Mixe, North Central: Bible for 1 John, 1 Peter, 1 Thessalonians, 1 Timothy, 2 John, 2 Peter, 2 Thessalonians, 2 Timothy, 3 John, Acts, Galatians, Hebrews, James, John, Jude, Malachi, Mark, Matthew, Philemon, Titus

Formatted for Translators

©2022 Wycliffe Associates
Released under a Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International License.

Bible Text: The English Unlocked Literal Bible (ULB)
©2017 Wycliffe Associates
Available at https://bibleineverylanguage.org/translations
The English Unlocked Literal Bible is based on the unfoldingWord® Literal Text, CC BY-SA 4.0. The original work of the unfoldingWord® Literal Text is available at https://unfoldingword.bible/ult/.
The ULB is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International License.

Notes: English ULB Translation Notes
©2017 Wycliffe Associates
Available at https://bibleineverylanguage.org/translations
The English ULB Translation Notes is based on the unfoldingWord translationNotes, under CC BY-SA 4.0. The original unfoldingWord work is available at https://unfoldingword.bible/utn.
The ULB Notes is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International License.

To view a copy of the CC BY-SA 4.0 license visit http://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/

Below is a human-readable summary of (and not a substitute for) the license.
You are free to:

Share — copy and redistribute the material in any medium or format.

Adapt — remix, transform, and build upon the material for any purpose, even commercially.

The licensor cannot revoke these freedoms as long as you follow the license terms.
Under the following conditions:

Attribution — You must attribute the work as follows: "Original work available at https://BibleInEveryLanguage.org." Attribution statements in derivative works should not in any way suggest that we endorse you or your use of this work.

ShareAlike — If you remix, transform, or build upon the material, you must distribute your contributions under the same license as the original.

No additional restrictions — You may not apply legal terms or technological measures that legally restrict others from doing anything the license permits.

Notices:
You do not have to comply with the license for elements of the material in the public domain or where your use is permitted by an applicable exception or limitation.
No warranties are given. The license may not give you all of the permissions necessary for your intended use. For example, other rights such as publicity, privacy, or moral rights may limit how you use the material.

Malachi

Chapter 1

¹Njaji yácoti wa-Minalri icaiterri Irael irsó Malaquía nakjoite. ²''Nopeyonipeca shá,'' lriaco jliaji IMINALRITI. Mitsa icaitenakja cayoji: ''¿Coajio piyoca fa?'' ''¿Capja piají Esaú iwerrica Jacob?'' Njite cayotsa IMINALRITI shepana. ''Nopeyo mini catoa jliaji Jacob,'' ³mitsa corrin matsia Nocapaca Esau irso. Nomatsikjeta njaji awacadaa jlipaite ricope niini maminalri cana, njite nocadaajalrapocolrí-carro maminalrinaadalri jliaji njepaite yamapoipoi iyacalrewa.''⁴Edom icaite cadaa: ''Oopi njaama fá, mitsa ferreta tsenakja jliaji wayacalre namatsiketanda waoya,'' Njite jliaji tsolrodaonai aimadan ITALRICANA icaite: ''Nataita njerretaca jliaji nayacare namatsicanda pia naoya, mitsa Nodiá tsenakjaotsa nopeeco naoya. Njaji apaana inaiki nanji jliaji yacaalre: ''Imatsicanaati iyacalrecan'' njite ''Njaji inaiki Dio icaiteji inaco maatsitsa caidalriwenatsa.'' ⁵Jiwaca tsaotsa icapa jliaji Nocaiterri itjí shó, njite icaiteotsa cayoji: ''Macádalri pjaaca jliaji IMINALRITI Iraelnai jipaite ioya.'''⁶Jliaji pada yénipe lrinaitja matsia jlinirri irso, njite jliaji pada irsodalri lrinaitja matsia lriminalri irso. Njite Njoa, Jinirriti cadaa Njoa, ¿Coada corrin inaitja Norso matsia? Njite Iminalri cadaa Njoa, ¿Coada corrin icoanjawa Nopeyajle?'' lricaiteca jliaji tsolrodaonai aimadan ITALRICANA narso njaji sacerdotenai, njaji imenatalri noipitana. ''Mitsa icaiteca cayoji: ''¿Coajio wamenata piipitana?'' ⁷Idee cádanaco iñjaodati maatsi-perriminatsa no-altarni nacojle. Njite icaiteca: ''¿Coaji tsakjao wama maatsica pjia?'' Icaite cádanaco corri catsa coadaca IMINALRITI i-altarni.''⁸''Ino cádanaco Norso maaficalri matji perrimi, ¿capja corrica maatsi jliaji inaitjalri? Njite ino cádanaco maaficalri pokjom perrimi, cayamikjé perrimi, ¿capja corrica maatsi jliaji inaitjalri? Ideetja narso njaji talricanaatinai iwapa cape shá, ¿capjaotsa lricoadata caotsa ioya lrikitsindatá-carro shá lrikjaote?'' lriaco jliaji tsolrodaonai aimadan ITALRICANA. ⁹Panaya jliaji, ioma pjena irsowao Dio, wadetsantja kjenaaca Lricapaca irso. Idee cadaa Norso njaji ofrenda inoji Norso corri-perritsa matsiacana, ¿coanjintja Nokitsindataca shá?¹⁰¡Noma-tja niinica apada inakjoite ítacada jliaji panti macade ipananoma, wadee iwaca catoa tiyé altar nacó mikjapantsa! Corrinatsa matsia Nocapaca jliaji inaitjalri,'' lriaco jliaji tsolrodaonai aimadan ITALRICANA, ''njite corrinatsa nocoadatá-carroca pada ofrenda idenda Norso. ¹¹Ima jérri imotocatsawa atee lriá jliewawa, matsia watsa nanaitjaca Norso njaji apana inaiki jalredaoca lricoperri njite njaji inaiki nayacalre ricó namjaita watsa Norso incienso, naa tskjaotsa ofrenda matsiaperri nashopa Norso matsiadalri. Matsia watsa nanaitjaca Norso njaji apana inaiki jalredaoca lricoperri,'' lriaco jliaji tsolrodaonai aimadan ITALRICANA, ¹²''Mitsa shá inaitjaca maatsi icaite capoa maatsidalri catsa jliaji IMINALRITI imesani, niini imenataca njaji ipania iinaca njite maaficalri iipe.¹³Icaite tsakja cayoji: ''Oopina lrimapjita fa jliaji, icaamitsa imenataca Njoa,'' lriaco jliaji tsolrodaonai aimadan ITALRICANA. ''Idee mana njaji maaficalri yawi ínoji, njite idee njaji maaficalri pokjomperri njite iyamicada; icatsa njaji iderri ofrendawa. ¿Coadantja Nocoadata ioya njaji cayoperri?'' lriaco jliaji TALRICANAATI. ¹⁴''Maatsidalrica jliaji cashadalrim, lrirso cadanatsa apana maaficalri atsiana matsiani tsa lrípirra njite lricaite yácoti ajádalri sho lricadaaca Norsoni, mitsa lriinoca Norso, Njoá lri-Minalri, ¡apana maaficalri maatsine tsa! Ima Talricanaati Kjaidádalrica Njoa,'' lriaco jliaji tsolrodaonai aimadan ITALRICANA, ''njite naa watsa matsiadalri Notrso njaji apanatsa inaiki jalredaoca lricoperri.''

Chapter 2

¹Panaya shá sacerdotenai, nonaaca shá cayoji. ²Corri cadaa jimi Norso, corri cadaa ioma Njoa icaolre rikjoite iá-carro Norso matsiadalri,'' lriaco jliaji tsolrodaonai aimadan ITALRICANA, ''niini pedaotsa nomeenaca ikjaolre maatsi-perritsa, njite corriotsa matsiá carroca shá idejicalre nacó. Ajádalri, opina Nocadaa inaco maatsidalri, ima corrica icadaa Noaco icaolre ricó.³Icapa, wadeepena nopeecoca Noyawa njaji idakenai, njite Nopecoatsa yecoa naco namatsicanda njaji maaficalri inonda icatimataaca carroa lrico, njite nopecoatsa teeco sha lriinai. ⁴Nite yajiwatsa Njoaca icadaa inaitjá-carro jliaji, njite caicarrom catsaotsa noaco nainai njaji Leví poco,'' lriaco jliaji tsolrodaonai aimadan ITALRICANA.⁵Ima jliaji yácoti Norsolri pia naapiya, naofá-carro matsiatsao namaodacatsa, njite Nonaitja cayoji nocaite capisho, catiima lricapa piaca Njoa caicadanaco pia njite lrifio pia noiwana. ⁶Lricananta pia Noaco matsia, njite corri pia lricaiteca ishati nacó. Lriofá pia lrimaodacatsa Noinai, njite lrikitsindatá aima inaiki yácoti sho namacá-carro mamatsicana. ⁷Ima icacatsa nadejicalreca njaji sacerdotenai, nacanantá-carro njaji inaiki nají-carro Nonacó, ima icacatsa jliaji ideecada lriaco jliaji tsolrodaonai aimadan ITALRICANA.⁸Mitsa shá opi yami inaitjaca matsia Norso.Oopi ima njewacawa njaji inaiki corri capoa yají icanantaca matsia noaco. Oopi jita dajlemi jliaji yácoti Norsolri pia eví iinai,'' lriaco jliaji tsolrodaonai aimadan ITALRICANA. ⁹"Niini Njoá tsakja, nocadaa namenataca shá pjiomi njaji njaji inaiki aimadan, miperrim shoca nacapaca irso pjiomi, corri capoa sheepa inaitjaca njaji nonaalri inaitjaca, icaamitsa icanantacana teecojlepe naoyawaaca njite njaa pja icapa irso njaji caaconaperritsa naoya njaji apetsida."¹⁰¿Capja corrica pada catsa jliaji Jinirriti? ¿Capja corrica apadalri catsa jliaji Dio inaitjalri pjiomi shá? Niini corritsa matsialrica ferrapiteetaca wakitsinda, corrin tsakja wataita wamacoadataca Dio iaco lrinaitjanda pia waferrinaipemi yapiya oopi? ¹¹Mjepacape catsa njaji Judá poco. Nanaitja cadofiakjedalri Irael lrico njite Jerosalén lrico tsakja. Ima Judá inaitja maatsi lrirso jliaji Dio shenitanda lrirsowao Lriofa carrodawa, jliaji lriomanda, ima lriofa kenakjawa pada tekjoitedalri iiti yápiya. ¹²Dio inocaotsa jliaji Jacob iipana lricoda lrinaitja cadaa cayó, njite pjiomi njaji inaiki,corritsa coadaca lridee cadaa lri ofrendaniwa lrirso jliaji tsolrodaonai aimadalri ITALRICANA.¹³Njite inaitja tsakja cayoji: iitaca jliaji ITALRICANA ialtarni itjiafia shó, inonacalri, njite icajakjeti sho tsakja, ima corri catoa Lricapa lrirso jliaji ofrenda idenda, corrica lricoadata ioyani.¹⁴Mitsa icaite cayoji: ''¿Coada corrin lrioma Lricoadataca waoyani?'' Ima jliaji IMINALRI yají coan piaca inaitjaca yácoti jitaaca cádanaco pia, jliaji pimatsiketalri, pikitsinda, piino cadanano pinaitjanda yaapiya yácoti. ¹⁵¿Capja corrica Lricadaa apada carrotsa njaji yamadade, njite lricadaa narso jliaji Caolriti lrinakjoitedalri? ¿Coada lricadaa padatsa njaji yamadade? Ima lrioma piaca Dio yenipe nanakjoite, niini warsena imatsietacawa iofa matsia icaolre rikjoite, wadee imatadaca irsowaaca. ¹⁶Ima maatsí Nocapaca narso njaji imacaaca capewa,'' lriaco jliaji tsolrodaonai aimadalri TALRICANAATI. Niini warsena imatsietacawa iofa matsia icaolre rikjoite, wadee imatadaca irsowaaca.''¹⁷Oopina imapjitaca Dio iaco shó. Mitsa icaite: ¿Coajeo wamaapjitaca pjia?'' Icaite cádanaco: ''Matsia catsa Dio icapaca narso njaji inaitjacape maatsi Dio ipet?"

Chapter 3

¹Icapa, wadepenaotsa nomeenacaca jliaji ideecada Noaco, njite jlia catsa imatsieta nacaolre ricó njaji inaiki nacoadatá carro njoa. Njite jliaji TALRICANATI, jliaji yajirri ioma, kjeyanaotsa lriocacawa lriipana macade lricó. Njite jliaji ideecada jliaji yácoti nocaitenda pia irso icadaalri catiimaca shá, njite yanjí-carro, lriokjeniotsa,'' lriaco jliaji tsolrodaonai iamadalri ITALRICANA. ²Mitsa, Corriotsa coca itaita yemaca lrikjoete jliaji TALRICANATI lrino caojliotsa lricaite naacona njaji jalredaoca lricoperri. Ima cayocaotsani tiyé shó imjaitacada njaji maatsiperri, njite aboni sho cani icotsocada itsayani. ³Njite lritalricanata caotsa cayoji lrideji capisho jliaji idejicada palrataitape sho tiyé rico lrimatsietá-carro njaji lridenjirri. Cayoatsa lrimatsieta namatsicana ioya njaji Leví yénipe. Lrimjaitaotsa namatsicanaa cayoji namjaita capisho owirro njite palratape tsakja matsiá-carrona, njiteotsa nadee na ofrenda matsiaperri Dio irso.⁴Njite dekjaotsa matsiaca na-ofrendani njaji Judpa lricope njite Jerosalén tsakja Dio irso, cayoji nanaitja capisho pia oopi. ⁵Njite-naotsa notsomita shá nocaité-carro yaacona. Njite kjeyaotsa noemaca nakjoete njaji malrirrinai, cawilreperrim, icaitecape ishatitsa apjetsida nacó, njite nakjoete njaji jirrapitacape njaji idenjicaperri narso njite corrin nacaoñana matsia, njaji jirrapitacaperri njaji madoiyoanaipe njite maoñjerrinai, njaji idietacape naoyawa njaji inocaperri pada jiipai nakjoite naikjaolre, njite nakjoete njaji corri-perri iá Norso matsiadalri, lriaco jliaji tsolrodaonai iamadalri ITALRICANA.⁶Ima Njoá, IMINALRITI, corrin teecojleca nowaopiakje, caishopa shá, Jacob yénipenai, corritoa iwayacacawa. ⁷Jinirrinaipemi caojli pia, icapiena sheena piaca noaco ioya, corrin shepa inaitjaca cayoji nacaite capisho. Idiá Noikjaolre, njiteotsa Nodiá tsakjaotsa ikjaolre,'' lriaco jliaji tsolrodaonai iamadalri ITALRICANA. ''Mitsa icaiteca cayoji: ''¿Coaji watsa wadiaca Pikjaolre?''⁸¿Capja pada inaiki itaita iñaitoca Dio? Ajã, ima iñaitoca Njoá. Mitsa icaite cayoji: ''¿Coajẽo wañaitoca Pjia? Diezmo sho njite ofrenda nacó tsakja. ⁹Niini Nocaiteca maatsitsa inaco, ima pjiomi njaji inaiki jalredaoca lricoperri, nañaitoca njoa.¹⁰Idee pjiomi njaji diezmo icadaa carroda lrico, mjetatsa naoya nanacope, njite corriotsa jirrapitácarroca maawitacai iipana lrico. Íwi icapao Njoa lrinaco, lriaco jliaji tsolrodaonai iamadalri ITALRICANA, ''Niniotsa nomjeco eeno ipananoma noarró-carro matsiaperri inaco njite lriarro paotsa ioya. ¹¹Nopieta tsenakja caacoca Njoa nakjoete njaji imatsiketacape napania, wadee namatsiketaca napania. Corriotsa natsicaaca carrocawa ovapji iinaca,'' lriaco jliaji tsolrodaonai iamadalri ITALRICANA. ¹²''Nacaiteotsa inaco njaji apana inaiki matsiaperrica shá, naofacawa njaji inaiki catima-perri,'' lriaco jliaji tsolrodaonai iamadalri ITALRICANA.¹³Maatsiperrica njaji yácoti icaiterri Nokjoete, lriaco jliaji TALRICANATI. ''Mitsa icaiteca: ''¿Coajῖo caacoca fa maatsi pikjoete?'' ¹⁴Ima icaiteca: ''Mikjapantsa padejῖca Dio irso. Mikjapantsa panaitja cadaa cayoji lriaco icaite capisho, corritsa coadaca inonaa cadaa pja caaco capoa maatsitsa lrikjoete jliaji tsolrodaonai iamadalri ITALRICANA. ¹⁵Njite panaya wacaite matsiaperrica njaji padalreperrimi, njajῖ inaitjacape aima imatsicanaati, njite panaya icapa coajῖca náwica nacapá-carro Dio imatsiaca, njite corrin njerrapitaca namatsicana icoada.'''¹⁶Njite njaji inaiki ifiocaperri Dio iwana naaco narsowaaca lrikitsinda yaapoiya. Jliaji IMINALRITI jimintsa njite lriwapa jlimi matsia, njite nadana papje paperra coajῖ piacana lripeyajle, nanaco njaji ifiocaperri Dio iwana njite naa matsiadalri lriipitana nacó.¹⁷''Noyarrope caotsana,'' lriaco jliaji tsolrodaonai iamadalri ITALRICANA. Icatsa njaji Noyarriope, jliadaa watsa nocaiteca naacona njaji nonaikite. Kjenaa watsa nocapaca narso, cayoji kjenaa capisho pada icapaca lrienipe sheepacada lriaco. ¹⁸Njite nacapaotsa coajica naoyawaaca njaji inaitjacape matsia naoya njaji inaitjacape maatsi, njaji iácape matsiadalri Dio irso njite njaji corriperritsa iá matsiadalri Lrirso.

Chapter 4

¹Icapaotsa, Dio inocaotsa tiyé kerradalri shó, niiniotsa pjiomi njaji padalreperrimi njite njaji maatsiperrimi namacaotsa malritsi meetapem shó. Dio irrá imjaitacaotsana,'' lriaco jliaji tsolrodaonai aimadani Italricanaa, ''njite corriotsa lricadaa carrocana jaicoki shó corrin tsakja jaicopalri shó. ²Mitsa irso shá ifio capetsa noipitana iiwana, jliaji IMINALRITI inaitjacada matsia irso, iwatsiajicaotsawa nacayosho njaji vaken papocoperri namotoeta cádanacona nemaa carroda lrikjoitena. ³Njite shametacaotsa njaji maatsiperrimi, ima jipa yapjite caotsana palripoco sho jliadaa watsa Nonoca nocaité-carro naacona,'' lriaco jliaji tsolrodaonai aimadani Italricanaa.⁴Iwaada pjiomi njaji Norsodalri Moise icanantalri pia inaco shá Iraelitanai jiipana Horeb icodapi, njaji yácoti yofashopa matsia njite coajica panaitjaca. ⁵Icapa, Nomeenacaotsa ikjaolre jliaji inoparrotacada Elía, lripjeya lrínoca jlinaana lrico jliaji IMINALRITI kjaidadalri cafainadalri lrinó-carro lricaite naacona njaji jalredaoca lricoperri. ⁶Lripadametaotsa nawaopiakje njaji njanirrinaipe neenipe irso, njite neenipe iwaoipiakje njanirri irso, wadentja Nonoca nowayaketa padeniiri jliaji jalredaoca maatsidalri shó.''

Matthew

Chapter 1

¹Ya'at no'oky ma'am Jesucristo yeknikäpxa'a tsyo'onta'akj, David myäänkj, Abraham myäänkj. ²Abra'ham myäänkj Isaac, Isaac myäänkj Jacob,Jacob myäänkj Judá më'ëtj yu'utxtyëyk.³ Judá myäänkj Fares jats Zara Tamar këxm, Fares myä'änkj Esrom,Esrom myä'änkj Aram.⁴Aram myä'änkj Aminadab, Aminabad myä'änkj Naasón, Naasón myä'änkj salmón.⁵ Salmón Myä'änkjé Booz Rahab kexm, Booz myä'änkj Obed ye këxm Ruth, Obed myä'änkj Isaí. ⁶Isaí myä'änkj David ma'aty niwintsën. David myä'änkj Salomón Urias tyoxtyekjkexm⁷Salomón myä'änkj Roboam,Roboam mya'ankj Abías, Abias myäänjkj Asa.⁸ Asa mya'ankj Josafat, Josafat myä'änkj Jorám jats Jorám myäänkj Uzias.⁹Uzias myä'änkj Jotám, Jotám myä'änkj Acaz, Acaz myä'änkj Ezequias. ¹⁰Ezequias myä'änkj Manasés, Manasés myä'änkj Amón, Amón myankj Josias.¹¹ Josias myä'änkj Jeconias më'ët yu'utxtyëkj ja jume'etj ma'am israelitas ye'ekjnaxkexetye Babilonia.¹²Kuyots israelitas ye'ekj pak'axkëxnate Babilonia, Jeconias ë myä'änkj Salatiel, Salatiel yäpj Zorobabel. Zorobabel myä'änkj Abiud,¹³ Abiud myä'änkj Eliaquim, Eliaquim myä'änkj Azor. ¹⁴Azor myä'änkj Sadoc, Sadoc myä'änkj Aquim, Aquim myä'änkj Eliud.¹⁵Eliud myä'änkj Eleazar, Eleazar myä'änkj Matán, Matán myä'änkj Jacob. ¹⁶Jacob yäpj José María nyiyayíja kexm maam jots Jesus Kyëxwinääky, ma'aty xe'emoytye Cristo.¹⁷ Tukeyë naskaxee ma'am Abraham jats David we tukëyë mä'äkj ma'aksts jumë'ëtj ma'ams David jats ma'am israelitas ye'eknaxkexe'ekyextë israelitas Babilonia jats Cristo myin ja maakj ma'akts naskaxee.¹⁸Ku Jesucristo kyex nats ë jots tyünye. Tyakj María wë ja jity myëtjkäpxyipy José jats me'et ama'aksketj, ke'enem jats tsye'enmyuktetj, jots una'antj pa'aty Dios wyä'atspo'okëxm. ¹⁹Ja nyiyay José tey patümpë ja yitye, kä ja jots tsöky tsotyumpë ye'ekj tänët ja'ay wyinku'ukj natsë jots niwinmayë amääks nikëktj.²⁰Ku ja yity tniwinmayë jats näyä'atëëts, tu'uk wiintsën tyumpë(Angel) jots yaku'mayo'opy kyëxjëky nyëmokxë "José, David jü'ükjn, käm tsëketj jats xme'etamääkskëtj Maria,tikex ku të una'ankj pa'atyë wëtsë Dios wya'ats po'o të tyänäxkitäkyë. ²¹Tu'ukjë una'ankj pa'atj jats mits xkuxë'ëwatj Jesús jëtsë yëëkmäätääkjwëmpyë kyapj täko'ony jópy.²²Tukëyë jats na tyünyë jatsë kyuytyunëëtj wintsen yá'awayu'ukj yákápxpë kexm, ku wyan'oky. ²³Axtu'ukjtë, ju'y tooxtyekj nikexmë wya'an jats tye'ekj käxwa'an tu'ukj mi'ixy, jats xë'ëwmowäntë Emmanuel, ma'aty winpitsempy, Dios xmääkityem'.²⁴José nyimiy jats nä tüüny tsom wintsen tyumpë (Angel) jo pyawa'anye jats jots nä nkuenta pe'ekj tso'om tyo'oxtyekj.²⁵ Naynya; jë kä jots me'etma'ay ku'nääm ja yu'unkj kyëx jats jots xë'ëwmoy Jesús.

Chapter 2

¹Ku Jesús kiex Jëm Belen de Judea je xëëw ma Herodes niwintsën tiuny, nits yaitiëjkjaaytë mati wíytë ots jia'të Jerusalen mati tsontëpj maam xëëw pitsëmj nits wiant. ²¿ma jë yity Judios nyiwintsën mati të kiex? të ääts n'ixt jë miatsa Jem maam xëëw pitsëm jëts ääts nimimpy nits nwintsëkj wiany. ³kots jë niwintsën Herodes, tmatooy yaat, nits ots winmay kieky mëëtj tukëyë Jerusalen.⁴Nits Herodes twamukëx tukëyë teety nyiwintsën mëëtj jaywtëëk mati jëm kaapjotm nits t'yixtëëy "¿mait jë Cristo Kiëxjëk wany?" ⁵nits jë iatsootë jem Belen de Judea jë ku ná akapxp ots jaywiety, ⁶jets mits Belen mati Juda yitjootm ke mits mnimutsk maam Juda wiintuwek'eew yakujky, jets ma mits jëmts pitsmt tuuk nitenewy mati t'ixitpj ëts njay mati jëm Israel.⁷Nits Herodes otsj twatsoy jë yaaytyëjk jaay mati wíytë amëëtskj nits tyikte'ey yik xon junë të jë matsá kiëxjëëky. ⁸Jets ots tpakex Belen Jëts tnémjaay. Nëkxt nits yikxonëm x'ixtatë jë unaak. kots xpa'atët nits xnikapxt nits äts nëkxt jets nikx nwintskë.⁹Nits ko tnijaweety ko niwintsën ots nyiëmxitë nits jiaktuyooytë jëts matsá matiwë wiënë të t'ixt mä jem xëëw pitsëm. Jets yitj wintuwëk atëp jets jem wiaktany maam jen yikj jë unaak. ¹⁰Kots jë ots t'ixt jë matsá nits ots mä ka jë ots xontaakjtë.¹¹Nits nyëkxt jem tëkën'tum, nits t'ixt jë unaakj mëëtj tiaakj Maria jets twinkuxtenetyë nits wintsekëny tmoytë, jets tik awatst lakon mati tsowatjp, nits kemoytë tsow pux mati meen oyieepj (oro), poom (incienso), on mati paak xukpj (mirra). ¹²Nits Dios wianx kumayiotyp Jëts kë iukj winpitnëtët ma jem Herodes je kexts ots niëkxnëtë kiapjot nyiaxjotm ayam tuu.¹³Nits jety ku je nyëkxnëtë, nits ots José kumay iojp miukëpx wintsën tiumpj (angel) jets nyëmx "tenkiukë pakonyë unaak jets meet tyaak xpawajët nits xmetkektsookt jem Egipto. Jëmts mtant koomëm äts nikapxt, jë ku Herodes ixtawempy jë unaakj nits tyiki ookwany." ¹⁴je koots José tienkiuk'aty jets t'pakoon unaak mëtëjë tiaakj nits nyikx Egipto. ¹⁵Nits jëm txënaay konem ots ioknë Herodes jets ots kiuytyunye ntsom wiënë akapxp kiëxm të Dios yäny Egipto ats n'uunk ots nwatsoy."¹⁶jets ko Herodes ots kuentë tuny ku te wiiy jaaytë nihotë tiaxiky nits ots mäknex iampeky nits tyiknikutuukj aty jets nikx tik ooktaay tukëyë mix iuunk mitiw mëtsk jumëts okj mati namiax mati jem Belen mets tukeye jë itjotm, na tsom ots wiiy jiaaytë tianijawëty jatiëy jë jumetj.¹⁷Ixëts ots kiuytiuny tukëyë ntson akapxp Jeremias ots t'a këpx,¹⁸ ots yikmatoy tuuk ayuuk, jem Ramá, jëyën yaxën më ka jë, ku Raquel iunkj teekj tniyaxnëx nits kë ots tkupeky kapxjotmë any ku ity jë nipën kiaopën itnëtë.¹⁹Ku Herodes ots ioknë, nits wintsën tiumpë (angel) ots kiëxjëëky José kiumayjiotyp jem Egipto jets nyëmx, ²⁰tenkiukj pakonyë unaak mëëtyë tyaakj jets nëkx Israel itjootm jë ku të iokëxnëtë mati yitj unaak jiuukyat iit tixtayjiëtyëpj.²¹ Nits José tienkiuk'aty nits tpakoony unaak mëëtj jë tiaak nits minkomë Israel yit jootm.²²Jets ku tnijaw aty ku Arquelao tam jem yik kutukomëp jem Judea mam yity tyeety Herodes nits ots txëk jets kë nyëkxwany, nits ku Dios ots kumay jiotyp wianxë, nits nyikx Galilea iit jootm ²³nits nyikx jets txënaay jem kaapjootm mati txëëw Nazaret. Jets kiuytiunë tsom akapxptëëk te iitj t'akapxtë jets ku je yiktijt Nazareno.

Chapter 3

¹Jam tu'ukxë'ëwën Juan el bautista myiín a'wayu'ukj náskäpxë Judea tyetsitj jotm ye'ni. ²Winmayëmpijtë, tikex ku të wyinkony oyätän ma'aty tsa'apjotm.³ Tikex kuja kexm jots nikäpx ja aka'apxpë Isaias, ku wyanye "a'wayu'ukj ma'aty wa'atsoopj teets it jotm, ye'ekjnioyëtë wintsen nyë tyü,yekj tewte mnëm, tu'u.⁴Juan ity twitë jätsu'u ak, jats po'o tinsum natya tinwinnyë we ja jity je'ekpx mu'u me'et jömty pya'akj. ⁵Nits Jerusalén, tukëyë Judea jats tukëyë kääpkj ma'aty në Jordan nyiwitity jity yawitsëjätyëtë.⁶ Ja jity nyëpëttë ma'am Jordán nye'e,ku ity tyako'ony tka'apxna'axta.⁷Kuts ja jots tiix nima'aynyex jixpe'ekytye'ekj (fariseos) me'et kate'eyäwëwyë (saduceos) nyi atya jats tyëknë'ëpätj, nits jots ja ye'ekj nëmëtë mitstë tsu'utspë tsa'any nyaskëxe'etë, ¿peen mits temnëmxëtë jats skukëktët ja jotja'an ma'aty minwampj? ⁸Ye'ektemëtë te'em ma'aty joy winmayempitëm.⁹ Jats kë xwinmastät nawyanëtat tu'ukj anitu'ukj "ëtst me'et Abraham tsó'om ëtsen te'ety. Ixa'am mits ne'emë ku Dios tyu'mpë janá jats Abraham junkj tyekj putëkj ma'am ixa'a tsa'a.¹⁰Te'ena ja po'otpë pu'ux ye'ekpëm ma'am epj xo'o a'ats. Na'atsë tukëyë xo'o ma'aty of katëm ëpy ye'ekj po'otjëkpë jats ye'ekj jë'ëen. yu'upe pe'ty. ¹¹Ëts miits ixa'am nyeknepe'etpye nëe kexm jats mits winmayë'ëmpity pëns ëts xpamimpë ixokj, me'ekj më awxëëwje niké ets jats niké ëts xpa'at etya jats kye'ekj pakone'et je nikx nyekne'epetytyete Dios wyats po'onjen kexm jats me'et jë'ën. ¹² Ja ya'akaptwats ja'm ja tkejëm'ë jats winka'apkext pux ma'am të na'axyëkjyuum pity jats naynya ko'onjekj mo'okj ma'am kyo'onjëkjtakj ja'ts tyëkjtoyty penx kiepy jëën jopy ma'aty nijuna kaokpë.¹³Nits Jesus myiny Galilea jats nyikx ma'am ne'e Jordán jats jam Juan ye'ek nepääte'etj. ¹⁴Jats Juan ity tyayeti atu'ukj oky, jats ya'ani "Ëts xäpatyëpy mits yexa xe'ekne'epety" jats ¿ëts mits xniminy?¹⁵ Jesus yatsoë jats nyemxë kupëëkjna, tikex ku oyna jats ën kuytyunën tukëyë tyeyjatpë. Nits Juan tye'ek jatsna.¹⁶Kuts jots nyëëpëëty jätyë Jesus pyintsemy ne'e jotm, jats jots tsa'apwiin yawa'atx, jats tix Dios wya'atspo'o kyita'aky na tso'om tu'ukj pakj jats tyanaxkitaka. ¹⁷Nits jots ma'atoy tu'uk ayu'ukj jam tsa'apjootm jats yeani "ixaätjë ëts kunu'uky junkj, taotkutjtakpexpye jëts txëë.

Chapter 4

¹Jatyë Jesus, Dios wyä'äts poj yëkwinmäjyë jats nyëkxt näxwin'wä'ats'ätum, nits jam wyinmä'any y'ixët mëjku'ujy.² Ku ijty y'äyujëkyextë wixtekjyëw, wixtekxtsxuj nits yujpyäjtë. ³Nits winmäny ixpë nyimijnë jats nëëmxë pën Dios'uunk mits,päwänyëtsäj jats tsäpka'aky wympit. ⁴Jesus y'atsojëmpijtë nits nyëmxë: Jäy wyat jap ity kujääytyëjkjääy ka'atsäpka'aky täjukyët jayë ja'a ja'yë mati äyuujk Dios y'äwäk'äm pitsëm.⁵Nits mëjku'ujy pyäwäjë wäätskäjpjotm nits myëtpäjtë tsaptëkjup ämnaxy. ⁶Nits nyëmxë, pën mDios unkëmtämits, kuputnäxjyä, jäywyet jap y'ity pyäkaxpë ja tyumpë (Angeles) Jats m'ixitët jats kati mteky tsatsxë kutsäkëxmjyä'ät.⁷Jesus nyëmxë, jaywyët näjnyäj y'ity Katie wintsën Dios xwinmä'äny ixy. ⁸Jats jatukyäjë mëkujy pyäwäk ojmyë kopkunukukm nits tuky ixë tukëyë näxwiiny mäwä'äjt myëj äjtën nitänë. ⁹Nits nyëmxe tukëyë ëts mitsxä'ätkëm oykyëxt pënxwinkux tana'apy ëts mits pën xwëntsëjk'eepyëj ëts näynyäj.¹⁰Nits Jesus nëmxë,jnëkx jäkam witity mits mëjku'ujy tikëx kujäywyët ja'pity, jawintsën Dios jamëts wintsëjkënmo'op, jaats mits jäyëmtujnëp. ¹¹Najts ojts mëjku'ujy nyikeekyë nits nyimijnëtë tumpëtëjk (angeles) nits ojts tyunxëtë.¹²Ku Jesus tmäto'ojy jats të Juan yëkmätsnë nits jam wyimpity Galilea. ¹³Tsxo'ony Nazaret nits nyikxy tsënawyë Capernaum, mati myu'awinkon eepy Galilea myä'äxnyëj, Zabulón mëët Neftalí yitjotm.¹⁴Jäkëxnäjyäjty jats näj tyuñet tso'om matyäkpë Isaias ojts ya'any. ¹⁵Zabulón y'itjo;ojty më'ët Neftalí y'itjo'ojty, mati tu'u nëkxp mä'äxynyëjotm, mäjmënëj Jordan jam jäkam Galilea nyäxwinëtjä'äy. ¹⁶Jä'ay matii y'ijty tsëna'apy äkotsxëtujy tëtsa'at'ixtë mëj äjäjk. Matits ojts tsxënë okpëj yä'a apitjotm janikëxmtstëj äj'äj kpyuutë'ëky.¹⁷Ja jumëjt ojts Jesus kyä'ämäy äxäjy, nits wyan äxäjy winmäyëmpitë, winkonëpja Dios kyutujk.¹⁸Ku'y'ijty jam tyu'yo'oy Galilea myä'äx nyë wä'äm, nits ojts yëk'ixpä'ätë tukjä'äyja'ijytë, Simón matixë ëw Pedro më'ët y'utsx Andres, ku jam'ijty xu'umytniyupatëtëj mä'äxynyëjotm, äkx mätstëp ja'a y'ijty. ¹⁹Jesus nyëmxë, nämintë, pätso' ontëk 'ëts, nits ëts miits ntukjät tsojä'äy xwä'ämukte. ²⁰Nits ojts jatyë kyäjyxyumy jäkam t'okyuupkëxnë nits tpänëkxtë.²¹Tso'omnëm y'ijty Jesus nits ojts t'ixpä'äty nimatsk matitu'ukjä'äytyë Jacobo myäjnk Zebedeo, mëët y'utxy Juan. Jam y'ijty barca jotm mëtë tye'ety Zebedeo: kyäjxyumy jamy'ijty yëk'ä'oyëy'ooktëp, nits yëkwätsotë. ²²Nits jatyë txe'ety t'oktamunikajk'eenyë barca nits tpänëkxtë.²³Nits Jesus ojts Galilea wyiti'ity nits ojts jam yëk'ixpeky mäyo'oymyuktäjk, oymyääky tkapxtmätyä'äkj, mati mimp mäj kutujk täj nits ojts jääy aku'ukm tukëyë pä'ämjä'äy tyëktsokëxy tukëye jä'äy mati y'ijts änëmpëjkënmyëët. ²⁴Jats tukëyë ayuujk ojts wyäkxtäkëxy jam Siria tsojätyumy nits jä'äy tyäänëkx'äjtë tukëyë mäti ijty änëmpëjkën myë'ëtë mati, myëktäknäxnëtë, mati kyä'oywyë tä'ijtëtëp mati wyinmä'äny jotypy, pä'äm myë'ët, më'ët xuxjä'äytye. Ja'ats Jesus ojts tyëktsokexy. ²⁵Kawinëmpyë jä'äy pyäwitityë mati pätso'ojnë jap galilea, Decapolis, Jerusalen, Judea, mëëtimatí Jordán myujäkam'eepy.

Chapter 5

¹Ku Jesús t'ix je mayjaay, nits piety copkëxm nits jem ots txënë ixtaaky nits twmoëtëëjk ots nyiminëtë. ²Jets kiapxtsontaky nits yik ixpëjkyj jets wiany. ³kunuukxnyëx mati yix ayoowë jiawën je ku yë jië mä atën mati tsapjotm. ⁴kunuukxnyëx jëtë mati yaxtëp, ku je nikx jotkuk atën tpatë.⁵kunuukxnyëx je mati oyjiaynyëxt je ku jë kuentë pökjwantëp je naax. ⁶Kunuukxnyëx jëtë mati t'yu ëtyëp ok tets etyep jë tey atën je ku yë nikx jiotkituktë. ⁷kunuukxnyëx mati pa'ayoop jë ku je nikx tpaaty paayoon. ⁸Kunuukxnyëx mati wats iaaw jioot jë ku jë nikx Dios t'ix.⁹Kunuukxnyëx mati nay ioykiapxën tik jë etëpj ku jetë wiënë txëëw ëtyëp Dios iunkj tëëkj. ¹⁰Kunuukxnyëx jëtë mati yikta wëntuntëp ku tyey atën tunt, je ku je tjëjë wiantëp mäaten mati.¹¹Kunuukxnyëx miitstë ku jaay mkataoy myukepxtë ok mtawentunytë ok nixo mtaniwampetyte tukey kaoyiatën öts këxm. ¹²Xantaktj jotkukta'aktë mek empy, je ku mänex jem juuny jëm tsapjotm, je ku na ots jaay tawëntuntë je akapxp mati ots jiukëtë tuwekjp ma mïts.¹³Ka'an mi'its ya naxkëëk, jeets ku ye ka'an jiawën tiakoynyë. ¿Ntso yixë jatukyaje jiak tamtstë? Nits jaay t'naxtënkëxnë. ¹⁴Aja'akj mi'its ya naxwiny, ku tuukj jëm kapj kopkëxm këtsje ioyë ntso yixë nyutsën.¹⁵¹⁶Nikë jaay jiënë tnooky nits tnijupy këpjtyu patkepy, jem je yikpem ma jëntoytiakj, jemts tukëyë tkunooky pën jrty je tëkëntuuy. No mi'its m'ajaky nykëxjëkt jaay winkuky ku t'ixtët mi'its mtunkj mati oy jets taxontaktët je niteety mati jëm tsapjotm.¹⁷Ke mwinitaytët jets je äts të niminy nits hyikutakoyany yë kutuukj mëët yë akapxp. Ke ats je niminy nits nyikutakoyti, je äts të niminy jets nkuytiuntj. ¹⁸Tiëy iatpj äts mi'its nëmj ku ye tsapwin mätj yë naxwin kexp naxp yë, jëts yaat kutuukj nituuk aaw nituk ayuuk kianaxt, konëm tukëyë kiuytiunkëxët.¹⁹Nayinyamj pön pön kiakuytiumpy yut pawaan miti wënë jets na ta'awaany miukuktëëky, mutsk tsje nikx yiktiy ma jem mäatën mati tsapjotm. Jets pön pän tpëjëkp je pawaan jets na t'aawany nimä tse maam mä'atë mati tsapjotm. ²⁰Äts mi'ts nëmjëëpy punkë mi'its m'oymiutun xtokwinëx je jaywiëtëëk (Escribas) mëët ixpekytyëkj (Fariseos) këmts mnaxtët majëm mä'atën mati tsapjotm.²¹Te miits xmatawte ku yiknëmjëtyë jekynë ewyë kati mik ooky jets pön pën yik ookp tëytiunëntsë jiupyxpy. ²²Äts miits némjëëpy tukëyë pön miukukj miuampékypy tëy tiunën tsë jiup yxpy, jets pän pön miukukj nyëmjëëpy jëts niti kiawany, n'i kapx müjkät tse jiup ixpi pöntso iukjnikutukë, jëts pön pön miukukj niëmjëëpy niti xkajëty ayoon jëën jötyptsë tiantj.²³Na mä ku wiënë meeny xyoxwany meeny yoxtakjam nits xjamiëtst ku jem tam mkana miuoy ëtyë mëëtj mukuky, ²⁴nikekj jëm meeny mati myoxwëmpy meeny yoxtakjam jëts nëkx xkëyakt jë meeny.²⁵Ate etsna tä xtameetkapxoya mu'ampëkjpë ku ixa'am xme'et tuyooynyäm jats ja'atatj ma'an teytyu'un, ok wään mniwanpetpë yëkjkutukpë këmoye, jats yëkjkütükjpë këmöjët ixitpë, jats mits wyänë yëkjkuyüwa puxtitpyë. ²⁶Teyätäm miits nëmmë, ni una jäpj ka pitsemt kunaam xkuwe'etj kext mëëny ma'aty mtamuyo'o.²⁷Te mits ja xmatowta ku jots yekjkapx: ka'aty nya'aj tye'ekj nto'oxtye'ekj kamiixte jats wyinpë xëkjmëjëtj. ²⁸ëts ë nëmjääpy nitukëyë pënpën yaxtukpyë tu'ukj to'oxtyëkj jats tsokyë tënnë ja tako'ony mutekjenyë yaanjyo'otm.²⁹Peën yaka'ang wyin jayawyë myékytawwanäpy, nu'ukj pitsëm jats jakäm xkëxt tikey ku oyja ku wa'anë nikex wyintakoyt, jats ku nikx tukëyë nikex ja'aty jëëjotpyë. ³⁰Den aka'any kye ë yawe nyekjkitawwanëpj, wipo'otj jats jaka'am kext, tikex ku ayë jats kë tukj ta'antj, jatsë tukëyë ne'ekex je'en jopyë ya'at.³¹Naynyame jots yëkj opyënë pënpën jakäm tyoxtyëkj pyakexpy, yëëtj jat jats ja kemo'otj tu'ukj nöökj ma'am nyawyakxe. ³²Mits ixa'am nem jäpy pënpën tyoxtyëkj myetnawyatxa'apj, wé këxm ku wink ya'aytyakj te'et mätmay. ye'ekjtacoxtse, jats opyënë pënpën myetama'aksëpy ku të nyawyakxa'a, takoy tsë.³³Atu'ukjyaa, te ja xmato'owta ku xiim ewya jots nyekjnemäta: katy xtuntakj ëny kyapx, kuytyunë kapxtakj ja witsen. ³⁴Mits ixa'am nëme, niti xtatawinkapxa'at, nitsapwin këxm, tikex ku jam Dios tsyënë tyakj; ³⁵ni naxwiin, tikex ku ja tyekj pyokxta'akj, ni Jerusalen këxm tikëx kuja myekapj nimë wintsën.³⁶Nimkapx xkapëmtj kuwakj këxm, tikex ku kë way xe'ekja'at po'opj jats yëkj. ³⁷yekja'atj kum kapx nyajat, na, natse ok kë, ketsë. Tukëyë ma'aty ka na tsom ya'at kyaoywya ye'ekj mimpy.³⁸Teë maxtoy wya'antëi wiin jats wiin, tëëts jats tëëts. ³⁹Mits nëmë, katy xmuwinpite ma'aty kaoy, naynya, opyënë pënpën aka'any ate'ets këx koxeepj, moots atu'umany.⁴⁰Ku opyënë ye'ekjkutukpëkyepj metawyanyë jats tsamdan pekjxë'e, mo'o jats ë ja'ay nayna pakont nixo'ox. ⁴¹Pënpën taacuwanatap yo'oyty tu'ukj ximën nekx määks ximën. ⁴²Moë tukëyë ma'aty amatoxe'ep, katy mjëxtj xmoy ma'aty ti anukxe'epy.⁴³Tëë xmatowte kujots yekjkapx: tsokj ja mukukj jats kaoy ix ja mu'ampëkjpë. ⁴⁴Ixa'am miits nëmë, tso'okte mu'ampëkjpë jats nikunukxtakta pënpën mits pawitittëpj, ⁴⁵jats miits tu'uteëtj mte'ety yu'unkj tëkj ma'aty jam tsapjotm. Titëx kujä tyümp jats xëën pyitsëmt määm kaoyjä'äy mëët määm oyjääy, jats pakëx tu'u ma'am wa'ats tumpë jats kawats tumpë.⁴⁶Kux tso'ktat ma'ty tsokëpj, ¿ti juny pa'atapj? ¿kemtsë naynya yatë'ëtstë ma'aty tukeye njipëkjtepj? ⁴⁷jats jayë myukukj kapxpokxeen mo'ote ¿tije tyutaktäpj jats ma'aty wyinkpe? ¿ke'ems na ya'atetseteme ma'aty na'axwina'atjääy? ⁴⁸Tikex jääyetäna nity takony xkame'etatat, na tson te'ety ma'aty tsapotm nity tako'onys kame'ete.

Chapter 6

¹Nyäy'ixitë; kati mtëytyu'un xyëtnikajxë'ëktë jä'äywyinkujky jats yëk'ixt kunäj m'ätë'ëtst kääts mojët ju'uny mteëty'äjtën mati tsäpjotm. ²Ku mits muku'ujk meeny xmo'ot kati xuujxyëkä'äjxy tso'om atë'ëtstë mati'i matskjä'äy'äjt myë'ët, mäj yo'oymkuktäjk, tu'uapy, jats tkuentëpëjkët jä'äy xyontäjk tyëy'ajtp ëts mits nëjmë jatë tëja'a tkuentëpëknëtë y'uuny.³Kumits jä'äy xmeenymyo'ot katij mänäjy kyë'ë xtuknijäwë tijm akankyëë tyumpy, ⁴ku mits jääy xmeenymyo'ot amaatsktsaxtu'unt näjts kumtëëty äjtën m'ixë jats ama'atskjaxtuny nojëptsa'a ju'uny.⁵Kumits mnukxtä'äktë, katits näjm'atë'ëtsx tso'om mati i matskjä'äy'äjtmyë'ët. Ja'atsatsxtsoktëp nyukxtä'äktët tana'apy tu'apy jats yo'oymyutäjk jotypy (sinagoga) jats näj jääy y'ixët. Tyëy'ajt ëts mits nëjmë ku tëj jayu'uny tkuentëpëknë. ⁶Kumits mnukxtä'äkt mtikypy mits mnëkxt japts mnyäkni'ätukpätë, näjts äma'atsk mte'ety xmunukxtä'äkt kumteety tëm'ixë ayuutsx mojëtsa'a m'ju'uny. ⁷Kumits mnukxtä'äkt katix'awimpijtë'y'tëj tsoom ätetstë jä'äj, matii ka'a judios, näj'a wyinmaytyë kujt'awinpitëy'it nitsë yëkmätojët nyukxtäjk.⁸Katij mits näjnyäj m'atë'ëtsx tëja'a mteety tnijäw'eenyë tijmiits mkäti itsxëp näyjyam miits xkäyëktëwtë. ⁹Näj miits mnukxtä'äktët: Ets ën teety mati jam tsäpjotm wanxyë'ëw twä'ätsjaty, wanyäj mkutujk tminy. ¹⁰Wayäj näxkëjxy näjmtsojkën tunyë tso'om jam tsäpjotm.¹¹Moyky ëts mits tsäpka'aky mati tukxëëw atukxë'ëw.¹²Makxtujkjaaky ëtsën yoj tso'om ëëtstëj nmakxtykytë nmuyoj. ¹³Kati ëts mits jamxyëk'ajty majam winmany'ixpë tukniwatsk ëts kyä'oywyë.¹⁴Pën mits makxtujkjaapy jä'äy wyinkapxnajx mteety'ajt mati tsapjotm makxtukëptsa'a näynijäj. ¹⁵Kuxkämakxtujkët wyinkä pxnäjx ka'ats mits mteety makxtukët.¹⁶Näjnyäj kujm'ayujët, ka'ayëk'ayow wiin ääw xtun këxtët tso'om atëtstë matimatskjääy juky etyëp, akëx yëk'äyow wyiin y'ääw tunkëxtë jats jä'äy y'ixët kujy'äyujëtë. Tëj ajt ëts mits nëjmë kutëj ja tkuentëpëkne yju'uny.¹⁷Kumits m'ayujët pujtëj wiin'määw näwyokëxëtë, ¹⁸najts ka jä'äy xtuknijäwët kumits m'äyujë ja jäyë mteety mtuk ixypy natywuk ämatsk, ku mteety m'ixëtëj ayuujtsx mojëptsemju'uny.¹⁹Kati miits xkonjëëktë yäj näxkëjxy mati tsowätp mäjkäywyë mëëtë umytëkutäkoyty maj matspnyäxtë jats tkonka'akt. ²⁰Mati miits mtu'ump tsapjotm xyëkmäyët mati tsowätp mäj käywyë; umytkäyëkutäko'oyty, mäj matspë kyänäxtë jats tkonka'akt. ²¹Maj mitsë xyëk'itë matii tsowätp jamts miits xyëk'it m'ämjo'ojt.²²Wiin yë'ëja tukeyë kyunokypy nëkëjk pën aj mitsë wiin jamtsa'a äjä'äjk y'ity mnikëxm.²³Pënka'ats winn y'oyë akotsxëtujy tsa'y'ity tukëyë mnikëjx, aja'ajk y'änätyijë jats jäm ako otsx'äjt ¿nixënmyëjë yë'akotsxëtu'ujy?. ²⁴Nipën tkatujnët nimatskwintsën, tsx okpja tu'uk jats atu'uk tkä'oy'ixt, näjnyäjmë tyunëpja tëy tukwintsën jats jatuuk ka'aj tmëjpëktä'äkt. Kamitsaxtujnë Dios jats mëkjä'äy'ajt.²⁵Xyäm ëts mits nëjmë kati xkuentëtuny mjuky'äjt tijmkä'äypy tij m'uukp näynyäj mnikëjx, jats tijmnätyäxoxëp. ¿Tikëx ku'käyën ujkën ka'a tnäspätë juky'äjt jats näynyämë wit jats nikëjx?. ²⁶Ixtë mitsë jo'on mati pojyo'oypy. Nitij tkäniiptë tkäkojnjëktë nitëmt tkäkonmuktë jamteety tsäpjotm jatsa'a moyëp tijy'ëkxp. ¿Ka'amts miits mtsoowätnäxtë qe yëtë?.²⁷¿Pënja'a mamiits jats tjatsoknaxy jatukënuux juky'ajt y'exë wimpety?. ²⁸¿Tikëx kuj xpäwinmäytyë mwitmxox? Winmäytyë tsoj kämjotm pëjy yo'ony, nikyä tuntë nikyäwitxuytyë. ²⁹Näjnyäj ëts miits nëjmë ni Salomón ojts wyitnäjtkäpëmy oy'käwinëmpyë mëj 'äjt (gloria) tjamëët'ëëyën katsë näywyitnäj tpëmy tsoom pëjy.³⁰Pën Dios tëjkopk täxoxy më'ëy (cesped) mati ixyäm ja eepy, jats kyumjäwomëp yëknoknë ¿Ka'ats xtÿy miits näy nyäj myëkxoxtët mits yinëm jatsxjäw'ewyë?. ³¹Kätits miits xpäwinmäy'o'oktë jats wantët ¿ti ëëts nkä'äypy jats tij ëëts n'uukp? ¿tijnätyäxoxëm?.³²Yë'ëja ixtäytyëp mati ka'a Judios jats mits jamte'ety mati tsapjotm nyijäw'eepy tijkyäti'ijtxëp. ³³Ixtä'ä jawyiin kyutujk mëët tyëytyu'un nits mits myëkmo'ot tukëyë. ³⁴Näynyäj katixpäwinmäy'o'oktë mati jäwom, mati jäwom jamtsa'a näynyäj mati yekpäwinmä'äyty, tukxë'ëw atuk xë'ëw kawinëmpyë tsip tmëtë.

Chapter 7

¹Katim mtëytiuntë nits ke wiënë miktëytruntët.² Je ku së teytiunën mati wiënë të xtateytiuntë naijie wiene mik tatëytiuntëp nits mati mtakioxtëp nayjiets myiktakipxtëp.³¿Ti ku x'axtuktë puux unjk mati jëp mukuukj winjootyp, nits nixka'ix jë máts mati jëp këm mwinjootyp. ⁴Ntso ixë mits mukuukj xnëmëtj: wën äts puux tjuuty mati jëpj mwinjootyp; nits nayjiep mits mwinjootyp máts.⁵ ¡Mets jaay jiukyewië! jawiin xikpitsëmtët je máts mati jëp mwinjootyp nits x'axtuukët je puux mati jëp mukuuk winjootyp.⁶Kati ukj xmatë mati wats nëx nixkakëxt kutx wintuuy miti miits mëët mati tsownëx tsomku jë tawakpet'ookt nits tyik pukëxt.⁷Amatow nits mikmotët, ixtatë nits xpatët, winkoxtë nits atsumk lawatst.⁸ Tukëyë mati t'amatoop kuentëpëkyptsjë, jets mati ixtëëpy piëtypy tse, mati tëkj winkoxp awats'xptsë.⁹ Pön na yaitiëkeepy ma mits, ku iunkj iamatoyë wënë tsapkëëky, nits tmo'tj tsa? ¹⁰¿Okj ku t'amatoy akx nits tmotj jëyë tuukj tsaany?¹¹Na nixkëm miits mjakaoy jiaay mnijaweepy miits nits og xmotët m'uunkjtëëk ¿ntsots atëm nteety mati tsapjootm xkamoyën tumoy mati n'amatoyëm? ¹²Ntso miits xtsokt nits winkypë mtunxëtët nats miits jawiin xtunëtët; tëkëx kuna yaat kiutwkë mëëtye akapxpteekj¹³Tëkëtë mayë mutskj tëkjatsumkj; Je ku mä'wiinëx jë atsumkj jets mä'wiin je tuu mati yiknëkxp ma tutakoyën jets nimaynyëx tsjem nyekxt.¹⁴ Je ku mutsk jë tëëk atsumkj, nits mutsk je tuu mati nëkxp ma jukyatën, nits ni ey mati tpatëp.¹⁵Nayixitëtë mayë jë winämp akapxpë ku wit tmumint na nixkëm nipëtx (oveja) jëts ku tiëywië uts ukj je mati tsutspë. ¹⁶Jets tiëm këxmtsje yik'ixëtët ¿yiktukp uvas kup këxm ok tsapxits yotsp këxm? ¹⁷Naynam tukeyë mati oy iuts tum oytsjë txiëëmë jets tuuk mati kaoy iuts tum kaoy tsjë tiëmä.¹⁸Tuuk oy iuts kë tsë kaoy tiëmë, ni tuuk kaoyuts tiëmët tum oy. ¹⁹Tukëyë uts mati oy katëmëëpy yikpotjeknëptsjë nits yik jëën yuupëtnë. ²⁰Nats tiëmkëxm je yik'ixët.²¹Ke tiukëyë mati wantëp wintsën wintsën nits je nyaxtët ma jëm tsapwin miäatën jë jëyëtë mati niteety txokën tun'jëëpy mati jëm tsapjootm. ²²Nimaynyëx jë xëëw äts wiënë xnëmëte wintsën wintsën ¿Kemts mits mxëëw ääts te n'akäpxt nits mits mxëëw këxm ääts të mäkuuy nkëxpitsëm jets mits mxëëw këxm ääts te ixpëët ntuny.²³ Nits äts nikx ¡nëmë! Nijunë äts miits nka'ix'aty winwakwatskj äts miits ka oy tiump tëëjk.²⁴Nanyamë mati t'jamatop äts n'aaw n'ayuukj nits t'mumatoy natsje nixkëm yaytyejk miti wiiy miti tsak'ex tyejk to oy eepy. ²⁵Ots tu miny mä nëë ots kiompety po'ots miny mäknex mam je tëëjk, jets je tëëjk ke kitaay, tikëx ko tsakëx jä ity kioyë.²⁶Jets tukëyë mati miatoopy äts n'aaw n'ayuukj nits ke tuny, natsje nixkën yaytiejk mati ka wiiy mati ots punax jooty tiëkj tik oyë. ²⁷Kots ots tu miny ots mänë kiompëty ots pó miny jets tyik wintakoyt je tëëjk jëts ots tëjk kitanë jets mä kaje kiutakoynyë.²⁸Yaat ots tiunyë ku Jesús tkapxkex yat aaw ayuuk, jets may jaat atëy ajat tatant je ixpëkën.²⁹ Je ku je na ity yik'ixpeky na nixkëm pën tmëtë kutuki, ke nyajë nixkëm jaywtëëjk (Escribas)

Chapter 8

¹Ku Jesús jots wyinpity ko'opkkëxm, nimayniex jä'äy pyanëkxë'ë. ²Jats tu'ukj jä'äy ma'aty pä'äm pu'uts myëtj jots wyinkunëkxatyë; nyayakuxë wyinkuky, wyan'oky: "wintsën, pën mits tsokpyë, mits ëts xë'ëkwatspë." ³Jesús xa'atey jats tyonë, wyan'oky: "tsokypyë ëts wä'ätsajt jatyenëxë jots nyiwatsë pu'uts pa'am.⁴Jesús nyemxë: Axtu'ukj jats mits nipën tsoxkanëmëtj ya'aytyekjä'äy. Paneekx mtu'u, jats nyaknyikäxjëjät te'ety wyintsën wyinkukpyë (sacerdote), jats xmoot wintsekën (ofrenda) tso'om Moises jots pawa'any, notsë niawatat matyeakj.⁵Ku Jesús ity të ty'eka ma'am Capernaúm, tu'ukj niwintsën (centurion) wyinkuminatë jats yamatoya, ⁶wyanoky: wintsën, jëtsen tümpë pyo'oky tëjkentum, te xu'uxnë jats mëknäxy pyëkyä. ⁷Jesús nyëmxë: nëkxpë ëts jats nyektso'okj."⁸Niwintsen (centurion) yatsoëmpity jats nyemxa: witsen, kë ëts wa'atsa jats mits ëts tikpye tëjketj: kapx mits jäyë, tso'okjpë ëtsen tumpë. ⁹Ëts naynya yäytyë'ëjka'ay ma'aty kutu'ukj me'et jats jam këjemë tsiptumpë të'ëjk, ëtsë nëmë 'nëkx' jats ja nyikx; jats atu'ukj nëmë, min jats ja myin, ëtsen túmpë tu'unyätj jats na tunnyë. ¹⁰Ku Jesús na tmato'oy, ate'ey aja'ata jots tya'any jats ne'emjay maty yity patuyo'oyanaxapë: tëyatam ëts miits ne'eme, nima ëts na kapa'ty ëts na y'anxyawa'an ya Israel.¹¹Miits nëmë, nimaynyëx myintät ma'am xe'ew pyitsem jats ma'am xë'ëw kyita'aky, jats nikx me'etsenë kaywyët'äy Abraham, Isaac me'et Jacob, ma'am oyatan jam tsa'apotm. ¹²Jats yekjkutu'ukpë yu'unk të'ëkj nike ja yekjkuyupënyëtë ako'otx atupyë, ma'an nikx yaje jëyen yaxën jats natyëtsëyë. ¹³Jesús nëmjäy niwintsën (centurion): ¡Tuyo'oy! Na tsom të xteyawa, natsë tyunët mits këxm. Jats tyumpë jots tsyo'okj jättyë.¹⁴Ku Jesús yja'aty Pedro tye'ekjkentu'um, jots tixa Pedro myetjta'akj mya'ay yë'ënoky. ¹⁵Jesús to'onjay kyë, jats jetyä jëmpa'am mya'astu'utë. Nits jots pyutëkj jats kyä'äky tyo'okx myoyë.¹⁶Ku ity yu'uxëy, Jesús ja'ay tya'anekxatëtä nimaynyëx ma'aty yity kyä'oywyë wentunëp. Jots kaoypyö tyekpitsëm tu'ukj ayu'ukj kexm, jats nitukëyë tyekjtsokjkëx ma'aty pëkëpj. ¹⁷Nats ë ixa jots kyuytyünyë tsom yite të yean Isaias, ja aka'apxpë, wyan'oky: "ja ke'em jenen pa'am tet pako'onyë jats patsëmtë ënen ato'onën."¹⁸Ku Jesus tix kawinëmpye jä'äy nyiwititye jats pawa'an jats nyekxtet Galilea mya'axnyëwa'am. ¹⁹Nits tu'ukj a'aywya (escriba) nyiata jats nyemxë. "yekjixpëkpë, pa nekxpë ëts mits pën ma mits nykx. ²⁰Jesús yatso'ompitë: yë waxtë myet yetë tsyënë tya'akj, jats jo'on maty tsa'apwinyee jamyë pyëan, jats yaytyekj junky kë tyt mëtä ma kyuwakj pë'ëmt.²¹Atu'ukj tyumpë nyemyë: "wintsen, nikx ëts awin nte'ety nitäjä. ²²Jesús jots nyëmxë; "patso'onkj ëts, jats mastutj wan ye'e okjpëtekj këm nitajate jyokpë.²³Ku Jesús jots tyekë barco jotm, tyumpë tekj jots pyatekjatyete jam.²⁴Jats jots pyutekj tu'uk; më'ënäx po'ome'et tuu ma'axn'ëjotm jats ity barco jotm ne'e te yayoyekyexnë. Jatsë Jesús ma'apë ja yity. ²⁵Tyumpë tekj yanekxtëtë jats yekjniwiatë, nyemokxë: yëkmëtakj ëts, wintsen, ¡okj kexwanëpj ets!²⁶Jesús nyëxëtë: ¿Tikex mits tsekëtë, mitste amu'uks aawan? Nits jatya pyutëkj jats twinkapxpety po'o me'et ma'axnye'e. Nits ots yateyë tukeyë. ²⁷Ya'aytye'ekj jä'äy ate'ey ajata tya'anta jats nawyanate: ¿Pën yaytyekj jä'äy yati, ku po'ojme'et maxnyë'ë myumatoya?.²⁸Ku Jesús te yity ya'atj atu'ukj pa'am jats Gadarenos kyapjoty yity, nimä'äks yaytyekjä'äy ma'aty yity wentu'unëp kyäoywyë jots me'etnawyatyatë. Jam jayity pyitsemtë kawisanta jats kaoyja'aynyëxja yity, nats ja yity nipën tuyoywya jam kyanaxt. ²⁹Nits yaxkëktë jats wyanta: ¿Ti ëts mits ta muyoj, Dios unkj? ¿Jatex niminy jats ets xmutsipëtj käna'am jana tapa'aty?³⁰Nits yity nimaynyex kutx yëkxanaxtë jakämjawa. ³¹Ja kya oywya yity Jesús mukaxatetstë ne'emoke: "Pen mits ëts jakam xpëktakpë, pakex ets ma'am ixim nimay kutx. ³²Jesús nyemxetë: ¡Nekxtë! jats kyäoywyë pyitsemtë jats tatekjetye kutx. Nits jots, nitukeye kutx, nyë'ëputpetkËxtë jats nitukeye nye'eokpatkëxtë ma'axnye'eotm.³³Ja ya'aytyekj atye maáty tse'em ye'ekjekxoktë kutx kyektakoykjëxtë. Kots jots kyaptekjketë, tukeye jots matyaktë, tso'om te yÄtyëte yaytyekjatyë ma'aty tsemyë wantunëpj kyäoywyë. ³⁴Nits jots tukeye käpj wyincuminatye Jesús. Ku jots ixte, jots munukxtakta jats nikäktj kapj.

Chapter 9

¹Jesus tyëjk ëëy barco jotm, ätum äjny nyäjxy nits y'äjty kiyäjpjotm. ²Nits yëktä'änëkx'ëëy, nits Jesus ojts tnëjmë xuxyä'äytyëjk: u'unk kati tij xkunmäy, tëjmtäko'ony yëkmakxtukëxnë.³Nits ojts jäywyëtëjk (escribas) nyäyanyéyë yë'ëyä'äytyëjk jä'äy käpxtäkoywyë. ⁴Jesús ojts y'ixyë wyinmä'äny nits nyëmxë ¿Tikëx kuka'oy m'ämjotm winmäytyë? ⁵¿Käja'a tsxyxë nëmjäyën tëjmtä'äkoony yëkmakxtukexy kunäynyäj në jmjäyën tenkyukë jats myooty. ⁶Jats miits x'ixëtët kuyä'äytyëjk uunk jam kutujk tmëtë yäjnäxtëjxy jats takoony tmakxtukt nits tnëjmjä'äy xuxjä'äy, tenkyukë konjeek mäwajt nëkxnë mtëkentum.⁷Yä'äy tyëjk tyenkyuk'ëëy nits nyëkxnë tyëkentum. ⁸Ku ojts kawinëmpyë jääy näj t'ixy ätëy äjät ojts tyänkëxtë nits ojts täxontä'äktë Dios kunäj te jä'äy tkutujk mo'oy. ⁹Ku Jesús y'ijty jam nyäxy, nits ojts t'ixy tuuk yä'äytyëjk Mateo jam y'ijty xyënë maj nipëktäjk, nits tnëjmjääy: pätso'onk ëts. Nits tyenkyuk'ëëy jats tpänikxy.¹⁰Ku Jesús tëkëntum kyäy'ixtääky nits jam yjatë nipëkptëjk täkoywyëtëjk nits tmët'aux'etyë Jesús më ët tyumpëtëjk.¹¹Ku ojts ixpëkytyëjk (fariseos) naj t'ixy nits yëknëjmjääy tyumpëtëjk (discipulos), ¿tikex kumyëk'ixpëkpë tmët'a'uxë nipëkpë tëjk mëët täkoywyëjä'äy?¹²Ku Jesús näj tmäto'oy nits näj wyä'äny: jä'äy mati mëk mäjäwnyikëx itp katsa a tso'y'ewyë tsooktë mati pä'äm jääy jatsaa tuuk txyokypy. ¹³Miits yä'ät jyexë mnijäw'etyëp tsoyë t'ayujkë: pä'äyowë ëts jayë ntsokypy ka'a wintséjkën. Ëts katë niminy tëytyumpë nwätso'ot jats twinmäyëmpit täkoywyë jä'äytyë ëts tëjniminy.¹⁴Nits Juan tyumpëtëjk y'änëkx'äjtëtë nits nyëmxëtë ¿tikëx ku ëëts n'äyujë y'itë näynayäjmë ixpëktyëjktë jats mits mtumpëtëjk ka (discipulos) y'äyujëtë?. ¹⁵Jesús nyëmxë: ¿Päjt äjtëpjanäj mati yëkwätsoytë ämatsk ewyëntuujy jats tikumyäjtyët tyäjt kunäy jam amatsk ewyë tmëtë nikx xë'ëwtpääty mäyä'äytyëjk mati ämatsk eepy wyanë kyäokpën itnët nits nikx y'ëyujëtë.¹⁶Nipën jääy nämwit äka'apk tkätämuxuyët wittuk kunaj t'jatu'unt nikx ja nämwit tyëkëtsätëtsx wittuk.¹⁷Näynyäjmë jä'äy ka'atsa t'ätamët nämpä'äknëj pojtutsjotyp mati tyuknë kunäj tjatu'unt nikxja po'oj këëtsx nämpä'äknëj pojtutsjotyp mati tyuknë kunäj tjatu'unt nikxja po'oj këëtsx nikxja'a pä'äknëj tyamwäkxtiëjky najts nikx pojtuujts wyintäkoy. Ku mitsa x'ätamët näm pä'äknëj näm pä'äknëj näm po'oj tutsjotypy itpëtsajeky.¹⁸Näyjyam Jesus y'ijty näj tnëjmë nits käjp wintuwëjk'ewyë myiiny nits winkuxtan'ajtë nyëmxë, oknëm ëtsë nëëx min mits kënixäj nitsxë'ëjukyët. ¹⁹Nits Jesús tyenkyuk'ëëy nits pyänëkxë më'ët tyumpëtëjk (discipulos).²⁰Jets tuukj toxtyejk mat, makëtskj jumëtj ity taxnëxë miëtj, jets tpamiiny ix okj Jesús nits kiukwopj paa ton ja'ayi. ²¹Je kuna wiënë të winmay këm: ku jakj jëyë ats witj ntonmatsët, tsookpj äts. ²²Jesús wiakëmpity jëts iaxtu'ukj nits nyëmx, nëëx ket, x'ukumaynyët, "të mjëntxawën mikj tsokyë" jets toxtiëjk jëtyi txooky.²³Ke Jesús jiaty Judios wintuweekj eewyë tyëkëtum nits t'ix matiw ity tsapkëpy xuxtëp jets may jiay mati ity nëmtëp. ²⁴Jëts jë t'nëmjaay "nekxnëtë ke ye kiix ioky maapyë jëyë nits jëyë ots nyixiky taxiyëtë.²⁵Kots mayjiay ots xikëxpitsëmkex tëkwinpy nits tiëkj aty tikypy jëts tmatx kye kex nits kiix piutëkyj. ²⁶Jets yaatj matyaky ots yiknijawëtiay tukëyë jem itjotm.²⁷Ku yty Jesús jem nyex, jets nimets yaaytiekj mati winmatj pianëkxtë ix okj nits kiapxkëkjotj nits wiantë "¡David iunky paayookj ääts! ²⁸Ku Jesús ots jiaty tëkëntuuy nits winmat jaay ots nyiminyëtë Jesús tnëmjay "¿mtëy jiaw eepy miits jets ntumpj äts yaatj? nits iatsoompitjtë "ntëyjiaweepj ääts wintsën."²⁹Nits Jesús taxapëtjaay jë wiin nits tnëmjaay "wën na tuny ma miits ntsom miits mjëntxawën, ³⁰nits ots jëty winixwëkx, nits Jesús mäk ëmpy tpawany ixtë nits nipän t'kanijawët yaat. ³¹Jets ku jë yaaytiëkjaay nyëkxnëtë nits tukeye tmatyakmakxkëx jëm itjotm.³²Kots je nimëtsk yaytiëkjaay jem ity txonëtë, nits tanimintë Jesús tiik yaytiëkj mati uumj mati jem mäkuuy tatsënayëp. ³³Ku je makuuy yik kexpitsëëmyje nikexm nits uum jaay ots kiapxpeky. Nits may jaay atëy ajatj ots tatant nits wiant: "nijunë yat jëknyë na kiayik ix ya Israel." ³⁴Nits ixpeky tiekj (fariseo) wiantë"mäkuuy wintsenkexm yë mäkuuy tkëxpitsëm.³⁵Nits Jesús ots táyoy tukeye makapj mëëtj tukeye mutsk kapj, nits yik ixpäkatëtx majëm yoymiuktajk, t'nikëpx t'nimatiaky oymiatiaky mati mä'ätën jets tyiktsoktay tukeye anën päkën pön winaakj pëtj jë pamj. ³⁶Ko je tïx may jiay nits ots t'ayowe ix, ku ity winmayiokt, ke jiotkukëtë najë ity ntsom nipëtx (oveja) iixpë kiapenity.³⁷Nits tnëmjaay tiumpëtëkj: tiey atp ku maynyëx jë tëmj miti yik päkjmukwanpj, nits tumpëtëkj niwënë. ³⁸Jekexts txëky nits xmunukxtaakt jë wintsën miti tiemj yikpökmukwamp, nits wën t'jak pakëx tiumpë tëkj maam je tëëm mati yikpëkmukwamp.

Chapter 10

¹Jesús watso'oy jats tyëjkmuky nimääkmääkmääks tyumpëtëjk jats ots kututj mo'oy jats kaoy pyo'o tyëjkpitsemtët, jats naynya tyejktso'okj omatipamy'a jats omati pe'eka'an.²Ya'at ja yity xëëwetyepyë nimääkma'aks tyumpëtëjk: mutu'ukj, Simón (ma'ati naynya ye'ekuxë'ëwepyë Pedro) jats yuty Andrés, Santiago, Zebedeo mya'ankj, jats yutx Juan; ³Felipe jats Bartolomé, Tomás jats Mateo ma'aty, yity tukëyë nyipëkpyë, Santiago Alfeo mya'ankj jats Tadeo, ⁴Simón ma'aty Zelote me'et Judas Iscariote, ma'aty yity këya'akwanëp.⁵Na nimä'äkma'aks Jesús pakex. Ta'awa'any jats ne'en jäy: katy omyajä mnekxtë ma'am ka Judios yukyetë (Gentiles) jats katy omyajä käpjtëjkete ma'am ye'ete Samaritanos. ⁶Ma'am mitstë, anëksjätë ma'am nipä'atx (Borrego) të tyakoynate ja Israel tyëjke'entum; ⁷ku miits wyänë nëxtë, naxkapxa'atë jats wantat: ja oyatan ma'aty tsapjotm te wyinhonyë.⁸Yëëkj tso'oktë pa'amjääy, yëëkj jukypyekte okpë, ye'ëkj wa'atste ma'aty pa'am pu'uts myäät, jats ka'aps pitsemtë kyäoywyë. Nayä'ä miitstë xkuentapëktë,nayää tse xmotta'at. ⁹Katy xkupëëktë tso'on pu'ux ma'aty me'eny yoyepy (oro), jats ja'am të'ëxpë pu'ux (plata) niomyatypu'ux jats me'eny yako'on atjotpye xpe'emtät. ¹⁰Katy xu'um xpatsse'emtë kum nëhxwa'ante jakäm, nim tsawix tsjama'an nim këëkj, nim tääkji tikex ku kamtumpë pa'atatap ja ka'ayän jekxën.¹¹Jam omyajë me'ekapjotm ok mukskapjotm ma'am te'eketätj, ixtate jam ma'atywa'atja yakyëptëp, jats ta'an tatjam kunem nëkxkëxnatät. ¹²Ku miits wyanë tëjkoyktänem tikpjë, haxpokxtë. ¹³Pën pa'atatäp ja të'ëjk, ma'ajtu'utj jats mits okjhukatj tyanaxkitaaketat ja; pën kä ja tëëjk pya'atatyë ye'ekjata jats mits okuatj awinpitatatate.¹⁴¹⁵ëtë ma'aty miits kakuentapekjkëtap ok kamato'ot ma'aw ayu'ukj, ku jam tsonatat ja te'ejkentu'uy ok ja käpj, wixittë na'axjokj ma'aty te'ekyktyexm. Tikex tëyatam ëts miits nëmë ku xëën pa'aty ma'am teytyu'un ja tsyätxayo'on wanë yayo'on nyä'äx ye'e Sodoma me'et Gomorra jats me'et ma'aty më käpj.¹⁶Axtu'ujktë, nä ëts miits pakëx tso'om nipëtx (Ovejas) tsu'utspë uk yakuukjpyë, nats a'ixite ts'om tsä'änte jats tu'uta'akj tso'on pakj. ¹⁷¡Nixitatë me'et jä'äy! Tikex ku jääywjinkukpyë nikx ye'ekjkeyaktat, jats yoymyuktakjotpyë nyëkjwoptat. ¹⁸Yee'ekj ta anëxa'atët kutu'ukjpë tëëjk jats wintsentëjk ëts kexm, tso'om matyë'akj jats ë kemta jats ma'aty kä Judios.(Gentiles)¹⁹Kum yë'ëkjkëyaktat, ka'aty wixma'ayoktë tsowa'antat miits ka'px, tiket tsoom mits wa'antj ja'atya ja yëëkjtaniixe'etat. ²⁰Tikex ku ke ja mitstë ma'aty ka'apx nantäp, waje te'ety wyatspo'o ma'aty kapx mits kexm.²¹Tu'ukj jä'äy myukukj këyakt ojkenäm, jats nite'ety ja ju'unkj, jats ju'untëjktë niwutektetj tyë'ëty jatsä tyëkoktat. ²²Tukëyë miits mkäyëktä oyixtët ëts nxëëkëxm pëmpënts nikx tëy tpänikx ojkën äm jaats nikx myätä'äky. ²³Kuyäjkäjpjo'ojty myëkmutsipët kaktsooktets mati käjp mijäwinkoneepy: tyëyäjt ëts miits nëjmë kanëm wyanë yääjtyëjk uunk hixkätänäxkextët mëjkäjp Israel.²⁴Tuukë tumpë (discipulo) kaja'a nyimëjë mati yëk'ixpëjkëp, muuntssë ka'aja'a twinaxy wyintsën. ²⁵Wänë tumpë tjamjäwë kunaj y'äyët tso'om yëk'ixpëkpë, jats muuntssë näj tso'om wyintsën pën yë tëj tkuxëtëwë mëjkuujy nyiwintsën mati kutëjk eepy tsonaj tkänëjmët mati kutej'etyëp.²⁶Kati mitsa'a xtsëkëtë nitij ja kyäti ity mati ayutsx itp jats nijunë kyänikajxëëkt, mati ayuutsy itp jats nijunë kyäyëk ixt. ²⁷Ts ëts nwäänt äk otsxëtuujy kapxnäxtë tsä'ä xë'äjäk'ätuujy mati ijkyën matoop mtätsk äjy nikäpxnimätyä'äk 'tsa'a teknikexpy.²⁸Katij mitsa'a xtsëkëtë mati yëk 'okypy nikëjx, jats ka'atsa'a tyëk ooky jäwën ja miits mtsëkëp mati yëkutäko'oypy jäwën më'ët nikëjx jap ayotäjk jotypy. ²⁹Kamtsa yëkto'oky mukxku'uk jakwanë meenkyëxm, oyëmja y'anäjë, nitukën kyänä xkitä'äky näxkëjxy jats ku tyeety kyäniyäw'atyë. ³⁰Näy nyäj miitsë wä'äy mati mkuwäkexpy itp matsxoy tsay'ity. ³¹Katij m'ätsëëk'atyëtë, kumiits mtsowätnäxp kë nimäy nimäynyaxä, mukxku'uk.³²Akëx, pëmpëts ëts xnikäpxp yääytyëjk jääy wyinkujky nikapxts ëtsanäjnyäj nte'ety wyinkukm mati jam tsäpjotm. ³³Pëm pënts ëts xku'ëëmp yääy tyjëjk jääy wyinkujky nikxts ëtsë näynjäj nku'ëëny nte ety wyinkukm mati jam tsäpjotm.³⁴Katij winmäytyë jats jotkujk'äjt ëts tëj nmumin yäj näxkëjxy, ka'a ëts tëj miny jats jotkuj äjt nyëkjajët. Jats ëts tëj nyëkminy tsuujk mati ätsow ëjp'eepy. ³⁵Yääy tyëjk jä'äy tmënätsxiptunët tyeety, nitä'äk nyëëx tsxiptunët jats xakxyunk tmëtnä tsxiptunët xyakxtyä'äk. ³⁶Jats yääytyëjk jä'äy myitkutëjk eepy jam tsa tmë it myutsip.³⁷Pën jam nitukën mati tye'ety tsxek ypy jats ka'a ëts katsaa pyä'ät atyë mati ëts këxm. ³⁸Pëm pënts tsxokypy nyë'ëx mët myäjk jats ka'a ëts katsa'a pyä'ät atyë mati ëts këxm. ³⁹Pëm pën cruz kyäpäkëypy jats ëts jexyë xpäminy katsa'a pyä'ät atyë mati ëts këxm. Pëm pën yäjuky'äjt pyatypy; täkoypy tsa'a pëm pënts ëts këxm jyuk äjt täkoypy, pyätptsa'a.⁴⁰Pëm pënts miits mkuentëpëj këtëp ëts tsa'a xkuentëpëkp pëm pënts ëts xkuentëpëkp jats wyanë kyentëpekypy mati ëts tëj xpäkëxy. ⁴¹Pëm pënts äkäpxpëj kyuentëpekypy ku ja'a y'äkäpxpë, äkäpxpë juuny tsänikxy tkentépeky, pëmpënts, wä'äts tumpë yä'ätyëjk kuentëpekypy näyjya'a tëy tyunk nikx tkuentëpety.⁴²Pëm pënts myoypy ëtsën n'unäjk uunk jäk tuktsim xuxynyëj jats t'uukt, kuéts ja ntumpë. tyëy'äjt ëts miits nëjmë nipën kyätä'änt jämyujuy.

