na kukikhaa soko kanki, ¹²ni kwaghimiya, kutawala song'e kangi ni kwa mhita mweso, mweso no ujeukulu ta sese. ¹³Na kwa dea utendeka kighumiye mweso ukusagha ughimiye. Kusoko atuudaha ukihita mughono.''¹⁴Endelea uwakumbukiywa mantu ayayi waghuye usonge ama Matruuda wareke kusok u khani. Kusoko kutire manufaa u intu iri yii. ¹⁵Tende bidii mmenye ni mte gheywe usonge ama Matrunde. Kiuya mnyautendamwimo ne atehurwa hauya ukhani wa tute kine tute.¹⁶Utakihanje na mirighitya a kiduma, ni itongerwe na uviwa nguu. ¹⁷Mivighityo eutananta kinya mudosiu weso wayo ne Himenayo na Fileto. ¹⁸Awayi ni watikwete na wati manyie tutii. Veuhanya ufanga wajie. Veuheya imani ya autu wakeye.¹⁹Na uyii no msingi wa ma Mungu ukiimika, kwanye kuandika irei, mahosia uwamanyie wake na niukuritane rina ra mghosia ata kihanje na mahutye." ²⁰Kine khaya a kighwari, ntisa ne aripo mabele dhahabu ne shaba uyi. arifo mabele a mite na irongo. Ange ni itumiwa na mantu ni a heshima na ange neti a heshima. ²¹Ne muntu wakiheya u matumisi ne nti a heshima, mweso ni ibele ni riuheshimika. Wahutwa upeo kwa ajili a manufaa a mughosia, na ukute uda miimo ne mija.²²Iduri tamaa ya ung'inya, ikisambi ya na imani, uyanjo na amani na awo wong'ee nevemwitana mghosi kwa khooni jija. ²³Nyeso uhite ufutu ne mawingo a kihawu. Soko umanye aje fafa khani.²⁴Mtumwa wa mughosia atufenywa kighaa mweso ukufenywa atendeke mfoo kwa antu wongee, adahe wafundisia na ughimiya. ²⁵Ukifenywa awafundishe kwa ufoo awo ne ve umuhita Mungu ne udahite uwafe toba wa manye tutii. ²⁶Wadahe uhenga ihaa kangi watakwatye na muntegho wa masetani, soko sa wahorwa na mweso soko a uyanyo wake.

Chapter 3

¹Ari manya irii: kwa matiku a mwisho kujeutendeka na mantu makaku. ²Soko antu waje ufenja wakisighe weso anyo ynja hela, wakiuhiye, anyakisigha. ³Ino niwatuufenja kikhaa ne ija, na kunu ahongerii, are gheghe ne vatiudaha ukira, ne vevurugu ne watiufenja uja. ⁴Vetendeka ahongerii, ukaidi, na anya kisighe veso na anyauyanja uwe kuuko umuyanja Mungu.⁵Kwa unji vina usyu wa muyanja Mungu, nyeso vaje uhita nguu yakwe vekanuka na antu vasava. ⁶Mukhati awe warifo aghosia ne vekhefea u makhoya antu na ukhonga akhema ne ahawu, avii ne akhema bivina mahutye na vina tamaa ya kila namna. ⁷Akhema avayi vikifundisia mwitiku, nyeso vatiudaha ufikie tutii.⁸Kiuya nari Y ane na Yambre neveka imeka kinyume ne Musa. Kwa njia iyei alimu avayi wa uregheghe veimeka kine titute. Ne antu nevaharibikr ufume kihe veso navatiuyanja tutii. ⁹Lakini hawataendelea mbali. Kwa kuwa upumbavu wao utawekwa wazi kwa watu wote, kama ulivyokuwa wa wale watu.¹⁰Veve newayasambiya nafundisio ane, mwenendo wane na makusudi ane na imani ane, ughumiyo wane, n uyanjo wane, na ustahimilivu wane, ¹¹makhasiko na mavayi nekang'angakuko Antiokia, Ikonio na Listra. Nkayaghimiye mavayi. Mghosie akayang'eya asaa ong'ee. ¹²Wong'e neveufenywa kiakha kune maisha ao mtumikia Matrunde ukira kine Kresto Yesu veughashwa. ¹³Antu ni vawi na areghegheveutendeka vawi ino. vekuvaghonga na vangi. veso vayghae.¹⁴Nyeso veve, sagha umantu neari ukifundisia na unkayamanya kwa tutii. Kwa kuwa unajua umejifunza kwa nani. ¹⁵Umanyie ufuma ku udiru wako ukayamanya maandiko ne maje adahite kuughondaneya kine Matrunde.¹⁶Muu iandiko rikewe mwahu na Mungu. Lineneye kwa masiyo ni ina faida, kwa ushawishi na ughondaneya mahutye no waswiya kine trute. ¹⁷Iyei ni soko muntu wa Mungu atende udahite, nari akafewa mantu ong'e soko otrenda miimo ni mija.

Chapter 4

¹Nukupa araghiyo nerino nguu usonge ama Matunda na Kresto Yesu, neuje wahukumu na afanga nane wakure na soko ah fitya kunukwirwa kwako na Utemi wake: ²Tanetya ukheni. Ukieke ija kwa reo na itiku ringe. wakhonee antu mahutye awe, kene ghiya kwa ughumiye wong'e na mafundisio.³Kusoko ijeughea antu watijeenda na mafundisio ne aturutee. Nyeso waje kifenyeya alimu newajie uwafundisha kwa tamaa yawe. Kwa njia iyii matwii awe itendek akilikendwa. ⁴Weureka utegheya mafundisio atute na ufetukia usanya. ⁵Nyeso veve uturendeke umwamini u mantu ong'e, ghemiya makaku, tenda mwimo wa mwinjilisti mriya mwimo wako.⁶Kusoko nene nadahie umiminwa. Soko muda wo hegha nene wahumbia. ⁷Nasindano kane trute, muhinjo naumariya,imani no namimariya. ⁸Taji a turute ikwa kuso ane, soko mghosia, ne unkhuhukumu kwa turute. Uje ump itiku risee. Na nti kune nene ne yene ne vamriudie kwa nkumbu kighea kune mweso.⁹Kighangie uje kine nenerui. ¹⁰Kusoko Dema wandeka. Uyanje tre urimwengu wa fanoi wenda Thasalonike, Kreseni akaenda Galatia, na Tito akaend Dalmatia.¹¹Luka tu ndio kwinakwe. Umuaoreye na Marko mje mwinakwe mweso ni muja uhuduma. ¹²Natruma Tikiko Efeso. ¹³Iyee kanjo nenknireka kene Troa kine Karpo, ne ujie urihoreye na intrabu, ino iyio yandee.¹⁴Alekizanda mnyautriana akautendea mantu ne mwi mingi mghosia ukumrifa nino ankamtreudea. ¹⁵Nave no mwoghofi mweso, kusok akakhuta khani yetu. ¹⁶Ukira mwighityo wane wa mbee, kutie muntu ne akaimika nane, n wong'e vekandeka. Matrunda atayavanye mahutye.¹⁷Mghosia kaimika kine nehe akampa nguu ukira kine nene, ihanyo ririghutye kwa nguu wadahe ute gheywankaokolewa umomo wa Ng'imba. ¹⁸Mghosia ukung'eyeya na tendo yong'e ni mbee na ankaghomaa na ufalme wake wa kirunde. Utukufu usaughe kine mweso milele na milele. Amina.¹⁹Mramuhe Prisk, Akila na nyumba ama Onesiforo. ²⁰Erasto akasagha kuku Korintho, nyeso Trifimo nkamreka Miletoariuwire. ²¹Tenda ruwi uje ne ki mpefo. Eubulo ukukuramucha na Pude, Lino, Claudia na anyandughu woup'e. ²²Mungu asahge na khoo aka, Neema inkhae na vee.

Titus

Chapter 1

¹Paulo, motromeki wa mwa Tratra na atumamie wa mkhomoyi Yesu, ohevea kene antu ne vehwaniwa vamwa tata na mahaa atute negetra oja ²Verefo kene iravyo la khae na khae ne Tata atudaha ohanya wegheghe na wahanyie ufuma khae na khae. ³Ikondo neufenjiwa, agarekumbwera okhani wakwe koni nkani nenawampee nene otranantya okhani egambi di otrenda gwanguu ya mwa mkhomoyi witu.⁴Kono Tito, mwana wa trutre momantu negetra tute intu, mboto horoma na majeghana adwakono Matunda Mkhomoyi Yesu witu. ⁵Gwasoko esee ngagoreka Krete, are oghondaneye manto asa nena ekinadaheka na oveka anyampaa va kanisa gwa kila khaya getre nanagoragheye.⁶Monyampaa wa kanisa trimba gonye na okhanewa nkani nembee kono mweso, moghosya wa mokhema omwe ne wina vana nevetre vareywa manto ne mabe au nevetri na witregheyi. ⁷Mohimu kono moghondaneyi, getre mwimeri wa nyomba amwa Mungu, atrijatrende na nkani ne mbee. Atratrende monto wa mokindo au ne atrigi ghiya. Newore atratrende monto wa oghandisya nkani na atratre nde monyomankera manto ong'e ne wona nane angeja ne otreyadahetre.⁸Badala akwe: atrende monto negokaribisia, noyanjetre ne maja. Gonye atrendeke monto newina ihaa neija, monya oja neogekha kono Matrunda, newitawalie mweso. ⁹Negedaha ogimera mafundisio atrutre nefundusiwe, ili adahe ovatea odoya maragheeyo neeghokie maseyo a trutre na negodaha ovarekebisia wong'e nevemotranga.¹⁰Sokonegwina anto nevemoreka matrunda vinge, hasa awo ne vetrowe ngovi. Nkani yawe ya gefotru. Vevakhoga na ovatrongera anto kono tritrutre. ¹¹Gonye ovagiya anto getre asa. Vefundusia ayo netrefenjiwa gwambotro ya menya na okhomba familea yong'e.¹²Omwedo wawe, monto ne wina ihaa agahanyaa, "Vakrete vina wegheghe ne otrina mwiso, vabe na metrigho a monyove, atrotro na araku." ¹³Nkani iyii yatrutre, kwahiyo ovagiye gwanguu ili vedahe ohanya trutre kono ohovea.¹⁴Veotratrendeke witrambe remwedo na nkani ne triya trutre ya Geyahudi au geonye ganto, nevesocha khani yatrutre onyuma.¹⁵Gwawong'e vinaoja manto ong'e nemaja. Lakini gwa wong'e ne vetrina oja na nevetregamini, gotrie nerina oja. Nesoko maghemo awe na dhamira yawe yachafowa. ¹⁶Vehovea omomanya Mungu, lakini gwantendo yawe vemokhana. Veno vetrenda mabe na vetrotraghaya. Vinasibitishwa gwa itendo gekaku ne ija.

Chapter 2

¹Arii veve yahauye ayo ne aniug'anie na maragheyo a tute. ²Anyampaa wantendeke na witengheyi na afoo, kumbu, weru, ufuma kuu uyanjo na ughimiya na nti aregheghe na nti aghari wa ntui.³Aghunkuu ne akhema wautendeke wikiraghee veso vemikie utute nati atetii na watayanje ntui. ⁴Ve ufenywa wawakhanea mantu ne maja sifadiu, ana wa kikheme kwa ufoo, wawayanje aghosia wawo na ana wao. ⁵We ufyeujwa wawakhkanee kine tuti na busara, na asafi, na anya kwimikiaje ijaa nyumba yao, na ategheye wa aghosia wao weso aghoryo. We ufanjwa wayatende mantu soko vii makhaya ao ukhani wama Matunda utatukwe.⁶Kusoko isee iyiyo wakhanie ana wa kighosiya wauteude ahuwiri. ⁷Kusoko njia yong'ee kiikee aghonjo mtendeke mtongee mi moo ne meja na muvalehanea waraghie imekiii tute. ⁸Righite khani ni yina nguu, ne utikwete uwaya soko ne muntu wahita aone minyaa soko antina intu ro hanya kine see.⁹Atugwa wa wili na ankuu wawe soko mwi intu wefenywa wawayanjise na ti wowa lutiya veso. ¹⁰Watiufenywa wahimbe nyeso vifenjiwa waraghee uyanjo wong'e ne uja soko waghondaneye njia yawe wayakurwe maaghiyo itu ne imunoneya Mukhomoi mwokozi witu.¹¹Kusoko neema amu Khomai kwa antu wong'e. ¹²Iukughiya uhita khaui ya kimatuunde na uraku wa kidunia. Ikukufundisya kikhaa ijaa u njia ya kimatunda kwa fanoi. ¹³Fanoi nekurendiee uhanga tumairi ritu ne lina baraka, mwigheo wa ukuu wa Mokhomoi ikighea kwa antu wong'e.¹⁴Yesu akakifunya mweso mughoujo kusoko itu eee kughomowe fuma tendo nembe ukuoya kweree, kwa antu akeyi ne vina kumbu yotenda mwimo.¹⁵Yarighetye na uyaimekee mantu ayai angira kwa nguu yong'e utayauje. Muntu ungee akufotayee.

Chapter 3

¹Uvakumbukeye uvanyenyekea ankuu na udaho, uvateghenya na ikifunya umwemo wa majeghano. ²Uvakumbukeye wantaje umukendea mutu yeyotr uvee, vareke wiremwi, vavafe chaya antu vangeja wavaraghie ufoo na tute gwa antu voong'e.³Kusoko sese naa kheeng'e neare gwa afutu na kutina ihaa, aree guyang'ae gukatendwa atumwa va uvee niwinge na sitarehe. Aakuishi gwawiru na uvee. Kukakihora na ukihoresia.⁴Soko neakaduya ufai wama ntarita na Mokhomoi wintu na uyanjo wakwe antu ukhanging'ea. ⁵Kwasoko aa tii kwa ntendo yiritu ya tute neakwaitendie, soko asee akakukhomoa kwa maje ghana akwe. Akakukhomoa kwa ukuoya naghufa fankake nakuritenda kwa upya wa mwahuu na mweru.⁶Mungu akakufa mwahu ne mweru kwa wiing'ee ukera Yesu Kristo mwokhomoi wintu. ⁷Akant'end'a vii ili nikwavareywa ujaa ne kwaa mbonto akwee, kutendenk'e kwaghonjo vaa maishia, aa khaee na khaee.⁸Uroi neukhani womayeka. Nefafenja muuhany'e kwa nguu mant'u ayai, sokwa see newa muhove e Mungu avafe maghemo uu mwemo ne uja, newaekhewe songe awee. Mantuu ayai ne maja na nemaing'e kwaa antuu voghe.⁹Ne kweso rekanuka na sangida gee futu nasaba, wiremwi na wikhoi wa maragheyo. Mantu asaa antina tut'e na uj'a'a. ¹⁰Muhintii usoyo nekusacha mutamanuo mukhate anyu. Baada aikeneo ra mwadwio narakavee, ¹¹mamanye mutu usuu warekie njea aa t'ut'e k'ut'enda mahutre na ukintunga moghonjo.¹²Nenamutuma keene veve Artemi au Tikiko, rendaure uje kene nene kunu Nikapoli kwa soko nayanja ukighaa uikkhondo ra mpefo. ¹³Aguufaa na umotume Zena mureko wa maragheyo, na Apolo, vetiuria ituu.¹⁴Antu vituu vanoneye wakifundisie ukitume kene kasi ni njija neutenya matu nekuyafenja wantantendeke watina mbesia.¹⁵Voghe nivitambimwe nanene weusalimia. Wasalimie avoo nivekuyanjite nkeenee uhuvei ijaa na nyee nyoghe.

Philemon

Chapter 1

¹Faulo, mtungwa wa mwa Yesu Kiristo, na ndughu Timotheo kunu Filimoni, mnyandughu itru mtrendi mwemo itambe imwedo nasee, ²na kunu Afia muncha wItu, na kunu Arkipas askae muyitru, na kunu ikanisa iyoo nilikutrana uhako. ³Majeghana itende kuni nyenye na uyanjo ne ufumie kunu Matrunda Tata itu na kunu Mkhomoi Yesu Kiristo.⁴Ikhondo ong'e nimusukuru Matrunda. Nekhuhanya umarombi ane. ⁵Natregheya uyanjo na uhevei neoyakhete kunu Yesu Tata na kunu aamini wong'e. ⁶Nuromba kwa soko isee mwihao wa imani yanyu na itendekee ina ujaa wa ujuzi wa kila intu nilijaa nilikuni khati etru na kuni Kiristo. ⁷Soko nena uyanyo na kasoko a uyanjo akho, kasoko nkoo ya aamini ikuforywa navee, mnyandughu⁸Kusoko, mweso nena uhako wong'e kunu Kreso ukuraghia veve utrenda rasii ni udaha litendra, ⁹fanoi kusoko ya uyanjo, nikosiya nene ni, Faulo ne mnyampaa, na fanoi ne mtungwa soko a ma Mkhomoi Yesu.¹⁰Nikosiya kunu mwanane Onesmo, nenomofafie mung'ii a itrungo yane. ¹¹kene wandio atrina kuyanjisia, fanoi ukuyanjisie na nene. ¹²Namtruma mweso neo unkoo ane fano asuke kune veve. ¹³Nufenja aja asaghe itrambi imwedu na nene, ili atrumike badala ako, fano nekinuko kitrungo ka injiri.¹⁴Fano ntinasegha utendra intu lolote ...... ruhusa ako. Natrendiye vee ili intu ni rijaa litratendeke soko arinkakuumiya, kasoko aseye ukayanja utrenda veve. ¹⁵Wui soko akatrengwa navee kwo ikhondo, ikatrendeka wui ili utendreke itrambi imwendu khae na khae. ¹⁶Ili nkanke atratrendeke mtrumwa, bali ajife ino kuliko mtrumwa, kinya mnyandughu nimuyanjitre, ku nene ino,¹⁷Uvii nembesa veve wanyona nene ne muyako, mughenyi mweso mwino veve udahete ungenyife nene. ¹⁸Nembesa mweso wakuivie intu koong'e nampa ukweti hire mpaimedu kene veve, umeandeke asee kene nene, ¹⁹Nene, Faulo, nkwandeka vii no mkhono wane mghonjo, nene ngurefa. Nene ntiuhanya kintu mpa remwedu mpa nene nekweti hire ankoo mughonjo. ²⁰Nhaa, mnyandughu, reke niwe na uyanjo a mukuu khati yanyu, legecha nkoo ane kene Kiristo.²¹²²Nehuvee tute mwino veve winamwighuyo, veve ukutenda mwimo na utambekeya nambesa ayoo nenayaromba. Ikhondo ilii kondaneya uraa kusoko ane, kusoko nufenya kwo marombi anyu mudaha uyanjewa kene nyenye.²³Epafra, ne ungugetungo kinakwe kusoko amwa Kiristo Yesu, ukumuracha nyenye, ²⁴na viuyi atenda mwemo itambe imwedo na nee vaa Mariko, Aristarko, Dema, Luka. ²⁵Mboto a mukuu Yesu Kiristo itendeke itamberemwedo nanye wong'e.

Hebrews

Chapter 1

¹Nyakati ne yakire Matrunda akareghetya na vakoro vitru kukera manabii mara nyinge na kwa njea nyinge. ²Lakini fano kwa matriku nekunayo, Matrunda okureghetya na see kukera Mwanakwe, ne wamuekie atrendeka morithi wa mantu ongh'e na kukera mwenso oyoyi ulimi ukaumbwa. ³Mwanakwe ne weru wa utukufu wakwe, tabia ehiya a asili akwe, na neokuendeleza mantu onghe kwa ughani wa ng'uu yakwe. Baada a ukamilisha utakaso wa mahutye, akakighara fang'he moghono wa kelilo wa enzi kuko kunto.⁴Watrendekire moja kuliko vamalaika, mwino rina newarithi ninorija ino kuliko marina awee. ⁵Fano ne kwa malaika vafe ne wa wahiohanya, "Veve we mwananne, leo nnatrendeka ne tratra wako?" Na kange, "Notrendeka na tratra kwakwe, na mwenso atrendeke mwana wanne?"⁶Na fano Matrunda ne wamoretra mwana wa mwandio ufafwa ku uremi, ukuhanya, "Malaika vong'he va Matratra lazima vamuabudu." ⁷Fano kene vamalaika ukuhanya, "Mwenso ne ukutrenda vamalaika vyakwe vyatrendeke ng'hoo na atrumami vyakwe kuwa ndeme ya motro."⁸Lakini fano kumwanakwe ukuhanya, "Utrumbe rako ra enzi, Tratra ne ra ghare na ghare. Mwanga wa utremi wako ne mwanga wa tretre. ⁹Wanja tutre na uhura uvunjaji wa sarea, fano Tratra, Tratra wako, wakuira makutra a uyanjo kuliko ayako."¹⁰Fano mwandio, Mtremi, akaeka msingi wa uremi. Irunde ne mwemmo wa meghono akwe. ¹¹Ikoyaghara fano veve ukoendelea. Yonghe yofilika kinya masaa. ¹²Ujoikunjakunja kinja ikotyi, na nyeso ijoghaveseka kinya masaa, fano veve vo oyoyu, na miagha ako itruhira."¹³Fano ne kwa malaika wafe Tratra wahanyie wakati wonghe, "Kighara umoghono wane wa kelelo mpaka kene nechowavatrenda ave vyako vyatrendeke itrumbe ra meghuu ako"? ¹⁴Fano, vamalaika vyonghe nti ghoo neyatrumiwe na ovadema avo nevechorithi ughomoi na?

Chapter 2

¹Fano ne vija kueke unsonge zaidi ayoo nekwayatregheye, ili kutoaje kujotengwa kure nayo.²Ka soko ne ughani wareghetriwe na vamalaika ni tutre, na kela uhutre na uasi ukuhanga adhabu tu, ³kuhanga uri uvonna nekwadea kuojali ughomoi uroyi ne ukuru? --ughomoi ne wa mwandio newahanyiwe na mtremi na newathibitishiwe ghatre itru na vasaa ne va utregheye. ⁴Tratra fano akauthibitisha kwa isara, maajabu, na kwa ntendo ne ng'huu iyaiya na kwa sawadi ya Mwahu Mweru ne waiaghaneye mwino mafenji akwe moghonjo.⁵Tratra atrina uveka uremi ne ujie, ne fano kuhureghetrie habari yayo, fang'e a vamalaika. ⁶Badala ayo mantu, ong'e wasuhudea usehemu enge ukuhanya, "Monto ne anyu , hata udahe umukumbukwa? Au fano mwana wa monto umotunze?⁷wamotrenda monto monyuyi kuliko vamalaika; wamoyencha taji a ukuryo na hesima. (Ghamejea: Ghani iyeyi. "Na umoeke kunto a mwemmo wa meghonno ako atrifoo onakala ya ghareng'eja.) ⁸Wavekie kila intu fang'he ameghoro ako." Kasoko aseye Matrunda wavekile kila intu fang'he a monto. Atrinareka intu rong'he neretru fang'he akwe. Fano vii kutri uona tranju mo intu nevefang'he akwe.⁹Na fano, nkukengere ne watrendiwe kwa muda, fang'he kuliko malaika---Mwoghomoi, kasoko, a mateso a nkuya akwe, wayejiwe taji a ukurio na hesima. Fano kwa neema a ma Matrunda, Mwoghomoi, waonjiye nkuya kasoko a kila monto. ¹⁰Ekatrendeka bahu Matrunda, ka soko kela intu kerepo akwe na kukua mwenso, akanoneya ovaretra ang'inya ving'e ku ukurio, na fano akanoneya umotrenda motro ngeri wa ughomoi wao kuwa udaho ukera maghasako akwe.¹¹Kasoko vong'he vavere oyoo neokoveka wakfu na avoo nevekuekwa wakfu, vong'he vekufuma o asili emedo, Matrunda. Ka soko eyeji wasoyo neokuvaeka wakfu kene Matrunda atrikuoa menyaa ovaetrana anyandughu. ¹²Ukuhanya, "Neurehanya rina rako kwa anyandughu kane, nekuemba kuhusu veve kufuma ghatre a morundo wa antu."¹³Fano ukuhanya, "Noamini kene mweso." Na fano, "Rava, hava nerefo na ang'inya ne Matrunda wampie." ¹⁴Ka soko, fano ang'inya va ma Matrunda vong'he veushiriki mwere na saghami, na fano moghomoi Yesu akasiriki mantu vioyoyi, ili kukera nkuya ahang'e umoghombifya wasoyo ne winaudaho wa nkuya, wasoyo ne ibilisi. ¹⁵Fano are kwe oyi ili avaeke huru avoo vong'he kasoko ukara hofu a nkuya vekakighara matriku awe ong'he mong'he a otrumwa.¹⁶Kasoko aseye nti vamalaika neukuvaareya. Fano ayo, okuwaareya uvafo wa ma Abraham. ¹⁷Fano are lasima mwenso atrendeke kinya ndughu vakwe kwa njea yong'he, are adahe otrendeka kuhani ne mokuru mwanya uvai na mwaminifu kwa mantu ama Matrunda, na are fano atrendeke wina udaho wovunya masamaha kwa mahutre a antu. ¹⁸Kasoko Yesu Mwaghomoi mweso watesekie na ojaribewa, wina udaho wowa are ya avoo nevekujaribewa.

Chapter 3

¹Fano anyandoghu atakatifu, mwitramberemwe va mwetrano wa kirunde, mumogheme Yesu, Mtrumwa na Kuhani ne Mokuru wa ukiri witru. ³Akatrendeka moja kene Matrunda neare akamohwaniya, muno Musa neare moja na mwenso unyumba ama Matrunda. ²Ka soko Yesu wavaliwe kuwa na hesima nguru kuliko ama Musa, ka soko wasoyo neokujenga nyomba ukuvareywa hesima ng'uru kulikok nyomba ayo. ⁴Ka soko mo nyomba ekujengwa na monto fulani, fano wasoyo neukujenga molmtu ne Matrunda.⁵Na fano Musa are moja kinya motumishi kene nyomba ong'he ama Matrunda, are ukufunya usuhuda wa mantu ne ajohanywa wa katre neujie. ⁶Fano Keresto ne Mwana wa usimamea wa nyomba ama Matrunda. Sese ne nyomba akwe ne kwa kwatrera ure katika ukiamini na fahare a kiamini.⁷Fano, ne kinya Mwahu Mweru neukuhanya, "Reo, ne omma mwametregheya sauti akwe, ⁸Utratrende ng'hoo ako n'kaku mwino Vaisraeli vekatrenda kuasi, mong'he a ujarabewa ojangwa.⁹Orui are wakatre wa watratra vanyu ne vandekire kwa onjaribu, na wakatra, wa meagha arobaini, vekaonna ntendo yanne. ¹⁰Fano ntinayanjisiwa na ufafo wa suyo. Nkahanya, 'Vekuyanghaa mwi itriku mong'he a ng'hoo yao, na vatrimanyie njea yanne. ¹¹Ne kinya ninonarafeya mohori anne: vatrikuhevera moija anne."¹²Trendeki morave, ndoghu, ili utraje trendeka urefo mioyo ofe wodeakuamini kene moyanyu omwe, moyo na ukutrendeka wekure na Matrunda ne mofanga. ¹³Fano na mohamasishane mokela itriku mo montu na moyakwe, ili moreo motamani, ili khatre anyu atatrendeke mokaku wa odang'anyifu wa mahutre.¹⁴Kasoko kwa trendekie ashiriki vaama Keresto ne kwakikwatretre na othabiti witru kwa ng'uu kene mwenso kufuma mwandio na mpaka mwisio. ¹⁵Fano ku erei radahwa ohanywa, "Reo ne mwametregheya sauti akwe, motratrende ng'hoo yanyu kuwa n'kaku, mwino Vaisrael nino vekatrenda wakatre wa oasi."¹⁶Ne va anyu vasanya nevekamotregheya Matrunda na oasi? Nti avoo ne Musa akavahonja ofuma oMisri? ¹⁷Ne va anyu neare Matrunda akavahora meakha arobaini? Nti itramberemwe na avone vatrendie mahutre, ne me ere awe ne are akuya ekaraa ojangwani naa? ¹⁸Ne va anyu neakavarafea Matrunda vatrikuhevea mong'he a oja wakwe, mwese nti avoo ne vatrina motii mwenso? ¹⁹Kwa daha kuonna vatrinadaha okevera ku oja wakwe ka soko vatrinaamini.