Chapter 11

¹Ku Jesús ity të ta'awankex jë nimalm"tsk tiumpëtëjk, nits txony jem jets nyikx yik ixpëkjpë kapxp matyakp jem mä kapjotm. ²Nits jëty ku Juan tmatoy jëpj puxtikypj ntsoom Cristo tyuny, nits tiumpëtëjk tapakëx këx. ³Jets tnëmjaay "¿mits je mate min wampj ok n'aixpj ääts jatuuk jaay?"⁴Jesús iatsooy nits nyëmxëtë: "Nekxt nits xwanëtët jë Juan mati m'ixtepj jëts mati matotëpj.⁵ Ku yë miti kaixtep jets win'ixpëkjt, jets ku miti pakmatj yoypyëkt, nits miti pauts Paam miëtj jets txookt, jëts miti nati miatopëkjt, jets okjp jiukypiëkt, jets ayoow jaay tkuënt pëkt je Dios ioy miatiakj.⁶ Nits kunukx mati tkapatp kitajën äts këxm.⁷Kots yaat jaay niëkxnëtë tiuyoynyëtë, nits Jesús tnimatiakj axay je Juan mam may jiay: "¿Ti ots x'ixt jem nax wimpatëts atum-tuuk kepy miti pöjem pitjp po atëpj.?⁸ Jäts ¿ti ku ots x'ixtë tuukj yaytiejkj mati amaay itj wiits? Tyëy atpj, ku jëtë miti wiit amaaytë niwintsën tyëkëntum tsjë txiänë.⁹Jäts ¿ti ots xniwitsëmt jats x'ixt tuukj akapxp? na äts nwany nits nimänëx ni kënëm akapxp.¹⁰ Yatsje miti ots yik jaayë: Ixtë äts mpakexpy je kukexieepyj mits mwinkuky, miti tiknioyëpj nëë tuu ma miitst.¹¹Teyiatp äts nwany miti të totiëjkj këxm kiëxjëky nipën kiaity nimä ma yë Juan el Bautista. Jets nainamë je jaay mit kë nënj yiktunkj jëm mam tsapwinj mië atën mimä tsje jem, nikë Juan.¹² Jëts jë xëëw ma Juan Bautista nits ixam mä atën mititsapjotm t'ayoy jë tsiptunën jëts tsiptumpëtëkj tpëktë akuwanë.¹³Kuyë akapxp tëëkj matyë kutuukj jëyë t'akapxity jets jiaty ma Juan.¹⁴ Kots miits xkuntëpëkwan yatj je Elias mati ity minwamj. ¹⁵Mati jëm tiamatöjen jëts tamatotj wents tmatoy.¹⁶¿Ntso äts ntamu aixmukëtj yaat naskëxeepy tëëkj? na yë nixkëm wnakj tëëkj kiuyetë mayjiotypj jëts txënëtë jëts nyawiatsoyëtë tuuk ja tuukj. ¹⁷Nits wiantë ääts miits nja tsapkëpxuuxtë, nikë miits m'ëtst nits ku ääts yik ayoom nja atëtst nimkayaxtëts miits.¹⁸Tikëx ku Juan kë miiny jëts tkayty tspkeeky jets t'uuktë paak nëë jëts jë wiant mäkuuy ye miëtj. ¹⁹Jëts jaytiëkj uunk miiny jets kiay jëts iuuky nits jë wiant: ¡Axtukt ye tuukj yaytiejk miti akaxnëx jets muukp jaay je miënamiayëp miti nipëkptëëkj mëëtj pokytiumpë tëëkj, jets wiiyiatën tiëytiunyë tiunkj këxm.²⁰Nits Jesús twmkapxtët axay jë mä kapj mait te makajë te wiënë tyiknikëx jëëky mia atën, tikëx ku kë iity winmayenpity²¹ ¡Ayoow mits corazin! ¡Ayoow mits Betsaida! tikëx ku ye tankj miti manëx mati te tiuny ma miits,jiëxë tiunjë maam Tiro mëëtj Sidon të yë jiexe winmayëmpity jëkny eewië jam jotypy. Jets jëkj wit jotypy.²² Jëts yikmatëpj tutakyat ma Tiro meet Sidon je xëëw ma tieytiunën nits ke ma miits.²³Mits Capernaum ¿mteyjiaweepy jets mikmäpektaakjp tsapwinm? Kë, mits munekxt patkeepy okpë yayoon atupyi ku jiëxë Sodoma ity tiunë mä ka jë mati tunë je ma mits na jie je jiexë ixam. ²⁴Na äts miits nëmë nits kë wiënë txuxë jë tiëxtyunën ma Sodoma ke ma mits.²⁵Nits jë jumët Jesús wiany : "äts mits nmäpäktekypy teety miti tsapwin mëët naxwin tniwintsën eepy, tikëx ku mits ots xyutx yat tukëy pön tijety ma yë wiytyë mëëtyë winjaw eepyë jëts të xtanijawë jëtë mitiwë të kia yik taawaritë, nixkëm unank unktë. ²⁶Na teety, je ku na mits ots oy x'ix x'axtuky. ²⁷Tukëyë pön tijety te ats niteety xta këtëtë tiay, niapen tkaixë jë Iunk niteety jëyë nipënts niteety tkaixë iunki jëyë jets pön pön iunk tianiixëwiëmpy.²⁸Nimintëkj äts tukeye miti tuntëpj ok miti ti tpatsëmtëp, nits äts pokxën nmotj. ²⁹Pakëyjëky äts nkukë, nits ni ixpëkj eeky äts tikëx kum yuy nyex äts nits oy jiaay nyiex äts n'aaw njootj, nits miits mjawën pokxën tpatëtë.³⁰ Ku ats nkukë ke txuxë nits axon miti äts nak piatsëmëpj.

Chapter 12

¹Ja tu'ujtxëën Jesús ity nyeéx naám nookj yekjnipyë ja maám ity poókxe'enxéëw. Tyumpëtejk yu'uoktëp ja yity nits ots twinukäxata pe'nx kyëxn mo'okj jats jtëkxtë. ²Ku ixpä'äkytyéjk (fariseos) na ots ixtë, otsnëmjatë Jesús: "ixpyë, mits mtumpë tëjk ja tyuntäpy ma'aty ka pa'ata'atp ku'utukj kexm jats tu'untatj ma'am pokxe'en xë'ën".³Jesús ots nyemxe'e: "¿käma'am tse no'oky ixte ty ots tunta'aky David, ku yu'u pya'atë me'et ya'aytyejkja'äytyë ma'aty ity myetj? ⁴¿Tsots ots jë tye'ekë Dios yënjokpyë tyëkjotypyë jats kä'äy kunu'ukx tsya'apjkä'äky, ma'aty ity ajapatatap jë yats naynya niyajapatatyemë jayity ma'aty mye'et, jats we ju yity jayë japatatatap mu'aty të'ëty nyiwintsentë (sacerdotes)?⁵¿Kamams jä pj nook ixte kutu'ukjotypye, kuma'am pokxe'en xë'ën ja tëëty nyiwintsëntë (sacerdotes) tsa'aptikpye kaoytyite po'okxe'en xë'en (sábado) jats kë tsë yëëkpo'okyx? ⁶Ëts miits nëmjäpyë ké jäjä tu'ukj ma'aty nimë kema'aty ma'am ya'a tsa'aptë'ëjk.⁷Ku miits yëxa xniawatë tso yatj wyinpitsem: "ëts atso'okpyë pa'ayo'on jats kä wintsekënjkets ju yexa xniwa'anpä'ate ma'aty nity po'oky kyamäät. ⁸Jats yääytyëjkunkj yëë wintsen ma'am pöökxe'enxë'ëw.⁹Nits Jesús ja ots tsyo'onyë nits jots mëët tëkjkë ma'am ja yo'oymyktë (sinagoga). ¹⁰Ja yity tu'ukj yä'äyty'ejkjä'äy ma'aty te'etskyë'ë. Ja lxpä'äktyëjktë (fariseos) ots tyëktëwtë Jesús, wya'anoky: "Oyjäna jats nyëktsokën jä'äy ma'am pokxë'ënxë'ën? Jats yëxa na taniwanpäte takonyë.¹¹Jesús nyëmxëtë: "¿pën yä'äytyëjkjä'äytye ja yexa ma'am mitstë, ku ja yexa tu'ukj me'ete nipa'atx (oveja) jats ja yexa nipa'atx (oveja) kyuna'ax ma'am kë'eknä'äx jutë ma po'okxë'ënxë'ën, ka'ma'ams ja yexa määtx jats jäpj tju'utj? ¹²Nixë'ën tsa ma'ate tsyo'owatj yä'äytyëjkjä'äy jats tu'ujk nipä'ätx? Natsë jats pa'atatap ja jats tuna'an oy ma'a pokxë'ënxë'ëw.¹³Nits Jesús nemja'ay yä'äytye'ejkjä'äy: "xa'atë'ëw". Jats xa'ate'ey nits pa'aty tso'oken, naynya tso'om atu'umanyë kyë. ¹⁴Jats ixpä'ä kjty ëjk ( fariseos) pyitsentë jats kaoy nikapxmuktë. Ja yity ixtatyëp tyëjkatat jats tyejkoktat.¹⁵Ku Jesús na ots jtawä, oks yayam këkyë. Maynyäx ity jä'äy pyianykxaa jats ja yity nitukëyë tyëktso'oky. ¹⁶Jesús jats pa'wa'anyë jats ke opyenë tokj tujk niaw enyetäte. ¹⁷Jatsë yexa tye'eyatpá ya'atyë tso'om ots ye'ekjnikapx aka'apë (profeta) Isaías kexm, wyan'oke:¹⁸Axtuktë, ëtsën tumpë ma'aty ëts ten winko'onyë, ma'aty ëts atso'okpyë, ma'aty na'awan tyaotkutaknëxpyë. Jam ëts wats po'o pëëkta'akdë ja kexm, jats ja nyikapxep nyimyatyakäpy teytyun ma'aty kä judíos (gentiles).¹⁹Ja kä ja tsyiptunt ni kya käpxkäkt; nixka matojëtat yayu'ukj tu'apye. ²⁰Kesa tatëjët ma'am te këpy tyeawenyë; nikutën ja ka yeékpitstë ma'aty jam eyä ja jokmy kuna'an ja tyëkjpitsënt teytyunën na'am määtaka'an. ²¹Jats ma'aty kä judíos (gentiles) nitxë nätë tëyawan xëëwkëxm.²²Nits tu'ukj ma'aty u'um jats winma'at, ma'aty yity taitäp kyäoywyë, yë'ëkj taniminyë Jesús. Ots tyëëjktso'oky jats ja ya'aytyëjkjä'äy tyëjka'apxpëky jats tyëjkwinixwäkx. ²³Tukeyë ja'aytyë atë'ëy a jata ja yityë jats wyant: ¿We win yatj yä'äytyëjkja'äy David junkj?²⁴Kuts na ots ixpä'äkytyëjk (fariseos) natowta tso të tyunë ma'aty atä'äy ajata (milagro), wyante; ya'at yä'äytyëjkjä'äy kaxpiysenyë kyäoy wye mëkuy wyintsënkëxm. ²⁵Jats Jesús nyawepyë jayity tso wyin manytyë nits némjay: " Tukeyë në'ätj ma'aty kewäkx kukëxepyëtsë jats tukeyë käpj ok të'ëjk ma'aty kewäkx këts ju tyënätj.²⁶²⁷Pën mëj kuujy yëkpitsempy mëjkuujy, kewakxy tsa ity këm,¿tso ixë myëjäjtën y'ittë,? Ku ëts kaowyë nkaxpitsemy mëjkuukx xyëëwkëxm, (Belcebú) ¿pënkëxm miits mpäyo yhjyëtëjk tkaxpitsemte? jakëx ja'a wyanë miits mtëy tyumpë eepy (Jueces) .²⁸kuéts nkäxpitsemy kyäoywyë Dios pioj këxm, tëts Dios myëjäjt y'ääjty ma miits. ²⁹¿Tso ixë tuuk jääy ntëkët maati mëknaxy (Fuerte) jats tmats këjxët mati yjyäkyepy kujyawyin tkätsu'umte yääjtyëjk jääy mati mëknaxy?Nits tmaatskëjxët tukëyë mati tyëkjotypy. ³⁰Matiwë ëts xkamët itp nmutsip ëtsja'a. Mätiits ëts xkätä mëtkonmukp yëkwëjwä kxkexpytsa'a.³¹Atëx ëts miits nëjmë, tukëy'e poky mëëtë käpxtäkoyën yëktïmakxtukptsa'a yääytyëjkjääy, jats matii tmukäpxtäkoypy wäätspooj nijunë kyaok yëmákxtuknë. ³²Tukëyë pën tmukä pxtäkoypy yä'äytyëjk uunk yëkmakxtutkptsa'a jats pëm pën myukäpxtäkoypy wääts poj katsa'a yëkmakxtuut net ni yanäxwiiny nits näj nyäj mati mimp kitäkp.³³Pen jam tukë ujts mati oy jats oy tyënët, pën jam tukë ujts mati kaaj jats kaoy tyëmët ju ku tyëmet këxm yek ixe ja ujts. ³⁴Miitstë tsä'äny nyäskaxë kum käoyjyäyëtë ¿tso ixe mitsë xkäpxtët mati oy? mati miits mäm jotmmkojnjekypy jääts miits m'äwäk'äm mkäpxypy. ³⁵Yä'äy tyejk mati oyjyä'äy ma'oy y'ám jotm yëkitypy jats jyutypy mati oy jats yääy tyëjk mati käoy'ajy mati kaoy yäm jotm yëkitypy jatsa'a y'utypy mati käoy.³⁶Xyäm ëts miits nëjme kunixy xëëw tpääty jats yëktëytyuunt nitnëmts nikxy jä'äy tkëya'kj tsatëj nikej ayuujk kyäpxwintewtë. ³⁷Tso miitstëj mkäpxtë m'äyujkëxm nikx tsa'a m'äyuj këxm wääts jätë, näy ja'a miits m'ayuujk këxm nikx mjääty äyo'onjotypy.³⁸Nits nitukën jäywyë tëjk mëëtixpeky tyëjk t'ätsotëj, Jesús jats tnëjmjatyë: yëk ixpëkpë ixpäjt ëëts n'xaampy mati mits kéxm. ³⁹Nits Jesús y'ätsojempijtë nyëm'okxëtë. Miits kaoyjyä'äy nyäska'axë ka'otyumpë yë'ëtsa'a ixtatyëp ixpajt.nitij ixpajt kyayëkmotët matii jayë yëkmotep ixpajt tsaj ixpajt kyayëk motët jayë yëkmotep ixpajt tsoj Jonas mati äkäpxpë y'íjty tump. ⁴⁰Näj tso'om ojts Jonas tuwëëk xëëw atuwëëk tsuj y'ijty mëj äkx teety mya'ts jotm. Näy nyäjtsa'a yääytyëjk u'unk y'ittëj tuwëëk xëëw jätu wëëk tsu'uj naxkëjxy y'äm jotm.⁴¹kunikx tëytyuun tpääty Ninive nikx yääytyëjk jääy pyutëëktë jats jääy mati nyaskajxë yätë ëtsxy tëj nikx tsokätunk yëk ixtë. Tikë kujwyinmäyëmpitjaa ku Jonas ojts kyä'ämäy ixtë jayäj nituken nimëj nikaa Jonas.Ixtë Jonas kaja'a tnäspätë mati yäj ixyam.⁴²Kunikx tëy tyunn tyunyë nikx ja'a toxtyëjk nywintäj mëët yääy tyëjk jääy nyäskaxë pyutëëktë nits nikxmtëy tyunyë nits oken ammyëk'atyë.⁴³Kutuuk yääytyëjk jä'äy nyikëxm pitsëmy tu'uk ka'oy pyoj jats umyajë tëëts näxkëjxy wyitity jats tixtä'äy mäpyuokxt jats nikatsa tpä'äty. ⁴⁴Nits ya'any wimpitp ëts jyäwë jatukyäjë ntëkëntum ma ëts tëj mpitsemy. Kutëj wyanë wyimpity jats tpäätyë tëjk tëjyëkpeety jats tej tukëyë yëkxon yëk'oyëkyexy. ⁴⁵Nits pyitsemy jats t'is ixtä'äy janiwixtyk kaoy pioj mati axëëkpnaxy jääy etyëp najts jam nyëkxkëxtë tsënawyë. Nits yääytyëjk juki ajt kyukëx eenye äxëëkpnaxy.⁴⁶Näy nyajmë jukyëwyë tëjktëj mati kaoy. Näyjyam y'ijty Jesus tmëtnäkyapxyë nimäyjjxääy jats tyääk mëët y'utsx tyëjk jap y'ijty tëkwimpy ixtäyëtë jats myukäpxwänyë. ⁴⁷Jam nitukën nyëmxë ix, mits mtääk mëët m'utsxtyëjk jap xip tëkwimpy ixtayëtë jats mukäpxwänyë.⁴⁸Nits Jesus t'atsoëmpijty mati näj nëmxë ¿Pen ëts ntä'äk eepy? ¿pën ëts n'utsx eepy? ⁴⁹Nits ojts xyätëy jats nito'on ëëy tyumpëtëjk nits wyä'äny: ¡ixtë xyajëtsëntääk mëët ëtsën n'utsxy.! ⁵⁰Pëm pën ëtsënteety mati tsap jotm tsojkën tyuujn ja'apy jats ëts n'utsxy'eepyë ntsëieepy jats ntaak eepyëj.

Chapter 13

¹Ja xë'ëw Jesús ots tëjkwinkepy pyitsemyë jats määxnye'e wa'ay tsyëna'ay. ²Kawinempye jä'äy tyamukëtë nyíwitity, nats ots tyëkjkë barco jotm jats jam tsyena'ay. Tuyëyë hawinempyë jä'äy tyënëtye puna'axkex.³Nits ots Jesús kawirempye tamukapx matya kjkyexm (parábola) ot nemë: Naja tu'ukj ka'amtumpe tsyo'on nype. ⁴Kuity jam nyipye, jam te'emtë ma'aty jut tuwa'am

⁵Jats winky te'emtë nyaxkitaky tsa'okm, ma'am ku ty ity may nya'ax. Jatyé ots nyu'ux ku ity teya këkë na'ax. ⁶Kuts xë'ëw pyitsemyë, ots nyikx te ku nity ity ya'ats, jats tyetskextë.⁷Jäms të'ëm ma'aty kupj aku'ukpyë jat. Kuts hupj yo'onte jots nyiyonxepkëxyetë. ⁸Jäms te'emty ma'aty naxkitakj ok nyaxy kex jats ots tyemë, jan ma'aty tu'ukipx, jam, ma'aty iipxma'akja. ⁹Opyenë pën pën jam tyamato'an, mastutjtë wan ja matowta.¹⁰Tyumpëtë'ëjk myintë jats nëmjatyë Jesús : "¿Tikex na xmuka'apx ma'ay ja'ay tum matyeakj (parábolas) kexn?" ¹¹Jesús yatsoëmpitë jats etë nemjäy: "mitste teja yë'ëkjtamutso'oktë jats nu xwinawatat amä'äkx me'eatan ma'aty jam tsapjotm, jats ye'ete ke tsyë yekjmotë. ¹²Tikex ku poyenë ma'aty nye'et, ye'ékjnoyatetspëtsë, jats ë me'etät ma'aty tsow kexam. Jats opyene ma'aty kyame'et, ye'ekj pekepj ja ma'aty yame'et.¹³Nats ë ots mukkapx etë tum matye'akj (parábolas) kexm, oyëm yë ta'axtukte, ye'ete teyatam kä tsyë yixtë. Oyam tsyë yamutowta, teyatam këtsë myatowta, jats nikë twinawamë. ¹⁴Ku yetë tso te takápx Isaías tenë ja kyuytyunyë, tsam yä'änye: ku wyenë matoy, matopstsë, jats mits nikems tsë xwinanat; ku ja artuky, mixpä tsë. jats niune ja xkaawa'at.¹⁵Tikex ku ya'at ka'apj ya'awyot na ye'e te wyinpitnë na'at, jats tyamatojän jemtxa'a ta'amatot, jats yefë teyë wyinpitsnëtë, natsë ka wyintokjtaixnate, jats naynya tya'aks ta'amatot, okj winawatj yum yotj kexm, natsë yexa atu'ukya ë ëts xniwinpïty, jats ëts yexa nyekjtso'oky.¹⁶Jats kunu'ukxtsë wyintë, tikex ku yixtë, jats tya'atks, ku myatowta. ¹⁷Teyatam ëts miits nemë ku nima'ay aka'apxpë jats watjtumpë yä'äytyëëjk ots ja tso'okte taixwa'anta ma'aty mits mixp ketsë ots ixtë. Ots jatso'okte tamatowantä ma'aty mits ixa'am ma'atopyë, jats ke ots matowta.¹⁸Matowtä tsyët ja kamtumpë myatya'akj (parábola). ¹⁹Ku opyenë ma'atoy awáyu'ukj ma'aty mëat (reino) jats kä winawa nits kyäoywyë jats pëky ma'aty te yayekjnipy yamyotm. Yatsë tënt ma'aty ots ye'ekjnipyë tu wa'ay.²⁰Jats ma'aty ots yekjnipyë tsa'a otyë jatsë ma'aty myatopyë awayu'ukj jats kuentapëky jatye xo'ontakp. ²¹Ma'aty ke'em ya'ats yakame'et jats yaixyity wänë. Ku pyutekyë ayo'ony jats ye'ekjtatsiptu'uny awayu'ukj, jatya tsë kukämkehyë²²Jats ma'aty jots nyeknipy kupj aku'ukpyë, yatsë ma'aty mya'atopyë awayu'ukj, jats ma'aty ya ixitan nuxwinkex jats tukeyë ma'aty yëkjkuayoëpyë ma'akjatan kexm ye'etsa a'aw ayu'ukj yekj okpyë, jats ka ti tiemtokmë'ëtjënyë. ²³Jats ma'aty oy nyaxkex ots yekjnipyë, jatsë ma'aty myatopyë awayu'ukj jats twinawë. Yatsë ma'aty teyatam temepyë jats tniptë; jam ma'aty tu'ukjmuko'opx ya'a tso'om yexa maynyex, jäms ma'aty tu'ukjkipx, jats ma'aty iipxma'ankj.²⁴Jesus ots wyaanxata atu'ukj matye'akj (parabola). ots nyemxetë: ja meekj atj ma'aty tsapjotm naja tsom tu'ukj yä'äytyëjkjä'äy ma'aty tetnipyë oy tyëmt kya'amjotm. ²⁵ku ity japy jä'äy myätë, myuampëkpë myi'in jats naynya ots nipye kaoy uts mo'ok aku'ukjm, nits ots nyikx. ²⁶Ku ja te'ent myux jats tye'emje'y ma'aty te yëkj nipyë, nits kaoy uts ots naynya kyäxjëkj.²⁷Ja kukam myunsë ots nyiminyë jats nyemxëtë;' wintsen ¿käma'ams mits tex nipye oy tyëmt mkamjotm? ¿tso yixa jam mätë kaoy yuts? ²⁸Ja ots nyemxetë: tu'ukj mu'ampëkjpë te na yate'etx. Jats myunsë nyemxetë: Nats; ¿tso'okpye jats ëts nëkxtë jats ëts nwiixt?²⁹Kukam yatso'oy: 'Kä ku awyanë xawixjëkj kaoy yuts tso'ts ku mo'okj me'et xwixjëkt. ³⁰Mastuut wen kipx t'yony koonëm miajaatj. Kots je jumätj ma wiënë jiky konmukwanë ats nëmëpj je konmukpëtëëkj: Jawiineë xikpitsëmkëxtët kaoywë uts nits x'atsumtakëxt tuuk atsumejiëty jets na tyoyty, konjektëts je trigo mam kionjëk taaky.'"³¹Nits Jesús tanijawaty jatuuk ixpëëtj: Nits wiany yë mäatën mati tsapjotjm na yë nixkëm nanx tëmtj ki tuukj yaatyëkj jaay ots tpakony nits tniipy kiamjotm. ³²Yaat tëmtj yë tnipikëkiëxp ma tukëyë yë tëmtj. Jets ko yööny jëëts jëny yompj maam je uts miti yiknipjpj jardín. Jets mä uts jiatnë jets joon mintë jets nyapiënënyë jëm iakëxkëxm.³³Nits Jesús wianxëtë jatuukj ixpëëtj. Je mäatën mati tsapjotm na je nixkëm levadura miti toxtiëkj ots tpakony. Nits tamuwook aty tüweekj kipx jë jetx koonëmj yeeky.³⁴Tukëëyë yaatj Jesús ixpëtëntkëxm twaanjaay jë mayjiay ku niti ixpëtj nitso je tkanëmjaay. ³⁵Yaat tsë iity mitiw ots yik kepx akapxp kiëxm jets wiany "Jets ats n'aaw n'ayuukj nkapxt ixpë tënkëxm. Nits äts nikaxt tukeye mi yutx itp ku ye naxwinët txontaky.³⁶Nits Jesús tnikeky je may jiay nits tiëjkj aty tikpy. Nits tiumpëtëky nyminë jets nyëmx: "Kapxtëjëëky ääts je ixpëëtj mmiti kam meet kaoy iuts." ³⁷Jesús iatsooy nits wiany: "Mati nyipyp oy tyëmth yaitiejk unkj tsje. ³⁸Je kam naxwinët tsjë. Jëts oy tyemtj Dios je iunkj tëëjk. Jets kaoy iuts kiaoywië tsjë iunk tëëjk. ³⁹Yë kiaoywie miti të tnipy mäkuuy jë jets ma yikonmuknët jëtsjë maam naxwinëtj jiupkënëtj, jets tëëm konmukpë tëëjk jëëts Dios tiumpëtëëjk (ángeles).⁴⁰Nainmä ku kaoy iuts wiënë yik konmuknë nits tyoynyë jëën jotyp, nats tiunët ma jupkëxnët yat naxwinj. ⁴¹Yaytiejkj unkj tpakëxt je tiumpëtëëjk (ángeles) jets twimpiikëxt jem ma miäatën tukëyë miti tik je eepy poky, nits mëëtj miti tetuntakt kaoy iatën. ⁴²Nits jëtë yik kuyuupë tiatët horno jotyp maam jepj jëën jepts yaxtët nits niatiëts jëyët. ⁴³Nits jaay miti të wiats tunt iajataakjt nixkëm xëëw ma jem Nitëëty miatën. Pön pön jem tiamatojen mastuut wen tmatoy.⁴⁴Jets y mä atën miti tsapjotm na je nixkëm tuuk meeny yutx kam jotyp. Jets tuuk yaytiëjk jaay tpaaty jets tyutskom. Jets jotkukj nyikx nits tokex tukëyë miti miëtj, nits je kam tjoy. ⁴⁵Jatuuk yajë je mä atën mati tsapjotm naje nixkëm tuukj jaay miti atookp, nits t'ixtay tëkxp pux miti tsownëx. ⁴⁶Kots je tpaaty tuukj tekx pux mi tsownëx jets nyikx nits t'as tooktaay tukëyë miti jete miët, nits tjuy.⁴⁷Jatukj yajë je tsapwin miatën najë nixkëm kaay xiumy miti yik ta akx matsp yik nëë yupëty, nits jepj tieke oypiënë pön jety jepj nëë jotyp. ⁴⁸Ko je iutx nits akxmatspj twitspitsëm nëë waam jets jem tmutsënë ixtaaktë nits twinkont miti tum oy, jets t'akonëtë iakonëny jotyp jets tukëyë miti katsowatp jets iixuptëp.⁴⁹Nats wiënë ku naxwmet wien jiupkëx. Nits tiumpëtëkj (angeles) mint nits twawakxt kaoytumpëtëëjk ma je wats tumpëtëëjk. ⁵⁰Jëëts nikx yikuyupëkiex horno jotypy ma jëpj jëën tioy majep jieyt jaxtët jets niatxets jëëyët.⁵¹¿Te xwinjawekiëxtë yaatj tukëyë? Nits tiumpëtëjk iatsoy të. ⁵²Nits Jesús nywmxëtë naje tukeye jaywetejk (escribas) miti te wimpitne tumpëtëjkj ma maatën mititsapjotm naje nixkem jaay miti kutëëkj tjekony mi tuk maje nyampë mam je puëktakyi. ⁵³Jets tiunë ko Jesús tmatiakëx yaat ixpëtj nits ots txonë jem.⁵⁴ Nits Jesús tiekj aty këm iitjotm nits tyik ixpëky jaay ma jëm yoymiuktakj na ots jiety je ku je atëy ajat ots tiant nits wiant: "¿Ma ye jaat yaytiejk tjuty wiiy iaten nits miti kamayem (milagro)? ⁵⁵¿Kemts yatj yaytiekj xëëwë t'mankë? ¿Kemts María taakj? ¿Nits iutxtiekj je Santiago, Jose, Simón, metj Judas? ⁵⁶¿Jets iutx kiix kemts je ya atem nme atyën na tsje? ¿Ma txë jaaytiëkj ixë tjuuty tukëyë yaat?"⁵⁷Nats je ity tka oy jiawëtë nits Jesús nyemxete: "Tuukj akapxp ke wintseäny tkamëtë, jëm këm kiapj këxm jets këm miukukj akukm. ⁵⁸Nits niti jëm tka yiknikëxjëëky miti kamayëm (milagro) jë këx ku kiatëy kiawëtë.

Chapter 14

¹Jä'ajty tuk tiempë ku Herodes el Tetrarca tnijäw ëëy ku Jesus jam ijty wyitity nits tnëjm jaay tyumpëtëjk. ²Nits tnëjm jaay tyumpëtëjk Juan el Bautista yä'ät yëtëj jukypeky okpëj äkukm akëxtsëj myëk'ajt tyëknikajxjëky.³Herodes tëj ja'a ijty tmatsx Juan el Bautista, pujxtepx tatsu'umy jats puxtikypy tyëknikx, Herodías këxm, y'äjts Felipe tyoxtyëjk. ⁴Herodes näj ijtytëj Juan el Bautista nyemyë, jats ka'a näj pyät'atyë jats Herodías tmëtsënëkyöjmet. ⁵Herodes tij ja ijty ya'any jats tyëk'ookt kyäjpts ojts tsëjkëkyo'jmë näm ijty jä'äy wyä'äntëj jats matyäkpë (profeta) ja'a.⁶Kut tpäjty xëëw mäj Herodes y'jumë'jt txëtu'unt nits Herodías nyë'ëx nyäjx it kukm jamts ojts y'etsx nits ojts Herodes täjotkujtä'äky. ⁷Nits täwinwän ëëy mëknëjmjääy, jats myo'op ja'a tukëyë pëntij amatojëp.⁸Ku ijty tëj tyääk pyäwänyë nits ki ixy wyä'äny yäj xyäkt tëxjio'jty Juan el Bautista kuwäjk. ⁹Ka'a ojts niwintsën tja'ok'oyjyäw'enyë ku ja'a yëk'ämäto'oy ku tëts ijty näj tnëjmjanyë jats ja këxm näjnyäjme pën jaty ijty myët'aux'eepy akëxts näj tnipäwäny.¹⁰Ja tyumpë tpäkejxy nits Juan el Bautista puxtikypy ojts yëkyukpo'oty. ¹¹Nits Juan el Bautista kyuwäjk yëkmumejtsx tëxyjyotm, tiixtojxy yëkëmo'oy nits tyä'äk tä'änëkx 'ëëy. ¹²Nits tyumpëtëjk y'ätëj tyëkputëjkjatyë nyikëjx nits tnitäjëjatyë ku näj tunkëxtëj nits nyëkxtëj nits twäjnjatyë Jesús.¹³Ku Jesús yä'ät tmäto'oy nits jäkam nikxy äpäk itjotm ku nimäy y'jääy yä'ät tmätooy nits käjpjo'ty pyätsojnë näjts teky jëm pyanëkxëtë. ¹⁴Ku Jesús jäty mä'äm jatëj jats nimäy nyaxy jääy yëk'ixpajty nits ojts yëk'äyow t'ixy nits pä'äm jääy tyëktsojky.¹⁵Ku ijty it kyotsëwyänë nits Jesús tyumpëtëjk y'änëkx'äjtë nits nyëmxë, winwääts it yäj jats tëj xëëw nyaxy päk axkëxnë nimäyjyääjy jats nyëkxtmutsk käjp jotm jämts tjuytyët tij kyäytyëp.¹⁶Nits Jesús nyëmxë, kayë kyati'ityxyë nits nyëkxnëtët motë mitsë yëë tikyäytyëp. ¹⁷Nits y'ätsojëtëj muwoxk ëëts jayë nmëtë tsäpka'aky jats jamätsk akx. ¹⁸Nits Jesús nyëmxe nëkx'iskontëj nits yäj xyäktët.¹⁹Ojts Jesús pabaïn jääy niist mëjiött shenedt ats tkon muboshk shapkäj matshk aksh. Pi'at ish shapjöm ojts kunosh shap këk nits tätükëy tiumpëtëktmöy nits tïumtk taniibadë jääy. ²⁰Yënidukëyë ojts kïäydë küsh tëkön mükt mädïbë nï tain käyjtüjk mäk mäshk käk käytïïuk. ²¹Jä kïaydë nash muboshk mil yäjtiëk abëk töshtiëk mëtj ünäkj.²²Adëstnë jä tün nits tiümpëtëk tïekj kïesht barco jötm tübëtk nïeksh päm jïaäy tä päkäsh kësh pä äm. ²³Päkäsh kësh nïmayjääy nits pïët köpkëshp nüxtäjp kötz näxshït nätïük. ²⁴Barco ït mäsh nïïtküm äshpnäsh nëj mët pöj pïtëj.²⁵Mümak täshkpät jät tsuishit Jesús anekshëy yöb mäsh nïbën këshm. ²⁶Ku tiümpëtëk ispät yöiy maïsh nïbïn këshm jädë shekökëst bïänt paäjääy kiapsh käkt shëkëp. ²⁷Nits Jesús tmukäpsh jätïe ets jää kädï mshek.²⁸Ots Pedro tatsöy bïnshën mïts jä päbäng etsh yït jäts ëts nëksht ma mits nëj bïn këshm. ²⁹Jesús niembsh nämintshit nits Pedro pishëm barco jotm nits tänëkshëy yöb nëjbïn këshm nits jïak mäk Jesús. ³⁰Ots Pedro tish pöj ats shëgë nits iokkïn nits kïäsh pät ots yiän: bïnshen pütëk ëk ets.³¹Jesús jätïe shïätëy nits öts tmash Pedro bänë jäshiabën ¿tïkü ök kïn? ³²Nitxs Jesús mët Pedro jätiy pïat barco jöt jätyt pïoj mojtk. ³³Nits tiümpëtëk mëjpek täkïë tïey akp mits Dios ünk.³⁴Kü nëbashtë nits jïat mä kääp tshëbë Genesaret. ³⁵Kü yäytïäyjääy tïshkapt jä Jesús ayüük kasx bäksxtë nitsx tekjät tükeyë mätive pëjëdëp. ³⁶Nitsx jädë tmünüxtäktë jats tek jatk jäkjäyë bïyt tönmashedë, shoktsja.

Chapter 15

¹Nits nituken Ixpekytyëjktëj (Fariseos) mëët jäywyëtëjk (Escribas) t'anëkx'etyë Jesús jam Jerusalén nits tnëjm jatyëj, ²¿Tikëx mtumtëjk ka'a näj tpantuntëj tsojm mäjäytyëjk mkostumbrë tyëktuyo'oytyëj? jats yëtë ka'a kyëpujtë kuj y'äkäywyantë. ³Jesús y'atsojë nits nyëmxë ¿Tikëx miits mkostumbrë këxm xyëkutäkojëtëj Dios pyäwä'än?⁴Tikëx ku Dios wyä'äny wintsëkëtëj mteety mtä'äk pëmpën tyëety tyä'äk kyaotyitëp tyëy äjtëm ookp ja'a. ⁵Näj miits wä'äntëj pëmpën tyeety tyä'äk nyëjmja'apy mati putëjk'ëny ëts miits jyexyë nmoytyëp Dios ëtsatëj ntamuyoxnëj nika'a yä'ät jääy tye'etye tyä'äk t'okwintsëjk'enyë. ⁶Miits mkostumbrë këxm Dios y'äw'äyuujk ka'a x'okyëktujn janyëjtëj.⁷Miits katsotyumpë tëy äjtëm wyä'any Isaías kuj t'äkapxy tso'om miits m'jäyëtëj. ⁸Yä'ät jä'ätyë y'äw'akam ëtsëj jayë wintsëjkën xmo'oy jats jäkam tsë y'äwjotëj. ⁹Yëë nikoj y'jäyoymyuktëj (nyukxtäktëj y'ëwtëj) kunäj tjä'awätëj ixpëjkën, yääy tyëjk jääy pyäwään.¹⁰Nits twätso'oy nimäyjyääy nits tnëjm ääy ämätowtëj nits xwin'äwët. ¹¹Kaja' jääy yëkwintäkoyët mati y'äwäk'äm tëjk eepy mati y'äwak'äm pitsëmp ayuujk jatsëj jääy yëkwintakojëp.¹²Nits Jesús tyumpëtëjk y'änëkx'äjtë jats nyëmxë ¿Tëj x'ixy ku y'ämpëktë të ixpeky tyëjktëj (Fariseos) ku yäät ayuujk tëj tmätowtëj. ¹³Jesús y'ätsojëtëj nyëmxë oyëm ëts nteety mati tsäpjotm t'äkänipytëj tukëyë ujts wyixjëkptsa. ¹⁴Mujäkamka'aktëj yëj, wimpits jääy 'yëj wyintuwëjk etyëp kutum wimpiitsëj nyawyintuwëk atët nimatsk tsa nikx jut jotypy kuktsëtë.¹⁵Pedro t'atso'ëmpijty Jesús wäjnjaky ëëts yëkxon myätyaky tij janäj y'äyujk'eepy. ¹⁶Jesús nyëmxëj ¿näyjyäm miits näj m'itëj xkawinjäwënëmtëj? ¹⁷Kamts miits x'ixtëj kutij m'äwäk'am tyëkëtëj mjotm nyäxtëj jats letrina x'iskäxtëj.¹⁸Mati äwäk'äm yëkäpxp amjotm tsa tsoony ja'atsëj jääy yëkwintakojëp. ¹⁹'Am jotm tsoony mati kaoy yëk 'äyojkën ku amatsk jatyë näj yääytyëjk näj toxtyëjktëj näj toxtyëjk tuuk atu'uk tmëtëtittëj kaniyä'y'etyëp kyä'ämëj'etyëp (adulterio). Mati kä'ämatsk ëtyëp yëkuktukpë wyinkukm nits näjyë jayë tsëëny myuktëj (inmoralidad sexual, fornicación) majtsën y'ujtsën, niwämpatp winkäpxjäjx. ²⁰Yetsa'a jääy yëkwintakojëp, ka'aj'a yëkwintäkoyë ku jakyëpuj kyäytyët.²¹Kü Jesús tkujakamkegmä jäötë jäm nyikx makäp shëwë Tiro, Sidón. ²²Jats tük toshtyëk Cananea ots pishën nits ots kïshp këyk nits yïän päayöök ets mits binshën David iünk ëts nexsh wyantünë kiaöyp. ²³Jats Jesús kä tats'oy niitukäw jats tyumpëtëjk nïmïnëwë jats münüsh tajk nëwmë wën tnïsh nigö ïsh ök tshnïämoïk.²⁴Jats Jesús ots ïatsöy ëts kää ets pën nëjk tänïkësh jää (ovejas) nïpäch mäwivë tïaköy kiësh Israel tiëk këntüm. ²⁵Nits jä winküminät winkushtänät jäätïëkyëm nyts wyänokvïnshën pütëk ëhkëts. ²⁶Ots tyätsöy nits yïäïn känätpäty ünk unäk kïäyk mëpëkjääyën jäts ükünk nyüpjäyën.²⁷Nits jäïatsöy winshën tëyjyëmjä jats jää ükünk tkaymük shäpkäyk äpüshk mädÿbë winshën kÿäybyäk këshm künäshw. ²⁸Nits ots Jesús yätsöy ötsh yïän töyshtÿëk mënash mjänchïäwën tünëpjänä tsowïnmäy otsh nieshx chïök jää hora.²⁹Jesús tnïkëj ïit nits nish winkön mäk mäsh nïëjk Galilea nits pïët mushk köpkësh jäms chiënëist täyk. ³⁰Myuaby kön tëkäkt nïmäy jääy tëkmïnt mawyë kaöyyïöw, mäwïwe käishp mäwiwe kïëk kätyïw, mawiwëkayöywew nimäy mäwywe pëjëwep täänëshwe Jesús tiëk kïëm nïts tëkshök. ³¹Naitt tiünë küyt mimäy nïashë jääy ätëy ajätk tyändë kütish ümkïashp pëk mäwy'wëpäkmät schiökt jäts mawywe käyöb yïökjëkt jats wïn pïsh jääy wïnïshwäshtët nits jäwë tmëpëktäktë Israel Dios.³²³⁴Jesús tmükäsh tyumpëtëjk jäts tnëmjääy ëtsyë nayöwishp nimäy jääy tëchë tübëk shëw xshëmët shënë kää tiïyshëwe tïi kÿäwep kääch mpäkäsh wän ayüüg küch nämjäpäkäst tüämch nïsh müyjiäw. ³³Jäts tyumpëtëjk nïëmshë mampätn tshäpkääk jäts jää kiäydët nïmäyi jääy naxbynbatshatün ïik tshöiyätt. Jesús ots yiäyn ¿winäk tshpkääk mits shëmëwe? Jäöwë yätshöwë vïshtük tshäpkääk jats mäyjïäwë äkshünk. ³⁵Nyts Jesús ots tpäwänÿn nimäy jÿjääy jäts schyënëdët näshkësh.³⁶Ots tkönshöy vïshtük tshäpkäk jäts jäbänë äksh ots yosküjüüp ots tmöy nits ötsh tükbäsh nits tmöyy tyumpëtëjk nits jääwë täanibät ëy nymäy jääy. ³⁷Nits tükëy ots jääy kïäywe nits ots jyöwkywaktt nits jawe tkon müktë jää käytiük mäwywenitän nits vishtük kääk tëkütsht. ³⁸Jats mawywe käyt nymaktashk mït ytt yïätyëk nïky jakmachyoy töshtiëk mëwe unäk. ³⁹Nits Jesús tmënäwiakx jää nymäy jaay nits nyikx wote jötp Magdala iitt jöötm.

Chapter 16

¹Ixpe'ekytyektë (fariseos) me'et Saduceos jots yunekxatyetë nits yity ixwa'anta amoto'okta tu'ukj ixpët ma'aty tsa'apjotm. ²Jats ë jots tatso'ompity jats në'emja'ay: "Ku it yu'uxenyë, na mits wa'anta: po'ojekyyitwa'an tikex ku tsa'aps tsa'apwiin.³Jats jokye mits wa'anta: kaoy xë'ëw xa'am yit wa'any, tikex ku tsa'apwi'in tsa'aps jë jats wintu'ukjnyëx mniawetyep mi'its tso yixa ixtät tsa'apwin, jats kets mits xwinmaypyitsemte tiempo yixpe'ety. ⁴Ye kaoy naxkïëxete jats kamato'owata yets yixtëtyep tu'uk ixpe'et, nitu'ukj txë ixpe'et kya yekjmo'ot, ye jeyä Jonás yixpe'et. Nits jots Jesús nikëky jats nyikx.⁵Tyumpëtëkj jots myinte atu'ukjpa'am, jots tja'aytyakoytya pako'ontat tsaapka'aky. ⁶Jesús nyëmxatë: mato'okukëte jats nayixitatë tso Ixpe'ekytye'kj (Fariseos) me'et Saduceos kyaoyixpe'eke'en (levadura). ⁷Nits tyumpëtëkj wyinmayetittë jats nyawyanata; tikëx ku tsa'apka'aky ka pako'onyantë. ⁸Aixyity ity Jesús yity nits wya'anyëi mi'its amutsk aja'awa'an, ¿Tiko mits xwinmayte tu'uk anitu'ukj ja'ats mnaye'enyëte tikex ku tsa'apka'aty te kapako'onyen?⁹¿Kena'am mits xwinawate okj kë xokamyetsnatë ja muwo'oxk tsa'apka'aty jats ni mu'uwo'oxk mil ja jä'äy, jats winakj kakj ots xkonmu'uktë? ¹⁰Jats wixtu'ukj tsapjkaaky jats nima'aktaxk mil jä'äy, jats winu'akkakj ots konmukjkomatë?¹¹¿Tso yixa mits xkawinawata jats kë ëts tsapjka'aky tiy? mato'o kukëtë jats naixyitetë tso Ixpe'ekytyëkj (Fariseos) me'et Saduceos kyaoyixpeke'en (levadura). ¹²Nits jots winawatë jats ke ja yity tiy jë ma'aty tsa'apka'aty yekjpe'emjapyë ja ity tyipye tso yixa nyaixitatat ja met Ixpe'ekytyëkj (Fariseos) me'et Saduceos kyaoyixpeke'en (levadura).¹³Ku jots Jesús myin ma'am jam Cesarea de Filipo, jots tyumpëtëkj tyëkjtey, nemjäy: ¿Tso jä'äy ye'anye pën ya'aytye'ekjunkj yat? ¹⁴Nits jots wyante, "Nitu'uken wyant jats Juan el Bautista, jams wyantämë Elías, jats wyinkpë wyantämë Jeremías, ok nitu'uken ma'aty aka'apxtapj (profetas); ja ots nyemxetë. ¹⁵Tso ¿mits wante pën ets? ¹⁶Yatso'onpity, Simón Pedro wyanyë: mits ja Cristo, ja Dios unkj ma'aty jukyëpyë.¹⁷Jesús yatso'ompity jats nyemxë: "kunu'uky mits, Simón Jonás junkj, tikex kuke nikex ni nepyë te mkatani'ixatyë ye'e te tani'ixatyë nte'ety ma'aty tsa'apjotm. ¹⁸Naynya ets mits xa'am nëmë mits Pedro, jats yat tsa'akex ëts tsa'aptëjk (Iglesia) nyekoyetj; ja oken (Hades) tyekatsumkj kë ja myumetakät.¹⁹Ets mits nmo'opy ta'awa'ats ma'aty oyatän tsa'apjotm. Omyatiwa ma'aty ya naxwinkex mëwenpetypyë yëkjmëwen petpëtsë tsapjotm, jats omyatiwa ma'aty mukejapj naxwinkex naynya tse yekmukëjat tsa'apjotm. ²⁰Nits Jesús pawa'anyë tyumpëtëjk jats kë pë'ëntwa'natat jats ja Cristo.²¹Nits ja tyempo jots Jesús nëm axaja tyumpëtëjk jats jam pyatatyë nyëkxtë Jerusalén, kawinempyë ayo'on tanaxt mejäytyekj kexm (ancianos) me'et e'etynyiwintsen kye'exm jats a'awyatyëkjkexm (escribas), jats yo'oktë, nits atu'ukyaja yu'ukpyëkj kyutuwe'ekjxëëw. ²²Nits Pedro jots ma'atx tu'um anyë jats mukapx, nëmjokë: yat wan yë jakam tity, wintsën, jats ka juna namjatj. ²³Jesús wyinpity jats Pedro nemjäy: "¡Mujakamkakj ëts, kyaoywija! We mits tu'ukj tsa'a ma'aty ëts taawopputpyë, tikex kukë xixyity Dios tyunkj, ja mits mixpye ja'ay tyunkj.²⁴Nits Jesús nemja'ay tyumpëtëjk: "Pën jam nituken ets xpatuyoywyanyë, këm ja nyakyuënëtj, pake'et Cruz jats ets xpatuyoytë. ²⁵Tikex ku pën kem jukyatán tayekjmëtakwant, takoyptsë, pën, pën yukyatän takoypye ets këxm, pyatpëtsë: ²⁶Tikex, ¿ti tyëkwant ja'ay oyëm tukeyë naxwin ta mumëtakj jats yukjya'atan tyakoytyë? ¿Ti ja tuukj jä'äy yukjyatj tyawinkupekjtë.²⁷Tikex ku ya'ay tyejk unkj nikx myin tyet yoyatän kexm me'et tyumpëtëjk (ángeles). Nits janikx ja'ay junyë mo'oy tso tu'ukj atu'ukj te tyuntë. ²⁸Teyatam miits nemë, jammiits nitukën ma'aty ya tänatyëpy, nijuna nikx okan ka ix kunam tixtät ya'aytyëkjunkj myint yoyatamjotm.

Chapter 17

¹Kiututukj xëëw jë ity nits Jesús tpawaay je Pedro, Jacobo (Santiago) mëëtj iutx Juan nits jëyëtë jë piët't ma tuuk kexm kopk. ²Nits jem nyakytykats je winkukm nits wiin iaaw ots tiëkx peky ntsoom xëëw nits witj ots wimpity tëkzpnëx.³Nits jëtyë kiexjëktë Moisés meetj Elías jem tmänakiapx ookyë. ⁴Pedro t'atsooy nits tnemjaay Jesús "wintsën oy ku ääts nyajë. Ku xtsëky nyik oyëp äts tuwëëkj ayutstaakj tuukj mits mje tuuk Moisés jië nits jatuukj Elías jie.⁵Ko ity naijïëm kiapxooky nits jëtyë tuukj yoots tëkxpnëx ots yutxë mits yoots jotypy aaw ayuuk pitsëëm jets wianooky "yaatj äts n'uunk eepy mati äts n'atsökypy matiw äts xon ntajotkujktëkypy amatonaxtë. ⁶Kots tiumpëtëëkj tmatotë, nits kuxtanëëpy niaxkitakëxtë jëts wiin iaaw tyik naxkitaktë nits maknex txëkënyaxt. ⁷Nits Jesús nyiminë nits tionmatsëtë jets nyëmx tenkiukëtë kati mtsëkëtë. ⁸Nits jëtë ixjëktë jets nipën tkaokj ixpatnëtë jëyë Jesús.⁹Kots jem ity kitaknëtë kopkëxm nits Jesús piawanëtë jets nyiëmxëtë "nipön niti xkawanët yaat mati te x'ixtë konëm Dios uunkj wiënë te piutëëky ookpj akukypy. ¹⁰Nits tiumpëtëëkj yiktëjëtë jets nyëmxëtë ¿Tïkëxts jaywëtëëkj wiantë jëts Elías minwamp tuwëkp?.¹¹Jesús iatsooy nits wiany: Elías mimpëm jë jawin nits tiknioykiëxt tukëyë pön tijëty. ¹²Jets ats nwany, Elías të je jiaminy, këts të t'ixkaptë jëyë të tuntë ntso të tsoktë nainamäts Dios iunkj layoompaatët je kiëjëmtë. ¹³Nits tiumpëtëëkj twinjaweety ku Juan el Bautista tam je tyipy.¹⁴Kots jiatë ma jëm nimaynyex jaay tuuk yaaytiëkj jaay nyiminë jets winkuxtënayë jëts nyëmxë. ¹⁵Wintsën paayojëëky äts n'uunkj, monookjpjë jets muukyat ookpj jëts (maknëx) (severamente) iayooy oy junë jëty jiänkitawëtÿ ok nyëkitawety. ¹⁶Të ätxyë njata anëkxë mits mtumpëtëëkj, këts te tjat't nits tyiktsooktë.¹⁷Jesús iatsoompity nits wany kateyjiaweepy kaoytiumpë naskëxë ¿Jun ats miits ya njakmeet tsënë iatëtstët? ¿Ja nixën ats miits njak mutënët iatëtstët? tanimintë äts ya. ¹⁸Jesús twinkapxpety nits kiaoywyë pitsëëmy jë nyikëxm jëts mix jëtyë txooky jë orë.¹⁹Nits tiumpëtëëkj yiktëjëtë aweky jets nyëmxë ¿tikëxts ääts të xkamay nits nkëxpitsëmt. ²⁰Jesús nyemxtë, jekex ku miits wënë njëntxjawën jeku tieywë miits nëmë ku jiëxë xmëtët jëntxawën wënë ntsoom nanx paakj, miits jiexë mnëmjëëpy xiitj kopk: këëkj ya nëkx xim: nëkxptsjë nitits jiexë miits tsuux mkatanxëte. ²¹Jets yaat kia oywië kë yë kieky nayë nukxtakën kexm jets ayu'atën kexm ye kiëëkt.²²Kots naijëm tiantë Galilea, Jesús tnëmjaay tiumpëtëëkj "yaat Dios iuunkj yikëyakwanëp yë jaay kiëjëm. ²³Jets jë yikookëtët nits kiutuwëëk xëëw je piutëkomëtj". Nits tiumpëtëëkj tsa xwinmaypy tiankëxt.²⁴Kots jiatë Capernaúm jëts Pedro jaay nyiminëtë mati tsapteekj tnipëktëpj nits nyëmxë, ¿Kë miits myikixpëkp tkukowety tsaptëëkj? ²⁵Jets t'atsooy kiowetyp. Jets ko Pedro tiëkj aty tikyp, nits tuwekp Jesús miukapx jets nyemxë, ¿Ntso mits mwang Simón? Niwintsëntëek miti ya naxkëx ¿pön yë nyipëkjëtyëp kukowëtën? ¿iuunkj tëëktë ok mimp jaay?²⁶Ko Pedro iatsooy mimp jaay Jesús wiang jets iuunkj tëëk këtsyë piatyëtë nits tkujuyty. ²⁷Nits kati nipëkpëtëëkj nyik pokytiunyën nëkx maaxnye waam nits xnëyupët't ajokj pux jats ku mutuuk akx xjuut't nits ku iaaw xnakwiakxët jëpts xpaat't meeny miti maktaxk xëëw nimutuny tsowatp jëëts mpakomp nits xkëmootj jë miti tnipëktëp je kukoweten mits kexm jets äts kexm.

Chapter 18

¹Tu'ukj tiempo jots Jesús tyumpëtekj yanekxatyë jats wyantë: ¿Pën ja nime'e ma'am jam oyatan tsa'apjotm? ²Jesús twatso'oy tu'ukj mixyunkj jats yanekxatatj jats jots kex aku'ukyë. ³Jats wyanyë: Teyatam miits nëmmë, pën ke miits winmaya'ampity jats na mnakyatyë tso'om tu'ukj una'ankj unkj ni junats mkat'ejketj ma'am jam oyatan tsapjotm.⁴Opyenë pën pen nyaknyaxkexatapj tsom tu'ukj una'ankj, ja ja'ay tse mas nimë ma'am jam oyatan tsapjotm. ⁵Jats opyëne pën pen ya'at una'ankj unkj kyuenta pekpyë tso'om ixa'atj ets xe'ewkexm, ëts ja xkuenta pëkpë. ⁶Jats opyënë pën pën yat una'ankj unkj ye'ekjtakoypyë ku ëts xjateyawë, mas oyja jëxa yekjtayukjwe'enyë tu'ukj më tsa'a ma'aty molino yä'ä, jats jexa yekjnëeyupëty ma'axnyeokapyë.⁷¡Ay ya'at naxwinatj jä'äy ku tiempo myin ma'am atukën! Tikex ku patatapë jänä jats na tiempo myint. Jats ¡Ay ja ja'aytyë ma'aty na tiempo nimi'nnatäp!. ⁸Pënëm kë ok mte'eky ja nmyëkjawopjputepj, wipo'otj jats ixuupë jakam ma mits. Mas oyja ku jukyatän jotm tejkëtj ketukj ok paktukj, ku jexa yekj kuyuwa je'en jotpye we'eme kunax jats xme'etat mä'äks tekj ok ma'aks mkë.⁹Pën wïn ja yawa myekawopä pu'utap, winu'ukj jats jakam xixuuptj. Mas oyja wintu'ujk mtejket jukyatan jotm, jats kë yekjkuyuwet jë'ënjotpyë mä'äks wiin xmeta'at.¹⁰Axtuktë jats katy xkaoyixte nitukën ma'aty ixa myuksatpyë. Ixa'am ets wa'anyë ky jam tsap'otm tyumpëtekj (ángeles) xe'emë ja taxtukatë wyin ya'aw ja tyeëty ma'aty tsa'apjotm. ¹¹Tikex ku ja te ya'aytyëkj unkj të niminyë ma'aty te tyakoynyë.¹²¿Ti mits winmaypë? Ku opyenë jä'äy mëetat tu'ukj mu'ukopx nipätx (ovejas), jats nituken tyakoyt, ¿Kets ja nikäkt ma'akjtaxk ipx ma'akjtaxtukj? nipätx (ovejas) ma'am jap nyiwettetityë jats nikx tixtay atu'ukj ma'aty te tyakoy? ¹³Ku jatpa'at, te'eyatam ets wa'anyë tyaxo'ontakpë maj, ke ma'aty ma'akjtaxkipx ma'akjtaxtukj te kyatakoytyë. ¹⁴Naynyats jëma, kë ja mte'etyat ma'aty tsapjotm tso'oken jats tyakoytyën nikuken ya'at myutskatpyë.¹⁵Pën mits muku'ukj mutako'oyap, nëkx jats tani ixa ma'ate tyakoy me'et mits, anatyu'ukjtë: pën mato'opjaptsë tetsë xmumëtaky mukukj. ¹⁶Pën këtsë ma'atoyë, pawaw atu'ukj okj ama'aks muukukj inatsë ma'aty ja nima'aks okj janituwe'ekj niawewye yayu'ukj kexm tu'uk atu'uk aw ayu'ukj yekj tey tyontj.¹⁷Pën kätjë mato'owanyatë, wa'ana ja ma'am yo'oymyuktë. Pën kätse mato'wanymä ma'am yo'oymyuktë, mastutë wen janatity tso'om tu'ukj po'okytyumpë jä'äy jats nipëkpë jä'äy.¹⁸Tëyatam ets wanyë, tukeye ma'aty me'ewenpatp ya naxwinkex, yekjmëwenpetptsë tsapjotm. Jats tukeye ma'aty naxwinkex mukejapj, yekjmuka'ajapsëmë tsa'apjotm. ¹⁹Nats äts njakwang, ku miits nimëtsk tixkëpxët ya naxkëx pon ti m'amatowantëp tiump jë äts nteety mati jem tsapjotm. ²⁰Pon jem miits nimetsk ok nituwëëk të mtuukj muktë ats nxëëw këxm jets ats akuky mëëtj jë.²¹Nits jëtyë miny Pedro jëts tnemjaay je Jesús, "Wintsën ¿Winaakj yajë äts mukuukj nmëkxtukt ma äts xmutakoypy? ¿Wixtukj yajë? ²²Jesús nyëmx ke ats mits nëmë wixtukj yajë ats wamp tukipxmiankj yajë wixtukj.²³Nainya tsje tsapwin miëatën na nixkëm tuuk niwintsën tyo payoy tiumpëtëëkj. ²⁴Kots tpayoy txontaky jets ots yiktaniminy tuuk tumpë mati ity tamuyo atep maakj mil pux meeny. ²⁵Jets ku je ke ity tmëëtë ti tyakowëtp jets wintsen tyiknikutuukääy jets yiktokëxtët meet tioxtiëkj mëëtj iuunk tëëkj jets tukeye pän tijëty miëët, jëts na jiëxë tkowëty.²⁶Nits jë tumpë nyaxkitaky kuxtënëëpy je winkuky jets nyemxë, yikixpëkp meete tutakyat ma äts mu kowetj këxp ats mits. ²⁷Nits je tumpë wintsën piaayojë jets miajtut nits miekxtukx je yoj.²⁸Nits jë tumpë nyikx jets tpaty tuukj miet tumpë mati ity tuuk mukëpx meeny tiamuyo ëëpy. Jets je tumpë tmatx yuktupy je miet tumpë jets tnëëmjaay mujuynyek äts miti jem myo ëëpy. ²⁹Jets miukuk kitaay jets munukxtak jets nyëmx mëtë tutakyat ma äts jets äts nkowetkext tukëyë.³⁰Jets je tumpë ke na tuung jëyë ots tpuxtëkpemy koonem miet tumpë mukowëtkëx nixen ity muyoëty. ³¹Kots miet tumpëtëëkj tnijawetyë ku na te wien iatëtx nits ots winmayp tiantë jets mintë jets twankexjety tukey wintsën tijety wien te tyunyë.³²Nits je tumpë wintsën wiatsojë nits nyëmx kaoy tiumpë te ats nmekxtuky myo ku ats mits të xmunukxtaaky. ³³¿Kets mpatjety jets jiëxë met tumpë xpaayoy naina nixkëm ats mits të mpaayoy?³⁴Nits wintsën iampëky jets tiakëtëkatë wentumpe teeks konem tkowetkext mati ity yoeepy. ³⁵Nainatsm äts nteety mati tsapjotm mtunëtët miits pän ke tuuk aaw tuuk jotj xmëkxtuktë tuuk jatuuk mukuktëëkj.

Chapter 19

¹Ku Jesús tinikapxkëjxy äw'äyuujk its tso'ony Galilea, nits äjty Judea tsäwän'ay äkamnaxy ja mamëjnëj Jordán. ²Nimäynyaxy ijty jääy pyäwitityëj nits ijty jam ja'a tyëktso'oky.³Ixpëkytyëjk y'änëkx'äjtëj nits nyëmxë jats jayë wyinmäny ixwanyëtëj ¿Yëkupëkjanäj jats yä'äytyëjk jä'äy tmëtnäwyakxët y'amëj kutij tuntääkt? ⁴Jesús y'atso ëmpitëj nits nyëmxë ¿kamiits japjunë xkapxtëj tsoj Dios tkojy yääytyëjk më'ët toxtyëjk ku it tsontäjky?⁵¿Kuj näynnyäj ojts ya'any akëxmtsa'a yäytyëj tyeety tyä'äk tmatstu'ut jats tmëtuukmokt tyoxtyëj nits tuknikëjx wimpijtnët? ⁶Katsa'a y'oknimatsk'enyë tuknikëjxnë ja'a pëmpëtstë Dios tyëk'amatskëj katij xkupëktë jats nitukën yäytyëjk mnyakäwäkxët.⁷Nits tnëjmjatyë ¿Tikëx ku Moisés näj tniwawany kuëëts n'ämëj nmët nyäwäkxwänët neky ëëts tuuk nyëk'oyët nits ëëts nkëmoot näjts ëëts jakam mpäkaxtët ntoxtyëjk? ⁸Nits ja nyëmxë kumëknaxy m'äwjotëj akëxtsëj näj tniwawany nits m'amëj xmëtnawyakxëtët ku it tso'ontäjky ka ijty nyäjë. ⁹Miits nëjmjatyëp pëmpën y'ämëj myëtnyawakxëp jats winktoxtyëjk tmët amtskëkyojmë jatsëj xyëw (adulterio). Jats näynyäjmë pën ja toxtyëjk myët'ämatskëkyojmëp mati tëj nyiyääy tjamëtnyawakxë näyjatsaxyëëw (adulterio).¹⁰Nits Jesús tyumpëtëjk nyemxëtëj: pën näj tamëjyatë yä'aytyëjk kutjämët'amatskëj toxtyëjk kay'oyët kujn'amatsk'ëyën. ¹¹Nits Jesús ojts nyemxëtëj ka'atsa nitukeyë yaat ixpëjkën tkuentëpëktë ja jayë mati yëkupëktëp. ¹²Jam yaytyëjk mati tëj nyëwiy'enyë nämëmtsa'a tyä'äknikëxm ye'ek jats kyëëxy, jam tsaj näy nyäjmë ku yaaytyëjk jääykyëxm nyëwiyëtëj. Jamtsa'a yä'äytyëjk mati nyäknyewiy'ajtëp Dios y'oyajtën këxm mati tsäpjotm pëmpënts yä'ät ixpëjkën kyuentëpëkwantëp wantsa tkuëntëpëktëj.¹³Nits yëktä'änëkx ëëy unanjtëjk jatsa'a ijty tsoktëp jats yëkënixäjtet nits yëknikunukxtäktët katij tyumpëtëjk tkupëktëj. ¹⁴Jesús nyëmxëtëj yëknäxtëj mitsëj unänktëjk jats ya myintëj ma ëtsyäm katij xyëk'ätuktëj yëjyë'j jya'etyëp oy'äjt mati tsäpjotm. ¹⁵Nits ojts unanktëjk yëkëjnixäjtëj yëkunukxtäjktë. Nits ojts jam tso'onkojmë.¹⁶Ots äpëtt mish nïymiñe Jesús nïts niëmxshë winshën ¿Tii ets öy ñtümp jätsh jükyatt mpättj shëme künäsh? ¹⁷Jesús tnëmjäy ¿Tiykü ets shëktëy mawïwë öoyj tüük jää mawiwe ööy pän mïts mätsöpj jukytt jats mtëkwiän mäk jäjükyätt könjëkj pyäwän.¹⁸¿Jäts apëtt mïsh niëmshë ¿mäwïwë päwän? Jesús yïän kääwy mkjääyök käwyk töshtyëk xmëtshënë mäwiwë mkätöshktyëwpj nytiishëkämäshtt kääty nigö shikäpxt mäwiwë kää niäjë. ¹⁹Winchëjë mtëytt mtäyk ättshök müjük tsom këm mnää schiökey.²⁰Jää äpëtt mish yätsöy tëchë mumawökeshnë ¿Tix ëts xjääk kätyït jääpj? ²¹Jesús tnëjäy pän mïts mshöpj tëëy mtüntt nëëx nits shxtök këx tükëyë mä wiwëmëtt nëx xmöykiëx ayöwëjääy nits xmet mëk ääjtën jääm shapjötm nïtx mïtt nitss ëts xpänëkxt. ²²Küü äpëtt mish tmäwoy küüj Jesús yiän chäxshwinmäw niëkxnë kijëx küitmaynïxsh mëkatt tkëjëmë.²³Jesús nëmjääy tyumpëtëkj tyëyätp ëts nüän ätshïpnäxj mëk yiäy tiëkjääytiëktt mää ööyättn jäm tsapjötm. ²⁴Jätüükiak tnëmjääy kää txüüx kütüük Camello niäx mää pitj jyëkjeepy xshünjöpj jää mekjaay mää Dios yiöyättn.²⁵Kü tyumpëtëkj öts tmäwöwë ätëyäjätt öts tyänkëxtt öts wiäntt ¿pënn matäkpj nïxtyän? ²⁶Jesús tääxstük nits tnëmjääy mawiwe txip ttshux jääy jyäwäëpj jää Dios kää tshipj tsüx ttjäwë. ²⁷Öts Pedro ttätsöy nits ttnëmjääy ttë ëts nikäkëx jäts mits mpänix ¿Tits ëtx mpätpj?.²⁸Jesús ttnëmjäy tiëywë ëts mits nmë kü ëts mïts ttë xpätuiöiy nääm kaxën jää yiatiek uunk nikx txënëixtääk sxhepiatkex mäk mikättn mits näynäkj mshenëïx täktëtt mak makmatxk ttxene wiätt xtëytyüntt mäk mätsk Israel kääp.²⁹Nytukëyë mätiwë të tnykäkëxtt yätchtetek, ttchëtëëk, tyëtt, tyäk, yünktëk, niäxsh, kyäm ëts nxshëwkëshm ttkuënwëpëktët tük müköpxkyäkj jää jükyätt mäwiwë xëmë künäxs. ³⁰Jääts nymäy jää mätiwë tuwëktëpj ixäm ixok jääts nymäy jää mätiwë ixsh ök ixshäm tüwëktpts jää.

Chapter 20

¹Tikex ku oyatan ma'aty tsa'apjotm naja tsom tu'ukj na'ax niwintsën ku jokya pyitsem jats nikx mu'untse tixtay jats tyuntat kyam otm. ²Ku tame'etkapx oyat mu'untse kut mu'uywyanyë tu'ukj muko'opx (un denario) tu'uks xë'ëw, nits pakex tumpë.³Atu'ukjaya jots pyitsemkomë kyutuwe'ekj hora nits tix jots yewya muntse'e niko japj yo'oytite ma'ayjotp. ⁴Nits jots nemëme: Nëkx mits mtuntëmë ets kamjotm mujuypë ëts mits tso pyatatyë. Natsë jots nyekxtä tumpe.⁵Atu'ukyaya jots pyitsemkomë kyu tu'utukj hora, jats naynya pyitsemy kyu taaxtu'ukj hora, jats naynya jots yatetx. ⁶Atu'ukjokj pyitsemkomë ku ity patwanyë ma'akjtu'ukjyaxp jats jots paty wyikpë nitit katuntë, jats nemjäy: ¿Tikex mits ixa'a, nuxtsenatë tu'ukj xë'ëw? ⁷Ja jots yatso'ompityete: Tikex ku nipën eëts tu'unkj xkawanë. Ja jots nemë: neky mitsmë ëts kamjotm tumtamë.⁸Ku it kyots jëy, jaa ka'am nyiwintsën nemja'ay ma'aty jap kyuenta epy tumpë: watso'owkex muuntse'e jats mo'o yu'unyë, xpatsontakj ma'aty ixokj te tyuntekja jats xpajatj jam ma'aty te awin tyunteketë. ⁹Ku jots myinte mu'ontsee tejk ma'aty kyu ma'akjtu'ukj hora yity te yëkjmuutse'e wa'ay jots ja kuenta pëktë tu'ukj muko'opx (un denario). ¹⁰Kuts jots mu'untsë ya'ata ma'aty awin atuntekjetyë, wyinmaytye jats mas tsow tiy yunyepyektët, jats jate jots naynya tu'ukj mu'ukopx (un denario) ya'atj yunyepyektemë.¹¹Kuts jots yu'uny kuenta pëktë, jots mu'uwakjtso'owte ja kam niwiintsen. ¹²Wyanta: Ya'at ix okj tu'umpëtejk tu'ukj hora jayë te tyuntë, naynye textunye tso'om ëts, te ëts tu'ukj xë'ën ja mutëne ku ëts jemx ja patsemyë jats naynya xë'an ku mäkj tsya'ay.¹³Jats kukäm yatso'ompitye, tne'emjääy nitu'uken: Mukukj kë ëts mits kaoy tintu'unë. ¿Ke'ems të tu'ukj mu'uko'opx (un denario) kapx oyjeyën? ¹⁴Kuenta pëkj ma'aty mpa'atatapj jats pa'anekx mtu'u, nä ëts ta otku'kjta'akyë ixoktumpë te'ekj naynya mu'ujuyt tso'om mits.¹⁵¿Kejems jana yo'oye tin nyekwant ma'aty ets këm një? ¿Kaoy mits wiin ku ëts tuta'aky? ¹⁶Natsë ma'aty ixokj tu'wekjtepsë jats ma'aty ja tuwekjtëp ixokjtsë.¹⁷Ku Jesús yity xyikk Jerusalén, aweky jots pawa'ay ja nima'akj maaks, jats tu'u'ay temja'ay: ¹⁸Ixtë pëtwanyëm atëm Jerusalén nits yaatj yaaytiekj uunkj yiktakëtëkët teety nyiwintsën mëëtj jaywëtëëkj jëtstë okën tanipatët. ¹⁹Nits takëtëkëtët poky tiumpëtëëkj jëts kiaoytyijëtët wiop ookëtët jets yik kruspëtëtët. Jets kiutuwëëk xëëw piutëkomët.²⁰Nits nyimintë Jesús Zebedeo iunkj teekj mëët tiaakj nits nyakuxtentyaky winkuky mits iamatojë nits miajët miti txëkypy. ²¹Jesús nyemx ¿ti mtsëkpy? nits jë nyemx "yiknikutukj jëts ats yaat n'uunk nimetsk txënët tuukj m'akany piaay nits jatuuk m'anay piaay jem mits mkutuktaak'am.²²Nits Jesús iatsojë jets nyëmx "miits kë xnijawëtë miti m'amatotëp ¿mumatakjtep miits nits xtauukët jë uukj äny miti äts ntauukë wiëmpj? Jëts iatsootë mataakp ääts. ²³Jëts jë nyëmx mtauukëpëm äts n'uukj äny. Jets ku mtsënëtet ats n'akany kië paay ok anay kië paay kë äts njejë nits nyakt. Jë jiëtë mati äts nteety të jie tiknioy iatë. ²⁴Kots ja nimaank tiumpëtëëkj yaatj tmatootë ots tmujotmatj jë nimëtsk miukukj.²⁵Jesús wiatsojëtë winkuky jëts wiany "miits mnijawëetiëp ku yikutukpëtëëk mati jaay akuky wintëkëtsjë jets je miti jiaay eepy jëëts kutuukj mëët. ²⁶Kets nyainyajët ma ya miits jë oyëpj ku pön nimä nyatsëky ma miits tumpë tsë yit't. ²⁷Pön pön natxokëp tyuwëkt ma miits tumpë tsë naina yit't. ²⁸Na nixken yës uunkj ke miny jëts yiktunët tumpe yë jëts jiukyiut tkëyakt jëts nimaynyex tyikmutaakt.²⁹Kots ity jëm pitsëmtë jëm Jericó jëts nimaynyëx ots jaay piatsoony. ³⁰Jets t'ixtë ko nimëtsk wimpiits jaay jëm ity txëënëte tu waam. Kots tmaatoote ku Jesús jëm ity nyëx nits kiapxkëkt na wianookt wintsën David iuunk paayook ääts. ³¹Nits may jaay winkapxpëëtët jets nyiëmxtë jets iamontet. Jets jëtë kapxkëk atëtst mëknëx jets wiante ¡Wintsën David iuunkj paayook ööts!³²Nits Jesús wiak oy aty jëts twatsooy nits tnëmjaay ¿ti mtsekpy miits ntunët? ³³Jëtë nyemxëtë "wintsën, jëts ääts nwin jiexë niawiëkxë" ³⁴Nits Jesús ots tpaayoy jëts wiin tonmats jaay nits jetyë ots winixwakxte jëts piatsonëtë.

Chapter 21

¹Ots Jesús mëtt tyumpetëjk jyyatt jaa yawin konytt Jerusalén jäts minttnää Betfage kööp matiwe txëëw Olivo jaats Jesús ttpakex nimääks tyumpetëjk. ²Jawe tnëökjääy nextë mayxaye kaap unk mits muawinkönte ätëtsnëë jääm xpät tüük küüwënëe burro tääk mëëtt yüünk mükäëëtt nits xëkmitt. ³Küüpëën tktett yäätt naat xätsött wintsën ttëktümnäm nits jää jääy jätty mtääpäkaxtt.⁴Yxäm ttë myn jats küytyunëtt tso ots akapspj (profeta) yiän. ⁵Neëmë Sion nyëxtëk jats taxtutk wintsen myin yüüj nyäx burro ünk këxm chyënë.⁶Öts tyumpetëjk nyëxtëë jats tüntt tsö Jesús pyäwänë. ⁷Tëkmyntt tüük burro üük mëët tyäk nits ots tjë wänt nits Jesús täpëtt. ⁸Jää nymay jiääy tyiaptäktë jää wiitt tüü ääyj wykpj uts ääyj tëtt jääts ttyäp tëëwë tüüäj.⁹Jääts nymäy jääy matiwe ÿtt tüwëktëp awëk matywe payööp kyapx kääkt wyan otk taaxontakja David yüünk künüx ñiax jää mätywë mypj wyntsën xiëpkëxm tää xöntäk mm Dios mätywëjääm tsäpjötm mätywë jäwänë këxm. ¹⁰Küü Jesús tyekëy Jerusalén tükëëye winmäytt ¿pënë yxätnäytt? ¹¹Jats nymääyjyääy öts yätsöy nits wyantt yaatt jää Jesús äkäpxp (profeta) Nazaret Galilea.¹²Ots Jesús tyëkë mää Dios tchiäptëk öts tjuttkex tükëyë matywe ytt juyttëp mätywë työktëp jää Dios chiaptëkm jäts näynäa tytsäpëxkëx kyäywiat maa myënn twinkukontt mëtt jää tchënëwiätt matywe pääk tööttpj. ¹³Ttëmjääy jäywiëttjäytt ëts nntëkjääxiëw nnüxtäk tëëk nää mits ttëë xyikwimpitnë tsöm mätsp chyënëtyäk. ¹⁴Ots myntt matywe kää ixtep matywe kää yiöttpj mää tsäptëk nits ots jää tyektsok.¹⁵Küöts tëttynywintsën jäts jäpyëtëk ots tyx määtywë ny jünëë kää tünëëpj määtywë ots tyüng nits tmatote küü unäk kyäxkätt jääp tsäptykpy jats wiänöktt täxöntäk David yünk nits öts tämüämpektt. ¹⁶Nits tnëjätyk mätööpj tsö yäätjääy wiänoktt? Jesús öts ättsöy nyjünëë xkäyxtt küü unäk matywe nä chitsp jääm ttëë ëëy jykpemëë yäwäkääm. ¹⁷Ots Jesús ttnykëj nits nyix mää mëkääpj txëwë Betania jämts myaktany.¹⁸Jokye kuytt wympytt me kääp jöttni nits öts yüüpyätt. ¹⁹Jaam ytt nyp tsäpxytskëëp tüüäm niyts tänëkxëy kätyy ttëpätyjaay tyëëm yääy jääm ytt nits ots nnëmëë nyjüünëë mkuk tëëm ëñytt jättyëë öts tyëich tsäpxyts këëp.²⁰Küü tyumpetëjk ots tyx ateyajatt ots tyäntë nits ots wyäntt ¿tsoyxëë küü tsäpxyts këëp ots jätye tyëx? ²¹Jesús otx ttaxoy nits ttënëjääy tëynäx ëts mits nëmë, pään jääm jänchyäwën jats wymayn xekj määks kätë, kää jääyë xtüntt txöm ets ttëë ntüny mëëtt tsäpxyts këëp nämë mits yäätt kööpj xëmëtt kääk tëëkë maynyëjotm tünëpj tsänä. ²²Tükëyë pänty mämät öpj nüxtäkn këxm mtëyjäm këx mtsë xëküënttpëktt.²³Küü Jesús ots nikx tsäptipp tëëtt nywyntsën mëtt mäjääytyëk matywe jääm kapjott ots jänimit küjäytt tëäwäyn nyts wyäntëj. ¿Tykütükën këxm mits yxänäxtüny jats pën yätt kutukj temoyë? ²⁴Jesús iatsoompity jets nyëmx äts naina miits nyëktëwant kots xnikapxtët, nits miits n'uatët miti kutuukj këxm äts yaatj tukeyë ntuny.²⁵Je Juan nyëpëtën ¿ma jë ity txony tsapjotm okj jaay akuky? Nits ots nyakiëpxëte tum këmyë jets wiante ku nja nemjaayën äätem tsajotm jë nëmtxë wiante ¿Tits ku xkatey jawëty? ²⁶Kots njanëmjayën yaaytiëëk jië x'atseekatyëm may jaay kom na txye t'ixte Juan nixkëm Dios akapxp. ²⁷Nits t'atsoompityt Jesús nits tnëmjëty ke ääts nijawë, nits jë naina iatsojëtë jets nyemx naina äts ke nikapxt miti kutuukj kexm äts yaatj tukëyë ntuny.²⁸Jets ¿ntso winmaytë? Tuuk yaytiëëkj jaay jem ity nimëtskj iuunk. Jets muttuk tnëmjaay üünkj nëkx ixäm mtuny jem uva kam jotm. ²⁹Jets iunkj iatsoy kë äts nëkxwany, nits ots winmayëmpity nits nyikx. ³⁰Jëtsjë jaay t'anëkx aty jatuukj iuunkj nits nainya t'nëmjaay. Jets je iunkj iatsoy nits wiany oy wintsën oy ats nëkxt, nits ke nyikx.³¹¿Matiw unaakj ots tuny tieety txokën? Jets jëtë iatsootë mati mutuukj, Jesús nyëmxëtë tëynyëx äts nwany ku nipëkpëtëëkj jets natiokëpj toxtiëëk tëkëtëp tuwëkp ma Dios mië atën nike miits. ³²Ku Juan miiny ma në tuu maxi tiëywië jets miits ke xtëyjiawëëty; jets nipekpëtëëkj meetj natiokëpj toxtiëëkj jëëts tëyjawëëty nits miits ko na x'ixt nike mwinmayëmpit't ix ookj jets xtëyjiawët't.³³Matow jatuuk ixpëëtj: Je ity tuukj yaaytiekj tuukj jaay miti mäwinëx ity kiam jëëts tniipj uva jëts tnikëmwitity. Jets tay tuukj juutj ma jëpj uva piaatst nits tiknioyiaty tuukj tëëkj ma jëpj ix'itptëëkj txënët, nits taanukx mati t'ixitp jë uva. Nits nyikx ja tuukj kaapj. ³⁴Kots tpaaty jë tiëmp mam uva yikkonmuky nits nitukën tiumpë tanikëx je uva ix itpj.³⁵Jets je uva ix itpj tmatstë je tumpëtëëkj jëts tuukjëty tkoxooktë, jëmts miti yikookte nits jëmtsjëmä mati nyaskatst. ³⁶Nits jattukj yajë je wintsën tja pakëxkomë iëwë tiumpë jawëënë may nikë miti tuwëkpj jets uva ix itpj naina ots tunkomëtë. ³⁷Kots na, nits jë wintsën ots këm iuunkj tanikex jets wiany: yëtë xwintsëkëtëpyë äts n'uunkj.³⁸Jets ku uva ix itpj tixtë je wintsen iuunkj jets nyawianëtë, yaatj kam tmutanwamp minte wën tik ookyën nits nmutanjayën kiam. ³⁹Nats twitspitsëmt jakëm ma uva kam jemts tyik ooktj.⁴⁰Nits ti tiumpj jë uva kam niwintsën ku mintj ¿ntso je tunt je kamtumpëtëëkj? ⁴¹Nits jaay nyëmxë je yik wintakoypy je kaoy jaay yik xon twentukitakt jets je uva kam tuanukxt winkpë kam yuuwë je yaytieekj jaay miti tkujuytyëpj je uva ku wiënë të tkonmuktë.⁴²Nits Jesús nyëmxtë "ke miits junë xkapxte ja jaywiët: JË TSA MATI POTSPTËËKJ KIATSOKTJ JËTS IXAM WIMPITY TSA MATI POTX TPAT'TENEEPY YAAT WINTSEN JIE, AJAW ATSEK YE ÄTËM NWINKUKY?⁴³Jekex ats miits nemë, jets yik pëkëtj Dios mieätën jets yik motet nax kapj miti tixitp je tëëmj. ⁴⁴Pon pon takitawëtp yaat tsa tapujëkiëxp tsjë jets pon pon yaat tsa tanuxkiatkëpj yik nak ateptsjë.⁴⁵Kots jë teety nyiwintsën teekj mëëtj ixpeky tiëkj tmatootj yatj ixpeetj jë t'ixte ku je ity yiktitëp. ⁴⁶Jets pän junë jë ity tja matswäntë je nyikëxm. Jëtë atsëk atëp ity may jaay jekex ku ity jaay tixtë tsoom tuuk akapxp.

Chapter 22

¹Jesús jots matye'akj (parábolas) kexm atu'ukj okj myukapxatä, wya'an oky: ²Ja oyatan ma'aty tsa'apjotm naja tso'om tuúkj niwintsën ma'aty jots xe'ewtuunyë ku mya'ankj yama'akj jaty. ³Pakex jakam tyumpëtëjk jats nikx twatsoy ma'aty yity të watsojën pya'atye jats myintan ma'am ama'aksewye, jats jade katy jots myinwantë.⁴Atu'ukj yaja niwintsen jots tapakäxkome yewye tyumpëtëjk, nëmjokë; Neme ma'aty të watsojën pyatyë; te ëts na'ux nyëkjnioya, ëts kä me'et apety kya ma'aty yekye tëja tyëkjokta, jats tukeye tijatyë aixyityenyeja. Mintë ma ya ama'akskanjat xeëw tyunwanyë.⁵Jats jate jääy kë jots tunketë wyatsojën. Nitukën jots nyekxtë tyekëntumtë, jats wyinpë wyinpitë ma'am jam tyo'ktaktë. ⁶Ëms ma'aty jots niwintsën tyumpëtëjk matsatë, kutsoynyex tuntë jats jots tyekjoktë. ⁷Ja niwintsen ampëkj a yity. Ja jots tpakex tsyiptumpë, o tyekjokte ja yekja'ayokptëjk, jats kya'pj tyëjktoyatyë.⁸Nits jots ja jetnema'ay tyumpëtëjk: Ja ama'akseye'ën aixyity ja yity, jats ye'ete ma'aty watsojën ya'a yekjmo'ote ke tam ye'e pyaatatye. ⁹Tikexem nëkxtë ma'am tu'u nya wyakxë. Jats mo'ote watsojën ma'am ya'a ama'aksatän xëëw tyunwanye kawinëmpyë jä'äy pën nixa'an mits xokjpatye. ¹⁰Tumpëtëjk jots nyiekxtë tu'ukj tu'aw jats tyëkjmu'ukjtë pën nixa'an ja'ay pa'ata, opyenë kaoya'aytye jats oyatyë. Natse jap të'ekj ma'am ama'aksatën tyunwanyë utsnëxjayity.¹¹Ku niwintsën myin jats tixt ma'aty te watsojën yekmo'oy, tixpatye jam tu'ukj ya'ay tyekja'ay ma'aty ke yity tët pëm ama'aks atan witj. ¹²Niwintsën jots nyemxë: Mukukji ¿Tso yixa ya'a tem tëka ku kä wity tyity ma'aty mamuama'akskwyempy? Jats ya'aytyëkja'ay amonyë tyany nikja ok kapsnä.¹³Nits jots niwintsen nemë tyumpëtëjk: awenmukëte yat ya'aytyekja'ay kyë meet tyëkj, jats yu'upta'akte jap ako'otxetupy tekjwinpyë, mä'äm jap ye'at je'yen yaxa'an jats te'ets eye'e. ¹⁴Tikex ku nima'ay ja ja'ay ma'aty ya yëkjwatsopë jats niwënë ja ma'aty të yekjwinkonyë.¹⁵Nits ixpä'äkytyëjk nyekxtë jats tyekjnioyetye tso yixa tmatstätj Jesús kem yawya'ayu'ukj kexm. ¹⁶Nits jots tyumpëtëjk tanikaxtë Jesús, tujie me'et Herodianos. Jate tnemja'atye Jesús: Yekjixpääkpë, niawepyë e'ets kumits tyeyatpë jats Dios nyëtyu xawa'any tëynyëx. Jats kä jax tunka tso pën yawanyë, jats kä xekjnikaxjeky ya mayja'ay akukj kumits tu'ukj xekjmejë. ¹⁷Nikapx tsyet, ¿ti winmayp? ¿Oy ja na nipeeken kujuyayen Cesar ok kë?¹⁸Nits Jesús twinawayay kyaoyat jats newjä'äy, ¿Tikex ets miits xwinmany'ix, katso tyumpetëjk? ¹⁹Tu'ukjixk ëts tawinkujuyën më'ëny. Nits jots taniminte tu'ukj mu'ukopx (un denario).²⁰Jesús nima'aytye jatë: Pën yat xë'ëw jats wyinya'aw? ²¹Ja'ate yatso'ompitëtë: César yë. Nits jots Jesús nemjë: Jats mo'ote César ma'aty César ye'epyë jats mo'ote ja Dios ma'aty Dios yeapyë. ²²Ku jots matowta, atey ajata tyanta. Nits jots nikakjtë jats jakam nyekxtë.²³Nay ja xë'ëw jots nitu'uken Saduceos nyiminatë, jate ma'aty wantap jats kä ty jukypyëken. Je jots yekjteyetë. ²⁴Wyanoktä: Yëkjixpkpë: Moisés wyany: Pën tu'ukj ya'aytyekja'ay yo'oky, jats nipën unanky kamëtë, ja yu'utx yatsë myëtama'atskyomapy tyo'xtyëkj, jats una'ankj me'etatj ja yatxkyexm.²⁵Jam ijty niwixtujk yä'äjtyëjk tukjätyë mutuuk y'ämatsk ëëy nits ojts y'ooky nipën ijty y'unk jats toxtyëjk y'utstsa'ojts t'oktämunikajk'enyëj. ²⁶Jats myumatsk utsy tmët'ämatskëkyojmë ja toxtyëjk näj nyaj ojts y'okojmë, myutuwëëk'utsy näynyäj najts nitukëyë jats nitukëye niwixtujk yääytyëj mati tukjääytyëj y'okëxtëj. ²⁷Ku tëj ijty ja'okëxtëj nits ix'ojk toxtyëj okyëj. ²⁸Kunikxy jukypyëktëj ätukyajë ¿pëntsa'a nikxy toxtyëjkëj ja toxtyëjk kutëy niwixtujk tukjääy yääytyëjk tmëtsënëj? Kuja nitukëye tsatëj tmëtsënëkyëxy.²⁹Nits Jesús y'atso'ompijtëj nyëmxë akëx miits xkänijawëtëj kukanëm x'ixtëj jäywyätkëxpy tsoj ja Dios myëk'ajt. ³⁰Kunikx jokypyëktëj ätukyäjë katsa nikx y'ämatskëtëj. Ok atukyäjë y'ämatskëkyomë tikëx ku angeles ja wyanëj tëj wyimpitnëtëj.³¹Kunikxy y'aje okpëtëjk juky'äjt. ¿Kanëm miits xkäpxtëj tsoj Dios mnëkäpxëtëj kunäj wyan'ojky. ³²Ëts ja Abraham Dios, ëts ja Isaac Dios, ëts ja Jacob Dios, ja Dios ëts mati jukyëepy ka mati okpëj. ³³Ku tmätotëj ya'at mäyjyääy atëy tätänkëxtë.³⁴Ku ixpëktyëjk tmätotëj jats tëj Jesús tyëk'ämony Saduceos nits nyawyamujkëtëj. ³⁵Nits mati tyëk'ayujk wimpitsëmp kutujk nyimijnë jats wyinmany ixwänyëj. ³⁶Yëk'ixpëkpëj, ¿typäwänja mëj kutujkën eepy?³⁷Nyëmxë Jesús wintsën mtsok'p mati Dios eepy tukëyë m'awjojt këxm, tukëye m'äwënkëxm, tukëye m'äwënkëxm, tukëyë wyinmankyëxm. ³⁸Yëtsa mëjnaxy päwän eepy mutuk päwä'än.³⁹Näynyäj tsa mumatsk päwän tsojktë muku'uk mati mtëkpä'äjy tsënatyëp tsom miits këm mnätsokyë. ⁴⁰Xyäat päwään najtsë tyuny tsomëkutuj jats tsoj akäpxp yä'än.⁴¹Kunäyjyäm ijty ixpekytyëjk nyawintanë y'änaxyëj, nits Jesús ojts tyëktëy. ⁴²Nits ja nyëmxë ¿tsoj miits winmänymnemxëtëj pënja Cristo? ¿Pën ja y'unk? Nits atsojëmpitëjtëj David yë y'unk.⁴³Jesús tnëjmjay: ¿Tsotsja ixëj ku David tnëm'ok'ääy y'äwënkëxm wintsën? ⁴⁴Ja wintsën tnëjm'ääy ëts nwintsën: tsënë yäj ëts n'äk'ankyepä'äjy konëm mutsip mpëmkëxt mteky pyätkepy.⁴⁵Pën David tyijpy wintsën ja Cristo. ¿Tsojtsa ixëj David y'unk? ⁴⁶Nipën nitukën ojts ayujk kyäätso'ëmpijtsëj, jats jaxëëw nipën ojts kyä'okyëktejënyëj.

Chapter 23

¹Nits Jesús t'mukëpx jë may jeay meet je tiums tëëkj.²Nits tnëmjaay ''ye jaywieteekj meet ye ixpekytiejk jem yë txëënëte Moisés txeenpietsjkexm.³Jë kexmts pön ti yë mtapawanëtëp miits jets x'tunt't tuntëts jë nits axtukt. Nikets x'atunaxtët n'tsom iatëtst, je ku yétë kiapxtëp pönti, nits ke na tuntj.⁴Ku yëtë t'awënt tersy jemtxnyex mati tsux nëx mpakeyem, nits yëtë taje keywiet't je jaay. Nits je kem ni jaktuuk kië uunk t'ka tapakëwant.⁵Tuyekë tiunk tunkë jëts yixëtët je jaay. Jets yëtë wit tamuxuyëtë mäwin poo ma Dios iayuk tkëjjaytë jets naina wit paa tik mäjëtë.⁶Yëtë iatsiktëp ma oy its mam xëëw tiunyë jets oy tsënëpiëtj ma yoymmiuktajkj,⁷jets oy yës jik motët jep maayjiotypj nits jaay tyijëtët (Rabí) (YIK ixpëkpj).⁸Jets miits ke mpat ëtyi nits miktitët (Rabí) (YIK Ixpëkpj), jëkëx ku tukëm xmëtët (YIK Ixpëkpj)(maestro) jets miits nitukeye tum mukuktë.⁹Nipën yayt'ekjaay ya xka'titet teety ya naxkëx je ku miits tukëm xmëtëtë teety mati jëm Tsapjotm.¹⁰Nanyam nipën kiayiktitët (yikixpëkpj)(maestro) jë ku miistst tuukëm xmëtëtë (YIK Ixpëkpj)(maestro) jë Cristo.¹¹Jets pön pön ya nimö ma miits tumpj tsje yit´t.¹²Pön pön namiëpëktakëp këm amutskëp jë jëts pön pön nak ianmuts atëp mä pek taaky jë yi't¹³Ayowë miis't (jayw tëeëtj)(escribas) (Ixpekytiëkj) (fariseos) ku wimpity mwinmanyt miits myik atukëp jaay iakuky tsapwin mië atën. Jets ni mka tëkët miits këm, mits nixkakupëkt mati jemja tëkëwiamp.¹⁴Ayowë miits't (jaywtëëk)(escribas) meet (Ixpekytiekj)(fariseos) ku wimpity mwinmanyt miits mpökëxjëtiëp ku okyj tïoxtiëkj piëktaaky (jets nixo mtaywiatë natyiy maynyëx mnuktaktj jëkëxts mö ayoon mik takëëtëk wiontë).¹⁵Yikayowë miits joywtëék mëët Ipekytiëkj ku wimpity mwinmanyt miits mpanëkxtëp tuk maxnyë joty ok tuk naxtëx jets xyik winmayémpit't jak tuukeën. kots të wiënë winmayëmpity, nits miits xyit jat't mëtsk pët jënjotyptët uunk naina nixkën miits't.¹⁶Ayowë miits't, mits wimpiits kutuëwyi, ku miits mwantë pön pön ti twantukp mayë tsaptëëkj kiëxm këwjëti jëts pön pön wantukp jëts tkapxpaty je oro mati jëts tsaptikypy yojotmtsjë ity.¹⁷Miits kawiny jaaytë wimpiits ¿Matiw nimä je oro ok je tsaptëëjt mati tyik watsjatp jë oro¹⁸Jets pön pön tkapxpatp jë yoxtakj kë jë ti jëts pön pön tkapxpap je jiox mati jem yöxtaakj kexm të tna tya tsumiä je waintaky.¹⁹Miits wimpiits jaayty mati jawënë mä jëyöx ok yokstakj mati tyik wats jatp jë yiöx²⁰Nats jë pön twantakp je yoxtakj wiantëkpy tsë pön ti jëty jem yoxtaakj këxm.²¹Jets pön twantakp jë tsapteekj kiexm wiantëkyptjë jet mööts mati jëp tsënëpyj,²²jets pön wantakp jets tkapxpaty jë tsapwiin Dios je txënëpiëtj kiapx patjëëpy jets mëëtj mati jem te tsën nëëpy²³Ayowë miits jaawteekj meetj ixpekytiëk ku wimpity mwinmanty ku miits yinë wëënë xyikmint je uts aay mëëtj uts paok jets miits të xmastutëtë matiw mäk kutukj e'epy je tëytwnën, paagoon nits jentxawen, yat jiëxë të xtunt. Ke jiëxë xkatuntë. ²⁴¡Miits wimpiits kutu'ewyë, ku miits xwintëkxt paakj uux nits xku'uknaxt camello!²⁵Ayowë miits, jaywëtëëk mëët ixpeky tiëkj ku wimpity mwmmany ku miits nikëx jëyë xputë mtsim mëëtj mtex, nits jepj jotyp uts jepj metsën mëëtj katey tiunën.²⁶Miits ixpekytiëk wimpiits tapujt jawiin mtsim mëëtj mtex, nits mëët nikëx wiatst²⁷Ayowë miits, jaywëtëëk mëët ixpeky tiëkj ku wimpity mwmmanty, ku miits na nixtëm ookp niptsïn, poop yik uky, ku nixën yikeepj jiakéx, nits jotyp tum ookjp paakj mëëti tukëy axëkiat.²⁸Nainam miits nikën waats mjukëxt ja'ay wmkuky jeets ku mjotyp uts jëp mkaoy miutuunj mëët mkaoy iatën.²⁹Ayowë miitst, jaywëtëëkj meetj ixpeky tieky, ku miits x'yik oyëtë kiawisantj, mati akapxp nits nypots mati wats tumpetë yik eepj xukëtë.³⁰Jets miits mwuantë, ku jiëj atëm njukyiatyën je tyempj ma atëm nteety, ke jiëxë na nmetj atëtxën ku nyëpy mati akapxtep jiexë joywëkyx.³¹Nats miits këm mnanykëpx ku m'uunkj eetyte mati tyik ooktë je akapxtëëk.³²Nanya miits myeety kipx äny miits myik utxp ntsom je tiakonyën.³³Tsany, miist tsany nyaskexëtë ¿ntso ixë mkëëk want ayoon jën jotyp?³⁴Je kexts ixtë ku ats mpakex ma miitst akapxp wiy jaayty nits jaywëtëëkit. Jem pon pon miits mik ooktep ok jem miti mik krus pettep. ok jem mati mwoptëp jep myoymuktak ëëpy ok mati mpanaxtep mpateketep tuk kaps ja tuk kaps.³⁵Jets mint miits mnikexm tukeyë wats jaay nyëpy mati te yoywiekx ya naxkëx ma yë Abel nyepy ots txontaaky mati ity wats jaay ieepy jats jiaty ma Zacarías nyepy je Berequías mankj mati mik ookt jep tsatikpy attar kexpy.³⁶Tyey iatp ats miits nëmëtë ku tukëyë tia minyëtë yat naskëx ewiëtëëkj³⁷Jerusalén, Jerusálen, miitst mik ooktep okapxptëëkj nits xnaskatst mati mjayiktanikëxtëp winak yasë ötstë nja tseky nits nyik tuuk mukt m'uunk tëëk nixkem tsptaak ivnk tyik muky kieky pat këpy nits kë të xkupeky.³⁸Axtukjt ku miits mtëkj, tianë apak,³⁹Jekëxts äts miits nëmëtë jets ixamyë kë äts x'uk ixnetët konëm wiënë wantë ''kunukx nyëx mati wintsën xyëw këxm mimp''

Chapter 24

¹Jesús pitsëmy tsaptikypy jets jem ity tiuyoy nits tumpëtëëkj nyiminë winkon nits tiok ixë ntso tsapteekj piotx. ²Jets je iatsooy nits tnemjaay jëtë: "¿Miits ke x'ixtë tukëyë yaat? Tieywie ats miits nëmëtë nituuk tsa kiatant' nikëywiëty mati ka kitapj.³Kots jem txënaay kopkëxm miti txëëw Olivos jets tiumpëtëëkj nyiminetë aweky jets nyemxë nikapx ¿Junë na tiunëtj? ¿Ti ixpëëtj jëjëpj ku minkomëtj o ku naxwinët jiupkëxt? ⁴Jesús ots iatsoyë nits nyëmxtë nay'ixitëtë jets nipen mkawin äänëtët. ⁵Jeku nimanyëx mintët ats nxëëw këxm jets wiantet ats je Cristo jets nimanyëx twintuweket win äämën këxm.⁶Miits matotëp tsip nits tsip ayuuk, ixtë katim x'ayoj je ku patatëp jets yat tiunët kënëmts wienë jiupkex. ⁷Ku kaapj tniwutekp atuuk kaapj, nits niwintsën ja tuukj niwintsën, jets jiëjët yu jëts jiëjëtj ux oymiaye. ⁸Jets tukeye yaat tsontakpnëm wiënë ntsom anën peken ku uunks unankj mniwatswanyë.⁹Jets miits mikëëyak jets m'ayompaatët jets jaay myikpaokët jets tukeye naax kaapj mkaoy ixët't ats nxeew kexm. ¹⁰Nimay nikx yoymintë yoyxëpt nits nyakieyakëtet tuukj ja tuuk jets kianay ioy ixët tuukja tuukj. ¹¹Mimaynyëx niko akapxpëtëëkj tienkiukëtët jets nimaynyëx twintuwëkët win änën këxm.¹²Ku je kaoy iaten miayënyaxt jets nimayt nikx txokën xuxtë. ¹³Jets mati tmumatakëxp jets jiatet xim jupämnëx jeets matakp tampj. ¹⁴Nits yaat oymiatiaky miti mëatën eepy yik nikapxt yik nimatiaaktj tukëyë naxwiin ntso tnijawëtët tukeye naax kaapj nits mint je jupkëxën.¹⁵Jets ku x'ixtet miits jë axëkyatën miti tyikutakoykiëxwamp tukëyë mati ots tkëpx je akapxp Daniel, ku jem wiene tyene ma jem it wantsnëx (pön t'kapxp jets twinjawep), ¹⁶jëts mati jem Judea jëëts këknëkxtëp kopkëxm. ¹⁷Jets mati jeepj tiekj nikexp wiënë të piëty kets winäkt je nits t'as ixtaatj pön ti jepj tyikyp. ¹⁸Jets mati jem wiene kiamjotm këëts winpitjt nits t'as ixtuatj tsawix txamaanj.¹⁹Yikayoowenexts nikx j'at't mati wiënë unaakj tmet ëëtyëpy määt mati wiene unaakj yik tsitstëpj je xëëw. ²⁰Nukxtaakjt jets kati xuuxpj it mkëëkt ok pookxen xëëw. ²¹Kom jëëjëpj manëx ayoon mati nijune të kia tuny ko ots naxwinet txoontaaky jets mam ixam nits nikë iuktunenyët jatuuk yajë. ²²Ku je xëëw jiexe kia'awën nipen jiexe kiamataky jets je ioy iaten mati winkony itp jekex je xëëw iawenewiany.²³Nits ko pon mnëmxëtët miits ixt ixa je Cristo ke xtëyjiawetet. ²⁴Je ku minte niko akapxp meetj niko Cristo nits tyik nikexjekt ixpeet meet mati kamayan jets twinänt pön pat'atep mëëtj ma ti te jia yik winkontj. ²⁵Ixté të ats miits nuan tsoky.²⁶Tikexëm, kum nyekjneme'etet, axtukj, jam Cristo naxwinpatetjatum, ka'aty jam nikx naxwinpatëtsatum. Ok Axtukj, japë xip tikpyë, katix texawa. ²⁷Tikex ku tso'om tu'ukj tyekx ma'am xë'ëw pyitsemy jats kunoky ma'am xë'ëw kyitaky, natsë tyu'unet ku ya'aytyekjunkj myint. ²⁸Omyaja pën ma tu'ukj tanekj naxokje, jamtse xiiky nyamyukjetë.²⁹Jats jatyë ku nikx tyunë tsyatsayo'ony ja xë'ëw tsa nikx xe'ew kyo'otsë, jats po'o kë niks yok a'anä, jats matsa'a nikx kyatë tsapjotm, jats tukeye tsa'apwin myekjatan nyawyixitatj.³⁰Nits ja nikx ya'aytyejk unkj yixpä'äty kyexjëky tsapjotm, jats tukey naxwin kyapj nikx nyakyakäpëkxe'e. Ja'ate nikx tixte ku ya'aytyëkj unkj myint yo'otsjotm jam tsa'apjotm mekutukj me'et jats me'e oyatan me'et. ³¹Ja nikx pakex tyumpëtëkj (ángeles) ku nikx pux'xu'ux tyekjyax, nits tyekjtu'ukjmukjkext tukye ma'aty wyanë tetwinkonye ma'akjtaxkpo'o tu'ukjtsaapjakitaky.³²Jat tu'ukj ixpä'äkën tsa'aps xits kepy kyexm. Ku yakex ya'unkjtetkë jatye tse yayuntj pyitse'emy niawetyeptsë ku ja wyinkonyë xe'eja'an. ³³Naynyatsemë, kuxixt na tukeyë tyunet, niawetyep mits ja yexa ku winkonë ja, tëjkaka wyinkon.³⁴Teynyex ëts mits nëmë, kë ya'at naska'axe nyaxt, kunnëm ja tukeyë na tyunnët. ³⁵Ja tsa'apwiin meet naxwin naxtsë, jats ëts awayu'ukj ni junë kyanaxt.³⁶Jats naynyama ja xë'ëw jats hora nipën kaniawë, ni jate tyumpëtëkj (ángeles) ma'aty tsa'apjotm, ni Dios unkj, natyukj ja ni te'ety.³⁷Tso'om jots tyunë ja xë'ëw ma'an Noé, nats jä nitx tyunë ku Dios unkj wyinpity. ³⁸Tikex ku na tso'om jots tyunë ku ity kyatu'uynyem ja tiempo ma'am Noé jate kaytyep uktapj ja yity, yama'atskayokta jats ya'akjama'akjka wyante kunu'um jots ja xë'ëw pa'atyma'am Noe jots tyëka arca jotype. ³⁹Nity jots kaniawatë kunu'um ja tu'u myin, jats pyawitstsete jaka'am nex natsë nikx tyune ku Dios unkj wyinpity.⁴⁰Jam ja wyanë nima'aks ya'aytyekj ja'ay kyamjotm, tu'ukj ja nikx ye'ekjpawa'ay atu'ukj jats nikx yekjkex ix okj. ⁴¹Ni ma'aks ja wyanë to'oxtyekj jap myolino twittoky, tu'ukj ja nikx yekjpawa'ay, atu'ukj tsë yekj nikakt. ⁴²Tikexëm itë aixyitpë, tikex ku kë mits xniawa ti xë'ëw nikx wintsen wyinpity.⁴³Niawatets ya'at, ku tu'ukj kute'ejk niawatj ty hora ja mätspë myinwany, ya ixyipye tse yexa jats käts ja jexa kupëky jats tyikpy nyaxt. ⁴⁴Tikexem mitstë naynya itama aixitim, tikex ku Dios unkj nikx wyinpity ja hora ma'am mits xka upixte.⁴⁵Nats je, ¿Pën ja tëy, wiy tyumpë, pën te wintsën te tëjk tyamunikaketye, jats ja mo'ot kyeky tyo'okx ma pyat a tye? ⁴⁶Kunuukx nyex ja tumpë, ku ja wyintsen ya'at naja wyënë tun oky. ⁴⁷Teyatam mits nëmë ku ja wintsën pyekjtaket jats tixyity tykeye ma'aty myet.⁴⁸Pën tu'ukj kaoytyumpë ya'amyotm yeany: te 'etsën wintsën tyanenyë; ⁴⁹jats koxaxat myetj tyumpëtëkj jats me'et kayt meet ukj mu'ukpë tëjk. ⁵⁰Ja tumpë wyintsen yatte ja xë'ëw ma'a wyenë tumpë ka upix, jats ja hora ma'at kaniawa. ⁵¹Wyintsen këkukj tyapotatat jats naynya jap yekjkax ma'am jap katsoyumpë tekj (hipócritas) ma'am jap yäat eyën yaxën jats natyetsjeyë.

Chapter 25

¹Nits Dios meätën mititsapjöttm näjaä tsöm nymaak kishtöx tköntt jÿënn jääts ñyëxtt jäts tmëñawyätt jää wätyëk.²Nymüüsk jää matywe kää käwyj jaä nyuüsk tsa matywe wyj.³Kuts jää kawyj kistox tkontt jää jyënn nits katyj tkönt ön matywe tyoktatöytëpj jyën.⁴Jaats wyj toxtyek tkööntt jyëën meet ön⁵Nyts jää waÿjtyëkj tännëpj öts myinn nyts jääwe ots tsüüpyätt nyts myätäköy kyëtt.⁶Tsüüm ots ayüüy yikmätöyj äxtükt waytyek pytsëmtë nyts xëmënäbyätt⁷Nïts kïstöx pytëktëë nits jyën tëk ööyëëtt.⁸Nits mätywë käwyjt tnëmjäy mätywë wyj mooyk ets wänë öö ökööpj ëts njëën.⁹Nyts wyj kistöx yätsöyj nyts wyäntt kä ëts xtytchë mett mits nexte mätyökyj nïts xejuytt nittsxat.¹⁰Nits nyëxtt jüüpj nyts öts wajytyëk myn nits matywe tüpixtëpj nits ttmë ëëtty mää ämätxätn xëëw nits ots tëëkäkäj yätukj.¹¹Nits öts nymüüks kystöx jükjätnëë nits jüük wänöknë yik yspepj yik, yspëpj yik, awats jaä tekakj.¹²Nits jää öts yätsöy nits wyän tyëwättpj ets mits nëmëeë kää ets miits nyxëë.¹³Ñyäküwyätt mits kää xnyjäwë jüünëë jää xëë jää hora.¹⁴Nää jää tsöm tuuk yiäätyëk jääy mätywëity nexweinepj jää tüük kapj nits ots tyümpjtëk ttëwäysöy nits tkëmöyj mëkjääyiättn.¹⁵Tuk öts tkëmöyj müüwosk mil mennyj jäätük öts tkëmöyj määtsk mil mënn nits jäätük öts tkëmöyj tüük mil mennyj kejää öts tküëntëpëktëë tkëmöyj mëynn tso tüük jää tüük tääjätj tekyj.¹⁶Awets pekyj mätywe ots tküëtëpëyj müwöxk mil nits ots ttanuks myoj nits öts tek wynpetj jää müüwöskmil mëyinn¹⁷Näyhäk matywë öts tküëntëpëkj määtskj mil öts ttänüks myöyj nits öts tëkwynpëtj jää määtsk mil mëyin.¹⁸Jääts jää tük tyümpëëj mätywë öts tküëntëpëyj tüük mil meyns ñytx nytaëy nits tttyütxäyj wyntsën myënn¹⁹Yxäm kütte niäx itt jää tümpjtëkj wyntsënn öts wympyttj nits tamett kääpxöytt jääts tmüküwätt.²⁰Jää tümpj mätywë öts tküëntëpëyj müwösk mil mynn nits öts ttkeyakj jää müüwösk mil nïts öts yiän wyntsënn mits öts xëkëmöyj müüwösk mil mëyn äxtük ttëë ëts nëkwymptj jää müüwösk mil.²¹Nits öts wyntsënn yïann oöyj tyumpjn ooyjyaayj mütüp mits tëë mits JYKXON mtyünn ööyj wänë ëts mits täkëtëpj nits mits xeniwynxent yëë mäyniaxë pëktäky tëkë mää wintsën xiöntäkën²²Jaa ttuk tümpj mätywë ttëküëtëpj maastsk mil mëyñ mynn nits yiänn wyntsën mits ööts xëkëmöyj määtsk mil mëynn äxtüük tëë ëts neek wympëttj jää matsk mil mëynn.²³Jääts wyntsën öts yäxöyj ööyj tyumps ööyjyääyj mütümpj mïts tëë jykxön mtyünn ööyj wänë ëts mïts täkëtë nïts mits xëniwynxënt yëë mäynïäxë pëktäky ttëkë mä wyntsën xïöntakën²⁴Nits tuuk tyumpë matÿ kyuentëpëjk tuk mil nyimijnë jats nyëmxëj, wintsën nijäw eep ëts kunäj myaytyëjk tukëye xni toäyaykyezxy, mconjekypy mitsa max'ajnipytëj jats xkonmuky matëj x'äkäwëwäkxy.²⁵Jats ojts tsëkëj, nits nikx n'isnitäjpety meeny näxjatypy, ix ku ëts'xyäm mits kmooy matij mja'eepy'.²⁶Nits wyintsën y'ätsoëmpijtëj nyëmxë, mits käoyjyájy nuuxtumpëj, wääts mits ja xnijäwë ku ëts jäm nkonmuky ma ëts tëj nkäwëjwakxyjexy.²⁷Matij mits jexyëj tëjxtuny banco mits jexyë meeny x'iskexy, junets ëts jyexëj nwimpity jakmeeny y'unk mëët ëts jyexëj banco nits kony.²⁸Pëjkëtëj ixaj myeeny jats xmotët yxätumpë mati mäjnk mil myeeny.²⁹Pëmën jam iyakëjëmkyexpy, nikxja jyakyëmoyätëkj jyewëj käwinëmpy.Jats jatëj mati nitijyäkäkëjëm etyëp métiits nitij jyäkäjkëjm 'etyëp yëkpëjkëpta'a. ³⁰Tumpë matiniti kyätumpy tyätumpy tëkwimpytsänikxy yëkyuptäky äkotsëtupy japts nikxy nikxy jyëëy yääxy nyäy tëts ëtyëj.³¹Kunikxy Dios y'unk tmëtminy tyumpëtéjk (angeles) y'oy'yajtëntëxm nitnëmts tsënë ïxtaaky tsënëwyajtkëxm matij oynyaxy. ³²Nits jawyinkukm nitukëyë nikxy näxkäjp yoymyuktääty nits nikx yëkwäwäkxt jääy awekyjaty toom tuk nipatsx'ixpëj twdwakxy nyipatsxy mëtë cabra. ³³Jats nitxy tkexy äkankyëpääjy nyipatsxy jets änäjkyëpääy cabra.³⁴Nits nikxy niwintsën tnëjmë mati wyenëj jam äkänkyëpääm. Mintë miits pënjaty ëts teety të kunukxën myoyëtë nits xkuentëpëktët mëajtën matitë nyi'oyë nit'ewyë ku it tsoontäjky. ³⁵Miits gts ka'aky xmo'oy ku ëts ijty nyu'oky, ku ëts ijt, tëëts'ooky miits ëts xyëk'uuky, ku ëts miits ijty x'äkä'xe jats éts ojts xyëkmääktany. ³⁶Ku ëtsityniwääts nwitity nits ëts ojtsxmotëj wit kuëts ijty poxtikypy nits miits ojts x'isïxtej³⁷Nits nikx yätsoëmpjtë mati näj wyenëj tëj tuntëj jats nëjmët ¿junë ijty jam yam yüky jats ojts mits nyëkäy junë jam ijty mtëëts ooky jats ojts nëj nmits nmooy. ³⁸¿Jats junë ijty jam my'oyëtity jat ojts ojts nyëkmääktany junë ity niwääts mwitity nits ëëts mits ojts wit nmooy?. ³⁹June ijty mits näjnïxpékëp ok puxtikypy nits ëëts mits ojts nixixy. ⁴⁰Nits nikxy niwintsën y atsayëj, tyëyäjtëm ëts miits nëjmë knmiits tnëjnax'tujhëtëj ma mutskjatytëj éts miits ojts näj xtujnëtëj.⁴¹Nits nikxy tnëjmë matij jam wyenëj yänäjykyëpääjy mujäkamakëts miits kaayjyatyë äyotäjk jotypy mati jëën xëmekunaxy japtëjnyiayenyë määm mëjku'uy mëët tyumpëtëjk. ⁴²Ku ëts ijty yujnjäoky kaets miits ojts xyëkay ku ëts ijty tëëtsëj njäooky kaëts miits ojts nëxmotëj. ⁴³Ku ëts miits ijts xkäixëtëj näjts ka ëts miits ojt mtëkëntum xjëkmääktänëj kuëts jam niwääts nwitity ka miits ojts witxmotëj ku ëts ijty njäpëkyëj kuëts ijty näjnnyäjmë jap puxtikypy ka ëts miits xkuentaäwetyëj⁴⁴Nits nikxy jatëj yätsojëmpitej wintsën junë ëts ojts näjkaixy ku ijty jam yüoky, mtëëtsëj ooky nka ixëj niwäätssj pëjkëp puxtikypy jats kaa ëëts mits ojts ntunëj? ⁴⁵Nits nikxy ja yätsaëmpityëj nits nyëmxët tyëyätëm ëts nwääny kumiits näjtëj xkätunëtéj myutskjatypy ëts miitsëjnäj xkatunëtëj. ⁴⁶Yääts nëkxtëp äyonjetypy mati xëmëkunaxy jats mati tëy tyuntëj yëëts jukyätjotm matij xëmëkéxm.

Chapter 26

¹Jets tiune ku Jesús ity te tkapxkëx yaat aaw ayuuk nits tnëmjaay tiumpëëkj. ²Mits mnijaweepy ku ja mëtsk xëëw tpaatwany jë amaay, xëëw nits jë yaytyëk wnk yëkj këyaakt jëts kuuspët't³Nits jë teety niwntsén mëëtj majaay tiëkj mëëtj tukëyë jaay jém ity të yoymiuk jem teety nyiwintsën kiumuunj mati txëëw Caifas. ⁴Jëtës tukmuëtë tkapxmuktë ntso ixe tmetsët Jesús amëtsknëx nits tyik ooktët. ⁵Ku jë ity wiantë kë xëëw it ntunëm jëts kati jaay xi ya nya ni mëtx⁶Jëts ku nayjëm ity Jesús Betania Símon tiëkëntum mati ity puuts pam miëtj jëm ity kaywiëtj këxm nya kiëx mutx. ⁷Nits nyiminë tuuk toztiëkj mati ity piakompy tuuk tsatuts uunk paakj xukp mati tsownëx jëts jë ots tyakutëmjeky kuwakëëx. ⁸Kats jë tiumpeteekj tixtë jets iampëktë jets wiantë ¿tixtë ku yaat niko miko wintakoy? ⁹Te yë jiëxë tsownëx yiktook jets ayoowe jany te jiexe yikmoy.¹⁰kats Jesús tnijawaty yaatj nits nyëmxë ¿tirëx xmutsipëtë yaatj toxtiëkj? oynyex ats ye nait të xtunë. ¹¹Itpj miits ye ayoone jaay xmëtët jëts äts kets miits itpj ats xmëëtët.¹²Ku yë äts nikëxm xtanitëmy paaky xukpj jekex ye te ku äts nyiknitajëwianë. ¹³Tieyw miits nëmë oymiayë pön ma yaatj oymiatiaky yik matiaky tuuk naxwiin, yik jamietsp txë yaats toxtiëkj ku yikapxt miti te ixam tuny.¹⁴Jets nitukën mati njmakmëtsk mitiy txëëw Judas Iscariote nykx ma jem teety niwintsën. ¹⁵Nits tnëmjaay ¿te miakwantep ko ats nkeyakt? nits yik tëëjay ipxmunkj meeny tum tëëkxp pux. ¹⁶Nits jëryë t'ixtay axay ntso ixe tkëyakt.¹⁷Jets ku mutuuk xëëw tsapkëëky yik kay miti tka meet mati të (wintakoynyë) (levadura) jets tiumpëtëëkj nyiminete Jesús nits tnëmjëëty ¿mait xtsëky nits ääts nyik nioyët amayxïëw aux? ¹⁸Jë nyemxete "nekxtë mä kapjotm jëts xpatët tuuk yaytiëkj nits xnëmëtët nëm yikixpëkjpë yëëny teäts n'oxë winkonë je ats ntunwany amaayxëëw aux meet ats ntumpëtëëkj. ¹⁹Nits tumpeteekj tunte ntsom ity te Jesús nyemx nits tyik oy eety je amaay xëëw aux.²⁰Kots kioots'eeny nits ots tmëtkay ixtaaky tiumpëtëëkj. ²¹kots ity kiaytë nits tnëmjaau,tiëywië äts miits nëmëtë ku nitukën miits äts xkëyakwamp. ²²Nits jëtë winmaytiek eety mäknëx nits tuukjja tuukj tyiktë axatë "kë jë yiit iätsj ¿wintsën?"²³Nits wintsen iatsooy pön mati ? äts ntexjotypy kië nta mëëtj pëmpy jëts äts xkëyakamp. ²⁴Je yaaytiëkj uunj na jiat't ntsom jëpj jaywiëty ity jëts yik ayoowënëx jë yaytiekjaay mati tkëyak wamp je yaytiëk uunkj oy jë jiexe ku je yaytiëkj jaay kë të jiëxë kiëxjëky. ²⁵Judas matiwë ity këyakwanëpj wiany ¿äts je yik ixpëkpë? (Rabí) jëts jë nyëmxë, te mits këm mwany²⁶kots ity kiayty nits Jesús tkoony jë tsapkëëky, nits tkunukx nits tatuukjääy nits tmooy tiumpëëkj jëts tnëmjaay kontsowt nits kaytë äts yë nikëx.²⁷Nits tkonkom je ookjäny nits yës kojuyën tmooy jëts tiumpë tmooy jets wiany uukt miits nitukëy¨. ²⁸Jeku yaat ots yë në'ëpy mati kipxkiëpxën eepj mati yoywiokxp maya nimaytë nits tpatet poky nyimëëkxën. ²⁹Nats ats miits nëmë, ke äts ye n'uk uknet yë uva téëmj nyëë je xeew nëmj ku miits wiënë ntametj ukomëtë maam äts nteety miäätën.³⁰Kats te wiënë t'äwtë je äy nits nyëkxtë olivos kopk këxm. ³¹Nits Jesús nyëmxëtë "tukeye miits mjakemkëkëxt äts këxm yaatj koots jëkëx ku na jiaywiëtyë nwopjp ats nipëtx ixpë nits tukeye nipëtx yoywiakxtaat. ³²Kots të wienë tiekiukë kiomë nits miits mwintuwëk atëtët jëm Galilea.³³Nits Pedro t'atsooy "oyëm nitukeye mja nikëkëxë äts nijunë nkajakëmkëëkt". ³⁴Jesús nyemxe tyëywië äts mits nëmä yaat koots kukëËnëm wiënë tsapniaw iayax, të mits wiënë xkuääny tuwëëkj yaajë. ³⁵Pedro t'atsooy "oyëm ats jiëxë mits njamëtj ookj wany nikë ats mits nkuäätj nits nitukëyë tiumpëtëëkj tumna wiantë.³⁶Nits Jesús tmëëtj ääy maam jëm tuukj it miti txëëw eepy Getsemaní nits tnëmjaay tiumpëtëëkj tsënëtë ya ats tnikx xim tnukxtaaky. ³⁷Nits tpawaay jë Pedro mëëtj nimëtjkj Zebedeo mianj nits ots winmay axaay yik ayoowenex ots nyayjawëëty. ³⁸Nits tnëmjaay "ats njawën maknex jiotmäynyëx koomen n'ooktj ya m'aixtët jets äts xmët aixitjt.³⁹Nits jats awanë jakamawe nykx jats kyuxtentyokjëy. nits wynpokj nukexm tyekjatyë nits nyutxtakye yeanyi nits te'ety tsa'apjotm ku yerana tyune kuya'at utjeye ka yexa xpa'aty naynuama, kä ma'aty ets tsokpyë , ja ma'aty tso'onkän epye. ⁴⁰Niminy tyumpe tëkj jats pa'aty te nyaokexnatë jats niemjay Pedro ¿kemma'ams éts miits tex me'etixyity ni tu'utj hora? ⁴¹Ixite jats nukxtakjta jats ka tekjkatet ma'am kaoywinmanje ja ajawan ja tunwampja, ye nikextsë amu'uks⁴²Mu ma'aks yate jots jakamkeky jats nyukytaky teety ku yaxa ya'at ke ns tyunë jats éts nukt wan na tunye tso'on tsoken. ⁴³Jatukyaja jots yawinpitkome jats jots pa'atye ma'ap tikex ku ja wyiin jutpy uts japtsu. ⁴⁴Nits nyiky jats atu'ukyaje nikekye kyutuwekjyaje jots nyukxtaky jats nayja awayu'u kj jots kapx.⁴⁵Nits Jesús jots niminye tyumpe tëjk jats nemjääy ¿jam miits ma'atëstë jats potxatetste? axtukje pyetpy yam hora jats ya'aytyekj yëkjkeyaky ma'am takoywya jääy kyejem. ⁴⁶Putekjtë jats tamyantë ixtë ma'aty ëts xkäyatpy winkon ja.⁴⁷Jam ja yity kyapx atetxnyëm Judas yaty nituken ma'aty nimakmatsk tumpe. Kawinempye te'ety nyiwintsëntë mëët mäja'ay tyekj ma'aty kapjotm jots meet minye. myinte tsu'ux këjë jëts kepy kiapëj. ⁴⁸Jats ya'aytyekj ma'aty yity keyakjwanapj Jesús të ja yity mo'oy tu'ukj ixpa'at, nemjoka, ma'aty ëts tsuukxp ja matstapj⁴⁹jatyenyexe Jesús niminy jats wyany Kapxpokxa'an yekjixpääkpe jats jots tsu'ukx. ⁵⁰Jesús nyemye "mukukj tun ma'aty tex niminy jats xtunt. Nits jots nymienyete kyenixatë jats matsta⁵¹ixte, nituken ma'aty yity jesús myetipye jots xa'atey tjuts tsux jats tamo'oy te'ety tyumpë jats tya'atsk twitsukjay. ⁵²Nits Jesús nyemxe ko'ojëkj tsu'ux tyetj otpy, tikex ku tukeye ma'aty tsy'u yekjtuntapy okjtaps ja tsu'ux kexm. ⁵³kama'am ëts yaxa nte'ety mukapx jats ja ëts yexa xtanikex ma'akmätsk pe'ekya'aty angeles? ⁵⁴Jats ¿tsots yixe jaywyaty kkyuytiunet, ku ëts niawa jats na ja tyunët?⁵⁵Nits nayeya Jesús nëmjay ja mayjääy ¿Tso jixa ëts texniwitsemy tsu'ux meet jats kepy mye'et jats ëts xma'ats tso'om tu'ukj mä'ätspa? Jawom jawon ëts jots jatsenë tsaptipye ja tanawanokya jats ka ëts mits jots xma'atsta. ⁵⁶Tukeye na kyuy tynë jats akapspë yaytyen kyuytyenet jatye jots tympe tejk nyikejyete jats kyakkexte.⁵⁷Maaty jots Jesús ma'atsta wa jots taanekxete caifas teety nyiwitsen, ma'am jaywyatejk (escribas) meet meayktetyejk (ancianos) yiyte yoymyukjte. ⁵⁸Jats Pedro jots pyanikxe tukjximaam maam jam te'ety nyiwintsen tyaykjukj. Tyekjey jats ixitpe tejk me'et tsenay jats tix tso yekj tunwanye.⁵⁹Natsë te'ety nima'atekjte me'et nitukeye jääytye yiyt tixtate ëny ayu'ukj Jesús kexm, jats yexa okën am tyëkjata. ⁶⁰Jate ni tu'ukj ka patta, oyam jots kawinempye niwonpetpë ya mintë nits, jots mmynte nima'ats. ⁶¹Jats wyanta, yat yaytyekja'ay wyany yekj kotakoypy ëts yë Dios tsyaptëjk jats nykjoya tyikats kyutuwe'ekjxë'ëw.⁶²Ja te'ety nyiwintsen teyenkyukjey jats nyemxe ¿nituken xkamete atsosenpitan? ¿tiye ma'aty kyapsap kaoy mits kexm? ⁶³Jesús amonye yity ja te'ety nyiwintsen nyemyei mits pawa'anpy Dios jukyewye kexm wanjaky ëëts pën mits ja Cristo, Dios yunkj. ⁶⁴Jesús tatsompity mits kem tena wany; ixa'am ets mits ne'emë ku ixa'a jats ku yatnekx nikx ix ku ya'ay tyejkunkj tye'ety pyaay tsyenet, jats myinkomet tsapjotm yo'ots jotm.⁶⁵Nits jots te'ety nyiwintsen wyit ke'etx jats wyanyi, te ye kaoy kyapx ¿tiko naktsokjën ma'aty te'etix? ixte ,te ja xmatowta kooykyapx. ⁶⁶Ti winmaytyep? "jate yatsompite jats wyantai" Patatpyee jats yo'okt"⁶⁷Nits jate twinkutsew etye jats twoptë, jats koxte, ⁶⁸jats wyanta "nikapx mits Cristo ¿Pen tem tam koxe?⁶⁹Jats Pedro jap ja yity tsyene tekjwinkepy jap taykyukpy jats tu'ukj tumpe nyimine jats nyemxe mitse'naynya ma'aty yity myetipy Jesús de Galilea. ⁷⁰Jats ja jots kuënj wintuky ma'am yiytë nimay, wyan oky "kë ets niawa puty ets mits xtamukapxp⁷¹Ku je tejkatsumkjam pyitsemy, jots atu'ukjumpe yixa jats nemja'ay ma'aty yity jamta "ixa'at yaylyekja'ay jam meete yity Jesús de Nazatet. ⁷²Atu'ukjyaja jots kuëny mekj wya'any" ke ets yenixa yaytyekjääy"⁷³Nits kyuawenity nyimnë ma'aty yity ja winkon tanetyep jats Pedro yekjn'emjääyi Teyatam mitsë yawa nituken ma'aty yetë, tso'om kapx ye'e, tso'om kapx ye'e yekjnikäxjekäpj. ⁷⁴ Nits ja jots kaoytyiaxay jats kyaoytyapxaxay ke ëts xyë yaytyekja'ay ixe nats jatye tsa'apniaw yayax. ⁷⁵Pedro toymyetx Jesús yaw'yayu'ukj tso yity te nyemxe "ku kanem nyene tsapniaw yayax te ëts wyanë xkueny tuwe'ekj yase Nits pyitsemy jats yetjayownex yaxna'ax.

Chapter 27

¹Ixäm küüjäpjyät iit tükëyé tëytt nywynxën mëtt mäjäytyëk mätywë jäm käpjöótm tnykäpxöyitë jää Jesús jäts tëkökwäntë. ²Jääwë öts txumetë nits tëmëëtyj jääts tëkëmöytë jää (Pilato) Jykkütüpjnïwinxën³Jääts küü Judas mätywë öts tkëmöyj ots tix küü jää Jesús jyk wäntünn nits tjük küëntëtüne nits öts tëk wympytnëë ypxmääk püx mëyn matyweatexp teytt niwynxën mëtt jää mäjäytyëk. ⁴Nits yiann tëë ëts ntaköy tëë ëts nkëyäkyj nëpyj mätywe käpök mïët nïts wyäntë ¿¨tïyë ixätt näitt mëtt ëts? michë këm mäyük. ⁵Nïts öts jää tyxüp put mëyn tëkxp tsätïkp nïts pyxem tëmk wymp nïts öts ñyäyüktëyë.⁶Nits tëytt niwynëxntt ots tkön müktëë jää pük mëyn nits wyäntë kää yïöyë nïts mpëmën y xätt jääts nköjëkën tykëy nëp xiöw yëë. ⁷Nïts jäwë tkäpx öyëtyk jää ayüük nytükëÿe nÿts jää mëyn täjütt näwë kyäm mää mynpj jääyyj jyknytäjëtt. ⁸Jää këxm jää kääm jykxkäpj tsöm nëpyj kyäm yxämpätt.⁹tsööts yiänn akapx (profeta) Jeremías öts kyüytyüyj nïts wyän jäwëj tkön jëktëj ipxmäänk pux mëyn mätywë tëkxp jää xïöw mätywë jïktäküp israelita. ¹⁰Nïts tkëyäktéj näwëë kyäm tsöm ëts tëë wynxën xpäwayn.¹¹Ixäm tëë Jesús tyënkyökëj wynküm jää jyk kütüpj niwynxën nits jyk kütüpj niwynxem öts jyktëyë ¿mits jää mnïwynxënëpyj jää judios? Jesús öts täyöyj mits nääj wänpj. ¹²küjáä öts tnywänpëtyj jää tëytt niwynyxen mëtt mäjäytyëk kääj öts axöyj. ¹³Öts (Pilato) yiän ¿Kääj xmätáy tükëyë mätywë miits mjëktäny wämpätpj? ¹⁴Nïts jää ny tük awj tkääxöyj nïts jää jykkütükpj nywynxën mëkkäjääk ätëyäjätt ötstyäntt.¹⁵Näytt tëk tüyöjy jykkütüpjküü küü xëwtyüny nits mastut puxtëkjääyj mätywë mäyjyääy wynköntëpj. ¹⁶Jää xeew itt jää tte tmëtëwëj jää kük püxtë jääy mätywe tyewj (Barrabas)¹⁷nääk küü jäwëj yiöymiüktëkj (Pilato) tënëmjääyj ¿Pén myöktëpj nïts ëts nmästütt? ¿Jää Barrabas ök Jesús matywe txew cristo? ¹⁸Nits jää nyjäuëpj jää küjätëxm yikkëyiak kä öyïynkëxm. ¹⁹Ñayjyäm itt chyënëwyätkësm määjää jääy tëytyuñ nits tyoxtyek tkex äyüük wyänöky kämpätatyk jäts mits jääm jëk ixt mäyëë wäts tüpj tëë ëts ixäm näyäyj kümäyjiöttpj yëkëxm²⁰Ïxäm teitt nïwynxën mett mäjäytyëk tök tëyjäüëtykyj jää nymayj jyäy nïts tokämätöyj jää (Barrabas) nits tek öktët jää Jesus. ²¹Nits jyk kütükpyj nywynxën öts tëktëyj, ¿pën ixätt nymäätsk myöktëpyj jääts nmätstütt? Nïts jätëk wyäntëkj jää (Barrabas). ²²(Pilato) Tnëjäyï, ¿ty ëts ntüpkyj mëtt Jesus mätywë txëwk (Cristo)? Nïts nytükëyë öts yiätxötëkj yikj krus pätj.²³Nïts öts yïän, ¿ty pökyj tëë tmütëkyj? Nyts jätëkj kyäpxkäktëkj jäwänë mëk yikj krüspätj. ²⁴Näkj küükj (Pilato) öts tiix nits nytyk jäätük tkätüntt nïts öts mäs mëkj kyäpxkäktëkj nïts öts nëë tnäk kyëyëk nïts öts kyek tpöjy jääyj wynküm nits öts yiän wäts ëts nyëp kyëxm yätt wäts jääyj mïts ixtëkj.²⁵Tükëyë jääy wyäntëkj ëts yë nyëpyj xpätpj mëtt ëts nünktëkj. ²⁶Nits öts tmäts tütt jää (Barrabás) jäkëxm nits twOp öökyj nïts këyäkyj nïts kriuspätj.²⁷Nits jää jykkütükpj tsïptümpy päwätëkj jää Jesus mäjää jääyj jyktëytyünn nits öts twämükyj tükëyë myëtj tsïptümptëk. ²⁸Nïts jätë tnytsïkëxtëë nits txaps wyt tökpëntj. ²⁹Nïts yötspj küjänë tyk öyëty nïts pëmjätyj kyuwäk këxm nïts yjän këë këx täkë käpjeetyj tyäkj nïts wykúxtänätyj wynküm nïts täxïk äxätëj nïts wyäntëkj jükyëëp (judios) nïwynxën.³⁰Nïts nytsüëtyj nits tyak tkätsöö jätyk tyäkj nïts jäyë täküwöpjektëë küwäk këx. ³¹Kütx tëwyänë taxiköktëë nits xäps wyt tpëjätyk nits këm wÿt tök pëmtëë nïts tyknëxtë jäts tek krüs pätt.³²Küts jätë pyxëmtë nïts tpätëkjää yiäytyëk jääy mätywë (Cirene) tsömpj Simon jää xiëw jäts tyäküwän etyk nïts tmëwët nits krus tpäkëtt. ³³Nïts jäteë jyätt majääm tük ïtt xëwë (Golgota) matywe äyüük wympxëm ökpj kyüwäk pakj ittjötm. ³⁴Nits jatmoytyëj tuk uukwäntëj pääk nëj (vino) matÿ t'amuktëtëj mëët täämnej (hiel) jayëj tjäykyäjpy jats ka'a t'ujky.³⁵Ku ÿty tëjtyëkruspatëj, wyityëkwäkx'atyëj takuy'etxëj nixyën pyätyëj tu'uk jaty (echando suerte). ³⁶Jats tsënë'ixtäktëj nits ixyityëj. ³⁷Jats kuwäkëxm yëkpëjmjääy niwämpajt mati yëktämuämpëkp näj ijty yëkapx yä'ät Jesus, judios nyiwintsën.³⁸Ja mëët janimatsk matspëj ojts yëkmëwopatëj kruskëxm tuuk äkämpyääjy atuuk änäjpyääjy. ³⁹Pënjaty ijty näxtëp nits twinkäpxnäxtej kyuwäjk tjupyootyëj. ⁴⁰Nits wyän'ooktëj ku mits ÿty xyëkutäkoywyääny tsäptëjk jats kyutuwëkxëëw xyek'pyëtyikätsts. Nyäjkmyätäkë xeetkëm pënämtäm m Dios unkëj winäk jam cruz këxm.⁴¹Näy nyäj y'atëtstëj jäywyëtëjk (escribas) wyä'äntëj. ⁴²Wyinkpëyëjayëj yëkmätakypy jats ka'a tjaty tsokëmnyäkymätäkët, Israel nyiwintsën, matsu'utëj wanjam yeetwinaky cruz këxm nitsyë ntëyjäw'ëëyën.⁴³Dios yëy tyëjaw'eepyëj wantsëjtputëk'atyëj pëntsekypy näjyë wyä'äny jats Dios unkyëj. ⁴⁴Jats matspëtëjktëj matij jamëët ojts yëkmëwopetycruz këxm näynyäj ojts wyinkäpxnaxyë.⁴⁵Tutujk yäxp'ijty hora kú it kyo'ots ëëy tuknäxwiiny jats yjaaty täxtujk yäxp horë. ⁴⁶Ku ijty tpätänëj taxtujkyäxp hora nits Jesus kyäpxkejky mëknäx wyä'any Eli Eli, ¿lama sabactani? Matij ayujk wimpitsëm ëtsën Dios ëtsën Dios, ¿tiku ëtst:ej xmujäkamke'eky? ⁴⁷Matij jam ijty tanatyëp ja'wyantëj Elías wyaatsoopy.⁴⁸Nits jatëj nitukën jatyëj pyutso'ony matÿ tÿnjëkp (esponja) nits tyëkxooky tä'ämpä'äknëj jatypy nits mats jup'äm tpë'ëmy näjts tuk'ujky. ⁴⁹Nits matij ijty jam'etyëp janiwanë wyäntëj käxtëj mitsëj nätyúuk pënääm tam Elías miny jats yëkmätäkët. ⁵⁰Nits Jesus akyäpxkejky mëknaxy jatukyäjë nits jyawën tkëyäjky.⁵¹Nits këjkúujk tyakëjts 'ëëy atëytyuk mati ijty jap tsäptikypy kuwakm juptäjky ok'äjykyetäjky ku it y'ux'ëëy nits tsäj tyapyjëkyëjxy. ⁵²Nits kawisantë y'äwätsj mati watstëj ijty tëj myätäkoykyëxtëj nits pyutëk tëj. ⁵³Ku ijty tëj jukypyëktëj nits pitsemtë kawisantëj nits tyëjk'etxëj mäj wäätskäjp jamts ojts nimäy kyäjx'jëktëj.⁵⁴Ku Centurión mëët matij ijty Jesus ixyitëp t'ixtëj ku ujx mëknaxy nyäjxy ku ijtytëj näj tyunyëj xontsëjkënyäxtëj nits wyäntëj i tyëy'äjtem täm Dios unkëm tam tëj ijty. ⁵⁵Kawinëmpyë toxtyëjk mati ijty këj tpänäkxtë Jesus jam Galilea jats t'ixitët jakam ijty t'äxtuktëj. ⁵⁶Jayë ijty jam María Magdalena, María Jacobo mëët José tyä'äk, Zebedeo y'unktëjk tyä'äk.⁵⁷Ko'ots epynëm ijty it ku tu'uk mëjääy jyäjty Arimatea ijty tsoony wa ijty xyëëw José Jesús ja ijty näjnyäj tyumpëj. ⁵⁸Nits ja Pilato t'änëkx 'ëëy nits tyëktëjä'äy Jesus nyikejx. Nits Pilato tniwäwääny jats ja nikëyx yëkëmo'ot.⁵⁹Nits José twijtsjëky nikëjx nits täwimpijty wääts witjotm mati tsownaxy. ⁶⁰Nits mati ijty tëj José jiut tyëkni'oyëj japts ojts tmätä':aky yëk'oy'epnyëm ja ijty tyäpuwatsnëmja ijty tsä, nits t'ispätiimy tsäj näjts tä'äkëytyujky nits tso'ojny. ⁶¹María Magdalena mëët jatuuk María kawisantëj wyinkujky ijty tsënë.⁶²Kju jawomëp ma ijty tëj näj tyëkni'oyëkyëxtëj nits teety niwinstën mëët ixpekytyëjktë tmëtyoymyuktëj Pilato. ⁶³Nits ja wyantë wintsën njaymyetsp ëtsja tsoja win'ëmpëj ijty ya'amj kunäyjyaj ijty y'ukyëj ja wya'any kutuwëëkxëëw ëts nikx njukypyeky jatukyäjë. ⁶⁴Tniwäwä'äny jats tuwëëkxëëw kawisantë yëk' ixy'it kunilxy tyumpëtëjk japnikxy nyikëjx t'isjutëtët nits jääy tnëmkojmyët, tëj ja'a jukýpeky ojkën'akukm oktëy wyin'ënën tsäjiat ojknëm kujätsontakyë ka ijty nënjya win'ëjnë.⁶⁵Nits Pilato nyëmxëj: päwäwtëj tuuk ixyitpëj jats yëkxon 'ix'ijtë pën mäwäät xjatë ixyitk. ⁶⁶Nats ojts nyëkxtë: jats yëkxon ojts t'ixitëj kawisantëj tsajtyëkätukëjxy nits tu'uk ixyitpëj tkejxy.

Chapter 28

¹Ku të wiënë nyëx jë pokxën xëëw jëts ku ity xënytiaknë jë mutuuk xëëw jë samanë María Magdalena mëëtj ja tuuk María mintë ixpë ma ookjp jut jëm. ²Nits mëknëx uxj miiny jëkëx ku wintsën ity iangel kitakpj tsapjotm jëts ko jiaty nits jëty tjëkëëy jë tsa jëts jëm ots txënë ixtaaky.³Jëts na ity kiëx ntsom witsukën jëts witj poopnex tsom tsap'oopykyën. ⁴Jets ix itpëtëëkj tsëkë yikwipipnëxëtë nits tiankëxtë ntsom jaay io kiën.⁵Nits ángel twinkunëkx aty jë toxtiëkj nits tnëmjaay kati mtsëkëtj nijawëëp äts ku miits x'ixtay jë Jesús mati ots kriuspety. ⁶Kets ya pën të jë jiuky pieky na nixkëm je wiany. Mintë nits x'ixtët mait tiity jë wintsën miay. ⁷Nekxtë atëtsnë nits xnëmëtj tiumpëtëëkj, të jë jiuky pieky ookjp akukypj. Ixtë, ku miits mwintuwëk'ëty Galilea. Jëmts miits x'ixtët. Ixtë, të äts miits nwanëtë.⁸Atëtspëky je toxtyëk tnikëktj je ookpj jut tsëkëetyp jëtë nits jotkuktaktëp jë nainya nits putjpnëx txontj t'aswanwanëtë jë tiumpëtëëkj. ⁹Atsuukj ots Jesús tmänawiatytë nits "yës mioyëtë" jets toxtiëkj twinkumin ety nits tiekyëx tmokxtë jets tmäpëktaktë. ¹⁰Nits Jesús nyëmxëtë "kati mtsëkëtë nëkxtë nits xwanëtët äts nmukukjtëëkj jets wën tnëkxtë Galilea jëmts äts x'ixtët".¹¹Kots ity toxtiëkj te nyäkxtë, jëts jëty nituukën ixitptëëkj nyëkxtë jëm mä kapjootm nits ots teety nyiwintsën twankëxëtë tukëyë matijet wiene te tyiunyë. ¹²Kots je teety yoymiukëxtë mëëtë majaaytiëkj nits tkëpx iëty tijety wiënë te tiunyë, nits tmoyte maynyëx meen jë ix'itpëtëëkj. ¹³Nits yiknëmjëty na mwuantët, koots ko ääts ity nmatë nits Jesús tiumpëtëëkj minté nits ots tmëëtstë jë nyikëx.¹⁴Kots yatj tjanijawëtj jë yikutukpj ääts jë maknëx nëmëpj jets naamjë nats miits mataktët. ¹⁵Nits je ix'itpëtëëkj tmatstë jë meeny jets na tuntë ntsoom yikpawantë. Nats yaat aaw ayuuk ots wiakxkex jem judíos akukm. Nats nyëkxity ixam paatj.¹⁶Jets nimaktuuk tiumpëtëëkj nyëkxtë Galilea, jëm kopj këxm mati wiënë të Jesús wianxëtë. ¹⁷Kots jëte tixtë jëts tmapëktaktë, jemts nitukën matiw t'katëyiaweety.¹⁸Jesús nyiminëtë nits nyëmxëtë të ats tukëyë kutuukj myikj moytiënyë mati tsapjotypj määtj mati naxkëx. ¹⁹Jëkëxts mnëkxtët, nits xyik jattët tiumpëtëëkj tukëyë naax kaapj. Xyik nëëpët'tët niteety xëëw këxm je iunkj nits je Dios wiats jawën këxm.²⁰Xtaawantët jëts tmumatotët tukëyë mati miits të ntapawantë, nits x'ixtët, ko itpj äts miits nmëtë (jawom jawom) "konëm yats naxwinetj jiup këxtj" (naam jë) (AMÉN)

Mark

Chapter 1

¹Naj tsontëëy Jesus yo'osu'unk Jesucristo joykyapx. ²Tsoom Isaias jay pyatë ojts tyëk tany mäti'i profeta ojts tyü'üny: "IXTË, KU ËTS XA'AM MPAKËJXY MATI'I WÄ'ANTSEPY MI'ITS WINKUKP MÄTII YËKNY OY'ATËPTY TU'U MÄTII MPANEKXP. ³MATI'I KAPXPMATYÄKP JÄMTËS NAXKËP: 'YËK NYOYE NYË'Ë'TYUU MATI'I TEETY ATËËN TYU'EEPY JATS, TU'UN MATI'I TË ËY'".⁴ku ojts ja'atyë Juan, nits ojts jää'y tyëk nipety jame' nikapx nimatyä'äky, kutukwin'männy nyëpatët najts pokyëJ nimekxy tyäntët. ⁵Ni tu këjë kajp mati'i Judea, nay najmë jaay mati'i tsoojmp Jerusalen ojts naynyaj nyëkxtë kumanjë Jordan tyakojny tkapxwatskëxtë nits ojts nyëpatë. ⁶Juan wa ijts wit'eepy, tänë'ëk äk, jomty pyaëk mëtë mu'uj jä'ätsijty jekxpy.⁷Kapxmyatyäk nits ya'any, ja'ja'a mätiwë ëts ix ojk xpamimp, mati'i nimëj naxy, ninka jatët tso'ixë nyëkxt jjats n'äkajët kyë'ëk. ⁸Xyaam nëë jotm mii'tsëj nyëk nipatë'të, jats atu'ujk niikxy nipatë'të Espiritu Santo këëxm.⁹Atsuuky ojts jaty ku Jesus jam jatye jam Nazaret Galilea, nits Juan yëknëpajte jam mëjnëjotp mati'i xë'ë Jordan. ¹⁰Ku jesus pytsë'ëmy jam nëjotp, jats t'ixjxy tso'ojts tsapwi'in awa'ajtsx, nits ojts tyanäx kytakyë ja Espiritu Santo naj tsoom tu'uky pak. ¹¹Nits ojts yëkmatoy tsapwin ja ayuujk mits ëts n'u'unkee'py, mati'i ëts tjajotkujk takpy.¹²Nits Espiritu Santo yëkwinmäjye' jats nyëkxt nääjxe winwä'ä tsatum. ¹³Jamtsë nä'äj tu'uk wixtekxy xë'ëw, maj kya'oywyë ja amutsk'ixwanyë. tsuutspëtänëk äkukp tsënääy, angeles tu këyë moykyëxë.¹⁴Jatyë ampy ku Juan ojts yëkmatsxy, nits nikxy Jesus jam Galilea, nits ojts tiskapxy t'ismatyia'aky, ja Dios joykyapxy, ¹⁵nitsya'any: të tiempi tpä'ätyë, Dios joyjatën xäjä winko'ojn. Winmayëmpytë, tëy jawëtë Dios o'oy kya'apxy.¹⁶ku najxë jesus jam määxnyëwääm jam Galilea jats ojts t'ixpäätyë simon më'ët andres,simon utsëj,tëj i'ijty nëyupety ja xu'umy akx juutëpë a ijty. ¹⁷ jats jesus nyëmxëtë: " pamintëk ëts jats t'awantët tso nimäy jää'y xyëjätët". ¹⁸jatyë tmatstutë tyunky nits ojts tpanëktë.¹⁹Ku Jesus jam a jakamyoyëtity, jats ojts t'ixpä'äty ja Jacobo (Santiago), Zebedeo, myajnk më'ët u'utsy Juan, ja'ap i'jty bote ojtyëpy xü'ümy tyëk'aj'oyëtë. ²⁰Nits yëkmukapxtë, jats yëkwajë'ëk'të, nits tye'ety Zebedeo jam to'okaxnë më'ëtyumpëtëjk nits ojts tpänëkxtë.²¹Pokxen xë'ëw ijty ku oijts kyaptëjk etyë jam Capernaum, nits ojtes yëk ixpeky jam ma'am yo'omektë. ²²A tëy a jät tyantë ku tykatsx kapx tsom ku'tujk jexë mëtë, kanaj kyapx tsom escribas kyapxtë.²³Jam majy'yo'oymyuktë, jam ijtyt ya'ay tyë'ëjk jä'äy mati'i kya'owyë tä'ijtëp. Mëky kapxke'eky: ²⁴"¿tikëx ëts mits xniminy mits Jesus de Nazaret? ¿A tëj xniminy, jats ëts xyëk kutakoytyë ni jaw'eepy ëts mpënmits? ¡Mits ja Dios ma tiw wä'äts na'axy! ²⁵Jesus winkapxpëjty, jats nyë'ëmxë: '¡Ämon mits pitsëm jam yë nyikëxp. ²⁶Ku yëk kitajë a kya'owyë, öjts nyiwajtsë tso mawä'ät kyapxke'eky²⁷Nits ojts jä'äy atëjy ä'jätë, jats nyaktyë'okexëtë. ¿ty të tyunyë? ¡Y'e ewyë ixpëjkën, ma ti mëky'kutujkë myë'ët! kut'pawajny kya'oywyë jawën, mumatojëp tsxë. ²⁸ tu'uk ti'in ojts ayuujk wäkxkëjxy, tukëyë kajp mäti'i wink'on Galilea.²⁹Nits ojts jatyë tsontë ma'am ijty yo'jmyuk të, (Simón y Andres tyëkëntum nëktxë) Jacobo (Santiago) më'ët Juan. ³⁰Jam Simón më'ëtä'äk, ijty myä'äy jëmpä'amy'ijty myë'ët, jatyë Jesus twäjatyë. ³¹Nits t'änëkx'ë'ëy, kyëj tmo'oy jats twijts jë'ëky: jats t'ixy ti kati'itp.³²Të ijty it kyo'ots'enyë, nits nymaynyajxj jä'äy tyä'änëkx'ajtë pä'äm, jä'äy, naj nyajmë mäti'i kya'oywyë tä'itëp. ³³Tü'uk käjpën jä'äy myuktë; ³⁴mäyneax jä'äy tyëk tsojky, nay nyäjmë nimay tanikapxwajts mäti'i kya'owyë tä'ijtëp itkayëkapx'ijty kya'oywyë; ni'aw jatë'pë ijty.³⁵Nits ojts nyamuë'ëny pyutë'ëkojmë jats nikx äpäkj a tum, jam ojts nyukxtä'äky. ³⁶Simón, më'ët myukujtëjk ojts t'ixtätë Jesus. ³⁷Kuts pätë Jesus, nits tnë jatyë:" nitukëyë ja'ay mi'ix tä äyë."³⁸Nits atso'ompijty, wan Ja tukajp tjamyëm jats jam kapxt nmatyakt näy nyäj më, yë ja mäti'i ëts të niminy. ³⁹Ojts wyitity tu kajpojtyë jam Galilea ojts k'ämäy jam maj yo'oy mjuktäjkën mëtë, jats tyanikapxwatsë ja mäti'i kya'owyë ta'ijtëp.⁴⁰Nits ojts jääy anëkxjaty, mäti'i puuts pä'äm myë'ët jats winkux tanäj yë nits may ajt y'amtoyë pën mits mtse'ekpy, mits yëk wä'äjtsp. ⁴¹Nits tpa ajo'ojy, nits ojts Jesus kë'ë nyxä'äjyë yam nëjmë, ntunampyë ëts. "wats, mits mtä'änt". ⁴²Tu'uk ti'inë puts pam niwajtsë najts ojts wäjts.⁴³Nits Jesus mëk në'ëmxë, jats jatyë nyë kxnët. ⁴⁴Nyëj'mxë:" nypën xkäwajnët, maty mtu'ump, nëkx te; ety wintsëjkën xmo'oy tsom Moisés pwä'änë ya'any, najts nijawët tsoj mits të wä'äts mta'any."⁴⁵Kuts jam pitse'ëmy, ni tukëyë jä'äy tuk ny jäwë kyëjx. jats Jesus ka tukti'in ojts ok wititnë Kaj'pjooty; jam ojts tya'any naxwinwä'äts a tum, jams opyënë jaay anëkx atyë.

Chapter 2

¹tej mäy xëëw ijtëj naaxnë ku Jesus wiimpijty Capernaum, jaatyë ojtsë jää'y matöw ku wiinpitëëj jem tëjk k'ëëm tum. ²Nii may ojtsë jää'y muuk'tëëj, ka itëj niwaatëëj ni tejk, nii atsuumky ääj. Jesus jiik ixpëëkpye ijtëy.³Tu'u kye matsky miintëëj ma Jesus ojtsë xu'ux jää'y tiky miintëë. Nii mäk täxk jää'y päkëëtë. ⁴Ka ojtsë wiinkonëy jyä'ätë, may jää'y jik atii kyetëëj tëjk niikeexpy ojtsë pajtptëëj, tejk ni woo waats tëj ma' iitëj tënë (Jesus). Ku tiik awaatstë waanëj, niitse kukeey naaxytëëj määwajt këxy ma iitëj poo'ekxy xu'ux jää'y.⁵Ijxs tso ajäwatëën mëëtëëtë, Jesus nëëmë xuúx jää'y: uun'këj tëëj tä koonyëj jiik maa'kx tuukex. ⁶Jem iitëëj escribas (jaypy tëjky) tsë'ënë tëy, ji'ootmë wiin may jeem piit'tëë. ⁷¿Pëëny jää'y yëë ku na' wa'any? ¡Kaa oy kyapxpy yëë! ¿Pëën tya koonë maa'kx tu'ukypyë ka Dios teety ja'a?⁸Jetiëj Jesus ja'awaatyë tso wiin maytyë a'am jootmë nitsë nëëm jäëëy: ¿tï keexj na' wiin maaytyëë a'më jootmëëj? ⁹¿tii mas ojy ku xuu'x jää'y nëëm jaayën: tëë miik mëëkxë tiikye tä koonyë o pyutë'ëky koonj jëëky, määwatjt, yo'oyj?¹⁰Jats mii'tsë niijaaweetëë ku yaa'y tyëjk u'unkë je mëëtëj ku tuujkye naaxj wiinkëxy taa'koonyë më'ëkx tuuk'tej. Niitsë nëëmë xuúx jää'y ¹¹"Ëëts waampëj putë'ëkë, koonj jëëky määwajt nëëkxnëë tëjk jëën tu'um." ¹²Ni maay jää'y wiin kuuj'kyë jeätyëj pyutë'eky määwajt koonj ëjky pitseem tejkye wiimpyë. Atëëy ajaatëë taan'kextëë Dios teety mëë peek taak të, na waantëë: "ni junëë ëëtsë na ka ixeej."¹³Ojtse pitsëëm koo mëëj në'ë wa'am (Galilea) ni mayj jää'y anëëk'xj aatëëj, jeem ityëëj jiik ixpëëk komëj. ¹⁴Ku nääxj ojts, ixëëj Leví (Mateo) (Alfeo) my'aajkye tsëënëë ma meeny jik koon myëëkye niittse nëëmë pa tuyo'oj ëtsëë jaatië pyu teekye niitsë pyanëkxë.¹⁵Jesus iitëj kääy Leví tejkjëëntuum, mu tuu'nëëj meeny koon muukj pye takooj wë jää'y mëëtj käy tyëëj meetj tuumpye teejky, meetye mi pawiiti tëëtëpy. ¹⁶Ku jaay wyëëtejk (escribas) matii të (Farisesos) ojtse Jesus ixteej ku taakooy wyëë jää'y mëëtëj meeny koon muukj pe mëët kääy, jëëtyë nëëmjëtyëë tuumpye tëëjky: "¿tï jëxj xiitëj taa kooywë jääy mëëtë meeny koon muukpyë jää'y mëët käy?¹⁷Ku Jesus ojts mätooy niitsë nëëmë: "mi jää'y mëëkyë ka'a ja tsook tëë tsooy ewëëy, mi pa'am jää'y jë tsooktëpye tuu'ke. Ka'a ëëts niimyëë mi oy pat'tun'tëpy mi etsëë nimimpye taakooywyë jää'y."¹⁸Juan tuumpëj tëjky mëëte fariseos a yuujëëtpy iityëë ojtse miintëëj niitsë nëëmë: ¿ti jëëxj Juan tiuumpëë tëjky mëëtj fariseos ti uumpëëy tëjky a yuujëtë ? ¹⁹Jesus atsooy: "¿pyaatyëëjpy na mi jooy muukj tëë tëej ku na jeë mëtëëk mi ameexk kye jeettsëë ayuujëtëy? Pëm na jëëm ja mëëte ka oyëëj ayuujetë."²⁰Jaatpëëjpë xëëw ku waay tyeejkye jiik pëëkëëte ja këëm nëëk tyë. Ja xëëw niiks ayuujetë. ²¹Nii pëën jääy ka xuy nä'äm wiitëj meetëy paky wiitëëj, ku a xuy muuktë t mas mëëy paky wiitëëj taakye tsëët.²²Ni pëëm jääy ka peem naamëj vino (muukep nëë) ma paak'kye tu'ujts, ku tuuntye na', tu'ujts tä pujëëpy meetey niiks vino wiintaakoy, na nya tsa tu'ujts na jë jiik tu'untye. peemtë naam vino ma naamëj tu'ujts."²³Ku wiixj tuujkye xëëw Jesus meetëj tuumpye tejkye naaxtëëj ma üjtsëë tëë'mj ma tiiy xëë'w espigas (trigo) niitsë ojtsë koom muk axaatëj niitsë jëëkxtëë. ²⁴Fariseo waantëëj:" ixtëëj ¿tikëëys na' tuujkye mi kappa ätëpyen na jik tuuntëë ku wiix tuujkye xëëw?"²⁵Nits äätsojëtë: ¿miittsë të ka'a ixtëëj jäywetye ma David yu' ookjtëj ni tii ka tiixëëtetë mëëtëéy muujuuk tyëjk mi mëëjtë' wiitiitpyë? ²⁶ojtsë tyëëkë Dios (teety) tiikpyë ku iijtyëëj mëë niwiintsëënj Abiatar, David ojtsë tsaap këëkye kay tejt wiinkj ukmej wyäänë jaatë ojtsë mööey mi mëëtj miimpye iitëy ku ka'a iijtëy na' ooyëj?"²⁷Jesus waanë: "wiixj tuukye xëëw ojtse oyëë jää'y këëxm ka'a jää'y wiixj tuukye xëëw këëxm. ²⁸Naatsë yääytyëëjke uunkye jë niiwiintsëm ëëpye wiixj tuukye xëëw."

Chapter 3

¹Ja tuukj ojkyë Jesus tyëëjkaatyëëj tiikpye jëëptu kye yjä'äy tëkyë mee tëëtsë kë'ë. ²Muuntuunëj jää'y a'ixtëj pëënj jik tsëëpkye pookxëën xëëw pä'ämj jaa'y. Jëë ixij tëëw ti ka'a oy tuumpye nii ts niwaanpetëët.³Jesus nëëme ja yääytëëjkye mi teetsë kyë'ë. teenkyu këë, taanë yä it'ku'kyä. ⁴Niits tsëé jää'y nëëmëj: ¿ooy jë ku pooxëën xëëw, niik tsee tsaajtëën oniik tsoo këën o niik ooken? ni pëënj ojtsë ka atsooj.⁵Xoonë axjtiiky'e aampëëk pyë, iixj ku jää'y mëëkye naaxj aam jiotmëëj jiik ayoow ojtsë nyajeawa'atyëëj nittsë, yaay- tëëkye nëëmëj: "xaa' tëëw" niitsëë tiik tëë Jesus tiik aoyääjtëëj yääy tëëkye kyë'ë. ⁶Jaatyëë fariseos pitsëëmtyë wää muuk tëë Herodianos niitsëë nikaapxtajëtë tiik oojk tëë (Jesus).⁷Jesús tsoon koomëj mëëty tuumpyë tëëjkyë.nyääxj Galilea nyëj joot më niikxëë. Ni määy jääy paniikxëë mi tsoompëë Galilea mëëtëj Judea. ⁸Mëëtej Jerusalem, Idumea, mi mas jaa'keem Jordan, niwiitiitë Tiro mëëtëj Sidón. Ku mätootëëj ti ja iityëëj Jesus tyiëëmpyë, jaatëj anëëxj ëëtëj.⁹Jesús nëëme tuumpëje tëjkyë jëë jiik axiixjtëj bote. Tsaats niima'ay iityëj jääy ku jeem atiimuukëë'tj. ¹⁰Ni määy ootsë jääy tiik tsookyë, mëëtëj mi jiik äyoow jaat tëëpj anëëkxaatyëj iijtyëj. Ja iityëj tsooktëëpy maa'tsëtët.¹¹Ku ka'oojwëë espíritu ïxëë jaatyëë yääxj keekyë niitsëë wyaantëëj "mitsëë Dios unkyë." ¹²Jesús ojtsë kaa amaay mëëkye ku ka'a jiik nika xëë jëtj.¹³Ojtsë koopykyë këëxm pyëëtyëëj niittsëë waatsooëy pëën tseekpyë nittsë jiik anëëx aatyëj. ¹⁴Ni maaky'meetskyë ojtsë ta kaapxë peety. (Matiiw xëëm mooyëj apóstoles). Jëëy mëë itëëtëpj meetëëj paakëëxtëj kä'ämäy pyë (nii kaapxtëë maatyakyë). ¹⁵Na nä ku'tuu'kye mëëtëj ka'aooywë Jää'y ta ni kääpxë waastsëtëj. ¹⁶Jesús taa' kaapxe peetëj ni maak'meetskyë: "Simón jiik xëëw pëëty Pedro."¹⁷Jacobo (Santiago), Zebedeo miajkyë, Juan, Jacobo (Santiago) üüjtsë (mi ojtsë ku xëëw aneew unkye tëëj); ¹⁸Andrés, Felipe, Bartolomé, Mateo, Tomás, Jacobo (Santiago) Alfeo, mjë'akj, Tadeo, Simon el Zelote, ¹⁹mé'ët Judas Iscariote ma'atië iity këyäk wa'anë'ëpy.²⁰Jats të'ëjkë'ën tu'um nyë'ëkxtë. Jats atu'ukya'ë kawinë'ëm pyë jääy yo'oymyukomët'ë ny kä'a tiempë myo'ojëtë'ë nits kyaytë'ëty. ²¹Ku ojts myukujtë'ëjk nia'awa'atete nits ojts nyë'ëkxëë myukujtë'ëjk nits nyë'ëmxë". të mü'uky jeatnëë. ²²Nits jaywyëtëjk ayjaate'ejk (escribas) ma'aty kiita'aktë Jerusalén wya'antë: jam yë tyatsëënäänyë kya'oy wyë (Belzebú), kya'oywyë wyintsënkëxm yë kä'äxpytsem kya'oywyë.²³Jesús ojts wa'atso'oy wjinku'uky nits matyakj kë'ëxm nëëmë: ¿tsoj ixë kya'oywyë këxm ëts je'ekj pitsëm kya'oywyë? ²⁴Pëën tu'uk ku'utuukj ë nyanyiwu'utë'ëkjyëë ni ka yëj ku'utuukj iity. ²⁵Ku tu'ukj tëëjk we'ekxy këë tyanët.²⁶Pë'ën kya'oywyë të nyanyiwutëkyëtë jats wa'akx ka'ats ë mëkj tyan'ëëntj, kukexë'ëpy ëjate. ²⁷Niipë'ënj ë kyatë'ëkë mä'äj yaaytyejk jääyën tu'upy pë'ën kë ë jawiin mëj wëmpe'etyë. Niitnë'ëms ni'ikxy mäëtsë tukë'yë pyektä'äky ma'aty myë'ët..²⁸Tyëy'atë'ëmj ëts wääny, tukëëyëë na'ax wiinët jää'y tyako'ony yëëkmä'äkxtukyë na nyäämä kya'oykyäpxtë mä'äm tka'oytyijëtë. ²⁹Pëënsë myukapxtä'äkojpj ë Dios Espíritu Santo ni'iunëkya yëk mä'äkx tu'uky ë jää'y niita'anëëp ë tya'a ko'ony xë'ëmë kë'ëxm. ³⁰Jesús naj ojts yä'än kü ë iity wyä'äntë, ë yë'ë myë'ët kya'oywyë.³¹Tyä'äkj më'ëtj myuku'ukjtë'ëjk myintä jats të'ëjkwijmpy a'iixtë. Nits ojts yë'ëkwa'ay. ³²Niimä'ay nyäx ë jä'äy nyi tsë'ëny wyitijtë nits nyë'ëmxëtë: tä'äkj më'ët mu'uku'ukjtë'ëjk ixi'ip të'ëjk wiimpy, jats nijäwëwyäntë mä'äm ity.³³Jesús ätso'oy:¿pë'ën jatë ma'atii ëts tä'äkj eepy ëts mu'u kukeepy? ³⁴Nits ots ixë'ë tity jats axtu'ukj ma'atii ity nyitsë'ën'awitijtë ojts wya'any: ¡axtu'uktë'ëpj, ix'aa jatë ëtsëën ta'akj, më'ët mu'ukujkjtë'ëjk! ³⁵Jats opyënë'ë ma'aty Dios tyu'unkj tyu'unjääpye jä'äy ëts a'atxy e'epy uts'eepy jats tä'äkë.