Chapter 4

¹Fano kutrendea kwave atratrendeka ghatye itru na omwe atraonekane woremwa ofikera ahadi ne eendelee ohevera okiruyo ra ma Matrunda. ²Fano kwina sayu ne njija ohusu iruyo ra ma Matrunda nera ragheywe kinya Vaisraeli nino are vinayo, lakini sayo eyeyi etrinava aria vasavya ne vatregheye bila ounganisia imani kwa raseye.³Kwa sese, nekwadaire oamini-sese ndio kwemeongoni nekujohevera, Kene itruyo raseye mwino ihanyire, "Mwino naraveye kwa nsimba anne, vatrikuhevera kene itruyo ranne." Akahanya ereyi, ingava memmo ong'he newametrendie areadahekie ofuma omwandio wa uremi. ⁴Fano wahanyiya osehemu kuhusu iriku ra mofungare, "Matrunda akatruya siku ra mofungare mong'he a ong'he newayatrendie." ⁵Fano wahanyie, "Vatrikuhekera kene itruyo rakwe."⁶Ka soko aseye, ofuma itruyo rama Matrunda eke ne akiba kwa vang'e ohevera, na ofuma Vaisraeli ving'e nevatregheyesayo njija ne ehusu itruyo rakwe vatrinahevera, ka soko vinatii, ⁷Matrunda akaveka kang'e itriku fulani, re etranwe "Reo." Mwenso akareongeya itriku ereyi newareghetya okera kene Daudi, ne wareghetya kwa matriku minge baada ayasaya neareghatriwe mwandio, "Reo ne mwategheya sauti akwa motratrende ng'hoo yonyu kuwa nkaku."⁸Mwino kinya Yoshua akavahang'eya itruyo Matrunda areatrudaha uhanya oitriku reng'eja. ⁹Fano ke kwina Sabato a itruyo na etunziwe ka soko a antu vama Matrunda. ¹⁰Fano neokuhevera kitruyo rama Matrunda mwenso wasoyo watruriye ofuma ontendo yakwe, mwino Matrunda watrendie kene mwenso. ¹¹Fano kutrendeka na n'kumbu a ukera kene itruyo raseye, ili atraonekane wakugwa ku aina a oasi ne waotrenda.¹²Ka soko ughani wa Matrunda ovanga na winna ng'uu na wina ughare kuliko ifanga lolote nerina ughare mpande yong'he. Na rohoma ofikera ogawa nafsi na ng'hoo, na viungo katika ubongo. Na rina udaho womanya maghemo na nia ayo. ¹³. Kutrie nekatrundiwe nekakivihie ku osiyo wa Matrunda. Badala ayo, mwe intu righatre kunji kwa miho ama omwe ne lazima kwinja ofunya hesabu.¹⁴Baadaye otrendeka kwina kuhani mukuu newahevere kene irunde, Yesu Mwana wa Matrunda, kwa ughamu kukwatrere imani yitru. ¹⁵Ka soko kutrina kuhani mukuu ne atriuweza ohisi horuma kasoko a usaifu witru, lakini mwenso kwa njea yong'he watrendekie wojarebewa kinya sese, fano ne mwenso ne atrina mahutre. ¹⁶Na nekuje kwa ujasili kene itrumbe ra enzi a neema, ili kumefokee rehema na ohanga neema a okuareya wakatre wa mahitaje.

Chapter 5

¹Fano mo kuhani mukuu, newa waniwe kufuma ghatre a antu, wahwaniywe a emeke badala awe mong'e amantu neahusianea na Matrunda, ili adahe ofunya kwa itramberemo sawadi na sabihu ka soko amahutree. ²Odahetre keshughulisa kwa ufoo na afutru na vabishi ka soko mwenso no ovimewe na uzaifu. ³Ka soko a ereyi, wina soko ofunya sadaka kasoko amahutre akwe mwino ukutrenda umahutre antu wang'eja.⁴Na kutrie muntu ne ukuhora hesima eyeyi kasoko akwe moghonjo, lakini fano, lazima aetranwe na Matrunda, mwino are Haruni. ⁵Fano ne Kristu inakufaa hesima mwenso kwa ukitrenda kuhani ne mukuu. Badala akwe, Matrunda akahanya kene mwenso," Veve we mwananne, leo nenne natrendeka ne Tatra wako."⁶Mwino ukuhanya usehemu engija, " Veve ne we kuhani wa khare na khare baada ama Melkizedeki."⁷Wakatre wa mwere wakwe, akaromba na orombea, akamwomba Matrunda kwa mihori, kene mwenso ne udahetre umoghomoa kufuma unkuya. Kasoko a unyenyekufu wakwe kene Matrunda, akatregheywa. ⁸Fano are mwana, akakifundusia otii kwa mantu ne emotesa.⁹Akaghanesiwa kwa njea eyeyi akatrendeka kwa mo montu ne wamwamini atrende soko a ughomoi wa ghae, ¹⁰kwa otengwa na Matrunda kinya kuhani ne Mukuu baada ama Melkizedeki. ¹¹Kwina ming'e ohanya kene Yesu, fano ne kukakuu uwaghanera kasoko nyenye mwatoro votregheya.¹²Fano kwa muda uroyi anjamofenjwa mtrendeka mwalimu, ke kuna umuhimu wa monto umofundisia mafundisio amwandio akanuni ughani wa ma Matrunda, mofenjewa maya na ti malewa ne makaku. ¹³Kasoko wasoyo ne ukunyua maya matufu, atrina, uzoefu wa haki, kasoko ke mong'inya moderu. ¹⁴Fano chakula ne kigumu ne ka antu ne vakuru, avo ne kwa soko a uzoefu wao womanya eyeyi na haki na uroyi ne ove vafundisiwe uje na uve.

Chapter 6

¹Ne kwa reka nekwakifundusie mwandio kuhusu ughani wa Kresto, kufenjwa juhudi kuendea kune ukomavu, kutreake kang'i mesingi a toba kufuma kene memimo ne etrina ufanga na imani kene Matrunda, ²wala mesingi a mafundusio a ubatiso, na uvavekea mekhono, ufufuo wa akuyi, na hukumu akhave na khare. ³Na kutrenda vii ne Matrunda wayanja.⁴Kasoko itrudaheka kwa avoo ne waghanjie weru, mwandio, ne vaonjie kepawa ka kirunde na utrendwa asirika vya Mwahu Mweru, ⁵na vasaa nevaonjie uja wa ughani wa Matrunda na ng'uu ya wakati neweujie, ⁶na fano vagwa - etriodaheka uwasucha kene toba. Ereyi ne soko vamosulubisia Mwana wama Matrunda ka vere kwa nafsi yao, no anotrenda kife ka zihaka o hazarani.⁷Kasoko fangi neafoke mbua ne okufouda mokila mara kunto ayo, na afunya masao ne maja kasoko avasava navatrenda mweno momg'i afangi veohanga mboro kene Matrunda. ⁸Ne fano ekufaa maghuya na manahe, kutria kang'i samani na ehohatare olanewa. Mwisio wayo ne oteketeswa.⁹Ijapokureghetrya vii vamboya vanne, kusawisiwa na mantu ne maja na amuhusu nyenye na mantu ne ahusu ughomoyi. ¹⁰Kasoko Matrunda nti movaya hatra avitre mwemmo wanyu kwa uyanjo nemwauraghere kwa soko arina rakwe, na fano kuereyi mwavatrumekie aamini na akee mowatrumekea.¹¹Fano kwina nkumbu inno kila umwedo wanyu atrendeke uonyesha bidii eyeyo hadi mwisio kwa tutre a ujasiri. ¹²Kutriufenja motrendeke mwatrotro fano mtrendeke mwafuasi wa avoo nefeurithi ahadi kasoko a imani na ughemei.¹³Ka soko Matrunda akamofaa Abrahamu ahadi, kwa nafsi akwe, kasoko ali atriodaha orafeya kene ongeja yeyote ne mokuu kuliko mwenso. ¹⁴Akamwera, "Tutre, nokukurya, no ongeya ufavo wako inno." ¹⁵Kwa njea eyei, Abrahamu akafokea raseye ne weraghehywa baada ughemeya kwa ughemu.¹⁶Kasoko antu vekurafeya kene mwenso ne mokuu kuliko venso, na venso ukomo wa masindano ong'e ne kiapo koyathibitisha. ¹⁷Fano Matrunda newaghema oonyesha kwa uwazi inno kwa arithi vya ahadi ighemo rakwe retraghafeseke, alithibitisha kwa urafeyo. ¹⁸Akatrenda uyi ili kwa mantu avere vitradaheke ughafeseka, kasoko aseye Matrunda atrikudaha uhanya uregheghe, sese nekwaduree hifadhi kuhange otiwa moyo okwatrea kwa ng'uu tumaini neraekiwe unsonge itru.¹⁹Kwina ujasiri uruyi nanga ne imara otegemea a nghoo yitru, ujasi ne ukuhefera sehemu ya mong'ee a nyuma a pasia. ²⁰Yesu akahefera o sehemu aseye kinya motrongeri witru, ne watrendeka kuhani moghuu hata milele baada otaratibu wama Melkizedeki.

Chapter 7

¹Are kwe vii Melkizedeki, motremi wa Salemu, Kuhani wa Matrunda ne wekunto, newatrnie vina Abrahamu neosokie ovaoragha Atremi na akamokurya. ²Abrahamu akamofaa rimwe a kekume ka kila intu newakihorie oketeka. Rina rakwa "Melkizedeki " maana ayo" motremi wa tutre" na kange "motremi wa Salemu" na fano ne "motremi wa amani." ³Atrina tratra, atrina yiu, atrina afavi, atrina mwandio wa itruki wala mbeo a matriku akwe. Fano okusagha kuhani waghare, kinya mwana wa Matrunda.⁴Fano ghemeya nino monto uyuyi nino mokuu. Mofafi witru Abrahamu akamofaa moja a kekumi a mantu na majaa neare wavihorie kuwighwi. ⁵Na tutoe, ukoo wa Lawi newafokee hofisi ya kekuhani are vina amri kufuma o sharia okusanya moja a kekome kufum akwa antu ne va ofuma kwa Vaisraeli ayawe, pamoja na venso ne akoo wofuma kene Abrahamu. ⁶Fano Melkizedeki, ne ntiwa okoo wofuma kwa Alawi, akafokea moja a kumi kufuma kene Abrahamu, na akamokurya, mwenso ne are wina ahadi.⁷Fano hapo etrioghiwa monto ne monyuyi amokure ne mokuru. ⁸Kwa intu ereyi montu newafokea moja a kekomi okakuya itriku remwe, fano kwa intu reng'ija omwe nearewafokee moja a komi kene Abrahamu ekaelesewa kinya ne akakighwa. ⁹Na kasoko aireghetya, Lawi newafokee moja kumi, fano akarefa moja ya kumi kene Abrahamu, ¹⁰kasoko Lawi are wekoviono vya matratra wakwe Abrahimu wakatre nevokotrana vina Abrahimu.¹¹Fano ne okamilifu wighera okera okokuhani wa Lawi, (kwa hiyo fang'e ayo antu vekufoea sarea), are kwina hitaji eke inno kene kuhani ong'eja oemeka baada a ma Melkizedeki, na ntikwetranwa baada a mofongo wa ma Haruni? ¹²Fano okuhani newaghaveseka, fano lasima sarea no eghaveseke.¹³Kene umwe mantu ayayi ekareghetwa kuhusu kabela eng'e, kufuma kene mwenso kutorie newahuduma omasabahu. ¹⁴Fano ne tutre kwamba mtremi witru akafuma kene Yuda, ikabila ne Musa atrinahanya kuhusu makuhani.¹⁵Na ayayi nekuyahanya ne tutre hasa ne kuhani ong'eja okufuma kwa mofano wa ma Melkizedeki. ¹⁶Kuhani oyoyi ne mofya nti omwe na watrendie kuhani kunto a mosingi wa saea neihusianie na ufafo wa montu, fano omosingi wa ng'uu ya migharo ne etrikodaheka oghafeseka. ¹⁷Fano maandeko esuhudea kuhusu mwenso: "Veve we kuhani waghare baada a mofumo wa ma Malkizedeki."¹⁸Kasoko iragheyo nerekatrongera rekaekwa ompeo kasoko are risaifu na rerifaie. ¹⁹Fano sarea etrina trenda lolote kekamilifu. Ila are kwina ojasiri na oja womohuveya Matrunda.²⁰Na ujasiri oroyi ne oja otrinakighea, kila uregheya marafeyo, kwa ereyi makuhani vong'he vinahora irafeyo lolote. ²¹Fano Matrunda akahora irafeyo wakatre ne okuhanya kuhusu Yesu, "Mtremi warafeya na atrighafeseya mawaso akwe.' veve ne wekuhani waghare."²²Kwa ereyi Yesu wajia kinya zamana a lagano ne rija. ²³Kwa tutre, nkuya esusa makuhani ohudumu kukhare. Ereyi ne kasoko arevarefo makuhani ving'e omwe baada aong'eja. ²⁴Fano kasoko Yesu okwighara ghare na ghare, okuhani wakwe utrioghaveseka.²⁵Kwa soko aseye mwenso winaoweso wokamilifu okamilisha ovaghomoa nefemuhuveka Matrunda okera mwenso, ka soko mwenso ukwighara muda kwa oromba kasoko awe. ²⁶Fano mokuu wa namna eyeyiy ositahili kene see. Ne atrina mahutre, hatia, mohja wateng'iwe kufuma kwa anya mahutre, na watrendekie wekunto kuliko irunde.²⁷Mwenso atrinatrendeka na ofenji mofano wa makuhani ne vakuru, ofunya sadaka kela itriku, mwandio kwa mahutre akwe mwenso na mitre kwa mahutre avang'ejo. Akatrenda ni kwa itrambe remwe kwa wong'he, ne wakifunya mwenso moghonjo. ²⁸O sarea eokuhania antu ne vazaifu otrenda makuhani ni vakuru, lakini fano ughani wa orafeyo, nerajie baada a sarea, akamuhwania Mwana, newamotrenda mokamilifu wa ghare na ghare.

Chapter 8

¹Fano ughani ne ku uhanya ne uraji: kwina kuhani mokuu newakigharie fang'hi kene moghono wa kelelo wa itrumbe ra enzi Kirunde. ²Mwenso ne motrumami kene mahali ne kuja, ihema ra tutre ne motoemi aliekie, nti monto wo kuya.³Kasoko kela kuhani ne mokuu okuekwa ofunya sawadi na sabihu; fano ne vija otrendeka na into rofunya. ⁴Fano Yesu ne are wekunto a ng'he, mwenso are atriotrendeka kuhani zaidi a afo. Kasoko are vetajare avoo nefafunjie vipawa olingana na sarea. ⁵Vekahudumu intu neare nakala na mpefo a mantu akirunde, mwiuno Musa neonywa na Matrunda ne wasegha jenga ihema. "Ona," Matrunda neakahanya, "trenda mo intu olingana na muundo newaraghewa kunto a molemma".⁶Lakini fano Keristo wafokea huduma ne njija ino kasoko mwenso nno ne mofatrani wa iagano ne rija, ne fano radahiwe ehimarishwa kwa ahadi na njija. ⁷Fano iragheyo ra mwandio ne mwese retrina trenda mahutre, fano are kutrie omohimu wotrendeka na nerifyara kafere.⁸Ne wakatre Matrunda newaonna mahutre kwa antu akahanya, "Rafi matriku ejie, 'okuhanya Motremi, wakatre ne nejotrenda irakhayo ne rifya, itramberemwe na nyombo a Israeli, na njomba a Yuda. ⁹Retrikutrendeka kinje irakheyo nenaretrendie itramberemwe na vatratra vaoyo itriku nenavahora kwa moghono ovahonja kufuma ong'he ava Misiri. Kasoko vinaendelea mong'he a iragheyo ranne, nenno ntina vahovera kange,' akahanya Motremi.¹⁰Ksoko ereyi ne kagheyo neretrenda onyumba a Israeli baada a matriku asaa,' wahanya Motremi. 'noveka sarea yanne onsong'e awe, na nioandeka unghoo yawe. Notrendeka Matrunda wao, venso no veotrendeka antu vanne.¹¹Vatrikifundiseya mo monto na jirani wakwe, na kela umwe na ndughu, akwe, neokuhanya, "Momanye Motremi," fano vong'he vejoomanya nenne, kufuma ne monyuyi na ne mokuru wao. ¹²Fano novaraghera rehema kwa ntendo yao ne nti ya tutre, nantikuikumbukwa mahutre awe kang'he."¹³Kwa ohanya "Mpiya," akatrenda iragheyo ra mwandio otrendeka ne riye. Na rasee ne waretangasa kuwa rive reve oyaghara.

Chapter 9

¹Fano kageyo ra mwandio atirekwetre sehemu a ibada a kedunia na utaratibu wa ibada. ²Fano kene ihema are kwina chomba nekeandalewe, chomba ka unji, areketraniwe mahali patakatifu. Kieneo erei arekwina kinara ka traa, mesa na mekatre a wonyesho.³Na onyuma a ipasia ra kavere are kwina chomba keng'eja, ekwetraniwe mahali patakatifu inno. ⁴Are kwina masabahu a sahabu kwa utrung'eya ovumba. Na are kwina isanduku ra iirafeyo, neare rejengiwe kwa sahabu ntufu. Mong'eayo are kwina ibakuli ra sahabu rina manna, mwanga wa maharuni neokindire maliwa, na mbao ya magwe ya irafeyo. ⁵Nkuto a isanduku ra irafeyo maumbo afamaserafi vya otukufu vakumbie mbaya yawe nsong'e a itrumbe ra ofatranisho, fano kwa fani kutriodaha oelesea kwa ija saidi.⁶Baada amantu ayayi ne are a andalewa, makuhani kawaida veofera ochomba konji ka ihema ofunya huduma yawe. ⁷Kuhani ne mokuu okuhefera ochombo ka overe wiyenne itramberemwe kwa mwagha, na bila oreka ofunya sadaka kasoko akwe moghonjo na kwa mahutye a antu nevatrendie bila ughema.⁸Mwahu Mweru okusuhudea tutre, njea omahalipatakatifu saidi ekee inaroghwerwa kasoko a ihema ra mwandio kere emekie. ⁹Erei ne keeleleso ka muda uroi fanoi. Ong'he sawadi na sabihu ne ofuma vano atriodaha okamilisha samiri ya mwonya abudu. ¹⁰Ne malewa na inywaji iyenne vikwatrehwe kwa taratibu ya ibaada ya kioya. Vyong'he ivii vikuotaratibu wa kemwere ne eandalewe mpaka eje amuri ne mpiya ne ejoekwa osehemu ayo.¹¹Keristo wajie kinya mokuu wa mantu ne maja ne ajie, okera ughuu na okamilifu wa ihema ne righuu ne etrinatrendwa na meghono a antu ne nti wa uremi uroi ne watrundiwe. ¹²Are nti kwa saghami a mbosi na mwang'ombe, ila kwa saghami akwe moghonjo ne Keristu akahefera mahali patakatifu inno kwa itramberemwe kwa kila omwe na okohakikisea ughomoi witru wa ghare.¹³Mwino kwa saghami a mbori na mafahari na uhunuriwa kwa mau amwang'hombe khatre a vasava na nti vaja ne vateng'iwe kene Matrunda na otrenda me ere awe me eru, ¹⁴Nti bahu inno saghami ama Kirestu okera mwahu wa ghare akakifunya mwenso bila osomboa kene Matrunda, ohoya samiri yitru ofuma ntendo nkuyi omotumekea Matrunda witru ne mofanga? ¹⁵Kasoko aseye Kirestu ne mojomba wa ifeyo ne rifya. Eyeyi ndio soko nkuya afarekie huru vong'he vya irafeyo ra mwandio ofuma kene hatia ama hutre awe, ili vong'he nevaetraniwe na Matrunda vadahe ofokea ahadi a rithi wao wa ghare.¹⁶Mwese kwina irafeyo nerodumu, ne vija rethibilishwe okera n'kuya a montu wasoyo newaretrendie. ¹⁷Fano irafeyo reotrendeka rina ng'uu kene nkuya ekotrendeka, ka soko kutrie ng'uu kene monya oretrenda ne ke mofanga.¹⁸Fano nti erero irafeyo ra mwandio are rekaekwa bila otrendeke kwina saghami. ¹⁹Wakatre Musa newafunyie mo iragheyo ra sarea kwa antu vong'he akahora saghami a ng'ombe na a mbori, na maje ketramba na keghoku, na hisopo, na orehunwera igombo ne antu. ²⁰Na are akahanya, "Eyei ne saghamia irafeyo ne Matrunda wamofie amori nyenye".²¹O hali eyeyo eyeyo, akahumwera saghami kunto a ihema na maifee ong'he ne atrumekie ohuduma a masabahu akekuhani. ²²Na olingana na sarea, mokila intu rosafishwa kwa saghami. Bila saghamu kutrie mosamaha.²³Are ne bija na lasima nakala a mantu akirunde lazima vioywe kwa sabihu a nyama. Na fano, mantu akirunde vyenso, arevinoneye vioywe kwa sabihu ne njija saidi. ²⁴Fano Kiristu atrinahefera kene patakatifu ino nekwatrendiwe kwa mekhono ne nakala a into ne ratutre. Fano akahefera kirunde renso, kene fano urefo onsong'e a osiyo wa Matrunda ka soko itru.²⁵Atrina hefera kuko ka soko okifunya sadaka ka soko akwe mara yong'he mwino okutrenda kuhani ne mokhuu, ne okuhefera opatakatifu ino mvagha baada a mwagha pamoja na saghami ama ong'eja, ²⁶ne mwese are aseye ne tutre, fano are lazima ateswe kila mara saidi ufuma mwandio wa uremi. Lakini fano ne itrambe remwe hadi mwisio wa mwagha newakerughuye umehaya mahutye kwa sabihu akwe moghonjo.²⁷Mwino ere kwa mo montu okuya itrambe remwe, na baada ahafo ekuja hukumu, ²⁸na nino Kiristu ne are wafonyiwe itrambe rimwe oyiheya sambi ya ving'he, okufuma mara akavere, nti ka soko osughulikia mahutye, fano kwa ughomoi kene vasaa ne anyorindea kwa ughemu.

Chapter 10

¹Ka soko sarea ne kevuli ka mantu ne maja ne ejie, nti ayo ne ehalisi. Sarea tutre itrudaha ofaghamia avoo ne veomihufeya Matrunda kasoko a sabihu iyiyo na makuhani vekaendelea oyifunya mwagha hadi mwagha. ²Fano are sabihu yasii are itryudaha orekwa ofunywa? Kwa kigezo kaseke anyoabudu, nesawabafisiwe itramberemwe are vatriotrendedeka vinaotrambuzi wa mahutye ino. ³Fano mong'he a sabihu yasii kuna ikumbukeyo ra mahutre neyatrendiwe mwagha hadi mwagha. ⁴Ka soko etridahega kwa saghami ya mafahari na mbori oyehaya mahutre.⁵Ne Kiristu waja odunia, akahanya, "Motrina tamani matoleo a sabihu, fano mokaandaa mwere ka soko anne. ⁶Motrina trenda ighemo ra matoleo ong'he otekelezwa au sabihu kasoko a mahutre. ⁷Fano nekahanya, "Onna, hafa notrenda mafenji ako, Matrunda, munno eandekiwe onghusu nenne ki gombo".⁸Akahanya nino ehanyiwe hafo kunto: "Motrinatamani sabihu, matoleo, au sadakayoteketeswa ka soko a mahutre, na mwina oja ghatre ayo" sabihu ne yofunywa olingana na sarea. ⁹Fano akahanya, "Onna, nehafainotrenda mafenji ako". Akaeka ompeo taratibu ne are ya awali ili oghamie iyo ya kavere. ¹⁰Oh taratibu ya kavere kwatrengiwe kene Matrunda kwa mafenji akwe okera okifunya kwa mwere wa ma Yesu Kiristu kwa itrambe remwe kwa nyaghati yong'he.¹¹Ne tutre, mo kuhani okuemeka kwa huduma itriku hadi itriku, ko ufunya sabihu eyeyo, ne kwa vioyi ino itrinna odaha oheya mahutre. ¹²Lakini fano ne wafunya sabihu itrambe remwe kwa mahutre a khare ong'he akakighara omoghono wa kilelo wa ma Matrunda, ¹³akarindea mpaka maadui vakwe vaekwefang'he na otrendwa itrumbe ka soko a meghuu akwe. ¹⁴Ka soko a njea a itoleo remwe akawaghania ghare avoo ne vatengiwe kene Matrunda.¹⁵Na Mwahu Mweru tuloe osuhudea kwitru. Ka soko mwandio akahanya, ¹⁶"Ereyi ne irafeyo nenoretrenda itrambe remwe nnao baada amatriku asaa; okuhanya Matrunda: noeka sarea anne ghatre anghoo yao, na noiandeka mong'he a ihaa rao".¹⁷Fano akahanya, "Vatrikuikombokwa kang'e mahutre a ntendo yao makuyi". ¹⁸Kene kwina mahali kene masamaha kwa avai kutrie kang'e sabihu engeja ka soko a mahutre.¹⁹Fano, anyandughu, kwina ujasiri wo hefera mahali ke kuja inno kwa saghami ama Yesu. ²⁰Aseye ne njea ne wamerughua kasoko itru kwa njea a mwere wakwe, mpiya na mpanga ne oekera kene ipazia. ²¹Na kasoko kwina kuhani ne moghuu kunto a nyomba a Matrunda, ²²na kumohumbere kwa nghoo a tutre kwa otimilifu wa ohakika wa imani ne kwina nghoo ne inyunyiziwe maje na maja ofuma mahutye o samiri na otrendeka na meere itru ne eoyiywe kwa maje maja.²³Fano na kukwatrere kwa usabiti kene iuungano ra ojasiri wa itumaini ritu, bila ogeoka, ka soko Matrunda aka ahidi ne mwaminifu. ²⁴Na ne kuzidi otafakari nino kumotia moyo mo montu oyanja na ntendo njija. ²⁵Na kutrareka kihangweya itramberemwe mwino veotrenda vang'ija. Badala ayo kutia ne moyo mo motu ino, mwino mokengee istriku rahuera.²⁶Mwese kurende kusudi kuendelee otrenda mahutye baada ofokea elimu a tutre, Sabihu engeja a mahutye itrioneneya kang'e. ²⁷Fano kuna, tarajio pekee ra hukumu otisha na ukhare wa motro ne ojotrekeleza maadui ka ma Matrunda.²⁸Fano montu newamehitre sarea ama Musa okokuya bila rehema onsonge a masaidi vavere au vatratru. ²⁹kewango eke saidi ka azabu neokughema kamositahili mo montu ne wamosarau Mwana wa Matrunda, mwenso ne wametrendee saghami a irafeyo kinya intu nenti ritakatifu, saghami ne ambayo akameeka wakfu kene Matrunda - kumwenso ne wamotrokaneye Mwahu Mweru wa neema?³⁰Ka soko kummanyie umwedu ne wahanyie, "Kesasi ne kanne, kurefa". Na kang'e, "Mtremi ojo vahukumu antu vakwe". ³¹Ni intu rohoghofya montu ughwera omekhono a Matrunda ne mofanga!³²Fano kembukwa matriku ne afwayie, baada netiwa neru, nino mokadaha oghemeya mafayi ne maghere. ³³Are mwekiwe anehanya ozihaka omatroki na omateso, na ave mwitramberemwe na avoo ma vakire omateso mwino asaya. ³⁴Ka soko are mwina nghoo auvai kwa vasavya ne are atrungwa, na mokafokea oyanjo wa azabu a orithi wanyu, na are momanyie nyenye aghonjo are mokwetre orithi ne oja na wodumu ghare na ghare.³⁵Fano motraojoghotre ojasiri wanyu, ne wina sawadi ne nkuru. ³⁶Ka soko mohitaji oghemmu, ili modahe ofokea ne Matrunda o ahidi, nesa mwatrenda mafenji akwe. ³⁷Ka soko baada a muda kedogo, omwe ne ojie, na ojie na atriotrinya.³⁸Mwenye oja wanne okighara kwa imani. Ne wasoka onyuma, ntioyanjisiwa nayo." ³⁹Fano sese nti kinya avo neveosoka onyuma kwa oghwa. Badala ayo, sese ne baadhi avya saa ne vina imani yo idema nghoo yitru.