Chapter 4

¹Atu'uky yaa ot's taawankoma'a nëjwa'ayj. Ëëts nimay jää'y o'ots nyiawi'itityëë, nits Jesus pyejty barco këxm etjs nastiiääty nëjwin këxm, je'em ots tsë'ëna. Nimaay jä'äy itynëjwa'ay. ²Ë ity ta'awa'any mu'ntu'uny ääw-ayu'ujk, kuts ity ta'awa'any nits nëmë'ë.³Amato'otaa, tu'ujk kämtumpë ots tni'ipty ne'ekxj. ⁴Ku je'em ity twë'ëwekxj, je'em të'ëmt ma'aty na'axkita'ak tu'ay, etjs jo'on myiny nits pikë'ëxy. ⁵Ë'ëmts të'ëmt ma'aty naxkita'akj tsa'otmj, ma'am niti ma'ay na'axy ki'a ity, e'ety ots myuxy ku na'axy kä kë'ëkyeej.⁶Ku xë'ëw pyitsë'ëm, ë'ëts nyiaanë'ë etyëë ots tyëtxy. ⁷E'em te'emtj ma'aty na'axkita'akj ku'upotmy ku'ë kupj yo'ony etjs nyiyonxe'epkyxëë këty ots tyë'ëmë.⁸Ëëts të'ëmtkj ma'aty na'axkitakj oynya'axkëxm ots tyëm'e kujë myuxj nits yo'one'ye'ë ë ma'aty te'em ëy iipxy-mäjk, ëm ma'aty tuki'pxy më'ëtj tu'ukmuki'ipxy ma'aty ots ye'ekj twëwëkxj. ⁹Jesus wyancomë: Pë'ën pen ëmakukiwyeemp wen mato'o kukj.¹⁰Kü'ë Jesus natyu'ukj tyëa'a'n më'ëty nyma'akme'ets tyumpy ye'ektëëmpitë mateakj. ¹¹Jesus nyemx'e: mi'itsy të yekmotë'ë Dios, wi'inawantën ets winäwätj, mateakj këexm ë yëëkjwaanët ma'aty të'ëjk wimpy. ¹²Kü'yee axtuktëkj, axtukteptxë'ë, kë'ëts ixpa'atë'ëj, küts ëamatoota'atj, ämatotä'äptsë'ë, ke'ets twin'awatë'ëti, tyë'ëawa'ate'eptj ë'ëtsDios më'ëkxtu'ukëtj.¹³Jesus wjankanko'ome. ¿kë mi'its xwi'inawa'ate'e ya'aty mäteakj? ¿tsoiixaa xwi'inawa'ateet, ma'aty mateakj keetyitneemj.? ¹⁴Kamtu'umpy yëë ääwayu'ujk te'ety tweewekxj. ¹⁵Ma'atytu'ay ka'apj etsë ma'atyä'äwayuujk yëëkwanëë kuut's mato'owt'jietya kya'oywyä mi'iny ëtjs yë'ëty pë'ëkë'ëti ä'äwayu'ujk ma'aty taniawatää.¹⁶ya'ats'e ma'aty tsaotmj naxkita'akpj ku'yë'ëk wëwëäkx yee'e ku matootää ëtyä ots otku'ukj nya'awetyätëë. ¹⁷Yëëtë'ë kë'ëmmë'ëmy oytyu'utekjketë'ën ëtjsyëëkta tsiptu'un ëääw'ayu'ujk etjä ëtakita'awtë.¹⁸Ëë'uye ma'aty ots kyay ku'upj otp, ya'atse të mato'owtë ä'äw-ayu'ujk. ¹⁹Ma'aty's yä naáxwinkexj, tukë'ëye oya'anteen, txontaankj, etjs ma'aty oóyxteptj yä na'axwinkexj yëë yë'ëkj ku'uta'akoyp mateaky ets k'e okj mateakjwa'atxnä'ätëë. ²⁰Maátyts oy na'axkexy äpj, yeetse ë ääwayu'ujk amato'otapi, etjs të'ëy awate'e, nits neakn imayetyë, yë'ëts iipxy-mäjk, më'ëtj tuki'pxy, më'ëtj tu'ukmuki'ipxy ma'ady yëjkj motë'ë.²¹Jesus ots neemkomyë'ë: ¿ixë'ë mi'itste kux yë'ëkj minte'e tu'ukj jë'ën të'ekjentu'uy ep mi'its pë'ëmtee mawe'etj patke'epy? kumits xyë'ekj mi'intëj ë mi'its pë'ëmtëë ma'm kuno'okë'ëtë'ëtj. ²²Niity ë kyëti'ity ma'aty ayuutxy käipty ets niikë yë'ëkiniawä'tj. ²³Pën pë'ën ma'atookukjwë'ëmp ween maatookukj.²⁴Jesus wyancomë amato'onaytëë: tsom mits ixä'äm yë'ëkjneematë'ë ets nax tu'untetj, nayneats yë'ëkjmotë'ë okj ke'exa'am. ²⁵Ma'aty më'ëty yë'ëkj mooy atëëtsyjë ma'aty këmë'ëtj, yë'ëkj pëjkëëpjë ma'aty ëmë'ëtj.²⁶Jesus wyankomëë: Dios ooyeatjtë'ëm nayë'ë tsom tü'ujk ya'ayjtyë'ëjk jä'äy kiam'optm tënyipty. ²⁷Ma'apj ë etjs pyutekj, kuxë'ëny ets kyo'ots, ma'aty'ts të nipy muxpjë ets yo'ompë, kë ë niawie tsoixëë. ²⁸Naax'kë'ëm tyëtk muxj, awi'iny ë ä'äy nits kyo'okj, nits tyë'ëmë. (espiga). ²⁹Ku të myaayj ëtye'e e jä'äy nyikx etsë konmukj.³⁰Jesus wyanko'omy: ¿ma'aty tamukipix'eepy Dios oyeatjte'en etjs tii mateakj nxë'ëkj tu'unemy etjs wiinawatëën?. ³¹Näyëtsomytu'ukj nans päjk, ku'ë ye'ekj nipy mu'utsk ë pyajk, ma'aty më'ty ëyetekjni'ipyëe. ³²Kuë yeekjniipy, etjs ye'eky më nex ë yo'ony kema'aty ëmj myu'uts. Ma'ay nyeex äjeexë nits jo'on myin etje jë'ëm nyapyenyë.³³Maay nyex matëakj tso'om eatj'nä ity ääw ayu'ujk tamukë'ëpx, nimay tsokjtëë etjs mato'otë'ëtj. ³⁴Kë'ë ë ity mukëpx jä'äy etjs keatiitj mateakj. Ayu'utxj ë tyumpë të'ëjkwa'anä ti ë ayu'ujkpitsemp ma'aty mëatëäkpy.³⁵Ku otsj uxënye Jesus ot's neëme tyumpë të'ëkj tä'amëäny atu'ukjnëewaam. ³⁶Na'ats otjs nikeekj ë jä'äy. Etjs tyumpë të'ëik ots mëëtëë më'ëtj myukukjtë'ëkj, Jesus bote kë'ëxm e ityë'ë. ³⁷Emy ots tsonta'ajk mekjnëx ë po'o më'ëty tu'u yë'ëk të wempy ë ity bote mamtyuyootyëë etjs atu'utswanë.³⁸Jesus ëpty ëity tëë myataa koy. Etjs ots yë'ëkj niwitë'ë etjs nëëmë. "¿Wiintsë'en kë yëëx tunka ëkomera n'okëëxwany?". ³⁹Kunyiwiy etjs whinka'apxpety ë po'o ets nëëmjay mä'äxynyë naaxkëë, tu'ukjwinta'an ëts po'onyaxj, më'ëtj mä'äxynyë nyaxkë'ëy.⁴⁰Jesus ots nyemxë'ë: ¿tikëx tsë'ëjetä'a? ¿kë mits ti'mjënxa'awän? ⁴¹Ets tyumpë'ë të'ëjktëë tsëë etëäptj nitsnyayënëätë'ë: ¿Pë'ën jä'äyyëë ixa'atj kuyëë po'o më'ëtj mä'äxynye myumato'oyë?

Chapter 5

¹Nits nyëkx, kojmëtë a'tuuk mejy pya'äm, maj Gadarenos 'itë. ²Jatyë ampy ku Jesús winäjky botë, kujam tuukyä'äy-tyëjk jä'äy maty tä'jtëp kyä 'oywyë pytsë'ejmy kawisantë nits winkumijnäjtë.³Yä'äy'tyëjk'jääy tsxënë ijty kääwisantë: nypënka yëk ijty matää'KY ni puxtä kuwënët . ⁴Kawina'äk yajë pujx ja, yëk tamëjwëmpety ja-tyeky këxm. Tukëyë pujx tepxy tanu'ujkë kye'exy ny pën ijty nën mäjäw tkämë'ëtë, jats mumatääkët.⁵Ja xëjny ja ko'ots jap kawisantë mëët kopk këxp, yaxkeeky, jats jëëp tsaj nyatyasukyë. ⁶Kuj Jesús ojts yëk ixpä'aty jä kam; putëp t'anëkx'ë'ëy, nits twinkuxtanä'ay.⁷Niits mëk tmukapxke' eky, ¿tij ëts mits tamüjakëpy Jesús, Dios u'unk matiw këxmnaxy tsënaapy? Nay nya Dios kë'jxm ëts mits nmunukxtääky, katij ëts tsokatunk 'ijxy. ⁸Naj Jesús ijty nyëmxë: "pitsëm jam yä'ä'y tyëjk nëkëxm mits kya'owyë"⁹Nits (Jesús) yektëjë: ¿tym mxë'ëw? Jats ojts ya'any: "ja ëts nxë'ëw tsiiptu'umpë". ¹⁰Kawinä'äky yajë ots myunukuu'kx, taky jats ka'a ayam tyëk nëkxtë.¹¹Jatyë ampy, kutsxy nitu'uknuu'k i'ity jëkx'anäxtë jam kopk akukm. ¹²Jats myunukxë tajketë, nits nyëmxëtë: "päkaxk'ë'ëjts kutsx akukmë, jats ëëts kutsxy tätëkët." ¹³Jats ojts naj tyëkjaty. Kya'oywyë jawën pytsë'ëmy jats kutsx tätëjk ety, nits ojts aputwäkxkëxte jats mëjy nyëjotm ojts nikatspatkëxtë. Ny matsk mil-ij y'jyty kutsxy, najts mëjy nyëjotm nyëxipxkëxtë.¹⁴Jats yä'äytyëjk jää'y, ma ti kutsxy ijxtëp ijty kyakëxtë jats kajp, jotm ojts myatyäktë, tsoj kam jotm ojts jaty; nimäy ojts jää'y piitsëmte jats t'is'ijxtë, jaaty. ¹⁵Nits Jesús t'anëkx'etyë, ku ixtë yä'äytyëjk jääy jats jam tsëne ma ti kya'oywye kayëk' jotkujk atëp, tëjë wyit pemy jats tëj tso'oky ma ti ijty kawinëmpy' kyaj'oywyë tä ijtëp-jats jä'äy tsxëjk'eetyë.¹⁶Ma ti ojts t'ixtë tsoj ätyë ya'ajtyëjk jaty ma ti kyäoywyë tä ijtëp, jats yëkwa'anjatyë ma ti jäk ajtë ix'ojk, nay nyajmë ojts twanëtë tsokutsxy jä'äty. ¹⁷Ma ti jä'äy ojts jäk, jätë jä'äjy Jesus tmunukxtaktë jats wan a tam tnikxy.¹⁸Jääy tyëjk jääy ma ti l'ity ta ijtëp kyaoywyë jam tpäja'ajtäë ma Jesús ijty botë jotyp tyëjkenyë merë y'ijty tsonëtë. Nits ojts ojts yäät'jëjk tyëktëy myëtët ja. ¹⁹Ka Jesús ojts tkupeky jats myëtätët jats nemjääy nëkxnë mtëkëntum, mëtë mjä'äy, jatsxwajnët tsoj teety jajtën putëk'atyëtej, tso päjayo'an moyëtë. ²⁰Jats yääjtyëk jääy nyikx Decápolis jam ojts nikapxy tsoj Jesús pyutëk'atyë tëj jats nitukëyë ojts jotkujtä'äky.²¹Ku Jesús ojts nyaxkojmë botë jotyëp ajam ojts nyëkx kojmë, kawinë'empy jä'äy tyamujkë jams ijty tyanë në nejnyëwä'äm. ²²Tuu'kye ni wiintsëën ma'yooy muuk tëë yää'ay tëjkyë xyëëw Jairo, ku ixj Ku Jesús miinëëj ta kaaxtse pëëty teky kyëëx. ²³Niitsë määy o'okyë muu'nuxtakyë nëëmëj: ëëtsë mutok nëëx mërëj ja okjnëë. tuunëë maay aatëëj ta' nii koonëë kë'ë niitsë tso'oktë niittse juhyëëT. ²⁴Jesús mëëa'tëëj, ni may jaa'y paanëë kxëë, jaa'y nä tiijo këëxëj.²⁵Jaa iitëj tuukye tooxj tyëëjkyë ni maa'jkyë meetskë juumëëtyë paamëj nëëj'pye jik ayoo yë. ²⁶Jiik aayoow iityëëj jeatyëëj, tëëj ni maay tsoo ëëwëyjëixëëj. Tuukyëjë meeny tsoojy taa uuj keex, ni juunëëj iitëëj ka tsookyë mëëkye taakye atë'ëtspë iityëë. ²⁷Tëë ja iitëë mato'oy tso Jesus tYuunëj: Jaa jëxsj ixoo'ky paa niikxëë, kuu ityëëj Jesus yo'ojy ni maay jaa'y ittëj kuu kye, toonëë jaay ojtse wiitëëj.²⁸Naa tooxjtëëykye waanëj: "Ku ëëtsë jayë toon'tëj, tsookpyë ëtsëë." ²⁹Ku toon jaa'ëy wiitëë pää'äm nëëpy ä'tuujkye, tooxy tyë'ëjk jaawaatëëjty, ku niikëëxj tëëj tsookyë.³⁰Jesús jaatyëë jaaw'äätyëë ku mëëkye jääwëën pitseemteëy niikëëx'mëë. Niitsë ixëëjpitëëj ma ni maay jää'y niitsë tiik të'ëyë: ¿pëënj eetsë të wii t'ë stoonë? ³¹Tuumpyë të'ëjk atsoojëtë: ixpy ku ni may nëëxj jääy tii okyexëën niitsë miitsë jik tëëjyë ¿pëën tsëë të toonYëëj? ³²Jesús ixjwiitiitëj pëën të tyoonëëj.³³Nii jaawëë'py tooxytëëky ti të tuunye: oojtse wiiin kyu nëëkxë tsëë ke'epy, jeepiitpyë kya'st kitääy Jesús wiinkuujkyë. Niitsëë tuukye jëë waan kye xaajëë (të nëjpyë atëyë). ³⁴Jesús neemxë: "unkye miitsë ajaawaatëën miik tsoo jëë'tëy. Nëëkx'në jootkuky, tëm tsookye tëëj pä'äm ni waatsëë."³⁵Jesús najë më na keep xëë tooxj tëëky, ku jaa'y minteëy ma'jooy muuk tëëy wiin'tsën niitsë jiik nëëmëj: tëë nëëxj okj'nëë ¿ti jëëxj ja atsuuxj jiik ixpeekpye?³⁶Ku Jesús matooj tso waantë: Jesús neew jaayë tejk jooy muukpy niiwiintsën: "ka'a tsëëjeek jëëy tëëy jawëëtj." ³⁷Ni pëën ojtsë ka ku peekye Jesús meetyetj jëëy Pedro, Jacobo (Santiago) meetëj Juan Jacobo utsëj. ³⁸Yë ojtsë jë aatëj Jairo tuumy (mi niwintëën ëëpy ma yooy muktëj Jesús ixj ku nimaay jaa'y tsats wiin maaytëë tijëëxs jääxj tëëj. Jë kiixj jë oknëëmj, maa'pye jëëjy.³⁹Ku ojtsë tiikypyë teëkyë niitsë nëëmëj: ¿tijëëxj tsaax wiin maaytëëy tijëëxs jaaxj tëej? Jë kiixj ka jë oknëëmj, maa'pyë jëëjy. ⁴⁰Ojtsë jää'y niixiikyej Jesús kyexj pitsëen keexj jää'y. Jeeyë ojtsë tiik taanëëj kiixj teety mëëty tääk, meetëj maatii mëëtëëj. Niitsë kiixj tiik'pyeni naaxtëë.⁴¹Jesús koonëëj jääëy kiixj kë'ë niitsë nëëmë: "Talita cumi" mi ayuu'k pitsëëmpy "kiixs uunkye miitsë në'ëm jaapyë puutëkyë" ⁴²Jaatyë kiix puutëëkyë, jaatë jo'oyë (maak'ma'atsk kiix jumëëtë iitëëj) ni tuu'kyëjë aatëëj ajaatëj jää'y tyan këëxy. ⁴³Jesús mëëk'kyë nëëmë ni pëën jääy kaweet. Niitse jiik nëëw jaatyëëj mo'otë kiixj ka'akye.

Chapter 6

¹Jesus jem pyitsemy jats kya'apyjotm wximp'tj äts tyumpë'ë të'ëjk pyanä'äkxëë. ²Ku ä jä'aty po'otxë'ën xë'ëw jë jots ta'awa'any ma'am yo'oymyuktak. Ne'ema'ay ma'aty jity ma'ato'otepy kë oyja'awë'ëtë'ë, jëts wyantë'ë: ¿mä yë nä ixpë'ëknkëën tso'ony? ¿yë'ë wi'inawa'a të Dios myoyä'ä? ¿Ty jeeknike'exe'ekpy ku kyë na ta tu'uny? ³¿Kä ä yäätëë xä'äwëë, Maria myankj, Jacobo (ma'atii ye'ekjtijp Santiago) äätsyëj, jose, Judas më'ët Simon? ¿Kä iixaaj jä u'utsyëj, te'etyej ma'atii mëët ëyëën?.⁴Jesus nyë'ëmxë'ëtë'ë: ni pä'än kyápä'änjity profeta (matëakpë'ë) ma'aty kiapjkeex wintseëkity myuku'ukj aku'ukj mä'ätj tyëkä'äntu'uy. ⁵Ë kä'aty ots tyë'ëkj nikéxawaan kyu'utuk, jä'ey ots kyö jä'ay ta'anyko'ony ets yë'ëkjtsokj pa'am ja'ay. ⁶Atë'ëy yë'ëkj ta'anätë'ë ku këtë'ëyawaatëë, ots ki'apyioty wyitity yë'ëk ixpeky.⁷Jets jots wa'atso'oy njma'akjmä'äks nits pa'akä'äx, nima'aks jety; jots mo'oy kutu'ukj jets kya'oywye ye'ekj pytsë'ëmtj. ⁸Jets pa'awa'any nëty kaa pa'ako'onta'atk ku' tyu'uyo'ota'akj jeye tya'akj, kä ä pa'ako'ontë'ët tsa'apkë'ëkj, ny Xü'ümy, nymë'ëny, ⁹pyëëmte'epy ä kye'ekj, ats ka' wyity nipä'ämpë'ëttë'ëtj.¹⁰jets nyemxë'ë; ku'um të'ëkjeete'etj ti'ipk, ta'antä'ä jëpy ku'unä'äm nyëkynä'ätä'ätj. ¹¹Pën jëëm kä yë'ëkjkuenta pë'ëkjtë'ë ok kä ma'atö'öwtëë, kuts jem pytsëmtë'ëtj, wyxiittë'ë na'ax ma'aty te'ekj pya'atke'epy të tyen, nä matyaakj tya'ank tso yëë tka'oyä'äwätë'ë.¹²Jats pyitsëmtä'ä jats jä'äy wä'änä'ätëë kë'ë wä'än tya'akö'öny ma'stu'utyë. ¹³Ots kyë'ëkipytsemtä mu'untu'uny kya'oywyë, aceite taku'axtë'ë jats nyma'ay jä'ay tyë'ektso'oktë'ë.¹⁴Ë wyntsen Herodes ots ya'atj mato'oy, ke Jesús xë'ëw të' yeekj niawe'enye, jëëm ma'aty ity wa'antä'äpy: Juan el Bautista yë të'ë ju'ukype'ek okaankëxm, ets tike'ex, ixa'atj mä'änex otyë'ë tyunë'ë. ¹⁵Atu'ukj wyankomëë: Elías yë'ë. Ets awe'eky ots wya'anta'amë'ë wayëë mateakpee maaty jë'ëtnyë'ëwyä.¹⁶Etj Herodes ots ma'ato'oy jäts wya'an: Juan ma'aty ots yëkjyukpo'oty, yë të u'ukpä'äkj. ¹⁷Ë kä'äm Herodes ots pakeex jats ma'atstëëtj Juan jats pu'uxte'ejkpä'äte'etj, Herodias kë'ëxm, pylipy tyo'oxtë'ëjk, Herodes ä iity të pë'ëkko'omë.¹⁸Juan ots në'ëmä'ä Herodes: Kë na pya'aetya ets xmë'ëtë'ëty mu'utxj tyo'oxtyë'ëkj. ¹⁹Herodias ots mu'ampe'ekj Juan jats tyë'ëko'okwa'any, kë'ë ë ity pa'aty tso ixää tye'ekj ookt, ²⁰tyke'ex ku Herodes tsyëkepy ë ity Juan, nyiëwë'epty ä ity ke yëe ya'aytyëëkj tëëy jats wa'ats tyu'uny, naatsë ots Herodes ä nitä'äna'a jets ke' tso yë'ëkj tuntj ku ots mato'oy Juan kya'ama'ay, kë toya'awaatëë ayu'uk, ënaynya otku'uk ë ity nyajawëtyä.²¹Jä'ätää ä xë'ëw ma'am Herodias tu'unt: ma'am Herodes ity ju'umä'ätj, iapë'ëkj, ots niwa'atsowë'ë tu'ukj a'ux ma'at tyumpë të'ëjk, comandante, mä'ät ma'aty nyma'atu'untëpj Galilea. ²²Herodias nyë'ëx omyiny ëts jë'ëtxë, ëts t'oya'awä'äj Herodes mä'ät mä'äty myet'au'uxe'epy, ëts wintsë'ën nëmay ë ki'ixy: amato'ow ma'aty tso'kopy mo'opj ëts miits.²³Ots nëmä'ä: omyatiiwa ma'aty amato'op mo'opy ëts mits, ya'at ku'ukwä'äkx ma'aty ëts ë eepy. ²⁴Ki'ixy ots tya'akj anë'ëkxy ëts në'ëmë: ¿ti ëtsxëë'amato'opj? nyë'ëmxa: Juan Bautista kyuwa'akj. ²⁵Ëts ëtye wyimpiity ëts anë'ëkxäy a wintsëny nits tamato'oy: ëts tsö'öky jats ëtya ë'ts mo'otj, të'ëxy jö; otjm Juan Bautista kyu'wa'akj.²⁶Ëts wintsëny wiinma'aypy nyapyë'ëmä, ku të'ëts na në'ëmnyë, ëts myukute'ëjkëxm, katy kaoy tyanwa'any ëts mo'oy ma'aty të yë'ëkjamato'oy. ²⁷Natsë'ë wiintsën pakëëx tyumpä, ëts pawa'any ëts Juan Kyuwa'akj yë'ëkj miinä'ätj ë tu'umpy niikx ëts yu'ukpo'otj ma'am epj pju'uxtikpj. ²⁸Ots kyu'wa'akj tyë'ëkj me'etx të'ëxjo'otj, nits mo'oy kyome ë kiixy, ëts ki'ixy tya'akj tmo'oy. ²⁹Kutmatowtë, Juan tyumpëtejktë, nits nyëkxtë jats t'ispakëytyë (Juan) nikxj kawisantë t'ispëmtë.³⁰Jesús tyumpëtëjk nyiwitijtë jats wyänxë, tytë'j t'istuntë ti'të tuk ixpëktë. ³¹Nits Jesus nyëmxë: nëkxtë natyu'uk äpäk it jotm, jam nikxy m'ispokxtë. Nimäjy jä'äy mati jatëp tsontëp ni tiempë tkamëtë jats pokxtët, kyaytët. ³²Jats këm ojts nyëkxtë botë jotp jam äpäk it jotëp.³³ Perë nymay jä'ay ojts y'ixkapyëtë, jääy teky jëm ätëtsnë, kajp tänaxtë, mas awyiin ojts jatë najy jam ijty kyäjätë. ³⁴Ku Jesús jajty nëwä'am, jats ojts t'ixpääty kawinëmpyë ijty jääy yo'oymyuktë. Jats ojts tpä'ayoy, naj jä ijty kyeexy tso'om nipën borrego ijxpë kyapën'ity. nits, kawinëmpyë ojts ixpëjkën tmo'oy.³⁵Ku ojts it tsxu'e'enyë, nits tyumpëtëjk yjanëkxjatë, jäts nyëmxë: äpäk itjotyä, jats tëj it yux'äny. ³⁶Pakäxkëxnëtë ma winkojn'kajp jats tu'jtyët ma tii kyaytëp.³⁷Nits (Jesús) ats o'omp'ijty: motë mi'its ti kyaytëëp. Nits ojts wya'antë: ¿jë'ëts nëkxteë, jats n'isjuty matsk mukopxy (denario) (me'eny mati'it yektuntëmp Romanos tjätjä) tsa'pkä'äky, nits ëts nmo'ot jats kyatyët? ³⁸Jats Jesus nyemxëtë: "¿Winä'äk tsapkä'äky xmëtëtë?, nëkx'ixtö, kutj'nijawetyë, nits twajnjatië: muwoxk tsapkääky, jamatsk äkx.³⁹Nits ojts jäay nëjmë jats mëyjoty tsyën'oye tuknujk jatyë. ⁴⁰Jats ojts na, tsënj'oyë tuk'nu'uk jaty, Jam mati tukmukopxy, mëtët wixtekxymyajkë. ⁴¹Jats (Jesús) tkontsoy muwoxk tsapkä'äky, më'ët jämätsk äkx tsapwi'inm ojts tsapwinmë pyatjix, nits ojts tkunukxtä'áty nits tsäpkä'äky tatujk'ëëy, nits tyumpë tëjk tmo'oy, jats jääy taniwatët, mati jäm tsënë y'änäxtëp ets akx ma'aty jameekx ots taniwatë ni tukëyee.⁴²Nitukëye ojts kujxë kyäytyë. ⁴³Tyumpë tëjk tkonmuktë tsäpka'aky kay tyuk, ujts mäkmätsk kä'äk, më'te akxy. ⁴⁴Wäi'itë nimuwoxk mil maty ojts tsa'pka'ajky tkaytyë⁴⁵Játyë ojts tyumpëtëk tyëktëjkëkyëxy botë jotp, jats äyäm tyëk nikxy, maj kapj txëwë Betsaida, yam Jesus, jääy tpaköxkëxnë. ⁴⁶Kuijty nyëkxkëxne tëj, nits pyejty kopk'ëjxp nukxtakpë. ⁴⁷Jats ojts it kyo'ots'e'enyë'; jatsë botë mejy it kukp ja ij ty, jats (Jesús) tëtsnaxkëxp yijty.⁴⁸Jats ojts t'ijxy, tsojmyäjäw, tyëktu'untë, ku kepy tyëk'yotyë jats pö'oj junäxwinkumin' ätyëtë. Kumaktaxk vigilia Jesús nëjy jot yo'opy tyumpë, t'anëkx, ë'ëy, jats jäkam ijty naxwa'äny. ⁴⁹Kuts ixpäjtëtë, jäts jam mejotm yo'ypy myetsxy, nits wyinmaytyë, jäts pä'jä'äy jä, nits yäxkaktë, ⁵⁰nytukëyë ixpäjtë, nits ojts tsëjkëkyëxtë, jats jätyë tmukapxëtë nits tnëjmjä'äy: "¡mëk nyapyëmëtë'jëts yäm! ka ti mtsëkëte'!⁵¹nits botë jëtyp tmëtpejty, nits, poj'atëy ë'ëy; a tëy a jat ojts tätánkëxtë. ⁵²Nitkäwi'jawë ja ijty tso tsapkaky ojts myayë, tutaky nyaxy i'jty win'jaw'atën tmëtë.⁵³ku ijty jam nëkxte, jats jatë mait txëwë Genesaret, ojts t'yëkwaktäntë bote. ⁵⁴Kuts pitsëmtë botë jëtyp, jätyë jääy ojts Jesus ixkäjpë. ⁵⁵Jats jääy atëtsnë putëjtyty tu'uk kajpjo'otyö, nits jätyë jääy tyä'änëkx'ajtë, pam jääy mati'i mäwäjtkëxp, pën mat nijawe ku Jesús miny.⁵⁶Oymyajë nykxy, mëjkajp, mutskajp, kamjotp, jam pä'at tkä'äxtë pamjääy mato'ok täjk, jats munukxtäktë oj wyit jayë yëkmäjtsët, kuts naj mätstë, tsoktëptjä'ä.

Chapter 7

¹Fariseos meetëj nya waatëj Jesus, meetëj escribas (jaa waa teejky), mati'i miintëjpy Jerusalén.²Ojtse iixtëj ku Jesús tuumpy teejky jëë ka'a puutëëj ku kaatëj tsaap këkye. ³Ku fariseos mëëtë judíos ka'a je ja'kuupuyëë kyaajte, kuu'nëëm waatsëë ku'u puutëët na nä tuuntye tsoom maajä'äy tyëëky. ⁴Ku fariseos nëëm tëëj ma took'pye taakye ka'a kiaytë niit nëëw ku kë'ë puutëëy. Ja kuu'tuujkye mi pyaa'neekxtëpy tsoom puu tëët teexj, tsii ëem oojyë, mëëtëy taa kaay wëëtëj.⁵Fariseos, escribas (jaa' weeteejky) tiik tëëtej Jesús ¿tii jëëxs tuumpëë teejky ja'ku puüë tsaapkyeky kaaytëj ka'a na paanëëktëj tsoom mëëjääy tëëjkye tuuntëëj?⁶Jiik atsootëj: profeta Isaías na' ojts waanës miitse ka'a tsoo tuumpyë. Na Jaayweetëëj waanëë: miitsë ääw këxmëë ëëtsë wiintse ke tëë jaakëëm miitsëë aam jootëëj. ⁷Taa waatsë miitse paatuunyëy jä'äy të paatwntëëy ja'ay tëjky paawaanë miitsë awaantëëpy.⁸Jëë miitsë maas mëëkye patuuntëpy jääy teejky paa waanëj. Niitsë maas tuuntëëy Dios paa waanëën. ⁹Jesús waanë: këëmë tseekye Dios paawaanë maastuute nii tsë jiik iitëëj maatie tuuntëëpy. ¹⁰Naa' Moisés waanëë: wiin tseekye teety, tääky peen ka'ooy tipëë tëëty, tääky të'ëy ookype jëë.¹¹Miitsë waantëpye: 'peen jääy tejky teety tääky nëëw jëpy 'utiiëy puutëjkye mi tëy kuentëë pëëk ëtsee keem yë Corbán' (naa'ayuukye "Dios jiik ta muu joxpye") ¹²Miitsë ka'a unkyëuk tuuk mu tuuntëë teety tääky. ¹³Miitsë Dios paa waanë jiik taakooytë ku miitsë ta awaanëj. Kuu'tuuky jeatsë nya na maytuuntëy tsoomëy jaatëj.¹⁴Jesús waatsoo joomë ma'y jää'y niitsëë nëëmëj: amaa towtëj niituukyeyë wiinjaa weetëë. ¹⁵Ni tiij ka' tii ijtëy teejky wiinpye ku jää'y jootmëë teejket, jiik wiintaakoy'ëët mi piitsëëm am joot mëë yëë jiik taako yeepy. ¹⁶Pëën maatooy kuukye jëëmpy wëën maatookukye. (mi jeeknëë ka' jaawetëëy keexs taanëë).¹⁷Ku Jesús nii'keky jääy, niitsë tiikpye tejky atëëy tuumpye teejky jiik tëëe maatiakye. ¹⁸Jesús waanëë: ¿Kaa nëëw wiin jaa weetëj? Ka' ixtëy ni tiij kya tii iijtëëj maatiij jääy tëjky, ka'kaa oy tuunëët, ku joot më tëëkye. ¹⁹Ku ka' je amëë jootmëë tëëky jayë jootmë jaatëëj niitsë wiitittaakapye niikxe?²⁰Ets wya'any: yee jä'äy je'ek wintakoye'epj ma'aty ä'äm pitsempy. ²¹Jä'äy amjootmë tso'on kaoywinma'ny, mä'ätseen, ye'e ja'ayoken. ²²Kaoytyie'en, winänä'än, ka oytuunë, mü'ümpä'äkeen, niiwa'anpeta'an kexata'am, mu'ukya'anteen. ²³Tuke'eye ka'aoy amjotm tsoony, yetse jä'äy ye'ë wintakonyeepy.²⁴Jem ots tso'on nitse në'ëkx ma'am kapj xeewe Tiro mëëty Sidón. Ku ots tye'ekë tiikpy kea ity tsëky Jeets pë'ën nyaawata'atj ku jem wyitë'ëty. Ka'a ots ayu'utsë iity. ²⁵Jeetyë tu'ukj tooxtyekj mëëts nyex kaoy wyë taitëpy ku ojts mato'oy ku Jesús jem wyite'ety, jëtyë ots nye'ekx niits ots etye winkuxteena'atj. ²⁶Je to'oxtyekj itiij Griega sirofenicia jää'y. To'oxtyekj ots munukxta'aky jets kyaowye nye'ex yektaninkapxwats.²⁷Jë ots nyemxa'a: mastuutj we'en awiin unkj una'ank kaytëë. Ke e nätpa'aty jets unkj una'ank xkoonëëtj tsapkeeky ets ukxmo'otj. ²⁸Ots atsoempytee: na'a wintsen, ets uk kyaymyukpyjëma'a patkeepy ma'aty unkj una'ank nyax kay ëpy.²⁹Ë atsoy: ku na tëmwa'any, neekxna'a mits jotku'uk. Te ë ne'ex kyaoywye nyiwatsye. ³⁰Ku to'ox tyekj wympeety tye'ejk këëntum jëm ots nye'ex paäty mawa'at kexm myay taë ity kyaoywye nyiwatsye.³¹Atu'ukj okye Jesus ots pytisem Tiro kyapke'exm, ets Sidón kyapj nya'ax ets nyikx Galilea myaxne'ewa'am. ³²Ets ots yeek taa mëekyee tu'uk yaaytyek nat ets ma'a ets munukxta'atjtee ets wän kë nixa'anj.³³Ets ayuutx me'etäy ep ots Jesús kukonee kee jä'äy tya'atsutj opy, ets tsukoma'a nits tomaay tso'ots. ³⁴Tsapwin tsaja'p iximya'txey ets wya'any: ¡Effatá! ma'aty ayu'ukwimpitsemi awa'ats! ³⁵Jesús tu'uny ets tya'ats myatootj ets naynya ma'aty its ity tso'ots ye'ek atu'uke'ep ots nyiwatxee ets ots kyapxpä'äky.³⁶Ets yeekj neemetye nipä'än kë wanëte'etj. Mas ë ity kaxwakxate'etstee kut ity anyekneematee ets ke myata'aktee. ³⁷Ateey ä atta e ity tyantaië nyayä'annyatee: Tukeyee oy tu'uny. Tyumpee yee ets nat ma'ato'ote'etj jats ma'at um jä'äy kyapxta'atj.

Chapter 8

¹Ku ojts at'yukyajë yojy myuk'ojme të jä'äy , jats nitiytkämëtë ti kyä'äjtyëp, nits ojts Jesús tyumpë tëjk twä'atso'ny jats tnëjmyä äyë. ²Mpä ayo'opy ëtsxë ja'ay kuëts xä'am tuwë'ëk xë'ëw xmët, ijty jats nitj tkamëtë ti kya'jtëp. ³Ku ëts njäpäkaxënët tyëkëntum, nikxy tu äjy myukyjeety ma ti äkäm të myintë" ⁴Nits tyumpëtëjk yëktëjë ¿mäj'ampäjtën may tsäpkaakyë maj yaj winwäjtsatu'jy, jats jääy jotkitä'äkëtë?⁵Nits ojts tyëk tëy: ¿winäk tsäpkä'äky xmëtëtë? Jats wyääntë: wixtu'ujk. ⁶Nits jä'äy tnëjmjä'äy, wan tsënëtët naxkëjxy, nits tkon tso'oy, wixtujkë tsäpkä'äky yo'sku'jujpy tmo'oy, nits tsap ka'aky tatujk ëjy tmo'oy tyumpëtëjk nits jä'äy täniwätët.⁷Jäm i'jty wäjnjäty akx u'unk tmëtë nits ojts tkunukxtääky jats tnejm jääy tyumpë tëjk jats mëtë tyëniwä'ätët. ⁸Jats nitukëyë ojts kuxë kyäytyë. Awixtujkäk ojts tkëy myuktë, kaytyök. ⁹Nits Jesús ojts tpäkäxkëxnë, nimäktäxk mil y'ijty jääy. ¹⁰Jäts botë jotyp jatyë ojts nyëkxt të Jesús mët tyumpë tëjk, jats nëkxtë ma it txë'ëwë Dalmanuta.¹¹Jats fariseos pyëtsëmtë nits y'ojaxätë ja ojts twintsowtë. ¹²Jats ojts myëkxëjëy jawën jotyëp jats wyä'öjny. ¿tyku xyam jääy tixtatë ixpeets? Xäm ëts miits tyëywe mëmëtë, niti ixpeets ets mi'its nkamowantë. ¹³Nits ojts botë, jetyëp tyëjkë kyomë nits atu'uk mexnyëam nyikxy.¹⁴Jäts tyumpë tëjk jatyakoytyë tsäpka'akyë katitpakontët, niti i'jty tsa pka'aky kyati'ity botë jotyp. ¹⁵Jats mëk ojts nëjmë: "Na mnyapyëktakë tsom ix'ijtëp nyay ijx'itëtë kati'im xkuentë pëjketë fariseos, Herodes ijxpëjkën."¹⁷Jats tyumpë tëjk winmaytyë, "Akëx'ëën xä'äm tsäpkaakjy nkamët'ëyën." ¹⁶Nyi'ajwëmpy ijty Jesús nits tnëjmë: ¿Tyku mits yë kyojyë xpawinmaytyë ku tsapka'aky kyati'ijty? ¿Kanëm xcuëntëtuntë? ¿Miits ka xwinjawëtë? ¿Tëj m'jojtë pts'në?¹⁸Jam miits win xmëtë, ¿jats xnixkaj'ixpä'äjtë? Oyëm jam tatsk ¿kaj matowtë? ¿ka jä'äy myätstë? ¹⁹Ku ëts muwoxk tsäp kya'ak tatujk'ëëy, jats muwoxk mil ëts ojts täniwätë ¿winä'ak kä'ak ojts tsäpka'aky x'këymyuktë? Nits jatsötë: "Mäk mätsk".²⁰"Ku ets ots tatu'ukëë wiixtu'ukj tsapkeky ëts nimaktaxakj mil, ¿wina'akj ka'akj ots koonmu'uktä'ä?" Wyanta: "wistu'ukj". ²¹ Jesús wyany: ¿Kä'änääm mits winawätä'ä?²²Je'em ots yaa tä'ä Betsaida, ets jä'äy tyanimiinä tu'ukj winpyts jä'äy ets munukxta'ak a'a Jesús wän to'ony. ²³ Jesús ka'apj pa'ay witspy tsë'ëmy ë winpyts jä'äy. Ku ots winkutsuë ets këë tanikony, tye'ekjte'ey: ¿timixpy?²⁴E ots pyatyix ië wyany: "Nats yëë kyëx tsom xo'o yoyanä'äx." ²⁵Atu'uky yaa Jesús kye'e pä'äm koma wyinkëxm, nits ya'aytyëkj winixwäkx, ots wyin tsyo'okj wats nä'äx ë tukä'änye ix. ²⁶ Jesús pakäxnëë tyekentuum etsnëëmay: "Ka'aty ka'apteekyee."²⁷Jesús mëtpytsem kome tympë'ë tëtj amye'ekxte Cesarea de Filipo kyapkëxm. Ja'am tyuyotye ets tympëëte'ekj tye'ekj te'ey: "¿Tso jä'äy yä'än pë'ën ets?" ²⁸Ätsoompytëë ets nëëmëtya: "Juan el Bautista, jam ma'aty wantapj Elías, ets wyinpë'ë wyantamä mits mateakpë.'"²⁹Jesús ye'ekteey: "¿Tso mits wanta pën ets?" Pedro atso'äpitee: "Mits Cristo". ³⁰Jesús nyeme'e ets nipä'än kawa'anata'at.³¹Atu'ukj ya'a ots taawanaxakomë ke ya'aytye'ënkjunkj muntuny ayo'on tanaxt, mayaaytyeeks ekj, kayaoyixëët, më'ët wintsëntë'ëkjtë, äywyätë'ëkj (escribas) nikx yooky ets kyutu'wëëkj xë'ëw pyutë'ëkj. ³²Tëëy nyäx na ots yän. Pedro ots aya'am pyawayë jems ots wyinkapxpëëtaxayëë.³³Jesús wyinpëët nits axtu'uky tyumpeetë'ëkj ets Pedro winkapxpeety: "¡Kyaoywyem nëkx mits exkepy! Mits ke ixity Dios yä'ä, yee mits ixipty jä'äy yee. ³⁴Nits watsoy kawineempye jä'äy me'et tyumpe të'ëjk ets nëmäy: "Pë'ën ets patuyoywyampy, këm ë nyakyuënät cruz pakë'ët jats panë'ëkx.³⁵Pë'ën kë'ëm yukatä'än jäyë'ë kmata'akjwemp, këtse myata'akj, pëën pën yuukata'any takoyp ets kexm mëat äwayu'ukj kexm, mata'akp tse tyanty. ³⁶ ¿Ty pyätpë tu'ukj jääy, ku tukëya naxwin ä mumä'äta'akj nits yo'okt? ³⁷¿Ty ë jä'äy tyawinkupëëkj yukyatä'än?³⁸Opyena'a pë'ën pen ets kutsoyepy më'ët äwayu'ukj ma'an ixa kamato'owa jä'äy më'ët takoywya jä'äy, naynyats ä yaytye'ekj unkj nikx kutsoyëtyëtë'ë ku myint tye'ety oyatäm kexm me'et ángeles."

Chapter 9

¹Jesus nyëjmxë: "Tyëyjatëm ëts miits nëjmë, Ja ixäm nytukën, ma tii nikxy ojkën tkaëjixy ku Dios kutujk nikx miiny mek najxy. ²Ku tujk xë'ëw, Jesus tpäwä'ajy Pedro, Santiago, Juan jats tmëtpejty kopkëxp nits ojts nyaktykatsë jäm. ³Nits ojts wyit mäy wä'at ja tekx tajky' nimatikanaspatë ma ti ya naxkejxy wats'yëk ta'jmp.⁴Elías mët Moises, jämwinkukp kä'äjxëjktë jam ijty Jesús tmëtnyakäpx'o'okyë. ⁵Pedro tyëktë'ëy nits tnëmjäy Jesús: Rabí, ojy nyäxë ku ixajnxa'ëyën. Wäjexë nyëk ojëyën tuwëk wiin tëjk, tukyëk oj'ekyë ëts tu'ukmja, a tu'uk Moises jya'a'mët Elias jä ⁶(ni Pedro tka'okny'aw'enyë tsoj wya'ant. tëj ijty ni tukëyë tyumpëtëjk tsëjke kyëxtë.⁷Yo'ots myiiny, najts ojts tyakojkyëxtë, nits yo'ots ajtyp yëkmatow ya'ajny, yä'at ëts n'unk'e'epy mati ëts ntsekypy. Xmätawtë. ⁸Ku ojts atsujky y'ixtityëj, nipën i'jty kya ok pën'itnë Jesús ayë i'jty natyu'k tänä'äpyëj.⁹Ku ijty kopkëxp kyitaknë, nits ojts tnejmë, jats nypën tkawäjnët ma tii tëj t'ijxtë, astë nitnëm kuj ya'äjy tyëjk u'unk nikx pyutëky, okpë akujky. ¹⁰Kä ojts pën tjawa'në, perë këëm nyäktyëyëtë tsojä ayu'ujk winpitsemy, "Ku okp akukp nikxy pyutë'ëky."¹¹Jats yëktëjëtë ¿Tëkëx jaywyëtëjk wyä'äntë jats Elías jawyiin mi'imp? ¹²¿Jats ojts tnëjmë? Elías jawyinëmë myint, jats tyë kni'oyëkyëxt tukëyë, ¿tikëx japnäj jaywyat yijty, kujyä'ajy tyëjk u'unt nikxë ayo'ojy, jats jaay nikxy kya'oj'ixe? ¹³Nits ojts tnëjmë, tëj Elías myinë, ojtsënaj tumtë pën tsoj tsoktë, tsoom jap jäywyät yä'äny.¹⁴Ku ojts jam wyimpitë mä'am tyumpë tëjk y'ijty jä'ä ixtë, jats ojts t'ixpäjtë kawinëmpyë jam ijty jä'äy, jats jaywyë këjk jam ijty tmëtna'oj' okyë. ¹⁵Ku ojts t'ixpätë Jesús, atëy a jät ojts jä'äy tyäkëxtë, jats putëpë ojts t'änëtxëtë nits ojts kapxtsojën motë. ¹⁶Nits ojts Jesús tyumpëtëk tyëktëjy ¿ti yënätyäojëtëp?¹⁷Tu'uk ojts jä'äy yjä tsoy: yëk ixpëkpë, xä'am n'uukj nmëtminy të. Jam tu'uk kä'ay espíritu ma ti'i yëk atujkëp, jats ka oy yëkapxë, ¹⁸yewyipipëtytyë, jäts yëkitäyë, kawinnëmpyë opyëk äwäkjampitsemy, jats tyëjts t'äkätsmuky. Mtumpë tëjk ëts tëj njänëjmë, katëj tjätë tyëkpitsëmtët. ¹⁹Nist ojts tyumpë tëjk tyëktëjy: miits kätëjy jaw'epyë ¿Jawinä'aky yäjë ëts miits yaj jakmët it? ¿Jawinä'äk yäjë ëts miits njakmutänët? Yëk min yäj.²⁰Jats ojts mi'ix yëktä änëkxë. ku ojts kya ojm espíritu Jesús twinku ix'ë'ëjy, jatyë ojts yëkwip pëtityë. Jats ojts mi'ixy jä'ätyëj näxkëxp, kawinëmpye o'opyëkë pyitsëm y'awäkäm. ²¹Jesús ojts ni te'ety tyëktëy:"¿Winä'äk tiempë nyikxy mänäj jyatyëj?" namyutsk ewyë naj yjat'äjxiäjy. ²²A tsujkyjatyë tyëkukätsë jën jotypë, nëjotyp naj tjäyëkutäkoywyanyë. Pënmjatypë ti mtu'ump, pä'äyo'ok ë'ets putëjk e'ekyë ëts.²³Jesús tnëjm jä'äy: ¿tsojäixö pën jatypyë ëts? Pëmpën tyëjä'äw e'epyë tunëptsä'ä. ²⁴Jatyë ojts mixë tyeety kapxjë'ëky, jats tnëjm jääy: ¡Tëjy jä'äw e epyëj ëts! ¡Putëjkë ëts nkatëy jäw'äën! ²⁵Ku Jesús ojts t'ijxyë tujam jä'äy änëkx atyë nits ojts kä oy espíritu twinkukäpxë: mits u'um espíritu, kamato'o'p, xa'm ëts mits nëjmë, tapitsëm yëj ni junë jam mka'okwimpitnët.²⁶Espíritu yaaxs kekye niitse miixy'uu'nk wipij axaay, nits ka'oy espíritu pitsëëm. Miixy'uu'nk na kyexy tëë o'knëë, niitsë jaa'y nya waanëëj "tëëj miixy o'okye". ²⁷Jesús miixy kë'ë maatsaay niitsë miixy'uu'nk tyenkuke'ëëy.²⁸Ku Jesús tiikpye tëëkyë oatëëj, niitë tyumpë tejkye jiik tëëjëë: "¿tikëëxj ëëts ka kaap piitsëëm? ²⁹Niitse jak atsootëj: yëë ka'oywe jikapxe piitsëém, nuuxj taakëën këxmeey.³⁰Ojtse putsëëm koomëëtëj, niitsëë nyaxteej Galilea, Jesús ka'a tsëëkye jiik niijaaweetëj ma wiitiitëj, ³¹tuumpe teejkye iitëë ta awaan ëëkpye niitse nëëmëj: jaay teekye unkye jiik kyeejaak jaayteejky kë'e wiinkuutmë, jeetse niikxëë jak coketey. Ku jiik ookyetet ku tu'weekye xëëw niikxe juuk pietëëy. ³²Peerë tuumpë teejkye ka'aiijtëj wiin jaawetëj, tsee'kye tëëpy tiik tëë jeen piit teety.³³ku wiinpiittëë Caperna'um. Ku Jesus iteej je'em teejëën tuum niitsë tiik tëëyë tuumpë teejkye. ¿ti iitëëj nya ta oo'okeep tuuk'ye tu awee?. ³⁴Amuuëny ojts taantëëj matii nya ta ookyexpye tuuk tu äwuay pëën iitej nimeej. ³⁵Jesus tsëënë ixtaaykye niit tsë waa tsooyëéy ni maak' meeky tuumpe teejky. "Pëëny jaawiinëë yaampë, jëë ixookyëëpy niitse muu tuuntë niituukyeje."³⁶Jesus tmoatsëë tu' kye mixy'uu'uk niitsë peemëëj iitkyuky niitse tseënj jeekje mixy'uu'uk niitse nëëjaëy. ³⁷"Pu peënj ku'ënteepekpye mixy'uu'uk tsoom jaatëëj ëËtse ja ku enteepekpye, pu peënj eetsëë." Kuenteepeekpye, ka'a etsëë niituukye kuu entëë peekye, meetëëj mi ojtsëë ëëtsë paakexj.³⁸Juan nëë jaayë: "Jiik ixpeekpëë tëë eetsëë ixj tuu kye jaa'y toa ni kaapj waatsëë ka' ojwee miitse xeew kexmëë niitsë ëëtsë niik atuuk tëj ku ka'a ëëteem paa niik xeen." ³⁹Jesus atsooj: Ka' jiik attuk tëëj ni pëënj na naaj mëëky ka'a tuuntëëj eetsë xeew kexmëj ku ja waanë ëëtsë ka' oj tiikoomëéj.⁴⁰Pu peenj eetëëmj ka'a muutsii pee yeen eetemj meetëëj ujtëëm.⁴¹Pu peenj miitsëë moöjeepye jak tuuk tsiim nëë miitse cristo meete iitpye tëëj etsëë waanëëj ka ja juunëë taakooy tëëj.⁴²Pu peenk jiik kaatsee'piitinëëy mii teejjaweepy muuxkye jaatëy teej ëëtse jaweepye, maas ooy ja ku paanëëj tsaa ta yi yuuk tsuumteej niitsëë jiik niyuupy paattëy. ⁴³Pëëny miitsë këë miik taakoo jeepye, pootëëj, mas ooy je ku këë tuukye tëë'kët jiukye ateen jeetpye, ku miitse meek'tsëë kë'ë ayootaankye jeekpy mu nëëtëëj, ma niijunnëë jëëka piitsë.⁴⁴Ma nijuune tsatsy ka' ookye, ni juune jeen ka' piitsee.⁴⁵Pëëny miitsë teekye mikye taakojeep pootëëj mas ooyjë ku poaky ttukye teekët jiukye ateen jeetpye, ku meek'tskye tieeky mu nëëktëëj ayootaankye jeekpy. ⁴⁶Ma nujuunë tsatsy ka' ookye, ni jëën ka' piitsë.⁴⁷Peeny miitsë wiin miik taakoojeepy joutëëy mas ooy jëë winn tuu"kye teekyet Dios mees wiimkuutmëë, ku miitsee mëëts'kye wiinëy mu nëëktey ayootaankye jeep, ⁴⁸ma nijuunë tsatsy ka' ookye, ni jëën ka' piitsë.⁴⁹Nituukyetëëj niikxe it jëën jiik taakaneëte. ⁵⁰Kanëë oy je', ku kaanëë tseekëny. ¿Tsii ixj jee ja tuuk ojkye juk taam tseetëj atuuk ookye? meetëëj miitsëë kaanëë, nanya muujoot kuukyetey mitse tuu'kye ja nitukye.

Chapter 10

¹Jesús Kyehx nixk aduk it, Judea Mas aqüm yoyp, në Jordan, nits may jay, ots nyminë jaduckiaj'jxë jxit aabäny xadukyaj txo ëyt kyustupr. ²Nits Fariseos, nyminë txyxwan të nyxts ytyktëy:"¿Patatepanë äx tuk niyay nminawyaxp, yamëj?". ³Nits yatxoy: "¿txo nipawany, Moises?". ⁴ Jë oyxs wyant: "Moises, na otx kupeky yaytëkj tjayt tuk nëkj miniwyäxt nitx yxupt."⁵"Akxm kumixj, mjot juni ajüx tajy yat kutukji" nits yën Jesus. ⁶"Ku otx txontaky nioyë, 'Dios tkoyj yaytëkj mët, toxjtëkj.⁷Ajëxs tkexsyi yaytëk mastuyj tyety mët tyak nypyëkt mëtj yamë, ⁸nitxs nimëxsk mintet, jyatnötj tuuk nikäxj.' natxs kä uykj mëstk enyt nitx tuuk nikäxsj. ⁹Ëts miti Dios tyekktuk mük niyu yaytëyjxay miyi nakywiaxjt."¹⁰Kutx yë jäm it tyëknlum, nitx tyumptëk yëktëyë yat atuukyajk. ¹¹Nitx nyëmë: "Opiëny pën miniwiaxjp tyoxjtëkj nitx tminepiek atük toxjtékj takony mutyejeep jëekëxm. ¹²Natx yë miniwiaxjp niyay nitx mynipiekj xätuk yaytyëkj yë muutë ep takony.¹³"Tänimintë pikj unkj nitx kënixjat nits tyumpëtek twinkukapxëy.¹⁴Kuts Jesus na tïxs nits ots muampeky nits nyëmë kupëty nits pik unk ëts xnimintj kë xyëk atuktët tijëxj kuna naxkën yëën patatp Dios mëat.¹⁵Tyëyatp mits nëmë punëpën ka kuentepëp Dios mëat naxk tuuk unak tuk okyj kënyaxtjëm. ¹⁶Nits ots stxëntxoy unak nits tkunuxj ku ëmit taxapety.¹⁷Ku otx, tyuyoyxjont, tuk yaytiëk nypuyt nits winkuxtanayë nits tyëtëy, oyj yëk ixpëkpëj, ¿ti etxntump nits nkuentë pëkt jüky atj mi xyëmë cunëyj. ¹⁸Jesus, yëëny ¿ti ku ets xtiy oy? nipën ya oytukëm jxa Dios. ¹⁹Mits mix yë pawÄny kë xjikokt kë xmutëket, takony, kë mëxt, këxkapt ayuuk mitik tëy kë myutst, wintxëjë mteyt mët mtaak.²⁰Yaytyek yëny "yekexpëkp tukeye yat ets mumatóp nit ewy ku ets it n'unakj." ²¹Jesus ots ix, otx atxoky nitx nëmë xyetuk mikë tump, mtokexp xyexe mi mëët nitx tmot mij yek ayop nitx mits xmët mëkjyaat stapjöpy nits mint nitx xpanëxt etx." ²²Nits ots yamutsk ajexs ku ots yekwany ots yoyxony winmay okp maynyexs it mäté mekjay at.²³Jesus tjixs niwitity nits nëmë tyumpëtëk txip nëxs mekjaytëk gëts naxt kuentepek Dios mëat". ²⁴Tumpetek jxem it ateye ajxate kuna ets abayuk kyepx, nits Jesus nëmë aduk kyajë: "Unktëkj ¡sxipnexj nits ntekëyën ma Dios mëat! ²⁵Nike, xjuxe tuuk, camello niaxt xuu'ny ut öytpy nit tuk mekay tiëkët Dios mëat".²⁶Xyeyt ateye ajatë nits ots nyeyeny "¿pën nixy tiëny matäjky. ²⁷Jesus otsj axtu'uky nitzj wianyj: "Mä'atya'aytëkj jë cama'yïm, ëts mët Dios kä. Tu këëyj puntijäty ni ti kia tsipj ma Dios". ²⁸Pedro ots tnëm axajy: "oy, ä'atsj tï nikëktajy tu kä'jy jë ëts tëj mits mpa nikx."²⁹Jesus wianyj: "tyëywj mits nëmöj kä'a pön tu-uk mïtïw të nikeky ty"kj, iatxy, txë, tyak, tietyj, iunkj, ok niaxj, ëts köxm, mët yä patunön ³⁰mitiw tka ku entj pëkp mukeepx ya'j, jets ixamj yäj naxwinë, tiëkj, iatxj, txëë, tya'ak, iunkj, ni'axj, mä,ät jatj kiobëtj nkäxm, ya' naxwinyj miti mimp, ju uky'iatj miti xömëkunëx. ³¹Jets ni mayt mitiw tuwëktïp nits ix'ookj të nits miti ix ook tiuwëkt."³²Jëëm ity jëë tiu'yoyt tuk tuu mati pë ëtp jeem Jerusalen, nits Jesus itjy juupamj ma jë ët. Nits tiumpj tëkj iityj atëyj aja'tj, nits mati ix'okj panökxëpj tsëky etysp iytyj, nits Jesus ots pemy aweek jëë ni mukmëtsk a tu'uk yaaj nits në ëmpeaxajy mitiw tun wanöp tzo'kj: ³³Ixt, ätëm mpëty wanöny Jerusalen, je ets ya'atyekj u'unk nikx yik këëyëky ma tetyj ni wintsënj möt Escribas (Ja awy tëek) je tï nikx ta nipaty jëë ookën jee ets kë ë yaktj may ja'ay kiëjëm. ³⁴Tja mutsk ixtët, nitsujëtët nits tikj o oktët, nits kiutuwë ëk xë ëw nikx jiuky pieky.³⁵Jacobo më ëtj Juan, iu'unk Zebedeo, nyiminö tj nits nyömxt " ä ätsyik ixpëkpi, ntsëkp nits xtunt ä äts këxm pön mati njamatopj". ³⁶Jë ë ots nöömj: "¿ti mtsktjp ntunt miitsj këxm? ³⁷Jë'ë ots wiant: "xkupëkpj ëëtsj nits ntsëënöt ma mits määtjya, tu'uk akany kiëë pa'äyj nits atu uk anayi kë ë pa ayj.³⁸Jë ëts Jesus ots yatsoy: miits kë ë xnijaw mi ti mjamato tëpj. ¿Wë ë miits mataaktëpj jiawj nits xjukt mi tiw ëts njuukwëëmpy, o'k motë nöp jëë nëpëtïkj mi ti ets yiktokn"pëtwamp. ³⁹Jë ë nömjëtyj: "Matakpa" Jesus niëmxëtj: "Jë miti ëts nta uk wiëmp miits jëë mta uukjp. Nits n"pëtïk mati ets yiktoknëpetwamp, mutënëp mitts jëë. ⁴⁰Pën pën jëë tsënënjp ëts akanyj piaajy ok ëts amajy piaajy kää ëts nyëj niaakt jë të miti jië nioyjy."⁴¹Ko ja ni maank tiumpëtekj mato otj ya atj, tmatowt ots tmu ampëk axaatj mëk jëë Jacobo mëët Juan. ⁴²Jesus twatsoo'y winku ukyj nits në ëmjayj "Miits mnijäweep ku pën nayjiaw atïp yik kutukpi mayjaäy akucky piawant nits jïay miti winkony jëts mët äty? kutuuk.⁴³Këëts nyajt ma'ya' míïts, pön natxokëp ni mä ma miite tu umptsë iit't, ⁴⁴nits pön po'n natxokëp tuwëkp ma miits wëë tse tu'ump tsé iit't. ⁴⁵Ko jëë yaytyëëk üünk këë miiny nits yiktunët, tumpë yë ë miiny, jë ëts tyakt jyujyat nixkëën putëkj önyj⁴⁶Jë ëts jyatj Jerico, nits ko jëë ijt pitsëmnö jëm Jerico mëët tiu ump tëjk mëët tuuk më may jääyj timeo yuunk, Bartimeo tuuk yiik ayowë jaay winpiits jëëm iytj txöönë tuu waa'mj. ⁴⁷Ko ots tmatoy ku Jesus tam miti nazareno, jëë ots kiapxkëkiaxajy nits wiany: "¡Jesus David yuunk pa ayookj äts". ⁴⁸Nimayj ots winkukapxtë jë winpiits tnööm nits iamont nits mëkj nëëx ots kiapx kekj atëtx, David yuunk pa ayookj äts"⁴⁹Jesus ots wiaktëny nits nipawany jëëts twatsotët nits twatsot jëë winpiits jeets tnöm "kämtsëkt ¡tenkiukj! mwatsoyyj. ⁵⁰Nits tjixuupy kiukwopj tienkjuk atyj nits nimiiny Jesus.⁵¹Jesus iatsoy nits nëmxj "¿timtsekpy ëts mits ntuunët? nits wian winpi'its jaay: yik ixpëkpj (Rabi) äts tsekp kuent pówany äts wiim. ⁵²Jesus ots nëmj: nökx tj mjentxawjn tj myiktsoky nits atëtspekyj ots ixën kuentj pekj nits ots tpanikx tuktuu.

Chapter 11

¹Ko ojts mintëë Jerusalem, wiinconë miintëëj ma Betfag'e meetye Betania, ma kookpye xëëw olivos, Jesus ni meek'kye tuompye tejky pakexj. ²Neewjaaë: "nëëktee ma wiinkon kaajpy, na' wimpitye ma eetëem ixaam. Ku jateet jeety ixsjteet tuukye burro mëëj weenpeetej, mi nijunëë kyajiik taapeetej. Muka'jetey niits jiik miintey maëëtse.³Pen jiik teejetew: "¿tijees na atteystëë? miitse na atsooteet ni wiintseem tseepy, jaate tiik wiinpiik koome teety."⁴Niitse ojtse nëëktëëj, jeatË ojtse paatëëj tuukye burro ku weenëë teejky akaayee ma tuu'u ntaxs niitse muukee eeteey.⁵Ni maay nteej jee jaay niitse jiik jiikteejeetëët. ¿Ti miitse tuumteepy tiguës mu kaa jeetey burro?⁶Niitse atsoow teej tsoomëy Jesus nëëxeteej niitse jaa'y jiik nëëkxeetey ma tuu'u.⁷Mi nimeex'kye tuumpeej ojts burro ta anëëkxetej Jesus niitse taajeëweente kyeekwoope niitse Jesus tapeektye. ⁸Muuntuonëy ojts jaa'y peentaatëëj kyeek woope tuu'ääy, jatuujkye pëékye taaktëë u'ujtse ääy matiw iijtej pooteetey kaam jootme.⁹Ni maay ojts wiin tuweekyatëë, mëëtey maatiw yaaxs keekteepy: "¡Hosanna! oy nyaaxs matiiw tëë miinnye wiintseen xeew keexme.¹⁰Ooy nyexs ja oyaateen matias miinpye ma David teety; ¡Hosanna! matiiy këëxsme.¹¹Niitse Jesus teejkye aateey Jerusalem niitse niikxe tsaaptiikpye niitse ääxstuukye teej tsuu enye, niitsee niikxee Betania meetëëy ja maak meex'kye. (tuumpe tejky). ¹²Kyujaawon ku uiinpiittëë Betania, Jesus yu'ookpye.¹³Ojts higuera xo'o ixs jaakeem xu' muunokpye iiteej, niitsee ojts aneekxee peen jeen tiëëmëy. Ku ojts jeatëj ma xo'o niitej iitej tëëmëy tuum ääye jëye iitej, ka iiteej tiempo, ma higos mëëteet.¹⁴Niitse xo'o muukaapxe: "nipeen niikxe tëëmy ka jeexe. "tuumpye teekye matoow tsoo waane Jesus.¹⁵Ojts jeatëë Jerusalem, niitse teekye aatë tsaap tiikpye, niitse tukyeyee ka'axs piitsem keexjs too'pye teejkye, juujweëë teejkye. Tuukyeje koonpeeteej naastiijee këëxs, jaaey matiiw mi meeny koon muuk teepye meety tseene peetye matiiw tookyetep paky. ¹⁶Jesus Ka'a naa kupëëkye jaa'y paatseemteey tsaap tiikpye too'kye maatiiw tookoomeeteepy.¹⁷Ojts awaane niitse kyapxe "¿Ka'a na kyexs jaaye: "eetsë teejkye na jee ji kuxeeweet nuuktaakyeen teejkye paiëj niitukyeje kaajpy"? miitsee tëëy jiik wiinpiitneetey meetsepy teejkye. ¹⁸Te'ety nyiwintsentë me'et aywyate'ekte (escribas) ku ot mato'ota tso te yä'án, ets ity ixta'atee tso ixa nyekoktaa'at tsye'eketye'ep ä ity ku ä kawinëmpya jä'äy ateeyee tata'an tsowatawa'any. ¹⁹Ux ux Jesus me'et tyumpe të'ëkj nika'akte käpj²⁰Ku jam ity jo'okye yo'oyeetitë, ots ixte higuera xo'o te nikxnë'ë hasta yäts kexpj. ²¹Pedro jaymye'ets ets wyan: Rabi, axtukj, higuera yo'o ma'aty ots kaoytyi te nyikxnëë.²²Jesus jatsompitë: Ma'atetee äawan Dios kexm. ²³Teyata'am ets wany, opyenë pë'ën pen yat kopj nyemäp: putekj jats nëkx maxnyëopm, pën pën winmans kyajeek atu'ukj ets teyawa ets na tyunat tso te yeeny kyumpëë Dios.²⁴Tikex ets wany; tukëyee ma'aty nokxtataap jats amatoteei teyawatee ke të ëxcuenta pëëkta keemtse xëatat. ²⁵Kom putekteet jats nuxtaakta'at, ma'akx tu ukteepë mits mukutëtj jats naynya te'ety ma'aty tsapwiin ma'akxtuketmä takony. ²⁶Pën mits ke ma'äkxtu'ukta, naynya te'etyatan ma'aty tsaapwin ke takony ma'akxtu'ukyatat.²⁷Atuukyaa ots nyeksta Jerusalen. Jäm ity Jesus joyeetity tsaptikpye, nits jots janekxetyatee teety nyiwintsen, me'et aywyate'ekj (escribas) me'et mëjaytye'ekjtë. ²⁸Jats nyemxaatee: ¿Tu kutu'uken me'et iixanaxtu'unj? ¿pënxë na kutukj të moyee jats maxtuntj?²⁹Jesus nyemxate: miits ixa'am nyektewa'amp. Nikapxta nits mits wana'at ty kutukën me'et ets ixaana tu'un. ³⁰Ku ity Juan ye'ek ne pëety, ¿we ä ity tsapwiin ye'e ok ya'aytye'ek jä'äy yee? atsoompitee.³¹Ots nyakëpxaatee tu'ukj anitu'ukj, nyayojatee jats wyanta: ku ën awanëët ma'aty tsapwin namwyantye: ¿Tikex jots kateeyawatee?. ³²¿Kuts awana'an, ya'ay teekjä'äy yëë...? yeet tsekëptyeep ë ity jä'äy, tikääx' ku ity wyantë ku Juan ë ity mateakpë (profeta).³³Nitneem ots Jesus atsowta jats nematye: kë ëts niawa. Jesus jots nyemxatee: ets naynya kä nikapxt puty kutukeen me'et ets ixaana tu'uny.

Chapter 12

¹Nits Jesus ojts mätyä‘äky tuk ixpëktso‘ontä‘äky. Ojts ya‘any: l‘tu‘uk yä‘ajy tyëjk jä‘äy tnihäm‘ë‘ëy ojts tyëk ‘ijty uva yëtxon tnikamëtity, jats ut ojts täjy (lagar) maj uva pä ‘atsxy, nay nyajmë tëjk mëjnaxy tyëk‘oyë mäj Jam ‘ixy‘itëp. Nits ojts t‘anukxy tumpë tëjk mäjam uva ijty. Nits ojts tso ‘ony. ²Ku o‘jts tiempë tpä‘aty, nits ojts tu‘uk tyumpë tpakexy jats tcuentë pëkt uva të‘ëm. ³Kuts ojts Jam ta‘aty, nits ojts yëk matsxy nits yëkox‘oky, Jats jäynäjyë ojts tyëkwimpity.⁴Ja tukyäjë ojts ewyë tyumpë tpäkaxkojmë ojts kyuwäjk tyëktsajtsë äjtë, jats ojts kutso‘oy tuntë. ⁵Nits ojts y‘ewyë t‘äpäkaxkojmë, ja‘atsë ojts tyëk‘o‘oktë, kawinëmpye ojts naj tjaktuntë Jam mati‘i kyoxtëp Jam mati‘i yëk‘oktëp.⁶Jatu‘uk y‘ijty jä‘äy jayëtmetë mati‘i pyäkaxp, tu‘ukëmë myajk mati‘i tsxekypyë, Jats ojts ix‘ojk tanikejxy. Jats ojts atu‘uk tanikexy: "¡Jats ojts ya‘any wintsëkëp ëts n‘u‘unk! ⁷Nits ojts kam‘anukxpë nyä'jyajnyëtë: "¡Tu‘uk a Jät nikxy kam tmutany. Mintë, wan tyëk‘okyën, nits ë‘ën käm nmutänën!"⁸Nits ojts tmätstë, tyëk‘oktë nits ojts äyäm tyuptä‘äktë, maj it ijty uva ijtyëj. ⁹¿Ti tyumpë, kukäm ma ti‘i uva yët ijtyëp? Kunikxy wyinpity jats nikxy tyëk okëxy ma ti tëj uva tyëk‘ijtëp jats nikxy winkjä‘äy tmoykëxnë uva kam.¹⁰¿Kanëp xkapxtë Jayweat? "X‘ix‘at tsaj mä ti‘i ojts tumpëtëjk tkäyëktuntë ja‘ats xyäm jawyë‘ën nëkxkojmëp. ¹¹SEÑOR DIOS winkukp ya‘at myiny, o‘oy ëtsë n‘ijxy." ¹²Nits yijty tmatswäntë Jesus, kuts y‘ijty jä‘äy nimäynyaxy akëx ojts tsxëkëtë, ojts wä‘äts twinjäwëtë jats a‘jënäj yëknëjmjatyëp ku ojts naj Jesus myätyäky. Nats ojts tmatstu‘utë jats ojts nyëkxnëtë.¹³Nits ojts tänikaxtë fariseos më‘ët herodianos, jats t‘ixwäntë tsoj kyapxy. ¹⁴Kujätë nits nyëmjatyë: "Yëk ixpëkpë, ni‘äw eepy ëts kaj mits xmëjpëktä‘äky tsoj jäwäntë, jats mits tyëywë DIOS nyëj tyu‘u xnikäpxë. ¿Pajt‘ajtëp jats Cesar yëkujuyët impuestos okaj? ¹⁵Jesus nyijaw‘e‘epyë ja ijty kukaj tyëywë tkäpxtë (ëntëp): "¿Tiku ëts xwinmanyijxy? yëkmin tuk me‘eny jats ëts n‘ixtë."¹⁶Nits ojts tmo‘oy me‘eny ja Jesus. Nits nyëjmxë: "¿Pën yäm kajx‘jëkp?" Tnëjmjatyë: "Cesar." ¹⁷Jesus ojts ya‘any: "Mö‘ojtë César ma ti‘i Cesar ja‘eepyëj, mati DIOS ja‘eepy DIOS ja mo‘op." A tëy a jait ojts tyänkëxtë.¹⁸Nits ojts saduceos, anëkxëkyomëtë mati‘i wäntëp kaj jääy y‘ok‘jukypyëknë. Nits ojts yëktëy‘ëtë: ¹⁹"Yëk‘ixpëkpë, Moises ojts tjä‘äy: 'Pën ya‘ajy tyëjk jä‘äy y‘ajtsxë okëpë jats nipën u‘unk kyapën‘ity natyu‘uk tyoxtyëjk tyanyë päjt‘ätëptsaj ja ya‘ajtyëjk tmët‘ amatskët y‘ajtsxë tyoxtyëjk Jats unäjkëj tpä‘atë najts y‘ajtsxë tkutanët.'²⁰Jam ijty niwixtujk yä‘äjtyëjk tuk‘ätyë, mutu‘ukë ojts y‘ämatskë, nits ojts okënë nipën ijtyu‘unk. ²¹Nits mumatsk yäjy tyëjk ja toxtyëjk tja pëkojmë, jats nyaj ojts y‘okojmë nypën ijty yu‘unk. Mutuwë‘ëk nay nyajmë ojts jiaty. ²²Najts niwixtujk yä‘ajtyëjk jääy nipën ojts u‘unkxäpën‘ ityë. Nits ojts ix‘ojkëj toxtyëjk naynyaj oknëj. ²³ma‘am atu‘ukyaa juukpyektat, ¿Pen nikx tu‘ox tyeke?" Nitukeyee niwiixtu‘ukj itu‘ukayeete te to‘oxtyekj ameetetee.²⁴Jesus ny mxe: "¿Ke ä yatta ma‘am mits te takoynyete, nikex kux kani‘awataa aywyety me‘et DIOS myeta kan? ²⁵Ku yee oke‘enam pyutëktetj, nikya amakskataateet na ewyenate somo angeles ma‘aty tsapwim.²⁶Etsnayhya okpeteetj ma‘aty ukpyektep: "¿Kemits Moises yaywyat, ma‘am epj kupj ë? Tso ots DIOS mukepx ets neemay:'¿Etse DIOS de Abraham ime‘et isaac ets DIOS de Jacob?' ²⁷DIOS kee okpëëtetj tejë, yee e malaty uk eeteep. Takoynyaxtap mits."²⁸Nitu‘utee aywyatekj (escribas) myiny ets ots ma‘atoy tso ity nyakepxaatee; ots ix ke Jesus oy atsompity. Tyekteey: "¿Tukeyee pawan ma‘aty ë mas tump?" ²⁹Jesus atsoë: "Ma‘aty mas tumpy: Matowta mits Israel kapj. Je wintseny ën DIOS, yeewintsen tu‘ukj yee. ³⁰Na‘a extsotaat wintsen mits DIOS tuk äw, tuuk otj, tu‘ukwimmany, tuky mëaw. ³¹Mu ma‘aks pawa‘an yatse: na extsotet muku‘ukj tsom mits natsokye. Nity atukj pawcian kyatiyty mas më ke ya‘atj."³²Ets aywya (escriba) wyan: "¡Tey ë yeekixpeepë! Tey a teem tem wany oke DIOS tu‘ukj yee, ets nipen atu‘ukj na kya penity tso yee. ³³Tso‘ ken tu‘ukj oty tu‘ukj winma‘an, ets tukejee winawatkexm, waawkexm, ets ,mukukt tso‘oken tsom kem natsoken, yee ë maj mëe tump ake tukeyee wintse‘ekeyeen." ³⁴Ko Jesus ojts ixj ko ooy atsooy neejaëëy: "Ka‘a miitse Jakeemëë DIOS ooyaatëën wiint‘uuno." Ku naa neaxjs ni peen niitiij ku uky jiik teejeenëë.³⁵Jesus atsooj ku iitëëj jiik iixpeekye tsaap tiikpye niitse waane: "¿Tsii ixëë ku jaye weeteekye waantëë CRISTO je‘e David uunkye? ³⁶David këëmy ku Espiritu Santo meetey waanëëj: Etse wiintscen neeme eetse wiintseen: "tseenëë eetse agaanee ke‘e paaye, kuu neem eetse peemkeexty miitse, teetye paateej kyepye mi muutsiipacitee." ³⁷David këëm xeeweem moojpye Cristo: "Wiinotsen naatse." ¿tsee ixëë David un‘kye? Ni maayo jaa‘y joot kyuky amaatoojë.³⁸Ku awaanëë Jesus Kyuapxë: "Nya ixiiteetey meety jaayëweeteejte (escribas) peen tsoot teepy mu yooyteetj yeen wiiteej niitse jiik wintsejeet ma jaa‘y tookye teej. ³⁹Peen maj ooye tseeneetakye tseepy ma yooyë muuk tocikye, metej ooyë tseenetiaky e ma niwiintseen teekye xeetuuntëëj. ⁴⁰Maatitëj tooxj teesky kyu oo jeem tuum. Is kujeexëë keextees, jeek neexe nuuk toak tee niitse jaa‘y ixeetëëj. Mas meekye ka niikxe ajuowteej.⁴¹Jesus tseene ixtaakye tsaap tiikkye ma jiik peemëëy wiintsee eenyeen. Jesus atuukye ku kukooneteenj meeny ma jiik peemëëj. Ni maay je jaa‘y mi kuumeeny kukooneetey keexaam meeny. ⁴²Tuu‘kye ku ookye tooxj teejky jaateej meexk‘kye meeny unkye ku ko neeteey, tuuk centauo iitej keepxe.⁴³Jesus waatsooy tuumpe teekye niitse neejaey: "Teej auteeny eetsee waanej, yee ku ookjee tooxje teekye maj maay‘ee jee peenteey maatii jaawine ja akooneetol wiintseekye eeny. ⁴⁴Niituukye jee jeetye peentee mi wintoaneepyejee ku ookye toox teejkye ma jiik ayoojee tuukyejee meeny peen mi tseemytaa jiikyëëpye.

Chapter 13

¹Ku Jesus jit yoy mujäkëkeky tsaptëk tuk jë tyump, nëmxë "¡yëk ixpëkp, axtuk xit tëk oynyx mët tsa! ²Jxë nëmjäy. "¿Myxp sxit mënëx aj tëk? nituk sta kya tant minike kawintakoypj."³Ku ejm yt txyënë kopk, miti olivos staptek winkuky Pedro, Santiago, Juan mët Andrés tyktëtë aweky. ⁴"Wanjëky ets ¿June natyunët? ¿Mitiwwiën ixpë epy pun unë winköny yat, ixat?"⁵Jesus, nëmaxajäy. "Niixjitë nits nipën mkawinënët. ⁶Nimay mintt etsnxëkëxm nits wiant ëts jë ni may nikx watakoy.⁷Kuxmatötj, tsipayuk tsip këxtunkt yënixs nä tyuny kënm wienë jyiat nitsjupkëxt. ⁸Nits nynywutëkp tuk kap. atuk kao, nits yekutup yekutp jëëp mëkuxj omïäy, yuu tsontakp wiëny pëkj anën.⁹Nikyuwijatët nits myëkmët ma yekkutukp nits mxekwopt majëm yoymuktakj, nits etskëx ninywutëk yekütüptek met winxëntek yets miatyakyp. ¹⁰Nits nix yeknimayakëx tukeye it naxwin, yat oyayuuk.¹¹Kuts yekpawits nits yëkëyakt kexkvent puntxo wiene mwuany, kujëhorë myikmotët miti mkaxtëpj këj mitsmkaxtp Espiritu Santo jëkapxp. ¹²Mukutët këyakt mukuk ma okën nits nitejty yunk, jëts unaktek tyext niwutëkt nits këyäktj maokjën ¹³Miits yikkaoyixt't ë tsnxëwkëxm nits opyenë mi mumatäkp ets yupkext jë jay jets mätäkp.¹⁴Kuts tiixyt axëkynëx niti jkayëk tant nits jyatt majyëxë kiyjayt (miti kaxp winjawepy) pënjëmt Judea kopkexm mkëknëxtt. ¹⁵Tunte mitijem teknikëxm nits kë winatj tikpy nits xyëkpitsemt puntijëp. ¹⁶Nits xtuntët mitijëm camjotm ni kë mwimpit. nits xyxtat kyujwop.¹⁷¡Yekayop, jet miti unak nikëxmëp mi wiënë yeksitsp jë xsëw! ¹⁸Nuxtakt nits këna kuytyunet ma wiëne it xyuxs. ¹⁹Nikx jyejit mö'kajë ayoon, njixkm ni junë na' kia tunyj ku ots tsontaky, ku Dios ots tpem tko oyj itnaxwinë istë ixjam kë kënajuk jätnët ja tuuk yaj. ²⁰Ku yjexy wintsën kë tyik awënë jë xjëw ni tuukn nikäxs matakj tkapaattj, jeets jee këxm mati winkony matiw jë ots winkony, je tyikawënëtj je xëëw miatx"jin.²¹Na' ku oypënö mnëmxtj, ¡Ixtj, yxa je Cristo uk Ixtj ixï jë kë xtëyjawët. ²²Jeku kexjëkp niko Cristo mëtj niko akäpxp matiwj tyikëxjëkp ixpetj miti oynëxs jëts twin öntj pën patjëp, mati jawinkony. ²³Wiy key mjitët tj äts nikapxkex tukëyj tuwëkp²⁴Jets ku niaxt yaat atsiip'n atsix'n mati je xëëw, NITS XËËW NIKX KIOTS ËNYË, NITS PO'O KE TJU UK YAKNËTJ YAJAKJ. ²⁵Nits matsa' kiaköxnët tsapwinmj nits tsapwiinj mäkatj, yikwixitkëxt. ²⁶Nits xjixtët yaytëjk uunk ku mint jëm yoots jotm möj majaw mëjt miëatën. ²⁷Nits jëtpakëxt yangis nit tyiktuukmukt miti të winkony je maktaxk pöö, ma naax kiexs jets ma tsäpwinë kiexs.²⁸Ni ixpëkj yj higuera tsok ku yakëxs nits iayj muxtikëtxs, miits nijaw'ëëpj jeets xë än minkomp. ²⁹Na' mëëtj ku' mi'its x'ixtjt ya'atj na' tiunyë, mnijaw'tëp kujë winkompj, yik'atuukt tëët.³⁰Tiëy atjm, miits nöm, yaats ja'aytë kee niaxtj ku kënöm wienë kiuytiünkexs. ³¹Tsapjwiin jeets naxwinët këxpj naxpj, jets äts n'aaw n'aayuuk këë niaxtj. ³²Jë ëts jëë xëëw ukj jee horä, nipën tkanijäw, ni angis miti tsapj'otm, ni iuu'nkj tu'uk ni teetjy.³³¡Nikiuwiyiatëy! Ixsit't, ku miits kë xnijawj jëë hora. ³⁴Yaats jëë na nixkëm tu'uk jääyj nj'ikx wititpj: jëëts tnikëky tyëkj nits tiump'tëjkj ta munikëëk tuuk atuuk tiunk. Nits tpawany ixsit'p niwi'jy itkunaxt.³⁵Jeköx ix'it, kö kë xnijawj juun kutëkj winpitjt, ku kiootst, ko txum'etj, ku tsapni'awj iayaxtj ok jookyj. ³⁶Pön jaapj atskj, kë xkupökt't nits mpat't maapj.³⁷Ntsö äts miits nöömj nitukeyi äts na nëëmj ¡isxitit!