Chapter 11

¹Fano imani ni tutre ne winayo montu neja ughemetre into fulani kwa ujasiri. Ne tutre aintu ne ke retrighetre. ²Ka soko eyei vakuku vitru vekathibitika kasoko a imani awe. ³Kwa imani kumanyie tutre uremi ukatrundwa kwa amri a ma Matrunda, ili fano kaseke nekakighera ketrinatrendwa kwa mantu ne vinakighera.⁴Ari ka soko a imani ne Habili akamofunyea Matrunda sadaka nekamoyanjisia hiya na ninowatrenda Kaini. Ari ne ka soko eyei asifwe ne monya tutre. Matrunda akamuyanja ka soko a zawadi newamefunyie. Ka soko aseye, Habili ke okureghetrya ingawa wakure.⁵Are kwa imani ne Enoko akahorwa kunto na atrinaonna ikuya. "Atrinakighea, ka soko Matrunda akamohora" soko ekareghetwa juu akwe ne akamonesia Matrunda kabla ohorwa kunto. ⁶Ne kutrie imani kutriodaheka omononisia Matrunda, ka soko ne winje kene Matrunda ne lazima aamini ne Matrunda orefo na okuwafaa sawadi avoone veomofenja.⁷Are ne kwa imani ne Nuhu, ne are waghanerwa na Matrunda kohosiana na mantu ne are atrikighetre, kwa hesima a Matrunda akatrenda safina ka soko a omeghomoa ghaya akwe. Kwa otrenda vii akaohukumu oremi na watrendeka morithi wa tutre ne ekuja kwa kera imani.⁸Aare ne kwa imani ne Ibrahimu, newetranwa akatii na oenda kene areononeye ofokea kinya orithi. Akafuma bila omanya kofe kene winje. ⁹Are ne kwa imani are akakighara ong'hee a ughenyi kwa ahadi. Akakighara omahema itramberemo na Isaka na Yakobo, arithi ayakwe va ahadi eyeyo. ¹⁰Eyee ne kasoko are otarajee ku uhanga mji ne monya kuotrenda na mojengi wayo ne are ne Matrunda.¹¹Are ne kwa imani ne Ibrahimu, na Sara mwenso, vekafokea ng'uu otrenda oritro ingawa are anyampa ino, ka soko are vekamwonna Matrunda ne mwaminifu, ne wa waahidi mwanna wa keghosia. ¹²Ko soko a okera ko montu oyoyi omwedu ne wahuvere okuya vekafafwa anna nevatriofareka. Aare vinge kinya njora yo anga na vinge kinya mbeyo ya mohangahanga mong'he a ufukwe wa bahari.¹³Afaye vong'he vekakuya mong'he a imani bila ofokea ahadi. Ila, fano vekaiona na oikaribisha kwa kure, vekahanya tutre, are ne aghenyi na anyofwaya kunto a ng'hee. ¹⁴Kwa vasava nevehanya mantu mwe ayayi veoeka bayana kuwa veofenja ng'hee awe aghonjo.¹⁵Kwa tutre, veotamani ng'hee ne njija, ne are vafumere are veotrendeka vina nafasi osoka. ¹⁶Fano ninoere, veotamani ng'hee ne njija, ne fano aja akirende. Fano Matrunda atrio ona menyaa oetrannwa Matrunda wao, kasoko waotayarisha moji ka soko awe.¹⁷Aare ne kwa imani ne Ibrahimu ne wajarebewa, akamofunya Isaka. Ne, mwenso are wafokee kwa oyanjo ahadi akamofunya mwanakwe pekee, ¹⁸ne fano kunto akwe ekahanywa, "Kofuma kene Isaka ofafo wako okoetranwa." ¹⁹Ibrahimu akamanya ne Matrunda are wina oweso womofofoa Isaka ofuma kwa akuyi na oreghetya kwa lugha ya maumbo, akamofokea.²⁰Are ne kwa imani ne Isaka amobariki Yakobo vina Esau kwa mantu ne ejie. ²¹Are ne kwa imani ne Yakobo ne wahuera okuya, akamobariki mo kila mwana wa ma Yusufu. Yakobo aka abudu are okihaghamee omwanga wakwe. ²²Are ne kwa imani ne Yusufu waghea ompeo akwe ne ahufera, akareghetya kunto a ofuma ana va Israeli omisiri, na ovaragheya ohora makufa akwe itrambe remwe nao.²³Are ne kwa imani ne Musa, newavafwa akavihwa mieri etratu na afafi vakwe kasoka vekamwo ona mwana modeo ne moja, vinaoghofiwa amuri ama motremi. ²⁴Are ne kwa imane ne Musa watrendeka montu ne moghuu, akahitra otranwa mwana wa mabinti Farao. ²⁵Fano akahwania okera omaghaseko itramberemwe na antu va ma Matrunda bila oyanjisiwa na anasa ya mahutre kwa muda. ²⁶Akaghema menya omohomga Kristu kuwa ne ughware ni ughuu kuliko mantu o Misiri fano akakhamia miho akwe o sawadi ya wakatre ne ojie.²⁷Are ne kwa imani ne Musa wafuma o Misri. Atrinaoghofa hasira yama Motremi, kasoko akaghemeya kwa orava kwa asaya neatrikighee. ²⁸Are kwa imani ne wakwatrea pasaka na ohumwera saghami, ili monyaoharibu ofafo wa mwandio atradahe ovatrenya avafo va mwandio va keghosia vya israeli.²⁹Are kwa imani ne vakera moghatre a bahari ashamu muuno ofang'he ne ng'aku, ne vamisiri vasoya okera, vamirwa. ³⁰Are kwa imani ibomma ro Yeriko rekagwa fang'he, ne wafimehwa mara mofungatre. ³¹Are ne kwa imani Rahabu oyoo ne are kahaba atrina angamea itramberemwe na avoo ne nti atiifu, kasoko akavafokea apelelezi na ovaghenyefya vija.³²Na nehanye ntuni ino? Soko muda otritosie ohanya ama Gideoni, Barak, Samsoni, Yeftha, Daudi, Samweli na amanabii, ³³ne okera imani vekahuma otremi vekatrenda tutre vekafokea ahadi, vekaghiya meommo a ng'imba, ³⁴vekarimia ng'uu ya motro. Vekakwepa ughare, vekakwepa ughare wa ifanga, vekaforiwa omaruwe, are masujaa ovetra, vekasababisia majesi ne maghenyi odora.³⁵Aghema vekafokea akuyi vyao kwa njea a ofufuo. Fang'he vekaghasiwa, bila oyanje orekwa horu ili vadahe ohanga ozoefu wa ofufu ne oja ino. ³⁶Fang'he vekaghasiwa kwa sihaka na kwaoghorwa, na hata kwa irungo na okhumewa kigeza. ³⁷Vekafondwa na magwe. Vekatremwa vifande na mesumeno. Vekaoraghwa kwa mafanga. Vekaenda kwa n'dee ya ng'hoo na n'dee ya mbori are anyofenja, vekaendelea na mavai na otrendewa ne mafe ³⁸(ne uremi are otrinoneye otrendeka nayo), are veohangaheka ombogha, omelema, na omapango na omaghombo a fang'he.³⁹Na fano antu vong'he avai vekayanjwa na Matrunda ka soko a imani awe, vetrinafokea nevakiahidi. ⁴⁰Matrunda akatrongea okufa intu ne rija, ili bila sese ari vadriodaha okamilishwa.

Chapter 12

¹Ka soko kofime ywe na irunde rikuru ra masahidi, ne kujoghote mointu ne rokulemea iramberemwe na mahutre ne okufimeya kwa ure. Kughwe mohenjo kwa ughamu. Mong'he a masindano ne a ekiwe onsonge itru. ²Kurafye mioho itru kene Yesu, ne waandeye na monya otimiliza imani itru, ne kasoko a oyanjo ne waekiwe onsog'e akwe akaghemeya mosalaba, akamesarau menyaa akwe, na akakighaa mang'he a mokhono wa kelelo wa itrumbe ra enzi ra ma Matrunda. ³Fano moghemi mwenso ne waghemeye nghani ya hori kufuma kene anya mahutye, kene mwenso moghonjo ili motraje mojoghatraa au osimia nghoo yanyu.⁴Mwinahangaeka na oteseka na osindana na mahutye kiasi kohirewa na saghami. ⁵Fano mwavitrie ne motiwa moyo ne moraghe ywa kinya ang'hinya va keghosia: "Mwananne, otrayahotre kwa ure masokeo ama Motremi, na otraone ive osokewa na mwenso." ⁶Ka soko Motremi okumosokera mo monto ne omoyanjetre na omwasibu mo mwana ne okomofokea.⁷Ghemeya maghaseko mwino okosokewa. Matrunda okuhangaeke na nyee mwino okuhangaekea na ang'hinya, soko ne mong'hinya wafe ne mofafi wakwe ne atriodaha omosokea? ⁸Ne fano kutrie isokewa, kene sese song'he kosiriki, basi nyenye mwe haramu na mwotri ang'hinya vyakwe.⁹Fano are, kwina vatratra vyitru vyo koremi vokuskera, na kukavayanja. Je fano etrinoneye ino omotii Tratra wo ngoo na kwighare naa? ¹⁰Kwa tutre va tratra vitru vekakuasibu kwa meagha mekeyi mwino ekakighea vija kene venso, fano Matrunda okokuasibu kwa faida itru ili kusiriki oja wakwe. ¹¹Kotrie asabu ne eoyanjisia kwa wakatre oroyi. Oja na mavayi. Na fano, kuja faa matrunda a amani na weru kwa avoo nevafundisiwe nayo.¹²Fano humburi meghono anyu ne erina ng'uu na otrenda maru anyu nene masaifu oyatrende ne ina ng'uu kang'e; ¹³ng'hore ng'ero ya nyayo yanyu, ili ne wasoyo ne ughajekie atraghorewe kuoyaghero ila ahang'e ovoriwa.¹⁴Fenji oja na antu vong'he na otrakatifu ne bila wasoyo kutrie ne okumwona Motremi. ¹⁵Motrendeke morafe atratrendeke ne orefo wosuntwa ompeo na neema a ma Matrunda, na retraje irina ra ololo rejajokinda na osacha sida na ovakengeusha ving'e. ¹⁶Ravi kutrendeke kutrie sinaa au monto nenti moja kinya Esau, ka soko ailya remwe akarinja haki akwe a ofafo. ¹⁷Ka soko mo manjie kwamba baadae, ne wajosegha orithi wa baraka, akahitreywa, kwa ka soko atrinaohanga fursa ofea mahutye itrambe remwe na tratra wakwe, hata na mwese akafenja ino kwa mihori.¹⁸Ka soko mwinajaa omolima ne wina owezo orenywa, molema ne okoaka motro, kitrii, okatisa tramaa na dhoruba. ¹⁹Motrinajaa kwa rorii wa tarumbeta, au kwa ghani ne ifumie o rorii ne ukutrenda mo ne watregheya vatrarombe ughoni vomg'he ohanywa nayo. ²⁰Ka soko vinaghemeya raseye neraghemewa: "Hata ne monyama ne ukugusa molema, e lazima aghaowe na magwe." ²¹O oghofya ino newayaunne Musa akahanya, "Natrejie ino ne ng'a khakhatya".²²Badala ayo, mwaja omolima Sayuni na mong'he a mji wa Matrunda ne mofang'a, Yerusalemu a kirunde, na omalaika ke elfu ikomi neveosherehekea. ²³Mwajie omwirundo wanyaovafwa va mwandio vyong'he nevyakisajili kirunde, kene Matrunda momyahukumu wa wong'he, na kwe nghoo ya atakatifu ne vyakhamejiwe. ²⁴Mwajie kene Yesu ne mofatranisi wa irafeyo ne rifya na kwa saghami na ahunwerwe ne ekureghetya ne maja ino kuliko saghami ama Habili.²⁵Rafa vija utramohitre umwe ne okureghetrya. Kasoko mwere vinaepuka omohitra omwene akavakanya odunia, kwa tutre korio epuka ne kwaifetrukia kure kufuma kene oyo ne okukukanya ovyuma kirunde. ²⁶Kwa muda wasoyo rorii wakwe oingisia oremi. Fano wa ahidi na ohanya, "Nkee itrambereng'e kangi ntijohingisia oremii wiyenne, bali na irunde renso."²⁷Nghani iyii, "Itrambe remwe kang'e," eonekanie oheywa kwa mantu ayo ne ekughaghatrywa ayayi ne mantu ayo ne atrundiwe, ili kwamba mantu ayo ne etrioghaghatiwa asaghe. ²⁸Fano, kufokee otremi ne otrighaghatiwe, kuyanje o hali omoabudu Matrunda kwa oyanja na onyenyekea monghee kicho, ²⁹ka soko Matrunda witru ne motroo ne okulia.

Chapter 13

¹Fano uyanjo wa anyandughu ne oendelee. ²Motravitre uvaghenyefya aghenyi, soko kwa otrenda oyi, vange veojoghenyefya va malaika bila omanya.³Mogheme vong'he ne vekigereza, kinya ne mwitramberemwe nao huko, na mwino mere itru ekatrendwa mwino venso. ⁴Fano ndoa ehesimewe na wong'he na ketranda ka ndoa ketrendwe ija, soko Matrunda ochovahukumu aserati na azinzi.⁵Na njea yanyu ya maisha itrendeke njeru mong'he a uyanjo wa hela. Motrendeke, soko Matrunda mwenso wahanyie, "Ntiomoreka nyenye kamwe, "Wala omotelekeza nyenye." ⁶Fano kuridhike ili kuhanye kwa ujasili, "Motremi ni mwareji wanne; Ntiotreja. Montu okudaha ontendea ntoni?"⁷Vang'heni vasaa ne vavatrong'era, avoo nevareghetriye ughani wa ma Matrunda kene nyee, mokembukwe matokeo anyenenda yao, moige imani ao. ⁸Yesu Keristu na oyoyo ighoo, na reo, na ghare yong'he.⁹Otraje ujetrongerwa na mafundisio iyaiya a keghenyi, fano ni vija ne ng'hoo ejengwe kwa neema, na nti kwa sarea a malewa asaa atriomwaria vasaa ne vikighara nayo. ¹⁰Kwina madhabahu kwa vasaa ne veotremekia ghatre a ihekalu vetrina haki olia. ¹¹Kasoko saghami a vanyama neyafunyiwe zabihu kasoko a mahutre, ekaretwa na kuhani ne mokuu ghatre a sehemu ne njeru, fano me ere awe ekatrimwe kunje a ng'habe.¹²Na fano Yesu mwenso waghasekie kunji a ilango ra mji, ere ne ueka wakfu antu va ma Matrunda okera shaghami akwe. ¹³Na kaso aseye kwendi kene mwense onji a ng'hambe, sakufafetre maghemo akwe. ¹⁴Fano kotrina mighao odumu omji oroyi. Na fano kufenje mji ne ojie.¹⁵Okera kene Yesu mwinoneye mara yong'he okifunya sadaka omokurya Matrunda, omwembea ne itunda ra meomo itru ehanye rina rakwe. ¹⁶Na kuravitre otrenda ne maja na okiareya nyenye kwa nyenye, kasoko ne sadaka mwino aseye na Matrunda okuya njisiwa nayo ino. ¹⁷Motii na okihunamia kene otrongeri vanyu, soko vaendelee ovadema ka soko a nafsi yanyu, mwino awoo ne vejo funya ivareyo. Motii ili atrongeri vanyu vadahe ovadema kwa uyanjo na nti kwa ovayi ne otriovaaria.¹⁸Kurombei, kwanikwina ohakika na kwina zamiri njija kuseghetre kwighare mighao ne meja omantu ong'he. ¹⁹Na nyong'he no motia moyo ino motrende vii, ili fano nedahe osoka kene nyee vivei.²⁰Fano Matrunda wa oja, newamoretrie kang'e ofuma kwa akuyi modemi mokuu wa ng'hoo, Motremi witru Yesu, kwa saghami a irafeyo ra ghare, ²¹Okumofa odaho wa mointu ne vija otrenda mafenji akwe, neokotrenda mwemo ghatre itro ne njija onomeya omiho akwe, okera Yesu Kiristu, kene mweso kutrenda otukufu ghare na ghare. Amina.²²Fano no kutia moyo, monyandughu, newahoreya na ughami wa okotia moyo ne kwa okufei rekaandekwa kwe nyee. ²³Manya ne monyandughu witru Timotheo warekenia nchanya, nefano itramberemwe nayo novaonna mwese ojie vii vifeyi.²⁴Varamoche atrongeri vyako vyong'he na aumini vyong'he. Avovevafumie Italia veokuramocha. ²⁵Na neema etrendeke kene nyee nyonge.

James

Chapter 1

¹Yakobo, mtumwa wa Mungu na wa Mkuu Yesu Kreso, mbeyu ikumi na ivee nei jaghatie, iramcho. ²Vari necho nkumbu nanguu, anyandughu vane, nemwamkeera ukhasi hiya, ³mmanye nechu ufiimwa kwa uhuvei wanyu humfa ughimeyi.⁴Reki ughimenyi ufichiye mwemo wayo, ari mdahe ukhama ukhonda, ne mtahefewe intu na rimwe. ⁵Nyeso mbese mntu uhwati anyu useghete iwaa, arombe ufumahewe Mungu, ne ukufunyaa kwa ufoo ne atwangera kwa vongi ne veumrombaa, na ukuvafa iwaa.⁶Nyeso romba wa uhuvea, tikwokiseghea, kusoko mnyokiseghea ne hinya makenya ne ekirambo, euhowa na nkungu na ujughutwa kunui na kukoo. ⁷Na tute mntu uyui ataseghaneye mba ukuhongenywa irombi rakwe ufuma kene Mkuu; ⁸mntu uyui wiwa masegho aree, atiemekie umjea yakwe yonge.⁹Mnyandughu mtuki umoneye kighonja mwino wemekie mweso umtoo, ¹⁰hafo eyeyo mnyandughu ne mghware hwa usima kwakwe, lusoho ujohegha kinya sembe yo kenyee umughunda ne ukukeera. ¹¹Yua rufuma na ufyu wo rungweyano umya iyo, na sembe yugwaa na uja wayo yuhuyaa. Viui viui antu ne aghware vajatiuha mkhwate a meemo awe.¹²Ukuongenywaa mntu uyuo ne ukughimeya ifiimwa, husoko ne wahuma ifiimwa vasee, ujohanga ngaa a ufanga, ne eraghenywe kwa avoo ne vamyanjite Mungu. ¹³Mntu mba umwe itinoneye uhanya newo fiimwa, "Ifiimwa erei refumie hee Mungu," husoho Mungu ati ufiimwa na uvee, na Mungu mweso atiumfiima unge.¹⁴Mu mntu ukufiimwa na ghusea yakwe ni mbee neyomkhonga no mruta kuenge. ¹⁵Nechu neghusea amakutye auchaurito, mahutye eufafwa, nane makutyey akhama ija, euhiriaa unkuya. ¹⁶Anyandughu anyoyanjwa, mtakikhonge.¹⁷Mu dahwa ne njija na mu dahwa ne ming'anie eufumaa kunto, lusimaa yange ufuma kene Tata wa weru. Kamwe atiufeoka kinya mwimimi neukufeokaa. ¹⁸Mungu akahwania ukufa sese ufanga kwa Ukhani wa tute, nechu kudahe utendeka kinya ufafo wa mbee mkhate antundo yakwe.¹⁹Mumonyie erei, anyandughu vane anyoyanjwa. Mu umwedu enoneye utendeha mworo wotegheya, ti mworo woreghetya nati ukiwa, ²⁰kusoko makuo amntu atiudaha utenda tute a Mungu. ²¹Uari weeki kuenge uvaya wamahutye na uvee wong'ekeve were kwonge, na kwa usiima uhori ukhani newafandiwe munge anyu, neehu wina udaho wo khomoa nkhoo yanyu.²²Ukwatei ukhani, mtauteghenye ui, mkikhonga nkhoo yanyu nyenye. ²³Kusoho mu wasuu newautegheya ukhani wadea utendea mwemo ne himya mntu neukirava usio wakwe mwino were ukiyoo. ²⁴Uhighemoneya usio wakwe, no uenda yakwe no ufwaya ikhondo vikufei wavita mwino aja were. ²⁵U mntu uyuo ne ukuyarava hwokhwekeya maragheyo ne aning'anie auraghwerwa no ufwaeya usiima ti kwasoko mweso nemnyotegheya ne ukuvitaa, mntu ukuongeywa newoyatenda.²⁶Ne mbese mntu unge ukughema mweso ne mntu wa dini, nyeso atiudawa udema ureme wakwe, ukumekhonga nkhoo akwena dini akwe no ndende. ²⁷Dini ne njinja ne etiufirwa usonge a Mungu witu na Tata ne eyei: uvaareya akeva na ahimbe u makhaseko awe, na ikdema aghonjo na uvaya wa ku uremi.

Chapter 2

¹Anyandughu vane mtausambeye uhuvei wa Mkuu Yesu Kreso, Mkuu wa weru, hwa uvanoneya antu vange. ²Ne mbese unge wahefea umirundo anyu uyete idisa ra sahabu na masaa ne maja, kange wahefea mtuki ne wina masaa ne ikhwe, ³na mwakighea mwamkhwekeya nanguu uyuo ne wina masaa ne maja na uhanya, "Bahu veve kekhaa hafai hene huja" nyeso mwamkhanea mtuku usuu, "Veve emeha hafoo," au "Kekhaa fang'e umighuu ane." ⁴U, mtihiramueya nyenye aghonjo, na utendeha aramui ni vina magheno ne mavena?⁵Tegheyi, anyandughu vane anyoyanjwa, u, Mungu atinavahwania atuki vahu urumi vatendeke aghware ku uhurei na usara utemi newavarafeye nevamyanjitena? ⁶Nyeso mvahwete atuki! U, ti aghware neveumkhasia nyenye, na tiveso neveumruruta umabaasa na? ⁷Utiaghware ne neveuretukaa ereo ne rija nechu kwa reso na muetanwaa?⁸Na uinechu mmening'aneya sarea eyeo ahitemi mwino eandekiwe umaandiko, "Uhumyanja mnyafife waho kinya veve mghonjo," mtenda ija. ⁹Nyeso mbese mvahekeye antu vange, mtenda mahutye, mramueywa na sarea yuchu mufira sarea.¹⁰Yuchu mu wasuu ne uhusima usarea onge, na akee ukuhutya unukta emwedu ui, watendeka wina ihutye rafira sarea ong'e! ¹¹Ku soho Mungu akahanya, "Utatunge mbuya," nachu no newahanyiye, "Utauraghe." Mbese utiutunga mbuya, nyese ukuuragha, wamefiraa sarea aMungu.¹²Uari regheti na usima hinya aveo nechu mwefife uramueywa na sarea orughwerwa. ¹³Kwa soho uramui ukujaa utikweti urai hwa avoo nevatikweti uvai. Uvai uhikuryaa kunto auramui.¹⁴Kwina uja ke, anyandughu vane, ne mbese mntu ukuhanya ne kweli uhuvei, nyeso atikweli ntendo? U, uhuvei usuu ukudawa umukhomoana? ¹⁵Mbese mnyandughu wa keghosya au wakekhema ukufenja masaa au malewa amuiche, ¹⁶na umwedu wanyu wamkhanea, "Endi kwa uhuvea, mwendo uotaa moto na miye ija," nyeso mtiuvafa mantu ne anoneye amwere, esee enoneye ntumi? ¹⁷Vari kange, uhuvei wiyene, mbese utina ntendo, ukure.¹⁸He mntu ungeja udahile uhanya, " Wina uhuvi, na nene nino ntendo." Ndaghea uhuvei wako neutikweti ntendo, na nene ngukuraghea uhuvai wane kwa ntendo yane. ¹⁹Uhuvie nechu kwina Mungu umwedu; utendie ijaa. Uhuvie nechu kwina Mungu umwedu, utendie ijaa, nyeso makenyonyi nyonyi meso no ahuvie viui no khakhata. ²⁰U, ukufanja umanya, vee mutu ne umfutu, mwino chu uhurei ne utikweti ntendo ne utinoneye?²¹U, ti tata witu Abrahamu ne akavareywa tute kwa ntendo ne wajomfunya mwanahwe Isaka kuuto amasabahu? ²²Mhengee nechu uhuvei wakwe ukatenda mwemo na ntendo yakwe, na untendo yakwe uhuvei wakwe, ukafikia undolyo ayo. ²³Maandeko ekakhonda neuhanya, "Abrahamu akamhuva Mungu, na ahavareywa ne mnyatute." Are chu Abrahimu akaetanwa mnya mbuya wa Mungu. ²⁴Mkengee nechu kwa ntendo mntu ukuvareywa tute, nati uhuvei ui.²⁵Are chu, u, Rahabu uyuo mfumbu ne akavareywa tute, kwa ntendo ne akavafokea aghenyi na uvatoa hwa babaa engeja? ²⁶Ku soho hinya mwino mwere ne utima nkhoo ukure, viui viui uhuvei ne utikweti ntando no ukuree.

Chapter 3

¹Anyandughu vane, ti ainge vanyu nevanoneye utendeka mwe alimu mumanye nechu kufokea uramui ne ukuu nanguu. ²Ku soho song'e kuhutya unjea nyinge. Mbese unge ukutendeka atiuhutya unkhani yakwe, wasuu ne mntu ne uning'anie, uhudaha uudema mwere wakwe wong'e no.³Fanoi mwino kuekaanhenge ya farasi umeomo ayo vekakutegheya, na kudaha umefeora meere awe onge. ⁴Manya no nechu meli, na mbese nkuu na eusumteywaa na nkungu ne nkhae, neitongewe kwa ifoteo rinyui ino uenda kwong'e kene useghete nahodha.⁵Viui viui, ureme ne ntundo nyui a mwere, nyeso ukisamsaa makuu ino. Rava ihaka nenkuu nerudaha uachwa kwa sase nyoi a moto! ⁶Ureme no ne moto, ne uremi wa uvee, wekiwe ukhate a ntundo a mwere witu, nechu ukurua mwere wong'e na umeeka kunto a moto njea ufanga, na ne ukureghwa moto wa kurungu.⁷Mu mbeyu a irimwana na kihaka, nyonyi, nekekiututa na ntundo a kirambo kekwatewe na antu. ⁸nyeso kutie mntu mba umwe ne ukudaha uudema ureme; ne uvee ne utiuhava, wijue ululu wa kuyea⁹Kwa ureme humkuryaa Mkuu na Tata witu, na kwa ururo kujumaa antu ne vatunduwe kwa wikhoyi wa Mungu. ¹⁰Khate a mwomwo uruo ururo ukughetya nkhani ya unoneya na ujunnaneya. Anyandughu vane mantu ayai atinoneye utendeka.¹¹U, ruje umwedu uhudaha ufumya maje ne elombe na ne maluluna? ¹²Anyandughu vane, U, mte wa mtini ukudaha ufafa mbesya ya mzeituni, au mzabibu ufafa mbesya ya mtini? Aso msemembo wa maje amunyu utiufumya maje ne atina munyu.¹³Ne anyu mkhate anyu ne wina ihaa na umanyi? Naari mntu wosuu ne akigheye mikhao ne meja khate a meemo ahwe hwa mwighuyo u ne ufumie kihaa. ¹⁴Nyeso mbese mwina ghusia ne nkuu na ighemo ra iyene unkhoo yanyu, mtakighonje na ureghetya uregheghe nemumesunteya tute.¹⁵Erei ti ihaa, ereo neresimie ufuma kunto, nyeso hiya ayo ne va ku uremi, tira unkhoo, nane rakinyonyi. ¹⁶Kwa soho kene hwina ghusea na iyene na iyene erefo, kwina mhanyenkno na mu ntendo ne mbee ¹⁷Nyeso nerefumie kunto reso ne rijaa, are rufenja majeghana na ufoo na ughenyifa, ne rijue urekea na mbesya ne njija netiubaghua antu vange, na tute. ¹⁸Na mbesya yatute yufandewa khate amajeghana kwa avoo nechu veutendaa mantu amajeghana.

Chapter 4

¹Wiremwi na mayogho mkhate anyu afumie kufei? Atiuukaa ufuma khate aghusea yanyu ni mbee ne yureta urughu mng'e a ahuvei vanyu? ²Mseghete ekeo ne mtikekweti. Muuragha na mdurie ekeo ne mtiudaha utendeka nayo. Mkikhua na kiremwa, na kee mtiuhanga kusoko mtiemwombaa Mungu. ³Mrombaa na mtiuhangaa hwasoko mromba sokok a mantu ne mavee, yu nechu mdahe uyatumia kwa ghusea yanyu ni mbee.⁴Hanyee anyachaka! Mtune nechu unyahina na uremi ne urughu khate a Mungu? Na uari, wasuu ne ukuyanja utendeka mnyahina wa wo uremi ukitenda mghonjo mrughu wa Mungu. ⁵Na mpa mghema maendeko atikweti intu ne euhanya nechu nkhoo ne eekiwe munge itu ina wiru ino soko itu?⁶Nyeso Mungu ukufunyaa mboto nanguu, soko esee maendeko euhanya, "Mungu ukumhitaa mnya ghoyeda, nyeso ukumfaa mboto mnyosima." ⁷Are, kifunyi hene Mungu. Mhito yi setani na mweso uhudua ufuma kene nyenye.⁸Humbei fife na Mungu, na mweso uhuhumbea fife nanyee. Nyii mikhono anyu, anya mahutye, na heni nkhoo yanyu, nyee anya maghemo avee. ⁹Huri, hongenyi na uria! Feori ng'eko yanyu itendeke uvai na nkumbu anyu eteke ihongeya. ¹⁰Kisimi nyenye vayo usonge a Mkuu, na ukumhumbua kunto.¹¹Mtakireghetye hiya nyenye kwo nyenye, anyandughu. Mntu ne ukureghetya niya na mnyandughuwahwe, na umramua mnyandughu wakwe, ukureghetya hiya sarea na ukumeramua sarea aMungu. Ne mwameramua sarea, yuchu mumeramua. ¹²Ne umweelu ui nechu ukufumya sarea na mramui, Mungu, mweso nechu wina udaho wo khomoa na uhirenkeya veve we anyu nechu ukumramua mnyafife wako?¹³Tegheyi, nyene mhanyaa, "Reo au fadiu kwinje u ng'e eyei, na kekhaa mwakha kuko, na utenda nsuje, na utenda mwijuo." ¹⁴Ne anyu ne umanyie ntumi ne udweya fadiu, na ufanga wanyune ntuni ino? Ku soho mwikhwete hinya ikungughu ne rudweya itambe ikufei na rayaghaa.¹⁵Hiya ayo ajamhanya ne "mbese ne mafenji aMkuu, kukikhaa na kutenda erei na ereo." ¹⁶Nyeso fanoi mkighonja imto a ighondaneya ranyu. Wighonje wong'e wasuu ne uvee. ¹⁷Vari, kene mweso ne umanyie utenda ne maja nyeso atiuyatenda, kene mweso wasuu ne mahutye.

Chapter 5

¹Njii fansi, nyee ne mwaghware, rei kwa ruri wa unto kusoko a khasi neimjie anyu. ²Ughware wanyu wajirwaa na mayao anyu ne ataghuniwe na magunyi ne eufiraa. ³Sahabu anyu na hela yanyu yauriaa, nguu, na ufiree wayo ukukumua khati anyu n uhirenkea meere anyu kinya moto. Mwakiekeya mbeeka anyu u matiku aumpeo.⁴Kavi, irefwa ra anyotenda mwemo avoyo nechu mkee mwina varefaa kwa utenanga u mighonda anyu- veurea! Na hereo ka avoyo ne vatenanga iyoo yanyu kayafikea matwe a Mkuu wa Mwantu ong'e. ⁵Mwekhaa kwa kuitenda na kiyanjisia nyee aghonjo. Mwakighenia nkhoo yanyu hwa itiku ro kikita. ⁶Mwamramwa na umuuragha ne wina tute ne atiudaha umghiya.⁷Vari ghimeyi, anyandughu fahane ujie Mkuu, hinya mnyovema ne ukurindeaa ntenange a uhango ufuma kuate ang'ee ukurindea kwa ughimeyi kusoko ayo, takambua ya mwandyo na iyio ya umpeo neyufonda. ⁸No nanyee mtendeke mwaghimeyi; khani nkhoo yanyu, husoko uja kwa Mkuu kwa kueraa.⁹Anyandughu, mtakihanye nyenye kwa nyenye, nechu mtaje mjovamueywa. Raavi, mramui weemekie ukinyamwango. ¹⁰Kwa wikhoyi, anyandughu, raavi makhaseko a aghanga ne vekareghetya kwa rina ra Mkuu. ¹¹Raavi, kuetwaa avoyo neveughimiyaa, "bahu." Mwautegheyaa ughimeyi wama Ayubu, na murimanyie ighonda ra Mkuu kusoko amane kwa ure Mkuu wijue uvai na urekea.¹²Nanguu aong'e, anyandughu vane, mtakirafie, namba kwa irunde namba kwa ng'ee, au irafea ne rehiya enge. Asoo "nhoo" na "kutie" anyu etendeke "kutie" enechu mtaje mjogwera mung'e auramui.¹³Kwina ungeja mkhate anyu wina makhaseko? Enoneye arombe. U, mntu ungeja ne waaruka? Ne aimbe akutee. ¹⁴U, kwina ungeja mkhati anyu ne mrue? Ne avaetane anyampaa va ukanisa, varombe soko akwe, naumwiraa makuta kwa rina ra Mkuu, ¹⁵na marombi auhuvei eumforya mrue, na Mkuu ukumuucha. Na ne mbese watendekaa utendie mahutye, Mungu ukumheyeya.¹⁶Uari fei mahutye anyu nyenye kwa nyenye, na kirombea mu umwedu na myakwe, nechu mdahe uforywaa, marombi a munyatute eufafaa mwigheo ne ukuu. ¹⁷Elia are mntu ne wina magheno kinya itu, akaromba kwa nguu nechumbua itafonde, na itinafondaa khate ang'ee kwa ikhondo ra meakha etatu na mieri mtandatu. ¹⁸Na Elia akaromba konge, na irunde rikahunua mbua kunto ang'ee na ng'ee ekafunya iyo.¹⁹Anyandughu vane, ne mbese ungeja mkhate anyu wayaghaa ufuma utute, nyeso mntu muuya wamsuchaa, ²⁰nyeso amanye nechu wasuu ne wamtongea mnya mahutye uhegha kene njea akwe a ututya ukuforya ufanga wakwe khate a ukuyi na ukukunehea mahutye ne mainge.

1 Peter

Chapter 1

¹Feteo, mtumwa wama Yesu Kreso, kwa aghenji vo ufaghata, kwa anyohwaniwa, kwate a ponto onge, Galatia, Kapadokia, Asia, na Bithinia, ²utemea khaa ra Mungu, Tata, kwa uoywa na mwahune mweru, kwa uguimeyi wama Yesu Kreso, na kwa uminiwa saghami akwe. Ijaa etendeke ekene nyee, na majeghana anyu akiongeye.³Mungu Tata wama Mkuu witu Yesu kreso na atewe mboto. Kene ukuu wo urekea wakwe, akakufa ufafwa kwa ufya nanguu ya usaa ukreera ufetyo wama Yesu Kresto ufuma kwate akuyi, ⁴Kwa usari ne utiunirinkea, utiutendeke wina uvaya na utiukefa. Weekiwe kirunde kusoko anyu. ⁵kwa udoho wa Mungu mdeniwa nkeera unuvei wa ukhomoi nechu urefo kamwe ukunukuwa khate amakhondo aumpeo.⁶Yanji kwate aerei, nambefesamoi nekeonye kene, nyee kitegweya uvai khate autimwaa na mantu niyaniya. ⁷Eyei, ne kusoko ukuvei wanyu udane ufiimwa, uhuvei neenu wina nguu ufwaya sahabu, neenu euyaghaa khate a moto neenu eutima unuvei wanyu. Eyei ekighea ne uhuvei wanyu udawe ufafa ukutwaa, ufoo, na mwiguuyo khwate au kunukwero wama Yesu Kreso.⁸Mwina muona mweso, nyeso mumyanjete, mtimkengee fanoi, nyeso mmnyanjete, mtimkengee fanoi nyenso munuvia kene mwenso na mwina nkumbu etiudaha uregheteya kwa kumbu ne ujuwe naufoo. ⁹Fanoi mkoa aghonjo isucho ra uhuvei wanyu, ukhomio wa ufanga wanyu. ¹⁰Aghanga vekafenja na uweya kwa ufunamwecha ukera ukhomoi urui, ukeera ija nechu are ekene nyee.¹¹Vekafenja umanya ukuomoi urui we ure nechu ujie vekafenja. No Umanja ne ikhondo raje ne nkhoo ama Kresto ne emunge awe eureghetya ntuni nayo naveso eyei are ekighea ikhando neare ukuvakhanea kwe ukeera makhaseko ana Kreso na weru nechu ujomsambeya. ¹²Ekakunukuwa kwa aghanga nechu are veuyatumamea mantu ayai na tikusoko, awe aghonjo, nechu kusoko anyu - masanyo amantu ayai uheera kwa vasaa neveureta injili kene nyee kwa njea amwehu ne mweru ne watumiwe vaseghete ukunukuwa kwa asaa.¹³Vari tungi yieno ya mahaa anyu, mtendeke mwarie khate a maghwemo anyu. Mtendeke mwina udaho neuningamie ukhate aijaa nechu ejoretwa kene nyee ikhondo ra ukumukuwa kene Yesu Kreso. ¹⁴Kinya anginya ne ategheyi, mtatungwe aghonjo na ghusia nechu emwisambeye ikhondo neare mtikweti mawaa.¹⁵Nyeso mwino ne wamwitanie nechu mweru chwee, nanywe no tendeki waeru chwe ukhate. ¹⁶Kusoko eandikiwe, ''Tendeki mwaeruchwe, kusoko nene ne mweru chwe.'' ¹⁷Nane mpese mwe etane Tata'' uyuo ne ukuraamua utute kiningana na mweemo wa muntu, tumea chanya ka mhenjo wako na kwokirava.¹⁸Mumanyie nechu are ti kwa hela na sahabu - mantu ne ufireka nechu mwakhomewa ufuma untendo yangu ya uhau nechu mwakiranghi ufuma kene na tata vangu. ¹⁹Nyeso mwatinomowe na saghamia a mwighuyo ama Kreso, kinya ne ankhoo ne etikwete uvei na idene.²⁰Kreso wahwaniywe neekee ntundo uchamya, nyeso fomoi matiku ayai au mpeo, wakuakuwa kene nyee. ²¹Mumhuvie Mungu ukeera mwenso, nechu Mungu akamfetye ufuma kwa akuyi na nechu ahamfa nechu uhuvei wanyu na nguu utendeke kene Mungu.²²Mwautenda ufanga wanyu utendeke uja kwa uringahiyo utetu eyeo, kwa ighonda ra kinyendughu ne reghookie, are kuyanji kwa ukwamecha ufuma unkhoo. ²³Mwatenda mwafafiwe mwinjo wa kavee, ti kwa mbeyu ne efereha, nyeso ne ufuma kwatea mbeyu netiufireka, ukeera ufanga na ukhani wa Mungu neresakhie.²⁴Kusoko meere onge ne kinya mahwa, uja wayo wonge ne kinya sembe a ichwa. Ihwa runyara na sembe eugwa, ²⁵nyeso ukhani wa mku ukusaghea nkhae na khae.'' eyei ne saya nechu areghwajwe kinya injili hene nyee.

Chapter 2

¹Uari weeki umpeo ure wonge, ikhonga, kindanda, wiru, na uhonda. ²Kinya vana ne adeu, myaseghe mayu ne maja aukhoo, nechu mdawe ukua munge au kheo, nechu mdahe munge au khomii, ³Mwino chu mwatonua nechu mkuu ne mfoo.⁴Njii kene mwenso ne igwe ne ijanga nerekekhaa nechu ra hitiwe na antu, nyeso resee ra kwaniywe na Mungu nane ranguu kene mweso. ⁵Nyeno na mkinya magwe ne mafanga ne ujengwa kunto utendeka nyumba auntihoo, ne mtendeke udema nechu ukufunya sadaka yo khoo neyuyanjeywa na Mungu ukeera Yesu Kreso.⁶Iandeko ruhanya vii, ''Kavaa, naekaa ukhate a Sayuni igwe rompeo, neikuu na rahwaniywe nara nguu. Muu ne uhuhuvea hene mweso atijoona menyaa.''⁷Ari ihurywa nerauyu hene nyenye ne mhuvie. Nyeso, "Igwe ne vahitiwe na anyojenga, erei ratendeka igwe ni ikuu rompeo"- ⁸na, "igwe ro hutya na ng'ongo ohutya." Veso veuhutyaa, neveuuhitaa ukhani, kwa ereo nechu no are vahwaniywe kwa rasee.⁹Nyeso nyenye ne mwe ufafo ne uhwaniywe, udemi wa hitemi, taifa ni rifoo autu va utawala wa Mungu, nechu mdahe utamantya ntendo ya ughofya yawa uyuo ne wamwetanie ufuma uhiti uja hene weru wahwe wa ughofya. ¹⁰Nyenye mwandyo are emti antu, nyeso famoi nyenye ne mwe antu vaMungu. Nyeuye ne mtiwahanga urehewa nyeso fanoi mwahanga urehewa.¹¹Auyoyanjwa, namwetaua hinya aghenyi na auyofendya uhiim ufeuwa ugwhusia ne mbee ya mahutye, nechu, ikikhua feta na nkhoo yauyu. ¹²Mnoneye utendeka mwina ntendo ni njinja khete amataifa nechu, mbese vajomhanya kimya nechu mtendaa mantu na mare, vajomeraava meeuo anyu ne meja na umkuta Mungu u matihku uja mweso.¹³Tegheya mu udaho wa mwanadamu huseko a mkuu, nechu mtemi hiuya mkuu, ¹⁴nechu atawala nevatumiwe uvaonya anyotenda ne maveno vireya avoo ne veutendaa ne majo. ¹⁵Kusoko ne mafenji a Mungu, nechu hwa utenda ne maja mkiya meeghetyo a kefutu a antu ne ahau. ¹⁶Kiuya antu ne mehauya, mtatumie chauya kanyu kinya kekunenekeo kamave, nyeso mtendeke kinya atumami va Mungu. ¹⁷Vategheyi anut vong'e, vyauji auya ndughu. Muoghofi Mungu mtegheyi Mtemi.¹⁸Atughwa, vakuri akuu vauu kwa mwighuyo wong'e, ti nese akuunevaja nane afoo, nyeso na nane ave. ¹⁹Kusoko nekireywa hwa usuu ne ukughimeya mavai ikhondo ne ukukhaseha neti kwa tute kusoko a ufanga wakwekene Mungu. ²⁰Uhuwanga ntuui nierefo nempese ukhonde utenda mahutye kange mufwaeye uonywa? Lakini kama mmefanya mema na ndipo mteseke kwa kuhukumiwa, hii ni sifa njema kwa Mungu.²¹Kwa erei mwaetemiwe, husoko Kresto no ahakhasywa kusoko auyu, wamrekea wikhoyi kusoko auyu usambeya nsambi yakwe. ²²Mweso atinatenda mahutye, nachu winakigwea uregheghe unge u mwomwo wakwe. ²³Ikhondo ne mweso ekutuhwa, atinasuhaa matuki, ne ukukhaseka, inaoghofia nyeso akakifunya mghonjo kene mweso ne ukuramua kwa tate.²⁴Mweso mghonjo akayiucha mahutye itu kuate amwere wakwe umte, nechu kate kutatendeke kwina intu kange u mahutye, nachu kwikhae kusoko atute, kwa ughuua mweso nyenye mwafonie. ²⁵Nyong'e neare mhetaa kiuy nkhoo ne eyaghee, nyeso fanoi mwasuka hene mdemi na mghoji wa nkoo yauyu.

Chapter 3

¹Kwa njea eyei, nyenye nechu, mwakhema a mwonge kifunya kwa aghosia vanyu aghonjo, nechu na mpese vange vawe vatina uyanja ukwami, ukeera ntendo ya khema vawe vadahite urutwa nekutie ukhani, ²kusoko veso aghonjo veutendeka vajionaa ntendo yanyu ne njinja itambe na mwighuyo.³Eyei etendeke tikwa woghe wa kunji --- usuka njee, thamani asahabu, na ujaa ra mayao a mtindo. ⁴Nyeso hiya ayo etendeke kwa untu wa munge wo nkhoo, na ukhemeya khati auija wo ughofa na uhava unkhoo, nechu wa nguu usonge a Mungu.⁵Kusoko akhema ne aeru chwe vekakiora aghonjo kwa njea eyei, evina uhuvei khati a Mungu na vekavareja aghohi vawe aghonjo. ⁶Kwa njea eyei Sara ahamteja Ibrahimu no mwetana mweso ''mkuu''wakwe. Nyenye famoi ne vana vakwe mbese mtende ne maja na mbese mtiuteja ne mave.⁷Kwa njea eyeyo eyeo, nyenye aghosya mnoneye kekhaa na akhema vanyu samumanyie, ne veso ayanyu ne akhema ne vatiwanguu, ne nesavamanyie veso ne kuya anyofokea anyanyu va mboto a ufanga. Tendi vii nechu marombi anyu ataemewe.⁸Umpeo, nyenye nyonge, tendeki mwina ihaa rimwe, ne mwina uvai, uyanjo hinya anyandughu, ategheyi na afoo. ⁹Mtarefe uvee kwa uvee, na ituki kwa ituki. Kinyume kayo, mfwwaeye uongeyaa kusoko eyei mwaetaniwe nechu mdahe usa mboto.¹⁰''Wasuu ne ukusegha uyanja ufanga no uona utiku ne vija enoneye awemie ureme wakwe kene uvee na meomwo akwe ureghetya ivee. ¹¹Na akihengeye na ureha ne mavee na utenda ne maja. Afenje majeghana no yambeya. ¹²Miho amkuu eumwonaa muya tute na matwe akwe eutegheya maombi akwe. Nyeso usio wa mkuu we hiya na avoo ne veutendaa ne mavee.''¹³Ne anyu neujomruanga nyenye, nesa msehete ne rijaa? ¹⁴Nyeso ne mbese mkhaseke u tute, muongejwa. Mtaoghete ayoo nechu veso veuyaoghofaa mtatendeke mwina wovaa.¹⁵Bahu ayo, mumueke Kreso mkuu u nkhoo yanyu kinya mfoo. Muiche mtendeke mwifunyiye umsucha mumntu ne ukumuweya nyenye ntuni ne mmerindie kene Mungu. Tendevii kwa ufoo na mwighuyo. ¹⁶Mtendeke mwina maghemo ne moja nechu antu neveutuka mikhao anju ne meja kene Kreso, vadahe uiraa minyaa kusoko veuteghelya hiya khati anyu nechu mtendaa mavee. ¹⁷Ne huja nanguu, nechu Mungu asighete, nechu mwakhasekaa kwa utenda ne maja tiwese kwa utenda ne mavee.¹⁸Kreso no akakhaseka mhinjo umwe kusoko a mahutye. Mweso nechuwina tute akakhaseka kusoko itu nechu are kutianya tute, nechu akurete sese kene Mungu. Akakuya umwere nyeso ahatendwa mfanga unkhoo. ¹⁹Khate ankhoo, akaenda no itanatya nkhoo iyio nechu fanei yo kitungo. ²⁰Eitikweti witegheyi ikhondo ne uguimeyi wa Mungu neare urindie ikhondo ama Nuhu, itiku ro ujenga ra safina, na Mungu akakhomoa emtu ahei ufanga ve mnana ufuma umaje.²¹Eyei ne nkhori auoywa neumkhomoa nyenye fomoi, ti kinga uoya ikhwe ufuma umwere, nyeso kinya iombi ra nkhoo ne njeni kene Mungu, ukeera ufetye wama Yesu Kreso. ²²Mweso urefo umkwono wa kilelo wa Mungu. Wendie kirunde. Maleeka, udaho, na nguu ni nyoenye imtegheye mwenso.

Chapter 4

¹Varii nechu Kresto ahakhaseka umwere, yayari, mata a nkhoo eyeyoeyeyo. Mweso akakhaseka umwere warekanufue na makutye. ²Mutu uyui atiufwaeya kange kekwaa ughusia ya mwere, yuchu umafenji a Mungu, u mikwao akwe neesaghie.³Kusoko ikhondo nerafwaiye radehihaa utenda mantu nechu anya mahutye veufenja uyatenda- uvayo, nkhoo ne mbee, ughari, uraku, maumbe a anyamahutye na isarea ra nkumbe neyuhurisia. ⁴Wanafikiri ni ajabu mnapojiepusha kutenda mambo hayo pamoja nao, hivyo wananena maovu juu yenu. ⁵Veughema ne utako ne mkiheya utenda mntu asaya itambe rimwe nayo, uchu veureghetya ne maree unto auyu. ⁶Kwa soko eyei sayu ekatnautywa hene veso nevkure nechu nembese varamueywe u meere awe kinya amadamu, arevadone kikwaa kihwaa kikhoa na Mungu unkhoo.⁷Mpeo a mantu ong'e ojaa. Uari mtendeke mwina ihaa ne rekhondie, na mtendeke mwina nkhoo ne njija kusoko a marombi auyu. ⁸Neehee mantu ong'e, tendeki mkwamichiye ku uyanjo u mu mntu, kusoko uyanjo utiufenja ukunukua mahutye avange. ⁹Kigheyi ughenyifa umu mutu na mtaronge.¹⁰Mwino chumu umwedo wanyu newafokee utumanu, utumei kwate ahitumamea, kinya anyoemekea ne aja va utumami ne ukuu. ¹¹Ne mese mntu ureghetya na etendeke mwino maseeyo a Mungu, na mbese mutu neuhutumama, na etendeke kwa udano newa ufiwe na Mungu, nechu u muintu Mungu adahe uhurywa ukeera Yesu Kresto. Ukuu na udaho jina mweso khae na khae. Amina.¹²Ayanjwe, mtavarie ifiimwa nechu rujaa umufiima kinya intu ne rigwenyi, na mbese kwina intu ne righenyi neare rutendeka reghea kene nyee. ¹³Nyeso no mwino chu mnankie uhanga wimanyie wa makhaseho ama Kresto, yaiyi, nachu myanje no ukiririsa hwate a ukunukuo wa weru wakwe. ¹⁴Na mbese mtuhwa hwa soko arina rma Kresto, mwaongeywaa, husoko a nkhoo a weru na nkhoo a Mungu neekhee unto auyu.¹⁵Nyeso takighee unge neukukhasywa kinga munyouragha, mhambi, mnyotenda ne mavee, na neukukhasekea mantu auyange. ¹⁶Nyeso mbese mntu ukukhasywa kinya Mkeresto, taone menyaa, nyeso amkurye Mungu u rina rasee.¹⁷Kusoko ikuhondo ragwea hu uramui andey unyumba a Mungu. Na mbese ukuandya kene see, eutendeka ure kwa avoo nevatimetegheye sayu a Mungu? ¹⁸Ne mbese "Mnya tute ukukhomowa ukeera ne mkaku, eutendeka kweure u mntune atina tute na mnya mahutye? ¹⁹Varii avoo neveukwaseka umafenji a Mungu veuweka ufango wawe kene Matunda mghondameyi yunechu veutenda ne maja.

Chapter 5

¹Ngufefeweya anyampaa vaefo mkhate anyu, newe, ne mnyampaa myawe siuda wa makwaseko ama Kerso, na nechu viui ne mhangei khate a weru neujokihaea. ²Uare ngamkwamia nkhoo nyenye anyampaa, ridami idaera Mungu nere mkhate anyu. Viravi, tikwoyanja hela ya mwnyaa, nyeso kwa uyanja. ³Mtatutende mwakuu unto a amntu ne vange a utonge wanyu, nyeso tendeki mwe wikhoyi khate idae. ⁴Hajo ne mdemi ne mkuu newajo gheywa, mjohanga ngaa aweru netiuyaghaya nguu ayo.⁵Viii viii, nanyee ahumba ne mwanyui, simi kwa akuu vanyu. Nyee nyonge, reyari isima na kitumamea nyenye kwa nyenye kange Mungu ukuvahitaa auya ghuyeda, nyeso uhuvafaa mboto anyosima. ⁶Enyeso siimi fang'e a mkhono wa Mungu ne wina nguu nechu amhembue kwa ikhondo rahwe. ⁷Mwekeyi khasi yangu kunto akwe, kusoko umtegheye.⁸Tendeke mwena mahaa tendeki mkiraavie mruguu wanyu uyuo, setani kinya ng'imba neuhuoma ukunyeera, neukufenja mntu amkafue. ⁹Emeki niya nayo, tendeki mwin nguu ukwate a uhurei wanyu. Ne saa mumanyie nechu anyandughu nevehu uremi vhuveuheera makhaseko kinya asaya.¹⁰He mwadaha uhwaseka kwa ukhondo inyui, Mungu wa ijaa ang'e, ne wamwetanie u weru wakhaenakhae mung'enama Kresto, uhumning'aneya, ukumkhamia na umfaa nguu. ¹¹Ukuu utendeke kene mweso khae na khae. Amina.¹²Nemhwatie Silwano kinya mnyandughu ne utegheye, na namwandekeya nyenye kwa ukufei ukeera hene mweso, ngumkhmia nkhoo na ngukumua necho ne nereandikie ne tute na ijaa a Mungu, emeki mung'e ayo. ¹³Ahuvei ne varefo Ubabeli, nevahwaniywe itamberimwe na nyee, veu mramcha, na Marko mwanane, uhumramcha. ¹⁴Kiramehi mmntu hwa itomya ra uyanjo. Na majeghana atendeke kene nyee ne mwe mung'e ama Kresto.

2 Peter

Chapter 1

¹Simoni Petro, Musese na Mtumua waki Yesu Kilisito, Ku ioo naliausingile usuili uo uo wa thamani kina nalikupokelila ishee, usuili nawili mukati ya haki yaki Mukungile na muguni witu Yesu Kilisito. ²Ukende utule kumiani: amani yongeleke kukilila maalifa maki Mukungile nu Shekulu witu Yesu.³Kukilila maalifa maki Mukungile kualigagia mantu makue tulu kunsooko ya asalili wa ukalii, Kupuna kuaki Mukungile nalukuitile kunsooko ya uzaa wa utukufu wakue. ⁴Ku nzila iyii aliukusuililie ahadi z athamani. Alutendile ilii wakutende asalii ii yukii lyaki Mukungile, ku kadili nakuendelile kukuuleka udobu wa unkumbigulu uu.⁵Kunsooko iyii, tendii ukamatiku kuyongelia uzaa ku nzila ya usuili wani, kunsooko ya uzaa, maalifa. ⁶Kukilila maalifa, ngele, nu kukilila ngele sabuli, nu kukilila sabuli, utaua. ⁷Kukilila utaua ulowa wa natua nu kukilila ulowa wa antua, ulowa.⁸kina mantu igaa makoli mukati yani, namendelile kukula mukati yani, iyogua innyee sikamukitula muagumbaa hau antu nasikamulela nkalii ku maalifa yaki Shekulu witu Yesu Kilisito. ⁹Lakini wensi namugila ka mantu igaa, ukumaona mantu ma piipi du: mwne ingi mupoku. wiagua uweligua wa milandu yakue wa kalii.¹⁰Kululo, antua anee, tendii ukamatikia muihakikisilie uuteule nu witua kunsooko yani. Kina mukakumatenda igaa, sikamukakikumpia, ¹¹Iyo mukakiligilia wingii wa lango lya kuingilila ku utemi wa kalii na kalii waki Shekulu witu muguni Yesu kilisito.¹²Kululo inee nikitula nakondaa kukuajukia mantu igaa kila nkua, sunga kin amumalingile, na inoo muatula ku kulukulu, ¹³Nishiga kina nilii sawa kukualailya nu kukuajukia kyanya ya mantu igaa, kili nili ku kianda ikii. ¹⁴Ku ndogolelio ningie kina sika tungo lyipu nikalegia kiandaa kyane, kina Shekulu Yesu Klisito naliundagilile. ¹⁵Nikakitaidi ku ukamu kunsooko kunsooko yani ili mujuke mantu igaa pembele yani kulega.¹⁶Kunsooko ishee sikalikutiatile masumule naliningiligue ku umani paso kinalumuilile kyanya ya ngulu ni kukilagila kuaki Shekulu witu Yesu Kilisito, bali ishee alikua mashaidi a utukufu wakue. ¹⁷Mwene alusingile utukufu niheshima kupuna kuaki Mukungile tata paso lulii nitegeleka kunpa ku utukufu nukulu nitambula, "Uyu wayu muana wane, muilogua wane na nilogeligua nunduyo." ¹⁸Nakuluigia lulii uluu lupuna kugulu paso kinakuensi nunduyo ku mulima uoo nawelu.¹⁹Kutiite lukani ulu lua unabii naligiile, na kulyaso muatenda izaa kukulitimilya. Ingi kina ntala nyukumiliminta mukiiti mpaka kinauyela ni nsonda za utui nazikigela ku mioo yani. ²⁰Lingii igaa ya kina, kutilii unabii nayandikua kunsooko ya kukisiggisha kuaki nabii mukola. ²¹Kunsooko kutili unabii naliwizile ku ulowa wa muanamuntu, ila ana antu aliasumigue nu Muau Muelu nalutmbuile kupuna kuaki Mukungile.