Chapter 14

¹Meexk'kye xëëw iiteej ka'a paateej ma amaay xeew jiik xeew tuuny ma tsaap keekye kaayteej matiiw ka' meeteej matii jiik taatwkyepy. Mëëyë kutuun tëëjteej meeteej jaaywee teejkye (escribas) na jaa iiteej ni wiinmajeteej maastëëty Jesús niitse tiik ookyeteet. ²Niitse iiteej nyawaany: "Ka'a xeew kyeexs tuunëën niits ka'a jaa'y nya nuuteekyexeety."³Na'jeey iiteej Jesús Betania Simón teejeentuum mi puu'tse paamëëj meetëëy ëëpy iiteej. Nya keexj muutsee keexjëë ka'aye weetej kë ëxs tuu'kye tooxj teejkye miinëëy paakoonëë tuu'kye alabastro (poopeey tsaakyupëë tuujtse unkye) mi tsoow nyaxs, miieteej nardo waaxtse naaxs. Ojts taapuuye tuutse unkye niitse ta kuteemëëj Jesús.⁴ Jeem peen iiteek ampeekmee jeem iiteej nyaajeenyteey: "¿Tiijeexsj niigoo tiik wiintaa kooy?"⁵ Yaatëëy paakye xuupye tëë jëë jeexëë jiik tooky tuu'weeky muukyepxee denario (meeny Romano miiteej tuuk'kye xeew kiapxe) niitse jeexë jiik mooëëy ayoowee teejky. Niitse iitej wiinkaapxe peetye.⁹Niitse Jesús nëëwxeeteej: "Maastuuteej yëë. ¿Tiijeex muuwaan tsuuteej? Jee tooxjteejky ooynyeexj ëëtse tee tuunye. ⁷Miitse iitmëë xeemeeteej ayoowëë jaa'y, juune miitse tsooteekye niitse miitsee puuteekyeteet Jaats miitse ka'a eetse xeemë meeteet. ⁸Jee tooxjteejky naateej tuunye tsoom miataakye teej ëetse taaniijaax ku eetse niik ni taajëë. ⁶ Tëëyëë eetsee waanye pu ma'a wenye ooy maatiakye jiik kaapxe tuuk'ky naaxs wiinee, jiik maatiapye niikxee ti tooxjteejky tëë tuunye, niitse jiik jameexteej."¹⁰Niitse Judas Iscariote, tuu'ky mi maak meexkye tuumpetejky niikxee ma teety niwiintseen teejtee. Niitse ixaanye tso Jesús kye jaakteej. ¹¹Ku maatooteej teetey niwiintseen teejteej niitse jootkuutaatëy, niitse nëëjateej meeny mooteepy. Niitse ixtaayaxaay juunye kyemooteej wiintseen tejky Jesús.¹²Mëëtuukye xeew ma xeew tuunye, ma tsaap kyeky ka meety mi jiik taa tuukyepy, ku borrego ta wiintsejeetë: "Aamaaye xeew tuumpye tejkye waante, ¿maa tseekye ëëtsee niikxe niik nii ojyee auuxëëx niitse kyaate amaaye xeew?"¹³ Ojtse paakeexs nimeex'ky tuumpye niitse nëëjaëë: "Nëëkteej kaajpy jootme, tuu'kje jaaytejky mi tsiiëëye patseempye je paateetye paanëëkxtëy. ¹⁴Ma tejkye jeaty, naaxtëëy tiikpye, niitse nëëwteey tejkye wiintseen, "Nëëm jiik ixspëëkpy waanye: 'Maa ëtsee maatakye, ma eetse kaayteey amaaëy xëëm meety tuumpye tejky?'"¹⁵Jee tuuk'kye ixeetëëw keexmëë tëëkye matiiw tiik ooyee. Jee jiik niooye keexteey patëj ëëteemëj. ¹⁶Tuumpe tejkye kaajpye jootme nyekteej; oojtse tuukyejeey paateej tsoom jiik nëëwjaatëej. Niitse amaay xeew auuxeexs tiik ooye aatëëj.¹⁷Ku iiteej xeew wiinaaknëë, niitsee meetëëj jaatëëj ni maak meexkye tuumpye tejky.¹⁸ Ku iiteej kyaaytëëj kaay tyaakye keexs niitse Jesús waanëë: "Tëëyëë ëëtsë waannëë tuukye peenëë eetsëë meety kaypëë jee e'etsë kyee jaaktëëj.¹⁹ Nituukyeyëë jiik ayoow nya jaawaateej, niitse nyaakye okyexeeteey: "¿Ëëtse jaa wiin?"²⁰Jesús atsooj niitse waanëë: "Tw'kye jee ni maajkye meek'kye, pu peemëë tsaap kyeeky ku took eepy ma ëëtse teejxs.²¹ Ku jaaytejky unkye naa ja niikxe, tsoon ja'ayweety ni kaapxe. Jee, ¡aayëë maatiiw jaaytejky mi kyeyeekpy jaaytejky unkye! Mas oyëë jëëxsye parëj jëë ku niikuunëë jee xsye kya këëxs."²²Ku iiteej kyääyteej, Jesús tsaapkyeky ko'ony jeeky, niitse kuuniixëë, taatuu aatëëy. Niitse tuumpye mooyëë, waanëë. "Maattëë yaatëë ëëtsëë ni këëxy." ²³Koonjëëky taa uukye ëëny kuuniixëë, niitse mo'oj keexs, niitsëë taa uu'aatëëy.²⁴ Jesús waanëë: "Eetsee yaateej nëëpy mi kiipxee kiapxee, ja neepy mi wiitaaxspye parë niituukyeyëë."²⁵Teeyatam jats wa'ani, nyuna etsxee kaokunëët uva nee enëëm ku nikx xëëw pa'a ma'am Dios yoyataan.²⁶Ku ots tu'ukj ëëy ewtee, ots nyëxta Olivos kyopkexm. ²⁷Jesús ots nyemxë: "Nitukeeye mits ets xmuakemteetx kexayjep ë jity, 'ku wintsen nye'ektsetsyet nits yoywyakxkextet borrego. '²⁸Ku ets nikx atukyaa puteekj, wintuwekep ets mits ets ama'an Galilea. ²⁹Pedro ots nemëë, oy nitukeyee yaëkemkektet, ke ëtsna ate'ets.³⁰Jesús nyemxe, teeyatam ets wany ixat ux, keenem wyane tsap niäw yaya'ax me'ets oky, tu'wee'tyaa ets mits küënt.³¹ Ets Pedro atsompitë: "Oye'em ets mits kipx ameetokti kets ets mits ku'ëënt." Nitukeyee na ots wyantame'e.³²Ya'ata ma'am tu'ukj ity xe'ewa Getsemaní niits Jesús ne'emay tyumpëëtëkj, pookste ya niks ets nukxta'akj. ³³Paway Pedro, Santiago, me'et Juan, Jesús ots ayo'oaxa'a wyinmayaxay me'ekampë.³⁴ Jats nyemxatee: "Etsen aawan me'eknäx ayoaxa, kunum oken ya'at tanta ya ets nyakyuniwiyateeta".³⁵Jesús wenë nyasyo'ojëy, kuxteenay nits nyukxtaakji ku exa na jeaty, yat ets exa ninex.³⁶ Wyany: "Abbe, të'ëty tukeye nity mits tsip ka tanxaa yekaämketj ixa'at unkëyeen ke'ts etsë tyuneet mits ëtunëëp."³⁷Kuots wyimpity ets ots pa'aty tum ma'atep, ets Pedro nemäy: "Simón ¿ma'apy mits? ¿Ni tukj hora kanyäkyueinyateet eet? ³⁸Nukxtaktaa nya kyuwiyatatee ets kë takony otpy teketeet yee a'awen yatunwenpy iyeenikëx amu'uks." ³⁹Atukya'a nukxta'atpa ya nekxjkome, nayëë ayu'ukeepx.⁴⁰Atukya'a wyimpitkome ets patkome tumaateep, tikex ku ë wyiny tsyats tsuops ë ity ets kë niawa'ate tso atsompitee. ⁴¹Kutuwe'ekyaa wyinpity ets nyemxa: "¿Ëm mits ma'ateetste ets pookxateetste? Tyim pyo'okxtee. Te ë hora ya'at. ¡Anxtu'uktee! Ya'at yaytyekunkj teeye yeekeya'aknaa takoywya jä'äy kyeotm." ⁴²Pu'utekjte wen amayan. Axtu'uktee ixa'ana ë winken ma'aty ets këyakwanp.⁴³Em ity yakapxokynyep ku etya ja'atj nitu'ukejn ma'aty mima'akmeekstee, judas me'et kawineempye ja'ay tum tsu'uxme'et, kepymye'et te'ety tumpëtekj me'et aywyatejk (escribas) me'et mëaytyekte. ⁴⁴Ma'aty ity keyakaap te ity tukj ixpa'at myoyë ma'aty ets tsukxp yee ë matstee ets ixity xmeetetet.⁴⁵ Ku Judas ya'at, etya Jesús ots winkuminë nits nemay, "¡Rabí!," nits ots tsukx.⁴⁶ Etya ots Jesús nimynta ets matsta.⁴⁷Ets nitu'uken ma'aty ity ëm, uty tyu'ux yektsëëxj ëy te'ety tyumpe ets tya'ats witsukäy.⁴⁸ Jesús nyemxetee: "¿Na ets tex ni minte tsom tu'ukj mä'ätspë tsuxmeet ets ke'py mye'et?" ⁴⁹Ku ëts ijtyëj tsäptikypyë mi'its ijtëpëj nyëk ixpëktë, ni nit ets mi'its ojts xkämatstë. Äkëjx xäm nah äjtyëj jats näj tyunët tso'om jaywyat ijtyëj. ⁵⁰Mati'i Jesús jam ijty myë'ët ojts nitykëyë kyakëxtë.⁵¹Jesús ijtyëj wäjtyëjk pyäyo'yëj jäyëj ijtëj jäxëk wi'it nätyänipityëtëj, ojtsëj tjämätstë.⁵² Jamts ojts perë wyit'okyëtänë najts ojts niwa'atsë kye'ekyëj.⁵³Jats Jesús ojts te'etyëj tä'änëkxë. Jamtsëj ojts yo'jymyuktë nitukëyë mati'i nimëjtëjk tuntëp, mäjäytyëjktë më'ët jäywyëtëjk.⁵⁴ Ixyäm Pedro ja kam ijtyëj tpa'äyo'ojyëj ästë te'etyëj tyajkyujkmë ojts nikxy nits ojts tmëtsënë ijx'itpëtëjk mati'i jë'ëm pä'äjy xjamtëj.⁵⁶Mäti'i nimëj te'etyëj tumpëj më'ëtëj mati'i myëtumpyë matyajk yijty ijxta'atyëp tsoj tniwampatët Jesús jats ojkën äm tyëkjätët Nikaj ojts tpä'ajtë. ⁵⁵ Nimäy ojts tjäyëkjatë kä'oymyatyäky më'ë Jesús, perë kaj ojts nyäwyätyë tsojämätyäktë.⁵⁷Jam mati'i tu'uk jatyëj tenkyuk'eepy, jats kä'oymyätyäky t'yëkjätë më'ët ja wyäntëj. ⁵⁸Ë'ëts ojts n'amatoy ya'anyë nyëkutäkoywyë etsxyë tsäptëjk mätij këjëm tyëk'oyëtëj, jats kutuwë'ëk xë'ëw ëts nyë koyëkiyojmët. ⁵⁹Ni nixën myätyäky kyänäwyatyë.⁶⁰Nits ojts te'etyëj tyenkyukëj jam itkukmëj, nits ojts Jesús tyëktëjy: "¿Jats mits nitij xkä'ätsojëmpityëj? ¿Tsojixyaj yä'ajytyëjä'äy xäwyä'äntëj jats mits myëktänitijy?⁶¹Jats Jesús ämony'ayë ojts tyanyëj nintsoj kyä'ätso'oyëj nits ojts jatukyäjë te'etyëj yëktëkojmyëj: "¿Mits ja Cristo eepyëj, u'unk mä tij kunukxy?" ⁶²Nits ojts Jesús y'atsoyë: "Ëts ja; m'ixtëp mi'its yä'ajtyëjk'unkëj ku nikxy tsënëj äkänyëj pyä'äm kutujkëj nits nikxëj tsapwin myinkojmë yo'otsëj akukmëkj."⁶³Nits ojts te'etyëj wyitmo'otsxëj nits wyahnyëj: "¿Xjäkati'ijtjäyëm ë'ë mä ti'i tnijawe'epyëj?⁶⁴ Tej mi'its xmätowtë tsojkyä'ojtyijy. ¿Tits mtunwampyëj?" Nitukëyë ojts tyëk'okäntëj tsom jexëj pyä'atatyë y'o'okëtëj.⁶⁵Jam nitukën ojts nitsujë y'äxäjëtë nits twintsumtë jam tkonx'ojtë nits tnëjmëtë: "¡Mätyä'äk!" Jats nimëjtëjk ojts t'mëtë nits ojts tkox'ooktë.⁶⁶Pedro jap'ijtyëj äwatkepyëj takyujkyëpëj, jats ojts nitukën te'etyëj tyumpëj jap pyätyëj. ⁶⁷Ojts y'ixë ku Pedro jëmpä'äm y'ijtyëj tyanëj xya'amy nits ojts anëkx'atyë jats y'äxtukët, nits nëmxë: "Jam mitsë'ijty xmëtëj Jesús el Nazareno." ⁶⁸Nits ojts t'ku'ëënyëj: yajnyëj ninkanijäwë ninkawinjawë putij mitsxëj mkapxpyëj nits ojts tëkwinkëjëy nikxy (jam tu'uk jaty naj tjätyë ku tsap në'äw ojts äyäjxy jam tsah mati kaj näj jayëj).⁶⁹Ku ojts teetyëj tumpë y'ixëj nits ojts nyëm'äxäjyë ma ti'i y'ijtyëj jam tanë'änäxtep ¡xaj yä'ay tyëjk näyëj jäyëj!⁷⁰Jats atukyäje ojts: tku'ëënyëj jatyëj ampyëj, ma ti'i jam tana'apyëj ijtyëj ja ojts nyemxëtë Pedro yëj mits nitukën ku mits nay jam mtso'onyëj Galilea.⁷¹Nits ojts tka'ojtyi'äxäjy nits mek ya'anyëj, kaj etsëj yäjtyë jä'äy n'ixëj ma ti'i mi'itys mjäkäpxtëp. ⁷² Nits ojts mumatsk yäjë tsapnë äjwë y'äyäjx. Nits ojts Pedro tjä'äy metsxëj tsoj ijtyëj Jesús nyemxëtë; näy Jam tsäpnë'aw kyä'äyäjxëj matsk yäjë tëj ëts mits wyënëj xku'ë'ënyëj tuwëk yäjë nits ojts äw y'ojtëj tyëjy nits ojts yä'ajxëj.

Chapter 15

¹Jokjy tu'uk japyj ots yoymukxst te'ety niwintsän mäty Majay'tëkj mäty (escribas) jaywtëkj mäty tukë'ey yik'kutukp. Nits tsumtj Jesus nits tyik nökxt.²Pilato tyiktëëy "¿Mits Judios mniwintsën eepy?." Jee yatso'oy "mits të mwany." ³Teety nyiwintsën ots Jesus mäkempy tniwampet'tj.⁴Pilato atuuk yaj ots tyiktëjy, "¿Ke äts mits xjatsoy?" m'ixpj nixsn yat niwampety't. ⁵Jeets Jesus ke t'atsooy je Pilato, jets atë'y ots tiëny.⁶Na'jë ku xëëw tiuny nits tmastuty Pilato tuuk puxtëkjaay puxtëkjaay pënje winkont'p. ⁷Jëp ity kawintsËk'ew puxtikj?, tuuk yikjaayiokp miti kawintsëk'eep, je xëëw yit Barrabas. ⁸Mayjaay ots jiaty ma Pilato jets ots t'amato axajy nits na yiktunät nixk'm të wienë tu'ny.⁹Pilato t'atsooy nits nö'mjaay "¿Miits tsoktp nits nmastuut't judios nyiwintsën. ¹⁰Nyijaweepy jë ku ka'oy ixs'nkëxm je teety nyiwintsën y'it tyiknökxt Jesus je winkukm. ¹¹Ets teety nyiwintsën nönjety ma'yjaay nits mäk ëmyp wiant't nits Barrabas yik'mastu'utj.¹²Pilato tyiktë'ëy ja tuuk ya'j ¿ntso' ntunt Judio wintsën?. ¹³Ots kiapx'kektj jätu'uk y'aj krus'petjp.¹⁴Pilato nyömx "¿ti ka oy t'tuny yaatj?" nits je wan atëts'tjp je yikruspetj. ¹⁵Pilato ots toktajotkuky may'yiaay, tmastuutja'y Barrabas. Twop'oktj Jesus nits tyikj nökxt kruspet'p.¹⁶Nits tsiptuumpj tyik nöxt tay'kiukyp nits twatsokëxt tukëy tsiptuümp tëk ¹⁷je pëmjety tuuk nam wit je Jesus, nits taaktj tuuk yotsp kujënö' nits pëmjety.¹⁸Nits këpatj'axaatj jeets waints, ¡nakmiutakj Judios n'nywintsën!"¹⁹Jee takuwopjët keepy nits tnitsu etjy. Nits twinkuxtenëty n'ixkm jiexs t'wintsëk't. ²⁰Ku jët taxiky ots tyiknaxt, jeets tpökjety niam wit nits k'm wit tokpëmt tpawatj jakëm nits tyik' Cruzpët't. ²¹Jee ots taakewant tuuk tuyoyw nits tiuxt, tuuk miti cam jootyp mimp, miti xsëëw Simon miti Cirene tsoomp (Alejandro mëët Rufo tiety); ots ta'akuwan't nits t'pakët Jesus krius.²²Nits tsiptuump tyiknökxt Jesus mait txeew Golgota (mati na ayuukeep it majéëm pa'k). ²³Nits tmoyt paknö tsoymët miti tiktsokpa pöökjk jeets je ke t'uuk. ²⁴Tyik cruzpet'tj nits tyikwakx etyj wit nits takuyeety jets tnijawët nisxëty piat't tuuk jëët tsip tumpj.²⁵Mu tuwëëkj pët itj jorë ku t'yik Cruz pet'tj. ²⁶Jeets tjayty puuy'y kiësx ntsoom tijtj jëë "JUDIOS NYIWINTSËN". ²⁷Nits tyik cruzpet't nimetsk metspj tuuk akany nits atuuk ianajy.²⁸Nits kiytiunë ntsom yë'ny jaywiëtj. "OTS YIKMATXOY MËT POKY JIAA."²⁹Tukeyi mitï naxpetëk ontso'yj nëme'tëj, kyuwakj tjupyoywitiyt nits nëmete'tj, "¡Aja! Mits iytj mwamp nits xykkutäkoywiany jë staptekj nits tuwëëk xewë xyik'oyëmpit't, ³⁰nak'miatäk, këm nits mwinakt, cruz këxm!³¹Naynä'm, teety' nywintsë'n, taxyky' yëk'naxtë, nits wiantë, "yëk'matëyp, ity, opiënë, nits kë këm, nyak'matäky. ³²Jëë Cristo, Israel, wintsën, winak, jëëm cruz, këxm nits ëëts, nyxt, nits, eets ntëy'jawtj." Miti, ity mëtj Cruz peyt'y, nay'na jit tiaxiky.³³Jëts kytütükj horë, ots kyots, tuk naxwiny nits ki, taxtukj horë. ³⁴Jëëts ki, taxtukj horë, Jesus ots, kiaxkeë'kj tatx, mëknëxy. "Eloi, Eloi, ¿lama sabactani? miti, na yayuk'ep, '"äts, Dios, ats, Dios, tikuiäts mits xnikeky?. ³⁵Opiene pëën, jëm, jit, winkon jëë nmatötj nits, wiantj, "axtuk Elias wiatsopy."³⁶Opienë pyutsony, nits mats jup'am tpëmy pixx, xun'nemetj nits ots tuk utte'j jets yaytekj wiany wëny itxixny pün mimp Elias nits yekwinak't. ³⁷Nits Jesus kiaxkekj mëknëxj nits yojk. ³⁸Nits staptëk ateytyuk mëts peet tiakëts'eyj anijyxm'p nits awatkeyj.³⁹Kuts staptek, atsenäwiy, tienkukyj, nits ots taxtukj winkon nits tysx kutë yit Jeus lokne nits wiany "tyyatp yat'jay, Dios jëm'yë tiyty, iunk." ⁴⁰Jem itj tuk'jetj t'axtëk jäkëm jem itjt'axtukt'j Maria Magdalena, Maria (nits Santiago tiak, mëtj Jose mëtj Salome. ⁴¹Kuj, jëm itj Galilea jé itj panëxtëp nits tunetëtj, maynyëxë wink toxtyëkj t'mëtminy, Jerusalen.⁴²Kuy'uxeny jëë xsëw it ny oy'eny kënm jit t'paity pokxxenxsëw. ⁴³Jose de Arimatea, j'iatj jë jiti tump miti wintsekë'itp majëp yek'kutukp, miti t'ayxpj Dios meatj jëë katsëk'epy nits nyxs ma jem Pilato nits Jesus nikëxj t'amatöyj. ⁴⁴Nits Pilato ateye ots tieny ku Jesus tëë, it iok'nëj nits t'wuatsoy staptek' atsenäwi yektëy puntë Jesus j'it'yokjnë.⁴⁵Kuts nijaw'ëy staptëkatsënÄwi kute it jesus j'okn nits nikexs yekemoy Jose. ⁴⁶Jose tëitj t'uy wit, miti tsunexy. Jee t'tekwinak cruz, këxm nits tawimpityj witj miti tsunexy nits ots t'pemj okp, jut' jötpy miti ots tajy'y tsa'jutpj jëë tsa'a taawentuk okp juut. ⁴⁷Maria Magdalena mëtj Maria Josë tiak t'ixte it ma ots Jesus yek'kexys.

Chapter 16

¹Ko pokye‘en yë‘ëw kye‘x, Maria Magdalena , me‘et Santiago tya‘akj Maria, me‘et Salome, ots nyekmintë ë pa‘kixuupë, ets Jesus taniaxte‘et.²Mu‘ut‘uutj xë‘ëw semana, okya ku ity xë‘ëw pyitsem otsnyekxta capisanta.³Tu‘uk a nitukj ity nyayenyeta: "¿Pe‘en ë tsaxpatiaam ets tëkeyen ye‘et kupisanta? ⁴Kut axtukte, ots ixtë ets te tam tsa patimtë ma‘aty tse‘em më näx.⁵Ëp ots tyetkeetee okpë yotjopy nits ixpa‘ate tu‘ukj una‘ank ya aytyekj po‘ow wit tet pëm ets aga‘any pyaay tsenë ets ate‘eye tyankexte. ⁶Ets ots nyemxetee: "Katy tsejeetee mits ixteepy ë Jesus de Nazareno, ma‘atyjets yeekmaawopjpëty. ¡Të‘ë jukypye‘ekj! Ke ë ya pyenity. Axtoktee ma‘an ots y‘a ye‘ekpën. ⁷Nekxtee, nëmëtee tyumpë te‘ekj me‘et Pedro kë yë wintuweekeewyanepy ets nyekx Galilea. Jam mits nikx ixte, na tsom jots yä‘än."⁸To‘oxtyektee ots pyitsemte okpëjutjopy jats pyu‘ute itsjek eetep ë jity ets ateey a ata. Tseejenyaxtap ë jity nikex nipën tso tkanimetya.⁹Okya mu‘an mutu‘ukj xë‘ën semana, ku ots ë yukpëkj atukokj, Maria Magdalena wintuy ots atu‘ukyaa nyakexekë, ma‘aty jots niwix tu‘ukj kya oywya tanikapxwatx. ¹⁰Ets ots ane‘kxa ma‘am epj its yeytye yaxta ets is wanay. ¹¹Ku ots ma‘atowta ke te ë jükpyekj ets te et ix katyjots teyawata.¹²Kuixa‘at na yatj nits jots nyaknikexikya tikekx ma‘am anima‘aks jä‘äy kyamotm jity nyekxte. ¹³Katy tyeyawatete myukuktekj ku ots ë nekxte ets a iswanetye.¹⁴Jesus nyaknikexike ma‘am anima‘aktu‘ukj tyumpe tekj jiky nyakyexmuts anexete kompetk‘ex, ets ots jöy kut kateyawate me‘et awyot yek untay likëx kunaynya katy jots teyawatee ma‘aty ots yawyan‘a ke te ë yukpyët atu‘uhya‘a. ¹⁵Jesus nyemxate: "Nekxtè tu‘uk naxwin ets nitokeye waxnateet awayu‘ukj. ¹⁶Pë‘ën pen tyëyawepy ets nyepet, yetse mata‘atj tamp pë‘ën pen tse kyateeyawepy, kutakoy tse tyantj.¹⁷Ya‘at ixpeetse pyanekxtep pen pën te teyawatee. Jëts xë‘ëw kexm kyaoywya kapxpitsemtetj. Ets naynya kapsta‘at atu‘ukj ayu‘ukte. ¹⁸Ma‘atstap ë kye‘em tsa‘any, pen yekxtap kaoy je‘ekx ke tse tso tyunët. Tyanikontep ë kye pamjä‘äy, tsoktaapsë."¹⁹Ku na ots wyintsen nyemxa, nits ots tsapwin ye‘ek cuenta pekna ets DIOS aja‘an pyä‘äy tsenay. ²⁰Ets tyumpe te‘ekj nyekxta ets omyaa nikapxta nimatyakta, kujiti wintsen nay ë myetjitya nats ë teypyemte me‘et ixpë‘ët ma‘aty jity panëkxeetep.

John

Chapter 1

¹Ku txyoontäjky Cristo je y’ijty nits je Cristo Dios mëët je y’ijty jets je Cristo Dios je y’ijty. ²yë tsë y’ijty tuwëkp mëët Dios. ³Jets tukëyë pyemyë kyoj yë je këxm nts niti tkäje jë mädi jekëxm käpemyëp kä koyëp.⁴Je këxm je y’ijty juky äjt äjäjk je y’ijty mäm tukëyë juky eewyë tëjk. ⁵Je Äjäjk toypy je äkotxyë tujy its je äkootxy y’it ke tse yëk kudäkoyë.⁶Je y’ijty tu’uk yä’äjy tyëjk jääy mädi Dios päkexëp mädi y’ijty txëëw Juan. ⁷Je myiiny nixkëm nijäw eewyë jets tnikäpxt tnimätyä’äkt je äjäjk näjts jyeexyë nidukëyë tëy jyäwëdë je këxm. ⁸Juan ke je y’ijty y’äjäjkë jeyë y’ijty myiiny jets tnikäpxt tnimätyä’äkt je äjäjk.⁹Je äjäjk tyëywyë je y’ijty mädi tkujäjp tkunokp tukëyë juky eewyë tëjk mädi yä näxkëjxy mimp.¹⁰Jemëm je y’ijty yä näxkëjxy jekëxm ojts näjx y’oyë jets je näxwinët ke ojts y’ix ätyë. ¹¹ku jye tjänimiiny nits kyëm je ke ojts kyuentë pekyëdë.¹²Jets mädiwë tkuentëpëktë jets mädiwë tjenxyäw eedyë je xëëw je’ets yëk moydyë je kutujk jets txëëwët Dios y’uunktëni. ¹³yä’ät ke kyexy të nëjpy kyëxm ni je nikëjx tkätsojkën ni yä’äy tyëjk jääy tkätsojkën Dios je txyojkën.¹⁴Nits Cristo ojts jyety nikëjx mëët jets jyuky äjty mä ëdëm yä të ëdëm n’ ixyën y’oy äjtën oy äjtën mädiwë tukëm mimp mä´m niteety y’oy äjtëp mëët tyëy äjtën. ¹⁵Juan tnikepxy tnimätyäky je Cristo nits kyäpx ke’eky nits wyän ooky yä’ät je mädiwë ëts y’ijty nkepxy py mädiwë ëts ix ojk xpämimp jäweenë më nikenëm ëts jets jemëm yë ni ke ëts.¹⁶Je ku tum yë jye mädi nkuentë pëj kyëm pä’äyoon tuk yäjë jäduk yäjë. ¹⁷Ti këx ku yë kutujk ojts yëk yeky Moises kyëxm jets yë pä’äyoon mëët Jesucrsto kyëxm txyë jyä’jty. ¹⁸Nipën të käixy je Dios yë tukëm Dios y’uunk mädi jem niteety pyä’äm yë të tyëk nikejx jë’ëky.¹⁹yë tse Juan myätyä’äky y’eepy ku Judios tyänikexëdë je teety mëët ëëwë tëjk (Levitas) mädi Jerusalen tsoontëp jets tyëk tëwdë ¿mpën mits? ²⁰Tëy ojts nikpxy ke ojts tku éëny nä ojts ye’eny ke éts ncristo. ²¹Näjts Jëdë yëk tëjëdë ¿mpënts mits? ¿mits Elías? Je wyääny ke n’ëtsë jets yëk nëjm jääy ¿mits ke äkäpx pë? Jets y’ätsooy kë.²²Jets je nyëmxëdë ¿mpënts mits? Jets vnäjts ëëts nmo’ot käpxëm pijtën mädiwë ëëts xpäkexp ¿ntso mits këm mnätyi yë? ²³Jets Juan wyääny ëts je tu’uk käpxp mädi mëk käpxp näxwimpä të’ëts ätum yëktëwdë je wintsën nyë’ë tyu’u nä nixkëm äkäpx pë Isaias wyääny.²⁴Nits jedë mädi y’ijty të yëk kextë ixpeky tyëjk je y’ity kexëdëp. ²⁵Jedëts yëk tëjëdë jets nyémxëdë ¿Tikëxts myëknë pety pën ke täm mits mcristo nimkä Elías nimkä äkäpxpë?²⁶Nits Juan y’ätsoojëmpijty jets nyëmxë, në ëts ntoktänë pety py jets miits m’äkujky mädi miits mkäix eedyëp. ²⁷mädiwë ëts ixojk xpä mimp nix käpäät ëts je nits kyë’ëk n’äkejët ²⁸We yä’ät nä jyajty jem Betania jordan nyë äwinm mä y’ijty Juan yëk nëpety.²⁹Jets kyum jäwom ku Juan t’ixy je Jesus ku jem myiny winkon jets wyääny ixtë ixim je Dios biorrego mädiwë tyëk nidäkoypy täkoony yä näxwiiny. ³⁰yä’ät tsje mädi éts ntijpy mädi ëts ixojk xpämimp jäweenë mëj je nikënëm ëts jets tuwëkp yë nikenëm ëts. ³¹ni ke ëts y’ijty n’ixë jekëxts ëts nminy jets në ntäyëk në pety jets nä je jyeexyë nyikejx jë’ëky yä Israel.³²Juan tnikepxy jets wyän ooky “ëts n’ixy je Dios jyäwën ku kydäjky jem tsäpjotm nä nixkém tu’uk päk nits ojts tyä’ixtäkyë. ³³Ke ëts ojts n’ixkäpy yéts ëts ojts xpäkexy nits ëts né jotm nyëk në pet t nits ëts xnëjm ääy pëm pën m’ixypy tyänäx kidäkyë je Dios wyä’äts jäwën jets jem tyä ityë jetse mädi mtoktänipetëdëp wyä’äts jäwën. ³⁴Të ëts n’ixy jets të nikepxy jets yë je Dios y’uunk.³⁵Jets jäduk xëëw ku juan jem y’ijty tmët tenë nimetsk pyäyoywyë. ³⁶Nits t’ixtë ku jem Jesus nyexy nits Juan wyääny ixtë Dios biorrego.³⁷Nits ku nimetsk pyäyoywyë tmädoodë ku ye’eny jets tpänëkxt je Jesus. ³⁸Nits Jesus nyi ixëmpijtë jets y’ixëdë ku jem tpänëkxtë nits nyëmxë ¿ti mtsoktëp? Jets t’ätsoodë Rabí (madi nä y’äyuujk eepy yëk ixpëkpë) ¿mäm mtsëënë? ³⁹Nits Jesus nyëmxëdë mintë nits x’ixtët nits tmëët eedyé nits t’ixtë má je y’ijty jyädä’äky nits jedë tmét täntë je xëëw je ku të je y’ijty it myäjnk yäxnë.⁴⁰Tu’uk mädi nimetsk mädi tmädoow ku Juan nä kyepxy jets jetyë tpänikxy Jesus je y’ity Andres je Simón Pedro y’äjtxy. ⁴¹Je jäwiin tpäjt y’utxy nits tnëjm ääy të ëët mpääty je Mesias (mädi nä ayuujk wimpitsëmp Cristo) ⁴²Jets je ojts täniminy je Jesus Jesus y’äxtujkë nits wyääny Simón mits Juan myäjnk je mits mxëëw eepy Cefas (mädi ná ayuujk wimpitsëp Pedro.⁴³Kyum jäwom ku Jesus y´ijty txyoonwä’äny jets nyëkx wä’äny Galilea. Nits tpäjty je Felipe jets tnëjm ääy pätsoonk ëts. ⁴⁴Jets Felipë Betsaida je txyoony mä’m Andres mëët Pedro kyäjp. ⁴⁵Felipë tpäjty je Natanael jets tnëjm ääy je mädi Moises mëët äkäpxpë jyäy jäaÿ kutujkën kexypy të ëëts je mpääty Jesus José myäjnk mädi Nazaret kukäjp eepy.⁴⁶Nätänäel nyémxë ¿pitsëmp jyäwë Nazaret oytyiyë mädi oy? Nits Felipe nyëmxë min nits x’ixt. ⁴⁷Kots Jesu t’ixy Natanael ku jem wyinkeny nits wyääny ntsoom je ixtë tu’uk tyëywyë israelita mädi këxm ke ti win ënën. ⁴⁸Natanael nyëmxë: ¿ntso ëts mits x’ixë? Jesus y’ätsojë jets nyëmxë ku kenëm Felipe tseemy m’aswayë ko jep të y’ity mtsëënë tsäp xits pätkepy ëts mits të n’ixy.⁴⁹Natanael y’ätsooy yëk ixpëkpë mits je Dios y’uunk. Mits je Israel mniwintsën etypy. ⁵⁰Jesus y’ätsojë jets nyëmxë ¿kuëts mits të néjmé tsäpxits päkepy ëts miots të n’ixy ixyämts xtëyjyáwë? M’ixpts otyiyë jäweenë më nikenëm yä’ät. ⁵¹Nits Jesus wyääny tyëywyë ëts mits nëjmë miits m’ixtëp äwä´äts tsäpwiin nits Dios y’angeles pyet tët kyidä’äk tët mä’äm jem Dios y’uunk.

Acts

Chapter 1

²¹Tsojkëp nits tu´uk yääy tyëjk jääy mädi itp kunexy tmëditity je tiempo mä je it wintsënWintsën Jesus jyä´äty tsyoony mä ëëdëm. ²²Txiontä´äky mä je Juan yëknëpejtë jets koonëm je xëëw tpäjty mä ojts tpäwäy mä ëdëm yäj nits tsäpjotm pyätëjk ëëy je tsokëp mädi të t´ixtë t´äxtuktë mëët éëdëm ku ojts jäduk ojk jiukypyeky. ²³Nits jedë tkextë wintujy nimetsk yä´äytyëjk jáäy José mädi xyëëw Barsabas je y´ity mëët xyëëw eepy justo mëët je Matías.²⁴Nyukx tä´äktë nits wyä´äntë “Mits wintsën mnijáwë kyëjx jeepy y ´ääw y´oojt nidukëyë jääy tuknijäw eeky ëëts pën yä´ät nimetsk jääy miits të win´ixyë. ²⁵Jets je tkuentëpëkt je tunk (Ministerio) mëët je winmä´äny (apostolado) mädi judas ojts tkämumädoy ku kep nyikxy mä këm y´it. ²⁶Nits tnikuy eedyë pën täki pën täkidägëp, ojts tyäkidäkyë Matías nits ojts je mëët yëktämumätxyowë mëët je jänimäk tu´uk Jesus pyäyoywyétëjk.

Chapter 5

¹Ixyämyë tu´uk yä´äytyëjk txëëwë Ananías mëët y´ämë Safira weenë ojts tputooky kyäm. ²Nits je tmutääny je mëëny mädiwë të tooky (je y´ämë nyijäw eepy je) jets tyëkmiiny je tu´kwiin nits tkejxy päyoywyëtëjk tyeky kyëjxy.³Nits Pedro tnëm´ääy: “Ananías ¿Tigëx kyäoywyë tyëk utxy mits m´ääw mjoot nits xuin ëëntë wä´äts jäwën nits weenë xmuteny käm tsow?. ⁴Ku kenëm y´ijty xtooky ¿kemts miits xejë? Kuts 0jts xtooky ¿kemts miits y´ijty mkutujk? ¿tso y´ixë miits nä winmäy tu´uk ääw joot? Miits ke të xwin ëëny yä´äy tyëjk jä´äy Dios të miits xwin ëëny. ⁵Ku tmädooy yät ayuujk Ananías kyäts kidääy nits ojts xyetäkoy nits mëknexyë tsëgë myiiny mäjem mädiwë tmädoodë. ⁶Nits wäjtyëjk jyä´ädë wäntukyë nits twimpit të tpätsëmtë nits tnitä eedyë.⁷Kyuduwëëk horë nits y´´ämë tyëjk äjty nitkänijäwë putidë y´ity të tyunyë. ⁸Pedro tnéjm äáy jye nikäpx pëntë miits je xtooky je käm yädë txyow je wyääny yë tsow je⁹Nits Pedro tnëjm ääy je toxtyëjk ¿Tso y´ixë ku miits kipxy kyepxy nä xtuntë jets xwinmä´äny ixwä´äntë je wintsën jyäwën? Ix je tyeky xi tëk ätsumk äjy kyuwäkëdë mädi të mniyä´äjy y´isnitä etyëdë yë´éts mtxyë nänyä yë´ëts mitxyë nä nyä witspitsëmëp yë´t. ¹⁰Jetyë jem täkäts pejty jem tyeky kyëxm näjts xyëj täkooy nits wäjtyëjk tyëjk eedyë jets tpät të të y´ijty toxtyëjk y´ooknë nits ojts t´isnitäjëdë näynyäjmë je pä´äjy mä y´ijty të nyiyä´äjy yëknitäjë. ¹¹Nidukëyë iglesia ojts tsëjkën mëknexy tyäminyë, mädi winm tmädodë jets ojts yëkxon txyëjkë kyéxtë.¹²Mäynyexy ixpejt mädi oynyexy yëk eep nexy tyunyë nyikejx jë´ëky apóstoles kyëjëm jem jääy ägukm. Jets tukmukë y´it të jem y´ijty mä´m Salomón piortico. ¹³Nipënts y´ijty nä wyinmä´äny kyäjä´ät të jets jem pyuyoytyëk ätëdët mëk y´ijty käjp y´oyjyäw etyëdë.¹⁴Näjts mädi wintsën tyëyjyäw eedyëp jäkjä ädëtstëp je y´ijty nimäy nyexy je yä´äy tyëjk jääydyë toxtyëjk jääydyë. ¹⁵Jets ojts pä´äm jääy tkëywyitsëmtë tëkwiiny tuwä´äjy tkextë mäwejt këxm ku Pedro je nyexy jets y´ä e jem pyádëdët. ¹⁶Jets nänyäjmë nimäy ojts já´äy yoymyuktë mädi Jerusalen pä´äm jääy tyëknëkxtë mëët mädi kyäoywyë jyäwën käyëk jotkujk äjtëdëp jets nidukëyë y´ijty tkuentëPëktë tsookëen näjxën.¹⁷Tits tyuun sacerdote ojts tniwutë´ëky mëët mädi tu´ukyë myët itypy (mädi sduceos të) meknexy ojts y´ämpëktë. ¹⁸Nits tmätstë apóstoles puxtikypy tyëknëkxtë.¹⁹Ku it kyoots ëëy nits ojts wintsën je y´angel tëk äkä tyëk äwä´ätxy näjts yëk pitsëjmëdë puxtikypy jets wyääny. ²⁰Nëkxtë, templo mnëkxtët jepts xmodët ääw ayuujk xkäpxtët xmätyä´äktët mädi yä´ät juky äjt. ²¹Ku jedë yä´ät nä tmädoodë nits jedë templo tikypy tyëjk eedyë jäwenë y´ijty it kyäjá täk kexy nits ojts yëk ixpëktë Nits sacerdote pën jety y´ijty jem myëdititypy ojts jyä´ät të jem concilio mëët nidukëyë mëjääy tyëjktë Israel käjp jotm nits ojts tniwä wä´äntë jets wen nikxy Apostoles téjk puxtikypy t´isyëkpäwäy.²²Kots oficiales jyänëkxtë ke ojts t´okpätnëdë je puxtiky py nits jedë wyimpit të nits ojts myätyä´äky. ²³Nä ëëts të mpääty puxtëjk Atukynyexy yikxon jets ixyitpë tëjk jep tyenë y´änäxtë tëk ätsumk epy koots ëëts të nyëk äwä´ätxy nipëntë ëëts je nkäpääty.²⁴Kots tsäptëk niwintsën mëët teety nyiwintsën tmädootë yä´ät ääw ayuujk, näjts je ätujkën tmëdëdë ntso y´ixe nä të jyety. ²⁵Nits nidukën myiiny jets nyëmxëdë: “Ye yä´äytyëjk jääydyë mädi m iits mpëmtë puxtikypy jem ixyäm tyenëdë tsäptëkm tyëk´ixpëktë näjx käjp."²⁶Näjts tsäptëkniwintsën nyëkxtë méët oficiales nits ojts jädukyäjë tyëkmintë, nintsots ojts tkäoktunëdë, je y´ijty txyëjk eedyëp ku jääy nyäskätsëdët. ²⁷Kots jedë tyëkjädë nits tkextë kutuktäjky winkujky nits teety nyiwintsën tyëktëëy. ²⁸Tnëjm jeedyë të ëts nwä´äny mëknexy jets ke xyëëw x´oknikäpxnët x´ok nimätyäknët, jets näy jye miits xyëkmäyë yë ixpëjkën yä Jerusalen, je mtsoktëp jets xyëkmintét ëëts nikëxm yë yä´äy tyëjk jääy nyëjpy.²⁹Nits Pedro mëët apóstoles y´ätsoodë: “Dios ëëts nmumädow wempy jäwyiin nikenëm yä´äjy tyëjk jääy. ³⁰Je Dios mädi ëën teety Dios eedyëp je´ts Jesus yëkputë´jkë. mädi miits ojts xyëk ooktë ku kepy kyëxm ojts yëk kutëy. ³¹Nits Dios nimëj nikëxm ojts pyëktäkyë je y´ägäny kyë pä´äm jets príncipe tyun´t jets nä nyäj yëkmädäkpë jets ntso Israel yëkmo´t winmäyëm pijtën jets tyäkoony yëkmekxtujkét. ³²Nijääw eepy ëën tänyën, mëët nänyäjmé wä´áts jäwën mäditë Dios myo´oyë pën myumädoopy."³³Ku yë nä tmädoodë mädi tuntëp concilio mëknexy y´ämpëktë jets yëk ookwäntëp je y´ijty apóstoles tëjk. ³⁴Jrem y´ijty tu´uk färiseo mädi xyëëw Gamaliel mädi të kutujk tni´ixpëkë winsëjk äjtëdëp je y´ijty nidukëyë käjp nits tyenkyuk ëëy nits tniwäwääny jets apóstoles nyëkxtët tëkwimpy.³⁵Nits je wyääny yä´äjtyëjk jääydyë mädi yä Israel kukäjp eedyëp, kuentëntuntë yëkxon winmä´äny pentso miitxyë xniwinmäyédë xtuntët yä´ät jääydyë. ³⁶Tu´k tyémpë ojts jyety ku Teudas tyenkyuk ëëy jets yë´eny jets jem ti tnijäwë jets yä´äy tyëjk jääy yoymyuktë mäktäxk mukepxy je y´ijty, nä ojts pyuyotyëk etyëdë ku ojts jääy yëk ookyë jets nidukëyë pën jety y´ijty mumädojëdëp jets näj yë ojts yoywyäkxkëxnë näjts kyudäkooy. ³⁷Nits ojts jädu´uk tyenkyukë kyojmë Je Judas mädi Galilea tso´omp je xëëw ojts tyenkyukë mä y´ijty yëk jäy myuky tukëyë näjts ojts jääy pyuyoytyëk etyëdë kots ojts y´ooknë tyäkoynyë nits ojts yoywyäkxkëxnëdë mädi y´ijty mumädojëdëp.³⁸Ägëxts ëts miits xyám nëjmëdë mätstu´ut të mitxyë jääy pën yä´äytyëjk jääy txyë jye je yë wyinmä´äny kudäkoypy txyë. ³⁹Pën Dios txyë jye ke ´ts miitxyë mäyëdët jets xyëk kudäkoytyët tsoku nikxy nä myëkpäát të ku Dios xmëtnätxyiptunyë.⁴⁰Nits twäätsoodë apóstoles nits ojts twop ooktë jets mëknexy tpáwäntë jets ke Jesus xyëëw tnikäpxëdët näjts ojts tmäts tu´ut të. ⁴¹Ku pyitsëmnëdë jep mä´m Concilio jotkujk täkp je nyäyjyäw etyë ku je xëëkëxm yëkwentuntë. ⁴²Tu´k xëëw jädu´k xëëw tkäpxtë tmätyäktë jem tsaptikypy tu´k tëjk jädu´k tëjk nä ojts yëk ixpëktë tnikäpxtë tnimätyä´äktë je Jesus mädi je Cristo.

Chapter 6

¹Jexëëw mä y´ijty pätumpë tëjk wyimpetnexy nits ojts tyëk tsoontäky niwämpejtën Greco Judios. Nits tniwämpet të Hebreos je ku ooky tyoxtyëjk ke y´ijty t´oktäniwäjt eenyë itp kyä´yën y´ujkën.²Nits nimäkmetsk twäätsoodë mä nimäy jyääy mädiwë pätumpë nits wyäntë: “ke nä tpääty nits ëëdëm nikëjkën Dios y´ääw ayuujk nits ëdëm ntunjäyën käywyëtëjk. ³Näjts miits ixyäm xwin ixtët mugu´uktëjk, niwixtujk yä´äy tyëjk mä´m miits jem yä´äy tyëjk mädi oy wyinmä´äny myëët të mädiwë ujts wijy jyäwën myëët pën ëën ntäwinkexën nits t´ätnët yä´ät ayuujk. ⁴Ntso´om ëëdëm, itp pänëkxën nukxtäjkën mpänëkxën yä´ät ääw ayuujk mädiwë yëktump.⁵Nits nidukëyë nimäyjyääy tëyjyäw eedyë je y´äáw y´ayuujk nÄjts ojts twinkontë Esteban, tu´uk yä´äy tyëjk jääy mádiwë meknexy jyenxyäw äjtën myëët wä´äts jäwën nits mëët Felipe, Prócoro, Nicanor, Timón, Parmenas, Nicolás nits jädu´uk mädiwë ääw ayuujk miuwititp mädiwë tso´mp äntokia. ⁶Nits tëyjyäw eewyë tëjk tyëkmintë ojts yä´äytyëjk jääy je wintsën tyumpë pën ojts tkunukxtä´äky nits tkënixäjy.⁷Näjts Dios y´ääw y´äyuujk wyimpejty; nits ojts mëët tumpëtëjk wyimpejty jem Jerusalén, nits ojts nyimäyëdë mädiwë tuntëp nits ojts tmumädowdë mádiwë tyëy äjt pë.⁸Nits ojts Esteban ojts ojts täjotkujk tá´äky mädwë ätëyë äjätë y´ixpätë jääy ägujky. ⁹Nits ojts nidugën jääy nyiwitityë madi jep tuntëp mä yoymyuktäjk mädwë xyëëw libertos yoymyuktäjk cireneos mëët Alejandrinas nits mëët nidugën mädiwë kukäjp eedyëp Cilicio mëët Asia. Jets je jääy ke´ts tmëtnyä wyinjäw etyë.¹⁰Nits jedë ke y´ijty jyämädä´ktë nits tniwutëk t je wijy äjt mëët jäwën mädiwë Esteban myët nyäkyäpxëp. ¹¹Nits ojts ämee´tsk nidugën yä´äy tyëjk jääy tnëjm´ääy nits wyä´nt: Të ëëts nmädowdë Esteban nits twinkäpx nexy Moises mëët Dios.”¹²Nits ojts tänijäwë nidukëyë näjx käjp mëët mäjäätyëjk Jets mëët jäywyëtëjk nits ojts tmätstë Esteban nits yëk kutukpë wyinkukm. ¹³Nits mëët tyék jä´ädë mädiwë tkätëy nyikäpx petp mädiwë wäntë: “Yä´ät yä´äjy tyëjk jääy keyë kyäpx atuky mä yä´ät it wä´äts nexy mëët kutujk. ¹⁴Jets të ëëts nmädowdë ku ye´eny nits Jesus de Nazaret tyëkwintä koykyëxt yä´ät it nits tyëktikäts këxt kostumbrë mädiwë ëëts Moises xkëmooy.” ¹⁵Nits nidukëyë mädiwë ojts txyënë ixtä´äktë mä jep yëkutukpë nits ojts twin´ixpet të nits nä y´ijty wyiin y´ääw nëxkëm tu´uk Ángel.

Chapter 10

¹Jem y´ijty tu´uk yä´äy tyëjk jääy mëj käjp jotm mädi xyëëw käjp Cesarea, Cornelio je y´ijty xyëëw tu´uk Centurion mädi yëk ku xëëw eepy italiano tsiptumpë. ²Je yä´äytyëjk jääy mädi myupëjkën tukyë yëk itypy je y´ijty nätyu´uk tuktëjk Dios tmëj pëktäktëp mäynyexy y´ijty je judíos käjp tmeeny myo´oy jets itp je y´ijty Dios tmunukx tä´äky.³Täxtujk yäxp y´ijty horë je xëëw tekxy ojts t´ixy je visión ku Dios je y´angel nyiminyë. Nits Ángel nyëmxë: ¡Cornelio!”. ⁴Nits Cornelio t´äxtujky Ángel të y´ijty juunexy txyëjkë tyäkoy nits wyääny: “¿Ti yë wintsën?” Nits Ángel nyëmxë: “të mnukxtäjkën meenyëm kääp ku putëjk eny xmo´oy äyoop jääydyë tso´om jämyejtsën yexy tëj je jyä´äty Dios wyinkukm.” ⁵Pakex xyäm yä´äy tyëjk jääy jem mëj käjp jotm Jope jets nikxy twäwdë tu´uk yä´äy tyëjk jääy mädi xhyëëw Simón mädi nänyä xyëëw Pedro. ⁶Simón yëkpowätspë tyëgëntum tsä ixyäm. Mädi jem tyëjk määxy nyëwä´äm.⁷Ku y´ijty të Ángel nyëkxnë mädi y´ijty të tmëtnäkyepxyë nits Cornelio twäätsooy nimetsk tyumpëtëjk jets tu´uk soldado mädi y´ijty Dios myëjpëk tekypy mädi jem tunxyëp nänyäjmë. ⁸Tukëyë Cornelio myätyäk këjxyë ti y´ijty të t´ixy nits pyäkexë Jope.⁹Jets kyujäwomëp jäweenë y´ijty tudujk yäxp horë tkäpääty horë ku jem y´ijty tyuyo´oydyë jäweenë y´ijty mëj käjp tkäpäät të nits Pedro Tëknikexypy nyikxy nukxtäkpë. ¹⁰Nits yuj pyäjtën ku y´ijty jep jääy tyäkä´äny tyëk oyëdë mädi tyä´äxëjkëdëp nits ojts tu´uk visión yëktuk íxy. ¹¹Nits t´ixy ku tsäpwiin y´äwäjtxy nits t´ixy ku jem äkoony ëny kyidä´äky, nä tso´om tuúk mëj wit kyutëynyexy näxkëxm jyä´äty mäktäxk pyä wyineky. ¹²Opyënë tänë´ëk y´ijty jem mädi mäktäxk tyeky nänyäjmë mädi näxkëjxy myeets tyäyoytyëp nä nyäjmë joon mädi tsäpwinm kekyoydyëp.¹³Nits ojts yëkmukepxy: “Pedro tenkyukë yëk ookyë jets xtsu´uts t”. ¹⁴Nits ojts Pedro ye´eny: “wintsën ke ëtxyë ntsu´uts wä´äny je ku ke ëts junë ntsu´utxy mädi äxëëky mädi ke wyä´ätsë.” ¹⁵Nits ojts mumetsk ojk yëkmukepxy “mädi të Dios tyëkwä´ätxy kädi je nä xtijy jets ke je wyä´ätsë. ¹⁶NIts näj y´äjty tuwëëk yäjë nits jetyë äkoon ëny wyimpitkojmë tsäpjotm.¹⁷Jets Pedro ke ojts t´oknijäw eenyë pu ti je nä puntso je t´äyuujkë je visión mäditë t´ixy ojts t´ixy ku yä´äytyëjk jääy jem y´ijty tyenëdë jem tëk ätsumk äm mädi y´ijty të Cornelio tpäkexy jets tëts je y´ijty jem jyät të. ¹⁸Nits je kyäpxtë tyëktëëdë Simón mädi y´ijty xyëëw eepy nänyäjmë Pedro mädi y´ijty jem tsëneepy.¹⁹Näy jyem y´ijty Pedro twinmäy je visión nits jäwën nyëmxë: “Ix niduwëëk yä´äy tyëjk jääy m´íxtä yëdë. ²⁰Tenkyukë nëkx uwetypy mëët yëdë pänekx yëdë je ku ëtxyë të mpäkexy. ²¹Nits Pedro wyinäjky mä´äm y´ijty yä´äjy tyëjk jääy nits tnëjmë: Ëts je Pedro mädi miits m´ixtaydyëp. ¿Tigëx kudi mintë?²²Nits ojts je wyä´äntë: Tu´uk Centurión mädi xyëëw eepy Cornelio tu´uk yä´äy tyëjk jääy mädi Dios myëjpëktekypy jets oytse yëknikepxy jem judíos y´itjotm ku nä tu´uk Ángel nyëmxë Dios je wyä´äts jets jyexyë mnikxy tyëgëntum näjts je jyexyë tmädoy m´ääw ayuujk. ²³Nits Pedro twätsooy jets nyäxtët tikypy jemts ojts tyäntë näjts kyujäwomnëm ojts tmëdë kipxy jets ojts pyätsoonyëdë myugu´uk tëjk mädi jem Jope.²⁴Näjts kyujäwomnënm ojts jyä´ät të jem Cesarea jem y´ijty Cornelio y´äixyëdë të je y´ijty tu´k tëjk yoymyuk këxtë mëët myugu´ktëjktë.²⁵Nits jyä´jty ku Pedro kyuwäjk ëëy jep tikypy nits Cornelio tmëtnäwyäjtë nits wyinkuxten etyë jets myëjpëktäjkë. ²⁶Nits Pedro ojts wyijts jëëkyë yäm nyemxyë: ¡Tenkyukë! Nyäy yä´äjy tyëjk jääy ëts nänyäjmë.²⁷Nänyä jem y´ijty Pedro tmëtnäkyäpx ookyë nits tikypy nyäjxy nits tmëtnäwyäjtë nimäy jyääy. ²⁸Nits je tnëjm ääy: “mnijäw eedyëp miits je këm ku ke je nä pyäät etyë jets jusios tjääy tmët yoymyukt o tniyo´oyty yä´ät käjp Dios ëts të xtuk íxy jets nidugën yä´äy tyëjk nkä kuxëëwët jets ke je wyäätsë. ²⁹Agëxts ëts të nminy nijäwë wyä´äny ku ëts të nyëkwäätsoy xyämts ëts miits nyëktëwdë ti ku ëts miits x´isnäkyë ixtä´äyë.³⁰Nits Cornelio ojts ye´eny: “mädukë it yä´ät nä horë tääxtujk yäxp y´ijty horë ku ëts y´ijty jem nukxtä´äky ntëgëntum nits ojts n´ixy tu´uk yä´äytyëjk jääy tyenë ëts nwinkujky tum tëëkxp y´ijty wyit. ³¹Nits ojts ye´eny: Cornelio të mnukxtäjkën mëët meeny mkääp ku putëjk ëny xmo´oy äyoop jääydyë je´ets të Dios tyukjääymyëtxyë jets mitstë myëkjääy myetxy. ³²Päkex ixyäm nidugën jem Jope jets x´ixtä´ät tu´uk yä´äy tyëjk jääy mädi xyëëw eepy Simón mädi y´ijty yëkuxëëw eepy Pedro jem je ixyäm Simón poyëkwätspë tyëgëntum mädi jem määxy nyëwä´äm. ³³Jägëxts ëts mits jetyë n´isnäkyëwyäyë oyjyääy nyexy mits ku miits të miny yäts nidukëyë n´yä eyën Dios x´ixyën jets ëëts nmädo´ot pentsodë wintsën mnemxyë wä´änt.³⁴Nits Pedro kyäpx äxäjy jets wyääny: Tyëy ájtëm ëts nä njäwë ku Dios nipën tkäyëk mëjë tkäyëk këxmë. ³⁵Tu´k it tu´k käjp opyënë pëmpën tëy wä´äts tuntëp oy tse kyejx jë´ëky je wyinkukm.³⁶Të miits je xnijäwëdë je kexy mädi israelët käjp ojts yëktänikexy ku ojys je y´oy y´ääw ayuujk mädi jotkujktäjk mädi Jesucristo këxm mädi nidukë tniwintsën eepy. ³⁷Mnijäw eedyëp miits je ti ojts tyunyë ti jem Judea tujnë ku Galilea txyontäjky ku të y´ijty nyëpety ku Juan tnikepxy. ³⁸Madi ojts näj tyunyë ku näj yëknijäw ëëy Jesus de Nazaret tso Dios ojts y´ungir etyë mëët myëk äjtën këxm tum je ojts tuny mädi tum oy ojts tyëktso´oky mädi kyäoywyë wentujnëp je ku jem y´ijty Dios myët ityë.³⁹Ëën nijäw ëyëm ti jety ojts tuny Judios mëët Jerusalen kyájp jotm yä´ät Jesus mädi ojts tyëk ooktë ku ojts xoj këxmë tkutëydyë. ⁴⁰Je yä´äy tyëjk jáäy tse mädi Dios kyuduwëëk xëëw yëkputëjk jets nä tyëk jä´ty jets yëknijäwët. ⁴¹Ke tukëyë käjp jeyë mädi Dios ojts twin´ixy mädi nijäw eedyëp tämp ëëdëm je këm ku je nmët käyën nmët ujkyën nit ku y´ijty të jyuky peky ookpë agujky⁴²Je ots nä tniwäwä´äny jets nikxy jem käjp jotm yëknikepxy yä´ät je mädi të Dios wyin´ixyë jets tëytyun´t mädi juky eepy jets mëët ookpë. ⁴³Yë tse jye ku nidukëyë vojts profeta tnikäpxtë jets nidukë pëmpën tyëyjäw eedyë je xyëëw këxm tkuentë pëktët ku tyäkoony yëkmekx tujkëdët.⁴⁴Nä yäm y´ijty Pedro näj ye´eny je tnikepxy nits ojts wä´äts jäwën tyänäx kidäkyëdë nixyën y´ijty jem kexy t´ämädoit të. ⁴⁵Je jääydyë mädi y´ijty tyëyjäw eedyëp circunsición nidukëyë pën jety y´ijty të Pedro tmét jä´äty ätëy äjät y´ijty të tyänkëxtë jekëxm ku regalo mädi wä´äts jäwën ojts tyänäxkidäkyë opyënë jääy.⁴⁶Ku jedë näj tmädoodë ku opyënë jääy wijnk ayuujk tkepxy jets Dios tmëjpëktä´äky Nits ojts Pedro y´ätsoy. ⁴⁷“¿Jyätp je nidugën jets ke tmo´ot je në jets yä´ät jääy ke tkuentëpëktët nipejtën ku yä´ät jääy wä´äts jäwën të tkuentëpëktë nä nyä tso´om ëën?”. ⁴⁸Nits ojts tniwäwä´äny jets nyëpet tët Jesucristo xyéëw këxm Nits je nyëmxëdë jets wen jem tjäkmët ity mäyxyëëw.

Chapter 11

¹Ixyäm Jesus pyäyoywyëtëjk mëët myugu´uktëjk mädi y´ijty jem Judea ojts tmädowdë ku omyäjë jääy me+ëët ojts tkuentëpeky Dios y´ääw ayuujk. ²Ku ojts jem Pedro pyety jem Jerusalén je jedë myët it tëp mädi nyätyijëdëp circunsición nits tpäkäpxtë; (Dios je y´ijty kyutujk pyäwä´än tso nyikejx jë´ëkt tso´om ojts tämët kepxyë niteety Abraham mëët je nyäskex eewyë nänyäjmë nits je tyëtyu´un jenxyäwën wyä´äts jät t nidukë yä´äy tyëjk jääy mädi jem niteety Abraham tyegentum tyuntëp je nä, mëët yä´äy tyëjk naskex´eewyë jem. Kyudujtujk xëëw mä kye´exy nä je t´äyujkë ku näjx käjp Dios tnädyäkëtëk etyë nits it näxwiiny tmëtnäwyakxyë. - Tyuntëp je nä y´ijty jäduk käjp mädi xyëëw egipcios wink je tyëkwim pitsëmtë nits je y´ijty tuntë ku të unänk y´äpet të wyätyëjk jät të.- Mädi nyätyijëdëp Filisteos, Fenicios, Moabitas, Amonitas, Sirios, Asirios, Babilonios mëët jäduk käjptë Mädi ojts israelitas tmët it të tmët nyämyäyë ke je nä tuntë.-yënknitsuk wititp je tsu´utxy nyi´äk jup äm mädi yä´äy tyëjk jääy Dios të myo´oyë Yë tse tyijpy Circunsición. ³Ojts wyä´äntë miits të xmët tu´uk muky yë jääy incircuncisos nits të xmët käy.⁴Nits je Pedro ojts tnikepxy tnimä´tyä´äky tso je merë t´ixë nits wyääny. ⁵Jem ëts y´ijty nukxtä´äky jem mëjkäjp jotm mädi Jope xyëëw nits ojts n´ixy tu´uk äkoon ëny kyidä´äky nixkëm tu´uk mëj wit jem tsäpwinm kyidä´äky mäktäxk pyä´ä yëk kutëy nyexy ëts nwinkujky kyidäjky. ⁶Ëts y´ijty n´äxtuky nits ëts yë mpäwinmäy ëts ojts n´ixy tänë´ëk mädi mäktäxk tyeky yä näxwiiny uts tänë´ëk mädi ätsëjk eewyëm tänë´ëk ädi myeets tyäyoypy mëët mädi kekyoypy tsäpwinm.⁷Nits ëts ojts nmädoy tu´uk kepxy ädi ëts ojts xnëjmë: putë´ëk Pedro yëk ookyë nits xtsu´uts. ⁸Ëts nëjm ääy: “käjätëm ëtxyë ntsu´utxy” wintsën: nimädi ëts n´äwäk äm kyätëkë mädi käoy mädi äxëëky” ⁹NIts je kyäpx ätsooy jäduk ojk jem tsäpwinm: mädi Dios të tyëkwä´äts jety ke mits je xtijt käwä´äts.” ¹⁰Yä´ät ojts nä jety tuwëëk ojk nits ojts tukëyë jem wyimpity tsäpwinm jäduk ojk.¹¹Ëts n´ixy je it ku je y´ijty niduwëëk yä´äy tyëjk jääy tyenë jem tëk winkëjy mä ëëts jem y´ijty, je y´itjy yëkpäkextë mä ëts jem y´ijty yëkpäkextë mä ëts jem je myintë Cesarea käjp. ¹²Je jäwén ëts xpäwään nits mëëdët mëët jedë ke ëts nipën nkä äweky y´ixt ni tudujk nmugu´uktë xmëët eedyë nits ëëts nikxy jem yä´äy tyëjk tyëgëntum. ¹³Je ojts myätyä´äky tu´uk ojts t´ixy Angel jem tyenë tyëgëntum nits wyääny: “päkex yä´äy tyëjk jääy jem Jope nits xyëkmintët jäduknäx Simón, mädi xyëëw Pedro. ¹⁴Yë mtämukäpxëp, tu´uk ääw ayuujk mädi miits mtämädä´äkp mits mëët tukëyë mjëën mtëjk.¹⁵Ku ojts tmukäpx tso´ntä´äky je wä´äts jäwën ojts nyiminyëdë nä y´ixkëm ojts ëëts xniminy tsontäkyë. ¹⁶Ëts ojts njä´y myetxy je wintsën y´ääw ayuujk ixkëm ojts ye´eny, Juan ojts tyëknëpety mëët nëj miits mnëpet wäntëp wä´áts jäwën këxm.¹⁷Pëntë Dios moyë näjyë regalo tso´om ëëts ojts xmo´oy ku ëëts ntëyjyäw äjty wintsën Jesucristo, ¿Pën ëts nits Dios nyék´ätuk´t? ¹⁸Ku ojts nä tmädowdë ayuujk, ke y´ätsoëmpit të jeyë twintsëjk eedyë Dios nits wyäntë: tëj je Dios yëkwin mäyëm pijtënyë mëët je opyënë jääy.”¹⁹Ixyäm pën jedë yoywyäkx kexy ku ojts yëkmutsipëdë mä ojts Esteban y´ooky je txyontäjky mädi jekem nexy yoy wyäkxtë mä jem Fenicia, Chipre mëët Antioquía. Jedë ojts tnikäpxtë tnimätyä´äktë Jesus jeyë mëët Judíos. ²⁰Nidugën jedë, yä´äy tyëjk jääy mädi Chipre mëët Cirene jyäädë jem Antioquía nits tämukäpxtë mëët Griegos, tämumätyäktë je näm ääw ayuujk mädi wintsën Jesus jye´. ²¹Jets wintsën kyë jemts tse myët ityë nimäy ojts tëyjyäwëdë nits ojts wintsën këxm nyäktyiketxyëdë.²²Ojts yëknijäwëdë nits jyä´ty tyätsk äm jem tsäptëkm Jerusalén: Nits jedë tpäkextë Bernabe jem jekem nixkëm Antioquía. ²³Ku je y´äty nits t´ixy je regalo Dios jye´ojts jyotkujk tä´äky nits t´ätsokt nidukëyë jem wintsën tmët it t tukëyë y´äm jyotm. ²⁴Je y´ijty yä´äy tyëjk jääy oyjyääy jem mäynyexy tmëëdë wä´áts jäwën mëët jenxyäwën mäynyexy jääy jem yëkpemy mä wintsën.²⁵Nits je Bernabe nyikxy jem Tarso t´is ixtääy je Saulo. ²⁶Ku je tpäjty ojts tmët miny jem Antioquía jäweenë tkätu´k jumëjy äjty jem tukyë yoymyuktë mëët tsäptëjk nits tä´äwäntë nimäy jyääy. Je päyoywyëtëjk ojts xyëëw pety cristianos mu tu´k yäjë jem Antioquía.²⁷Ixyäm je yíjty nidugën jety ákäpxpë txyontë jem Jerusalén nits nyëkxtë jem Antioquía. ²⁸Nidugën je mädi xyëëw Agabo ojts tyenë nits tnikepxy wä´áts jäwën këxm ku je myiny yu tuknäxwiiny. Yë ojts nä jyety Cludio xyëëw jooty.²⁹Nits päyoywyëtëjk nixyën je myädä´äktë tu´uk jänidu´uk. Ojts twinmäy pyäät të putëjk ëny tänikext je myugu´uktëjktë jem Judea. ³⁰Näjts je ojts tuntë, ojts tänikextë meeny mäjääy tyëjk, Bernabe mëët Saulo ojts je tkëmo´oy nits tpäkontë.

Chapter 12

¹Je tyempë niwintsën Herodes tmäjtxy nidugën jets tentun´t mädi y´ijty kyëjëm eepy tsäptëjk. ²Je ojts tyëk ooky espada këxm je myugu´uk Santiago.³Ku ojts nä t´ixy ku judíos të ojts je t´oyjyäwëdë nits ojts nänyäjmë Pedro yëk metxy je xëëw je y´ijty mä tyëk oyëdë tsäpkeeky mädi Levadura kyämëët. ⁴Ku y´ijty të tmetxy nits tpuxtëk pëëmy jets ojts mäktäxk pet soldados tuk íxyity nit y´ijty käjp tuk ixwä´äny tuknijäwë wyä´äny ku ämääy xyëëw nyäxt.⁵Näjts ojts Pedro puxtikypy tyeny mëknexy ojts iglesia Dios tmunukxtä´äkté jets yëknikunukxtä´äky Pedro mëët jedë. ⁶Jäduk xëëw y´ijty tkäpääty mä Herodes kyäjp tänijäwë wyä´äny, je koots ku jep y´ijty Pedro myä´äjy nimetsk y´ijty pyä´ájy y´ixy ityë metsk y´ijty pujxtepxy yëktätsumy jets ixyitpë tëjk jem y´ijty tëk ätsumk ääy näjts puxtëjk t´ixyit të.⁷Ixtë ätsujky wintsën y´ängel ojts nyänyikejx jëkyë nits ojts jep tyeekxy äjääk jep tikypy nits ojts pyä´äjy yëktonmetxy näjts yëkniwijë yäm nyemxyë: “Putë´ëk ädetsnë”. Nits jetyë kyëkëxm pujxtepxy wyinäk këjxy. ⁸Nits Angel nyëmxë: “Näxyoxë pëmëm mkë´ëk”. Nts näj Pedro tuuny, Nits Ángel nyëmxë pëm mädi wit eepy nikëjxy, pätuyoyky ëts”.⁹Nits Pedro tpätsojny Angel näjts pyitsëëmy ke je y´ijty tnijäwë pën tëy je nä mäditë Angel tuny nä je wyinmäy jets visión je tijy nä y´ixpy. ¹⁰Ku y´ijty të guardia mutu´uk mumetsk twinäxtë nits puxtëk äkäj tpät të mädi jem pitsëmp käjp jotm nits këm ojts y´áwä´átxy nits pyitsëmtë nits nyëkxtë jep uwetypy mëj tu´u epy nits jetyë Angel nyikejkë.¹¹Ku Pedro wyimpijty nits wyääny tyëy äjtëm ëts të xyäm njäwë ku wintsën të y´ängel tpäkexy nits ojts xyëk ke´eky Herodes kyëjëm jets mëët judíos käjp të. ¹²Ku je nä tkuentëtuuny, nits nyikxy Juan tyääk je Juan mädi nä nyäj yëk kuxëëw eepy Marcos je´ts tyääK María, nimäynyexy y´ijty të jem yoymyuktë tëy jyäw eewyë tëjk jemts y´ijty nyukxtä´äktë.¹³Ku je tëk äkäj twinkojxy nits tu´uk tumpë kiixy to´oxy pyitsëëmy yäm y´ijty nyukxtä´äktë. ¹⁴Ku tyukmotkäjpy jets Pedro täm käpx´p ku jeyë jyotkujk täjky jets ke ojts tëjk tyëk´äwätxy mädi ojts tuny putp tikypy nyikxy nits je wyääny jets jep Pedro tëkwimpy. ¹⁵Nits ojts nyemxyëdë: “Të mits mjämuky jyätnë” nits kiixy ojts jyäkwän ädë´ëtxy nits jedë wyäntë.“y´ángel ye´et”.¹⁶Jets Pedro tëjk tjäwinkox ädë´ëtxy ku ojts tëjk tyëk äwäts të ku t´ixtë ätëy ojts tätäntë. ¹⁷Pedro ojts kyëjëm nyemxyë jets ämenyäyë tyäntët. Nits ojts jem myätyä´äky tso të wintsën puxtikypy y´isyëkpitsemyë. Nits wyääny tanijäwëdë yä´ät Santiago mëët mugu´uktëjk. Nits äyäm nyikxy.¹⁸Ku it xyëjny ëëy nits soldados txyekypy ti tjäoktunëdë Ku nipën Pedro kyäokpën itnë. ¹⁹Ku y´ijty Herodes jäwyiin tjä ixtä´äy ku tkäpäjty nits tyëktëëy ixyitpë nits tniwäwääny nits tyëk ooktët Nits txyoojny Judea jets nyikxy Cesarea.²⁰Jets Herodes të je y´ijty Tirotjääy mëët Sidonët jääy tmu´ämpëktäkoy nits änimukë je t´ánëkx eedyë jets jedë ojts Blasto tmumädä´äktë mädi Rey tyujn jeepy jets pyutëk ätëdët nits ójts t´ämädowdë jotkujk äjt jyeejët je ku je y´it jotm ojts putëjk ëny tkuentëpeky je win tsën y´itjotm. ²¹Je xëëw mä y´ijty të yëk ákäpx tuky nits Herodes oywyit ojts nädyäxoxyë nits txyënë pyejt këjxy txyënë y´ixtäjky nits ojts tmo´oy ääw ayuujk.²²Nits jääy mëk kyäpx këjky: “¡dios yä´ät näj y´ääw y´ ayuujk ke yä´äjy tyëjk tje´jë!”. ²³Nits jetyë wintsën y´ängel yëktseetxy äjtë, tigëx ku je ke Dios y´ijty të tmëjpëktä´äky nits ojts tsetxy txyuts kexyë näjts y´ooky.²⁴Nits Dios y´ääw ayuujk wyimpejty myäy ëëy myëj ëëy. ²⁵Ku y´íjty të Bernabe mëët Pablo tyëkpukexy tyunk jep Jerusalén nits wyimpitnëdë nits tpäwáädë Juan mädi nä nyäj xyëëw eepy Marcos.

Chapter 13

¹Jets ixyäm tsäptëjk jem y´ijty yëk íxpëkpë mëët äkäpxpë. Bernabe je y´ijty Simón (mádi yëktijp yëk jääy) Lucio mädi Cirene Mänäen (Herodes Tetrarca kyeny y´utxy) mëët Saulo. ²Ku näy jyem y´ijty y´äyujëdë wintsën tmëjpëk tä´äktë nits wä´äts jäwën wyääny “yëk äweky jyeeky ëts Bernabe mëët Saulo jets je tunk tuntët mädi ëts të ntäniwätsowë”. ³Ku y´ijty të jäwyiin y´äyujëdë nyukxtä´äktë tkënixäjtë je yääy tyëjk jáäydyë nits ojts tpäkextë.⁴Najts Berrnabe mëët Saulo tmumädoodë wä´äts jäwën nits nyëkxtë Seleucia isla mädi Chipre jemts ojts txyoontë. ⁵Ku y´ijty jem jedë jem Salamina myëj käjp jotm nits mëk tnäskäx eedyë Dios y´ääw ayuujk jem judíos yoymyuktäjk jotm jets jedë jem y´ijty Juan Marcos tmët it të⁶Ku y´ijty të jem nyëkxtë mä´äm isla jets Pafos jyaadë nits ojts tpäät të mädi ke tyëywyë y´äkäpxpë Judio je barjesus y´ijty xyëëw eepy. ⁷Je mago je y´ijty myët tumpy Proconsul Sergio Pablo wijy nyexy je y´ijty yä´äytyëjk nits je twätsooy Bernabe mëét Saulo tigex ku je y´ijty Dios y´ääw ayuujk. ⁸Jets Elimas mädi mago yëktijp nä xyëëw y´ayuujk wyimpitsemy) mëk ojts ätujkën tpëk tä´äky jets ojts Proconsul jenxyäwën t´okyëk ke´ek wäjnë.⁹Jets Saulo mádi y´ijty nänyäj xyëëw eepy ujts nexy wä´äts jäwën tmëëdë nits tukyë ojts twin´ixy. ¹⁰Nits wyääny: Mits mëjk kujy y´uunk ujts nexy mits win´ëënën xmëëdë mëët mädi käoy tukëyë mädi jä tëy jä wä´äts ke mits je x´oy´ixy nijunëm yë´é xkämäts tu´ut wä´äny ku wintsën nyë´ë tyu´u xyëk tikäjtsët mädi tëy ¿mtum´p mits je?¹¹Ix ixyäm ku wintsën kyë´ë jem mits mnïkëxm wimpiits miits mtän´t ke mits tuk tyëmpë xëëw x´ok ixnët Nits jetyë Elimas koots tyänäxkidäjkë nits ojts y´äwitit äxäjy jets jääy tnëjmë jets kyëkëjxy yëkmäts´t jets yëkpäwits´t. ¹²Ku ojts procónsul näj t´ixy nits téy jyäw ëëy je ku të je y´ijty xyuxtä´äy ku nä t´ixy wintsën y´ixpéjkën.¹³Nits Pablo mëét myugu´uktëjk nyëkxtë Pafos jets jyä´dë Perge jem Panfilia Jets ojts Juan y oknikëjkë nyë jets wyimpijty Jerusalén. ¹⁴Jets Pablo mëët myugu´uktëjk txyoontë Perge nits nyëkxtë Antioquía jem Pisidia Nits jedë jem nyëkxtë sábado xëëw joojty jep yoymyuktäjk jetypy nits txyënë ixtäktë. ¹⁵Ku y´ijty të yëknäskäpxë kyexy kutujk jets mädi jep nimëj tuntëp jep yoymyuktäjk jetypy kexy tyänikexëdë wyäntë: nits wyäntë muguúktëjktë pën jem miits kexy xmëdëdë jets yä´ät jääy xmodët ätsojkën nikäpxtë.¹⁶Nits Pablo tyenkyuk ëëy yäm kyë´ë tyëk yo´oy nits wyääny: Israel yä´äy tyëjk jääydyë miits të mädi twintsëjk eedyëp, mädowdë. ¹⁷Israel kyäjp Dios je ojts twinkeny jäyëpkët jääy jets je tu úk käjp tyëkmäy ëëy Egipto y´it jetypy jets xyäj nits ojts jep tyëkpitsemy xäj jë´ëky kyë´ë. ¹⁸Wixtkxy jyumëjt tmutenääy jem näxwimpätë´éts ätum.¹⁹Ku y´ijty të jäwyiiny tyëk kudäkoy kyexy wixtujk käjp jep Canään y´it jetypy. ²⁰Tukëyë mädi ojts nä tyunyë mäktäxk mukepxy je wixtekxy myä´nk jyumëjt tyän ëëy: Nits Dios myoyëdë tëytyumpëtëjk jewäät mä Samuel mädi äkäpxpë y´ijty tum´p.²¹Nits käjp t´ämädoodë niwintsën Dios ojts myoyëdë Saulo Cis myä´nk tu´uk yä´äytyëjk jääy mädi myët tukjääy eepy Benjamín jets wixtekxy jyumëjt wintsën tyun´t. ²²Ku y´ijty të Dios yëktikätxyëdë yëk kutuktäjk Jets David je´ets yëktäntë jets nyiwintsen ätëdët David ojts näj yëknikepxy ku Dios wyäány tëj ëts je mpääty ku David Isaí myäj´nk nä je yä´äytyëjk tso´om ëts n´ääw njoot mä di je nä tyum´p tso´om ëts je ntseky tun´t.²³Yä´ät yä´äytyëjk jääy nyäskexë Dios të tyëkminy yä Israel je yëkmädá´äkp; Jesus tso´om ojts ye´eny tun´t. ²⁴Yë ojts nä tyun äxäjy ku y´ijty Jesus kenëm myiny Juan jäwyiin tnikepxy je nëpejtën ku jäwyiin twinmäyëm pit të tukëyë Israel käjp. ²⁵Jem y´ijty Juan tyunk tyëk këxwä´äny: Nits je wyääny: ¿ntso miits mwinmäydyë pën éts? Ke ëts nje´jë mädi të yëkwin´ixy; mädowdë jem ëts tu´uk ixojk xpäminy ninkätäjät ëts tso ý´ixë kyë´ëk n´äkejët mädi jem tyeky kyëxm.²⁶Mugu´uktëjktë Abrahäm y´uunk tëjk nyäskexë jets nänyä mädi yä yä eedyëp mä´äm miits mä Dios tmëjpëktäktëp ëëntxyë nje kexy mädi mädäjkën té nyëktänikejxyën. ²⁷Tigëx ku jedë mädi tsëneedyëp Jerusalén yëk kutukpë tëjk mädi käixkäjpëdë je ojts nä tkuytyujnëdë äkäpxpë y´ääw ayuujk mädi itp sábado xëëw yëk käpxp jets tyëk äyompäät t.²⁸Oyëm je tjägäpäät të tigëxëm je tyëk ooktët nits tnëjm eedyë pilato jets je tyëk ookt. ²⁹Ku jedë ojts tyëkpuk këxtë tos y´ijty jep jyä´yë ku je yëknikepxy ku kepy kyëxm tyëkwinäktë.³⁰Dios tse ojts tyëkputë´ëky ookpé ägukm. ³¹Mäy xyëëw ojts nä y´ixyëdë méët mädi myëtmiin jem Galilea jets Jerusalén je jäáydyë je´ts jem tnijäw eepy té tyäntë jem käjp jotm.³²Je näm ääw ayuujk je´ts ëëts xyäm nmujädëp tso´om ojts jäyëpkët jáaÿ kepxy tämëdyëkteny. ³³Dios yëtë t´ixyity yëkepxy jets miits m´unktëjktë ku je ojts jädukyájë tyëkputë´ëky je Jesus jets tmooy juky äjt jädukyäjë Jeptxyë y´ijty nänyäj jyäywyetyë mumetsk salmo: ËTS MITS N´UUNK EEPY IXYÄM NÄJ ËTS TË NMINYJETS ËTS XTEETY EENYËP. ³⁴Nänyäjmé tso ojts nä tyunyë ku je ojts tyëk jukypyeky ookën ägukm jets je nyikëjx ken ä wympit t tso´om mädi yëkmätp jedë nä kyepxy: ËTS MIITS NMODËP JE KUNUKXËN MÄDI TËY WÄÄTS DAVID JYE´.³⁵Jägëx jem nänyäj wyänkojmë jäduk salmo: KE JE NÄJ XYËKJÄT´T JETS T´IXT MITS WÄ´ÄTS ÄJTËN MÄDI YËKWINTÄKOYPY. ³⁶Ku David Dios txyojkën tujn ääy mä kë´m nyäske´xë nits myädäkooy jets yëknitä ëëy mä´ám tyeety jets t´ixy kuwyintäkoy. ³⁷Je mädi ojts Dios tyéktenkyukë ke tse ojts t´ixy mädi të W´wyintäkoy.³⁸Jets miits nänyä xnijäwëdët miits mugu´uktëjk yä´ät yä´äytyëjk jääy kyëxm yëknikepxy täkoony myekx tujkën. ³⁹Tukëyë pëm jekëxm tyëyjyäw eepy nä tse nyäkyukepxyë mädi Moises kyutujk kämäj yëp jets ntso nyäkyukäpxët⁴⁰Nyäy ixyitëdë jets kädi nä kyuytyunyë mä´äm miits mädi ojts äkäpxpë tkepxy. ⁴¹IXTË KU MIITS TË XKÄTSOKTË JETS ÄTËY XTÄTÄ´NTËT NITS M´OOKËXTËT ËTS YÄM TU´UK TUNK NTUMPY MIITS MXËËW KËXM. JE TUNK MÄDI NIJUNË MKÄTËYJYÄWËDËP OYËM NIDUGËN MJÄWÄNXYËDËT.⁴²Yäm Pablo mëët Bernabe txyonë, Nits jääy myunukxtäjkë jets näy jye ääw ayuujk kyäpx´p jäduk sábado. ⁴³Ku yoymyujkën kyukëjx ëëy jem yoymyuktäjk jotm nimäy judíos tëjk mëët mupeky eewyë tëjk tpänëkxtë Pablo mëët Bernabe ku je nä tjämët näkyäpxëdë jets tnëjm jeedyë jets wen Dios y´oy y´äjt tpänëkxtë.⁴⁴Jets aduk sábado jaweenë y´ijty kyätuk mëj käjpë näjts yoymyuk´të jets wintsën y´ääw ayuujk tmädow wäjnëdë. ⁴⁵Ku Judíos t´ixy nimäy jyääy nits ojts tku ämpëktë nits wimpity tkäpxtë tso´om y´ijty Pablo jyäwä´nté nits tmukäpx täkoydyë.⁴⁶Jets Pablo mëët Bernabe mëk ojts jyäk käpx ädëts´të ke je txyëjk eedyë jets wyäntë: “nä´äm je y´ijty pyäät etyë jets miits jäwyiin Dios y´áäw y´ayuujk myëk wäjnëdët ku yëk ixy yëknijäwë ku miits nä mnyäy jyäw etyëdë ku ke miits mpäät etyëdë je juky äjt mädi xëmëkëxm, Ixtë xyäm éëts nwimpit wänkojmë mä opyënë jääy. ⁴⁷Nä ëëts niwintsën ëëts tëj xtä´päwä´äny ye´eny: Näj ëts miits të nkexté tso´om äjääjk mä opyënë jääy, Miits je myëk jä´t tëp mädäjkën mä jekëm it.⁴⁸Ku näyjyem y´ijty opyënë jäaÿ tmädowdë jets jedë jotkujtäktëp je y´ijty jets tmëjpëk tä´äktë wintsën y´ääw y´ayuujk nidukëyë mädi y´ijty të yëktäni íxëdë jets tpäät tët juky äjt mädi xëmë këxm nits tëy jyäw eedyë. ⁴⁹Nits wintsën jem y´ääw y´äyuujk wyäkxtäjky tukëyë jem it.⁵⁰Jets judíos ojts tnëjmëdë toxtyëjk jääy mädi mupeky eewyë myëët të jets mädi nijäwë it tëp nänyäjmë yä´äytyëjk jääy mädi jem nimëj itp mëj käjp jotm. Je´ts ojts mëk tmutsipëdë Pablko mëët Bernabe jets tkexpitsëmtë jekem mëj käjp txyäwän nexy. ⁵¹Jets Pablo mëét Bernabe ojts näjx twixit të mädi y´ijty të tyeky pyätkepy tyeny tso je të tkäoy jyäwëdë. ⁵²Jets päyoywyëtëjk mëjnexy ojts jotkujk täjk tmëëdë mëët wä´äts jäwën.

Chapter 14

¹Nits jyääjty jem Iconio Pablo mëët Bernabe tyëjk eedyë judíos yoymyuktäjk tikypy nits tkäpxtë tso´om je mä jep nimäy jyääydyë nits judíos mëët Griegos tëyjyä eedyë. ²Nits Judíos mädiwë tkätëyjyäw eedyëp je tä´ákuwän eedyë Gentiles wyinmä´äny näjts nyäk myuämpëjkëdë.³Näjts je tyäntë mäy tyempë tnikäpx ooky mëknexy mëët je wintsën myëj äjtën ku y´ijty je tyék nikejx jë´ëky kunukxën mädi y´ijty myätyekypy.yë tuny yë nikejxjë´kën ixpejt ätëy äjät je Pablo mëët Bernabe kyëjëm. ⁴Nits nimäy y´ijty jem käjp jotm kë äweky je y´ijty nidugën jem it mä je judíos nts nidugën mä jem päyoywyëtëjktë.⁵Nits opyënë jääy mëët judíos tunmäts´të je jupten neewyë nits jyeexyë twentuntë Pablo mëët Bernabe. ⁶Jedë tkuentëtuntë nits kyektäkoydyë mä jem käjp licaonia Listra mëët Derbe mëët je it mädi niwitij tëp. ⁷Nits jem jedë y´ijty tmätyä´äky oy ääw ayuujk.⁸Jem Listra jem y´ijty tu´uk yä´äy tyëjk txyëënë niti mäjääw tkämëëdë jem tyeky kyëxm tu´uk päkmä´ät mädiwë ojts nä txyoontäky tyääk jyotm mädiwë nijunë kyäyo´oy. ⁹Nits yä´äy tyëjk tmädooy ku y´ijty Pablo kyäpx ooky nits Pablo tukyë wyin´ixë nits y´ixë ku jem y´ijty tmëëdë jenxyäwën jets txyo´okt. ¹⁰Nits yä´äy tyëjk yëknëjm jäaÿ mëknexy tenkyukënits je yä´äy tyëjk pyujt jëëjky nits yoytxyojny.¹¹Ku nimäy jyääy t´ixtë ku y´ijty je Pablo tuny nits kyäpx kektë wyän ooktë kë´m y´ayuujk mädi Licanoa. Të dioses kyidä´äky mä ëdëm tso´om tu´uk yä´äy tyëjktë. ¹²Jedë kyuxëëw äjtëdë Benabe Zeus nits Pablo Hermes ku y´ijty je tyëkminy je ääw ayuujk. ¹³Je teety nyiwintsën mädiwë Zeus jep y´ijty äyäm ke käjp jooty tyi´ity nits je myiiny kä mëët pëjy kyujenë jep tëk ätsumk äm je mëdë nimäy jyääy nits y´ijty twintsëgë wyä´äny.¹⁴Ku pyäyoywyëtëjk mëët Bernabe mëët Pablo ku tmädoodë yä´ät ayuujk nits tkëëtstë wyit nits ädëtspekyë nyëkxtë nimäy jyääy kyäpxkektë ¹⁵Yäm wyän ooky yä´ájytyëjktë ¿Tigex miitstë yë xtuntë? Jäaÿ ëëts nänyäjmë nänyä ëëts nwinmä´äny tso´om miitstë. Ëëtstë nyëkminy mä miits oy ääw ayuujk jets mits juky Dios xniwimpit tët ku yä´ät xmätstu´ut tët mädi niti kyäwä´äny mädiwë ojts tyëk oyë tsäpwiin mëët näxwiin mëët määxy nyë tukëyë mädiwë je. ¹⁶Je tu´k tyempë jeknyë je nä ojts tkupeky nits käjp tyuyo´oydyët mä kë tyu´u.¹⁷Nyänyäjts ke je nä tyeny jets nipën tkänijäwë ku je tuuny mädi oy ku je në tu tmooy mädi tsäpwinm mëët je tyëmpë mä ojts tyëëmë nyexy tukëyë näjts jyoojt tyëk ujtsë kä yën ujkën mëët jotkujtäjkën. ¹⁸Nyäy jem yä´ät ayuujk Pablo mëët Bernabe ontsojë tyëk ätujky nimäy jyääy nits ke tyäwintsë´ëk ätët je täwintsëjk äjtën.¹⁹Nitugën Judíos mädiwë Antioquía mëët Iconio jyäädë nits tmukäpxtë nimäjyää. Jedë tkätstë Pablo nits tpäwitstë jets käjp epy ojts tkextë näm je wyinmäy jets tëj je tijy y´ooky. ²⁰Ku y´ijty päyoywyëtëjk y´ijty tu´k niwitity mä jem tyenkyuk ëëy nits kyäjp tëjk ëëy. Kyu äwomëp nyikxy jem Derbe mëét Bernabe.²¹Ku y´ijty të tkäpxtë tmätyä´äktë oy ääw ayuujk mäjem käjp nimäy nyexy tyëkn imäyë dë päyoywyëtëjk jedë wyimpit të jem Listra mëët Iconio mëët Antioquía. ²²Jedë ojts päyoywyëtëjk y´alma tyëkmëkpëjkëdë näjts y´ijty jets tkäpxputëjk eedyë tso jenxyäwën këxm y´it it tët ye´eny: ëdëm ntëjk ëyëm mä jem Dios nyidenä´äyny ku mëk nexy njäätën nkuwejtën äyoon ntänäjxën.²³Ku jedë y´ijty të tpëmtë jedë mäjäaÿ tyëjk tuk tsäptëjk jäduk tsäptëjk të y´ijty y´äyujëdë nyukxtä´áktë. Jedë täkëtëjk eedyë je wintsën mädiwë jedë y´ijty të tëyjyäwën. ²⁴Nits jedë nyäxtë jem Pisidia nits jyädë Panfilia. ²⁵Ku y´ijty të tkepxy je ääw ayuujk jem Perge nyëkxtë Atalia. ²⁶Nits barco jetypy xyoony Antioquía mä jedë y´ijty të yëKmooy Dios kyunukxën mä jem tyuntë mädiwë jedë ixyäm tyëk pu´uky.²⁷Ku jedë jyäädë je Antioquía nits nyämyujkëdë jem tsäptëkm jedë tnikäpxtë tukëyë tso y´ijty Të Dios tyuny mëët jedë tso y´ixë ojyts tëk äkäj tyëk äwä´ätxy mädi jenxyäwën jets opyënë jääy. ²⁸Jedë tyäntë mäy tyempë mëët pyäyoywyëtëjk.

Chapter 15

¹Nidugën yä´äy tyëjk jääy kydäktë Judea nits myintë Antioquía nits tyëk ixpëktë myugu´uktëjk tnëjmëdë: “ku jyexyë miits mnyäcircuncidär etyëdë tso´om Moises kiostumbrë, ke miits mädä´äkt. ²Yä´äts ojts Pablo mëët Bernabe tyëk tsipjät´t nits mëk empy ojts nyäwintsoyëdë. Najts Pablo mëët Bernabe mëët nidugën mädi jem y´ijty nits ojts nyigutukë jets nyëkxtët Jerusalén nits tmët tu´ukmukt apóstoles mëët mäjääy tyëjk yä´át ayuujk këxm.³Najts jedë ojts pyäke xyëdë mädi jem tsäptëkm jets nyäxt Fenicia mëët Samaria, jemts tkäpxwäkxt ntso tyikätstët näxwiinët jääydyë. Je ojts tyëkmintë mä xontäjkën mä´äm myugu´uktëjktë. ⁴Kots je jyäädë Jerusalén ojts kyuentëpekyëdë mädi jem tsäptëkm méët apóstoles mëët mäjäaÿ tyëjk nits tämumätyäktë tukëyë ti wyenë të Dios tuny mëët jedë.⁵Jets nidukën yä´äytyëjk jääy mädi tëyjyäw eedyë mädiwë y´ijty Fariseo myët itypy tyënkyuk eedyë nits wyäntë: Nä´äm je tpääty nits ncircuncidar äjtën nits ntäpäwänën jets tpëjk jë´éktët Moises kyutujk. ⁶Nits apóstoles mëët mäjääy tyëjk tyukmuktë nits tyëknioyët yë äyuujk⁷Kots ojts jeky tjäkäpxtë, nits Pedro ojts tyenkyukë nits wyääny: mugu´uk tëjktë miits mnijäw eedyëp ku jeknyë jäwë Dios twinkoony mä´äm miits, jets ku ojts n´ääw këxm näxwinët jääy tmädodët oy ääw ayuujk nits tëyjyäwëdët. ⁸Dios mädi t´ix eepy ääw joojt, yë´ëts tämukäpxp näxwiinët jääy jets tmooy wä´äts jäwën, nä tso´om tuuny mëët ëdëm. ⁹Nits ke ojts äweky t´ixy mä´¨am pepedëm mëët jedë ku y´ääw jyoot tyëkwä´äts jät´t jenxyäwën këxm.¹⁰Jekëxts ixyäm ¿tigu miits Dios xwinmä´äny ixtë jets xpëmtë päyoywyëtëjk yuktupy, mädi ni ëdëm nteety nits ëdém nkämutenäyën? ¹¹Jets ëdëm ntëyjyäw ëyëm jets kunä nmädäjkën wintsën Jesus myëj äjtën këxm, näynyä nikëm jedë.¹²Nidukëyë ojts mäyjyääy iämonkëxtë. Jets ku y´ijty të t´ämädonäxtë ku Bernabe mëët Pablo y´ijty tmätyä´äky ntso´om Dios wyenë tëj nyäknyikejxjëkyë jekëxm näxwiinët jääy ägukm.¹³Nits ko ojts kyäpxkëxtë nits Jacobo ojts t´ätsoy nits wyääny mugu´uktëjktë ämädonäxtë. ¹⁴Simón nä yë të ye´eny ntsoom Dios jäwyiin tputëjk ëëy näxwinët jääy jets tpëkt tu´uk näjx käjp je xëëw këxm.¹⁵Yë profetas tëjk iäyuujk näwyäjtëp yë´ë mëët yä´ät nixkëm jep jyäywyetyë. ¹⁶Ku yä´ät nyäxt nits ëts nwimpit kojmët, NITS DAVID TYËJK NYËKNI OYËKYOJMËT, MÄDI TË KYIDÄÄNË, NITS NYËKPUTË´ËKT NITS NYËK ÄOYËKYËXËT NYE´Y KYUWOJ JÄDUKYÄJË ¹⁷NÄJTS YÄ´ÄJY TYËJK NYÄSKEXË T´IXTÄDËT WINTSËN MËËT TUKËYË NÄXWINËT JÄÄY MÄDI WÄÄTSOY ËTS NXËËW KËXM. ¹⁸Näjts je niwintsën ye´eny mädi tyëk oy eepy tukëyë mädi yëk ix eepy jekynyë eewyë.¹⁹Jekëxts ëts nwä´äny nits ke ëëdëm nyëk ätujkën je näxwiinët jääy mädiwë Dios tniwimpit tëp. ²⁰Nits njäy jäyën ntso tmujekem ke´ktët äwonäx jets ke ni go txyënë myuktët ku kenëm wyenë yëk äjäy myuktë, Nits ke tsu´uts tët tänë´ëk mädi näs´oogë jets nänyäj ke nëëpy tjëkxtët. ²¹Je ku Moises të je yëknikepxy yëknimätyä´äky tu´k käjp jäduk käjp jeknyë eewyë nits yëk kepxy Judíos kyutujk mä´äm yoymyuktäjk ku pokxën xëëw tpääty.²²Nits je ojts oy tjäwëdë apóstoles mëët mäjääy tyëjk mëët tukëyë mädi jety jem y´ijty tsäptëkm jets twinkontë nimetsk jääy mädi txëëw Judas mädi yëktijp Barsabás mëët Silas mädiwë y´ijty nimëj jem tuntëp tsäptëkm nits täpäkextë Pablo mëët Bernabe jem Antioquía. ²³Nits näj tjäydyë: Apostolesw tËjk mëët mäjääytyëjk mits mugu´uktëjk mugu´uktëJktë näxwiinët jääy mädiwé jem Antioquía Siria mëëAT cilicia miits nkäpxpeekxypy.²⁴Te ënmädoy ku jem yá´áytyëjk jääy mädiwë yä tëtxyoontë mä yä éëts. Mädiwë ëëts të ke nkutujk mo´oy nits të jem ätujkën tmutëkëdë mä´ám yë ixpëjkën mädi mkätuk oyjyäw eedyëp m´alma këxm. ²⁵Kots je nyäjë, nidukëyë ëëts të nkepxyëdë nits nwinko´ont yä´äy tyëjk jäaÿ nits mpäkextët mä´äm miits tmutujët ëën nmugu´uk Pablo mëët Bernabe. ²⁶Yä´äy tyéjk jääydyë mädiwë të jyuky äjt të tkëyäktë wintsën Jesucristo xyëëw këxm.²⁷Jekëxts ëëts këm mpäkexy Judas mëët Silas mädiwë këm mtämukäpxëdëp ntso´om ëëts të njääy je këm y´äyuujk këxm. ²⁸Oyts të nä tjäwé je wä´äts jäwën mëët ëëts jets niti jädu´uk jäweenë jemtxy miits nkämoot mä´ám yä´ät tukëyë mädi pyetypy. ²⁹Ku miits xmujekemke´ekt mädi yëktäwintsëjk eepy äwonäx nëjpy nëjpy myu´oogë mëët ke nigo mtsëëny myuktët ku kenëm wyenë myëk äjäy myuktë. Kots miits nä mnyäy ixyitëdët këmts je miits xtäoyëdët je wyenë.³⁰Näjts ko jedë yëkmët nyäwyäkxë nits wyinäk´të Antioquía: jets ko tyëkmuktë mäy jyääy, nits tkëyäktë je neky. ³¹Kots të y´ijty tkäpxtë je neky nits jedë xyontäknäxtë ku nä yëk käpx jotmëjë. ³²Judas mëët Silas mëét nänyäj profetas tëjk, tkäpxjotmëj eedyë miuguktëjktë mäy ääw ayuujk tmoydyë näjts tyëk mëkpëktë.³³Jets ku të y´ijty jedë tu´uk tyempë jem tyëknäxtë nits myuguktëjk oy ojts tyä´äkex äjtyënë pën y´ijty të pyäkexyëdë. ³⁴Jets Silas oy ojts tjäwë jets jem tyän´t. ³⁵Jets Pablo mëët Bernabe je´te jem täntë Antioquía nimäytyë pën jety mä´äm nyaky ixpekyëdë tnimätyä´äktë wintsën y´ääw y´ayuujk.³⁶Kots wyenë xëëw nyäjxy Pablo tnëjm ääy Bernabe: “wen twimpijtyën nits n´äs ixën mugu´ktëjhk tu´k käjp jäduk käjp mä´äm të nkäpx wekyxyën nje wintsën y´ääw y´ayuujk nits n´ixën ntso jyät t. ³⁷Bernabe y´ijty nä nyäj pyäwaw wempy Juan mädi y´ijty nänyäj xyëëw Marcos. ³⁸Jets Pablo wyimääy jets y´oyët nits yëk wä´ät Marcos mädi y´ijty të nyikekyë Panfilia nits ke wyenë y´ijty të myëët etyë mä´äm je tunk.³⁹Nits ojts jye´jë känäwyinjäw ätë näjts ojts nyäwyekxyëdë tu´uk jädu´uk nits Bernabe tmëët ëëy Marcos näjts ojts Barco tätëkëdë jets nyikxy Chipre. ⁴⁰Nits Pablo tpäwääy Silas nits txyojny nits ku je ojts myugu´uktëjk tyäkëtëk etyë wintsën myäy äjt. ⁴¹Nits ojts nyikxy Siria mëët Silicia, tmëkmoydyë pën jety jem tsäptegëntum.

Chapter 16

¹Ku Pablo nänyäjmë jem jyä´ty jem Derbe jets nänyä Listra; Ixtë jem y´ijty päyoywyë mädi xyëëw Timoteo je Judia toxtyëjk mädi tëyjyäw eepy jetse myäjnk jets tyeety Griego tjääy je y´ijty. ²Oy je y´ijty nikepxyë je myugu´ktëjk mädi jemtë Listra mëët Iconio. ³Jets Pablo nä ojts tseky jets tpäwä´ät. Nits ojts circuncisión tujnë judíos këxm je ku jem it y´ijty wyitit´të, tigëx je ku nidukëyë y´ijty nyijäw etyëdë ku je teety Griego tjääy je y´ijty.⁴Ku jem mëj käjp jotm y´ijty nyäxtë jets jedë tkëmoydyë iglesias tso je tyuyo´ydyët jets ti je myumädodëp je päwään mädi y´ijty të tjäáydyë apóstoles tëjk jets mäjääy tyëjktë mädi jep Jerusalén. ⁵Näjts y´ijty iglesia myëkpëktë jyenxyäwën këxm nimäy eedyëp je y´ijty tu´k xëëw jäduk xëëw.⁶Pablo mëët pën jety y´ijty mutu äjtëdëp jem Frigia mëët Galicia, ku wä´äts jäwën ke näj tkupëjky jets nyëkxt kä´ämäywyë jem Asia y´it jotm. ⁷Ku jedë jyäädë jem winkon mä jem Misia nits y´oknëkxwäntë jem Bitinia, Jesus ojts jyäwën yëk ätukyë. ⁸Ku Misia nyäxtë nits nyëkxtë mëj käjp jotm mädi xyëëw Troas.⁹Nits ojts Pablo t´ixy ku y´ijty koots it: Ku jem tyenë tu´uk yä´äy tyëjk Macedonia tjääy wyäätsoyë nyemxyë: Nax jem Macedonia käjp jotm putëjk eeky ëts. ¹⁰Ku nä Pablo t´ixy je visión nits jetyë nyäk oy´äjtëdë jets nyëkxtët Macedonia ku näj twinjäw eedyë jets Dios nä wätsojëdëp jets jedë nikxy jem yëkwäjnëdë oy ääw ayuujk.¹¹Jets ëët nyäknyi oy etyë jets ëëts ntsoont Troas nits jätyëy ëëts nikxy Samotracia kyumjäwomnëm ëëts ojts njä´äty jem Neapolis. ¹²Nits ëëts nëkxkojmë Filipos Macedonia je myëj käjp nijäwë je mëj käjp y´ity je distrito Romana je kyolonia näjts mäyxy ëëw ëëts ojts mëj käjp jotm ntänëdë. ¹³Pokxën xëëw joojty ëëts mpitsëëmy tëk ätsumk äjy mä yoywyënë mä ëëts nä nkumäy it äwä´äts jets ëëts nuktä´äk t nits ëëts ntsëëny ixtäjky nits ëëtstë toxtyëjktë nwäjn jeedyë jets mädi y´ijty të jyä´ät të tugyë.¹⁴Jem y´ijty tu´uk toxtyëjk mädi xyëëw Lidia purpura y´ijtyu tyeekypy jem mëj käjp jotm tiatira mädi Dios wyintsëjk äjtën myoypy je´ts y´ijty jem myädoopy tso ëëts nwä´äny wintsën ojts y´áäw jyoojt yëk äwäjtxyë jets tmädoot tso Pablo ye´eny. ¹⁵Ku je mëët myuguktëjk nyipetkëxtë nixyëm y´ijty tu´uk tëjk txyëënë jets je ëëts xnëjm ääy pën të miits nä x´ixtë ku ëts wintsën ntujnë mintë jä´ät të ëts ntëgëntum nits ëts nä nwinmä ´äny xyëk jät jeedyë.¹⁶Nits jyääjty ku ëëts y´ijty jem nëkxtë mä jem nukxtäjk tyunyë nits tu´uk kiixy tooxy mädi xë mäypy jyäwën täijtëp ëëts nmëtnä wyäjtëdë ku je xë¨máyky tjety näjts y´ijty wyintsën mäynyexy y´ijty tyëk meeny pyääty. ¹⁷Je toxtyëjk y´ijty Pablo ixojk tpäyo´oy mëët ëëts mëknexy kyäpx kejky yäm ye´eny: “Yë yä´äjy tyëjk jääydyë Dios mädi këxm nexy je ye tyumpë. Ye jedë mädi nyikäpxtëp je në´ë tu´u mädi mädäjkën.” ¹⁸Mäy xyëëw ojts nä ye´eny jets Pablo ke je nä t´oyjyäwë ku je nä ye´eny nits wyäk këm pijty nits jäwën tnëjm ääy: “Jesucristo xyëëw këxm éts mits mpäwä´ány pitsëm yé nyikëxm.” Nits jetyë pyitsëëmy.¹⁹Ku je wyintsën t´ixy ku ke y´okti itnë tso y´ixë mäy myeeny tjägyëk jä´át t. Nits tmätstë Pablo mëët Silas jets tmënäxtë mäáy jyotm jets kutunk kyëm ojts yëk jä´ät të. ²⁰Ku jedë tyëknëkxtë mä jem magistrado nits jedë wyäntë: yä´ät yá´ájy tyëjk jääydyë yë ëën nmëj käjp joojty yëktikäts kexpy. Judíos tjääy yëdë. ²¹Je kostumbrë yë nyäskäpx eedyëp mäfdi kyätsoktëp käpäjt äjtëp tun´tët Romanos tjääy.²²Nits Pablo mëët Silas nmäy nyexy jäáy nyiwutëjkë änimukë. Jets mädi magistrados tuntëp wyit täkëjts eedyë nits nä tniwäwäntë jets wen mäts tyëktäwoptë. ²³Ku jedë y´ijty të mäyäjë twoptë nits tpuxtëkpëmtë jets puxtëk ixyitpë tpäwäntë jets mëk t´ixyit tët. ²⁴Ku y´ijty të nä päwä´än tkuentëpeky nits puxtëk ixyitpë kekypy nyexy kyuyujp äjtë jets tyëky kyëxm yëktämuwëjn ëëy trapa.²⁵Tsu´um y´ijty it ku Pablo mëët Silas jep Himnos t´ëwdë Dios wintsëjkën tmo´odë jets mädi jep puxtëk tsënedyëp y´ijty tmädowdë. ²⁶Nits ätsujky txyetxy jyuunexy myiiny jets tukëyë tjupyoykyëjxy jetyë tëk äkäj y´äwäts këjxy nidukëyë ojts pyujxtepxy kyejkëxtë.²⁷Nits puxtëk ixyitpë jyaokniwijnë nits t´ixy ku äwä´äts täm puxtëjk nits y´espada tkoony jets y´ijty këm nyäk ookwänyë nä je wyinmäy të tijy puxtëjk jääy kyektäkoy kyëxtë. ²⁸Nits Pablo ojts mëk kyäpx ke´eky ye´eny: kädi nä mnyätyunyë xyä ëëts nidukëyë.²⁹Nits puxtëk ixyitpë t´ämädooy foco nits jetyë tikypy tyëjk ëëy tëj je y´ijty txyëjkëtyäkoy mëknexy y´ijty wyipípy Pabñlo méët Silas wyinkujky kyidääy. ³⁰Nits tëkwimpy pyäwäjë nits yëknëjm jeedyë: wintsëntë ¿ti ëts ntu´ump jets mädäjkën mpäät? ³¹Nits Pablo mëët Silas tnëjm jeedyë: tëyjyäwë wintsën Jesus näjts mädä´äkt mits jets nixyën tu´ktëjk mtsëënëdë.³²Näjts jedë wintsën y´ääw y´ayuujk twänjeedyë nidukëyë nixyëm jem tu´uk tëjk txyëënëdë. ³³Nits puxtëk ixyitpë pyäwäjëdë koots je horë nits ojts tpujë mä y´ijty të txyeetxyëdë nits jetyë je jets nixyën txyëënëdë tu´k tëjk jety ojts nyëpetkëxtë. ³⁴Yäm je Pablo mëët Silas tpäwäy tyëgëntum këxm mä´äm tyëjk nits täkä´ä ny t´äkonë y´aäÿ nits änimukë jyotkujk täktë nixyën tyu´k tëjkëdë ku të y´ijty je Dios tëyjyäwë.³⁵Ku it xyëjny ëëy nits ixyitpë tëjk kexy tyänikejxë nä wyä´äntë: Mäts tu´ut të yë yä´äytyëjk jääy wenyë tnëkxnëdë. ³⁶Näjts je puxtëk ixyitpë twänkojmyë Pablo jets tnëjmë: Pitsëmtë ixyäm nëkxnëdë jotkujk.³⁷Nits nä Pablo nyëmxë: “jä tëy tyun ëëts ojts nyëkwoptë jets nimäy jääy tnijäw eedyë ciudadanos ëëts Romanos jets ëëts nänyäjmë nyëkpuxtëkpëmtë ¿Jets je ëëts xyäm xmäts tu´ut wä´äntë ayu´utxy ämeetsk. ¡ke! Wen je këm tmintë jets ëëts xyëkpitsëm´t. ³⁸Nits puxtëk ixyitpë tëjktë tänikextë kexy ja magistrados jets ojts txyëkëdë ku nä tmädoodë ku je Pablo mëët Silas Romanos tjäaÿ jedë. ³⁹Nits Magistrados jyäa¨dë jets mekxën y´ämädojëdë nits yëkpitsëjmëdë yäm nyëmxë wen je mëj käjp jotm tpitsëmtë.⁴⁰Nitnëmts ojts Pablo mëét Silas pyitsëmtë puxtikypy jets Lidia tyëgëntum nyëkxtë, ku ´Pablo mëët Silas t´ixtë myugu´uktëjk të tkäpxjotmë eedyë nits jem mëj käjp jotm txyoontë.

Chapter 17

¹Ku je y´ijty të nyäxtë mä mëj käjp Anfipolis mëët Apolonia ojts jyä´ät të mä mëj käjp Tesalonica mä je y´ijty tu´uk judís txyäptëjk. ²Pablo tso je y´ixë tkostumbrë t´änkx ëëy jets tuwëëk pokxën xëëw ojts tämët kepxy tämët mätyäky tso´om jyäwyet.³Je t´äyep wekxy je jäywyet jets tnikepxy ke nä mëm je pyäät etyë jets Cristo y´äyo´ot nits jädukyäjë jyuky pyëkt. Je wyääny: Yä´ät Jesus mädi ëts miits nwän jeepy Cristo jye. ⁴Nidugën mädi ojts tëyjyäwëdë jets mët tuk muktë Pablo mëët Silas mëët nimäy nyexy Griegos mädi pätump jets toxtyëjk mädi nimë tuntëp ke je nyiweenëdë.⁵Jets Judíos mädi kyätëy jyäw eedyëp ojts je tyäminyëdë ämpëjkën ojts määy jetypy tpäwäwdë käoy jyäaÿ yä´äy tyëjk të tyëkmuktë nimäy nits ontsojë y´ädëts äxäjtë më käpjotm Jasón tyëgëntum myetstë Pablo mëët Silas je y´ijty kyëyäk wäntëp mä jem käjp. ⁶Ku jedë ke ojts tpäät të Jasón ojts tpäjëtët të jets mëët niweenë pyäyoywyëtëjk mä jem mëj kutujk wyänkek ooktë: yä´át yä´áy tyëjk jääydyë mädi të näxwiiny tyëktikäts të të je yä myintëmë. ⁷Yä´ät yä´äy tyëjk jääy dyë mädi Jasón tkuentëpëjk käoy yë t´ixtë je Cesár pyäwään yëdë wäntëp jets jem jädu´uk wintsën Jesus.⁸Je Nimäy jyääy mëët kutunk tëjk ojts je tkäoyjyäwédë ku nä tukëyë tmädoodë. ⁹Nits ku je kutunk tëjk tu´k kujuydyë je Jasón mëët myugu´uktëjk nits ojts tmäts tut kojmëdë.¹⁰Je koots je päyoywyëtëjk tpäkextë Pablo mëët Silas jem mä Berea ku jem y´jyäädë ojts nyekxtë mä judíos txyäptëjk. ¹¹Jets je jyäadë tudä´äky je y´ijty ke mädfi jem Tesalonica tigëx ku jedë ojts tkuentëpëktë ääw ayuujk winmä´änyv ätsojkën këxm jäwom jäwom jäywyet t´ixtë tuntë jets t´ixwä´änté Pen nääm täm nyäjë. ¹²Jets ojts nimäynyexy tëyjyäwëdë mëët nidugën jety toxtyëjk mädi Griego jets nimäy nyexy yä´äytyëjk jääy.¹³Ku je ojts tnijäwëdë judíos mëët Tesalonica ku Pablo jem tnikepxy Dios y´ääw ayuujk jem Berea nyëkxtë jem nits jem ontsoje y´is ädëts ooktë jäáy y´ägukm. ¹⁴Nits jetyë nyexyë je päyoywyëtëjk tpäkextë Pablo määxy nyë jotm Silas mëët Timoteo jem tyäntë. ¹⁵Madi ojts tuwäwëdë Pablo jäkem nexy ojts twänëkxtëä jem mëj käjp Atenas. Jetyë jem tkextë nits ojts tkuentëpëjkëdë pyäwä´än Silas mëët Timoteo këxm ojts jetyë nyexy jem nyëkxtët më.¹⁶Ku je jem Pablo täixy jem Atenas ojts jyäwén nyäyjyäw etyë jyotm ku je t´ixy tu´k käjp joojty äwon näx. ¹⁷Najts je y´ijty tämët käpxtë tämët mätyä´äktë mä judíos txyäptëjk mëët jedë mädi pyänëkxtëp mëët jep mäaÿ jyetypy pën jety jep y´ijty je eedyëp.¹⁸Nänyäjmë mëët mädi tuntëp filósofos epicúreos mëët estoicos ojts je tmëtnyä wyäätyëdë nidugën wyäntë ¿ Tso yë wyän ooky ixyä´ät jääy charlatán. Wyijnk pë wyäntëmë: mädi jääy wyäätsoopy jets tpänëkxtët dios mädi käyëk ix eepy. Tigëx ku je y´ijty nyikepxpy tso je Jesus ojts jyuky pyeky.¹⁹Tmätstë Pablo jets tmëët eedyë mä Areopago tnëm oojkëdë ¿Oy ëëtxyë nijäwët yä´ät näm ixpëjkën mädi jep të y´ity mkäpx eekypy? ²⁰Tigëx ku mits myëkmimpy jets ëëts xtukmädoy ääw ayuujk mädi ëëts nkänijäw eepy. Tigex yë tse ëëts niwäwempy tso y´äyuujk pitsëmy yä´ät tukëyë. ²¹Näjts tukëyë Atenienses jäwë jäaÿdyë pën jety jem y´ijty tsëneedyëpy nike y´íjty tyëmpë tyëkwintä koydyë tkäpxtë jets tmädowdë mädi näm ayuujk.²²Nits Pablo tyenkyuk ëëy Areopago aguujky jets wyääny: Miits Atenas yä´äy tyëjk jääydyë n´ixp ëts ku miits mpäntun näxtë tukëyë. ²³Ku ëtsvxi nexy jets n´äxtuky winsëjkën tumpejt. Jets ëts tëm pääty yoxtäjk mëët yä´ät kyéxjäyë: “JE TU´UK DIOS MÄDI KÄYËK IXY” tigëxëm mädi wintsëjk moypy ku xkänijäwëdë yëts ëts miits xyäm nwäjn jeepy.²⁴Dios mädi të tpemy tpëktä´äky näxwiiny jets tukëyë mädi yä itp je ku je wintsën je tyuny tsäpwinm jets näxwiiny ke je jyukyë mä tëjk të yëk kojy këjëm. ²⁵Jets ke je ti yä´áy tyëjk jääy tyuunxyë tso´om je jyexyë ti kyäti ´ijtxyë je je këm këm mädi juky äjt yekpy jets jääy txëemo´oy jets tukëyë pën jety.²⁶Tu´uk yä´äjy tyëjk jääy kyëxm jets tyëkni oyë tu´k käjp jäduk käjp jets yä jyukyëdët näxwinkëjxy jets t´ixtët nixyën jyukyëdët jes mäwäät it tnitenëdët. ²⁷Jets jedë t´ixtädët tyeety Dios ku jedë jyeexyë tsoktët jets tpäät tët oy je ke jyäkemë mëët ëëntë tu´uk jänidu´uk.²⁸Tigëx ku je këxm ëën njuky ëyën jets ëën näky yo´yën jets nikëjx yëkmëdë nä tso´om tu´uk poetas ye´eny tïgëx ku je näske´xë ëën. ²⁹Tigëx ku ëën Dios nyäskexë ke ëën xpäjt ëyën nwinmäyën ku je y´oy äjtën nä je tso´om tkxpë tsä´ä (oro) o plata o tsä mädi mädi të y´oyë ixpeky äjtën këxm o yä´äy tyëjk wyinmá´äny kyëxm.³⁰Tigëxëm Dios tpëktäjky ätujkën mä je kyäyëk oy ixyäm tpäwä´äny nidukëyë nidukëyë yä´áy tyëjk jääy jets wyinmäyëm pit tët. ³¹Yä´ät je nä tigex ku të je t´ixkukë tu´k xëëw mä nikxy näxwiinët jääy tëy tyuny mädi të twin´ixy Dios të je twäjnë yä´ät ayuujk je nidukëyë yä´äjy tyëjk jääy ku je jädukyäje tyëkputë´ëky ojkën ägukm.³²Ku je nä Atenas yä´äy tyëjk jääy tmädoodë ku je ookpë tyëk juky pyëk wä´äny jädukyäjë.Ojts nidukën Pablo nyixikyëdë jemts mädi wäntë: nmädoop ëëtxyë jädukyäjë yä´ät ayuujk. ³³Ku nä wyäntë nits Pablo yoykyek kojmë. ³⁴Jemtse mädi ojts y´änekx etyë jets tëy jyäw eedyë tu´uk txëëwë Dionicio mädi Areopagita mëët toxtyëjk mädi xyëëw Damarís mëët pen jety të.

Chapter 18

¹Kunä tukëyë tyujnë Pablo tnikëjky Atenas jets nyikxy Corinto. ²Jemts ojts t´ixë tu´uk Judío mädi xyëëw Aquila, yä´äjy tyëjk jääy mädi kejxjë´ékp Ponto Italia je y´ijty txyoontë jets jyä´t të nëm mëët tyoxtyëjk Priscila, Tigëx ku Claudio y´ijty të pyäwä´änyë jets nidukëyë judíos nyëkxtët Roma. Nits jedë Pablo t´änëkx äjty. ³Tigëx ku näy jye y´ijty tyumpy jem tyääny mëët je´edë tëjk je y´ijty yëk oy eedyëp.⁴Jets Pablo itp je y´ijty wen sábado käpx mujkën txyetxy tyuny. Jets y´ijty tuktëyjyäwë Judíos mëëtë Griegos. ⁵Ku je Silas mëët Timoteo nyëkxtë Macedonia Pablo ojts yëkwinmäyë jäwën jets tämumätyä´äkt je judíos tëjk ku Jesus je´ je Cristo. ⁶Ku judío tëjk wyintsoodë jets kyäoy myukäpxëdë. Nits Pablo twixijty wyit jëkëxm nits tnëjm jääy jedë, je kë´m mnëjpy këm mkuwäk këxm ke ëts ti mpoky, nits ixyämyë ëts nëkxt jemts ëts nwitit t mä näxwiinët jääy.⁷Nits jem txyojny mä jem nits nyikxy jem Ticio tyëgëntum mädi tëy wä´äts je yä´äjtyëjk jääy mädi Dios wintsëjkën myoypy yoymyuktäjkën tëk pä´ájy je y´ijty tëjk. ⁸Crispo je nimë mä jep yoymyuk täjk jets nidukëyë tu´k tëjk wintsën tëyjyäw eedyë, nimäy mädiwë jem Corinto tmädodë je Pablo nits tëyjyäw eedyë nits nyëpet të.⁹Nits wintsën Jesus tuk ixy koots visión je Pablo jets tmukepxy: “Ke mtsëgët käpx mits kädi ameny´ääyë mteny. ¹⁰Tigëx je ku je ëts mits nmëëdë nipën ntso mkätunët, Tigex je ku ëts je nimäy jyääy nmëëdë yä mëj käjp joojty. ¹¹Näjts Pablo jem txyënääy tuk jumëjt jädujk po´o jemyë Dios y´ääw ayuujk tä´äwä´äny.¹²Ku Galio gyobernador tëjk ëëy je Acaya nits judíos tëjk tniwutëktë je Pablo nits tmunëkxtë mä jem txyëënëdë mädi tëytyuntëp. ¹³Jedë wyäntë: yä´ät yä´äy tyëjk jä´äy tyuktëy jyäw eewyë yë jääy jets Dios tukwintsëgë tso´om jyägänäjë kutujk.¹⁴Ku y´ijty Pablo kyäpxwänyëm nits Galio tnëjm ääy judíos miits judíos tjääydyë ku jyexyë mëk ayuujk mädi käoy ku jyexyë yëk jääy y´ookp nits je jyexyë näj tpääty ëts miits ntämëëdyëk win´oyët. ¹⁵Ku yä´ät xyëkjtëy Ayuujk këxm mëët xyëëw mëët këm kyutujk yëkwin´oyë miitxyë kë´m, ëts ke tëytyumpë tunwä´äny jetsa yë ayuujk.¹⁶Nits Galio tuuny nits jedë tnike´ek t tëytyuntäjk. ¹⁷Nidukëyë je tmätstë je Sostenes mädi gobernador tump mä´äm yoymyuktäjk nits tkoxpäooktë mä´äm jep tëy tyun täjk Jets Galión ni ti je tkäkuentë ëëy kunä yëktuuny.¹⁸Pablo ku jem jyäktän´ëëy mäy xyëëw jem myuugu´uk tnikejky nits nyëkxtë jem Siria mëët Priscila mëët Aquila näy jyem y´ijty puerto de Cencrea kyätsoony nits ojts wyääjy nägyë kyeewyë tëj je y´ijty näj twäntä´äky. ¹⁹Ku jedë jyäädë jem Efeso Pablo tnikëjky jem Priscila mëët Aquila nits nyikxy mä yoymyuktäjk nits Judios tämët käpx mujky.²⁰Ku jedë Pablo tnëjm jeedyë jets jyeexyë jeky jyäktänë, nits jeyë nyäx kuxy. ²¹Ku y´ijty txyoon wänë nits tnëjm ääy: wimpitp ëts jädukyäjë mä yä miits pën Dios nä txiojkën. NIts jem nyikxy Efeso.²²Ku Pablo jem pyejty jem Cesarea, jem pyejty nits tsäptëjk mädi Jerusalén tmooy käpx pokxën NIts wyinäjky jem Antioquia. ²³Ku y´ijty të nyexy tyëmpë jem. Nits Pablo txyojny nikxy Galacia y´it jotm mëët Frigia nits nidukëyë tkäpx jot mëj ëëy päyoywyëtëjk.²⁴Ixyäm jem y´ijty tu´uk Judios mädi xyëéw Apolos Madiwë jem ke´xp Alejandría nits myiiny jem Efeso. Mëk je y´ijty kyepxy jets mëkjety je jyäaÿ. ²⁵Të je y´ijty Apolos yëktä´äwä´äny je wintsën y´ääw ayuujk ku mëëk jäwën tmët ity näjts ojts kyepxy näjts ojts t äwä´äny mädi jesus jye eepy, jets je jeyë y´ijty nyijäw eepy ku Juän yëk në pejty. ²⁶Nits Apolos mëknexy jep kyäpx äxäjy mä jep yoymyuktäjk. Ku Priscila mëët Aquila nä tmädoodë nits twäätsodë Aweky nits pu´uky kepxy twänjeedyë pu´uky kepxy Dios nyë´ë tyu´u.²⁷Ku je nä twinmääy nits nyuäxt jem Acaya nits je mugu´ktëjktë kyäpx jotmëj äjtëdë nits päyoywyë tëjk nä t´äyjeedyë mädi jem Acaya ntso jem tkuentëpëktët. Ku je jyä´äjty nits je tputëjk äjty mëknexy mädi y´ijty të je tëyjyäwëdë kunukxën këxm. ²⁸Apolos mëknexy je y´ijty judíos tämët käpx muky jäywyet këjxy tuk ixy ku Jesus Cristo je

Chapter 19

¹Nits jyäjty ku Apolo jem y´ijty Corinto, Pablo y´ijty jem nyexy jem it jotm nits jyä´áyt mëj käjp jotm Efeso nits päyoywyëtëjk jem tpäjty. ²Pablo nyëmxë: ¿mkuentëpëktë miits je wä´äts jäwën ku xtëyjyäw eedyë? Nits je wyäntë: Ke nijunë ëets nkämädoy wä´áts jäwën jye.³Pablo Wyääny ¿pën xyëëw këxm miits mnëpet të? Nits je wyäntë: Juan nyëpetën këxm. ⁴Nits pablo y´ätsooy ku Juan y´ijty yëknëpety je nëpejtën ku twinmäyëmpit të tyäkoony. Je y´ijty nyëjm jeepy jääy mädi ix ojk päminjëp je´ets tyëy jyäwë dëp Jesus je.⁵Ku jääy tmädoodë yä´ät nits ojts nyëpet të wintsën Jesus xyëëw këxm. ⁶Nits ku Pablo tkënixäjy jedë nits wä´äts jäwën myiiny mä jemtë nits tkäpxtë jäduk ayuujk nits näy nyäjmë ojts t´ákäpxtë. ⁷Nimäkmetsk y´ijty je yä´ájtyëjk.⁸Pablo tyëjk ëëy mä yoymyuktäjk tuwëëk po´o ojts jep nä mëk kyepxy ke txyëgë tä´äwääny jets tuk tëyjyäwë Dios myëj äjtën. ⁹Ku nidugën judíos tëjk mädiwë kämädoodë jets nyäk jyu´nëdë Nits jedë tkäoytyij äxäjtë Cristo tyu´u mä nimäy jyääy. Nits Pablo jem t´oknikeknëdë nits tpäwääy tëyjyäw eewyë jäkem mä´äm jedë nits tä´äwääny wen jäwom jep tikypy má jep Tirano y´ixpëktäjk. ¹⁰Näjts tuuny metsk jumëjt jets nidukëyë pën jety jem tsëneedyëp jem Asia je wintsën y´ääw ayuujk äkipxy Judios mëët Griegos.¹¹Dios y´ijty tyumpy mëj kajenexy tyunk nyikejx jë´ëky Pablo kyëjë´m. ¹²Nä y´ijty je päyë mëét wintëy mädi tyonmetxypy Pablo jets ku yëktä´änëkx eedyë pä´ám jäáy jets ojts pyä´äm txyok këxtë jets kyäoywyë jyäwën nyiwäjtsëdë.¹³Jem y´ijty exorcistas Judios tyuyo´oydyë mä je área. Jets jedë nä je y´ijty Jesus xyëëw tyëktujnëdë tso këm tämädä´äktët tmëdëdët mëk äjtën tso tmumädä´äktët kyäoywyë jyäwën ku nä wyä´äntë: "Je Jesus xyëëw këxm mädiwë Pablo nyimätyekypy ixyämyë ëts mits nëjmë pitsëm. ¹⁴Madiwë näj ädëtstëp y´ijty ni wixtujk nä y´ädëts të teety nyiwintsën myääjnk tu´uk judío mädi txëëw Esceva.¹⁵Nits tu´uk kyäoywyë jyäwën y´ätsojë: n´ixy ëts je Jesus jets Pablo nänyäj; ¿mpën miits të? ¹⁶Nits je kyäoywyë jyäwën mädiwë jem yä´äytyëjk jotm nits nyi ixpujt jëëkë ätyëy jem mä´äm y´ijty exorcistas nits yëk xon yëkmätstë yëk koxpä ooktë. Yëkxon txyetxy kyëxtë nits kyektäkoydyë niwä´äts. ¹⁷Nidukëyë ojts tnijäwëdë nä judíos mëët Griegos mädi y´ijty Efeso tsëneedyëp. Jedë txyëjk eedyë mëknexy, nits je wintsën Jesus xyëëw këxm twinysëjk eedyë.¹⁸Mëët nimäy tëyjyäw eewyë myintë nits tkäpx wäts kexy tukëyë käoy mädiwë të tuny. ¹⁹Niumäy mädiwë y´ijty tum tso´oktë tyëk minkëxtë nyeky nits tëk tooy mä nimäy jyääy t´ixtë. Ku jedë twinmäy pyitsëmtë nixyën je y´ijty xyowääty je y´ijty wixtekxy myääjnk mil pujx meeny. ²⁰Nits je wintsën y´ääw ayuujk wyäkx tä´áky mäwäät tso´om myëk äjtën këxm.²¹Ixyäm ku y´ijty të Pablo tyëkpuk kexy ministerio jem Efeso je ojts tniwinmäyë jäwën këxm nits nyäxt jem Macedonia mëët Acaya mä tyu´u Jerusalén. Nits wyääny: "Ku ëts jem njemët nits ëts nikxy Roma n´is ixy." ²²Pablo nimetsk tpäkejxy pyäyoywyë Timoteo mëët Erasto jem Macedonia mädi y´ijty të pyutëk etyë. Nits kë´m jem tyääny jem Asia tu´k tyempë.²³Tu´k tyempë ná jyääjty tu´u tujkën weenë mä jem winkon tu´u Efeso. ²⁴Tu´k platero mädiwë xyëëw Demetrio mädiwë y´ijty yëk oy y´eepy äwonäx pujx Diana nits tänimiiny mäy negocio mädi jem artesanos tuntëp. ²⁵Nits twäämujky mädi je tunk jyät tëp nits wyääny: "Wintsëntë, mnijäw eedyëp miits ku yäät tooky jä´äp mäy myeeny.²⁶Miits të m´ixtëp nits xmädowdë ku ke yä jeyë Efeso nidukëyë Asia, Yä´ät Pablo të nimäy jyä´äy yëtë äyäm jääy tyëk nëkx kexy yë nä wän ookp ku nipën diostë kyäpën ity mädi oy eepy. ²⁷Nits ke jeyë ätsu´ux jety py ëdëm ntunk ke jyä ok yëk tsoknë näjts mëët je tsäptëjk mädiwë mëjnexy Diosa diana ke y´oktsowätnë je mádiwë tukëyë Asia mëët näxwiiny."²⁸Ku jedë tmädoodë yä´ät ääw ayuujk nits y´ämpëktäkoydyë kyäpxkektë wyän ooktë: "¡Më nexy je Diana madiwë je Efesios!" ²⁹Je käjp tukëyë ke t´oknijäw eenyë nits jetyë jem nyëkxtë mä teatro. Jedë y´ijty të tmätstë Pablo myugu´uk tëjk Gayo mëët Aristarco mädiwë y´ijty tyu´u yo´y yën tyun nempy mädiwë jem mimp Macedonia.³⁰Txyëkypy je y´ijty Pablo tyëkët mäjyääy ägujky nits päyoywyëtëjk ke kyupëjkë. ³¹Mëët nidugën oficiales mädiwë jep i´ijty Asia mädiwë Pabloi myugu´uk tëjk tänikexëdë tu´uk ääw ayuujk nits nyëmxëdë mëknexy jets ke tyëkët mä je Teatro. ³²Nidugën jeyë kë wiijnk wyäntë tu´uk jänidu´uk ku je nimäy jyääydyë ke y´ijty t´okniujäw eenyë. Nimäy je y´ijty mädiwë tkänijäw eepy putigëx je y´ijty të yoymyuktë.³³Nidugën mä je nimäy jyääydyë t´ixtë je Alejandro mädiwë judíos tëjk y´ijty nyästijë y´ookyë winjtujy näjts Alejandro kyë´ ë tyëk yo´ojy nits y´jty tjäwän wäjnë mädi y´iijty të yoymyuktë. ³⁴Ku jedë tkuentë tuntë ku judío je y´ijty, nidukëyë äkipxy kyäpxkektë metsk horë näj tyän eedyë: "¡Mëj nexy Diana mädiwë Efesios jye´edë!"³⁵Ku je jäywyë mädi jem käjp jotm të y´ijty tyëk ämeny mäy jyääy je wyääny: "Miitstë yä´äy tyëjk jääydyë mädiwë Efesios, ¿madiwë yä´äy tyëjk mädiwë yä tkänijääw eepy ku yä´ät käjp mädiwë Efesios je ixy ijtën tsäptëjk mëjnexy Diana mëët je äwonäx mädiwë jem winäjk tsäpwinm? ³⁶Ku je t´ixtë jets ntso jyäkwä´ä ntët miitstë ämenyäyë mtsëënëdët jets niti xkätuntët ädëts pekyë nyexy. ³⁷Ku miits të xyék mintë yä´ät yä´äjy tyëjk nikyä meetspë yë mädiwë jep tsäptikypy nitkä oytyijy ëdëm Diosa.³⁸Jekëxëm tse ku Demetrio mëët Artesanos mädi jem myëët jegëxëm je mëët niwämpejtën mëët opyënë. Corte äwä´äts je jem procónsules mätstu´ut të wen nyänyiwëk tsow etyëdë tu´uk jänidu´uk. ³⁹Ku miitstë x´ixtädët otyijë jäduk ayuujk jeptxyë nyi´oyët mäjep käpxmujkën tyunyë. ⁴⁰Tëynyexyëm ëdëm n+´ijtyën ätsu´ux jotm ku ëdëm nyëk niwämpejtën ku näj të jääy nyänyiwutëgyë kä tyi´ity tigëxëm näj të jääy nyänyiwutëgyë nix kämäyty tso y´ixë ëëts nikäpxt." ⁴¹Ku nä wyääny je ojts tmëtnäwyekxyë yoymyukpëtëjk.

Chapter 20

¹Ku kyukëjx ëëy tsiptunk, Pablo tänikejxy pyäyoywyëtëjk nits tkäpx jotmë ëëy jets tmëtnäwyäkxë nits nyikxy Macedonia. ²Jets ku y´ijty të nyikxy je itjotm nits jem y´ijty tkäpx jotmëjë nits nyikxy Grecia. ³Jets ku jem të y´ijty txyëneenyë tuwëëk po´o nits judíos nyikäpx mujk äjtë merë y´ijty txyoonynits nyekxwä´äny Siria jets wyinmääy wyimpit t Macedonia.⁴Nits tmutu ëëy txyätxy jäkem nexy nixkëm Asia Jepts y´ijty Sopater Pirro myääjnk mädi Berea kukäjp eepy; Aristarco mëët segundo mädiwë y´ijty tuntëp Tesalonica; Gayo mädiwë tsoomp Derbe: Timoteo mëët Tiquico mëët Trofino mädiwë tsoomp Asia y´itjotm. ⁵Nits yä´ät yä´äy tyëjk jääy të je y´ijty nyëkxnë nits ëë t jem nyëk äixy Troas. ⁶Nits ëëts ntsojny Filipos ku y´ijty të nyäxnë xëëw je xëëw mä tkäydyë tsapkeeky mädi kyämëët Levadura nits kyumu woxk xëëw jyäädë troas jem ëëts ntään eedyë jä wixtujk xëëw.⁷Nits mutu´uk xëëw semana të ëëts y´ijty n´yoymyuk këxtë nits tsäp keeky tätukë wyä´äny, Pablo pätuyoywyëtëjk twäjn ääy nits tniwimäyë jets kyujäwomë txyoont, näjts jyäk käpx ädëjtxy jä kukm tsu. ⁸Jep y´ijty mäy jëën mä ëëts y´ijty të n´yoymyuky.⁹Jets ventana äm jem y´ijty tu´uk wäjtyëjk txyëënë mädiwë xyëëw Eutico yëkxon ojts myädäkoy jemts kyumäänäjxy. Jets Pablo jyäk käpx ädëjtxy jets wäjtyëjk määp tse je kyunäjxy muduwëëk nipet näjts ooky ojts tyëkpu të´ëktë. ¹⁰Nits Pablo wyinäjky jets ojts tämää pety nits tmokxy. Nits wyääny ke xkuentëdët näy jyuky nëm yë.¹¹Nits jädukyäjë pyejty tu´k escalera këjxy nits tsäp keeky tätujk ëëy nits tkääy. Ku y´ijty të jedë tmëtnäkyepxyë jeky nits it xyëjnyëwyänë nits txyoojny. ¹²Ku jedë ojts tmëdimpity juky je wäjtyëjk nits ojts täjotkujk tä´äktë.¹³Ëëts këm nwintuwëjk eedyë Pablo barco jetypy nts ëëts nëkxtë jem empy mä Ason mäts ëëts y´ijty të ntänimáyë Pabo nyëk tëkë wyä´äny. Jets y´ijty këm txyekypy tynempy näjts y´ijty Pablo tniwinmäyë nits yoypy nyëkxt. ¹⁴Ku ëëts xpäjty Ason jem käjp jotm nits ëëts nimintë mä Barco txyoony jets ëëts ntsoontë nits ëëts njä´ädë Mitilene.¹⁵Nits ëëts je ntsoontë nits ëëts njäädë kyujäwom isla wintujy mädiwë txëëw Quio. Nits kyujäwom mpäjty isla mädiwë xyëëw Samos nits kyujäwom xëëw njäädë mëj käjp jetypy mädiwë xyëëw Mileto. ¹⁶Nits Pablo të y´ijty tniwinmäyë jets nyäxt jeky Efeso kyäjp jotm nits ke kyeexyë nijunë kyänexy Asia; jägëx ku ädëtsnë jyä´ät wä´äny Jerusalen, nits je xëëw pentcostes ku jyeexyë ëts xmäy nits näv ntu´nt.¹⁷Nits Mileto kyäjp jotm yá´äy tyëjk jääy tpäkejxy mä Efeso nits twäätsogëjxy mädiwë iglesia tnimäjääy eepy. ¹⁸Kots jääy jyäädë nits tnëm ääy nämyiits mnijäw eedyëp mádiwë mutu´uk xëëw Asia ojts nyëk tenkyukë nixkëm xëmë ntämët yëknexy tyempë mëët miits. ¹⁹Jets ëts mpätuyo´oy ëts nwintsën txyätxy nyäx këjxy nyexy mëët nwinmä´äny mëët winë ku ëts n´äyoy ku ëëts njääjty ku judíos tëjk xnikäpx mujk eedyë. ²⁰Miits mnijäw eedyëp ku ëts ke ëts je nkänikepxy mädiwë niti kätsowätp nixkëm ëts nwä´äny mä nimay jyääy nits mëët tëkm tëkm, ²¹nits ëts ntämumä tyä´äky judíos mëët Griegos tä´äwä´äny nits twinmäyëm pit tët mä Dios nits tmëëdët tëy jyäwën jeys ëdëm nwintsën Jesus.²²Ixyäm, Ixtë ku ëts nikyxy Jerusalen mëët jäwën nits ke nijäwë pyuntso ëts jem njätwä´äny, ²³ku ëts wä´äts jäwën xwäjnë tu´k käjp jädu´k käjp nits ye´eny pujx tepxy mä´ixëp mëët äyoon. ²⁴Nä ëts njuky äjt n´ixy nits ke txyowäa¨ty jets ëts këm pën xmäypy yä´ät carrera nits nyëkpu´ukt yä´ät mutuun mädiwë ëtstë nkuentëpeky wintsën Jesus këxm nits ëts nikäpxt nimätyä´äkt tyëy äjtpë tso Dios pyä´äyoon.²⁵Ixtë ixyäm nijäw eepy ëts je ku miits nidukëyë pën ëts ntämumätyäjk myëj äjt ke´ts ëts x´ok ixnët nwiin ääw. ²⁶Näjts ëts miits nwäjnë yä´ät xëëw niti peky ëts nkämëëdë mëët yä´äy tyëjk jääy nyëjpy. ²⁷Nits ëts ke nkuyu´utxy nits miits nwänkëxëdë tso y´ixë Dios txyojkën.²⁸Näjts miits këm mnyäy ixyitëdët nits nidukëyë nixyën miits tuk mukë m´it të ku miits wä´áts jäwén të mputëk etyëdë jets obisp mtuntë nits x´ixtët tso xwintuwëkëdët je Dios txyäptëkm mädiwë këm nyëjpy kyëxm tyäjuuy. ²⁹Ëts nijäw eepy ku ëts wyenë ntsoonë nits miits tsutspë tänë´ëk mnitëk ätëdët nits ke tmëkxwä´änt mädiwë tukmukë je tuyoypy. ³⁰Ëts nijäw eepy mëët mmits këm nidugën yä´äy tyëjk jääy tyëkwintä ko´ydyët tyëy äjt pë nits tuk mujä kem kek këxt päyoywyëtëjk nits ixojk pyäyo´yët.³¹Najts miits këm nyäy ixyitët jets xjäy myets tët ku tuwëëk jumëjt ëts miits të ntä´äwä´äny tu´k jety një´ëy nyä´äxy jä xëjny jä koots. ³²Ixyämts ëts Dios ntäkëtëkë mëët ääw ayuujk mädiwë kunukxy nits yëkxon mëknexy nits tyëk oyët jets tmoot herencia nidukëuë jedë mädi näkwyä´äts jääjtëp.³³Ëts ke nä ntsekytë ujx meeny mëët puts meeny ni yä´äy tyëjk jääy. ³⁴Miits këm mnijäw eedyëp ku yä´át kë ë të tyuny mädi ëts xkäti ijt jeepy nänyäjmë pën ti y´ijty käti ijty xyëp pën jety ëts y´ijty je nmët itypy. ³⁵Nits tukëyë yä´át tunk të ëts miits nwintuwëkëdë tso y´ixë xputëkëdët tun jotm mä ämutsk jets ntso y´ixë xjäämyets tët wintsëjn Jesu y´ääw ayuujk mädiwë këm kyäpx: “Jäweenë më kunukxën ku näs ko´on ëyën jets ku nkuentëpëjkën."³⁶Kots y´ijty të nä myätyäk kexy nits kyuxteneedyë jets nyukxtäktë nidukëyë. ³⁷Nidukëyë tniyäxtë Pablo jets tmokxtë nits tsuukxtë. ³⁸Nimäyts jedë y´ijty txyätxy wyinmäydyë ku të y´ijty nyemxyë nits nijunë tkäokwin ixnët nits tpänëkxtë mä barco txyoony.

Chapter 21

¹Kots ëëts ojts jedë nmëtnä wyekxyëdë nits ojts ëëts nyäky nyi oy´etyë jets barco ntätëkët jets ëëts nikyxy jätyëy Cos myëj käpjotm nits kyujäwomëp Rodes myëj käjp jotm Cos jem näjxy jets njääjty Patara. ²Kots ëëts mpäjty tu´uk barco jem nyexy Fenicia nits je ëëts ntätëjk ëëy nits ëëts nyäky nyi oy äjtë jets ntsoont.³Ku ëën n´ixy Chipre ku barco nyexy ägä´äny pyä´äm jets ëën nikxy Siria jets ojtds ëëts njä´äty Tiro mä´äm y´ijty të barco tkëxwëëny mädi y´ijty pyätsempy. ⁴Kots ëëts mpäjty mpäyoywyëtëjk jets jem ëën täa¨ny wixtujk xëëw, Nits ko jäwën ojts tyäni ix etyëdë. Je tumpëtëjk nits tnëjm jeedyë Pablo nits ke nyëkxt Jerusalen.⁵Kots ojts ëëts nxëëw pyu´uky jem, nits ëëts ntsonkojmë nits njäk tu yoykyojy nits jedë nidukëyë mëët tyoxtyëjk mëët iuunk tëjk ojts ëëts xmutujëdë mä käjp äm, Nits ëëts nyäkyuxteny tyäjkëdë jem playa nits ëëts nukxtäjky. ⁶Nits ëëts ojts nyäwyeky xyëdë tu´k jänidu´k. Nits ëëts mpejty barco jetypy, nits jedë wyimpitnëdë tyëgëntum.⁷Kots y´ijty të jyupkexy ëëts ntuyo yën ku ëëts ntsojny Tiro jets ëën jääjty tolemaida jemts ëëts ojts nmugu´uktëjk käpx pokxën nmo´oy jets je m ëën nmët tääny tu´uk xëëw jedë. ⁸Nits kyujäduk xëëw ëëts ntsoonkojmë jets ëëts nikyxy Cesarea. Nits ëëts tëjk ëëy Felipe tyëgëntum mädi näm ääw ayuujk tkäpx wäkxp mädiwë y´ijty jem mëët mä´m niwixtujk nits jem ëëts nmët tääny. ⁹Nits je yä´áy tyëjk jääy jem y´ijty nimäktäxk nyëëx tum kiixy to´oxy mädiwë y´ijty profetizär eedyë´p.¹⁰Jets jem ëën tääny mäy xyëëw, jets ojts myiny judea tu´uk profeta mädi xyëëw Agabo. ¹¹Kots je ëëts xnimiiny nits tkojnjëëjk jääy Pablo tyintsum. Je´ets nädyäkë tsujmë tnädyäpäk tsujmë nits wyääny: “Nëm wä´äts jäwën ye´eny: 'Nä judíos tëjk tsumwä´äntë jem Jerusalen je yä´äy tyëjk mädiwë yä´ät tyintsum, nits täkëtëkëdët näxwiinët jääydyë.'"¹²Kots ëëts nmädoodë yä´ät ayuujk, nits ëëts jets mëët jääy mädi jem tsëneedyëp je it jotm, ëëts nmunukxtä´äky Pablo nits ke jyeexyë nyikxy Jerusalen. ¹³Nits Pablo y´ätsooy: "¿Ti miits mtuntëp mtsäpäooktë nits ëts n´äaäw njoojt xyëk äyoonäxë? Ni oyë ëts nits ke jeyë nyëkmë wëëmpet t näynyäjmë n´ookt Jerusalen wintsën Jesus xyëëw këxm. ¹⁴Kots Pablo ken ä tsojky nits ëëts nmätstujty kentso n´oknëjm jeenyë jets ëën nwääny “wen wintsën txyojkën tunyë."¹⁵Nits ko jyäknäjxy yä´ät xëëw ntsëjm jëëjky ëëts ntërsë nits ëëts nikyxy Jerusalen. ¹⁶Nits ëëts xpätsoontë päyoywyëtëjk mädiwë tsoontëp Cesarea. Jedëts twäädë tu´uk yä´äy tyëjk mädi txëëw Mnäson, Chipre, jääy tu´uk mädi mutuwëkp päyoywyë äjt, mädiwë ëëts jem nmëtjädä´äk wempy.¹⁷Kots ojts ëëts njä´äty Jerusalen nits jotkujk nexy muguktëjk xkuentëpëjky. ¹⁸NIts kyujäwom ëëts xmëët ëëy je Pablo jets n´istämët ixt Santiago, jets nidukëyë mäjääy tyëjk tum jem y´ijty. ¹⁹Kots je jäwyiin tkäpx peekxy, nits tu´uk jety twäjn jäaÿ ntso y´ijty të Dios tyuny näxwiinët jääy ägukm je tyunk këxm.²⁰Kots jedë tmädoodë näj, nits Dios tmëj pëktäktë jets wyäntë: "Mits m´ixypy mugu´k winääk mil të tëyjyäwëdë judíos iägujky. Tukëyë të nä tniwinmäyëdë tpëjk jë´ëkt kutujk. ²¹Nä yëdë të yëknëjmëdë kuuk mits xtä´äwä´äny judíos mädi juky eedyëp näxwiinët jääy ägukm nits tnike´ektët Moises kyutujk nitsëk mits wä´äny nits kejëk iuunktëjk t´ok circuncidar eenyët, nits ke t´okpänëkxnët costumbre mädi jekynyë.²²¿Ti ntuunëm? Jedë nyijäwëdëp je kudë mits miny. ²³Jekëxts xtu´nt ntso´om ëëts mits nëjmë. Je ëën mëëdë nimäktäxk yä´äy tyëjk jääy mädi dë tuny wäntä´äky. ²⁴Mëëdë yä´ät yä´äy tyëjk jääy nits nikyxy mnyäky wyá´äts jetyëdë nits xnimuguy wyet´t jets wyääy yëk keept. Näjts nidukëyë tnijäwëdët nits mits nänyäj mpëjk je´ekypy mits kutujk.²⁵Jets yë näxwiinyët jääy mädi të tyëyjyäwëdë ëëts të njääyëdë niyts të nmoytë päwä´än jets wen tnäy´ixyityëdë mämje madi yëktäwintsëjk eepy äwonäx mëët mädi nëjpy myu´oogë je näynyäjmë mtsënë myuktët ku kenëm wyenë myëk äjäy myuktë." ²⁶Nits Pablo tpäwääy yä´áy tyëjk jääydyë nits kyum jawomëp Pablo nyäkywyä´äts jääjtë mëëts jedë, nits nyikxy tsäptëkm tnäskäpx ëëy winääk xëëw je tyänët wyä´äts äjtën kuunëm yexy yëkëyäkt tu´uk jty këje.²⁷Kots y´ijty Merë wixtujk xëëw pyu´uky nits nidugën judíos mädiwë Asia tsoontëp, t´ixtë Pablo jem tsäptëkm nits tnëjm äaÿ mäy jyääy nits tmätstët Pablo. ²⁸Jedë kyäpx kek ooktë: "Israel tjääy putëjk eeky ëëts yä´át yä´äy tyëjk mädiwë tyëk íxpëkp tukëyë yä´äy tyëjk jääydyë oy myä´yë tä´äwä´äny mädi ke kyupekyë ëdëm nkäjp këjxy yë kutujk nits yä. Jets näynyäjmë të yë Griegos tyëk miny tsäptikypy näjts të tyëkmät tä´äy yä´äy it mädi wä´äts nexy." ²⁹Jegëx ku y´ijty të t´ixtë Trofimo mädo Efesio tsoomp ku jem y´ijty tmëdë käpjotm. Nits jedë winmäydyë nits të je tijy Pablo tyëkminy jem tsäptëkm.³⁰Të y´ijty tukëyë käjp jyotmä´äty Nits jääy putp t´änëkx äjty Pablo nits tmátst. Nits jedët pyitsëmtë tsäptikypy nits jetyë nyexy tëk ätsumk yëk ätukt. ³¹Kots jedë y´ijty tyëk ookwä´äntë, nits ojts tnijäwëdë ixyitpë niwintsën ku tukëyë Jerusalen txyekypy ti tuny.³²Nits jetyë je soldado Centuriones tpäwääy nits putp t´änëkx ëëy mäy mjyääy.Kots jääy t´ixtë je ixyitpë niwintsën mëët soldado tëjk nits Pablo tmätstut të ke t´ok kox ädëtsnë. ³³Nits ixyitpë niwintsën t´änëkx ëëy nits tmäjtxy Pablo jets tyëk nikutujk äjty jets yëk tätsumt metsk pujx tepxy. Nits je tyëk tëëy pën je nits ti y´ijty të tuny.³⁴Jets nidugën jem mäy jyääy ägukm kyäpxkek ooktë kë wijnk tu´uk jädu´uk. Näjts ixyitpë niwintsën nintso kyäwääny ku nigo nye´emtë.je tyëknikutujk ëëy jets tyëk nëkxt Pablo mä jep Fortaleza jety. ³⁵Kots ojts jep jyä´äty mä jep escalera nits soldados pyäkëy yëdë je ku të y´ijty mäy jyääy yëk tsetxyë tyä´äyë. ³⁶Jets mäyjyääy jepts y´ijty pyäniky xyë, nits wyänkek ooktë: “¡Yëk pä ook!”³⁷Kots y´ijty Pablo merë yëk munikxy mä´äm fortaleza nits tnëjm äaÿ ixyitpë niwintsën: “¿Oy ëts mits weenë nmukäpxt? Nits ixyitpë niwintsën wyääny: "¿Mkäpxp mits Griego? ³⁸¿Ke mits m´egipto tjääyë mädiwë tuwäw ëëy nimäktäxk mil yëk jäaÿ ookpë yä´äy tyëjk jem näxwimpätë´ëts ätum?³⁹Pablo wyäa: "Ny judío tjääy ëts jem ëts ntsoony Tärso jem Cilicia. Jem ëts nkukäjpë mä´ám tu´uk mëj käjp mädi nijäwë itp ëts nyëktëëpy mkupekypy nits nits tmukäpxt ëts käjp." ⁴⁰Kots ixyitpë niwin tsën näj tkupeky. Pablo tyenkyuk ëëy escalera këjxy nits këjëm tpemy ixpejt mä´m käjp. Kotds y´ämonkëxtë nidukëyë nits je tumukepxy Hebreo ayuujk. Nits wyääny:

Chapter 22

¹Mugu´uktëjktë mëët niteety të mädowdë tso ëts xyäm nyäkyukäpx wänyë mä miits." ²Ku nimäy jyääy tmädooy ku y´ijty Pablo myukepxyë Hebreo ayuujk nits y´ämontë nits wyääny:³Judio tjääy ëts Tarso Cilicia ëts nkejx jëëjky yä mëj käjp joojty ëts ojts n´ixpeky Gamaliel tyëky jëëjy. Ojts ëts nyëktä ni ixë ku mëk pyäyo´yë mädiwë mäy jyääy kyutujk Dios ëts nku ämpekypy näj tso´om miitstë ixyäm. ⁴Mëk nexy yä´ät tu´u ëts ojts mpäwitity nmutsipë nits mpäjä´äty mä ookën äkipxy ëts ojts ntsumy je yä´äytyëjk ja toxtyëjk nits nmunikxy jep puxtikypy, ⁵tso´om teety nyiwintsën mëët mäjääy tyëjk yé nyikäpxtëp tso y´ixë ojts jyety. Ëts nkuentëpëjky neky mädi je jye eedyëp jets je nmugu´uk tëjk mädiwë jem Damasco nits ëts nikxy jem nits n´ismäts këjxy nits ëëts jyeexyë tsumy nyëkmiiny jem Jerusalën nits jyeexyë yëkwentun të.⁶Nits jyääjty ku ëts y´ijty jem ntu´u yojy jäweenë Damasco nkäjä´äty kuk xyëëw ätsujky äjääjk mädiwë jem kidäkp nits ëts xnijä xëjpy tukniwitity. ⁷Nits ëts näxkëxm nkäts kidäjky nits ëts nmädooy ayuujk ëts xnëjmë: 'Saulo, Saulo ¿tigo ëts mëknexy xpäwitity?' ⁸Nits ëts n´ätsooy: '¿Pën mits wintsën?' Nits ëts xnëjm ääy: 'Ëts je Jesus Nazaret mädiwë mits mëk mpäwititypy.'⁹Madiwë ëts y´ijty jem nmëët t´ixtë äjääjk ku jedë ke tnijäw eedyë je y´ayuujk mädiwë ëts xmukäpx. ¹⁰Nits ëts nnuääny: '¿Wintsën ti ëts ntu´ump?' Nits ëts wintsë xnëjm ääy: 'Putë´ëK nëkx Damasco jemts wänxët ti mtump.' ¹¹Ke ëts y´ijty n´ok ixnë ku äjäájk xwink ku jääj äjty näjts ëts nikxy nyëkpäwitxy mädiwë ëts y´ijty jem xmëët.¹²Jemts ëts mpäjty tu´uk yä´äy tyëjk mädiwë xyëëw Ananias tu´uk mädiwë nä tyimpätump tso´om kutujk mädiwë y´ijty myëët ääw ayuujk oy je y´ijty yëknikepxy nä judíos mädi jem tsëneedyëp. ¹³Nits myiiny mä ëts n its tyenääy ëts mpä´äjy: "Nits wy äa¨ny mugu´uk Saulo kuentëpëk ixën nits jety je horë ëts ojts n´ixy.¹⁴Nits wyääny je Dios mädiwë ëts nteety je´ts të winkenyë nits x´ixt xnijäwët txyojk nits x´ixët tso tëy wä´äts nits xmädojët y´äyuujk mädi jem mimp këm y´äwäk äm. ¹⁵Mits nijäw eewyë mtämp jets nidukë yë yä´äy tyëjk jääydyë mädi të x´ixy mädiwë të xmädoy. ¹⁶Ixyäm, '¿ti mäixpy? Putë´ëk nits të mnëpety nits xyëk wä´áts jät t mpeky je xyëëw mkäpx päjtëp.'¹⁷Ku ëts të y´ijty nwimpity Jerusalen jetyë ku ëts nukxtä´äky jep tsäptikypy nits ëts ojts visión n´ixy. ¹⁸Näj ëts ojts n´ixy, 'Nëkx nits yë Jerusalen xnike´ekt tigëx ku yëdë ke tkuentë pëktët ku ëts mits xjänikäpxt.'¹⁹Niys ëts nuääny: yëk ë´ëm nyijäw eedyëp ku ëts y´ijty mpuxtëkpemy nits ëts y´ijty nwepy umyäyë mä jep yoymyuktäjk mädiwë mits mtëy jyäw äjtëp. ²⁰Ku Esteban nyëjpy tyäjxy, jemts y´ijty nijäw eewyë jem ëts y´ijty méët ntenë ntäjot kujtä´äky y´oojkën nits y´ijty wyit nkon ijtë mädi jem nä tyëk ooktëp. ²¹Nits ëts je xnëjm ääy nëkx tigëx ku ëts mits mpäkex wä´äny jäkem mä näxwiinët jääy.'"²²Ojts jääy kyupekyé jets kyäpxt jewäät. Nits kyäpxkektë nits wyäntë pëktë yë mugu´uk ya näxwiiny ke je y´oyët ku yë jyukyët." ²³Ku y´ijty kyapx kek ooktë wyit tnäsyuuwëdë mädi wyiv eedyëp jets näx ooky mäwäät jety tyujp jë´ëktë, ²⁴ixytpë niwintsën tniwäwääny nits Pablo yëk munëkxt mä jep fortaleza. Nits tniwäwääny jets yëkwi wopt näjts je tnijäwët tigëxëm jedë y´ijty kyäpx kek ooktë jets je yëkmukepxy.²⁵Ku y´ijty té jdeë tätsumtë je Pablo je po tepxy Nits Pablo Centurion tnëjm ääy mädiwë pyäjy teneepy, "¿Pajtëp je nä päjt äjtëp je nä mä miitstë nits yëkwiwopt tu´uk yä´äy tyëjk Romano nits kenëm wyenë yëktëy tyuny?" ²⁶Ku ixyitpë niwintsën tmädooy yë nitsv ojts t´änëkxë yëk kutukpë nits tnëjm´ääy: "¿Ti ixyäm mtun wempy? Yä´ät yä´äytyëjk Romano jääy yë."²⁷Nits ixyitpë niwintsën myiiny nits tyëk tëëy: "¿Nikäpx je mits mkukäjpë Romano?" Pablo wyääny: "Je." ²⁸Nits y´ätsojë niwintsën këx äm ëts ojts nkujuy jets ëts. Nits Pablo wyääny: ëts nkëjxy yä´át käjp joojty Romana." ²⁹Nits yä´äy tyëjk mädi yëktëwäjnëp je mëët ixyitpë niwintsën txyëjk äjty tigëx ku je të y´ijty tnmëj wëëmpety.³⁰Kyujäwom ixyitpë niwintsën tnijäwë wyääny tigo Judios tniwëktsowë je Pablo. Nits tmuke eedyë nits tpäwääny teety nyiwintsën tëjk mëët mädi Concilio kets yoymyuktët. Nits tyëk winäjky je Pablo nits itkujky tkejxy.