Chapter 2

¹Manabii a ulongo naipunila kua Aizlaeli, ni amwalimu a ulongo ikiiza gaa kumiani. Ku unkunku ikileta mamanio ma ulongo nindio ikakumukana u Shekulu naliwagulile. Ikiletela wononi wa wangu kyanaya yao akola. ²Ingii ikitiata nzila zao za nsoni nu kukilila enee ikakumikufulu nzila nya kulukulu, ³Ku ulaku ikakuaonka antu iitumila nkani za ulongo Ulamuli wao sikaukitinia, wononi ukakuatiata.⁴Ndogolelio sikanualeka malaika naliakengeuka. Bali nuataga kuzimu atungue migila mpaka ulamuli kinaukauaizila. ⁵Wala Mukungile sikanuiumatilia unkumbigulu wa kalii. bali, numutnza u Nuhu, nutite witua wa haki, palumui ninaingii mupungati, tungo kinanulekela ikinuenue kyanya ya unkumbigulu nawatiulagia. ⁶Mukungile nuilamula miji ya Sodoma ni Gomola ngela ya kutla mau nu wononi itula mpiani kunsooko ua adobu ku ntondo za piipi.⁷Lakini kinanutenda lyaso, numuguna Lutu muntu wa haki, nalimusunsuligue ni tabia nshapu za nasikaitiata shalia zaki Mukungile. ⁸Kunsooko nuaso muntu wa haki, nalukalile nindio ntondo ku ntondo nukumiagia nafisi yakue kunsooko ya igoo nalumigilie nu kukumaona. ⁹Kululo Shekulu ulingile namna ya kukuaguna antu wakue tungo lya wagii ni namna ya kukiumatilia kua nadobu kunsooko ya ulamuli ku lutondo lua mpelo.¹⁰Ku taii iyii yai kulukulu ku ioo naendelile kukikala mu tamaaa za mwili uu na kumela imamlaka. Antu a namna iyii atite ugimia ku masigi mao, Sikaiyopokakukuakufulu atukufu. ¹¹Palumui amalaika aitie usuumi ni ngulu kukila ana antu, lakini sikaishuma kuleta ulamuli zidi yao kuaki Shekulu¹²Lakini inimu izi nangila masala azipigie ku yukii lya kuguilua nu kulimansiligua. ¹³Iyalaligua ku ujila wa udobu wao. Munsi pii akikala nianasa. Ijuile ushapu nu udobu. Akulumbilagia anasa za ukongani kinaiina nunduwe. ¹⁴Miso mao makumbue nu ukosii; sika akukondagia kutenda milandi. Akuakongaa nu kukuagusha aumini na atakata, ni alisha nazumue.¹⁵Amilekaa nzila nya kulukulu. apugamuka n aamitiata nzila ya Balaam muana waki Beori, nalimulogue kuligia malipo m auzalimu. ¹⁶Lakini alimukenelue kunsooko ya utiulya wakue. Ndogui nali yi bubu nitambula ku lulii lya muanamuntu, nugili kisali kyaki nabii.¹⁷Antu iaa ingi kina ishiizi naigila ka mazi. ingi kina malunde namulegiggua ni nzega. Lunde luto yikue kunsooko yao. ¹⁸Akutambula kua kukidaya nkanda. Aukagusagia antu ku tamaa za miili. Akuakongaa antu naigema kukuamanka ioo nakikala ku utiulya. ¹⁹Akuahidi antu uhulu tungo ioo akola ingi asese amilandu ya upisadi. Ndogolelio muanamuntu ukutendagua kutla musese wa ikio nakyumutawalile.²⁰Mwene nukuepusagia nu ushapu wa unkumbigulu kua kutumila maalifa maki Shekulu na muguni Yesu Kilisito, Na nkangi anga washokela ushapu waso kanki , hali yakue yukutenda mbii kukila iyo nya muandio. ²¹Ifaile antu aso kia aleakekulinga nzila ya haki kukila kumimana na nkangi kanki kuleka iamli nanzelu naliapegue. ²²Mithali iyii kulaa itite kulukulu kimao. "mbua zukushokela malukiu mauke. Ni nguluma nanogigue yukushokela kanki ku malolo."

Chapter 3

¹Sasa, nukukuandikila uwee, muilogua iyii balua ya kabili kukulailia ku masala, ²kina usuume kukijuka nkani nalintambulue kili ni manabii eluu na kuhusu amli yaki Shekulu witu na muguni kua kutmila atumua.³Ulinge ilii kuandia, kina apilukii ikiiza ku ntondo za mpelo kukumupiluka inyee, ikaiyenenda kisa kisa ni matakua mao. ⁴Na itambula "Ikoli pii ahadi nya kushoka? Tata itu aliakiile, Lakini intu tulu aliyili iyo kupunila umuandio wa uumbi.⁵Naitendia kuyiwa kina insii ni gulu aliyandilie kupunila ni mazi nu kukilila mazi kalii za kalii, ku lukani luaki Mukungile, ⁶na kina kukilila lukani luakue ni mazi namatula unkumbigulu kua ntungo lyaso. anga ijuile mazi, nyononua. ⁷Lakini inoo gulu nu unkumbigulu ntunzue ku lukani lulo lulo kunsooko ya moto. Iyikue kunsooko ya lutondo lua ulamuli ni malimansilio ma antu nasika aki Mukungile⁸Iyii sikushuma kushenga ujumbe wako, ilohua kina lutondo llumui kuaki Shekulu ingi kina miaka kihumbi kimui. Ni miaka kihumbi kimui ingi kina lutondo lumui. ⁹Sika kina Shekulu utenda pole pole kutimilya ahadi, kina ishigua kutula, Lakini mwene ing muiumamtilia kunsooko yani, mwene sikutamanile sunga umui walimansile, Lakini ukutamani kupunia tungo tulu aligie kuyungama.¹⁰Ingawa, lutondo luaki Shekulu lukiiza kina mwiii, gulu likikila kua kukitunta kilanga. Intu ikilimansiligua ku moto. Nsii ni intu tulu naikoli ikikunukulua kualie.¹¹Kunsooko intu tulu ikilimansiligua ku nzila iyii, Mbii ukitul amuntu wa namna kii? Ukale kiwelu nu ukalii wa ki Mukungile. ¹²Yukujipiile kumana nu kulinga wangu wizilo wa lutondo luaki Mukungile. Lutondo luaso gulu likilimansiligua ku moto. Ni intu ikiyeyusigua ku upiu nautaki. ¹³Lakini kupunila ni ahadi yakue, kulindilile gulu nipia ni nsii nampia, ni natite haki ikakikala.¹⁴Iyo ilogua kunsooko kutaljie intu iii, itaidi kutula makini nu kulekishokigua nu kutula ni amani palumui nunduyo. ¹⁵Na ambila wiumatilia waki Shekulu witu ku ugunua, kina muilogua kaka witu Paulo, naliumuandikile inyee, kupunila ni hekima nalimupegue. ¹⁶Paulo utambulila maso tulu ku balua yakue, ikoli intu na ingi ikaku kukukilinga Antu nagila adabu nu ukamu ayonona inu yaso, Na kina itenda ku maandiko. kuyukiila ulimansilia wao.¹⁷Iyo, ilogua kunsooko mumaizii maso. Ilindii akola kina mulepugamulua nu ukongani wa ukongua nu kulimilia usuili, ¹⁸Lakini mukule ku ukende nu ulingi waki Shekulu nu mugunu Yesu Kilisito. Na inoo utukufu utite mwene inoo ni kalii na kalii. Amina.

1 John

Chapter 1

¹Kisiki ne kilipo ufuma ne kukihegheya kukakiona kwa miho itu, kise kukakirawa, na mikhono itu ikukwatie kwa ukhani wa ufanga. ²Na ufanga na ukatendwa umanyike ija na kwaune na kuuhuwia na uwakhana ufanga wa khae na khae wa kitete nari wikine tata ukantendeka kune see.³Ikio ne kukakiona na ukitegheya kumu khaneo nyenye no mdahe ukhonga no sese na wihanje witu na wama tata na mwanakwe Yesu Kiristo. ⁴Kumandikie mantu ayai nyenye soko uyanjo wetu ukhome.⁵Uri ndio ukhani nekukautegheya ufuma kine mweso na umukhanea ne weru na u mungii akwe nkutre kinti na kunyui. ⁶Nekwa hanya kwa songe na kuenendeu wiru, kukihonga na kutiutende tutrii. ⁷Nemba kuenende uweru mwino weri u weru kukikwaree sese kwa sese, na saghami ama Yesu Kiristo, mwanakwe ukuoya kwa mwana Yesu Kristo ya kuoya utumauma hutye onge.⁸Nekwa hanya kutino mahutye, kukighonga anghonjo, natutii itipo usonge itu. ⁹Nyeso ne kwa nikwa huwia matutye itu. Mweso autino khoo ne mbii, ukukuheya mahutye na ukukuoya na uwi wetu. ¹⁰Nekwa hanya kwina tende mahutye, kumtenda mweso mregheghe na ukhamutyo u khoo yitu.

Chapter 2

¹Anane ne waja neuwaandikia mautye ayai mtaje mtende mahutye mwese umwendu wanyu aratende mahutye, kwina mtongei ni wifife na tata mntongei niwantute Yesu Kiristo. ²Mwenso mwamui mahutye intrui kwene na tikwanahutye wonge. ³Kwa iliyi kwa mmanya mwenso nikuyakwatea maragheyo akwe.⁴Mwenso ni ukuhanya, ''Nimumanyie matunda, ''Kunu ankukaytea nkhani yakwe, mwenghenghe na ntunte ntripo umungii akwe. ⁵ne muntu ukwantiie unkhani wakwe nkunte kinimuntu uyanjo wa mama trunda uninganeye. ⁶Nkini ireyi kumanyie mungii akwe. Mwenso ni wahanya ukikhaa mungiia amwamantunda ukupenjwa mwenso enende kinya Yesu Kiristo nunoaliukwenenda.⁷Anyandughu ntuwandikiya unkhani na ufya, kuwandikiya nkhani ya nkale ni alimuikwenthi ufuma umwandyo. Nkhana ya nkale ni ali mwaintegheye. ⁸Na fonoi nkumwandikiye nyenye nkhani ni mpya, na niyantuntrii kine Kiristo na nkine nyee kwa soko nkinti nkiufya ya na weru wa trutrii ulipo ukumwinka.⁹Mwenso ni unkuhanya ukunthunthi na umuhuthe munyandughu wakwe usuu ukukinti mpaka fanii. ¹⁰Mwenso ni umuyanjithe munyandughu wakwe ukinkhaa uwelu kuntue intu linge ni lumuhutha. ¹¹Mwenso ni umuhwithe munyandugh wakwe ukunkityi na ukuenenda ukithye mwenso anthimanyie kuphe kiniwinje kwa sonko kitya kiyakumbie miho akwe.¹²Muwaandikia nyenye anginya ni niwayanjithe kwa soko mwaheye mohuthyi anyu kwa sonko alina lakwe. ¹³Nuwaandikiya nyenye kwa soko mumumanyie mwenso utumwamwanayo na waandikia abalanda na ancha kwa soko mwamudaha uyuo mulughu, mamwandikia nyenye anginya ne anyu, kwa soko mumumanyie tata. ¹⁴Naandikiya nyenye wa tata, kwa sooko mumumanyie uyuo niare kwandya mwandio na mwandikiya nyenye abalanda na ancha kwa soko mwana udoho wa unkhani wa Mungu ni ukihala unkhoo yangu, na mwamudaha uyuo mulughu.¹⁵Mtauyafe ulemi na mantu ayo nialipho kuulami. Iwapo yule ataipenda dunia, upendo wa kumpenda Baba haumo ndani yake. ¹⁶Kwa sooko kila into nililipho kuulemi ghusia amwile, ghusia amiho na ghuyedo, aufanga finthiufuma kini toatoa visifi fyufuma kuulemi. ¹⁷Uremi na ghusia yayo yufwaya, mntu ni ukutrenda mafenji ama Mungu usuyu ukusagha nkhale na nhkale.¹⁸Wana ni anyui fani ni ikhondo la upapeo kinya nino mwatogheya munyomukhya nkhana Kiristo ujie, na anyamyunkhana Kristo weenda wajie, kwa soko uyeyi nkhumanyie soo ni inkhondo la upeo. ¹⁹Wakhaenda yawe ufuma unkhinthu, kwa soko ale ntui wakhintru nimbese aliwankhintu aliwisagha wikamona kinisese. Sooko inkhondo nialiwalipho enda yawe, hapho ikalaghea alinanthikamo nese.²⁰Nyenso mwatrendewe makunda amwahmwelu, nyenye ngonge mumimanie trutri. ²¹Ntinandikia nyenye kwa sooko mtrimimanyie ntruntre, kwa sooko mumimanyie na kutne ulegheghe wa iyo trutre.²²Anyu ni mwegheghe uyuoniukuhitya ukuhanya Yesu Kiristo? Usuyu ni munyumuhitya Kiristo, hafoo ni ukumuhitya tratra na mwana. ²³Kutie ni ukumbita mwana sa wina tratra uyuo ni ukumuyanja mwana wina tratra.²⁴Mbese kwa sooko itru ilio ni mwalitregheye ufuma umwandyo leki lintendeke umungei anyu mwino ilio nialemwalitregheye ufuma umwandyo kekikhaa umunge anyu, na mkikhaa munge amwana wina tratra. ²⁵Na ileyi ni ihanyo niwakuphe sese, ufanga wa khae na khae. ²⁶Mawaandekhiya ayayi nyenye kwa sooko awee nijawajie umuthongea nyenye umahutre.²⁷Na kwa sooko anyu, aywe makukha nialimwamkwatiye ufuma kinimwenso ikikhala umungei anyu, namtiufenja mntu, ungi wawaseya kwa sooko makuta akwe uwaseya kini mantu onge nani na tri uregheghee, na mwese awaseye kikhali umungee akwe. ²⁸Na fanii wande nimuyanjetwe, ikhali mungee akwe, kwa sooko ikhondo ni ujie, ahange kwina natendo ni njija kutraje uona minyaa usonge akwe. ²⁹Mbese mumanyie nimwenso muntu wa trute, mumaye mumuntu mukhutrenda trutre ufafiwe na mwenso.

Chapter 3

¹Oni ni uyanjo wa ure ni wakufie Tratra, kwitanwe ana wa Mungu, na ndio ninokwile. Kwa sooko iyeyi ulimi utri kwumanyie kwa sooko utri na mumanya mwenso. ²Antandughu sese kwana wa mamulungu na ikinamanyika nino jotrendeka kuije Kiristo nikuwanjakighei kukikwaa kinakwe, sooko kuju mwona nino wire. ³Mumuntu ni wina Trute iyeyi aikhondo nirijie niwalaghiwa kini mwenso, ukukioya kinya mwenso nino mweru.⁴Mumuntu niukutrenda mantu ni mawi ukuhitra maragheyo kwa sooko ntendo ni mbeeyu heyamaragheyo. ⁵Mumanyie Kristo akalaghewa aheye ntendo nimbee kamwe, na umungee akwe kutrue tendo ni mbee. ⁶Kutrue na umwee niukhaa umungii akwe ni kutrenda ntendo ni mbee kutrie muntu na umwe nu ukrikhaa umahutre niwamunenyie na niwamumanyie mwenso.⁷Ana ni mayanjitwe, mutrayanje uyaghaywa na muntu ni ukutrenda trutre mwino Kristo ni wa trutre. ⁸Niukutrenda mahutre ni wama mulughu, kwa sooko mulughu ukutrenda mahutye kuandya mwandyo kwa sooko iyeyi Mwana wa ma Mulungu akalaghewa alure mino ama mulungu.⁹Usuyu ni wafafiwe na Mulungy atrutenda mahutre kwa sooko mbeyu amamutrunda ikihaa mungei akwe. Atriudaha utrenda mahutre kwa sooko wafafiwe na matrunda. ¹⁰Ukila iliyi wa matrunda na wamamulughu wamanyikie usuyu niatriaa trenda ni latrutre triwamamulungu, nauyuo niatreudaha umuyanja munyandughu wakwe.¹¹Eliyi ndio ihayo ni mwalitregheye ufuma mwandyo kufenjwa kukiyanje sese kwa sese, ¹²Trikinya kaini niale wa mamulunghu na akamutagha munyandughu wakwe. Na kwa sooko kii akamulagha? Kwa sooko ntendo yakwe alitrinjija na amunyandughu wakwe aliya trutre.¹³Anyandughu mutraoghefe ni ulimi wamuhula. ¹⁴Kwumanyie ni kaheghie ukuya kwa hefee kuwafanga, kwa sooko kwuwayanjitre anyandughu usuyu ni atrinauyanjo ukikha nkuya. ¹⁵Mntu ni umuhwitre munyandughu wakwe ni muulaghi. Na mumanie ufanga wa khae nakhae utrikikhaa kwa anyauragha.¹⁶Kwa sooko ailiyi kwuumanyie uyanjo, kwa sooko Kristo akafunya ufanga wakwe kwa sooko itri nase ifenjwa kufunye ufanga witru kwa sooko anyandughu. ¹⁷Mumuntu ni winamantu, naumukengee munyandughu wakwe atri kwetri ukughiya nkoo akwe ni inauwayi kwa sooko akwe, uu, hafo uyanjo wa mamulughu ukikhaa uli? ¹⁸Anane nimwaja, kutrayanje kwa miono na kwa khani ntuphu kutrenda kwa ntendo na tretre.¹⁹Ukila iliyi kwumanyia sese kutrutre na khoo yithu yutrenda kini mwenso. ²⁰Mbese khoo yitruu yukulaghea, Mungu ni mkuu kukiye sese, na mwenso umanyie mantu onge. ²¹Anyandughu, mbese khoo yitri itriukulaghea, mahutwe kutrina wowa kinimatrunda. ²²Na intu ni kwaromba kufewa ufuma kini mwenso, kwa sooko kukwatrie malagheyo akwe na kutrenda mantu ni ayayanjitre usonge akwe.²³Naiyeyi ndio maraghiyo akwe iseghetwa kuhwie ukila lina la mwanakwe Yesu Kristo ukiyanja sese kwa sese kinya ninowakufie malagheyo akwe. ²⁴Ni ukatrie maragheyo ukihaa umungii akwe, na Mungu ukikhaa umungi akwe kwa sooko iyeyi kwumanya ni ukikhaa umungii itru, soko amamwahu ni mwelu.

Chapter 4

¹Anyandughu, mutramiyanje muunkho naisoyi nkho muione mbese ifumie kine Mulungu, kwa sooko anyauseya ni winge akegheghe waduiya khuulimi. ²Nakine ireyi mumumanya mwahu wa ma Mamulungu - na mukhoo neijuhanya Yesu Kristo wajie umwili isee a Mulungu, ³na mukhoo niitrimuyanja Yesu isetria Mulungu. Hii ni roho ya mpinga Kristo, ambayo mliyoisikia kuwa inakuja, na sasa tayari iko duniani.⁴Nyenye niwa Mungu, wananimuyanjitwe, na vamulemwa kwa soko usuyu ni ukumukhatre anyu ni mukuu umkiye uyuo ni ukuurani. ⁵Vasaa vakuuremi, kwa sooko ninyirighetra ni akutemi, na uremi ukuvaghembiya. ⁶Sese kuwa Mungu. Usuu ni umumanyie Mulungu ukukughimbiya sese. Usuu ni trwamamulungu atrukughimbiya kini ilii kumanyie nkhoo atrutre ni nkhoo aureghege.⁷Anyandughu kukiyanji, sese kwa sese, kwa soko uyanjo wa mamulungu, na mumuntu ni uyanjitre ufafiwe na Mulungu na umumanyie Mulungu. ⁸Mwenso ni atriyanjetre atrimumanyie matranda kwa sooko matrandu ni uyanjo.⁹Kemeriyi uyanjo wa ma Mulungu ukakunukuwa kwa akeyi vitru matrunda akamtruma mwanakwe ni umwedu kuuremi sooko kukhare ukra mwenso. ¹⁰Ukira uli uyanjo trinikukamuyanja matrunda, mwenso areakakuyanja, akamutruma mwanakwe aje ukuhoreya mahutre itru.¹¹Anyandughu niali marunda akakuyanja sese, na sese kupenjwa kukyanje sese kwa sese. ¹²Kutre na umwe na wamuune martunda na nikwa kiyanja sese kwa sese, matrunda ukikhaa ukhatre itrii na uyanjo wakwa wakhama mukhatre itru. ¹³Ukira ireyi kumanyie ni kukikhaa umungii akwe na mwenso umungi itru. ¹⁴Na kwaona na kwamanya ni tratra wamutruma mwana mkhomoi ulemi.¹⁵Na iniukuhanya Yesu Mwana wa mamatrunda, Matrunda ukikhaa umungii akwe na mwenso umungi amamatrunda. ¹⁶Na kuije na uyanja uyanjo ni ukwetre matunda umungii itruu. Matrunda ni uyanjo na mwenso ni ukhikhaa mungii aujanjo ukhikhaa mungii amamatrunda, na matrunda ukhikhaa Mungu akwe.¹⁷Mkihatye auyanjo iliyi hahile ladahekie mkhatre itruu, ili kutrendeke kwina ujasiri itriko la kuhumu kwa sooko mwino mwenso weke, na sese nino kwile kuulemi urui. ¹⁸Khutrie wowa mukhatri au yanjo. Lakini uyanjo trutre hujughutra wowa unji, kwa soko wowa ukuendinkonia na hukumu usuyu ni ukuoghofa atrindahekie kuuyanjo.¹⁹Kuyanjetre sooko matrunda akakhuyanja mwandyo. ²⁰Ni umwendu ukuhanya, ''Nimuyanjitre marrunda'' kunuumuhwetre munyandughu wakwe, mwegheghe, kwa sooko utriumuyanja munyandughu wakwe ni umukengee, atriudaha umukrengee, atriundaha umuyanja matrunda ni atrimkengee. ²¹Na ului ukhani ni kwinayo ufuma kini uyuo niumuyanjitre matrunda ukufenjwa umuyana a matrunda kamwe.

Chapter 5

¹Usuyu ni umanyie Yesu Kristo ni ufafiwe na matrunda, na usuyu ni umuyanjetre uyuo ni ufumie kinii tratra ukuvayanja na anakwe. ²Kwa uleyi kumanye ni kuwayanjetre vana wa mamatrunda kumuyanjetre matrunda na utrenda maragheyo akwe. ³Vii ndio nino kumuyanjitre matrunda nikwayakatrea maragheyo akwe, namaragheyo akwe ni maoro.⁴Kwa soko mumuntu ni ufafiwe na matrunda ukuusinda ulemi. Na uluyi ndio udaho wa usinda ulemi, imani itruu. ⁵Anyu ni akaudaha ulemi? Ni usuyu ni umanye Yesu ni Mwana wa mamatunda.⁶⁷Uyuyi ni wajie kwa maje na nsaghani Yesu Kristo. Atrinajo kwa maje uyiila kwa maje na kwa nsaghami. Kwa sooko kuna vatratru nivuureghetya: ⁸Mwahu, maje na nsaghani. Asava ni watratru vikiyanjiya. (katria ukhani uruyi ''Tratra, Ukhani, na mwahu Mweru// ayayi ikighea kuukhani ni uja wa khae).⁹Bese kuyanja kuukwatra useyi wa anavalemi useyi wa mamatrunda ni ukuu ukiye uruo. Kwa kuwa ushuhuda wa Mungu ni huu - kwamba anao ushuhuda kuhusiana na Mwanawe. ¹⁰Mwenso ni umutregheye Mwana wa Mamatrunda wina useyi mungii akwe mughonjo. Na mwenso niatrimuhuvia matrunda umtrendie mwegheghe, kwa sooko atrinahuvia useyi ni matrunda wautrea ni winkwetre na mwanakwe.¹¹Na useyi ndio uruyi -- matrunda akakufa ufanga wa khae, na ufanga uruyi umongii amwanakwe. ¹²Niwira Mwana winaufanga niatrikwetri mwana wa mamatrunda atrikwetri ufanga.¹³Navaandikiya ayayi mdahe umanya ni mwinaufanga wa khae - nyenye nimuhuvie ukila lina la mwana wa matrunda. ¹⁴Na uruyi ndio ujasiri nikukwetri usonge akwe, niamakwarombo intu nikuliseghetre sawa sawa na mafenji akwe, ukukutregheya. ¹⁵Na mwese kuije ni ukukutregheya nikuliseghetre ni kwamuromba kuije ni kunaintu ni nikwamuroombie.¹⁶Ni muntu wamwona munyandughu wakwe ukutrenda mahutye niatriumuthola unkuya ukufenjwa umurombe matrunda na ukumfa ufanga. Nuhanya kwaowo ni mahutre awe wathoaukuya - kuna mahutre ni iutrora unkuya ntuhanya ukufenjwa ulomba ukira mahutre asaya. ¹⁷Mahutre onge ni mahutre - nyenso kuna mahutre matriukutroa unkuya.¹⁸Kumanyie ni ufafiwe na matrunda atriyajetre mahutre. Usuyu ni ufafiwe na matrunda ukundemwa na mwenso ikhondo longe, na uyuo mulughu atriudaha. ¹⁹Kumanyie sese ni kwi vaana wa matrunda na kumanyie ulimi wonge ukufangii autra wala wa mamurughu.²⁰Lakini kumanyie uyuo mwana wa mamatrunda waja na wakufie uhughu wo mumanya mwenso ni watrutre na kumungii akwe mwenso niwa trutre nakini mwana wakwe Yesu Kristo. Ni matrutre wa trutre na ufanga wa khae. ²¹Ana ni muyanjitwe, mukisasukwe na alungu.

2 John

Chapter 1

¹Ufuma kene mnyampaa uenda kene mukhema ne uhwaniywe na anakwe, ne nekwanjetre kene tutre na nti nene nimwene oyi, na vong'e avoo ne vamemanyie tute, ²kusoko a tute ne umukhati ituu ne ikikhaa itambi imwedu na see khae na khae. ³Ndende, iforyo, majeghana ikotrendeka na see ufuma kene tratra na ufuma kene mwokhamoi Yesu Kiristo, mwana wama Tata kene tute no uyanjo.⁴Ninauyanjo ino uona anako wang'e wekuenenda kene tute, kinya nino kwa fokee malaghiyo ufuma kene Tratra. ⁵Na fanoi nokuseya veve, mughema, nti nokuandikiya ukhani ne ufya, ne ukhani ne wofuma mwandio, kufyenjwa kwiyanje see kwa see. Na urii ndo uyanjo ne kufenjwa kwenende nayo, ufuma omaraghiyo akwe. ⁶Na iyee ne amri nemwametegheye ofuma mwandio, ne mufenjwa mwenendee nayo.⁷Kusoko ayaghayi ne vinge waenea ku uremi uruyi, na watyumuhanya Mkhomoi Yesu Kiristo ne wajie kwa mwere. Nouyuyi ne muregheghe no kumohitra Kiristo. ⁸Kilavi aghonjo ne muntu wayaghaya mantu ayoo, nekwayatendeye mwemo ne modahete uhanga mboro nentere.⁹Wa suu ne watongea songe na vyatighondya na ukhani wa Kiristo, atina Tratra. Wa suu ne ukughonda umaseyo ama Tratra na mwanakwe. ¹⁰Muntu ne waja kene nyenye ne atina maseyo ayayi, mutamufokee umakhaya anyuu na mutamufendue. ¹¹Kusoko aisee muntu newamufendua ukughanja ntendo yakwe ne mbii.¹²Nina mantu mingi okuragheya na ntina yanja uyaandika ki katasi na wino, nyeso neseghete uja kene nyenye na urighitya usio kwo usio, kwo uyanjo witu utendwe ija. ¹³Ana vya munchaa wanyu ne wateule veumufendua.

3 John

Chapter 1

¹Mnyampaa, kene Gayo ne mhaja ne nimuyanjete kene tute. ²Mnyandughu, nukurombea ufanikhewe. kene antu ong'e na ufanga ne uja, kinya nkoo aki nefanikhewe. ³Soko ngayanja ino nenakhanewe na anyandughu neavanjie ufunya usuhuda kene tute ong'e, nino kwenenda kene tute. ⁴Tina uyanjo ne ukuu kinya iyiyi, utegheya nino ana vane veenenda kene tute.⁵Mhaja, nikuenenda na ufoo neukuwaghenyefya anyandughu na aghenyi. ⁶Nevafunyiye usuhuda wa uyanjo usonge a ikanisa. Watenda ija ufasucha muhenjo wawe neumuyansisiye Mungu. ⁷Kusoko iseye a Rina, vikaenda vinahora renge kwo antu va kitri. ⁸Soko asee nkunoneye uvakhegheye antu kinya asaa, nkutendeka ghwa ntumani va tute.⁹Guareandikea irondo intu renge, nyeso Diotrofe, neuyanjete wa mwadio ukhate awe na sese. ¹⁰Woyi, kinya nenaja nejukwombuka tendo yakwe ne kwinteda ninouhanyiye ukhani nw mbee nihiya na see. Inayanjiswa na ntendo iyii, mweso mughonja antuwasengenya anyandughu noghuwaghiya wange neveseghete uvasengeya anyandughu vasava no uvajuncha vaheghe umwirondo¹¹Mwoja untahonge nemave honga ne maja. Wasuu nikhuntenda ne maja ne wama Tata na wasuu nikhutenda nemave inamwona Tata. ¹²Demotrio newahuhudiwe na antu vong'e na tute ong'e na see nekumasaidi na umanya usuhuda wintu ne wa tute.¹³Nena mantu mingi akwandikia, kweso ntiyayanjete ukuandikia kwo kalamu awino. ¹⁴Sonko nisiseghete ujukuona vifei kujureghetya ne kwikengee. ¹⁵Majeghana neatendeke itambiremwedu na vee. Vasalimie marafiki kila muntu no rina rakwe.