Chapter 23

¹Pablo ojts t´äxtuky jätyëy je tëy tyumpëtëjk nits tnëjm ääy: “Mugu´uk tëjktë të ëts njukyë Dios wyinkukm oy ntsoom ixyäm yä´ät xëëw.” ²Jets teety nyiwintsën Änänias ojts tpäwä´äny pën jety je y´ijty pä´äjy nits nits y´äkojxjëgët y´äáwäk äjy. ³Nits ´Pablo tnëjm ääy: “Dios mits mkoxëp, mits poop ne´ey. ¿Ku mits jem mtsëënë nits ëts xtëy tyu´unt ntsoom kyutujk nits xnipäwä´änt jets ëts nyëk koxt, mädi ke näky kyutuky?"⁴Jets pën jety je y´ijty winkon wintenäyëp nyëmxëdë: "¿Nä mits Dios tyeety nyiwintsën xmukäpxtäkoy?" ⁵Nits Pablo wyääny: “Mugu´uktëjktë ke ëts tseemy nijáwë jets teety nyiwintsën täm yë. Nä yë jep jäywyetyë, KE KÄOY XMUKÄPXT MÄDI TNITEN EEDYËP NÄJX KÄJP."⁶Kots Pablo ojts t´ixy ku jem mä yëk ktukpë tëjk nikukwekxy jem Fariseos nits jänigukwekxy jem y´ijty Saduceos jets jep mëk empy ojts kyepxy jets wyääny, “Mugu´uktëjktë ixpekytyëjk ëts ixpëkytyëjk myäjnk tigex ku ëts ntëyjyäw eepy ookpë jyuky pyëjkën mädiwë ëts ixyäm yëktätëy tyump." ⁷Kots je nä wyääny nits ojts tsip txyoontä´äky mä´äm Fariseos mëët Saduceos nits ojts mäy jääy nyäwyäkxëdë. ⁸Je ku Saduceos nä je wyä´äntë jets ke ookpë y´ok jyuky pyëkjnë jets nikyäpën ity je angeles ni espíritu jets Friseos tyëyjyäw edyëp tse je tukëyë.⁹Näjts ojts mëknexy txyu´ux jety jets nidugën jäywyëjk tëjk mädiwë y´ijty myët itypy Fariseos tyenkyuk eedyë nits nyäwyäjnëdë: "Ëdëm niti käoy nkäpäjtyën mä´äm yä´ät yä´äytyëjk”. ¿Ko tu úk jäwën ok angel yë të myukepxyë?" ¹⁰Kots ojts mëknexy nyäy o äxäj yëdë nits ëts ixyitpë niwintsën tyxyëgë tso ku Pablo yëktänujkë kyëxt jäg¨pexts ojts tpäwä´äny soldado tëjk nits wyinäktët nits tpëktët äkuwänë jem yëk kutukpë y´ägukm nits tyëknëkxtët jep fortaleza.¹¹Jets kyujä duktsuj je wintsën ojts wyäk oyë je pyä´äjy nits nyëmxë: “Kadi mtsëgë nä nixkëm ëts të xnikepxy xnimätyä´äky jem Jerusalen näynyä pyäätyë jets xmunëkxt myätyä´äky jem Roma."¹²Kots ojts it xyëjnyë nits ojts nidugën judíos tëjk ojts tkepxyëdë nits këm ojts tnädyä nikepxyëdë käoy äjtëm mëët tu´uk w äntä´äky jets kyäydyët iuuktët kuunëm tyëk ooktët Pablo. ¹³Je it niwixtekxy jä´äy mädi nä tkepxy eedyë.¹⁴Nits jedë nyëkxtë mä teety nyiwintsën mëët mäjääy tyëjk nits tnëjn jeedyë: "Të ëëts nädyänikäpx etyë käoy äjtën jets niti ëëts nkäjëëkxt koonëm ëëts nyëkpä ookt Pablo. ¹⁵Jegëxts ëëts mits nëjmë nits yä´ät tukëyë yëk kutukpë tnëjmët yë ixyitpë niwintsën nits wen tyëkwineky yä mä miits, kots miits wyenë miits y´ayuujk xyëkwin oyë wyäjnëdë. Nits ëëts të wyenë näk nyi oy etyë nits nyëkpä ookt ku kenëm je wyenë myiny yä."¹⁶Jets ku Pablo txyë´ë myäjnk tmädooy ku nä y´ijty të yëknikäpx täägë näjts je ojts nyikxy jets tyëjk ëëy mä jep fortaleza nits twän ääy je Pablo. ¹⁷Nits Pablo ojts twäätsoy tu´uk soldado niwintsën, "nits tnëjm ääy mëët yä´ät mixy mä´äm ixyitpë niwintsën je ku jem otyiyë tämumätyäk wä´äny."¹⁸Najts je soldado nyiwintsën tpäwääy je mixy nits tyëknikyxy mä´ám jep nimäj nits tnëjm ääy: "Pablo mädi puxtëk jääy ëts të xwäätsoy nits të t´ämädoy jets nyëk mint yä´ät mixy. Jem yë weenë mukäpx wä´änyë." ¹⁹Nits je nimë tpäwääy mä nipën kyäpën ity nits tyëktëëy: "¿Ntso ëts xnëm wäjnë?"²⁰Nits je mixy wyääny “Ye judíos të tkepxyëdë nits m´ämädow wä´änyë jets xmëdët Pablo jäwom mä´äm kutuktäjk ntsoom jyeexyë jedë tjägyëk tëw wä´äntë mädi ayuujk eepy. ²¹Ke´ts xkëyäkt je kyëjëm tigëx ku jem niwixtekxy jääy t´äixt. Jedë kë´m nyäpyemyëdë käoytyijën pátkëëjy jets ke kyä´ydyët y´uuktët koonëm tyëkpäooktët, tëts ixyäm nyäk nyi oy etyëdë jets t´äixtë ntso tsoktë.²²Näjts nimë tyëk nikxy je mixy ku jäwyiin tnëjm ääy: "Nipën xkäwäjnët ku ëts mits të xwäjnë." ²³Nits je twätsooy nimetsk mädi soldado kyuentë eepy nits tnëjm ääy: “Ixtä´dë nimetsk mukäpx soldado mädi nëkxtëp jäkem nexy ntso´on jyeexyë Cesarea. Nits je tugipxy myäjnk yä´äy tyëjk mädi caballo këxm nits jämetsk tmukepxy mädi lanza täjät tëp. Nits miits mpitsëmtët muduwëëk horë koots." ²⁴Nits näynyä ojts tniwäwä´äny jets t´ixtädët caballo mädi Pablo pätsëmëp, näjts yëkxon nyëkxt mä jem yëk kutukpë Felix.²⁵Nits je tjääy tu´uk neky nixkëm yä´ät. ²⁶"Claudio Lisias mnits nimëj nexy yëk kutukp Felix mits nkäpx peekxy py. ²⁷Yä´ät yä´äy tyëjk jäáy judíos ojts myetxyëdë nits jäweenë kyäyëk ook këdë, kots ëts soldado tmët jääjty nits ëts ojts mputëkë, jägëx ku të ëts y´ijty nijäwë ku yë Romano jäáy yë.²⁸Ëts y´ijty nijäwë wyempy tigëx yëdë y´ijty nyi ëën etyëdë näjts ëts ojts nyëk nikxy mä´äm kutuktäjk. ²⁹Näjt ëts ojts nijäwë ku yë täm yëktä niwämpety ntsoom jem yë kiëm kyutujk të, nits niti kyäti´ity jädu´uk niwämpejt mä jyeexyë oyäädyë nits y´ookt ok pyuxtëkët. ³⁰Nits ëts ojts xtuknijäwëdë ku të y´ijty yä´ät yä´äy tyëjk näjts ëts mits jetyënyexy ntänikexy. Nits näy nyäj ëts ntäpäwääny yë niwämpetpë jets tyëkmintët ti tyäniwämpet tëp mits winkujky, jets nyäwyäjtën."³¹Näjts ojts soldado tëjk tmumädoy je päwään. Näjts tpäwäädë je Pablo nits tyëknëkxtë koots jem Antipatris. ³²Jets kyum jäwomëp nimäy soldado tëjk tnikektë yä´äy tyëjk jääy mädi y´ijty caballo këxm jets tmëëdët Pablo, nits ojts jeyë wyimpitnëdë mä´äm jem Fortaleza. ³³Kots je yä´äy tyëjk jääy dyë mädi caballo këxmt jyädë Cesarea jets tkëmoydyë je neky je niwintsën näy nyäjts mëët tok ixtë Pablo.³⁴Jets ku je niwintsën t´ixy je neky nits tyëk tëëy mä je y´ijty kyukäjpë je Pablo. Kots tnijäw ëëy ko Cilicia täm je txyoony, ³⁵nits tnëjm ääy: “Ëts nmädoop tukëyë ku mniwämpetpë jyä´ät t yä." Nits je tyëk nigutujk ëëy nits jem yëk ixyit t mä´äm niwintsën Herodes ixyitpë tëjk.

Chapter 24

¹Nits kyumuwoxk xëëw Ananias teety nyiwintsën mëët tu´uk jety mäjääy tyëjk mëët tu´uk orador mädi xyëëw Tertulo nits jyä´dë jem je yä´áy tyëjk tyëkmintë niwintsën je Pablo tniwutëk të. ²Ku Pablo tyenääy wintsën wyinkukm Tertulo ojts nyiwämpet äxä yë: "Nits tnéjm ääy niwintsën mits këxm xyäm mëj jotkujk nmëët ëyën ku mits x´ixy xnijäwë jets winmääny tyikätst yä ëën nkäjp joojty; ³ägëxts ëts mits nmo´oy käpx pokxën je yukëyë mädi mits mtumpy mits nimë Felix.⁴Näj kë ëts mits nigo njäyëk äixt xyämts ëts mits nëjmë jets weenë xmädogojt tso ëts nwä´än wä´äny. ⁵Nits ëëtstë mpääty yä´ät yä´äy tyëjk näj yë tso´om tu´uk plaga yë nä yëkjetypy jets nidukëyë judíos tëjk tuknäxwiiny kyäokmädoonë. Yë nimë tump mä secta mädiwë nazarenos, ⁶Yë jääy ke t´okwintsëjk eenyë tsäptëjk jägëxts ëëts nmätstë nä ee¨ts y´ijty ntëy tyunwä´äntë ntso ëëts nkutujk.⁷Jets Lisias mädi oficial myiny mëknexy nits ëëts äkuwänë xpëjk ääy. ⁸Nits ëëts xpäkexy mä mits mits këm tëy tyun Pablo nits xwuinjäwët tigëxëm ëëts niwëktsowë." ⁹Nits judíos tëjk tniwämpejty Pablo nits wyäntë je ayuujk nä´äm je.¹⁰Ku gobernador kyë´é tyëk yo´ojy jeys Pablo yëknéjmë jets kyäpxt, Pablo y´ätsooy: "Nä ëts nwinjäwë jets mits mtëytyump mäy jyumëjt yä käjp joojty, xyämts ëts mits tukëyë nwäjnët. ¹¹Iits këm m´ixp mnijäwëp ku kenëm nyexy mäk metsk xëëw ku ëts pejty nukxtäkpë jem Jerusalen; ¹²ku yëdë ëts xpäjty tsäptikypy, nipën ëts ojts nkämët nyäy y´ojy yë nintso ëts mäy jyääy nkänëjm ääy ni yoymyuk täjk jetypy ni më käjp jotm. ¹³Yëdë nike tyëktëy tyëkëdët tsoom ëtxyë xniwämpet ooktë.¹⁴Jegëx ëts nikepxy ku je tu´u mädi miits mtijtëp secta.nä jie tu´u ëts mpänikxpy je Dios ëts ntuj jeepy mädi jekny eewyë.ná ëts je tuny ntso´om jep profetas tëjk ojts t´ääydyë. ¹⁵Näynyä ëts ntëy jyäwë tso´om yä´ät yä´äytyëjk të t´äixtë ku je myint je ookpë jyuky äjtën äkpxy mädi wä´äts mädi kä wä´äts. ¹⁶Jägëx ëts itp nyämyëk mo´oyë nits nmëëdët winmääny oy mä Dios wyinkukm mëët näxwiinyët jääy.¹⁷Ixyäm ku jeknyë ëts nyëkmiiny putëjk ëëny jem ëts n´itjotm méët meenhy tso´om regalo. ¹⁸Ku ëts yë nä ntuuny nidugën judíos mädiwë jem Asia nits ëts xpäjty mäje ceremoniamä nyäkwyäts äjtën jep tsäptikypy ke mäy jyääy myëët.niti ëts nkäyëktsip jety. ¹⁹Yä´ät yä´äy tyëjktë mits winkujky jyeexyë ixyäm nits tnikäpxtët të ëts xtämutsip eedyëp pën jem otyiiyë.²⁰Kots ke yëk ém yä´äy tyëjk nyikäpxtëp ti peky ëts të xtämupädë ku ëts ojts jem ntenë judíos kyutuk täjk äm; ²¹jäkweenë tu´uk winkon ayuujk ku ëts mëk nuääny miits winkujky ku je ookpë jyuky pyëjkën mädiwë ëts ixyäm xtä tëy tyump."²²Nits Felix të je y´ijty tnijäw eenyë tso´om je tu´u nits tyëk ätujky audiencia. Nits wyääny: "ku je soldado niwintsën mädiwë xyëëw Lisias wyinäkt jem Jerusalen. Ëts je nijäwëp tso y´ixë yë wyin oyët mits m´ayuujk." ²³Nits je tpäwääny Centurion nits t´ixyit je Pablo nits jyeexyë tmëëdë äwäts äjtën nits nipën myugu´ktëjk tkäis ixtët ti käti ijty xyëp.²⁴Ku y´ijty të xëëw nyexy nits Felix wyimpijty mëët tyoxtyëjk Drusila je toxtyëjk judía je nits ojts Pablo tnäkyëwyäyë näjts je tmädo äaÿ je jenxyäwën mä di Cristo Jesus. ²⁵Ku ojts Pablo tämët kepxy tso´om je tëy tyunën jets dominio propio jets tyëywyë tëy tyuun mädi mimp kidäkp. Felix txyëjkë tyäkooy nits wyääny: "Nëk ixyäm. Jäweenë it ku ëtxyë tyempë tnmëdët äduk yäjë nits ëts mits ye´et nwäätso´ot."²⁶näy jye tyempë, je y´ijty y´äixypy jets Pablo myojët meeny ku je wenëna¨t´isnägyëwyäyë jets tmët näkyepxyë. ²⁷Ku nyäjxy metsk jumëjt, nits gobernador tëjk ëëy porcio Festo ku y´ijty të Felix tyuny. Jets Felix judíos y´ijty myët mädäk wempy, ägëxts ojts nä tyëk jety jets Pablo ixyity jyäk it ädë´ëtst.

Chapter 25

¹Ixyäm, Festo tyëjk ëëy jem it jotm, nits kyuduwëëk xëëw nits txyojny Cesarea nits jyä´ty Jerusalen. ²Teety nywintsën mëët judíos tëjktë niwämpejt tyëkmintë nits Pablo täniwämpety nits ojts mëk myukepy xyëdë, ³nits ojts mäy äjt t´ämädowdë kets ku Pa blo ätsux it joojty je nits Festo tniwäämukët nits Pablo tyëkmintët Jerusalen nits jedë jyeexyë tuäjy tyëk ooktë.⁴Jets Festo iätsooy nits Pablo puxtëk jääy jem je y´ity Cesarea nits je këm wimpit wanëp tse y´ijty. ⁵"Näjts ixyäm pëmpën Mádäktëp ixyäm", nits wyäny je: "nits ëëts jem xpätsoontët. Pën jem je ti kyäoyë mëët je yä´äy tyëjk nä jts miits je jem xniwëktsowët."⁶Festo ojts tyeny tuk tujk xëëw ok mäjnk xëëw nits ojts nyikxy Cesarea nits kyujäwom txyënë y´ixtäjky mäjem yëk kutuky nits tniwä wääny nits Pablo tyëkmintët. ⁷Kots jyädë judíos tëjktë mädiwë Jerusalen nits twinku wäjk eedyë nits tyëknikejxjëktë mëk niwämpejtën mädi kä ojts tyëytyëkë. ⁸Pablo ojts këm nyänyiten etyë nits wyääny: "Ëts ke ëts të ti ntuny käoy mä´äm judíos kyutujk ni judíos mëët txyäptëjk ni Cesar ëts nkätsip ixy."⁹Je´ts y´ijty Festo txyekypy nits judíos mäy äjt tmumädä´äkt. Nits ojts Pablo t´ätsoy tnëjm ääy: "¿Mtsekypy mits mpet t Jerusalen nits ëts mits yä´ät ntätëy tyunt jem?" ¹⁰Pablo wyääny: “Ëts ixyäm ntenë Cesar kyutuktäjk äjy wyinkujky mä ëts jyeexyë nyëk tëy tyuny nitu´uk ëts të nkäwintsoy judío nänixkëm yëkxon x´ixë.¹¹Pën tëm ëts käoy ntuny. Ok pën tëëm ëts otyyë je tuny nits ëts n´ookt, ke ëts nkäku´peky nits n´ookt jets niwämpejt niti kyäwä´äny nipën ëts xkäkëyäkt yë kyëjëm Cesar wyinkukm ëts nëkx wä´ äny." ¹²Ku jäwyiin ojts Festo tmëtnäkypxyë myét kutunk tëjk, nits y´ätsooy: "Mits m´änëkxë wyempy Cesar änëkxë Cesar."¹³Nits jetyë kumäy xyëëw nyäjxy Nits niwintsë Agripa mëët Berenice jyä´ädë Cesarea nits tkujuyty ku jem t´is ix wä´äny Festo. ¹⁴Kots jem y´ijty të txyëënë mäy xyëëw Festo ojts tmumätyä´äky më niwintsën tigëxëm y´ijty Pablo jem nits wyääny: "Tu´uk yä´äytyëjk Felix ojts yëktenyë jets pyuxtëk tsëënë. ¹⁵Ku ëts y´ijty Jerusalen, niys teety nyiwintsën mëët judíos nyimä jääy tyëjk nits ëëts xwän jeedyë t´ijty tyaniwäm petypy yä´ät jääy nits wyäntë nbits n´äyom pëmt. ¹⁶Nits ëts n´ätso ëmpijty jets ke nä Romanos tkostumbrë nits tkëyäkt kenëm wyenë tmët näwyintsoyë mädiwë niwämpejtëp jets të je wyenë tyempë tmëëdë jets nyänyiten ätët pën ti je yëktäni wämpetp.¹⁷Kots ojts jyä´ät të ke´ts ëts ojts n´äixy jetyë kyum jäwomëp jetyë ëts jep ntsënë y´ixtäjky mä yëk kutuk täjk nits jetyë niwäwääny nits tyëkmintët je jääy. ¹⁸Kots niwämpetpë tyeny kyuk eedyë nits tjäkniwäpet të näm ëts tseemy nwinmäy mädi yëktä niwämpetp ke ëts je ntijy myëk ayuujk kë. ¹⁹Nits ojts tyëktsip jät të mädiwë këm pyätun eedyëp nä nixkëm Jesus mädi të y´ooknë jetsa mädi Pablo näy tyijpy jets juky eepy je. ²⁰Ke ëts y´ijty nijäwë ntso y´ixë nkupäa¨dët yä´ät ayuujk nits nyëk tëëy mnëkx wäntëp jem Jerusalen nits yëktëy tyunt yä´ät ayuujk.²¹Jets Pablo t´ämädooy jets guardia ixyitët pëntso emperador y´okwä´äny. Nits ëts ojts niwäwä´äny jets wen jem tyëk äixtë koonëm ëts mpäkext mä Cesar. ²²Agripa tnëjm ääy Festo: "Ëts jyeexyë mëët n´ämädow wempy yä´át yä´äytyëjk." "Jäwomnën" xmädo´ot näm nyëmxé Festo.²³Najts kyujäwomëp Agripa mëët Berenice nits y´okjädë mëk jety nyäxyoxyëdë të: Nits tyëjk eedyë salón mëët soldado tëjk mëët yä´äy tyëjk jääydyë mädi nimë it tëp ku Festo tniwäwäany nits ojts Pablo yëkpäwäy. ²⁴Nits Festo tnëjm ääy: "Niwintsën Agripa nidukëyë yä´áytyëjk jääy mëët ëëdëm miits m´ixtë yä´ät yä´äy tyëjk nidukëyë judios myäy jyääy ëts xyëktëëdë jem Jerusalen nits yä mëët mëknexy wyäntë nits ke yë y´okpäjt äjtyënë jets jyäk jukyët.²⁵Kots ëts nijäw ëëy ni ti y´ijty täm të tkätuny jets tku oogët kots këm tsojky nits t´änëkxë wyä´äny emperador nits ëët nwääny wen t´änëkxë. ²⁶Niti ëts ayuujk tyëywyë nkämëdë ti ëts njä´äypy jets ëts ntänikext emperador, ägëxts ëts yë yä nyëkminy mä miits yä jets ëts njäkpät ädëts tso y´ixë ëts yä´ät njä´äyty jets nä nuäjnët. ²⁷Ke je wenäj tpääty nits tu´uk puxtëjk jääy yëkpäkext jets nänyäj tigëxëm je yëkniwëktsowë.

Chapter 26

¹Näjts Agripa tnëjm ääy je Pablo: “Mits këm mnyänyikäpxëp." Nits Pablo xyäjtëëy nits ojts kyepxy. ²"Jotkujk ëts këm nyäyjyäw etyë. Wintsën Agripa ku ëts xyäm këm nikäpx wä´ány mits winkujky mädi ëts judíos tëjk xtäniwampetp; ³jeku mits tukëyë xnijäwë kiostumbrë mëët y´ixpëjkën ägëxts ëts mits xyäm n´ämädoy jets xmädojët ëts n´ayuujk.⁴Tëynyexyë nidukëyë judíos tnijäwë tso y´ixë ëts ojts njukyë ku ëts n´unäjnkë jem ëts nkäjp jotm Jerusalen. ⁵Jeem ëtxyë x´ixëdë ku ëts njuky ëëy tso´om Fariseo tu´uk Secta mëk pyäyo´oyë mä ëts ntu´u yojy.⁶Ixyäm ëts yä ntenë jets éts nyëktëy tyun´t ku ëts mpäwitity wäntä´äky mädiwë Dios tyuun mëët ëën nteety ntääk. ⁷Ye je wäntä´äky mädiwë mäk metsk tribus jyäixtëp y´ijty nits tkuentëpëktët ku jedë itpnexy wintsëjkën Dios tmodë jä xëjny jä koots. Je äixy ijtën, wintsën Agripa mädi ëts judíos xtäniwämpetp. ⁸¿Tso y´ixë ku nidugën nä wyinmäy jets ätëy täteny ku ookpë jyuky pyeky?⁹Tu´uk tyempë ëts ojts n´okwinmäy jets tump ëts je käwinëmpyë ku ëts nmuämpeky je Jesus Nazaret xyëëw. ¹⁰Yë ëts ntuun jem Jerusalen nimäy nyexy ëts ojts nyëk ni ätukpety tëyjyäw eewyë jep puxtikypy teety nyiwintsën kyutujk ojts nkuentëpëjkë kots ojts je y´ook këxtë nits ëts nä voto ntuuny. ¹¹Mäy yäjë ëts ojts nä nwentuny tukëyë mä yoymyuk täjkën nits ntääkuwän ëëy nits jyeexyë kyäpxtäkoy, mëk nexy ëts y´ijty nmu ämpeky nits ojts mpäwitity jäkem päät.¹²Ku ëts jem y´ijty nä ntuny, nits ëts nikxy jem Damasco je teety nyiwintsën pyäwän këxm; ¹³ku ëts y´ijty jem ntuyo´ojy, kuk xyëëw nits ëts n´ixy tu´uk äjääjk je weenë mëk je y´ijty tyeekxy ke xëëw nits y´äjäy tuk niwitity mä ëts jets mä mëët ëts nmugu´uktëjk mädi ëts y´ijty jem nmëët. ¹⁴Ku ëëts nidukëyë näxkëm nkäts kidä gëjxy, nits nmädooy tu´uk ääw ayuujk Hebreo: "Saulo Saulo ¿tigo ëts mits xpäwitity? Tsu´ux mits je xäwë xuwät xnept.¹⁵Nits ëts nëjm ääy: '¿Mpën mits wintsën?' Wintsën y´ätsooy: 'Ëts je Jesus mädiwë mits mpäwitypy. ¹⁶Putë´ëk ixyäm tekyukë ägëx ëts mits mwinkujky nyäk nyikejx jëgyë jets ëts mits ntumpët nijäw eewyë mits të mteny ku ëts mits ixyäm të x´ixy näy nyäj ë mädi ëts mits wyenë ntuk ixpy ntuk nijäw eepy; ¹⁷ëts mits jem nyëkpitsëmp ku ëts mits jem mpäkexy mä Gentiles, ¹⁸nits xyëk win ix wäkxt nits xyëkwimpt t äkotxyë tupy jets xyëknëkxt äjääjk ätujy. Mëkujy kyëjëm pyitsëmt nits Dios kyëjëm y´ät t jets tkuntëpëkt je täkoon y meekx tujkën Dios jye´e mäwë ëts nmoypy Herencia mädiwë nyäkwyä´äts jätëp jyenxyäwën këxm mä ëts.'¹⁹Jegëxm wintsën Agripa, ke ëts ojts nkämumädoy je visión mädi tsäpjotm; ²⁰nits ojts ntämumä tyä´äktë tuwëkp Damasco nits Jerusalen nidukëyë judea y´itjotm mëët näxwiinët jääy nits ntämumätyä´áky jets twinmäyëm pit tët nits Dios tëy jyäwëdët näjts je tuntët ntsoom wyenë të twinmäyëm pit të. ²¹Jägëxts ëtxyë judíos je tsäptikypy jetypy xmätstë jets y´ijty ëts xyëk ookwä´äny.²²Dios ëts xputëjk eepy ixyäm päät ägëxts ëts n tenkyukë jets ëts nwäjnä opyënë jääy jets mädi nimë it tëp tso ojts wyä´äntë profetas mëët Moises ti je tunwäjnëp wyenë; ²³ku Cristo pätëp je y´äyo´ot nits je tuwëkp jyukypyëkt mä jep ookën nits tnikäpxt äjääjk jem judío kyäjp jotm mëët näxwiinët jääy.²⁴Ku y´ijty Pablo tyëk kukëxë wyä´äny y´ääw y´ayuujk mädi nyädyä niten äjtëp, nits Festo mëknexy wyänkejky: “Pablo të mits mu´uky jyätnë; ku mits mäynyexy nijäw äjtën xmëëdë yëts të myëk mu´uky äjtnyë”. ²⁵Nits Pablo wyääny: "Ke ëts nmu´uky jyety mits nimë nexy Festo; tyëywyë ëts nuä´ány nits wijy ëts nkepxy. ²⁶Nyijäw eepy yë´ë niwintsën; ägëxts ëtxyë nä nmukepxy mädi ëts ntëyjyäw eepy ke txyë kyuyutxyë mä yë´ë; ke yä´ät ämeetsk yä´ät näj tyunyë.²⁷¿Mtëy jyäw eepy mits Profetas wintsën Agripa? Nijäw eepy ëts ku mits xtëy jyäwë." ²⁸Ägripa tnëjm ääy Pablo: "¿Jetyëy ëts xtuktëy jyäwët jets ëts ncristiano tëkët?” ²⁹Pablo wyääny: "Ëts nmunukx tekypy je Dios jetyë o jekynyëm ke mits je´eyë näy nya¨mädi xyäm myädoodëp nits nä tu´unt tso´om ëts jets ke pujxtëpxy myëët wyitit t."³⁰Nits niwintsën tyenkyuk äjty mëët yëk kutukpë mëët Berenice mëët mädi y´ijty jem tsëneedyëp; ³¹ku salón tikypy pyitsëmtë nits nyäkyep xyëdë nyäyenyëdë: "Yë yä´áy tyëjk ke ke ti tuny jets y´ookt ok tsumy y´it." ³²Agripa tnëjm ääy Festo: "Yä´át yä´áy tyëjk yëk mäts tutp yë jyeexyë ku jyexyë yë ke tseky t´ánëkxët Cesar."

Chapter 27

¹Ku ojts nä yëktänipemy jets ëëts nä nëkxt Italia jedë tpëëmy je Pablo mëët pyënë jädukpë puxtëK Jääy jets t´ixyit je tsiptumpë niwintsën mädi txëëw Julio mëët tumpë tëjk Augusta. ²Nits ëëts ojts ntätëkëdë tu´uk barco jem Adramitena mädi y´ijty merë tsoonwamp jets nyëkx wä´äny Asia. Najts ëëts ojts nikxy määxynyë winkëxm, Aristarco mädi tsoomp Tesalonica jem Macedonia je ëëts xmëët ëëy.³Nits kyumjä womëp ëëts ojts njä´áty Sidón kyäjp jotm mä´äm jem Julio ojts Pablo tmu oyjyääyë jets ojts tkupeky nits t´änëkxët myugu´uktëjk. ⁴Kots jem nits ëëts nëkx kojmë määxy nyëwinkëxm jets ojts ni äwitity Chipre y´Isla. Isla myu äwinkon je ku wimpity ijty it pyojy. ⁵Kots ëëts të y´ijty nexy Cilicia mëët Panfilia muy äwinkon nits ëëts njä´ty Mira Licia myëj käjp. ⁶Jemts tsiptumpë niwitsën tpäjty tu´uk barco mädi Alejandria tsoomp jets nyëkx wä´äny Italia. Jemts ëëts ojts xyëktëkë.⁷Kots y´ijty të ëëts n´yo´ojy utyä´äky nyexy käwinääk xëëw nits ontsonexy ëëts ojhts njä´äty Gnido muy äwinkon, je poj ke ojts nä tyëk jety nits ëëts je tu´u mpänëkxt, näjts ëëts Creta myejy jyotm ojts ëën niky xy jadum äjny mä Salmón. ⁸Näjts ëëts ojts nëkxtë ontsonexy, jets ojts ëën njä´äty mä´äm it txëëwë Buenos Puertos mä jem winkon tämp Lasea.⁹Näjts ëëts të y´ijty mäy xyëëw nyexy nyëknäxnë, nits nänyäjmë të y´ijty nyäxnëtiempë mäwäät judíos iäyujëdë jets tsipnexy y´ijty jyätnë jets barco jyak yo´ojy ty. Nits ojts Pablo tkäpx jotmëjë, ¹⁰nits tnëjm ääy: "Yä´äy tyëjktë yë tuyo´yën mädi ixyäm ntuyo´oy wyänyëm jätë kowetë mpäät wäänyëm nits nänyäjmë ntäkoy wyäänyën ke jeyë mädi yëkpätsëmp ok barco näynyäjmë ëdëm mëët njuky äjt." ¹¹Jets je tsiptumpë niwintsën je jäwën mëk tyëy jyäw eepy je yëk barco yoywyë mëët barco nyiwintsën nits ke je tëyjyäwë ntso´om Pablo jyäwääny.¹²Tigëx ku jem mä´äm jem barco jyä´äty tsu´ux nexy je y´ijty jets nyëknäjxën it ku mëk nexy xux,nits nimäy yëk barco yoywyë yëk kutuktë jets wen jem tsoony jets ku win y´oyët jets jyä´ät t Fenice kyäjp jotm jets jem tyä´äntët ku it xyuxtä´äkt. Fenice je tu´uk Creta kyäjp mädi nëwä´äm mädi jem tämp Noroeste mëët Sureste. ¹³Ku ojts poj myin äxäjy mädi tsoomp sur nits ëk barco yoywyë wyinmäydyë jets je je y´ijty mädi käti íjtxëp näjts tyëk tsoontë barco tukwinkon mä´äm Creta.¹⁴Kots weenë it nyäjxy nits ojts tupoj myiny mëknexy mädi jem tsoomp mä´äm jem isla. ¹⁵Kots ojts barco poj myetxy pyekyë jets ke y´okmädäknë jets tëy jyäk y´ojty, ojts ëëts xmuniky xy nëwä´äm. ¹⁶Ojts ëëts nyëkmuniky xy tuk mejy jyotm mädi jem nyiwitity py je isla mädi txëëw eepy Cauda; näjts ëëts äntsojëm nyëk ni oy äjty je bote salvavidas.¹⁷Kots ojts je tyëk pet të jets tyëktuntë je tepxy mädi tyäkuwëëntëp je barco. Jedë y´ijty tëjk eedyëp ku nikyxy jem ätsujky myëj wop pety Sirtë, pyunäx jotm jegëxts tyëk winäktë ancla nits ojts nyëkmunikyxy tu´k mejy jyoojty. ¹⁸Ko y´ijty të ëëts xyëk äyoonexy je mëkpoj näjts kyum jäwom je yëk barco yoywyëtëjk ojts tnëyuup pet äxäjy tukëyë mädi y´ijty barco jotm pyätsëmtëp.¹⁹Jets kyudu wëëk xëëw ojts yëk barco yoywyëtëjk tnëyuup pet këxtë tukëyë nyexy ti jety y´ijty jem barco jotm. ²⁰Ko y´ijty je xëëw mëët mä tsä´ä ke y´ijty y´ok äjääjnë mäy xyëëw nexy mä´äm ëëts nexy näy jyem y´ijty tu poj mëknexy myin ädë´ëtxy mä´äm ëëts. nits ke y´okti itnë niti äixy ëëny jets ëëts nmädä´äkt.²¹Kots jedë kyäokti ijtxënë ti kyäydyëp nits ojts Pablo tyenkyukë je y´ägujky nits wyääny: "Yä´äy tyëjktë miits y´ijty ëëts xmumädoodë nits ke y´ijty ntsojnyën jem Creta, näjts jyeexyë nintso nkäjätyën jets niti jyeexyë kyätäkoy. ²²Ixyäm ëts miits nkäpx jot mëjë jets mëk mnyä pyëmëdët je ku nipën juky äjt niky xy kyätäkoy mä miits jeyë täkoypy barco.²³Yä´ät koots Dios y´angel mädi ëts ntujn jeepy, mädi näynyä ëts nmëj pëktekypy je´ts y´angel ojts të tyenë ëts mpä´äjy ²⁴nits ye´eny: "Kädi mtségë Pablo. Jeku mnyäk kejxjëgëp mits Cesar wyinkukm mëët x´ixt Dios y´oy jyääy äjt ku të moyë nidukéyë mädi mëët yëk barco yoypy. ²⁵Näjts miits yä´äy tyëjkt mnyämyëk mojëdëd jeku ntëy jyäw eepy ëts Dios, jets nä tyunët ntsoom ëts të nyëknëjmë. ²⁶Jets ëdëm jäätëm mä´ám jäktugën isla."²⁷Ku ojts mumäk mäkts tsu jyä´äty, ku y´ijty nä ëëts njäk niky xy Adriático myääxy nyë jotm, jets ko it txyu eenyë nits yëk barco yoywyë wyinmäydyë jets ë näjx tmu äwinkonëdë. ²⁸Nits ojts tkipxtë jets pyitsëëmy iipx mäk tujtt metros kots jäweenë jyäk yoydyë nits jäduk yäjë tkipxtë nits pyitsëmkojmë iipx wixtujk metro. ²⁹Jedë tsëjk eedyëp je y´ijty ku ätsujky niky xy tsäj twinkuputëdët jägëxts tyëknäx kidäktë tyäwäk tään, nits nyukxtäktë nits jetyë xyëjnyët.³⁰Näjts y´ijty nidukëyë t´ixtädë ntso y´ixë tnikektët barco, jägëxts y´ijty tyëkwinäktë bote salvavida je në jotm, nä tyäy wyäjty jets ku jemyë Proa këxm tkuyupnäxtë je ancla. ³¹Nits Pablo tnëjm ääy je Centurion mëët tukëyë soldado tëjk: “Oyëm yä´ät yä´áy tyëjk jääy jyätäntët yä barco jety py këmën miits mädä´äktët." ³²Nits soldado tëjk tmupojtë kyëxtë nits tyëk jäkëm kek këxtë.³³Kots ojts it xyëjnyë nits ojts Pablo mëk empy tnëjmë nits wen tkäydyë. Je tnëjm ääy: "Xyäm të të tmäk mäkts xëëw eenyë mä miits x´äixtë jets ke mkäyty; miits nitinëm xkäjëkxtë. ³⁴Näjts ëts miits nmunukxtä´äky nits mkaÿdyët nájts mjukyëdët jeku nitugën miits wääy kyäytäkoydyë mädi jem mkuwäk këxm." ³⁵Kots nä ojts wyänkexy, nits tsäpkeeky tkoony nits Dios kujuyëp tmooy jeeyë winkujky. Nits tätujk ëëy jets kyäy äxäjy.³⁶Nits ojts nidukëyë jyotkujk jät të nits mëët kyäy äxäjtë. ³⁷Jets ni 276 ëëts jem y´ijty nidukëyë jem barco jotm. ³⁸Kots jedë y´ijty të kuxyë kyäydyë nits tyëk äxontëjk eedyë barco ku trigo tnëyup petkëxtë.³⁹Jets ku ojts xyëjnyë, ke ojts t´ixkäptë je näjx jedë ojts jeyë t´ixtë mëjy mëët playa nits nyäwyäjnëdë pën yëknëkxtëp jem je barco. ⁴⁰Näjts jedë tmupojtë kyëxtë je ancla nits tyëktäntë jem määxy nyë jotm, nits näynyäjmë tmuke eedyë tepxy mädi jem timon këxm nits tyëk pojëk të je vela mädi jem proa këxm. Ntso pyojy näjts ojts nyëkxtë mä jem playa. ⁴¹Jets jedë ojts jyä´ät të mä metsk mëk nexy në nyäwyäätyë. Nits ojts jem barco nyäxkidä´äky näjts jem ojts barco jyëëjp kiupy jets jem ke y´ok yoynyë nits ojts barco y´ixtë wä´ätxy tigëx ku mëknexy y´ijty jem në kyuyë.⁴²Nits soldado tëjk tänipëm eedyë nits tyëk ook këxtët je puxtëk jääy, tigëx ku je y´ijty txyëjk eedyëp ku kyek këxtët nëwin yämp. ⁴³Jets je Centurion je tse txyeky py jets tyëk mädäkt je Pablo, jägëxts ke ojts nä tkupeky jets nä yëk tun t; jägëxts ohts nä tyëknëgutukë jets je jäwyiin nëtëkëp pën jety tjätp nëwin yänk jets jyät tët näxkëxm. ⁴⁴Jets mädi jäktäntëp je´ts nëkxtëp pu´ujy kyëxm o pën ti jety jem barco myëët. Näjts ojts nidukëyë jiä´ät të näxkëxm.

Chapter 28

¹Ku ëëts nyëk päwäädë nits ëëts nijäw eedyë ku je isla y´ijty txëëwë Malta. ²Nits jääy mädi y´ijty kukäjp eedyëp ke ëëts jeyë x´oyjyäw eedyë nits ojts jëën tyëk tso´oktë näjts ëëts xkuentëpëktë je ku y´ijty tuup nits xuxp.³Nits ojts Pablo tkonmuky tuk ooxy mä´ts të´ëts nits ojts tjënkonë nits tu´uk tsä´äñ pyitsëëmy ku jëën txyäy ookë nits kyëpitkëjxë. ⁴Ku jääy t´ixpät të mädi jem kukäjp eedyëp ku y´ijty tsä´äñ kyutëyë Pablo kyëjëm nits nyäwyäjnëdë tu´uk jädu´uk: "Yä´ät jääy yëk jääy y´ookpë tämyëdäm mädi të kye´eky määxy nyë jotm näjts tëy tyu´un ke kyupekyë nits jyukyët."⁵Nits Pablo twixijty tsä´äñ jën jotm nintso ojts kyäjety. ⁶Nä y´ijty t´äixtë nits jyeexyë jem pä´äm pyäädyë o jyeexyë päooky nyäxkidä´äky jetyë empy ku y´ijty tjä ixy it të jeky jyäwë nits tjä ixy ku nintso kyä jety nits wyin mäny tyëk ti kätstë nits wyäntë dios je.⁷Nits jem tu´uk kyäm winkon mädi jefe tump jem isla Publio y´ijty je jäáy xyëëw eepy. Je ëëts ojts käpx pokxën xmo´oy je´ts ëëts ojts tuwëëk xëëw xyëk käy. ⁸Nits jyä´äjty tëdäm Publio tyeety të y´ijty jëm pä´äm pyäädyë mëët päkxyë. Nits Pablo nyiky´xy tkënixäjy nits tkunukxtäjky nits txyojky. ⁹Kots nä ojts tyunyë nits jääy mädiwë jem isla y´ijty jäk pëjkëp nits mëët myinkëxtë nits ojts txyok këxtë. ¹⁰Nits ëëts jääy xtäwintsëjk eedyë më kä je wintsëjkën kots ëëts nyäk nyi oy äjtënyë. Nits ëëts ntsoonët nits ëëts xmoydyë ti ëëts xkäti ijt jeedyëp.¹¹Ku y´ijty të nyexy tuwëëk po´o nits ëëts barco ntätëjk eedyë mädiwë tsoomp Alejandria mädi y´ijty të xux tyëknexy jem isla mädiwë y´ijty biandera eepy xeeny jyääy. ¹²Ku ëëts njä´äty mëj käjp jotm mädiwë txëëw Siracusa jemts ëëts ntän eedyë tuwëëk xëëw.¹³Jemts ëëts ntsonkojmë nits ëën njägojmë më käjp jotm mädi txëëw Regio. Ku tu´uk xëëw nyäjxy nits poj ojts myiny sur nits kyu metsk xëëw ëën njä´ädë mëj käjp jotm mädiwë txëëw Puteoli. ¹⁴Jemts ëëts mpät të nidugën mugu´uktëjk nits ëëts nyëk wätsoodë jets ëëts jem nmët täntët wixtujk xëëw. Näjts ëets njädë Roma. ¹⁵Nits ku ëëts nmugu´uk tëjk tmädoodë nits ëëts xnimintë jäkem nexy tso óm Apio myääy jyotm nits mëët Tres Tavernas. Kots Pablo ojts t´ixy myugu´uktëjk nits Dios tmëj pëktäjky nits ojts nyämyëk moyë.¹⁶Kots ëëts ntëjk eedyë Roma nits Pablo yëk kupëjky nits jyukyët jeyë tu´uk soldado y´ixyit tët. ¹⁷Nits jyääjty ku tuwëëk xëëw nyäjxy nits Pablo twä mujky mädiwë y´ijty nimë tuntëp judíos, kots yoymuk këxtë nits tnëjm ääy: "Mugu´uktëjktë oyëm ëts käoy ke njätuny mëët yä´ät näjx käjp mëët kostumbrë mädi y´ijty mäjäaÿ tyëjk tyuntëp. Ojts nyëk kexy nixkëm puxtëk jääy jem Jerusalen Romanos kyëjëm. ¹⁸Ku ëts jedë xyëktëëdë nits ëts y´ijty x´okmäts tu´ut wä´äntë ke y´ijty tyi íty ti ëts nku oogëp.¹⁹Kots ojts judíos kyäpx äxäjy nä nixkëm tseky ojts nyëktä´äkuwänë nits nëkxt mä Cesar, oyëm wyenë jyägänäjë nixkëm jyeexyë niwämpejt tmutëkë mëët ëëts näjx nkäjp. ²⁰Yë këxm ägëxts ëts n´ämädooy nits ëts miits n´ixtët nmukäpxtët. Jegëxm Israel kyuytyu´un ku ëts nkuwëënyë mä pujx tepy xy."²¹Nits jedë wyäntë. Ëëts ni ti nkäkuentëpeky neky mädiwë judea mits këxm. Nitugën mugu´uktëjk kyämintë mädiwë mniwëktsow äjtëdëp jets näy nyäj mädi mkäoytyijëp. ²²Nmädow wempy ëëts mits këxm ntso mits winmäy jets yë´ë secta. Jeku njäw eepy ëëts ku nimä yë kyäyëkpeky.²³Ku jedë y´ijty tnikäpx ooky tnikäpx ooky mä tu´uk xëëw je jye nimäy jyääy myintë mä jem txyëënë nits tämumätyäky nits twäjnë tso Dios myëj äjtën. Nits tnimätyäjky Jesus tpätsoontäjky mä´äm Moises kyutujk mëët profetas jätägyë jets ux. ²⁴Nidugën tëyjyäw äjty ääw ayuujk jem tse mädi ke tëy jyäw eedyë.²⁵Ku jedë ke wyinmääny nyäwyädyë tu´uk jänidu´uk nits ojts nyëkxnëdë ku ojts Pablo yä´át tu´uk ayuujk tkepxy: "Je wä´äts jäwën oy ojts na tnikepxy Isaias je profeta mädi je mäjääy tyëjktë. ²⁶Ku je wyääny: 'ÄNËKXË YË JÄÄY NITS XNËJMËT KU JE XMÄDOY MÄDO´OPTS JE MITS NÄYNYÄJMË, JETS KE TSE XWINJÄWËDËT, KU M´IXTË M´IXTËPTS MIITS, KE TSE XWINJÄWËDËT.²⁷KU YÄÄT JÄÄY Y´ÄÄW JYOOJT JYUUNKËXNË JETS TYÄTSK KE JETYË Y´OKMÄDOONË NITS WYIIN TË WYIMPIITSNË NITS KE Y´IXTËT YËKXON, JETS TYÄTSK TÄMÄDOODËT JETS TWINJÄWËDËT Y´ÄM JYOTM NITS JÄDUKYÄJË WYIMPIT TËT NITS ËTS NYËK TSO´OKT."²⁸Nijäwëdë ku yä´ät Dios myädäjkën näxwiinët jääy yëktänikextëp nikyxy tse tmädowdë. ²⁹Kunä wyäa¨ny nits judíos kyektë këm jem je y´ijty nyäy y´ojyëdë.³⁰Pablo txyënääy pu´uky metsk jumëëjt mä´ám këm tyëjk t´ájuytyiuky jem ts y´ijty jääy y´is ixyë ppen jety is ix wäjnep. ³¹Dios je y´ijty myëj äjtën nyimätyäjk jeepy jets je y´ijty mëk nyäknyi ixpëjk äjtëp je wintsën Jesucristo jye. Nipën ojts kyäyëk ätukyë.

Galatians

Chapter 1

¹Pablo mädiwë yëk päkejx ke yä’äjy tyëjk tjejë ni yä’äy tyëjk kyëjëm kyätsoony Jesucristo këxm jeyë je Dios mädiwë niteety mädiwë ojts yëkputëkyë ookpë äkukm. ²Jets nidukëyë mugu’uk tëjk tmë ity mä jem tsäptëjk Galacia.³Miits yä’ät kunukxën mja eedyëp Dios jyotkyjk äjtën ëédëm nteety mëët wintsën Jesucristo. ⁴Pën ojts nyäkyëyëkyë këm ëëdëm ntäkoony kyëxm, jets xyëk mädäjkën yä’ät käoy jyumëjt joojty pën tsoom ëën Dios teety txyojkën. ⁵Je myëj äjtën xëmëkëxm nits xëmë këxm. Nääjm je.⁶Ätëy äjät ëts nyimtäteny ku mits je xkuyoy kyeknë ku Cristo pyä’äyoon këxm mwätsojë. Ätëy äjät ëts nyimy tyäteny ku mits ku mits xkäpxtikäts kexytë je ääw ayuujk. ⁷Kets miits wä’äntët nits je jädu’uk ääw ayuujk jemts nidukën jety yä’äytyëjk jääy mädiwë miits mtuk tsipy ku miits y’oy ääw ayuujk xyëkti käts wäjnë.⁸Kots ëdëm jyeexyë ok tu’uk angel mädiwë tsäpjotm ku jyeexyë tnikepxy jädu’uk ääw ayuujk nä nyäj nixkëm éëdsëm mëk nikäpxën. Jets yë käoy tyijën yë. ⁹Ntsoom jäwyiin eewyë nwäänyën ixyämts ëts jädukyäjë nwänkojmë. Ën nidukën mëk nexy tnikäpxp ääw ayuujk mädiwë miits mkuäkuentë pëktë jets je yëk käoy tyijp. ¹⁰Ti ëts ixyäm n’ixteepy je jets yä’äy tyëjk x’oyjyäwët ok Dios x’oyjyäwët? ¿Je’mts ëts n’ixteepy jets ëts yä’äy tyëjk x’oyjyäwët? Pën je ëts wyenë n’ixtäy ädetxy py nits ëts yä’äy tyëjk jääy x’oyjyäwët. Kets ëts wyenë Cristo x’uunkë.¹¹Tikëx je ëts ntseky py nits mits xnijäwët muku’uktëjk nits yä’ät ääw äyuujk mädiwë ëts nikepxy py ke yë yä’äy tyëjk jääy t’ääw ayuujkë. ¹²Ke ëts yä’äy tyëjk jääy nkuentë pëjk jääy nits ëts xkätä’äwän’t. Cristo ëts xtok ix.¹³Të miits je xmädowdë ntso ëts y´ijty jeknyë njuky äjt xip mä Judaismo ntso ëts y´ijty Dios txyäptëjk mpawitity ninkäkuentë nyëk wintäkoy kyexy py ëts je y´ijty. ¹⁴Mpänëkx ädetxy py ëts je y´ijty judaísmo mäwäät ëts y´ijty nkëjëmë jets ojts nkëm nkäjp joojty. Mëknexy ëts y´ijty nkuämpeky mejääy tyëjk kyostumbrë.¹⁵Ku Dios y’ijty të xwin’ixy näjyëm ëts ntääk nyikëxm pën ëts xwätsoo kyunukxën këxm. ¹⁶Nä je tseky nits tyëk nikëjx jë’ëkt je y’uunk ëts këxm nits ëts ntänijäwët opyënë jääy. Ke ëts je jetyë nyëktëëy nikëjx mëët nits mädiwë nëjpy myëët. ¹⁷Ke ëts Jerusalen këm pejty mädiwë y´ijty tunëdép apóstoles ku kenëm ëts y´ijty ntuntëkë ku ëts Arabia niky xy nits ëts nwimpit kojmë Damasco.¹⁸Ku tuwëëk jumëjt nyäjxy Nits ëts niky xy Jerusalen jemtsë éts ojts n’ixë Cefas nits ëts jem ntänë kyojmë tuk mäk mokx xëëw. ¹⁹Nipën ëts ojts xkäixy wijnk apóstoles, Santiago ëts jeyë n´ix je wintsën myugu’uk. ²⁰Mädiwë ëts njäypy Dios wyinkukm ëts xyäm nä wä’äny nits ke ëts n’ëëny.²¹Nits ëts niky xy Siria mëët Cilicia y´it jotm. ²²Kenëm ëts je y´ijty x’ixëdë mädiwë jep tsäptiky py yoymyuktëp Judea je Cristo këxm. ²³Jeyë je y´ijty të tmädowdë ku ye’eny “je yä’äy tyëjk jääy je jenxyäwën xyäm nyikepxy py mädiwë y´ijty yëk kudäkoy wyämp.” ²⁴Näjts y´ijty ëts këxm Dios tmëj pëk tä’äky.

Chapter 2

¹Nits ku y’ijty ku y´ijty mäk metsk jumëjt të nyexy nits ëts Bernabe nmët pejty jem Jerusalen mëët Tito ëts mpäwääy. ²Äkëxts ëts je m pejty ku ojts n’ixy, nits ëts oy ääw ayuujk mädi ëts mëk nwäjn jeepy opyënë jääy. Äwëky ëts je nwäjn jääy mädi kejx jëk tëp jets nimëj je tyuntë näjts yëkxon n’ixy pën ke ëts putp n’yo’oy pën ke ëts të nigo nwitity.³Nits ni Tito mädi e¨ts y´ijty jem xmët itp Griego tjäAý je y´ijty jets yëk tä’äkuwän ëëy jets nyäy circuncidar ätët. ⁴Je mugu’uktëjk të mädiwë tyëywyë kyätuntëp äyu’utxy ämeetsk myintë jets tpäixtë mädi mädäjkën yëk mëët Cristo Jesus këxm nä je y´ijty tsoktë tumpë xyëkt it. ⁵Ke’ts ëëts je nä nmumädoodë nijunë ëëts nä nkätuuny jets tëy äa´w ayuujk jem y´it mä miits.⁶Jets jedë mädiwë y´ijty nä kextëp jets nijäwë je y´it të pentso y´it të ke ëts je ntunkë je ku Dios txyeky py je nidukëyë jedë mädiwë y´ijty nä kextëp jets nijäwé je y’it të niti äweky nyämpë ayuujk xkä äkuwä eedyë. ⁷Nits jyä’jty nits je t’ixtë jets të ëts ntëy jyäwë oy äa¨w ayuujk mädiwë känyä circuncidar äjtëp nëm, nä tsoom Pedro je twäjnët oy ääw ayuujk mädi y´ijty të nyäcircuncidär äjtyënë. ⁸Dios je mädiwé tuun jem Pedro jyuky äjtën jotm näy nyäjts je Dios tyuuny ëts njuky äjtën jotm jets ëts nwäjnët opyënë jääy⁹Ku Santiago, Cefas mëët Juan nä je y’ijty yëk ixëdë jets je tnimëk eedyëp jep tsäptiky py jets twinjäw eedyë ku jets je pä’äyoon të nyëk këmo’oy nits äkä’äny kyë t’yäktë ku tukyë tmëtnyämyäyë Bernabe mëët ëts. Äkëxts nä tuntë jets ëëts jem nëkxtët mä opyënë jääydyë Jets jedë jem nyëkx tët jem mädë nyäcircuncidär äjtényë. ¹⁰Jeyë ëëts jedë xnëjm jeedyë jets ëëts njääy myetstët äyoop jääydyë nä ntsoom éts y´ijty ntseky ntun wä’äny.¹¹Ku Cefas jyä’äjty jem Antioquia nits wyinkujky nyim wyinkuwäjk ëëy tkëx ku ke oy tyuyo’oy. ¹²Ku näy jyem y´ijty kyäjä’ät të pën Santiago myët tuntëp Cefas yukyë je y´ijty opyënë jääy tmët käy. Ku je yä’äjy tyëjk jyä’ädë nits äweky nyäy jyë pëjkënyë ke opyënë vjääy t’okmët yoymyuknë, Je ojts y’ätsëk etyë mädi mëk tniwäwäntëp Circuncisión.¹³Nits judíos mädiwë të wyintänkëxnë nä nyä yoymyuktë jets ke myugu’k tëjk t’ok mukäpx nëdë Bernabe päät nä y’ädëjtxy käoy tu’u tpäniky xy. ¹⁴Ku ëts ojts näj n’ixy ku ken ä tuntë ntso tyëy äjtën ntso y’oy ääw ayuujk nits Cefas nëjm ääy Cefas jem nidukëyë wyinkukmtë, mjudio tjääy mits jets näjts mits jukyë ntsoom opyënë jääy jets ken ä tsoom judío ¿Tso y’ ixë xtä’äkuwänët opyënë tjääy jets nä jyukyët ntsoom judíos tjääy?¹⁵Judios ëën y´ijty ku nkejxyën jets ken ä tsoom opyënë jää täkoywyët ëjktë. ¹⁶Nijäw ëyëm ëën je ku nidukën jääy kyäni oyë kutujk tyunk këxm. Tikëx nitukën nikëjx kyäni oyët kutujk tyunk këxm.¹⁷Näjts je yäm ëën nä tun wä’änyën Cristo këxm, näy nyäjmë ëëts näjts ëën kejx jëkyën täkoywyë jääydyë ¿Cristo mtse täkoony tyëk wäkx täkp? ¡ke tse nyäjë! ¹⁸Ku ëts jädukyäjë nyëk ä oyët mädiwë ëts të wyenë nyëk kudäkoy ke’ts ëts je wyenë nmumädoy tso ëts je wyenë të nijäwë. ¹⁹Tikëx ku kutujk Këxm je tëts ëts n’ooknë kutujk këxm Jets ëts nä Dios këxm njuky eenyët.²⁰Të ëts Cristo nmët kruspetnë ke ëts këm n’ok juky eenyë Cristo juky eenyëp mä ëts. Je juky äjt ntso ëts nikëjx mëët njukyë jenxyäwën këxm ëts xyäm njuky eenyë Dioa y’uunk këxm pën ëts xtsojk jets këm nyäkyë yäjkë ëts këxm. ²¹Ke ëts je Dios pyä’äyoon n’ixyujpë tikëx ku je tëy äjtën wä’äts äjtën jyeexyë yëkpaäty kutujkën këxm ¡näjts niko Cristo y’ojky!

Chapter 3

¹Galatas käwinjäw eewyë! ¿Pën mits té myëk mu’ky jetyë? Ku yëkxon miits mjäyëk tuk ixtë Jesucristo miits tso je ojts kriuz pety? ²Yë’ëts ëts jeyë tu’uk nijäwë wyäjn jeedyëp: ¿Ku tu’uk tyunk këxm je jäwën xkuentëpëktë ok jeyë xtëy jyäwëdë ku xmädowdë? ³Nä miits käwin jäw eewyë të miits mjä tsoontä’äky jäwën këxm. ¿ xyäm yë xtäpäkukëxë wyä’äny nikëjx mëët?⁴¿Të miits käje nexy mjä’ä yowdë nits niti të kyäwin ke’exy? ⁵Je mädiwë miits jäwën moyëp jets mädiwë tyumpy milagro milagro mä jem miits ¿kutujk tyunkëxm je nä xtuny ok ku jeyë jenxyäwën këxm xmädoy?⁶Nä nixkëm Abraham: “KU DIOS TËYJYÄW ËËY OJTS JE YËK MÄTXYOY JE TYËY TYUNËN,” ⁷Ni nyäjts miits xwinjäwët pëmpën jenxyáwën këxm Abraham je wyenë uunk äjtëp. ⁸Je jäywyet jets nijäw äjtën yikejx jeky py, ku je Dios wyenë jenxyäwën këxm tëy wä´äts je wyenë tyëk kejx jë’ëky opyënë jääy, nits oy ääw ayuujk tnikepxy tnimätyä’äky Abraham wyinkukm nits wyääny “MITS KËXM JE IT NÄXWIINY TYÄÄNY” ⁹Näjts je kunuky xy y’ity jenxyäwën këxm mëët Abraham je yä’äjy tyëjk mädiwë jenxyäwën juky eepy.¹⁰Nidukëyë pëmpën kutujk je tyunk tëyjyäw eepy käoytyijën pätkëjy tse: näjts je kyujäy etyë “KAOTYIJËN JE TUKËYË PËN TKÄKUYTYUMP TSOOM KUTUJK JYÄÄYË JEP KYËX JÄYË NEKY KYEXY PY NITS YËKTUNT. ¹¹Ixyämts je yëkxon yëknijäwë ku kenëm je wyä’äts jety kutujkën këxm Dios wyinkukm tikëX. JENXYÄWËN KËXM JYUKYËT PËM PËN TËY WÄ’ÄTS TUYOYPY” ¹²Jets je kutujk ke tse jem myiny mä jenxyäwën, jets “JE JÄÄY PËN KUTUJK TYUNK TYUMPY NÄJTS JE TÄJYUKYËT.”¹³Cristo ojts xyëK pitsëmyën käoytyijën kutujk pät kë’ëy ëëdëm këxm nä jyäywyetyë: “KÄOYTYIJY TS JE TUKËYË MÄDIWË KEPY KYËXM KUTËYËP.” ¹⁴Nits je Abraham kyunukxën opyënë jääy nyiminët Cristo Jesus këxm. Nits je ëdëm nkuentë pëjkën je jäwën mädiwë nyék täwin wään ëyën.¹⁵Mugu’uktëjktë kädi niko m’ok käpx wintëënë ntso yä näxwinët jääy kyepxy. Tu’uk äkäpx tuk mädiwë të yä’äy tyëjk tuny. Nipënts je tkäyëk ätukt nits nipën tkänikon’t ku wyenë të nä yëknäs käpx eenyë. ¹⁶Ixyämts ntso Abraham ayuujk yëk mooy mëët nidukëyë nyäskexë. Ke nä ye’eny: “Je nyäskexë” ke nidukëyë tä’äixmukt tuukyë jeyë “mits mnäskexë mädi je Cristo.¹⁷Yä’äts je mädiwë ëts ixyäm nikäpx wempy je kutujk mädiwë miin ku y´ijty të nyexy mäk täxk mukepxy je iipx jumëjt ke je këm tkexy je wäntä’äky mädiwë ojts Dios tyëk ni oyë. ¹⁸Tikëx ku mädiwë myëkë mo wämp kutuk këxm myiny ke tse wämpejt këxm y’okminë Jets je Dios ojts tmo’oy Abraham tu’uk wämpejt këxm.¹⁹Ntso y’ixë y´ijty kutujk tyunwä’äny näjts je yëktäpukoon ëëy je täkoony je täkoony jets ku je myintë nyäskexë mädiwë të wyenë wämpejt yëktuny nidanewyë kyëjëm këxm ojts angeles yëktäkëtëkë kutujk. ²⁰Kots ixyäm tu’ukë jääy tmët näkyepxyë jätyëy jädu’uk ke’ts je pën nidäneewyë jets je Dios këm ojts jätyëy wämpejt tämët tuny mëët Abraham.²¹Näjts je ¿wimpity kutujk mädi Dios wyämpejt eepy? ¡ke je nyäjë! Ku jeexyë kutujk t’yeky tu’uk jyuky äjt jets tëytyuun tëy nyexy ts je jyexyë myin kutujk jety py. ²²Jets jäywyet tyëk ätuky täkoony pätkëjy jets yä’ät wämpejt yëkë mo’oy tëyjyäwëdë Jesucristo jyenxyäwën këxm.²³Ixyäm, ku kenëm y´ijty myiny jenxyäwën metxy tsumy ëdëm y´ijty n’ijtyën kutujk pätkë’ëy puxtëk tseneewyë je y’it të koonëm jenxyäwën nyikejx jë’ëjky. ²⁴Näjts ojts kutujk wyimpity pën ku ätsojëm kuunëm ojts Cristo myiny nits ëdëm nwä’äts äjtën jenxyäwën këxm. ²⁵Kots ixyäm të jenxyäwën myiny ke ëdëm ixyäm ku y’ätsowë pyätkëjy n’ok jukyë nyäyën. ²⁶Tikëx ku miits Dios m’uunk etyë je Cristo Jesus jenxyäwën këxm.²⁷Ku miits nimäy mnëpet të Cristo këxm tëts je miits xkuentëpëktë Cristo. ²⁸Ke’ts je pyën ity Judíos ni Griegos, nikyäpën ity tumpë jääy nikyäpën ity pën jotkujk witit tëp ke pën ni yä’äy tyëjk ni toxtyëjk jääy jäkëxts miits tukyë Cristo Jesus këxm. ²⁹Pën miits je mët ity’py je Cristo, miits je Abraham m’näske’xë, jets xmutäntët je wäm pejt.

Chapter 4

¹Näm ëts nwä’äny mädi tmutänwämp, ku je piknëm ni mä je kyätiketxy mëët tu’k mädi tun itnëp oyëm je tukëyë it tjäkëjëmë. ²Jets je mëjäaÿ pyätkëjy je y’ity nyëm mëët mädi tukëyë y’ixy it tëp kuuëm je tpäa¨t pën junë je tyeety täni ixë.³Näynyäjmë ku ëën nä y’ijty nkejx jëkyën ntso mutsk un äjnk metxy yä y’ity näxwinkëjxy ⁴Ku ojts tyempë tpääty Dios y’uunk tpäkëjxy toxtyëjk jääy kyëxm kyexwinäjky kyejx jë’jky ktutujk pät këjy. ⁵Nä je ojts tuny ku tpä’äyooy mädi kutujk pätkë’ëy jets nä xkuentëpëjkyën ntso y’uunk tëjk.⁶Ku miits je m’uunk etyëdë të je Dios tpäkexy y’uunk jäwëm mä miits m’ääw joojt të mädi käpx kekp “Abba Padre” ⁷Nä je ke mits tumpë m’ok itnë näjts uunk mits. Pën uunk nä mits, näjts mits Dios m’uunk äjtyënë Cristo këxm.⁸Je tyempë mä miits y´ijty Dios xkäixënëm nä miits ojts myëk tä’äkuwänëdë jets metxy y’ittët pëntë këm kyutujk këxm të ke je nyimëjëdë. ⁹Jets ixyäm ku të Dios x’ixëdë ok mäs téy ku të Dios x’ix ëyën ¿Tso je y’ixë ku je xniwimpit wän ooktë mä ämutsk jets niti kyäwä’äny je je tsoontäjkën? ¿Jäduk yäjë je metxy m’itwä’äntë?¹⁰Yë miits jeyë m’äxtuktëp ku xëëw nyexy po’o nyexy jets mäktäxk tyempë tyiketxy mëët jumëjt. ¹¹Nmutsëjk eepy ëts miits ku ëtsën ntunk niti kyäwyä’änt mëët miits.¹²Miits nmunukxteky py mugu’uktëjktë näky jyätë ntsoom ëts ntso ëts té nyäky jetyë ntsoom miitstë nintso ëts të xkätuntë. ¹³Miits mnijäw eedyëp ku pä’äm këxm ojts mutukyäjë tämukäpxtë y’oy aäw ayuujk. ¹⁴Ke ëts miits ojts nkäoytyijtë ni ke mëj xkäjäw eedyë tso y´ijty nikëjx y’äyoy nä ëts ojts xkuentëpëktë tso Dios kyukexy eewyë, tso je Cristo.¹⁵¿Mä je kyunukxën xyäm y’it të? Tëyëm ëts ixyäm nwä’äny kunä je tjä pääty. Të je jyeexyë wiin x’juut të jets ëts xkëmodët. ¹⁶Nä tpääty ¿Të ëts mutsip nwimpitnë ku ëts miits tyëy äjtp nwäjnë?¹⁷Mku’ämpëjkëdëp je jets mumädäkedët ke je jets oy. Je jetxyoktëp jets ëts xpuwä’äts tët je’ts je txyoktëp. ¹⁸Oy je ku je nkuämpëjkën mädi oy ke jeyë ku ëts miits nmëëdë¹⁹Miits uunk tëjktë ixyäm ëts miits xyëk äyowdë tso je unäjnk yëk pääty miits këxm koonëm Cristo jem kyejx jë’ëkt mä miits. ²⁰Njä tseky py ëts je jets miits jyeexyë jem yëkxon nmët ity jets ayuujk nyëktikäts t tikéx ku ke ëts nwinmääny y’oyë mëët miits.²¹Nikäpxtë ku miits x’ätsoktë m’it të kutujk pätkëjy ¿Ke je xmädowdë tso je kutujk ye’eny? ²²Nä je kyëx jäyë ku Abraham ni metsk ojts unäjnk tmëëdë mutu’uk mädi tumpë toxtyëjk myët ämetsk ëëy jädu’uk mädi jotkujk toxtyejk myët ämetsk ëëy ²³Tu’uk je kyejxy toxtyëjk nyikëxm mädi tumpë itp tso je nikëjx mëët jets jädu’uk kyejxy toxytyëjk nyikëxm mädi tumpë kä itp käpx pet këxm.²⁴Nä yä’ät yëk winjäwët tso tu’uk ayuujk mets yëkwinmäy pyitsemy. Yä´ät nimetsk toxtyëjktë metsk käpx pet tnitenëdë tu’uk je mädi Monte Sinaí je’ts uunk tyëk kexp mädi tumpë itp. Jetse Agar. ²⁵Agar tse ixyäm nidaneepy Monte Sinaí jem Arabia; Yë tse ixyäm yëk nikejx jeky py Jerusalen, jetse ixyäm it tëp tumpë mëët y’uunk tëjk.²⁶Jerusalen mädi äkëxm jotkujk je yëtse ëën ntääk ëyëm. ²⁷Nä je lyëx jäyë: jotkujk tä’äk mits ku unäjnk xkäpääty jotkujk mkäpxke’ektët yä’äx ke’ektët miits të ku xkänijäwëdë ntso unjäjnk ntso unäjnk kye’exy. Nimäy je toxtyëjk y’uunktë mädi të yëknikeknë ke je nyäjë mädi nyiyä’äjy myët tseneepy.²⁸Miits të mugu’ktëjktë tsoom Isaac käpxpet uunk miits të. ²⁹Je tyempë pën ojts kye’ëxy nikëjx mëët je’ts ojts tpäwitity pën ojts kyejx jë’ëky jäwën këxm näy nyä je ixyäm.³⁰¿Tso je jäywyet ye’eny? KEX PITSËM JE TUMPË TOXTYËJK MËËT JE Y’UUNK. TIKËX JE TUMPË TOXTYËJK KE JE TMOWÄ’ÄNY IT JE TOXTYËJK Y’UUNK MÄDIWË TUMPË KÄ ITP. ³¹Tikëxëm mugu’ktëjktë ke ëën je x’uunk äjtyën toxtyëjk mädi tumpë itp je mädi tumpë kä itp.

Chapter 5

¹Ku të Cristo jotkuj äjt t’yeky je’ets jets jotkujk mjukyët. Ixyit t ë je jotkujk äjt mädi të Cristo t’yeky jwets kädi miits jäduk oojk mtäntë mä wentuun jety py. ²Ixtë ëts Pablo miits ëts nëjm jeedyë ku miits mnyäcircuncidär ätët ke ti miits Cristo mtäpädëp.³Jädukyäjë ëts nikepxy tukëyë yä’äy tyëjk jääy pën nyä circuncidar äjtëp kutujk je nä myumädoopy. ⁴Wekxy miits Cristo xmët it të ku miits xtsoktë kutujkën këxm wä’äts jät tët ke miits pä’äyoon x’ok ixnëdë.⁵Ku je jäwën këxm jets jenxyäwën nä je n’äixy ijtën jotkuj nexy je tyëy äjtën mädi tëy. ⁶Cristo Jesus këxm ni circuncisión ni incircusición niti kyäwim pitsemy we je tukyë tump jenxyäwën mä jem tsojkën. ⁷Mput tëp miits të y’ity oy pën të mneemxyë jets ke tyëy äjtëp xmumädo’ot? ⁸¡Yä’ät winmääny ke jem myiny pën wäätsojëp!⁹Ku jetxy weenë yëkpëjmët levadura mäy eepy je. ¹⁰Jem ëts nmëëdë jenxyäwën wintsën këxm nits ke miits tiketxy x’ixtët pëm pën käyëk jot kuj äjtëp kyuwetp je oy opyënë pën nä ädetsp.¹¹Muguuktë pën ëts xyäm nikepxy py circunsición ¿Tkëx ëts ixyäm nyëk tsip tun ädë’ëtxy? Yä’ät ayuujk këxm je ytse mädi yëk tä’äwop putp të je yooy kruz këxm. ¹²Pën miits jem myëk tu’u tukwäjnëdëp yë ëts ntseky py jets këm tsëjkën myojëdët.¹³Tikëx ku yë të yëktä ni wäätsowëdë jotkujk äjt kädimts nä xyëktuntë jotkujk äjt jets nikëjx takoony jety nyëkx kojmët nätyuunxëdë tu’uk jänidu’uk tsojkën këxm. ¹⁴Tikëx ku tukëyë päwään yëk kuy tyuny tu’uk kutujkën këxm: NÄ JE XTSOKT MUGU’K NTSO KËM MNYÄTXYOKYË”. ¹⁵Ku miits mnyäy ojëdët mnyätxyutsëdët je äxij jäyäj mnyäky kyudäkoy wyänyëdë nyäkyuwijy ätëdëts jets ke mnyäkyudäkoy tyäjëdët tu’uk jänidu’uk.¹⁶Näm ëts nwä’äny tuyoydyë jäwën këxm nits ke x’ätsoktët mädi nikëjx mëët. ¹⁷Tikëx je mädi yä nikëjx mëët ke je tmët nä myäyë mädi jäwën këxm jets je jäwën txyojkën ke je tmëtnämyäyë mädi nikëjx mëët tikëx ku nyä txyiptujnëp je jets ke xtuk tun wänyëm mädi jyä tseky py xtuk tuunëm. ¹⁸Pën miitstë wä’äts jäwën tuwäw äjtëp kets m’ittë kutujk pätkëjy.¹⁹Näjts täkoony tyuunën mädi näxkëjxy ketse yëk tunt t ku yä’äy tyëjk jets toxtyëjk nä yë txyëëny myuktë näy jyem kyäyëk äjäy myuktë käwá’äts äjtën, lujuria, ²⁰mädi äwoon näx pyätuntëp, tso’oktëjktë, nyämyu ämpëjkën, tsiptunën, kumu äjtxy eeky, jot ään, mutsip, disensión, nyäwyäkxën, ²¹tämu ämpëjkën, y’uuktë myukyëdë disturbios, jets tukëyë mädi xyëk täkoyëm, ixyäm ëts nwä’äny: Pëm pën yä’ät tuntäktëp ke tse tpäät Dios teety y’oy äjtën.²²Jets wä´´ats jäwën tyëëm yë je: Tsojkën, xontajkën, jotkujktäjk, tudä’äky äjt, mugukwänën, tyëy äjt pë, jexyäwën, ²³näxkëjxy äjt jets këm nyäy ixën, ku nä ntunën ke ti kutujk. ²⁴Pëm pën myët itëp Cristo Jesus të je kruz këxm tyëk tänëdë je käoy tyunën mädi oy yëk ixp jets mädi yëknätsojk eepy.²⁵Pën ëdëm jäwën nmëtjuky ëyëm wen nä tuyo yën jäwën mëët. ²⁶Ke këxm nyäy jyäw ëyën, tuk jadu’uk otyijë ntsip pëjkën jets äxi äyä otyijë nädyä mu ämpëjkën.

Chapter 6

¹Mugu’tëjk, pën tu’uk yä’äy tyëjk jäaÿ k täkoony jety py jyä’äty jets miits jäwën jetypy je’ts jyeexyë m’ yëk ni oy eeduyëp tudä’äky äjt nyäkyuentë tunëdë miits këm nits kädi myëkwinmääny ixy. ²Nädyäputsëm tëk ätëdë tu’uk jänidu’uk näjts xkuytyunt je Cristo kyutujk.³Pën jem je nidukën wyinmäy nits jem je tmëëdë nits ku niti dm tjägämëëdë këm tse nyäwyin ëënyë. ⁴Wen kë je tyunk t’ixtë pën jem ti tmëëdë mädiwë nyädyäkextä’äk wäjnëp nitits je tkätämu ixët. ⁵Ke je tse xyuumy tpätsëmtët .⁶Ke miits myëkwin ëën tët. ⁷Dios ke yëk täxiiky pën ti yä’äy tyëjk jäaÿ nyipy jetse kyonmukp. ⁸Pëm ën je tëmt nyipy py pëntso käoy jyuky äjt tyëknäxtë kudäkoyny tse kyonmukp pën ts je tëmt nyipy mä jäwën juky äjt mädiwë xëmë këxm mä jäwën.⁹Ke ëdëm ntänukxë jets ntunën mädiwë oy pyäätp je tyempë mä niky xy yëk kon muknë pën ke ëdëm n’ämutsk ëyën. ¹⁰Pën të jem ätsujky mpäätyë nits mugu’k oy xtujnët tujnëts oy jeweenë xtujnët mädiwë tukyë mët yoy´py jenxyäwën këxm.¹¹Ixtë yä’ät letra më jety ëts njä’äy ëts nkëjëm. ¹²Pëm pën nikëëjx mëët txyekypy nits oy yëk ixt miits je mtä’äkuwän äjtëdëp nits myëkcircuncidärët je tse nits ke yëk tämutsipët je Cristo kryuz. ¹³Mädiwë të jyänyä circuncidar äjtyënë ni je tkämumädowdë kutujk nits jedë txyeky py tse nits miits mnyäcircuncidär ätët jets jedë nyämyëj pëk tä’äk wänyë miits mnëkëjx këxm.¹⁴Jets nijunëts ëts nkäwinmäy nä n’ädëts t je jeyë wintsën Jesucristo kyruz je madi ojts kryuz pety ëts këxm mëët it näxwiiny. ¹⁵Ku je circunsición niti kyäwä’äny ok ku nä tjäkätuntë je’ts je nikejx jëkpë mädiwë ooy eepy nëm. ¹⁶Pëm pën nidukëyë tnijäw eedyëp päwään nits täjukyët je jotkujk äjt mëët pyä’äyoon jem je tmëëdët nänyä mä Dios Israel.¹⁷Nits ixyäm jyäk nikx ädë’ëts nipën ëts xkämuwä’änt jets ëts jem ëts nmuwitity tso Cristo txyeetxy ëëy. ¹⁸Jets je kyunukxën wintsën Jesucristo jets je jäwën miits mët it tëp, Muguk tëjk nä mëm je.

1 Thessalonians

Chapter 1

¹Pablo, Silvano mëët Timoteo jem Tesalonicenses tsäptëkm Dios teety kyëxm mëët wintsën Jesucristo. Jets je y´oy äjtën mëët äwä´äts äjtën jem jyemét mä miits.²Itp ëëts nmo´oy yës kujuyëp je Dios miits këxm; kyäpx pety py ëëts miits ku ëëTS Nukxtä´äky. ³Itp nexy ëëts ntukjpapaymyetxy Dios teety wyinkukm mtunk mädi jenxyäwën këxm, mtunk mädi tsojkën këxm mëët näxkëjxy äjtën jets tëyjyäw äjtën mädi mimp kidäkp éëdën nwintsën Jesucristo kyëxm.⁴Mugu´uk tëjktë Dios ätsok, ⁵n´ixätyëm ëëdëm wyäätsojën, ntso´om ëëts n´oymyätyä´äky të miny mä miits ke nigo myätyä´äky, mäjäw mëët je nänyäjmë, wä´äts jäwën këxm mëët mäynyexy jup´ixën nänyämëts miits x´ixëdë ëëts njääy y´äjtën ku ëëts nikxy mä´äm jem miits, jets je tsojkën mädi ëëts mëët miits këxm.⁶Miits ojts xpätuntso´ontä´äktë tso´om ëëts mëët wintsën, ku xkuentëpëktë je ääw ayujk mä muntuun je jä´jtën kowejtën jets jotkujk nexy wä´äts jäwën këxm. ⁷Nät miits ojts mtäntë nixkëm tu´uk ixpëtën mäm tukëyë tëyjyäw eepy mädi jem Macedonia mëët Acaya.⁸Ku ojts pyitsemy mä miits je wintsën y´ääw ayuujk mädi të yëkmädoy, ke je jeyë jem Macedonia mëët Acayä nänyäjmë oymyästsow të wyäkx kexy je jenxyäwën mädi Dios këxm, näjts ëëts ke x´okjti´ijt jeenyë ntso njäkwä´änt. ⁹Tigëx je ku jedë këm tmätyäktëp këm tmätyáktëp, ntso ëëts miits ojts xkuentëpëktë jnedë mätyäktëp ntso miits mtikätstë mäm yë äwänäx mä Dios jets xtujnëdët je juky Dios jets tyëywyë. ¹⁰Jedëts tmätyäktëp ku miits xjä ixt je y´uunk jem tsäpjotm mädiwë je yëk putëjk ookp äkukpy, je Jesus mädi xtokniwäjts ëm je jot´ään mädiwë mimp kidäkp.

Chapter 2

¹Je ku miits këm mnijäwetyëp, mugu´uktëjktë, ku ëëts ojts njety mä´äm miits të ke nyigojë. ²Miits mnijäw eedyëP ku ëëts n´äyoy jets kutso´oy nyexy ëëts ojts nyëktuny jem Filipo. Ojts ëëts nyämyëky pemyëdë Dios këxm jets ntämukäpxtët miits Dios y´oy myätyä´äky je ätsijpën ägujky.³Ëëts käpx jotmë ëny ke yë tyäko´ony kyëxmë, nikiä´äxëëky äjtën nikiä win ënën. ⁴Dios ëëts të näxwinkëjxy jets näj yëktëyjyäwëdë yë oy myätyä´äky jegëxts ëëts nkepxy ko ëëts nkepxy ke tse nits yä´äytyëjk jääy ëëts xtäoyjyäwët, je je nits Dios ëëts xtäoyjyáwët je je mädiwë t´ixkëxp ëëts n´ääw njo´jt.⁵Je ku nijunë ëëts nkäyëktunk pääty je ayuujk mädi ke tyëyë ntso´om miits xnijäwë, ninkä täywyääty ëëts nigo jets ëëts nwimpëkt, Dios yë tnijäw eepy. ⁶Nin kätäjotäkoy mëj äjtën mädi yääyë miits mje ok wyijnkpë.ëëts të je jyeexyë mpäyo´y putëjk ëëny nixkëm Cristo pyäyoywyëtëjk.⁷Wimpity tsje ëëts të nyäpyëky täkyë oyjyääynyexy näxkën tu´uk nitääk tyëk jotkujk tä´äky iuunk tëjk. ⁸Näjts ëëts ätsojkën nmëdë miits këxm, ku ëëts ntseky jets nyëkniwäädët ke jeyë Dios ioy miätyä´äky nänyäjmë ëëts këm njuky äjtën. Je ku miits të mëj nexy ëëts ojts n´ätseky. ⁹Jämietstëp miits mugu´uktëjktë ëëts ntunk mëët ntso ëëts nyämyëk moyë.Jä xëjny jäkoots ëëts ntuny jets nitugën miits niti nkätänipeky ko ëëts nkepxy nmätyä´äky Dios y´oy y´ääw ayuujk.¹⁰Miits mnijäw eedyëp mëët Dios nänyäjmë ku wä´äts nexy tyëywyë nexy jets nitij niwämpejtën ntso´om ëëts njääy y´äjtën mëët miits tëyjyäw eewyë tëjk. ¹¹Nä nyäjmë miits mnijäw´eedyëp ku ëëts nkäpx tudäkyë nkäpxjot mëjëdë miitstë nä nixkëm niteety kém iuunk tmukepxy. ¹²Nänyä ëts miits ntäpäwä´äny ntso mtuyoydyët jets Dios xwintsëgët mädi mwäätsojëp má´äm nyitenäyën mëét myë äjtën.¹³Jekëxts ëëts nä nyäj nmooy yëskojuyën je Dios itp nexy. Ku miits ojts xkuentëpëktë je Dios myätyä´äky ku ojts mädowdë ëëts këxm, miits ojts xkuentëpëktë tyëywyënexy Dios y´ääw ayuujk yë ayuujk mädi tump mä miitstë midiwë tëyjyäw eedyëp.¹⁴Tigëx ku miits mugu´uktëjk ojts wyimpit të pätumpëtëjk mä yë Dios txyäptëjk mädi jem Judea Cristo kyëxm.Miits nä nyä m´äyompäätëp jemyë mä´äm mnäjx mkäjp, nä nixkëm jedë jiät´t kiowet´t Judios kyëjëm. ¹⁵Judios je mädiwë tyëk ooktë je wintsën Jesus mëët tukëyë profeta tëjk, Judios je nänyääm mädi ëëts nkexpitsëëm. Ke je Dios t´oyjyäwëdë jedë nipën jääy tkäkupëktë. ¹⁶Yë ëëts xkäkupëktëp jets ntämukäpxtët näxwinët jääy tyë nits nitsojkën tpäät´t. Je txyoktëp jets jem y´itkunäxt tyäkony jety py jägëxëmts Dios jiot ä´n ojts tyänäxkidäkyëdë.¹⁷Näjts ëëts miits mugu´uktëjktë weenë miits nmëtnyäwyäkxë, winkëxm jeyë äm jotm ke. Mëk empy ëëts njotäkoy jets n´ixt miits mwiin m´ääw. ¹⁸Jeku ntsekypy jets nëkxt mä´äm miits ojts Pablo tukyäjë jádukyäjë; kyäoywyë je ëts ojts x´ätsipy. ¹⁹Tigëx ¿Mädiwë ëëts n´äixy ijtën eepy mädi mimp kidäkp ok xontäjkën ok mëëtën mädiwë nätyämëjpëktäjkën ko wintsën Jesus myin´t?¿keje miitsët tso´om nidukëyë? ²⁰Je ku miitstë yë ëëts nmë´äjtën eepy jets ëëts ntxontä´äkt.