Jude

Chapter 1

¹Yuda, mtumamii wama Yesu Kiristo, mnyandughu wama Yakobo, na avoyo we vaetaniwe, ne vayanjetwe kene Mungu tata, ne vaangatiwe soko ama Yesu Kiristo ²Iforyo na majeghana ne uyanjo aingefye kene nyenye.³Ahaja, ikhondo neare natintaa umwandekeya nyenye asaa ne chuu a ukhomoi wetu song'e, ekanyonyea nimwandekeye soko anaseeya mwiwikhwere no ughimiyi uhevei ne mwaufiwe itambi rimwedo kutufu. ⁴kusoko antu vange vakuhefeye kisiri mkwate anyu - antu ne valendeywe ukheri soko aighano - antu ne vatikweti woghe neveumefoora mboto a Mungu witu etendeke uvaya. ⁵Fanoi ngufenja umkumbukeywa nyenye na mbese kwina ikondo ee mumanyie ne utute ne mkuu akavakhomoa antu ufuma ung'e aumisri, ee nyeso kange akavahirenkeya aroo ne vatihuvie. ⁶Na vamaleeka na vina udema ukuu wawe veso vikamereka mikhao awe akamwe Mungu akavaeka ukitungo kakhae na khae, mung'e a kiti, soko aiguano ra itiku ereo nerikuu.⁷Mwino Sodoma no Gomora na ng'e neifimiye, ne ikakihefeya na nyeso ku ufombu vekasambeya uvee neti wakikhoya, vekafunywa kinya udolyo avoo we veukhaseka umoto khae na khae. ⁸Na kange unjea eyeyo eyeyo anyaotea ndoti avai ne veumifira meere awe, no uhita utemi, na veemanya ulegheghe mkhate a mkuu.⁹Ne nyeso Mikaeli maleeka ne mkuu, ikhondo neari vikinyoma vina mrughu na kikunguma nayo soko a mweere wsama Muusa, atinaegheya ureta uramui wo uregheghe khate akwe, enyeso akahanya, mkuu ne akwangire! ¹⁰E nyeso antu avai veureta uregheghe khati amuintu ne vatiremanyie na ereo nevatiremanyie ereo nemarimwana ne atikweti maha no ayamanyie utundo - ne ayaya nekavafira. ¹¹Hehe awe! kusoko vekaenenda unjea ama Kaini ayasambeya mahutye ama Balaamu. Vehahirenkia ku uyaghao wama Kora.¹²Avai ne ng'ongo usikonkuu yawe ya uyanjo, uyuna vationa menyaa, ne vikilesya veso viyene oi. Ni marunde ne atikweti maje, neunchwa na ukungu ne mete neeraghae na itikwete mbesya ne ikure kavee ne eutangie meeri. ¹³Ne marunde akiambo we iwamkindo wofunya minyaa awe veso vayo, Ne njota neyofendya fendya ne wiru wa kiti kayo utughiwe soko awe khae na khae.¹⁴Enoko, wa mfungate umarereyo kene Adamu, akaaghwa soko awe, akahanya, mravi! mkuu ujie na maelfu - maelfu anyooywa vakwe, ¹⁵Na mweso autende uramui umumntu, notendea uvee uuvong'e ne vatuumghoja Mungu kunto antendo yawe yong'e ne vaitendie unjea awe ne itikwete wooghe, nounkhani yawe yong'e yo ukwae ne vatikweti wooghe vayawanyiye ukhate akwe. ¹⁶Vasaa ne avoo ne veureghetya, no uronga na vasambiye ghusea yawe yoyaghao, ne vakisighite ino na ufenja uhanga veukhonga vangeja.¹⁷O nyenye, awaja, kumbukwi khani nekahanywa khae na atumwa va mkuu Yesu Kiristo. ¹⁸Akahanya kene nyenye, "undolyo yo mpeo kujotendeka kwina antu neveufira nevasambiye uvee wawe neutikweti woghe" ¹⁹Antu avai ne anyobaghwa, ne vaonyewe na uvee wawe wompumo, ne vatikweti Nkhoo.²⁰Enyeso, ahaja, mwino mkijengie ku uhuvei wanyu ne wina woogwe ino, ne mwinomwombaa kene mwahu ne mweru. ²¹Kidemi kuuyanjo wa Mungu, na mnudie ufii wa mkuu witu Yesu Kiristo na ukuvafa ufanga wa khae na khae.²²kigweyi ufoo uavoo ne vina wova. ²³Vakhomoi vangeja kwovacha umoto. Kuvenge vaonei uvai norehora isaa neretendee idone na mwere.²⁴Ufanoi kene mweso neukundema mtahutie. Neukumtenda mwemeke usonge a weru wakwe neutikweti ikhwee na utendeka na ukumbu ne mkuu ²⁵Kene Mungu iyene mwokhomoi ukera Yesu Kiristo mkuu witu, weru utendeke wina mweso, ukuu, udaho na nguu wekee makhondo ong'e, na khae na khae. Amina.

Revelation

Chapter 1

¹Urui ni ufunuo wama Yesu ni Kweso Mungu akampa ili uvaraghia atumami vakwe khani kwesa lazima atendee fifei. Akayatenda amanyike kwa umutuma malaika wakwe kuni mutumaini wakwe Yohana. ²Yohana akafunya ushuhuda wa kila itu nia riwariune uhusiana ukhani wa Mungu na kwe ushuhuda niari ukatendeka uhusu Yesu Kiristo. ³Ubarikiwe uyuo niukusoma kwa sauti na avo vonge nivikayatedheya maneno a unabii urui na uyanja ni aririandikie kuko kwa soko anuda ariwahuera.⁴Yohana, uma kanisa saba niari ikuko Asia: neema itende kuninyee na uyanja ufuma kunimweso aliyepo aliyekuwepo na niujie na ufuma kwa roho saba niari viusange a itubi rakwe re enzi, ⁵na ufuma kuni Yesu Kristo ni kweso ari masaidi watuti munyaufafwa wa mwandyo ni arivakure, na mutawala wa afalume va ugi iyii kuni mweso ni ukuyanjite na akakuika huru ufuma katika mahutwe itu kwa saghami akwe, ⁶akakutenda kweso ufalme, makuhani va Mungu na Tata witu - kunimweso kua utukufu na nguu milele daima. Amina.⁷Kengea, ujie na malangu; kila riho rijumwo na itambirimwe na von'ge niari vikamuridha na kabila yo'nge ya dunia vajo murira ukhakwe. Kweso, Amina. ⁸"Nene ni Alfa na Omega," wahanya Tata Mungu, "Mweso niari wifo, na aliyekuwepo, na mweso ni ujie, Munya nguu."⁹Nene, Yohana - munyandughu wanyu na umwedu nimukiariye itambi rimwe nayo kuni makhasiko na ufalme na ughimii watuti ulio katika Yesu; niari niu kisiwa ni kitanwa Patimo kwa soko a ukhani wa Mungu na ushuhuda ni umuhusu Yese. ¹⁰Nikatendeka niki Roho itiku rama Bwana. Nikategheya unyuma ane ruri wa kuto kinye ni tarumbeta, ¹¹ikahanya, "andika kweso kitabu niuya kengee, na uyatume kuma kanisa isaba, ni inji Efeso inji Smima, inji Pergamo, inji Thiatira, inji Sardi, inji Philadelphia na inji Laodikia."¹²Nikakikengeya nione ni ruri wa maanyi niarii ukurighitwa nane na nia nakikengeya nikaona kinara ka dhahabu ka taa saba. ¹³Mukhati a kinara ka taa aviurifu umwedi kinya Mwana wama Adamu, niavuuyete kanjo nindifu niariighete fa'ngi a mighuu akwe, mukanda wa dhahabu ufimiya kikua kakwe.¹⁴Itwe rakwe na njii yakw eari njeru kinya sufu njeru kinya theluji, na miho akwe ari ikinya weru wa moto. ¹⁵Nyaya yakwe ari ikinya shaba niaihenie ino kinya shaba nikweso ikatendeka akiya u moto, na ruri wakwe ikatendeki kinya ruri wa maji ni mingi ni iusememba kwa nguu. ¹⁶Akatendeka ukwatie njota saba kuni mukhono wakwe wa kililo na ufuma umomo wakwe kukatendeka kina ufanga ni wighi niwina ukhari kuwili. Usiu wakwe ukatendeka weru ni ukuu kinya weru niukhari wa yua.¹⁷Niarinamuona, nikagwa umighu akwe kinya mutu ni ukure. Akaika mukhono wakwe wa kililo uto ane na uhanya, "Utatinje! Nene ni wa mwandwo na ni wa Mwisho, ¹⁸na ambae nekuishi. Nikatendeka nikure kweso rava niukikha khare na khare! Na nikwete ufunguo wa kuya na kuzimu.¹⁹Kwa irio, yandike niaviwayaune ni arifa fano i na ayo niajotendeka baada a ayai. ²⁰Kwa soko nikifihie ni ihuso njota saba niari waiona kuni mukhono wane wa kililo, ikio kinara ka dhahabu ka taa saba njota saba ni malaika wa ayoo makanisa saba, na kinara ka taa saba ni ayoo makanisa saba."

Chapter 2

¹"Kuni malaika va ikanisa ra Efeso andika: 'Injii ni khani ya uyuo ni ariukwatiezile njota saba kuni mukhono wakwe wa kililo. Mwenso niukuenenda mukhati a kinara ka dhahabu ka taa saba wahanya vii, ²"'Nimanye niari ukaritenda na nguu ako a mwimo na ughimiyi wako thabiti na kweso utiundaha uenenda nayo awo ni anyamahutwe na ukavasoya vonge niari vyukitani veso ntumami na kweso ti tuti na vikakighea kweso aregheghe.³Nimanyie ve urindie na ughimii na ukire mingi kwa soko a rina rane na utinakhataa ukii. ⁴Kweso irii ndio ne niyo dhidi awe ukaureka uyanjo wawe wa mwandwo. ⁵Kwa irio kumbukwa na ukagwa ukatubu, na utenda tendo niari ukaitenda ufuma mwandyo. Niwadia utubu, nijie kunive na ukiheya kinara kako ufuma umahali pake.⁶Kweso veve wina irii ukuhura ayo nkweso Wanikolai vikayatenda, ni kwesa hata nene niyahuite. ⁷Mwese wina kityi tegheya ayo nikweso Roho ukuyakhania makanisa na kwa mweso ni ukuhuma nijumuga kibali ka ulye ufuma kuni muti wa ufange ulio katika paradiso a Mungu.'⁸"Kuni malaika wa ikanisa rama Smima adika: 'Aya ni mahanyo a uyoo ni kweso ni mwadyo na mwisho ni kweso akakuya na utendeka mufange kaki: ⁹"'Niyamanyie makhasiko ako na unasikini wako (kwesa veve ni winamatu), na uregheghe ua awo ni vikiitana na ayahudi (kweso ti veso ni nyumba ama setani).¹⁰Utatinje makhasiko nianjokuhanga. Kengea! Ibilisi usighite uvajughuta baadhi anyu ukigereza ili muhage ukhaswa, na mujuteseka kwa matiku ikumi. Kende ki mwaminifu yaka ikuya na nijuvafa taji a ufanga. ¹¹Mwese wina kitwi mutegheye Roho nino ukuyakhania makanisa mweso niwahume atiuhanga khasi a ikuya ra kavii.'¹²"Kuni malaika va ikanis ava Pergamo adika: 'Ayai kweso akahenya mweso niari winayo kuko na ufanga nikhari nina makali ku wili. ¹³"'Nimanyie kuni ukikhe mahali kuni itumbi ra enzi rama setani. Hata unjii veve ukakwatia ino rina rane, na winafiha imani ako niari ikunine, hata itiku irio ra Antipasi shahidi wane, ni mwaminifu wane, nari akauragha umiongoni mwenu, hafo kweso setani ukukikhe.¹⁴Kweso nina khani kenjii dhidi awe ukwete kuko atu nivakwatie maraghoyo ama Balaamu, mweso niari akamusiya Balaki uika huri usonge a vana va Israeli, ili valye maliwa niariafunyiwe sadaka kuni miungu na kuzimu. ¹⁵Katika hali iyo hiyo, hata veve wina baadhi awe nivakwatie mafundisho a Wanikolai.¹⁶Kweso tubu! Na niwatenda unjii nijie vui, na nijutenda urughu dhidi awe kwa ufannga ni ufumie kuni momo wane. ¹⁷Mwese wina kitwi tegheya Roho ni ukuvakhania makanisa. Uyuo niwahuma nijumufa baadhi a iyo mana niari ifuhie, kweso nijumufa igwe, nirieru niriadikie rina nirimanyie nikwiso uyuo ni ujurifokea.'¹⁸"Kuni malaika va kanisa ra Thiatira andika: "Haya kweso khani ya Mwana wa Mungu, mweso ni ena miho akwe kinya weru wa moto na njota kinya shaba niihenie ino: ¹⁹"'Nimanyie irio niuritendie - uyanjo wako na imani na huduma na ughimiyi wako thabiti na kweso irio niukaritenda ui rui na zaidi a irio niukaritenda mwandyo.²⁰Lakini nikwete irii dhidi ako ukumughimiya mukhema Yezebeli ni ukukiita mweso nabii mukhema. Kwa masiyo akwe, ukuvayaghaya atumami vane unyachaka na ulya maliwa niari kikafunya sadaka kwa sanamu. ²¹Nikamufa muda wa utubu, kweso atinayanja utegheya atubie mahutye akwe.²²Angalia! Nijumujughuta kuni kitanda ka mavue na avo niviutenda unyachaka na veso kuni makhasiko nimakhari vinginevyo vatubu kwa irio niuritendie. ²³Ninjuwakha ana vakwe vakuye na makanisa onge vajomanya kweso nene ndiye nini yaravie maghe mo na uyatamani nyumufa kila umwedu wanyu kadiri a tendo yakwe.²⁴Kweso kwa baadhi anyu nimusanghie kuni Thiatira, awo vonge ni mutiukwata iranghiyo iriji, na mutimanyie irio ambacho baadhi ukuitana mafumbo ama setani, niuhanya kuninyee, 'tyuika kuto anyu muringho wowere.' ²⁵Kwa itu lolote, lazima mutendeke mwinangu faka kuninijie.²⁶Uyuo niwashinda na utenda irio nikaritenda faka umwisho kuni mweso nijumufa udaho utoa mataifa. ²⁷'Unjuvatawala kwa mwanga wa ichuma kinya mabakuri a irongo ujuwavunja vipande vipande.' ²⁸Kinya niarinikafokea ufuma kuni Tata wane nijumufa kweso njota adiu. ²⁹Niwatendeka wina kitwi, tegheya irio ambacho Roho niukuyakhania makanisa.'

Chapter 3

¹Kwa malaika ca Sardi andika: 'Khani a uyuo niukwatie iyio khoo saba ya Mungu na njota saba. "Niumanyie ni kweso watenda. Wina sifa a utendeka umufanga, kweso u-mukuyi. ²Uka na uyatenda na asaghie kweso arifo karibu ukuye, kwa soko tinayaona matuako niakamilikie u miha a Mungu wane.³Kwa irio kumbukwa ayoo niukayahanga na utegheya yatii na utubu kweso niwadioyanja nijie kinya mwivi na utwiumanya saa ipi ninijie uto ako. ⁴Kweso kwina marina makei a tuu kuni Sardi ni kweso vatinachafua masaa awe vajoenenda itambirimwe nane, nivayete masaa ni meru, kwa soko vanoneye.⁵Mweso ni wahuma ujuyecha masaa ni meru, na kweso tiurifuta rina rakwe ufuma kuni kitabu ka ufanga, na ninjurihanya rina rakwe usonge ama Tata wane, na usonge a malaika. ⁶Niwatendeka wina kitwi, tegheya Roho ni ukuyakhania makanisa."⁷"Kuni malaika va kanisa a Philadefia andika: Khani ya niari mufo na tuti - niariwina ufunguo wama Daudi, ukurugha na kutie ni ukurughua, ukukufuga na kutie niukudaha urughua. ⁸Itimanyie nkweso ukaritenda. Kengea, nakuikiya usonge ako ruri ni urughue ambao kutii niudahite urutia. Nimanyie wina nguu kunyui kweso ukariyanja ukhani wane na utinarifiha rina rane.⁹Rava! Von'ge niviu sinagogi rama setani, na avo niviuhanya veso ni Ayahudi na kweso siyo, badala akwe viumukhonga. Nijuvatenda vanje na uromba usonge a mighu ako, na vanjomanya ya kuwa arinikuyanjite. ¹⁰Kwa kuwa ukaika amuri ane kwa ughimiyi uthabiri, ninjukudima pia kuni saa akwe a ujaribiwa ni kweso ijie katika urimi wonge uvakhasya awo vo'nge nivikikha kweso ungu. ¹¹Nanje rui. Kwatia ino irio ni winayo ili atatendeke mutu wa umiheya taji ako.¹²Nijumutenda mweso niwahuma kuwa kifandwa kuni ihekalu ra Mungu wane, na atiufuma unji kamwe ninjurindika kunive rina ra Mungu wane, rina ra mji wa Mungu wane (Yerusalemu mpya, niukusima fangi ufuma kirunde kuni Mungu wane), na rina rane rimpya. ¹³Mweso ni wino kitwi, na atengheye nikweso Roho ukuhanya na namakanisa.'¹⁴"Kuni malaika va kanisa ra Laodikia andika: 'Khani yakwe niari Amina, waurawa na masaidi watuti mutawa uto a umbaji wa Mungu. ¹⁵Nimanyie ni kweso ukatenda na keso veve ti uriuku wala moto, nisinghite kwamba utendeke wiwa uriuku au moto! ¹⁶Hivyo kwa soko veve wimututu ti moto wala uriuku ninjukuruka ufume umomo wane.¹⁷Kwa kua ukuhanya, "Nene ni munghwari, nikatendeka nima mali nyingi, na tiufenja kitu." Kweso utimanyie kweso veve ni utikweti kame wausimbi wa mutyuku mufoku na khonde. ¹⁸Tengheya ushauri wane: Nunua kunine dhahabu nieonyiye ka motho ili uhange keso munghari na masaa nimene a ufipi na ili ukiyeche veve utakinghe na minyaa akhonde ako na makuta a kira kuni miho ako uhange uona.¹⁹Kila ninimuyanjite niumuranghia na uvasiya na mwino isinghitwe ukikha kwa irio utendeka winatuti na utumbu. ²⁰Kengea niuimika kuni ruri na ukhua yeyote niutengeye vuvi wana wa urughua, nije na uhefea unyumba akwe naulya maliwa nayo na mwenso itambirimwe nanee.²¹Mweso niwahuma nijumufa hakii akikha ufang'e itambirimwe nane uto a itumbi rane re enzii kana niari nene niarikahuma na kikhafan'gi itambirimwe Tata wan euto akitumbi rakwe ra enzi. ²²Mweso niwinakitwi na ategheye ni kweso Roho iuyakhania makanisa."

Chapter 4

¹Baada a mantu ayai nikarava, naona kweso ruri ukatendeka urughue kirunde. Iyio sauti a mwandyo, niurighitya na nee kinya tarumbeta, niyuhanya, "Njuu hafai, nijukuraghia asaa niyukighea baadae aghai iyii." ²Itambirimwe nikatendeka niukiroho nikaona kukatendeka kwina itumbi ra enzi kiikiwe kirunde na muntu ukiinkere. ³Umwedu neakatendeka ukiinkere akakinkea kinyaigwe ra yaspi na akiki. Kukatendeka kwina utaa wa mbua ukafima kitumbi ra enzi utaawa mbua ukakighea kinya sumaridi.⁴Ufima kitumbi ra enzi kukatendeka na matumbi a enzi na angi i makumi avii na ane na avoo nare vainkee u matumbi a enzi vakatendeka anyampaa vi makumi avii na vanee ari vayere masaa ni meru na taji ya dhahabu u mitwe awe. ⁵Ufuma ukitumbi ra enzi kukafuma weru wa radi, unkankato wa radi. Taa isaba ikatendeka iakie unsonge a itumbi ra enzi taa iyii nkoo saba ya Mungu.⁶Kanki unsonge a irumbi ra enzi kukatendeka kwina irambo, ni rimwari kinya kiyoo. Vong'e uzunguka itumbi ra enzi kukatendeka na anyaufanya vanee, vakakijua miho unsonge na unyuma.⁷Munyoumbwa wa mwandyo ni wina ufanga akatendeka wikinya ng'imba, munyoumba wa kavii ni wina ufanga ari uukinya ndama, munyoumba wakatatu ni wina ufanga akatendeka wina usyu kinya wa muntu na uyoo ni wina ufanga wa uno akatendeka wikinya wikinya ntari ni ukuruma. ⁸Antu nivina ufanga vanee kila umwedu akatendeka wina mbaya isita, vakijue miho kunto na fang'i. Utiku na mumwi vatunkataa urighitya, "Mtakatifu, mtakatifu, mtakatifu ni Bwana Mungu, mukuu wa yote, uyonari wifo, ni urifo na niujie."⁹Kila itiku kiumbe ni wina uhai nivikafunya utukufu, ufoo na uhanya asi unsonge a uyoo nariwinkee ukitumbi ra enzi uyoo ni ukukinkaa milele na daima, ¹⁰anyampaa vi makumi avii na vane vakamutungamia mwenso unsonge awe niari ukinkere ukitumbi ra enzi. Vakahunama fang'i kinimwenso niukuishi milele na daima na ujughuta fang'i taji yawe unsonge akitumbi ra enzi vakahanya, ¹¹"Ustahili veve, Matunda witu na Mungu witu, ufokea utukufu na heshima na nguu. Ni soko ukayaumba mantu ong'e, nakua uyanjo wako, niarifo na niakaumbwa."

Chapter 5

¹Kwenso nikaona kuni munkono wa kililo wama uyoo niari winkee ukitumbi ra enzi, gombo niriandikie unsonge na unyuma, nikatendeka rina mihuri saba. ²Nikaona malaika ni wina nguu niari ukuhubiri kuua ruri niukuu, "Anyu ni ustahili urughua gombo na utina mihuri akwe?"³Kutie muntu ukirunde au udunia au fang'i adunia niukudaha urughua gombo au urisoma. ⁴Nikaria kwa uvai kwasoko atinakighea na umwedu niari unoneye urughua gombo na urisoma. ⁵Lakini munyampaa umwedu akambwira, "Utarie. Rava! Ng'imba ukabila ama Yuda, itina rama Daudi, wahuma, na ukudaha urughua gombo na mihuri akwe saba."⁶Munkati a itumbi ra enzi na nivina uhai vane na miongoni mwa anyampaa, nikaona mwankhoo uimikia, niakakighea kinya ni uuraghiwe. Akatendeka na mpembe isaba na miho isaba - iyii ni nkoo isaba ya Mungu niikatumzua ung'ionge. ⁷Akaenda unhoa igombo ufuma umunkono wa kililo wama uyoo nari winkee ukitumbi ra utemi.⁸Akanhoa igombo ni vina uhai vane na anyampaa vimakumi avii na vane vakahuna mpaka ughi unsonge a mwankoo. Kila umwedu ari wina kinubi na bakuri a dhahabu niikijue urumba nikwenso maombi a aumini.⁹Vikaimba wimbo niufya: "Unoneyee urisimya gombo na urughua mihuri akwe. Kwa kuwa ukakikitya na kwa nsaghami ako ukamughuriya Mungu antu va kila kabila, lugha, jamaa na taifa. ¹⁰Ukavatenda atemi na atumami kwasoko omutumikia Mungu witu, na venso vajutawala utu ang'i."¹¹Kwenso nikarava na nikategheya ruri wa malaika vingi ufima itumbi ra enzi - isabu rawe rikatendeka 200, 000, 000 nanivina ufanga na anyampaa. ¹²Vakan'gitya kwa ururi niukuu, "Unoneye mwamkoo niari wakikitwa ufokea nguu, ughwari, ihaa, nguu, heshima, utukufu, na sifa."¹³Nikategheya kila nikikaumbwa nikikirunde na udunia na fang'i ang'i naunto airambo, kila intu mung'i akwa kuhanya, "Kini mwenso niukinkee ukitumbi ra enzi na mwankoo, kutendeke sifa, heshima, utukufu na nguu yotawala nkare na nkare." ¹⁴Anya ufanga vane vakahanya, "Amina!" na anyampaa vakahunama fang'i na uabudu.

Chapter 6

¹Nekarava ikhondo ne akarughwa muhuri umwe neka tregheya umwedo wa avoo ne vina ufanga vane akahanya kwa ruri newinchwetre ufito, "Njuu!" ²Nekarava na ave kwina farasi njeru! Neakamunatria are wina ibakuri na akafewa akakighea kinya muhumi ne wahumie enyenso ahume.³Inkhondo neare mwakhoo akarughwa muhuri wa kavee nekatregheya munya ufanya wa kavee akahanya, "Njuu!" ⁴Kanke farasi muya akakighea - mukhoku kinya motro neare umunatrie akafewa ruhusa oheya majeghana ukuremi. Enyenso antu vakikikitre usuyu ne uminatrie akafewa ifanga rekuu.⁵Neare warughua muhuri wa katratu nkatregheya munya ufanga wakatratu akahanya, "Njuu!" Nkaona ndoghwe mwiru na vyoo ne uminatrie are wina ngeo umukhono wakwe. ⁶Nkatregheya ruri neukakighea kwa umwe wa avoo ne vina ufanga ikahanya, "kibaba kimwe ka utru wa ngano kwa dinari imwedo na ibaba itratu ya shayiri kwa dinari imwedo. Enyeso utra yafire makutramba divai."⁷Ikhondo ne mwankhoo akarughua muhuri wa une nkatregheya ruri wa muntu wa une ne unaufanga akahanya, "Njuu!" ⁸Kanke nkaona ndoghwe ntyuku na rina ra munyo menatria akaitranwa mukuyi na kurungu are yumusambeya akafewa udaho kunto na fang'e uuragha kwa ufanga, mba njaa na marue na marimwana ukihaka na ong'ee.⁹Inkhondo neare mwankhoo warughua muhuri wa nkaona fang'e aikumbekeo khoo ya avoo neare vauraghwa kusoko au khani wa Mungu na ufuma ukusuhuda neare vaukwatrie kwa trutre. ¹⁰Vekarea kwa ruri ne ukuu, "faka nanae musari waong'e, mukuu na munya trutre ukuvaramua ne veukikhaa unto ang'e urefeya uve usaghamivu?" ¹¹Kanke mumuntu akafewa nkanjo ne njeru na akavakhamea unoneye uindia nikunyuii kune ijoghea ivaryo va trutre ra atrumami ayawena anyandughu vave va kikhema na vakighosya nevajoghea vasaa ne vajo uraghwa mwino venso vikauraghwa.¹²Ikhono neare warughua muhuri wa mutranda tru, nkarava na are kwina kitetemo kikuu. Yuarika irora kinya igunia ra singa na mweriwong'e ukatendeka kinya nsaghani. ¹³Njotra yo kirunde yikagwa ung'e kinya mutri ne ukuraghaya nkhari yayo ikhondo ra mpefo ne ukuhingisywa na keharumbe. ¹⁴Unto ekaheywa kinya ibada ne refendeye mukitranto na nduje yikahanywa kune are yere.¹⁵Kanke utremi wong'e na antu ne akuu na ahomine akuu aghware ne venguu na mumuntu ne utrungiwe na ne atritrungiwe veka kifia umafango na itranto. ¹⁶Veka ikhamea itranto yasee, "Kugwire! Kufihi ukusyu wakwe ne ukuikhaa ukitrumbe ra utremi na kurenge na makuo amwakhoo. ¹⁷Kusoko itriku ra makuo akwe rafika, na anyu ne ukudaha uimeka?"

Chapter 7

¹Neare ayayi akhonda nkavaona vamalaeka vanne vaimekie ukona ine ya utemi, vaghiyie mpefo ine ya ng'a kwa nguu enyenso kutrahendeke na mpefo neyuruma ung'ee kunto airambo mba fangu amitre ong'e. ²Nkaona malaika muya akaja ufuma ukeya neare wina muhuri wa Mungu ne mufanga akarea wa ruri ne uku umalaeka vane neare vekafewa udaho wo rua ng'eena irambo: ³"Mutramirue ng'e, irambo mba mitri faka nekwadaha utrendeka kwaika muhuri umpanda syu ya mitrwe aatrumami va Mungu witu."⁴Nkatregheya ivaryo ra avoone varighiwe mitrojo 144, 000, neare vekareghwa mitrojo ufuma undughu yong'e yo Isiraeli: ⁵12, 000 ufuma undughu ama Yuda vekareghwa mitojo 12, 000 ufuma undughu ama Rubeni, 12, 000 ufuma undughu ama Gadi. ⁶12, 000 ufuma undughu ama Aseri, 12, 000 ufuma undughu ama Nafutari, 12, 000 ufuma undughu ama Manase.⁷12, 000 ufuma undughu ama Simioni, 12, 000 ufuma undughu ama Lawi, 12, 000 ufuma undughu ama Isakari, ⁸12, 000 ufuma undughu ama Zebuloni, 12, 000 ufuma undughu ama Yusufu, na 12, 000 ufuma undughu ama Benjamini veka n'ghwa mitrojo.⁹Neadaheka mantu ayai nekarava na are kwina irundo rekuu ra antu neare kutrie muntu neukudaha uvarya ufuma mu ngu, ndughu na antu lugha ikaimeka unsonge aitrumbe ra utremi na unsonge Amwankhoo. Are vayetre nkanjo njeru na vina masanja amitende umikhono awe, ¹⁰na are veutrana kwa ruri wa kunto: "Uhuvei ne kune Mungu ne wikhe ukitrumbe rauremi na Mwankhoo!"¹¹Malaika vong'e neare vaimekie ufimiya itrumbe ra utremi na uvafimiya anyampaa vasaa itrambe remwedo na anya ufanga vane, veka hunama fangu na ueka masyu awe unto afang'e unsonge aitrumbe ra utremi vekamuomba Mungu, ¹²vekahanya, "Amina! Ikuryo, utukufu, hekima, shukurani, heshima, uwezo na nguvu viwe kwa Mungu wetu milele na milele! Amina!"¹³Kanke umwedo wa anyampaa vasaa akambulya, "avayi ne vaanyu nevayetre nkanjo ne njeru na vafumie kufeyi? ¹⁴Nekamukhania, "Trata ne umuku, umanyie veve," na akakhanea, "Avayi ne avoo ne vafumie umakhasyo ne makuu. Vahomboe nkanjo yawe na uitenda yierena nsaghami Amwakhoo.¹⁵Kusoko eyei, vefo unsonge aitrumbe rautremi ra Mungu, na veumu kurya mwenso utriku na mumwi ukihekalu rakwe. Mwenso ne wekhe ukitrumbe rautremi uku tanatya ihema rakwe kunto awe. ¹⁶Vatruona njaa kanke, mba nywetra kanke. Yua vitruvaregha mba mutrutru worigha. ¹⁷Kusoko mwanchoo ne wifo mukhatre aitrumbe ra utremi ukutrendeka mudemi wawe na ukuvatrongea uinye ya maje aufanga, na Mungu ujofutra mihori umiho aive."

Chapter 8

¹Neare Mwankhoo wa hambua mutrojo wa mumpunkatre, kukakia ukirunde kwa nusu saa. ²Kanke nekaona vamalaeka vemufunkatre ne vaimekie unsonge Amungu, ne vekafewa ndurere yemufu nkatre.³Malaeka muya akaja ukatrime ibakuri ra sahabu akaemeka unsonge amadhahabu akafewa urumba winge enyenso au funye itrambe remwe na maombi avayanje vong'e umadhahabu a sahabu na itrumbe rautremi. ⁴Yuki wa urumba ukanatrea kunto itrambe vemwe na maombi vaya tregheye ukanatria kunto unsonge Amungu ufuma umukhono wa malaeka. ⁵Malaeka akaeka ibakuri na urumba na akare ijwiya motro ufuma umasahabu na akareghutra fang'e ang'e na yika kighea nduri ya ufetro na imweya ufetro, itetemo ra fang'e.⁶Avoo amalaeka mufunkate neare vina ndurere emufunkate veka ekhwa. ⁷Malaika wa mwandyo akakhwa ndurere akwe na kukadwiya mbua a magwe na moto newehanjiye na nsaghami. Yikajughutrwa fang'e ung'e enyenso, selusi ayo ifye metre ikafya na mahwa ne empondo no ikafya.⁸Malaika wa kavee akakhwa ndurere akwe na intu kinya kitranto nekekuu neare ukufya motru ukaghumiwa ukirambo. Theluthi amwedo airambo ikatrendeka nsaghami, ⁹theluthi emwedo a ntundone mpanga yo kirambo yeka kuya na theluthi emwedo a meeri yika ruangwa.¹⁰Malaeka wa katratru akakhwa ndurere akwe na njota nkuu ikagwa ufuma ukirunde ekamwika kinya umotroi unto atheluthi a mlongo na mirihe amaje. ¹¹Rina ra njotra ne ululu. Theluthi emwedu amaje ekatrendeka ndulu na antu vainge veka kuya kusoko a maje neare malulu.¹²Malaeka wa une akakhwa ndurere akwe na theluthi ayua ikakhuwa itambe remwedo na theluthi anjotra na mweri. Uvii theluthi aong'e eka feuka na utrendeka kitri; theluthi amumwi na autriku are yitrina weru.¹³Nkarava nkatregheya numba neare yuruma mukhatre ailangu yuitrana kwa ruri ne ukuu, "Hehe, hehe, hehee, kwa avoo ne veukhaa ung'ee kusoko a mirio a ndurere ne yisaghie neyahwera ukhuwa na vamalaeka vatratru."

Chapter 9

¹Kanke malaeka wa vatrano akakhwa ndurere akwe nkaona njotra ufuma ukirunde neare agwa ukuremi. Njotra ekafewa ufunguo wa ikhombo ne rinje ukikhombo neretrina uhirio. ²Akavughua ikhombo netritrina uhirio na yuki uka kisambeya uenda kunto ufuma ukikhombo kinya yuki ufuma ukitanuri ne ikuu. Irunde na yua ekafeoka eka irora kusoko ayuki ne ufumie ukikhombo.³Mung'e ayuki nkumbe yekafuma ujakunto au remi na nyenso yekafewa nguu kinya ya nkume kunto auremi. ⁴Vekakhaniwa vatraruange mahwa ungu mba mbesya na mitre ne impondonde, enyenso antu ne vatrina chapa Amungu umasyu awe.⁵Vatrina fewa udaho wovauragha antu vasaa enyenso uvakhasya kwa mieri etrano. Uvayi wayo are kinya uroo worumwa na nkume ne amuruma muntu. ⁶Umatriku asaya antu vajofenja nkuya enyenso vatrijo mehanga, vajo segha ukuya enyenso nkuya ejo vadua.⁷Nkumbe yekakikhweya na farasi nevafangiwe kwa urughu. Umetrwe awe are kwina intu kinya ngaa asahabu na masyu awe are akinya aantu. ⁸Are vina njee kinya ya akhema na mino awe are akinya ang'imba. ⁹Are vina ekua kinya ekua ya machuma na rure wa mbaya yayo are kinya nduri ya magare ne mainge auvee na farasi ne vadurie nevinje ufitra.¹⁰Are vina mafumbu neyuruma kinya ankume; umafumbu awe are vina nguu yo ruanga antu kwa mieri atrano. ¹¹Are vinawe kinya mutremi unto awe malaeka wa kwa arungu rina rakwe uKiebrania ne Abadoni, na Kiyunani wina rina ra Apolioni. ¹²Hehe amwandyo akeaa. Rava! Nerakea ereyi kuna fetra evere yijie.¹³Malaeka wa mutandatu akakhwa ndurere akwe, na nkatregheya rure ukafumea amasabahu adhahabu ne arefo unsonge Amungu. ¹⁴Rure ukamukhanea malaeka wa mutrandatru neare wina ndurere, "Varekee vamalaeka vane nevatrungiwe umwongo ne ukuu Efrata." ¹⁵Malaeka avoo vane neare vafangiwe itriku rasee, mweri wasuu, mwakha wasuu, vekarekewa vavauraghe theluthi aantu.¹⁶Ivavyo ra akumbeki neare vekunto a farasi are ve 200, 000, 000. Nkatregheya ivaryo rawe. ¹⁷Vii yu nkaona farasi umaghemo ane na avoo neare vanatrie kunto awe: Ekua yawe are nkhokuju kinya motro, bluu ne iviriye na njano ne itriveriye. Mitrwe afarasi ekakikhweya kinya mitrwe ang'imba na umiomo awe ukafuma motro, yukina salfa.¹⁸Theluthi aantu are vina mave asaa ne atratu: motro, yuki, na salfa neikafuma umiomo awe. ¹⁹Kusoko nguu ya farasi are yumiomo awe na umafumbu awe kusoko mafumbu awe are akinyanjokha, na are vena mitrewe neare vumitrumia uvavuma antu.²⁰Antu nevasagha ne avoo neare vatrina uraghwa na mave asaya, vatrina fea ntendo yawe neare vatrienda mba vatrina reka ukurya vinyonyi nyonyi, na miungu asahabu, hela, saba, magwe na mitre--mantu ne atrudaha uona, utregheya mba venenda. ²¹Mba vinafea na ureka uuraghi, uroghi uasherati na njia yawe ya wivi.

Chapter 10

¹Kanke nkaona malaeka muya mukuu akasima fang'e ufuma ukirunde. Are utrungiwe ukilangu na are kwina utra wa hene ukitrwe rakwe. Usyu wakwe are ukinya yua na mighuu akwe are ikinya ifandwa ya motro. ²Akakatrea ketrabu ne kenyuyi umukhono wakwe neare rerughwirwe na mwenso akaeka mughuu wakwe wa kelelo unto airambo na mughuu wakwe wakimoho kunto afang'e ne nkaku.³Kanke akareghetrya kwa ruri ne ukuu kinya ng'imba ne yurunkuma, na ikhondo ne akana triya ruri mpetro yemufunkatre yekarunkuma. ⁴Inkhondo mpetro yasee yemufunkatre neare ya runkuma, are nahwera uandeka, enyenso nkatregheya rure ufuma ukirunde ekahanya, "Trenda ehendeke kempihe rasee neja mpetro yemofunkatre yahanya. Utrayeandike."⁵Kanke malaeka nenkamwona wimekie kunto airambo na fang'e ne nkaku akahumbua mukhono wakwe kunto ukirunde ⁶na urafeya kwa uyoo ne ukuikhaa khae na khae --niwaumbie irunde na ong'e nearefo, uremi na ong'e nearefo na irambo na muya neemong'ee: "Kutrijo trinya kanke ⁷Enyenso ukitriku rasee, inkhondo malaeka wa mufunkatre newajohwera ukhwa ndurere akwe, mwino kempihe ka Mungu yutrendeka akhondaa mwino akatranatya kwa atrumami vakwe aghanga."⁸Ruyi nenkautregheya ufuma kerunde ekakhanea kanke: "Enda, hoa kitrabu nekenyui ne kekarughwi rwa umukhono wa malaeka newemekie kunto aivambo na kunto afang'e ne nkaku." ⁹Kanke kaenda umalaeeka nekamukhanea ampe kitrabu ne kenyuii, "Akakhanea hora ketrabu na ukelye. Rutrenda ndaa ako etrendeke ina ululu, ekwenso umomo wako rutrendeka relombe kinya ruke."¹⁰Nkahora ketrabu ne kenyuyii ufuma umukhono wa malaeka na urelya arerelombe kinya ruke umomo wane, enyenso neare nalya, ndaa ane are ina ululu. ¹¹Kanke nduri mbuya enge yekakhanea, "Unoneye utranantya kanke, kwa antu ne vainge ndughu, mireghetryo na atremi."

Chapter 11

¹Ngafeia mwanzi wotumia himya mwanga wofimie. Ngakhanewa, "Hegha na wende ufiuma ikanisa ra Mungu na masabahu, na avayo ne veukuryaa mng'e ayo. ²Nyeso utafime hene msae wa unji akanisa, kwa soko vafewa antu va Mataifa. Vajomefanangea ngee ne mpoo kwa ikhondo ra mieri makumi anne na eree.³Nejovafa akumwi vane vavee udaho wo raghua kwa ikhondo va matihu 1, 260, nesa vayete magunia." ⁴Akumui avai ne mete evee amizeituni na inara ivee nechu yiemekie usonge a Mkuu wa uremi. ⁵Ne mbese mntu ungeja waseghaa uvaruanga, moto ukufuma umeomo awe na uvaruanga arughu vawe. Ungeja newasegha uvaruanga enoneye auraghwe kwa njea eyei.⁶Akumui avai vina udaho wo rutea irunde nechu mbua etafonde ikhondo ne veuraghua. Vina nguu yofeora maje atendeke saghami na umikhoa ng'ee kwa muikhoe makhondo ong'e nevasegha. ⁷Ikhondo ne vamaveya ikumua rawe, irimwana ereo nerefumie kikhombo ne retihweti mpeo rejotenda urughu khati awe. Rejovahuma na uvauragha.⁸Meere awe ejoraa umtaa wa ng'ee ne nkuu (nechu kwa wikhoyi uhuetanwa Sodoma na Misri) ke nechu Mkuu wawe akakwasywa. ⁹Kwa matiku atatu na nusu vange ufuma u mbeyu ya antu, mbeyu ndeghetya na mu itaifa vajoraava meere awe na vatijoyanja vaekwe umbelelo.¹⁰Avoyo ne vekekhaa khati angee vajayanja kwasoko awe na ukiririsa, hate na ukitwera dahwa kwa soko a aghanga vasaa ne vavee ne vekavakhasya vasaa ne vekhee khate ang'ee. ¹¹Nyeso ne ahea matiku atatu na nusu mwahu wo ufanga ufuma kene Mungu ujovahefea veso vajoemeka na mighuu awe. Wova ne ukuu ujovagwera avoyo nevavaonaa. ¹²Are vajotegheya rari ne ukuu ufuma hirunde ne ukuvakhamea, "Njii kunui!" Na veso vinje unto kirunde khate a ilangu, nesa arughu vawe varavie.¹³Ukhate ayua resee kujotendeka kwina kententemo ne hekuu ka fange na imwedu aikum ang'ee ejogwa. Antu makumi maghana mfungate vajouraghwa khate a hententemo na nevajosagha afanga vajoghofywa na umfaa Mungu ukuu wa kirunde. ¹⁴Hehe akaree afwayaa. Raava! Hehe akatatu ijie rue.¹⁵Kate maleeka wa mfungate akakhoa mberu akwe, na ruri ne ukuu ukaning'anea kirunde na uhanya, "Utemi wa ku uremi watendekaa utemi wa Mkuu witu na Kreso wakwe. Atatawala milele na milele."¹⁶Kate anyampaa makumi avee na vanne neare vekhee umatumbe aukuu usonge aMungu vekagwa veso fange umahara, masio awe ahunamie fange, veso vekamkurya Mungu. ¹⁷Vekahanya, "Kwafunyaa asi itu hene veve, Mkuu Mungu, mdemi unto aong'e, ne urefo nanechu naneare urefo, kusoho wahoa nguu yaho nkuu na uandya udema.¹⁸Mataifa vakasimba, nyeso makuo ako ajaa. Ikhondo rafihaa kwa akuyi uramueywa na veve uvafa mboto atumani vaho aghanga, vahuvie na avoyo ne vina wova urina rako, vong'e ne vavee ne vatinoneye vintu. Na ne vina nguu na ikhondo raho rovaruanga avoyo nechu vatendekaa veufiraa uremi."¹⁹Kate ikanisa ra Mungu rekakumukuwa na isandukwa ra iaghano rakwe rekakighea mung'e a ikanisa rakwe, arekwina emwee ya weru, mkindo, irunkuma, raufeto, rententemo kafang'e na magwe a mbua.

Chapter 12

¹Ndolyo ne nkuu ikakighea kirunde: mkhema neukunekewe na yua, na newina mweri fange u meghuu akwe, na ngaa a njota ikumi na ivee are ikunto aitwe rakwe. ²Are wenda na are ukurea kwa soho na mavai aufafa--kwa uhungu wa kitungua.³Na ndolyo mbuya ekakighea kirunde: Raava! Are kwina njokha ne nkhoku ne nkuu nechu are na metwe mfungate na mpembe ikumi, na arekuina ngaa mfangate umetwe ayo. ⁴Ifumbu rayo rekaatuta theluthi imwedu anjota kirunde na uijughuta fange ruuremi. Ijokha rekameka usonge a mkhema ne wahumbea ufafa, nechu ikhondo ne ukufafa, edahe umumira mwana wakwe.⁵Akamfafa mwana, mnginya wa heghosya, neehu ujodema ong'e kwa mwanga wa ichuma. Mnginya akahumbuwa kunto kene Mungu na kene itumbe rakwe ra utemi, ⁶na mkhema akadua umbugha, kene are Mungu waghonda neya wekhao kusoko akwe, nechu adahe uareywa wa matiku 1, 260.⁷Fanoi are kwin urughu kirunde. Mikeli na maleeka vakwe vekakukhua na ijokhaa ereo; na reso ijokha ne ikuu na maleeka vakwe vikakikhoa nayo. ⁸Nyeso ijokha are retikwete nguu yodaha uhuma. Uare itinatendekaa kange chanya kirunde kusoko akwe na maleeka vakwe. ⁹Ijokha ne rekuu--njokha eyeo akhae ne eutanwa ibilisi au setani nechu uukukhongaa- uremi wong'e akajughutwa fang'e khate auremi, na maleeka vakwe vekajughutwa fang'e itamberimwe namweso.¹⁰Are nekategheya ruri ne ukuu ufuma kirunde: "Fanoi uhkomoi wajaa, nguu--na utemi wa Mungu witu, na udaho wama Kreso wakwe. Kwa soko msitaki wa anya ndughu vitu wajughutwaa fang'e--nechu wavasitakie usonge aMungu witu mumwe na utihu.¹¹Vekamhuma kwa saghami amwankhoo na kwa ukhani wa ukumo wawe, kwa soko vatinayanja ino ufanga wawe hata ukuya. ¹²Ari chu, kiririsi, nyee irunde, na nyong'e ne mkekhaa mng'e ayo. Nyeso nehe ang'ee na marambo kwa soko muree wasimaa hene nyenye. Wijuwe na makuo ne makhae, kwa soko umanyie nechu wina ikhondo rikufei ui.¹³Ikhondo ne ijokha rajomanya nechu rajughutwa fang'e ung'ee, rekamsambeya mkhema nechu are wafafaa mwana wa kighosia. ¹⁴Nyeso mkhema akafewa mbaya ivee ya ndee ne nkuu, nechu adahe urumafahakene are hughondaneywe kwasoko ahwe kukoo kikuja, kene arechu ukudaha udemwa, kwa ikhondo, ikhondo na nusu ikhondo-kene are etiudaha ughea njokha esee.¹⁵Njokha ekahunua maje ufuma umwomwo wayo hinya mwoongo, nechu etende ikhafeya ro mkhafeyanja. ¹⁶Nyeso fang'e chamwaareya mkhema. Eharughua mwomwo wayo noumirea mwoongo nekautya njohwa ufuma umwomwo wayo. ¹⁷Are njokha ekamkiwa mkhema nyeso ekauka na utenda urughu na ufafo wakwe wong'e--avoo nevayategheye maragheyo a Mungu na ukwatea ukumo ne umghondie Yesu. ¹⁸Are njokha ekaemeka unto amahangahanga umpeo airambo.

Chapter 13

¹Are naona iri mwana refumie kirambo. Are rina mpembe ikumi na metwe mfungate. Umpembe yayo are kwina ngaa ikumi, na kitwe rakwe are kwina nkhani ya ghuyeda hene Mungu. ²Irimwana erei nengareona ehenya ng'wee. Meghu ayo are ikinya adubu na mwomwo wayo are uhinya wa ng'imba njokha eyeo akamfaa nguu, na khate a itumbe rakwe ra ukuu, na udaho ne wina nguu ino wodema.³Itwe ra irimwana rengeja rekakighea rina nkhome nkuu nechu are eusacha nkuya akwe. Nyeso nkhome akwe ekafoa, na uremi wong'e ukaghofywa noresambeya irimwana. ⁴No vekamekurya njokha, kwa soko ekarefa udaho irimwana rasee. Vekarekurya irimwana no, na vekafwaeya uhanya, "Anyu ne ukinya irimwana? na "Anyu ne ukikhua nayo?"⁵Irimwana rekafewa mwomwo nechu rereghetye nkhani ya kisansa na matuki. Akarekewa atendeke wina udaho wa mieri makumi aunena evee. ⁶Arechu irimwana rekarughua mwomwo wayo no ureghetya matuki khate a Mungu, akaretuka rina rakwe, kene areukikhaa na avoo ne vekekhaa kirunde.⁷Irimwana rekarekewa utenda urughu na ahuvei novahuma. No, rekafewa udaho unto anu mbeyu, antu, ndeghetya na taifa. ⁸Vong'e nevekhaa ku uremi vajovekurya, reso, muumwedu nechu rina rakwe eti andehiwe, ufuma untundo auremi, ukitabu ka ufanga, nechu ka Mwankhoo, nechu akakikitwa.⁹Ne mbese unge ne wina ketwe, ne ategheye. ¹⁰Ne mbese ungeja watafiwe, na kene utafiwe winje. Ne mbese umwedu wawe ujouragha kwa ufanga, kwa ufanga ujouraghwa. Erei ne ietanwa uhara na ughimeyi na uhuvei kwa avoyo ne afoo.¹¹Kange nekaona irimwana reuya rejie ufuma khate ang'ee. Are rina mpembe ivee kinya nkhoo na rekareghetya kinya njokha. ¹²Akakigheya udaho wong'e kene irimwana ereo ra mbee, khateakighea kwakwe noutenda khate auremi na avoo nevekikhaa neveurekuryaa irimwana ereo ra mbee ereo ne are nkhome ayo aforye.¹³Rekatenda mbirira ne yinanguu, nechu rekatenda moto usime khate a urami ufuma kirunde usonge antu, ¹⁴na kwa ndolyo rekarekwa retende, rekavakhonga avoyo nevekekhaa khate a uremi, nereuvakhanea utenda ing'weng'we kwa urekurya irimwana nechu areravariywe kwa ufanga, nyeso rekee rekekhaa.¹⁵Rekarekwa ufunya mwahu khate a ing'weng'we ereo ra irimwana yuchu ing'weng'we redahe ureghetya a usacha avoyo vong'e nevahitye urekurya irimwana vauraghwe. ¹⁶Rekarekwa ufunya mwahu khate a ing'weng'we ereo ra irimwana yuchu ing'weng'we redahe ureghetya na usacha avoyo vong'e nevahitye urekurya irimwana vauraghwe. ¹⁷No rekamuonyea mu umwedu ne atikweti renge na mnyanguu, mghware na mtuki, urughwerwa na mtughwa, uuhoa mdagho umkhono wa kilelo au kene ifangaa ra usio.¹⁸Eyei eufanja ihaa. Ne mbese unge wina umanyi, mreke adahe utenda ivarya ra namba airimwana. Soko ne namba akemwere. Namba ayo ne 666.

Chapter 14

¹Ngaraava na ngaona mwankhoo weemekie usonge ane kunto Ukitanto ko Sayuni. Itambe rimwe nayo are kwina 144, 000 ne vina rina rakwe na rina rama Tata wakwe riandikiwe umafangaa amasio awe. ²Ngategheya ruri ufuma kirunde ukategheywa kinya irunkuma ra maje ne mainge na ruri ne ukuu wa ufeto. Ruri nengautegheya ne kinya wa anyokhoa mberu neveukhua mberu yawe.³Neveuemba wembo ne ufya usonge aitambe ra ukuu na usonge anyoufanga vanne na anyampaa. Kutie ne wina udaho wakifundisia weembo wasuu nyeso chu 144, 000 nechu vakhomowe ufuma ku uremi. ⁴Avai nechu avoyo ne vina kifiraa veso kwa akhema, soko vekakifundisia vesa khate antendo ya ufumbu. Ne avoyo nechu vekamsambeya Mwankhoo kwong'e kene akaenda. Avai vekakhomowa ufuma kwa antu neare ve mbesya ya mbee kene Mungu na kene Mwankhoo. ⁵Kutie uregheghe neukahangeka umeomwo awe; vatiuhurwa.⁶Ngaona maleeka muuya neurumie mkhate airunde, nechu wina ukhani wa kirunde wa sayu ne njija kwa uvaragheya nevekekhaa ku uremi kwa mu itaifa, mbeyu, ndeghetya, na antu. ⁷Akavaetama kwa rurine ukuu, "Mwoghofi Mungu na mfii ukuu. Ku soko ikhondo ra uramui rahumbea. Mkurimweso, mweso newatundie virunde, na uremi, na marambo, na mesemembo amaje."⁸Maleeka muuya - maleeka wa kavee - akasambeya akahanya, "Wagwaa, waagwa Babeli ne ukuu, nechu ukavanywesia mataifa ntue aemyachaka, ntue nechu ekareta makuo unto akwe."⁹Maleeka muuya - maleeka wa katatu - akavasambeya, akahanya kwa vuri ne ukuu, "Ungeja neujorekurya ukekombe irimwana na ing'weng'we rakwe, na uhoa mdagho ukifangaa rakwe ra usio au umkhono, ¹⁰mweso no ujounywa ntui amokuo aMungu, ntui ne eghondaneywe na uhunuwa ne etiuhanjwa ukekombe ka makuo ahwe. Mntu neujonywa ujokhasywa hwa moto wa kebiiti usonge a maleeka vakwe ne aeru na usonge a Mwankhoo.¹¹Na yuki wa mavai awe ukaenda na khae, na evatikweti ituya mumwe na utiku - vasaa ne ukuryaa irimwana na ing'weng'we rakwe, na mumntu ne wahorie mdagho wa rina rakwe. ¹²Erei ne ietwa raurindea na ughimeyi kwa ahuvei, avoyo nevayategheye maragheye aMungu na uhuvei kene Yesu."¹³Ngategheya ruri ufuma kirunde ukuhanya, "Andeka ayai: Bahu akuyi neveukuyaakene Mkuu." "Nhoo," ukuhanya nkhoo, nechu adahe utuya ufuma kene meemo awe, kwa soko ntendo yawe yiuvasambeya."¹⁴Ngaraava na ngaona are kwina ilangu rieru, na newekhee kilangu ne umwe ne wiwa wikhoyi wa Mwana wa Mntu. Are wina ngaa a sahabu kitwe rakwe na muye ne weeghe umkhono wahwe. ¹⁵Maleeka unge kange akaja ufuma ukanisa na akaetama wa ruri ne ukuu uenda uyuo neare wekhee kilangu: "Muye waho na wandye utenanga. Hwasoko ikhonda ra utenanga rafikaa, hwasoko iyo ne iku uremi yaveyaa." ¹⁶Na maleeka muuya akaja ufuma kikanisa ra kirunde, meso noare wina muye weeghe.¹⁷Na kee maleeka muuya akaja ufuma kikanisa ra kirunde; mweso noare wina muye weeghe. ¹⁸Na kee maleeka muuya akaja ufuma kene masabahu, na maleeka neare wina udaho unto. Akamwetana kwa vuri ne ukuu maleeka neare wina muye ne weeghe, "Hoa muye ne weeghe na uyahangweye masanja amisabibu ufuma kene msabibu wa ng'ee, kwa soko sabibu fanoi yaveyaa."¹⁹Maleeka akatoa muye wakwe khate auremi na akahangweya ntenange a sabibu a ku uremi na akariimya khate aififa ni ikuu ra ntue a makuo a Mungu. ²⁰Iyongeo ra ntue rekakhuangwa unji a ng'ee na saghami ekahunuka ufuma khate akimo kaseke ka ukwatea ka farasi, kwa stadia 1, 600.

Chapter 15

¹Kange naona ndolyo engeja kirundo, ne nkuu na neutacha; Arekwina maleeka mfungate ne vina makhoe mfungate, nechu are makhoe aumpeo (hwa asaya makuo aMungu are aniunganea).²Ngaona ekeo ne kekakighea nechu irambo ra bilauri neehangenkaniywe na moto, na ekaemeka umpeo a irambo nechu avoyo ne akumi khate a irimwana na ing'weng'we rayo, na unto a ivara neruemekea rina rakwe. Are vakwatie mberu ne vekaifewa na Mungu.³Are veuemba wembo wama Muusa, mtumami wa Mungu, na wembo wa Mwankhoo: "Meemo ako ne mekuu na eutacha, Mkuu Mungu, neukudemaa ong'e. Mghondaneyi na njea yako ne ya tute, Mtemi wa mataifa. ⁴Anyu neukuremwa ukuteja veve mkuu na urekurya rina raho? Kwa soho veve wiyene umfoo. Mataifa ong'e ajie ukuhunamea usonge ako kwa soko umuja na ntendo yako yakighea."⁵Ne mantu asaya afwaya ngaraava, kene kufoo ino kene chu are kwina ihema ra ukumo, neare rerughukie kirunde. ⁶Ufuma kene kufoo ino vekaja maleeka mfungate ne vina makhoe mfungate, vayete mayaa ne usasea, kitani ne mpena na mkhwa wa sahabu ufiimeya ikua yawe.⁷Umwedu wa vasaa ne vina ufanga vanne akafunya umaleeka mfungate mabakuri mfungate asahabu neakijue makuo a Mungu ne ukekhaa khae na khae. ⁸Kene kufoo ino ekwijue yoki ufuma kene weru wa Mungu na ufuma kene udaho wakwe. Kutie mba umwe ne akadaha ukea faka makhoe mfungate a maleeka mfungate neajodaheka.

Chapter 16

¹Ngategheya ruri ne ukuu ukuetana ufuma kene kufoo na ukahanya maleeka avoyo ne vemfungate, "Enda wendohunua kunto a urenu mabakuri mfungate a makuo a Mungu."²Maleeka wa mbee akaenda no hunua ibakuri rakwe khate auremi; nkhome ni mbee neyina mavai ne makwe ekaja kwa antu nevina mdagho, wa irimwana, kwa avoyo nechu veuretungamea ing'weng'we rakwe.³Maleeka wa karee akahunua ibakuri rakwe khate airambo; atendeka kinya saghani a mntu ne wakuyaa, na muntundo ne mpanga khate a irambo ekakuya.⁴Maleeka wa katatu akahunua ibakuri rakwe khate ameongo na khate amesemembo a maje; atendeka saghani. ⁵Ngategheya maleeka womaje ukuhanya, "Veve ne udahite umwedu ne urefo na neari urefo, Mfoo - kwa soko wauretaa uramui urui. ⁶Kwa soko vekahunua saghani a akuvei na aghanga, wavaa veso unywa saghani; kaseke nevakenoneye." ⁷Ngategheya masabahu neusucha, "Nhoo! Mkuu Mungu neukudemaa unto aong'e, uramwi wako newatute.''⁸Maleeka wa kanne akahunua ufuma kibakuri rakwe unto a yua, na rekafewa urekea urungweya antu kwa kwa moto. ⁹Vekarungweywa kwa mtutu waughofya, na vakauhorya ukhani wa Mungu, ne wina nguu kunto a makhoe ong'e. Viwafeaa na vatinamfaa mweso ukurywa.¹⁰Maleeka wa ntano akahunura ufuma kibakuri rakwe khate a itumbe ra utemi ra irimwana, na kiti ka ukumekea utemi wakwe. Vekasia mino umavai ne makhae. ¹¹Vekamtuka Mungu wa kirunde kwa soko amavai awe na nkhome yawe, na kee vekafwaeya udea ufea kwa ekeo nevaketendie.¹²Maleeka wa mtandatu akahunua ufuma ki bakuri rakwe khate amwoongo ne ukuu, Frati, na maje ayo ekafwaa nechu udaha ughondaneya njea kwa atemi nevajoja ufuma ukiya. ¹³Ngaona nkhoo itatu ni mbee neikakighea kinya ntundwe neifumie unji a mwomwo wa njokha eyeo, irimwana rasee, na mghanga uyuo woregheghe. ¹⁴Ne nkhoo ya kenyonyi neyutendaa ndolyo na mbirira. Are vinje kwa atemi va ku uremi wong'e nechu vadahe uvahangweya itambe rimwe kwa urughu khate a itiku ne rikuu ra Mungu, ne wekumtoa ong'e.¹⁵("Raava! Nijie kinya mhembi! Bahu uyuo ne ukikhaa kuuchesya, neukuyaangata mayao akwe nechu atadahe uenda unjii wenkhonde na uona menyaa akwe.") ¹⁶Vekavareta itamberimwe khate kene kuetamwaa hwa kiebrania Amagedoni.¹⁷Maleeka wa mfungate akahumua ufuma kibakuri rakwe fanto. Are ruri ne ukuu ukategheywa ufumia hu ufoo na ufuma kene itumbe ra utemi, neuhanya, "Ahiaa!" ¹⁸Are kwina imwee ya weru wa ufeto, irunkuma, mikindo a ufeto na itentemo ra ughofya - kententemo ne kekuk ukafange ne ketinadahaa kighea hu uremi ufuma anadamu vatendeke ku uremi, are ne ketentemo ne kekuu nanguu. ¹⁹Ng'ee ne nkuu ekaaghanuka khati amafande atatu na ng'ee ya mataifa ikagwaa arechu Mungu akamkumbukeywa Babeli ne ukuu, na akamfaa ng'ee eseye kekombe ne kijue ntue ufuma umakuo akwe ne makhae.²⁰Are chu kisiwa kekayaghaa na itanto itinakighea kanke. ²¹Mbua ne nkuu amagwe, ne ina urito wa talanta, ekasima ufuma kirunde kunto a antu, na vekamjuma Mungu kwa makhoe ambua a magwe kwa soko ikhoe rasee erive nanguu.

Chapter 17

¹Umwedu wa maleeka mfungate newina itasa mfungate akaja na unkhanea, "Njuu, nejorughea uramui wa mfumbu ne mkuu neukhaa kunto a maje ne mainge, ²nechu atemi va ng'ee vatendie mantu aunyachaka nayo na unto antui aunyachaka wakwe nevekekhaa ku uremi vaghariywe."³Maleeka akang'oa khate Ankhoo faka umbugha, na ngamuona mkhema wekhee kunto a irimwana rikhoku newijue miina a matuki. Irimwana erina mitwe mfungate na mpembe ikumi. ⁴Mkhema akayenehwa masaa a sambarau na nkhoku na worie na sahabu, magwe a ughuri nalulu. Are uhwatie u mkhono wakwe kikombe ka sahabu ne kijue mantu a uhurisia na uvaya wa unyachaka wakwe. ⁵Kunto a ifangaa ra usio wakwe riandikie rina ra kimpihe: "BABELI NE UKUU, YIU WA AFUMBU NA MANTU A UHURISIA A NG'EE."⁶Naona nechu mkhema usuu eighaete kwa saghani a ahuvei na saghani anevakuree kwa soko ana Yesu. Ikhondo nengumuona, are nina utako ne ukuu. ⁷Nyeso maleeka akankhanea, "Asike ne ukutaka? Ngukusanyea wikhoyi wa mkhema na irimwana ne urihorie (irimwana rasee ne rina metwee mfungate mpembe iyio neyi ikumi).⁸Irimwana newareonaa rerefo, retifo ranke fanoi, nyeso rekiemie unantea khate aikhombo netikweti mpeo. Are rejofwaeya na uruanga. Avoyo nevekekhaa kunto ang'ee, avoyo nechu miina awe atina andekwaa ukitabu ka ufanga ufuma eehwe ntundo a uremi - vajotakaa nevajoreona irimwana nearererefa, nechu retifo fanoi, nyeso reefo fife ujaa.⁹Ietanwa erei hwa soko amahaa ne ina umanyi. Metwee mfungate ne itanto mfungate nechu mkhema ewekhee kunto ayo. ¹⁰Na nyeso no ne atemi mfungate. Atemi vatano vagwaa, umwedu wefo, na munya akee atinaja, ikhondo newajoja, ujokekhaa ikhondo ufiri.¹¹Irimwana nererifo, nyeso fanoi retifo, mweso no ne mtemi wa mnana; nyeso ne umwedu wa avoyo ne ve mfungate na winje kene ufiri.¹²Mpembe iyio ikumi ne wayionaa ne atemi ikumi nechu vakee viwauhanga utemi, nyeso vajohanga udaho kinya atemi kwa yua rimwe itambe remwe na irimwana. ¹³Avai vina iseeyo rimwe, na vajo mfaa nguu yawe na udaho irimwana rasee. ¹⁴Vajotenda urughu khate awe na Mwankhoo. Nyeso mwankhoo ukiovahuma kwasoko ne Mkuu wa akuu na Mtemi wa atemi - na kene mweso kwa etaniwe, kwa hwaniywe."¹⁵Maleeka akankhanea, "Maje ayoo ne wayaonaa, hafo newekhee mfumbu uyuo ne antu, maburi, mataifa na ndeghetya.¹⁶Mpembe iyio newayionaa - yasii na irimwana vajomhora mfumbu uyuo. Veso vajomtenda sa iyene na nkhonde, vajomlia mwere wahwe, na vajouhirenkeya kwa moto. ¹⁷Kwa soko Mungu weekie unkhono yawe uyaucha mafenji akwe hwa kiyanjeya norefa irimwana nguu yawe urakurya faka nkhani ya Mungu neijodaheka.¹⁸Mkhema uyuo newamwonaa ne ng'ee eyeo ne nkuu etemie into a atemi va ng'eee."

Chapter 18

¹Baada a mantu ayayi nkamuona malaika ongeja okosima fangi ofumia kirunde. Mwenso ari wina udaho ukuru na ng'ee okaerwa kwa utukufu wakwe. ²Akatea kwa rori ne ukuru, "Akahanya, "Wagwa, waghwa, mji ne ukuru Babeli! Watoendeka we sehemu ne ikighaa mafefo, na sehemu veikighwa kila nghoo ne nchafu, na sehemu neukighara mofe na nyonyi neokuhorisia. ³Kasoko mataifa ong'he amjua movinyo wa tamaa a uasherati wako ne okumuretoea ghadhabu. Atoemi vya ng'hee vazini nayo. Vatrindibihasara vya ng'hee vatrendeka aghware kwa ng'uu ya maisia akwe a anasa."⁴Kang'e natregheya rooi ong'eja ofuma kirunde ohanya, "Fumi kune mwenso antu vyanne, ili motraje mojosiliki o mahutoe akwe, na ili motraje mojofokea maghoro akwe ong'hee. ⁵Mahutoe akwe akirundie kunto kinya irunde, na matounda wakumbukwa ntendo yakwe na mbee. ⁶Morefi nino wa warefa vang'heja, mo morefe kavere nino watrenda; fano okekombe na okehangikanie, mohanganeyi kavere ka soko akwe.⁷Mwino wakikorya mweso, na akakighara kwa anasa, mofi maghasako ming'e na ofayi. Ka soko okuhanya ongho yakwe, 'Nighee kinya malkia; na nti mojane, na ntionna maombolezo.' ⁸Fano mong'he a itriku renewe maghori akwe omolemea: nkuya, maombolezo, na njaa. Okufia kwa motoo, ka soko Motremi Matrunda na monya ng'uu, na ne mohukumu wakwe.⁹Atremi va ng'hee ne vazini nayo na ochanganyikiwa itrambere remwe veorea na omorera nevaona yoki wa ofia mwenso. ¹⁰Veokumeka kure na mwenso, kwa wova wa ofayi wakwe veohanya, "Ole, ole wa mji ne ukuru, Babeli, mji ne weng'uu! Kwa saa emwe hukumu ako aja."¹¹Anyaotrenda biasara vong'hee leyi na o-omboleza kasoko akwe, kasoko kotria hatra omwe newinje oghora bidhaa akwe kang'e - ¹²bizaa ya sahabu, hela, magwe, a samani, lulu, kitani njija, sambarau, hariri, ne ng'hoku, aina yong'he ya metre a harufu ne njija, mo kifya ka ufembe wa ndovu, mokifye ne katrendiwe kwe metoe a samani, shaba, choma, igwe, ¹³mdalasini, viungo, uvumba, manemane, ubani, mvinyo, makutoya, otru oja, ngano, ng'ombe na ng'hoo, farasi na magare, na atrumwa na nghoo ya antu.¹⁴Matunda newayatamani kwa ng'uu yako ahegha kufuma kuna vee. Anasa yako yong'he na mapambo ahegha, atrikighea kang'e.¹⁵Afanyabiashara vya mantu ayanyi na vahangie ughware wa mapenzi akwe veoemeka kure kene mwenso kasoko a choghofika ovayi wakwe, veorea kwa rori wa maombolezo. ¹⁶Nevehanya, "Ole, ole mji oruo ne ukuu neoyechiwe kitani njija, zambarau, na neghoku, na opambwa kwa sahabu, na vito vya zamani na lulu!" ¹⁷Fano isaaa remwe ughware wong'he wasoyo okahira. Mo nahodha wa meli, kila baharia na vong'he wanamaji, na vong'he atrendi mwemmo o bahari vekaemekea kure.¹⁸Vekarea nevaoona yoki wa ofia kwakwe. Vekahanya, "Ne mji eke ne wining'hene na mji oroyi na ukuou? ¹⁹Vekajoghotrea ntunda kunto a metrwe awe na vekarea, na ofumwa na mihori na o-omboleza, "Ole, ole mji ukuru mpande yong'he ne vina meli yao obahari are aghware soko a mali yakwe. O saa imwe wa angamizwa." ²⁰"Yanji kunto akwe, kunde, nyenye aumini, metume, na manabii, kasoko matrunda, waretra hukumu anyu kunto akwe!"²¹Malaika mwonya ng'uu akahumbura igwe kinya igwe ikuru ra usiera na wareghumea o bahari na ohanya, "Kwa njea eyeyi, Babeli, oruyi mji okuru, okujoghotowa fang'he kwa ovaya na otrikighea kang'e. ²²Rori wa inanda, anamoziki, viinisiea filimbi, na tarumbeta vatriotregheyeka kang'e kene nyee. Wala fundi ong'eja atrikighea kene nyee. Wala rori wa innu otritoegheyeka kene nyee kang'he.²³Weru wa traa otrio oerya mong'he ako. Rori wa ma kwana arusi na wamabibi arusi otriotregheywa kang'e mongha ako, soko afanya biasara vyako are akuru vya ng'hee, na vya omataifa, vaghong'ang'iwe na orog'hi wako. ²⁴Mong'he ayo saghami ya manabii na aumini ikakighera na saghami ya vong'he nevaoraghiwe kunto ang'hee."

Chapter 19

¹Baada a mantu ayayi ng'atoegheya rori kinya moreo ukuru wa idare ne rikuru ra antu kirunde ne eohanya, "Haleluuya. Oghomori, ukurio, na ng'uu ne ama Matiunda witou. ²Hukumu yakwe na ya tutoe na haki, ka soko wamohukumu kahaba mokuu newamavirie ng'hee kwa usinzi wakwe. Watoenda kisasi kwa saghami a atoumani vakwe, ne wamemunoe mwenso moghonjo."³Kwa mara akavere vekahanya, "Haleluya! Yoki okufuma kama mwenso gharena ghare." ⁴Avoo anyampara vemakuni akere na vanne na viumbe vafanga vanne vekahumama, na omokurya matrunda na okighara Kitrumba ra enzi. Aveveohanya, "Asi. Haleluya!"⁵Na fano rori okafuma kene itoumbe ra enzi, ehanya, "'Mokureyi Matounda witou, nyenye atoomami vakwe nyong'e nyenye na mo mohoveve mwenso, nyong'e na motoina odaho na ne vina ng'uu."⁶Fano nkatregheya rori kinya rori a irundo ri kuu va antu, kinya rori wa ngurumo a maje, ming'e na kinya ngurumo a radi eohanya, "Haleluya! Motoemi na Matounda witou, motrawala kunto a vough'e okutrawala.⁷Na kuririsa na kuyanje na umofa okurio kasoko harusi na serehe a Mwana wa Nghoo aja, na moseda wa arusi waja tayari." ⁸Akaruhosewa oyechwa kitani njija na ne eong'aa (kitani njija na ntendo ya haki ya aumini).⁹Malaika wahanya na nee, "Yaandeke ayayi: Vabarekewe na vararekiwe o serehe a harusi a Mwana wa ng'hoo." Na fano ahuverya, "Ayayi ne nghani ya tutoe ya ma Matrunda." ¹⁰Nekahumama onsonge a mag'huru akwe na kamokorya, fano akanghanera, otratrende vii, "Nenne ne motrumami moyako na wangandogho vako monya osiriki osuhuda wa ma Yesu. Mokura Matrunda, ka soko osuhuda wa ma Yesu na ng'hoo a onabii."¹¹Fano nkaona irundo rarughuka na rafa kwina farasi ne mweru! Na oyoo ne omonatrie okuetranwa Mwaminifu na wa tutoe. Huhukumu kwa haki na otoenda fetoa. ¹²Miho akwe na kinya mwali wa motroo, na kunto a itowe rakwe wina taji nying'e. Wina rina nereandikiwe kunto akwe neatriremanyire monto ong'eja fano na mwenso moghonjo. ¹³Oyetoe Isara nerehunwerwe saghami, na rina rakwe akaetramwa ughani wa ma Matrunda.¹⁴Ijeshi ra kirunde areremosambeye kunto a farasi veru, vekayechwa kitani njija njeru na esafi. ¹⁵Omommo wakwe ofanga okufuma oghare ne okoangamiza mataifa, na mwenso okotawala kwa mwanga wa choma. Na mwenso okufanda maife a movinyo kwa hasira nghare ama Matounda, okutrawala kunto avong'he. ¹⁶Na mwenso oandekiwe kunto a Isara rakwe na okennama kakwe rina, MOTREMI WA VATREMI NA BWANA WA MABWANA.¹⁷Nkaonna malaika ve emekie oyoa. Akavaetrana kwa rori ne ukuru nyonyi, yong'he reyoruma kunto, "Njii, kihang'weyi itramberemwe kene malewa makuru Amotremi. ¹⁸Njii molye nyama ta atremi, nyama ya majemedari, nyama a antu wakusu, nyama ya farasi na anyonatrea farasi, na nyama ya antu vong'he ne vehuru na atrumwa, na vatrinanguu na nevinanguru."¹⁹Nkamwona monyama na atoemi va ng'hee itramberemwe na majesi awe. Are vekifangie kasoko otrenda fetra na omwene natree farasi na ijesi rakwe. ²⁰Monyama akakatwa na nabii wakwe wa oregheghe newatrendie isara kene owepo wake. Kwa isara iyeyi akavaghogha avoo nevekamasujudu sanamu akwe. Vong'he vavere vekajoghotrwa vakee vafanga kene iziwa ra motoo nereakie na keberitri.²¹Avoo na vekasaghaa vekaoraghwa kwa ifanga nerekafuma omommo wakwe wa omwe ne onatree kunto a farasi. Nyonyi yong'he ikalia mazogo a mere awe.

Chapter 20

¹Fano nkaonna malaika okosima ofuma kirunde, wina ofungua wa ighombo neretrina mpeo na monyororo ukuru omoghono wakwe. ²Akamekwatwa njogha eyo, njogha a ghareng'e, ne ibilisi au satani, na umotounga meagha elfu. ³Akamoghumea kighombo na retrina mpeo, akaretrunga na uretrenda muhuri kunto ayo. Eyeyi are oyi ili atoajeovaghonga mataifa kang'e mpaka meagha elfu ne ejohira. Baada a afo ojorekewa onchanya kwa muda okeyi.⁴Fano nkaona matoumbe a enzi nevaya ighere ne avoo ne vafeiwe mamlaka a ohukumu. Na fafo nkaona nafsi ya awoo ne vekatoemwa metrwe kasoko a usuhuda ne omuhusu Yesu na kwa ughani wa ma Matruuda. Are vatrina motrungamea monyama au sanamu ayo, na vekahitra ofukea alama kunto a nsio yao au umughono. Vekaja ko ofanga, na vekatawala vina keresto kwa meagha elfu.⁵Akuji na vasagha vetoinaja kuofanga mpaka meagha elfu ne ajohihtra. Oroyi ndio ofofou wa mwandio. ⁶Mobarrekiwa na motrakatoifu na monto wasoyo ne okuhorya nafasi kene ofofoo wa mwandio! Nkuya a kavere etoina ng'uu kunto antu mwino vasafa. Kutrendeka na makuhani vya Matrunda na va ma Kiristu na atrawala na mwenso kwa meagha elfu.⁷Ne meagha alfu neagheya umpeo, satani okurungwa kigeresa rakwe. ⁸Winje kunji ovaghonganga - Gogu na Magogu - ovaretra itramberemwe owighwi. Vetrendeka ving'e kinja mohangahanga wo bahari.⁹Vekaenda kunto kene ibambae ra ng'hee na vakamevime ya nkamba a umini, mji ne oyanjetrwe. Lakini fano motro okaja ofuma kirunde na ova angameza. ¹⁰Satani, ne wavaghongie, akaghumewa mong'hee monyama na nabii wa ureghaghe nevekachotrwa. Vekaghasiwa momwe na otriku ghare na ghare.¹¹Fano nkaona itrambe ra enzi kekurukeeru na wasoyo ne wighere kunto ayo. Dunia na irunde ikadura kure ofuma kene uwepo wayo, na fano kutoinatoendeka nchanya kawe oenda. ¹²Nkavaona akuyi - nevadahere na ne vatrinamohimu veemekie kene itoumbera enzi, na itoabu ikarughuwa. Na ketrabu keng'eja kekarughuwa - Ketrabu ka Ofanga. Akuyi vekaokumewa kwa asaya na andekiwe mong'he a itrabu, matoke a anjo nevayatrendie.¹³Bahari ekafunya akuyi na vemong'he ayo. Nkuya na ozimu vekavafunya akuyi ne vemong'he ayo, na akuyi vekahukumewa kwa asaya nevekayatrenda. ¹⁴Nkuya na kusimu ikaghomewa mong'hee a irambo ra motoo. Eyeyi ne nkuya a kavere - irambo ra motro. ¹⁵Ne fano rina ra maong'e retrina kighera reandekiwe mong'he a Ketrabu ka Ufanga akaghumewa kirambo ra motro.*

Chapter 21

¹Fano nkaona irunde ne rifya na ng'hee ne mpiya, kasoko irunde ra mwandio na na ng'hee a mwandio yafwayie, na bahari etrifo kang'e. ²Nkaona mji motakatifu, Yerusalemu ne mpiya, ne wajie fang'he ofuma kirunde kene Matrunda neweandalewe kinya bibi harusi ne opambiwe kasoko a moghohi.³Nkatregheya rori ukuru ofuma kirtumbe ra enzi eohanya, "Rava! Mighao a ma Matrunda ne erefo itrambe remwe na antu, na mwenso okighare utrambe remwe nao. Veotrendeka antu vakwe, na Matrunda mwenso okorendeka winao na okotrendeka Matrunda wao. ⁴Okufutoa kila ihori ofuma kene miho awe na kotrie otendeka ikuya kang'e au maombolezo, au orea, a mafayi. Mantu amwandio afwayie.⁵Mwenso ne wikharie kunto a itrumbe ra enzi akahanya, "Rava notrenda mantu ong'he awendeka ne mafyia." Akahanya, "Andeka ereyi kasoko nghani ihii ne ya hakika na tutre." ⁶Akanghanwe, "Mantu ayayi atrendekie afwayie! Nene ne Alfa na Omega, mwandio na ompeo. Kwa wasoyo newaonna nywetoa nomohangeya kenywaji bila gharama ofuma kene morihe wa maje a ofanga.⁷Mwenso na wahuma okorithi mantu ayayi, na nkutrendeka Matrunda wakwe, na mwenso okotrendeka mwanane. ⁸Fano nino atoendeka kwa awofya, nevatriamini, abyokiwisia, aoraghi, azinzi, aroghi, anyotrungamea sanamu, na aregheghe vong'he, sehemu awe otrendeka kirambo ra motro na kibiriti neokuregha. Eyeyi nkuya akafere."⁹Omwedo wa malaika wa mofungatre akaja kene nene, omwe na wina mabakuli emofungatre neijue mapigo mofungatre a mpeo na akahanya, "Njoo hafayi. Nachokuraghera bibi arusi, moghema wa mwana wa ng'hoo." ¹⁰Fano akang'ora kure na mwahu kene ketranto kekuru kirifu na akandaghera muji na otakatifu, Yerusalemu, neokusima fang'he ofuma kirunde kene Matrunda.¹¹Yerusalemu are wina otukufu wa Matrunda, ne oja wakwe are wekinya kito ka samani, kinya igwe ra keyoo keja a yaspi. ¹²Are wina okuta okuru, orifu ne wina melango ikomi na ifere omelango, kunto a melango aekuandekiwe marina a makabila ikomi na ifere a anna va Isiraeli. ¹³Ofande wa okeya melango are etratro, ofande wo kusini melango etratro, ofande wo kasikasini melango etratro, ofande wo mweri melango etratro.¹⁴Kutra ya mji are yina mesingi ikumi na ifere, na kunto ayo ae kwina marina ikumi n ifere a atrumami ikumi na fafere vya Mwana wa Nghoro. ¹⁵Omwe newareghetrya na nee are wina kefimo ka mwanga ne ketrundiwe kwa sahabu kasoko opima mji, melango ayo na kuta yayo.¹⁶Mji are we mong'hee a moraba; orifu wayo are wesawa na opana wayo. Akafima mji kwa kepimio ka mwanga, stadia 12, 000 kwa orifu (orifu wayo, opana na kimo ore vining'ene). ¹⁷Fano afima ukuta wayo, oghenie wayo dhiraa 144 kwa kefimo ka kebinadamu (ne ambayo kang'ene vipimo vya malaika).¹⁸Okutoa are ojengiwe kwa yaspi na mji wenye sahabu njija, kinya keoo keja. ¹⁹Mesingi a okutra are epambiwe na kela aina a igwe ra samani. Ra mwandio are yaspi, ra kafere are yakuti samawi, ra katoatro are kalkedon, ra onne zumaridi, ²⁰ra ntano sardoniki ra site akiki, ra mofungare krisolitho, ra monana zabarajadi, ra kenda yakuti ya manjano, ra ikumi krisopraso, ra ikumi na remwe hiakintho, ra ikumi na ifere amethisto.²¹Melango ikumi na ifere are lulu ikumi na ifere, kela molango okatrendwa okera kene lulu emwe. .Metraa a mji are sahabu njija neighara kina keoo ne keja. ²²Ntinaona ihekalu mong'hee a mji, kasoko Motremi Matrunda, ne monyaotrawala kunto a ong'he, na Mwana wa Nghoo na ihekalu rakwe.²³Mji otrina fenja yoa au mweri ili oerya kunto ayo kasoko ukuviyo wa Matrunda ayo kasoko ukuviyo wa Matrunda okaerya kunto ayo, na traa ayo ne Mwana wa Ng'hoo. ²⁴Mataifa veoenenda kwa weru wa mji osuyo. Afalume va dunia veotreloa fahari yao mong'hee akwe. ²⁵Melango ayo etriofungwa waketewa momwe, na kotriotrendeka na otriku hafo.²⁶Veoretra fahari na hesima ya matraifa mong'hee ayo, ²⁷na kotrie ne kefe nekaohefera mong'hee ayo. Wala wasoyo neokutrenda into rong'he nera menyaa au udanganyifu atriohefera, ila ne avoo ne marina awe ne a adekiwe oketrabu ka ofanga ka Mwana wa Ng'hoo.

Chapter 22

¹Fano malaika akandaghera mong'o wa maje a ofanga, maje ale ina mong'ao kinya bilawuri. Are osememba ofuma kene itrumbe ra enzi ra ma Matrunda na ka Mwana wa Ng'hoo ²Ukera moghatoe a motraa wa mji. Ofuma okira pembe a mong'o are kuna motri wa ofanga, neokufaa kela aina a Matrunfa ikumi na afera, na efafa matunda kela mweri. Matrutru a motoe ne kasoko aforya mataifa.³Wala kutriotrendeka kwina laana enge kang'e. Itrumbe ra enzi ra Matrunda na ra Mwana wa Ng'hoo kutrende ke mong'hi a mji, na atromami vakwe veomotromekea. ⁴Weomona osio wakwe, na rina rakwe teotrendeka kunto a vipaji vya nsio yao. ⁵Kutriodrendeka kitri kang'e; na kutriotrendeka na ofenja weru wa traa au yoa kasoko motremi Matrunda ojoerya konto ayo. Na vechotrawala ghare na ghare.⁶Malaika akambwera, "Nghani iyii ne yoamineka na tutre. Motremi Matrunda wa Nghoo ya manabii akamotroma malaika wakwe ovavaghea atromami vyakwe into nerechotokea vii fifeyi." ⁷"Rava! Nejie vifeyi! Obarikewe mwenso ne otii nghani ya onabii wo ketrabu ekeyi."⁸Nene, Yohana, ne natregheye na o onna mantu ayayi. Nenayatregheya naoyona, nekagwa pang'he moghonjo onsonge a meghuru amalaika omoabudu, malaika newandaghere mantu ayayi. ⁹Akambwera, "Otratrende oyi! Nene ne motromami moyako, itoamberemwe na ndughu ako manabii, itramberemo na avoo ne veotii nghani ya ketrabu ekefi motrongamee Matrunda!"¹⁰Akambwera, "Otrayatrendee mohuri nghani ya onabii wa ketrabu ekeyi, soko wakatre wahuvera. ¹¹Ne atrina haki, neaendelee otrendeka atrina haki. Na mofe wa maadili neaendelee otrendeka mofe kemadili. Monya tutre neaendelee atrendeka monya tutre. Ne motakatifu neaendelee otoendeka motakatifu."¹²"Rava! Nejio vifeyi. Sawadi anne okutoendeka itrambe remwe nanee, omorefa mo montu na nino watrendie. ¹³Nene ni Alfa na Omega, wa Mwandio na wo Mpeo, Mwando na Ompeo.¹⁴Vabarekewe awoo ne vekuoya masaa awe ili vadahe ohanga haki olia ofuma kene motre wa ofanga na ohefera o mji okera omolango. ¹⁵Konji kwina mbwa, arg'hi, azinzi, aurag'he, anyotoungamea sanamu, na kela neoyanjire osuhudea osahidi wa oregheghe.¹⁶Nene, ne Yesu, namotruma malaika wanne ovasuhudea ohusu mantu ayayi o makanisa. Nene ne mwiri wa ofafo wa ma Daudi, Njotra a Diro neeng'erie."¹⁷Mwahuna Bibi harusi veohanya, "Njuu!" Na mwenso ne otregheye okuhanya, "Njuu!" Mo wasoyo ne otregheye nywetra neaje, na wasoyo na otamani, na ahange maje a ofanga ndende.¹⁸Nomosuhuda mo montu ne otregheya nghani ya onabii wa ketrabu ekeyi: Ne wasoyo waongeya mong'he a saya, Matrunda okumo ongeya mapigo nea andekiwe oketrabu ekeyi. ¹⁹Mo montu wasoyo wa heya nghani ya ketrabu ekeyi ka onabii, Matrunda okuheya sehemu akwe o motre wa ofanga na omji motakatifu, ne habari yayo yiandekiwe mong'he a ketrabu ekeyi.²⁰Mwenso ne osuhudea mantu ayayi okuhanya, "Tutre! Nejie fifeyi." Asi! Njoo, Motremi Yesu! ²¹Neema a Motremi Yesu neetrendeke a kila montu. Asi.