Chapter 3

¹Ko ëëts y´ity ke n´okmuten eenyë, nits nwinmääy jets ntän´t nätyu´uk jem Atenas. ²Jets mpäkexy ëëts Timoteo ëdëm nmugu´uk Dios tyumpë mädi oy ääw ayuujk myätyekypy Cristo jye´ jets mëkmojëdët nits myëjotkujk tägët nixkën jenxyäwën. Ná éëts ntuuny jets nipën kyä´ayëktä ätsipt yä´ät jätë kowetë. ³Miits mnijäw eepy ko je këxm ëëts të nyëkwinkeny.⁴Tyëywyë nexy ko y´ ijty jem miits nmëdëdë, jets ëëts nwääny ko të tpätnë nits ëëts n´äyo´m päät näjts të jyety nixkëm të xnijäwëdë. ⁵Jekëxts ko ët ke n´okmuten eenyë, nits mpäkejxy yë Timoteo jets tnijäwët ntso miits mjenxyäwën ok tëëk win ëëmpë mwin ëënyëdë nits ëëts ntunk niti kyäwä´äny.⁶Kots Timoteo jem wyimpity mä miits jets tyëkmiiny oymyätyä´äky ntsi miits mjenxyäwën jets mtsojkën. Jets tnikepxy ntso ëëts miits xäymyetxy, nits miits xä ixwä´äntë ëëts nixk nänyä ëts miits n´ixwä´äny. ⁷Jekëxts mugu´uktëjktë ojts ëëts njotkujk jety miits jenxyäwën këxm m+a´äm ëëts njotmáy ooky jets n´äyom pääty.⁸Näjts ëëts ixyäm njukyë ku miits tukyë wintsën kyëm. ⁹¿Ti kujuyën ëëts nmo´op je Dios miits këxm ko je xontäjkën mädi ëëts nmëët Dios wyinkukm miits këxm? ¹⁰Jä xëjny jä koots ëëts mëknexy nukxtä´äky jeyts miits mwiin m´áäw n´ixt jets nyä´kt mädi käitp má jenxyäwën.¹¹Jets këm Dios ëdëm nteety mëët ëdëm nwintsën Jesus, xtäni´ixët ëëts ntu´u mäjem miits. ¹²Nits wintsën tun´t jets tsojkën yeekt myëjët myäyët mä tu´uk jänidu´uk mä´äm tukëyë jääy, nä nixkëm ëëts mä miits. ¹³Wen je näj tuny nits tmëkmo´ot m´ääw mjoot tyiky peky nyiwä´äts´t wä´äts äjtën këxm ëdëm nDios teety winkukm ko myin´t ëdëm nwintsën Jesus mëët tukëyë tyumpë.

Chapter 4

¹Näjts miits mugu´uktëjktë, ntä´ätsoktë ntäkäpx tudä´äky wintsën Jesus kiexm. Nixkëm xkuentë pëktë pään ëëts këxm, ntso y´ixë mtuyo´oydyët nits mtäoy jyäw atëdët Dios näj nixkëm mtuyo´oydyë näjts xtun ädë´ëts t. ²Miits mnijäw eedyëp je päwään mädiwë ëëts nkëyäktë wintsën Jesus kyëxm.³Yä´át je Dios txyojkën eepy miits mwä´äts äjtën jets ke mnyämyëët atëdët ämeetsk äyu´utxy. ⁴Näjts miits tu´uk jädu´uk xkuentëdët mtoxtyëjk wä´äts äjtën këxm jets wintsëjkën këxm. ⁵Ke nä xmëdëdët mtoxtyëjk nixkëm mädi äwän ookp. Nixk juky eewyë tëjk mädiwë Dios kyä ix eedyëp. ⁶Nipën yä´äy tyëjk jääy tkä käoy tyijt nitkäwin ëënt myugu´uk. Je ku wintsën je tukëyë pyäyoykyexy py ntsoom të ëëts nikepxy nimä tyä´äky.⁷Ke të Dios xwäätsoyën nits äxëëky njä´äy äjtën je të xtäniwää tsoyën nits wä´äts äjtën nmëët ëyën. ⁸Pën pën yä´ät kyäkupeky py kets je jääy tkäkupeky, Dios je kyäkupeky py, mädiwë miits wä äts jäwën mo yëdë.⁹Jets ku nätxyojkën tu´uk jänidu´uk ke tyi´ity tigo yëk jäy kyojmët, je ku të miits këm Dios mtä´äwänyëdë ntso mnyätxyokëdët tu´uk jänidu´uk. ¹⁰Näjts miits je xtuntë mëët tukëyë mugu´uktëjk mädiwë jem Macedonia, näjts miits nkäpx jotmëjë nits nä xtun ädëts tët. ¹¹Ëëts näynyä nkäpx tudä´äky jets mjukyëdët tudä´áky nits këm tunk xkuentëdët këm kë xtätuntët nä nixkëm ëëts të mpäwä´äny. ¹²Jets nä mtuyo´oydyët këm, jekëxm mädiwë tkätëy jyäw eedyëp näjts miits ke ti mkäti´ijtxëdët.¹³Ke ëëts ntseky jets miits xkäwin jäwëdët mugu´uktëjk mädiwë määdëp, jets kädi mäytyë mtäjtë nixkëm jedë mädi tkämëët eedyëp äixy ijtën mädi mimp kidäkp. ¹⁴Näxkëm ntëyjyäw ëyën ku Jesus y´ooky nits jyuky pyëk kojmë jädukyäjë näjts Dios tyëkmintë mëët Jesus mädiwë jekëxm të myä´ädë. ¹⁵Näjts ëëts ixyäm nuä´äny wintsën y´ääw këxm iäyuujk këxm jets ku ëëdëm nixyën näy yä njuky äjtyën, o jedë mädi täntëp koonëm wintsën myint ke niky xy näspäjt äjtyën mädi të myäänëdë.¹⁶Je ku wintsën këm kyidä´äkt tsäpwinm. JE myint yäxkekp mëët Arcangel iayuujk mëët Dios pyujx xujx nits mädi Cristo këxm të iookté je´ts tuwëkp juky pyëktëp. ¹⁷Nits ëëdëm nixyën njuky ëyën, ok jä nixyën wyenë të ntäänyën näjts nmët tsoonkëjxën näspäjt ëyën yoots jotm näjts wintsën nmët nyäwyäjtën pokëxm. Jets nmët ijtën je wintsën xëmë këxm. ¹⁸Näjts miits xnädyä käpx jotmë ätëdët yä´ät ääw ayuujk.

Chapter 5

¹Näjts ixyäm mä´äm jumëjt ok ntso it tyiketxy mugu´uk tëjktë ke miits mkäijt xëdë jets myëk jäyëdët. ²Je ku miits wä´äts nexy xnijäwëdë ku je wintsën xyëëw myiny nixkëm meetspë myiny koots. ³Ko je wyä´äntët: Oy ëëdëm nits njotkujk äjtën, nits kukexy ëny ätsujky tyänäxkidä gëdët.nä nixkëm toxtyëjk mädi käniwä´äts unäjnk nyiwä´äts wänyë. Näjts niti kyäity ntso y´ixë tkuke´ektët.⁴Jets miits mugu´uktëjktë, ke miits m´äkotxyë tuj yëdë jets je xëëw mnäspäát ätëdët nixkëm tu´uk meetspë. ⁵Je ku nidukëyë miits äjääjk uunk jets äxëjny uunk. Edëm ke n´äkootxy uunk ëyën jets ninkä ku koots ëyën. ⁶jägëxts, ke nmájëntë nixkëm pën y´ädëtstë wen wijy kejy t´ijtyën jets nijäw eepy. ⁷Jets vmädi äädëp koots je miädë, mädiwëts uktëp mujkëdëp koots je nä y´ádëts të.⁸Jets ko äxëjny y´uunk ts ëëdëm, wents nijäw eepy tnäpyëmën wen tnädyäxojxyën jenxyäwëm mëët je tsojkën nä ixkëm tu´uk pujx kujup je jup ixén mädi mimp kidäkp je mädäjkën. ⁹Je ku ke Dios të xpëmyën jets jot ään xpäjtën, je dë ëëdëm nyëkpëmyën nits näspäjt ëyën mädäjkën ëdëm nwintsën Jesucristo kyëxm. ¹⁰Je të ëdëm xku ookyën oyëm n´ijtën niwijy ok määp je´ets nmët juky ëyëm. ¹¹Jegëxts miits näkyäpx jotmëj ätëdë tu´uk jänidu´uk näk wyimpetëdë tu´uk jänidu´uk nä nixkëm xtuntë¹²Näjts miits n´ämädowdë muguktëjktë, ixkäptë je mädi tuntëp mä miits ok mädiwë jem eepy wintsën këxm mä miitstë mädiwë mkäpx jotmë äjtëdëp. ¹³Näy nyä ëëts n´ämädoy jets më kä je xtäoy jyäwëdët. Ko nä tyuny nits oy jotkujk y´it t mä miitstë. ¹⁴Näjts miits muguktëjktë nkäpxjot mëjëdë: xwäjnëdët mädiwë käoy tyu yoy dyëp nits xputëkëdët mädi ämutsk eedyëp mädi ämäaÿ tyë jets yujy mnyä pyëmëdët mä´ám tukëyë muguktëjk.¹⁵Ixtë nits ke pën nyämyuwim pitëdët oy käoy mädi tsojkëp mnyämëk mjëdët jets xtuntët mädiwë oy tu´uk jänidu´uk. ¹⁶Jotkujk tä´äktë itpnexy ¹⁷Nukxtä´äktë itp nexy, tukëyë kujuyën kuwejtën xmodët. ¹⁸Je ku yë Dios teety txyojkën eepy mä miits Cristo Jesus kiëxm.¹⁹Kädi xyëk pi´itstë Dios wyä´äts jäwën. ²⁰Ke xkämëj ixtët yë kepxy mätyä´äky. ²¹Ixtë tuntë tukëyë këjëm mëdë mädi jety oy. ²²Ke xtuntä äktët pën winääk pet yë käoy äjt.²³Nits këm Dios mädi äwä´äts äjt tmëët myëk wä´äts jätëdët pu´uky keepxy. Tukëyë mits je mjäwën mjuky äjt mëët mnikëjx y´it t ixyity ni ti peky tkämëdë pën junë je wintsën Jesucristo myiny. ²⁴Tyëywyë je mädiwë wäätsojëp. Jets tyump je näynyä²⁵Muguktëjktë kunukxtä´äktë ëëts. ²⁶Kuentëpëktë nidukëyë muguktëjktë wä´äts tsuukxën këxm. ²⁷Näjts nmädoy wintsën kiexm jets yä´át neky yëk käpxët tukëyë mugu´uktëjk. ²⁸Jets wintsën Jesucristo wyä´äts äjtën y´it t mä miits nidukëyë.

2 Thessalonians

Chapter 1

¹Pablo Silvano mëët Timoteo jem Tesalonicenses txyäptëkm Dios teety kyëxm mëët wintsën Jesucristo. 2.- ²Jem kunukxën mä´äm miits mëët äwä´äts äjtën Dios teety kiëxm mëët wintsën Jesucristo.³Nmoyëm je itp Dios kujuyëp je Dios itp miits këxm muguktëjktë näje pyäadyë këm jenxyäwën yeeky mëët tsojkën ke tu´uk mä miits jets myëk tu´uk mukyëdë. ⁴Nä ëdëm këm nkäpxën më këxm mä miits jep mä Dios txyäp tëjk. Ëëts ojts nkäpxtë m´äixy ijtën jets jenxyäwën ku mjäyëktä mutsipëdë. Nkäpxtëp ëëts je näy nyäjmë tso äyoon mädi mudeneedyëp. ⁵Yë tu´uk ixpejtën Dios wyä´äts tyëy tyuun. Tso nä kyejx jë´ëkt je mpäj äjtëdëp miits Dios myëj äjtën mädi miits mku äyo eedyëp.⁶Oy je mä Dios tyëjkwimpijtët äyoon mädi miits mkäyëk jotkujk äjtëdëp. ⁷Jets mädiwë të yëkwentuntë tpäät pokxën.Nits je nä tunt ku nyäkyejx jëgët je wintsën Jesus jem tsäpwinm mëët angeles mëët myäjääw. ⁸Nits nikyxy toypy jyën jety py niky xy yëk jën yuup pety mädi Dios kyäixy mäsi kyämumädoodëp je ëën wintsën Jesus jye.⁹Jets niky xy jep y´äyowdë je äyoon mädi xëmë këxm jekëm mä wintsën jets näy nyä mä myëj äjtën myëk äjtën. ¹⁰Je´ts niky xy tuny ku niky xy myiny jets kyäjp myëj pëktäkëdë Nits jyotkujk tä´äktët mädiwë të tyëyjyäw etyë. Ëët nmätyäky kyëxm miits ojts myëktëy jyäwëdë.¹¹Ägëxëm ëëts itp miits nikunukxtä´äktë. Nikunukx tekypy ëts miits jets Dios nä m´ixëdët wä´äts mä wyäätsojën. Nukxtäktëp ëëts jets kyuytyunët je tsojkën mädi oy tukëyë tunk mädi jenxyäwën këxm mëët mëk ájtën. ¹²Näjts ëëts nukx tä´äky jets nwintsën xyëëw këxm yëk mëj pëk tä´äkt miits këxm. Nukxtäkp ëëts jets miits myëk mëj pëk tä´äktët je këxm ëënën Dios pyä´äyon këxm jets ëën wintsën Jesucristo.

Chapter 2

¹Xyäm ku je myin wä´äny ëën nwintsën Jesucristo jets nmët nyäwyäät wänyën jem wyinkukm xyäm ëëts miits nëjmëdë muguktëjktë , ²jets ke miits jetyë xkätä jotkukët o maÿdyëd mtäjtët, o jäwën këxm o kexy kyëxm o neky jyä´ä y kyëxm tso óm ëëts jyeexyë mpäkexy ku je xë¨w mä wintsën myiny të je myin në.³Kädi xkupëktë jets myëk win ëënt tët ontsoyë. Ke myint ku kenëm wyënë kyidäy jets pën kenëm wyënë nykejx jë´éky kuwety yä´äy tyëjk je unäjnk mädi tyëkudäkoypy. ⁴Yë tse mädi ätujkën pyekteky py jets këm nyämyëj pëk tä´äkyë.jets ke tmëj´pëktä´äky mädi Dios xyëëw jets mädi yëkmë pëktäkp. Jep je txyëënët Dios txyäptikypy jets kyëm nyäk nyi kejx jëgyë tso´om Dios.⁵¿Ke xjäymyetstë ku ëts y´ijty jem mä miits ku ëts nikepxy yä´ät ayuujk? ⁶Ixyamts miits xnijäwë mädi mkänijäw eepy nits jew nykejx jë´ëkt ku tyempë tpäät. ⁷Je mädi käyëk nijäw eepy jenë tyuun nyë tu´uk je jeyë mädi käyëk nikejx jëkëp jets tu äjy pyitsëmt.⁸Nits nikyxy nyikejx jë´ëky mädi tyëy wyë kyätumpy mädi nikyxy tyëk kudäkoy wintsén Jesus ku nikyxy tpixujy. Wintsën nikyxy je tyëk wimpity tso´om niti ku nikyxy myiny. ⁹Ku je myints mädi tyëywyë kyätumpy mëj kujy tse wyenë nä tyumpy tukëyë mëk äjtën ixpejtën je intäjk mädi ätëy äjät niky xy tuny. ¹⁰Jets ëën täjk mädi kätëy käwä´äts je´ts je nikyxy tje jë mädi täkoywyänëp. Ku jedë ke tkuentëpëktë je tsojkëm mädi tëy jets jyeexyë myädä´äktë.¹¹Jägëx Dios tu´uk tpäkexy tunk mädi käoy jets jedë tëyjyäwëdët je ëëntäjk. ¹²Yë tukëyë pyitsëmy nits nidukëyë yëktëy tyunkëxt mädi tkätëy jyäw eedyë tyëy äjtën ku tmupëktë mädi käoy.¹³Jets ëëts itp nmo´ot Dios kujuypy jets miits. Ku Dios të winkenyëdë miits tsoom mutu´uk tëëm mädiwë yëkmädäkp je wä´äts äjtën mädi jäwën këxm nits tëyjyäwët mädi tyéy äjtën. ¹⁴Yä´át je mädi ojts wäätsoyë ëën n´oy äa¨w ayuujk këxm jets yëkpäät mëj äjtën ëën nwintsën Jesucristo. ¹⁵Näjts muguktëjktë mëk mtuyo´oydyët pänëkxtë mädi të myëktä´äwä´äny o ääw ayuujk këxm o neky jyä´äy kyëxm.¹⁶Iixyäm nits je këm ëën wintsën Jesucristo mëët ëdëm teety Dios mädi ojts xtsojkyën jets ojts xmoyën ojotkujäjt mädi xëmë këxm jets nwinmä´ä jem nkexën je pyä´ä yoonkëxm. ¹⁷Myëk jotkujk jätëp jets mjotm y it t oy tyunk jets oy ääw ayuujk.

Chapter 3

¹Ixyäm muguktëjktë, nikunukxtä´äktë ëëts nits jetyë nyexy wintsën y´ääw ayuujk wyäkxtä´äkt nits yëkmëj pëktä´äkt. Nä tsoom tyujnë mä miits. ²Nukxtä´äktë jets xkuke´ktët je jääy mädi äxëëKp käoy jyääy, ke nidukëyë jenxyäwën tmëdëdë. ³Ku wintsën tëy jye´e mädi kupëkëdëp nits m´ixy itëdët mä käoy.⁴Ëdëm mpänëkxën wintsën je ku miitstë äkipxy nä xtuntët jets xjäktun ädëtstët mädi ëts miits ojts ntä´päwä´äntë. ⁵Wintsën m´ääm joojt wintuwëjk äjty xyëp je Dios txyojkën jets xpätuyoy ädëtstët Cristo.⁶Ixyäm ëts miits ntäpäwä´äny muguktëjktë wintsën Jesucristo xyëëw këxm, nits miits xmuje kem kektët nidukëyë mädi juky edyëp niti tkätuntëp ke nä tso´om miits të xkuentëpëktë tradiciones ëëts nje´e. ⁷Näjts miits këm xnijäwë tso y´ixë nä nyä xtuntët. Ke ëëts jemtë nä njukyë ontsoyë mä miits tso´om tu´uk mädi disciplina kyämëët. ⁸Nijunë ëëts näj yé nkä käydyë jets nkäku juyty, ojts ëëts ntuny jäxëjny jä koots je tunk mädiwë tsu´ux nyäpyëkpemyë nits ke miits ntunk mo´odë. ⁹Yä´ät ëëts ntuntë. Ke tigëx ke nkämëëdët kutujk. Yä´át ëëts ntuntë nits ëts miits nuintuwëkët nits nä miits xni ix wä´äts t.¹⁰Ku ëts y´ijty mä miits nits ëëts mpäwääny: Pën jem nidugën ke tyunwä´äny ke tse kyäyty. ¹¹Tigëx kunä ëëts nijäwëdë jets jem je nidugën mädi nigo witit tëp ke je tyuntë jets jemts tse jäwyin kyäy okojy. ¹²Ixyäm ëts je mpäwä´äntë jedë wintsën Jesucristo këxm nëjmë. Amenyäyë tyuntët nits këm tyäkääny täkäydyët.¹³Nits miitstë muguktëjktë ke m´amutskët ku xtuntë mädi oy. ¹⁴Pën jem nidugën ke ëëts n´ayuujk xmumädojë yä´át neky jyä´äy kyëjxy. Jäytyäntë ke´ets kipxy xmët tuntët näjts tsotyump tyäntët. ¹⁵Ke xtsip ixt tsoom tu´uk mutsip jets tämukäpxtë tso jyexyë xmugukëdë.¹⁶Nits këm Dios mädi äwä´äts äjtën nits mojët äwä´äts äjtën itp mä tyu´u. Je wintsën itp mä miits nidukëyë. ¹⁷Yë je kë´ë päjtën, Pablo ëts këm kë´ë mädi jep firma tpëktäkp mäm jep neky jyä´äy. Näjts ëts je njä´äy. ¹⁸Nits kunukxën ëdëm nwintsën Jesucristo jem itp mä miitstë.

1 Timothy

Chapter 1

¹Pablo, Cristo, Jesus tyumpë ma ti'i näj tyumpië tso Dios pyän'än ya'anyë mä ti'i ë'ën xyëk mätäjhyëm më'ët Cristo Jesus ma ti'i ë'en n'a'ix'ijtyjëm ²JatsTimoteo, ma ti'i tyëy'äjtëm y'unk'eepyë äjäwën këxm: oyjä'ay'ajtë, pä'äyo'n më'ët jotkujätën mätiï ë'ën Dios nte'ety ajtën më'ët Cristo Jesus matii ë'ënwintsën'ëyëm.³naj tsom ëts mits nwäjnjää'äy timtu'mpë ku ëts ijty nëkwä'anyë Macedonia, jam Jäk Jamët Efeso jats jä'äy xpäwä'äntë jats katij tikatsx ixpëjkën t'äwä'änyë. ⁴ka ti xmëjpëktääktë mätya'äkyë pëntsotjë myinkyu'uyë. yë'ë nikxë tyëktzsipjaty mäj jexyë tputëkë ma tiï Dios jyatunwampyë, matïiwë äjäwënkëxmë⁵ maj yë xtämutsojkyën nä'äjtën yë pä'wä'änë tsajkën nmë'ët'ët'ëyën tyë'ywyë. ⁶jam nitukën jä'äy tyutäkoytyë äyämnyayjëknyë ku ja tkäpxtë ma tiï katëy. ⁷yë'ë jatsoktëp kutujk nyaknyixk'atët, jats yëtë nitkawin jawëtë tsojyäwd'äntë, ⁸jats ë'ënijawëëyëm yë' ku kutujke oynyaxë' pëmpën näj tyumpyë tsoj kutujk ya'anyë.⁹nijäwëyëm yëë kutujkëj kayë oyötëj jats ma tii yä'aytyëjk jääy oy jä'äy'etë ma tii wyinmäänyëj käni'oyeepy ma tii ka kutujk patëjk eepyë, ma tii kä'oyjajyajtyë pokyë tyumpë jäätyë, kää Dios t'mëtë mdti kawäátsëtë. akextsëë kutujk oyëj maii tyë'j tyääk yék ooktëp mét yëkjääy ookpetëjk. ¹⁰ma tyuntäktëp ma tyuntäletëp ma tii ká'ay, ma tii tum ya'a, tyëjk tsënakjëp (turn yääy tyëjk nyamyët ajtep)ma tii jääy witskaktëp jats tyëtunk ooktët, eempëtëjktë, niwämpatpë. ma tii jaty mjutsya,eepjëj yëë oyixpejkën. ¹¹jxäätë päwäänej Dios yëja'a ma tii kunukxën xmayëm näjtsë oynyäx myäkyë , ma tii ëtstë nyëktäpäwäänyë.¹²yos kujwpyë ëts nmoypyë Cristo Jesus ma tii ëën wintsë , ëyëm ma tii ëën wintsë ëyëm, ma tii ëts ojts xyëkmëtpetiyë ëts ojts xixëj mutëy jats ojts tunk jotp xpët täätyë. ¹³ëts tukëyëts yijtyë ntä'oytyiyë, mpawityëpy ëts yijtyëj, kuwetjë yäätyëjk ëts yityëj. jats ojts nkuentëpetiyë päayoonëj ku ets ojts náj njäätëtsë ku ëts yijtyë nkänijäwë, nkatëyjawë. ¹⁴ëën wintsën y'oy ajtën xtäpäátyjëj ä jo wën tëxm tsojkënkëjxm ma tii jam yëk pätëpë Cristo Jesus këxm.¹⁵ixyäät äyuujk tëy yëë päjt äjtëp yëë xkuentëpëkëktët, ku Cristo Jesus ojts minyëj ya náxwiinyëj jats tyëkmätä'akte pokyétyumpë jäätyëj mas oktëy ëts keyëtë. ¹⁶ja këx ëtsëts ojtss nkuentëpekyëj jäwyiin pääyoonëj, ëts niketsmë,ma tii oktëy, Cristo Jesus këxm nyënikajxëktë tutääky äjtën, yëë ojts näj turituwekyëj pëm pën nikx tyëjäw' atyë jats nikx tpä'ätyëj jukyätë ma tii xëkëxm. ¹⁷ixyäm ma tii tukmukopxyé jumëjt ám niwintsën eepyëj, ma tii ka' ookp, käyek ixpëj ma tii tu'uk Dios eepyë, yëë päj ma tii tu'uk Dios eepyë, yëë päj tajtëpe wintséjkëën yë, mëjpëktäjkën itëpë kunax xëmë kunax. näjä'ämja'a.¹⁸ëts xyam mpëktä'äkëp päwäänëj mits winkujkyëj, Timoteo, ëtsën n'uunkëjo näj ëtxam ntunyëj tso'om äkapxyëj ityë, pats ma tii ojts naj yësk tunyëj mits mëët jats naj tyunët mnätyéyäkët mäjoy tsxiptu'unej. ¹⁹tunnäj näjts jantsx'äwën xmëtët wä'äts win määnyëj. jam nitukën jaa ma ti kaa tkupëktë, akëxtsë naj y'äjäwën pyöjyöoy tsööm nëëj. ²⁰naj tsoom Himeneo, Alejandro, ma tii ëts të ntäkëtëjk eenyë, mëjkujyëj nits tjatët jats ka'a y'oka'a oy tyijnëts.

Chapter 2

¹Na tuwëkp, äts nkapxjot mëëj, jëts xtuntët munukxtaken nukxtakën nikapxtsokën, nits yës kujuyën tiunët ma nitukëy ja'ay.² Ma niwintsëntëëkj mëët tukëy kutunk tëëkj, ntso njukiatën tu'uk oy juky atj oyjiaay ntsompiaty.³ yats oy jëts kuent peky Dios winkukm ätëm nyikmatakp. ⁴Je tsokp nits tukëyë jääy miadakjt nits m'intët ma nijaw'at mati tiëywë.⁵ku je tu'uk Dios, jets tu'uk mati itkuky ma Dios jets yaatyek jaay, je yaytiejk Cristo Jesus tsje. ⁶Mati ots niakiëyëky jets tputckjt nitukëy, ots yiknikëpx ma ots jumëtj tpaaty.⁷ Yat këxm äts ots n'yikpemy tumpj jats. Matiakpj tieywy ats nwany. ke äts n'äny. Yik ixpökp äts may jaay akuky jëntxawën këxm nits tëyjawën këxm.⁸Jë këxts, ats ntsëky jets tukeyë yaytëëk jaay niukxtakt oymiayë jets kië tkonjëkt waats, niti jot'aam jets niti atukën.⁹ Naina'm äts ntsëky jets toxtiëëk wiit xoox tpëmt ntsoom piatyë naxkëx winmany jets këm niayixit't mati jap tëkxp, ok wit mati tsownëx.¹⁰ Äts tsëkyp jets jë niaxoxët ntsom piatyë toxtiëky mati tkapxnaxtëp oy jaayatën ma yoywië tuny.¹¹Jëts toxtiëky tni ixpëkët amöny a'ayë ma tukëy kipx kiapxën.¹² Ke ats nkupeky ye toxtiëkj nits yik ixpëkët ok yik'kutuktj ma ya'aytiëk, amony ayë y'itjt.¹³Ku Adan ots jawin yoyë, nits Eva. ¹⁴Jëts Adan kë ots yikwin äny, toxtiëkj ts'ots yikwin änkidaky jets ots tiakoy.¹⁵ Jëts na, yë miadakt ku unaak tyik jatjt. Ku yë it't jëntxäwen këxm, tsokënkëxm jets watsatën winmany jotyp.

Chapter 3

¹Ya'at kapxtaky oynyexyë ëts teyawen: penjem pen tsyopy ets, nimë tyuntj oy tyunkj ë tsy'koy. ²Tikexëm, ke yekjkaoyixtetj, ma'aty nimë, tuukj ë meta mekstsenet, toxtyekj, na ë jayyatj tutaky naxkexy, wats ets ja'ay tekjmotj. Ets meta'at tsonken, ets taawants. ³Ke ë atsokt tukwant mukpeenëe ets tsyoptutj, we e tsyokye tikatx, oyjaay ayyat, et tuctakj ke naynya tatsokj më'ëny.⁴Yee nimëë wepatatapy et oy tyekjkentum yekjkutuktj et naynyame uktette myumatowat ets wyintseatëjtj. ⁵Peen tu'utj ya'aytyetj ya'ay ke et tso ixa tyokoty yeekkutuktj, ¿tso ixa ë tixit ë Dios yë'ën tyetj?⁶Ke pyatety ets nime tyunt kuontsoë tëyawanemi natsë ke nimë njakwinpittetj, ets kë takony opty kyaty tsom mëkay. ⁷Naynya pyatetya et meetet oy matyeaky epj tety wimp'j mam yoyyity, ets ke tyaty ma'am kyapa'atye ets eps kyatj man kyaoyuya y'uuy..⁸Naynyame, tuwekpë tekjmë, naxkexyayatatj ke mëk"s win kyapstatj yetë ket uktet mukpë në. Ke naxtsoketj meaty kaoy. ⁹Yë patjatätap ets tyëatëp me'et yaawan ma'aty te yektaniixata tixitat wyats winmany. ¹⁰Awin yukyatj nyeknioyatät nits tsë ëp tyumtëk tikex ku ë ke kaoy tyunwantë.¹¹Toxtyektë naynyama pyat etyame tutakj nyapyetakatatj. Ke ë nyiwanpettetj. Watkex yayatatj ets tey ma'am tyunte. ¹²Tuwekpëte tu'uk ë met amëks tsenatet tyoxtyekj. Xon ë yuktekj yeektuyo'oy meet tyekj. ¹³Nitukye pën pen te oy tyuyotye we patatapj ë kem watsatan ets mënex enxawan ayaawan kexm me'et Cristo Jesus.¹⁴Yat ets mits ayatyep jats aixpy ets mits nikx ix. ¹⁵Pen tanepy ets, ixa etsenjay etsxniawatat tsoixa yaayatatj mäami yukj Dios yentyekj ma'aty teyat mekj yeek ipy.¹⁶Kë yëe tsoixa tsipatj ye teyatam ma'aty nyikexitë mëney tey ix yaawam kexm, Dios tyumpe tekj ots ixe, yeknikepx tu'ukkapj atutkapj, naxwin Ja'ay tye'ayawate ets nikx mam oyatën.

Chapter 4

¹Ixam, jë wats po'o yë waatsnex yä'äny ku wiënë jekniöm tu'uk jäty jaay tmastutnät jä jentxjawën nits tamato naxnöt ka oy po määt kiaoywy ixpäkön. ²Kia oytän kexm matu äntöp. Jets käm winmany ajaytiuknä tsjë.³Jetë kä t'ukupäknöt amäsatën hits kä t'ukupäknt kayën ukën mati Dios të tpemy tkoy jets tyikniwatt yës kujuyenkäxm ma jentxawewy mati të mint jets tnijawätwiant tëyiats. ⁴Je ku tukäy mati Dios tpemy tkoy oytsje, jets niti matiw kujuyenkäxm ka yik kuentpökp. ⁵Ku je yik köyeky Dios iayu'uk k'äxm määt nukxtakäxm ka yikikuentpökp.⁶Ku mits x'ikëx'kt yaat mujuk tëëk winkuky, jets m'itjt Jesucristo iöy tiumpj. Ku je wienë mäkjmoyë je aawj ayu'uk mati jentxyjawënkëxm mät oy jxpäkën mati të xpanikxj. ⁷Katim xkuent'pekyj matia' ky mati niko latsotëp maja'ay tioxtyëky. Mity oy, xtuntajkt ye oy ja'ay atën. ⁸Ku yë nikäxmäty njatuntakën ketxyë nän tiuny, jets yë oy jiay ats yëts tunkäxpj tukäyë. Jets miët je wantaky ma yats juky ats mät jukyatj mati mimp.⁹Yat aaw ayu'uk tieywyë yë patatëpj jets yik kuent pëkt puky këpxy. Je këxm ts n'atyen n'okeny jets ntunyen mäknexy. ¹⁰Je käx ku n'mët atyën matakën juky Dios këxmj, mati tyikmatakpy tukëy ja'ay, jets je matiw tëyjawetiëpj.¹¹Nas kapxë nits awan yatj. ¹²Kexkupökt nits pön mkamä ixit ku mits m'aunakj. Nakwimpitj ixpëtj jentxjawën ayu'uk këxm mjaay atën, mtsokën, jentxyjawën jets watsjatën. ¹³Koonëm äts nwimpitjt, jem m'napiëk takët naskapx eewy, kapxjotmä äny jets mik ixpëkt.¹⁴Ke xkaixtjt je mäkat mati jem määtj, mati ots mikmoy akapxënkëxm koots mkë, nixayët maja'ay tiëjk. ¹⁵Ix'it yat tukëy, jem m'itjit'ty jets mits mwinpëtën nyikëxjëkt ma tukëy ja'ay. ¹⁶Nayixitëm këm jets yë ixpëkën. Panökx yat tukëy. Ku naxtunt mnakmiatakëp mits këm mëët pön pön m'amatonaxëp.

Chapter 5

¹katii mëjääyx'ojyë. ma tii mtu'umpë xkäpxputëkët tso'om jiexë niteetyëj. käpx wij ya'akpitsëmpë tëjk tsoom jiexë x'utsxëtë. ²kapx wijtë mäjä'äy tyoxtyëjk tso'om jyexë xtä'äkë, näy nyäjmë kiix to'oxtyëj tsom jyëëxë x'utsxëtë jats wääts juky'ajtë tpänikxtët.³wintsëkë ku'ooky tyoxtyëjk, ma tii tyim kyu'ookyëj tyoxtyëjk eepyëj. ⁴pën jamts ku'ookyë tyoxtyëjk, y'u'unk tëjkë mëët y'äptëjk, wa'ants jawyiinëj tyëkëntum tjatë tsoj ixë wintsejk eenyë tmëtëtët. pën jam teetyëj wintsëjk ënyëj tmo'o wä'äntë wa'ants näj tuntëj, yëe jama tii Dios tyajotkujtakypjö.⁵ma ti'ts tyim kyu'ookyë tyoxtyëjts eepyëj jats nätyuuk nax të tyanyëj. jats Dios wyinkukpë tyëy jaw'ajtën te tpëk tääkyë. jats itepëj t'dix'ityëj kämätoy ni'uukx täk ityëj ja xëëjn ja ko'otsëj. ⁶jats toxtyëjkë ma tii nyakyëjkëp takoonyë jotyëpyë okyë tsa kyajxëjëkyë oyëmë ja jukyë.⁷käpxë matyäiakëy yëë tukeyë jats katii päkapxëj y'äwätë. ⁸pëm pënka'a myuku'uj tputëkë ta tmo'oy ti'jam kati itsëp, ma tii jam jä mëtsëna'apyëj, jats jyantsxöwën tku'ëënyëj, oktëy kya'axëëjkyë tsomë katëy jäw eepyëj.⁹mkupëkpë jats nyäkyjäywyatët tso'om ku'o'kyë tyoxtyëjkëj kääts mjutskët tukipxëë jumëjtë, toxtyëjk ma tii tu'uk yä'ä tyëjk jäc'n myët ämätsk tsenëtëj. ¹⁰nyäwë ja wyanë tsoj të oy tyunyë, pen tëj onäjnkë tixity kunäy nyäj opyënë jääy tyëk määk tanyëj tsoojts tpäkpuj ma tii wä'äts naxëj, pën näj tunyëj ma tii oynyaxëj.¹¹jats ku'ookyëj tyoxtyëjkë ma tii unäjnkënëm, ka tii xkupëkyë jats nyäkyjäywyatët. tikëx, kunäj ätsuukyë tunä'ätët tso nyikëjxë tsoktë tso Cristo t'jakä'oyjäwëj nikx tsa tsoktë y'ämatskëwyääntët. ¹²jats nikxë pokyë jotjepë tyäntë, ku ka'aj mutu'uk kyäpx ääw t'okuytyunwänët. ¹³näj nyäjmë jats ka tii naj yu'ujyë nyu'uxwitit jayë ja nyëkxtë tëkm, tëkm kanikoj wyitittëj, jats na'ynyäj äkotstë jats nikxte mäj jyäkayëk wää tsowtë jäts tkäpxtë ma tii äkäpäjt äjtëp.¹⁴jakëx tsëj ëts ntsokyëj jats kiixë to'oxej y'ämatskëtët, jats unajkë tmëtët, jats tëjk t'ixitëj. jats katii näj yëktu'u o'oy ma tii xmutsip ëyëm jats xniwämpajtën ku oy nkätu'unyën. ¹⁵jäm nitukën ma tii mëjku'ujyë myumätä'äkyënyëtë. ¹⁶pën jam nitukën toxtyëjkë jam tmëtsënë ku'o'okyë tyoxtxë wa'ants ja tputëkënajts nibij tsäptëjkë kyäpätet, najts tputëkët ma tiim tyim kyu'o'oky tyuxtjëhkëm.¹⁷mkupëkpë mits mëjääy tyëjk ma tii oy wintu wë'ëjkë eepyëj, najts mitse xpëk tääke tëj jats päjt äjtëp ja matsk wintsëjk ëënyëj. ma tii näj tuntep tso'ott tkapxy nay nyäjmë tsoj yëk ixpekyëj. ¹⁸tsoom japëj jäy wyat ya'anyëj: ka'a ja y'oyet ku käj yäjanë xpëjmët ku jäm wyënë tyun mok päjk twäy "päjtëp tsa'a tumpë ju'umyëpëktë."¹⁹ka tii: xkumtë pekyëj pën jam nituken mëjä'äy tyëjk tniwämpatë wä'änyëh, nitnëm te'y pen jam nimatsk nituwëkën ma tii të t'ixtë tëj. ²⁰kapx tso'oy täkoy wyë jääy myuku'uk wyinkujky tso nay mjäj tsxëkëtët.²¹xäm ëts mits Dios wyinkukpë mpäewä'äyëmjëj, Cristo Jesus, ángeles ma tii twinkonyëjtë, jats naj tuk winmä änyëj xtu; untëj tsu'om päwä'an , jates ka tii myëka'oy y'x. jats kamits ti xtu'untë mäy ajtë këxm. ²²ka ti jatyë opyënë xkënixäjkojy, katii jam në'ën m'akujkë m'äwatsë ma tii jääy tä ko'ony akuj tsëna'apy. wä'äts mits mnyäk itët.²³ka'am mits nëj x'ok uknët. mäj jyëxë nëj x'u'uky pä'äk nëj ts m'u'ukpë jats xjot tsoyët ku mits itëp mpetyë. ²⁴jamë nituk jaty ma tii tyäko'onyëj xëknijawë jya'anyëtëj, yë'ëts nikx jawyiin yëk tëytyuny: jam tsa nitukën maki ix'ojk pänëkxëp. ²⁵näy nyäjmë , ma tii oy tyuntë nijäwe tsa ity, jamtsä ma tii niti kuyv' uts ka ity.

Chapter 6

¹Tukëyë mati tumpj teekj mati kekëpatkey itjtëp jets t'ixtjt wintsän jets je pat'atëp tukëy wintsejk'äny. Nats tuntët nits kë Dios xëëw mëët ya'at ixpëkën ke tiant kaoy tyiy. ²Je mutump tëëjk mati wintsën jentxjaweepy ke t'ka wintsëkët, ku miukukj jë. Na piatyë nits oy tunëtj. Ku jë wintsënj mati kuent'päkp je mutunë jentxjaweewyë jë jets yiktsoktjp jë. Awanj jets nikapxj yat tukëyë.³N'uk päktakën ku pön t'awant tikëtxj nits kë kuentjpeky ätëm nwats ayu'uk, ätëm nwintsën Jesucristo iaw yayu'uk. N'uk pëktakën ku jët kuent'pektj yë ixpëkënj mati yiknëkxp ma oyatën. ⁴Yat ja'ay mäkäxm jianayjiaw äty niti tjä ka nijawë jets oktëy ja pökëpj jë ku wintsoy winmany ixj ayuuk këxmj. Jets yat ayuuk jianë ma kaoy ixën, kaoy tyijën, tsip, kapxën kaoy winmany. ⁵Tsiptun itp ja'ay akuky mati winmany jakaoy ye të tmujakëmkëknët je tieyatën. Na winmayty ku yë oy atën yik mäk ja'ay eepy yë.⁶Jets yë oyatën ko ntajot'kujktakën mä matkën yë. ⁷Nits ätëm niti tï nkayikminyën ya naxwiny nits naina niti nkayik'pitsëmän. ⁸Jets ko nmëët' atän nkayen uken mëët nwit ye ntajotkuk'atëm.⁹Ixam pön pön nak mäk tëkj wianëp katëp ma ka'oy atj, jets txumy. Jets kianë ma oytyiyë nastsokeny mäti kapat atëp mati yikwinta koypy, ok oymiayë tiëk ëny mait ja'ay niekxne nits wintakoynyë jets jiukëx enyë. ¹⁰Ku yë meny n'atsokën kaoy atën tsyë tukëy iaats tuuk jëty ja'ay mati të t'atsokt tëts tpuyoywiatsnë je jëntxawën jets tiatspëknët ma mänex anën pöken.¹¹Jets mits, Dios jia'ay, kukëky yat tukëy. Panëkx yë tëytiunën, pa'ayon oy ja'ay atën, tsokën naxkëx atën, nits yuy atën. ¹²Tsiptun yë oytsip mati jentxawen këxmj. Ke'ejëm yë jukyatën mati xëm këxm mati të miktaniwatsow ku të xkapxnëx ma je nimay ixp axtukp ku yë ioyë.¹³Ats mits mpawëmpy Dios winkukm, mati tyikjukyeepyj tukëy, Cristo Jesus winkukm, mati ots tieywyë tkëpx poncio pilato winkukm. ¹⁴Pökj jëk yë pawanj mati mutëy, mati tkamëëtj pakapxën, koonëm kiëxjëkt atem nwintsën Jesucristo.¹⁵Dios tyiknikëx'jëkp ku tyemp tpa'atjt, Dios, kunukx tu'ukëm mäkatën, nimä mati tnimä eepy jets wintsen mati kë'ë jëmä kiëxp. ¹⁶Je tu'uk tkamëët jë o'kän, jets jyukyë ma ajaky mati nipön tkakutëkj, nipön yaytiejky tka'ix ok tmëët mëk at nits t'ixt. Je patëp wintsëk äny xëmä kexm mäk at. maam jë.¹⁷Nëmjë mäk ja'ay tiëky mati ya naxwiny nits ke niamië pëktakët, nitkamët't jupixën ma mäk ja'ay atj miti niti kawamp. ma jiexë na, oy ku tmëtët jup'ixën ma Dios: nitukeyë xtawinwan'atyëm tiëyatpj mäkja'ay at nits ntaxonën. ¹⁸Nämë nits tuntët y'oywyë, jets it'tët mäk ja'ay ma oy tiunky, oy ja'ay, txokp nits tyikniwatët. ¹⁹Nats, je tyikmayët këm oy txontakën mati nim wampj, nits kuentjpäktj jukyiat mati tëy²⁰Timoteo, ix'it mati të mikmooy. Katim oy tyiyë xmatiaky matiw kanä matiw wimpity matiw niko yiktijpj ixpäkën. ²¹Tu'uk jëty yaytiëjkj tnaskapx yat nats këm yoytiakoyty ma ye jentxawën. Jets oy aten jiemëtj ma mi'its ni tukëyë

2 Timothy

Chapter 1

¹Pablo, Cristo Jesus tyumpë mati'i naj tyumpyëj tsu Dios tsojkën, naj tso'om ojts Dios ya'anyë Cristo Jesus këxm njukyë'ëyën. ²Timoteo ma ti y'unkjow'eepyëj: oy äjtën, pä'äyö'ön Dios te'etyëj jyotkuj'atën mët Cristo Jesus mati nwintsën'ëyëm.³Nta'jotujkë takyëpyëj ëts Dios, matii ëts xä'äm tujn japyë, ma tii ots näy nyäj tujnëtë tukwinmä'änyë, kjëts mi'its näj ntuk jä'äy myetsëj itpënaty nukxtajkënkexp, ja xëjnyë ja ko'osëj. ⁴N'ixwampy ëts mits najts ëts njotkujkëjtä'äkëtëj njä'äy myetsëpiyëj ëtsa ku y'ijtyëj mtsa'ats winmäy. ⁵Njämyetsëpyë ëts nixën mits m'äjäwën xmëtë, tsujm'ok Loida y'ijtyëj y'äjäwën tmëtë nay nyäj mtä'äk Eunice y nay nyäjts ëts n'ajäwe jats jam jukyë ma mits.⁶A këx ëts mits ixyäm ntukjä'aymyëtsx jats xyëktunkpä'ätëj ma ti'i Dios moyëtëj ko ëts mits ixyäm nkënixäjy.⁷Kaj Dios xmoyëntëj jawën ma ti'i tsëjk tssëjk'epyëj, ja mai'i mëjkutujkëj myëtëj tsojkën, jats näy'ix'ijtën.⁸Ka tij mits xkutso'oyjäwë ë'ënwintsën myätyä'äkyëj ni ëts mits xkatutso'oy jawët, Pablo, puxtëkjä äy. Yekniwätë tsö'öm nku'äyowëyën yä'ä oy myatyaky tsö'öm Dios myëk'äjtën.⁹Dios të xyëkm:atäjtyën jats të xwätsoyën mäj wä'ats wyätsojën, kä ojts näj tunyë tsö'öm ntunyën, naj ojts tunyëj tso'om tunä'anyëj tsoj ojts toyjäwë. Cristo Jesus këxm ojts näj xmoyë'ën ku ijtyëj kanëmyijty it taxo'on tä'äky. ¹⁰Tëj ixyäm Dios myätäkjën xtuk'ixyën ku nyäkyaxjekyë të ë'ënyëkmätäkpë, Cristo Jesus. Cristo ojts tyëkukëxë o'ojkën jats ojts jätukxäjë xmoykyojmjäyën jukyäjtë jats xkunojkën y'oymyäty;akykëxm. ¹¹A këx ëts ojts nyëkwinixyëj jats 'nkä'ämäjtyëj, nikäpxtë nits yëk'ixpëkpë.¹²Jäkëx ëts xyäm näj nku'äjöwë. Ka'p ëtsë nkutso'oy jäwë, n'ex ëtsa, mati ëts ntëyjäwëtë. Kyojnjëkp ja'amati ëts ntäpäwä'anyë të pën junë xë'ëw tpätyëj. ¹³Ja xyëk itëj matii oy aw äyu'ujk mati'i mits tëj xmato'oy tso'ëts nwä'änytë, ajawëntëxm, tsojkën ma ti'i Cristo Jesus, këxm itëpëj. ¹⁴Yë'ë ma ti'i oy, matii Dios mtä'päwänyëtëj, kojnjëkë wä'äts jawën matii juky eepyëj ma ëëtëm.¹⁵Nijäw'e'epyëj mitsë'ë, mati'i Asia tsëna tyëp jänätyu'ukë ëts ojts x'okaxnëtë iyya nitu knu'ukëj watsë Figelo më'ët Hermógenes. ¹⁶Nwintsën yëmojëp pä'äyo'on ni'ixën tyuktëjkëtë Onesiforo itëpëj ëts ojts xkäpxputëkë ka ëts xtutsoyë ku ëts xyäm tsum n'ityëj. ¹⁷Ku ytyëj jap wyitityëj Roma jats ëts ojts xixtä'äyëj jats ojts xpä'ätyëj. ¹⁸Ets nwintsën täpätëp pyä'äyönëj ku ojts naj tunyëj. Ku ëts ojts japxputëke Efeso, wats mitsa'a xnijawë.

Chapter 2

¹Ets n'u'unkëj nämyëkmöjë Cristo Jesus y'oy'ajtënkëxm. ²Ma tii xyatukëyetë xmätoy jä'äy akujkyëj, xnëmjët jä'äy mati'i naj tyuntëp, ma ti'i näy nyäy myutujkëj tyä'äwä'ämpë.³Pu'äyo'otéjk 'ekyëj ëts, tso'omë Cristo Jesus tyumpë mati'i tsiptumpëj. ⁴Nipën tumpë mati'i tsipätana'apyë pënka'aj jotkujkë jats näj yëkxon nyïmëjpë tmumäto'otëj. ⁵Näy nyäjmë mati'i puttëp nitij tkakuentëpëkt pënka'a näj tuny tso'om pyäätyë.⁶Päjt'äjtëpënäj kämtumpë jä'äy tkukentëpëktëj jawyi'inëj të'ëm kämjotm. ⁷Win mäy kuentëtun tso ëts nwä'änyëj, nits mits Dios mojët tukëyë winjäw'äjtën.⁸Jä'äymyatsëj Cristo Jesus, mäjätso'onyëj mati'i David myuku'ktëjkë e'epyëj, mati'i ojts o'kën äkukmëj jyukyëpekyëj, naj itsäm nkapxëj tso'om Dios y'oymyätyäky, ⁹mati itsäm ntu'ayo'oepyëj ku ëtsäm n'itnë tsumyë matsxëj tso'om tu'uk yëk jä'äy y'okëpëj. Dios yä'äw äyu'ujk kätsëj tsum matsx y'ijtyëj. ¹⁰Näy nyäjmë nmutaneapyëj ëtsË tukëyë mati i ojts yëkwin ixtëj. jats näy nyäj tpätët mätäjkën Cristo Jesus Këxm, xontäjkën mati xëmëkuna'axyëj.¹¹Tyëywë yë tso ojts ya'anyëj: "pën yë'ë nmëtokyëntë nä ye 'etsëj nmëtjukyëkojmjayëm. ¹²Pën ë'entsëj nmutanëyëm matii y a tukeyë näxwiinyëj nikxëjtsä jam nmët ijtyën mäj jam niwintsën tunyëj pën ëënëj xyäm nku'ënyëm, nikxy tsa näy nyäj xtu'ënyën. ¹³Ëëtëm pënka'a tyëwë ntunyën tyëywyë tsa ay'ijts ku ja'a katsä'a kë'ëm nyäku ëënyë.¹⁴It mits a'ixy itëp jats näj xtukjáämyatstëj nëjmëtë jats ka'a tyëkysipjÄtët Dios wyinkukm yë Dios y'äüw äyuujk nitij tkäpätët kunäj ja ätëtstët, jakëx kä'oy kyukëxëtë matii yä'ätëj tmäto nöxp. ¹⁵Tun mitsa këm mati oy najst Dios wyinkukp mnëkxtëj jats ka tsotyunjotp mtääntë kunay wyënëtë xtunyëj të ma ti oy. Ku nay wyanöj xyëktuyo oy mati'i tëy'ajtë eepy ääw äyuujk.¹⁶Ka ti'i xkapx matii kä'oy (kapaj'atëp), matii jap yëk ja'apëj tako'onyëjotyëpyëj. ¹⁷Naj äw äyuujk yëknijäwët tso'om tu'uk ookpëj. Yë'ë pä'äjt ajtëp Himeneo mëët Fileto. ¹⁸Yë yä'äy tyëjk jä'äy, atë mati'i tyëywyë kyä'oktunëtëp yëë wäntëp, ku jää jukypyëjkën tëj jatyunënyëj yë atëtstëp ku nitukën äjäwën kukëjxenyëtë.¹⁹Mati ojts Dios tyëktso'onta'akyëj yukyëj tsa y'ityëj, jap ja këxjä'ääy tyëk ityëj, nyijawë kyexpytsa'a "niwintsën pën jap jäy wyat xyë'ëw itëpëj" pëmpëmtsëj niwintsën xyë'ëw kyäpxpäjt ja'apyëj mujäkam ka'akp tsa tukeyë kä'oy'ajtë. ²⁰Mëk jä'áy tyëkëntum ka jayë äko'on ë'ëny tmëke matii puts të'ëkxpë, po'op tëkxpë. Jam näy nyäj ako'on e'eny matii pu'uy më'ët näjx. Jamts matii oy wyintsëjk ëënyëj jamts ma ti ka'oy wintsejk ëënyë. ²¹Pën jamts tëj nyäkwyätsë ma ity jukyë äjt kyä'oyë, näjts tsa kyajxëknë tso'om tu'uk ako'on ë'ënyëj matii yëk wintsëjkë eepyë. Äwekyë tsa yëk këxy, tso ixpëkpë tyëk tu'unxët nä'äme pyä'ät atyë jats yëkxon tyunk pä'ätëj.²²Mujäkam ka'ak matii önä'änk tëjk y'atsoktëpj, panëkx matii tëy, äjäwën, tsojkën, jotkujtajken jats matii wä'äts y'ääw jyo'ojte ku wyin tsën tkäpx pä'ätyë. ²³Kääts x'oy'jäwët pën jam nikoj jääy myëk mnijäw eepyë ku yë'ë tsxip jatyëj.²⁴Niwintsën tyumpë ka'ats tsïptu'unt. Tu tä'aky tukëyë tyëkwinoyet, jats tutä'äky myuku'ukëj tëjk tä'äwä'äntëj. ²⁵Tutääkyë yë xonëj tnëjmët muku'ukëj matii ja yëk tuutuk wajnëp nikxë Dios moyëj tikajtsën ku tnijaweenyët matii tëy ajtë eepyëj. ²⁶Jats yëtë ätukyäjë nyäkyuwïj'ätët, ku jam pyitsëmtët mëjkujy y'ujy jotypy, mäj wyanë tëj matsxy y'ijtëj jakëxmmët tsxojkën këxm

Chapter 3

¹ni jawë yä´at: ku it këxwänë átsép nikxy jvmëjt Jvänë.² jam matii jáäy nyäy oy jäw´ajtëp, meen t´ätsoknët ma tii këëmi mjäkyaxtä; ketëp, matii këxm wyinmääntyë, ka´oy tijën tyëkjä´eepyëj, matii tyeetyë; tkämumätotëp, matii kaaj tméj pëktääktëj tsoj putëjk éënyë, jäyëk motëtëj, kaawaats ajtën tmëtë. ³ni ti nikx tkäkuentëj, kuwetyë nyaxëj, matii niwämpeajtp yëk ja´eepy, ni pén kya´okyëkätujkënët, tsiptuntëp, ka´a t´atooktëy äjt eepyëj. ⁴nikx ja tmu´ämpeknë, kämátutëp, ny¨kyaxtäjkënye ja tsojkën eepjëj tsoj jiotkujtääkwääntë, ka tsoklë matii Dios jaéepyëj.⁵jam já tmëtëtë tso ixë nyäpä äyowëtët, nikx tkuëëntë yëë mëk äjtëj, mujá kam káak já yä´äy. ⁶yë yä´äy tyëjk jä´äy jam tsa´a matii tikyp nax kojtëp, jats twits ka´aktë matii toxtyëjk matii kawijy. yëë tsa´a toxtyëjk matii käjanaxy tyäko´onyë myë´ët matii näj ´juky eetjöp tso´om nästsakëtë.⁷ yëë toxtyëjk të itpyë naj natyijyë ja ixpëktë katsë jats yëk xö´on jam jyaätët jats nijäuët ma tii tyëyäjt eepyëj.⁸N´aj tso´omë janes mëët jambre ojts Moises niwutëëktë. Näy nyäj tsëë kä tëy yëk ixpëkpë tëjk jatyë niwutë´ëktë matii tyëy ajt eepyëj. yëë yä´äjy tyëjk tëyë wyinmä´äny wyintäkaynyë kuts nikx äjäwën këxm jajuky ka´ats nikx tänaxy.⁹ Katsë nikx ja kam jätë nikxé tukëyë nikax jë´ëkyë titë tuntä´äkte tëj, tso´om ojts ja atëtstë ni matsk yä´ay tyëjk jä´äy.¹⁰mits ëtstë n´ixpëjkën xpänëkxë, tson jä´äye, matii ëts ntunampy, n´ajawën, tso ëts njaty nkouetyë, tsojkën, tutäky ajt. ¹¹ nyëk ta tsiptumy, ku ëts nku´ayowë, tso ëts ojts njaty Antioquía, Iconio, ¹³Listra. ëts nmumätä´äky ku its njayëkta tsip tunyëj. ke ëtsë ntänaxkexy, nwintsën ëts kë xyëk mätäkyëj. pëm pëm näj tyunampyë jats jyukyë wyä´änyëj¹² Cristo Jesús këxm yëk ta tsíp tumja´a. ma tii jääy ka´oy jyääy, ma tii atujkën tsatsiek ja´a eepyëj nikx tsa y´oktëy. ja myuku´uk wyintuwëjk etyëp näjts twä´täkoytyë. këm pä´ät nyäwätäkoyënëj.¹⁴Mits mpäjtëp xpänëkxt ma tii te x´atyëj ma tii mits tukwin mä´änyë xtëyjäwë mits mnijäw eepyëj pën këxm tëj xjaty. ¹⁵nijäw eepyëj mits kuj nämyutsk eewyë ojts xnijäwë yë´ë kunu´ukx jäywyat mäyë yë tukëyë winjäw eepyëj myëtitänët najts mätäjkën äjäwën ma tii Cristo Jesús këxm yëk pätpëj.¹⁶tukeyëj jäywyät Dios wyin mä´äny jyotyëpyë´ë myin. tu´umpyë ku yëk äwä´änt, jats yëk ti katsët. myëkni´oyëtyikätsët, jats naj xtuntä´äk ma tii tëy nëkxpëj. ¹⁷jäkëx yä´ät näj, jats yä´äjy tyëjk jä´äy ma tii Dios pyanikxp jat mëk wyin tso´ot, jats tukëyë yëk moytë tsoj yëkxon tyu´unt.

Chapter 4

¹Äts nyëkyp yaat pawanj Dios winkujky mëëtj Cristo Jesús, matiw tëy tiunwamp je juky'ewyë mëët je okjpj, ku nyikËxjëkën jets nyitënayën. ²Naskapxë aaw ayu'uk jupjix mnak'itët pän junë txëkyë ok junë kä mëët ixpäkën.³Jatpj je jumätj ku ja'ay kë t'uk mutënënyët yë ixpäkën. Jets nikx miukpëty yikixpäkpj tëëjk mati t'awantëp këm winmany, ye kexm nikx tiatskj tsjuts peeky. ⁴Ke nikx t'ok matowän je tiëyatën jets tniwimpitnët jayëpkj matyakj. ⁵Jets mits, yik itj wiy mwinmaany ma yaat tukëyë. Mumäkj ya ayoonj, tunë oymiatiakpj tyunk, kuytiun mtunkj.⁶Ku äts naxkitaknë. Jets ku äts nëkxwanë tëts tpatn. ⁷Të äts nwintsoy yaat oy natiatsiptunën, të äts nyik kex yaat putkj. Të nkëjëmj ye jentxawën. ⁸Jets kujënë mati tëytiunën jëm äts nje kionjëky kionjëky je kujënë mati wintsën tieywy tëytyumpj, äts xmopj je xë'ëw. Nits ke äts jëyë, mëët jë tukëyë pänjëty të t'atsokjt je kiwxjëkn.⁹ Na miëk mojë nits äts xnimint atetspekyë. ¹⁰Ku Demas të äts xnikëky. Jë iatsekypj yaat naxwinët mati ixam jets të nyikx Tesalónica Crescente të nyikx Galacia nits Tito nyikx Dalmacia.¹¹Lucas jeyë äts nmäätj. Paatj Marcos jets mët mnj ku je xtunjepy äts je ma tunkj. ¹²Tíquico äts mpakex jem Éfeso. ¹³Nkuk wopj mati äts nkëx Troas mëët Carpo, x'ikmint ku wiënë miny, mëët nëky jë mati tum xaatxj.¹⁴Alejandro je pux tsaywyë tyiknikexjëky kiaoy ja'ay at ma äts. Je wintsen yikwinpitxëp ntsom tiuny. ¹⁵Nayix'itj mits naina, ku mä ka jë ots wintsonëx ma atäm n'aaw ayu'uk. ¹⁶Ma tuwëkp äts nwintsojën, nipën äts xkamët'ity. Nitukëyë äts naxwinët xnikëktayë. Ni pän kia yik'kuent tunët.¹⁷Jets wintsën jëts ots ity äts mpa'ay jets äts ots xmäkmooy, jets äts këxm, nits yaat naskapx äny puky kepx juky'ewyë tëëkj tmatotj öts nyikwitskeky tsutsp ka awak a'yë. ¹⁸Je wintsën xikekp ma yaat kaoywië tunk jets xikmatakt ma nyitënayën tsapkëxm je patsatëp mä atën xëm nits itp kunex naam jëë.¹⁹Mo yës Prsica, Aquila, mëë Onesíforo tiekentum. ²⁰Erasto i'ity jem Corinto, jets Trofimo äts nikeky pökëpj jem Mileto. ²¹Na miëk mojë nits mint ku känëm wienë xux miiny. Eubulo yës moyë mëët Pudente, Lino, Claudia mëët tukëyë mukuktëkj jets wintsën mëëtatët mjawen jotyp. ²²Oyaten jiëmët ma miits.

Titus

Chapter 1

¹Pablo, Dios tyumpë më'ët Jesucristo tyumpë, äjäwën këxm matii ojts Dios käjp nwinxy ku tyëy ajtën nijäw eenyë matii myëtnyawyjtëp tu pä'äyoon xmë'ët eenyë. ²Ku miit xtëyjäw eenyëjtë jukyajtë matii xëme këxm, matii Dios matii ka'a y'ëëny, xip eewyë kyapx'ääW tyëktany. ³Maj ojts täpääty junë, nits ojts tyëknikajxëky y'ääw äyujk, käpxënkëxm ëts ojts xtëy äwë juts nmunëkx näjtäm ëts jyexë ntunyëj Dios pyäwän ëënwintsën.⁴Tito, matii tyëywyë nyim uunk eepyë äjäwën këxm oy'ajtiënkëxm, pä'äyo'onkëxm Dios jyotkujaajtën këxm matiiniteety Cristo Jesus ëënyëkmätäkpë. ⁵Äkëxts ëts mits nikeky Creta, jats mëjä'äyteyëjk xyëëw tu'uk käjp atuk käjp tso'om ëts mits mpäwä'äny tëj.⁶Mati'i mäjäy kätij poky tmëtë, matii tu'uk toxtyëj myët ämatsk tsënaapy, y'uunk tëjk matii mutëy näjts ka'a yëkniwämpat ku kya'oy tyunyë oku kyä'oy jäyë. ⁷Päjt äjtptsa'a teety nyiwintsën, ku Dios tëëntyëjk t'ixitë, nitij tako'ony tkamëtët. Ni mäwäät kyäkäpxkaaketë nikyä kapx wintë'ët. Ni jatyë kyä'äm pëktë ni mukp nëj tkawk wä'änt, nikyätsxiptu'unt, ni meeny tkämaatst.⁸Matii tyu'umpeë jä'äy tyëkmä'äktä'änt, ja'ayët nyämyäyëp matii oy jä'äy. Amutsk nyapeektä'äkët, wä'äts, pä'äyo'op, jats kë'ëm nyäy'ixitët. ⁹Jam mëk nyakumätsët mäj tëykyapxy tso'om yëkta'awääny tso näy nyäj tuk tunwä'änt oy'ixpëjkën jats tkäpx wijt matii yëk tu'u tukwäjnëp.¹⁰ ja muntuun jä'äy matii kämätotëp, matii äyëpk päwä'än pyätuntëp, katsxowä'äty tsoj jäkäpxtë yëë jä'äy wyin 'ëëntp näjts twintuwëkë jats äyäm tyëknëkxnë. ¹¹Päjt ajtp tsaa jäyë nyëk ätujkën, jayë j'äwä'äntëp matii jyexëj kyäwäntëp me'enkyëxm jats jääy tu'uk tejk tkapxmuuky jyätkexy.¹²Yëë nitukën, yääy tyëjk jä'äy matii wijym ojts ya'ajny: "yë cretenses kyojyë y'ën itë, ätsëjk eewyëm tso'om ka'oy tyä tyänëëk, äkäxnajxy nu'uxnajxy. ¹³Tyëywyë xyäwyä'äny, mëk yëk xon xtä'änwäänt jato tukyë y ijt äjäwën këxm.¹⁴Katii judios xmëjpëktäjkë mätyäky, yääy tyëjk jä'äy pyäwä'än matii yo'oy tyäkotyp mätyëy äjtën.¹⁵Matii wäätstë, tukëyë tsa'a wä'äts y'ijty jats matii pyu utypyätnë kätëy jäw etyëp nitij wääts kyati ity tëj wyinmä'äny myät këxne. ¹⁶Nämtsë jä wä'äntë jats y'ixe ja Dios, jats tku'ëëntë tsoj ätëtstë. Äxë'ëkpë jats kämätotëp, kaa tänäx matii oy tyu'unk.

Chapter 2

¹Jats mits, tëypyäbä'än mits mkäpxp. ²Jats mëjä'äy tyëjk kutä'äky jyäyët, wintsëjk eepyëj, wijy, mëk it ajawënkëxm, tsojnkën këxm jats tutä'äky jyäyët.³Jats mëjä'äy tyoxtyëjk näjts nyäk ajxëktët tsoj, wintsëjk ëëny tyëk yo'oy ka'a y'äkotstët. Ka'a mujkëp nëj t'uk'itwä'änt. Ja'a y'äwä'ämp matii oy. ⁴Jats näy ki ixto'oxy tpäwäänt niwijyët yëkxo'on tsokt nyiyä'äy mëët y'u'unk tëjk. ⁵Näj xtä'äwäntët, jats wijy nyäpjëktäkë'tët, wä'äts tëk ixitëp jats näy nyämë nyiyääy tmumäto'oy näjts pyä'ät atyë tu'untët jats käty Dios y'ääw äyuujk yëkä'oy tyijy.⁶Näy nyäjmë, wäjtyëktë wan wijy nyäpëktäkëtë. ⁷Näjts mnyäk kajxekët tsoj ojy tyu'un xmutuweky ku myëk ixpëkt, teyxpänekxt tsom yëkwintsëkët. ⁸Ja miits mkäpxp mtaii oy matii tako'ony tkämëët pëm pënts mjäyëk ätukwäjnëp këëm tsa'a tsotyuon jotm tyä'änt, kaja tyiity tso ka'ay xhanikäpxwänën.⁹Jats tumpë tëjk waantsa yëkxon wyntsën tmumatowtë yëtxon ja tunëtët najts ka'a tmëtnyäj ojëtët. ¹⁰Ka'a mya'atstët matii tyuntëp ja'a yëknikajxëkëp tso oy'äjäwëntmëtë, jats oy'kyajxëntmëtët ëënyëk ixpëjkën matii Dios jya'a ëën nyëkmätäkp ja'a.¹¹Tëja'a jä'äy nimäy t'ixtë Dios y'oy äjtën kunyika'ajxjëky. ¹²Ja'ats ëtëm xtä'äwänyën jats ka'a nkupëkën ka'oyajtën matii yatyäxoontäktëp y'a naxkëjx. Jats naynyäjmë ëëts xtä'äwääny jats ëë wijy nyäpyëktäkëtët wä'äts jats oy'jä'äy njukyëyën xä'ät jumëjt. ¹³Ëën nä'ixën nkuentëpëjkën kunukxën, matii n'a ixjtyëm Dios y'oj äjtën kyajxëjk ënë Dios mëjnaxy ëënyëkmätäkpë Jesucristo.¹⁴Kë'ëm ojts Jesus nyäkëyakyë ëënkëxm jats äkëxm jääy mati wiakony matii tsxyoktëp tunä'äntë matii oy tyunk eepyëj.¹⁵Kapx wäjnë yë tukëyë, näjts yëkxon xyëkni'oyët tso'om mits myëkutuky, ka'a xkäxëkupëktë jats pën m'ämutsk ixët.

Chapter 3

¹Tokjamiëts't jets niakyëyakët't ma nitënëëwy mëët kutunkj tëëjk, játs tmumatotët, nits jup'ix itjy ma tukey oy miutunj. ²Tokjamiëts't nits nipön tkutsin kapxt jets ke jiëjt nayloyë kiupëkp mits jaa'y tuntët punti ntsom tsokt tyik nikëxëkt loy jaa'y iat ma tukey jaa'y.³Ku atëm tuk yaj të n'ityen kanijaweepy kamatoopj. Takoypy n'ityn nits wëntumy n'ityn ma këm nwinmaany jets nxontaken. N'jukyatyën takonyjioty kaoy ixën këxm nityen axë'ëkp nkanayioy ixen tu'uk ja mtuik.⁴Ko je nyikexjeky Dios ioy jaay latj ätëm nyikmatakjpj mëëtj tsjokën nyikëxjëky juky ieew këxm. ⁵Ke jie keym ku atëm wiënë të oy nimtiunën, je piaayoon kexm je ots xikmatakyën. Ots xik matakiën je kexm ko xix wntxën ma nam këxëkën jets anam aten watjs jawen kexm.⁶Dios tiknaxkitakj maynyex wiats jawën ma ätem Jesucristo kiexm ätëm n'yikmatakp. ⁷Je na tuunj jets, ku të nwats jatiën je loy atën këxm, jets mëët jem njematën ma mupëkën miti juki atj mi xëmë kunëx⁸Yaat kepx tieywy yë. Tsekyp äts nits xkapxt mak empy ma yaat tukey. Jats mati tëy jawetyps Dios itp t'atsoktjt ioyuyë tunk mati jë piëm jets winkuky. Yat tukëyë oy yë jëts tunxëp nitukëyë jaa'y.⁹Kë xkupë'ëkt yëktëjën mi ka wiy mëët naskëxëx ok nitya wintsojën ok nyiktsip jatën yaat kutujkj, mati katsowatp miti niti kawamp. ¹⁰Ke xkupëkt pön pön tikjë epy naywiakxen ma miits, pöntë tuuk ya ok mets ya xjakapx tsooy. ¹¹Nijaw ku tuuk nixkëm jë të tiutakoyny ma oy tiu jets tiakoyioknë kem tsje nia wientuny.¹²Ko äts mits ntanikex je artemas ok Tiquico, jotakoyem nits äts xnimint jem Nicopolis ma äts te niwinmayë nyiknaxt äts xux. ¹³Jota koyëm nits xpakext zenas, mati tnijaw kiexp je kutujk mëët Apolos, nats nit kia ka itxët.¹⁴Atëm njaay je jiex tiajetyp nits tunt'oywy tunk jets t'atënët mati pajt atep jets ke kia tëëmëtj.¹⁵Tukëyë mati äts yam nmëë yes mooyëtë. Mo yës mati x'atsokjëm jentxawen kexm nits oy laten jiëjët ma miits nitukëyë.

Philemon

Chapter 1

¹Pablo, puxtejtsenawya Cristo Jesus kexm meet Timoteo ëny mukukj, ets Filemón en naynya mukukj meet mukukj ma'a ty mët tunyem. ²Met apia en ütx, ets Arquipo emmukuk, maaty met tjiptunyem, meet Dios jën tyekj maia em tuekjen tum. ³Dios kuuyp mits moypë ets okkuat Dios kexm ënn téety me'et wintsen Jesucristo.⁴xeme ets tetyatën Dios kuuxp moy, ku et mits kapxpaty nukxtakën kexm. ⁵ku ets matoy mits awan maaty mët Jesus kexm ets tsoken me'et ma'aty te teyawate. ⁶jets nukxtakpj tikex kumits mutuun jenxawan kexm tump ë maam winawatan tukeye oy ma'am en Cristo kexm. ⁷Tikex te ets mete mekj sxontakj me et tsjoken, ku teyawawyeywye tekjte te'e myekpekte mitskex mukukj.⁸Tikex oyyem etste kutuken amete Cristo kexm jats exts mits pawanti ma'aty mits tump, ⁹ets naynyamé tson ken kexm tu exanax tunj taakuwana epy exts mits jats nax tuntj, kiker kw ets Pablo nim eaya jats naynyam'e puxte kjtsenëmuya Cristo Jesús kexm.¹⁰Mits nemápy ets unklexm Onesimo, ma'aty re'ts apy ten patj puxtipy. ¹¹ktikex ku kenem ity lunxe, jats ixa'am xtunxayemxee mits jats ets. ¹²yë ets pakeypy, ma'aty ets amotjepy, jats niwinpijttetj ¹³tsonky ets ä ity mettentj, jats ets exa xmutunt m ts kexm, ku ets ixa'am më'etx itj awayu'uk kenkexm.¹⁴Mity etj it's katunwanij pen ke naxtsokj nikex ets na túnnns ets këxtunt tunky ma'aty ats té mits taakuwana, tikex nku mits te wyene kem tsoky ets nax tuntany ¹⁵kikex ku ots ë puakämkekye ven'n else, ets xemë kexm xmetet ¹⁶kë metx ok itnët, ma'aty e ets tey unt más oka en mukut, ets kexm, ets mits kexm nikexmeet ets me'et wintsen kexm¹⁷Pén ets naxixp tson tu'uks mukukj, cuenta pëkj tse na tsom ets exa cuenta peky. ¹⁸pën ë te ka oy ti tuunye okem otyie xtamuyou, ets ë tanikpelejaj. ¹⁹Ets Pablo, ets kem ke kexm ets mits ixa'amjaya i ets ë kuuyëp ka ets ë kapy ets mits tamuyoë mits ukyaaten ²⁰namukukji, mastutj ets xontaken më tet, wen ets awotityek xu'ux ë Cristo kexm.²¹teyaw at mits matuan, kumitscaya, kujekni awa jats mits tumpe mas mas ma'aty ets mits a amatopy. ²²naynyame, yeknioya tuuk te'ekj ma'am ets ta'ant, na ëts ë a awa kumits nukxtaken kexm nikx ets mits is ix, tsokj.²³Epafras,ets mukukj ma'aty ets met p puxtekitsenëpy ë Cristo Jesús kexm e Dios moye. ²⁴Naynyam. Marcos, Aristarco, Demas, Lucas me'et ets mukuk tekj ma'aty meet tumpy. ²⁵Ets ë wintsen Jesucristo Kyuniksen awan meet it. namme.

Hebrews

Chapter 1

¹Jeknyë eewyë Dios o9jts tmukepxy mëj jääy tyëjk profetas këxm mäy yäjë tum tiketxy tukyájë jädukyäjë. ²Jets ixyäm mä yä´ät xëëw kyëxwänë nä ëën je xmukäpx kojm jäyën tu´uk unäjnk këxm mädi nä kyëmooy jets nä tukëyë tmutän´t. Jägëxëm je näy nyäj onts Dios tkojy je it náxwiiny. ³Dios je myëj äjtën äjáäjp näjts je nyikejx jë´ëky tsoom je jyäyë. Jets näy nyäjmë tukyë tyëk ity y ääw ayuujk këxm mëët myëk äjtën këxm ku je ojts tyëkwä´ätxy täkoony nits ojts jem txyënë y´ixtä´äky ägä´äny kyë pä´äm mäjem mëj äjtën këxm nexy.⁴Jets jeweenë nimë të wyimpity të angeles twin nexy, nä nyäjmë je xëëw mädi të tmuteny jäweenë ke je xyëëwdë. ⁵Tigëx ¿Ok pën angeles të Dios tnëNINjmë jädukyäjë: “MITS ËTS N´UUNK EEPY.” “ËTS MITS XYÄM XTEETY EENYËP” “NÄJTS ËTXYË YË XTEETY EENYË” NÄJTS ËTXYË YË N´UUNK EENYË?”⁶Jets jädukyäjë ku je kyoop uunk tyëk min kojmë yä näxwiiny jets je ye´eny: “NIDUKËYË DIOS Y´ANGELES PYÄÄDYË DË WINTSËJKËN TMO´DËT” ⁷Ku angeles nä tnikepxy nä je ye´eny: “MADI NÄ Y´ANGELES TYUMPY TSOOM JÄWËN, JETS TYUMPËTËJK TSO´OM JËN YEEM.”⁸Kots je uunk tnikepxy jets ye´eny: DIOS MITS MTSËNË TYÄJK XËMËKËXM JE JETS XËMËKËXM JETS CETRO MÄDI MËJ ÄJTËN JETS CETRO MÄDI TËYTYUUN TUMP. ⁹JE MITS TË X´ÄTSEKY MADI TËY WÄ´ÄTS JETS TË XKAOY ´IXY MÄDi KÄTËY KÄWÄ´ÄTS. JÄKËXTS DIOS MITSËM DIOS TË MTÄ UNGIR ETYËDË ACEITE MÄDI XONTÄJKËN JÄWEENË NIMËJ KE MUGUKTËJK.”¹⁰JEKNYË TSOONTÄKYË, WINTSËN MITS NÄ OJTS XPEMY XPËKTÄ´ÄKY KU IT NÄXWIINY XIM TSÄPWINM JEYË NÄ NIKËJX JËKP NTSO MKËË OJTS TPEMY TKOJY. ¹¹NIKY XY KYUKËJX EENYË, MIITS MNËKX ÄDËTSP NIKY XY NÄ TUKËYË TYUK KËXNË NÄJ TSO OOM TUKË WIT. ¹²NITS NIKY XY NÄJ XPITY TSO´OM TU´UK MÄNTË WIT JETS NIKY XY NÄJ TYIKETXY TSO ´OM TUKË WIT, JETS MITS NÄY NYÄJ MITS M´ITY JETS MJUMËJT NIJUNË KYÄKËXT.”¹³Jets ¿okpën y´angeles nä të Dios t´oknëjmë jäk tuk yäjë: “TSËNË ËTS N´ÄKÄNY KYË PÄ´ÄJY KOONËËM ËTS NÄJ MUTSIP MPËKTÄ´ÄKT TSO´OM TSËNÉ PYEJT MÄ MTEKY XKEXT”? ¹⁴Kemtxyë angeles jyäwën mädi tuntëp jets yëk päkextë jets t´ixy it tët mädi niky xy tkuentëpëktë mädäjkën.

Chapter 2

¹Akëxëmtse pyäät etyë yëkxon nyim kyuentë tu´unën mädi të nmädoyën jets ke nmjakem kejkën.²Tigëx ku yë këxm mädi ojts angeles tkepxy tump je mädi tkä kuytyump mädi tkämumä doodëp jets tkuentëpeky castigo. ³Tso y´ixë ëën nkëjkën pën kje je n´ixy ijtyën mädäjkën mädi mëj nexy? Yë tse mädäjkën mädi ojts jäwyiin tnikepy xy wintsën jets ojts näj tyëktëy tyëk këdë pën jety nä tmädoodë. ⁴Jets näy nyäjmë Dios ojts nä tyëk nikëjx jë´ëky ixpejt këxm mädi oy yëk eep më milagros ku je tyëk niwäädë je do n mädi wä´äts jäwën näj tso´om je tseky.⁵Tikëx ku Dios ke je angeles tuk muteny mädi mimp kidäkp mädi xyäm yëk käpx´p. ⁶Nidugën ojts nä tnikepxy tnimätyä´äky ye´eny: ¿Ti YË YÄ´ÄY TYËJK JETS JEP WINMÄ´ÄNY JETY PY XYËK IT T? ¿OK YÄ´ÄJY TYËJK Y´UUNK JETS JE XMÄYT XTÄJT?⁷MITS TË YÄ´ÄY TYËJK XKEXY WEENË MUTSK KE ANGELES, YË KUJENË TË XMO´OY MÄDI MËJ ÄJTËN JETS WINTSËJKËN. TUKËYË OJTS NÄ XTUNY JETS TYEKY PÄTKEPY XYËKTEN NÄÄY” ⁸Tigëx ku je ojts Dios tkëmoy kyexy niti jenä yë tkäyëk teny jets tkäkëmo´ot kenëmts ëën tukëyë n´ixkëjxyën jets yëkëmo´oy.⁹Jets n´ixpy ëëts je mädi jäweenë nimutsk ke angeles tu´k tyem pë je Jesus ku ojts y´äyoy txyetxy pyääty jets y´ooky näjts ixyäm Dios pyä´äyoon këxm të je t´ixy tnijäwë ookën je tu´k jety y´ä´äjy tyëjk jye´e. ¹⁰Tigëx ku nääm je pyäädyë mädi këxm yä tukëyë ja eepynäy nyäjmë mädi jekëxm tukëyë jets nimäy y´uunk tyëk jä´ät t mä myëj äjtën näa¨mts jev pyäädyë je yëkmädäkpë tyän´t kunäj të äyoon tänexy.¹¹Tigëx ku äkipxy je mädi yëk wä´äts jätp jets jëdë mädi wä´äts jät tëp näy jye tse tu´uk tyeety eepy. Näjts je ke tkutso yë jets tmugu´uk tijt je myugu´uk. ¹²Näm je ye´eny: “NTÄNIJÄWËP ËTS MXËËW ËTS NMUGU´UKTËJK TË; Ni ËËP ËTS MITS YOYMYUKTÄJKËN TIKY´PY.¹³Jets jädukyäjë: “NTËY JYÁW EEPY ËTS JE” Jets jädukyäjë: “IXTË IXYÄ ËTS JE NMËËDË JE UNÄJNK TËJK MÄDI ËTS TË XMO ÓY”. ¹⁴Ku je Dios y´uunk tëjk nikëjx mëëT nëjpy myëët je, Näy nyäjts Jesus jyuky y´ëëy jets ku y´okën këxm näjts tyëk kudäkoyty je mädi myëët mëk äjtën ookën jye´e yë tse diablo. ¹⁵Akëxts nä tyujnë jets NIDUKËYË je tyëk pitsëmt jedë ku jë ookën tsëkëdë tsumy metxy ojts jyuky äjt tyëk näxtë.¹⁶Ke tse angeles këxm je myäy tyäjy äbraham je tyëm t je tsé myäy py tyäjpy. ¹⁷Nääm tse pyäät etyë y´ijty Njets nä jukyët tso´om myugu´uktëjk jets tyun´t sumo sacerdote , pä´äyoop jets ntso Dios jyë näjts tun´t näjts je tyëk mint meekx tujkën je jääy tyä koony të. ¹⁸Këm Jesus ku y´ijty të jyety kyowety ojts yëkwinmääny y´ixy mäyëp tse tputëkëtët pëm pën je näy nyäj win määny y´ixk kyupäjt eedyëp.

Chapter 3

¹Näjts miits mugu´uktëjktë mädi jyuky äjt wä´äts tukyë miits m´it të ku myëktä niwäätso wëdë mädi jem tsäpjotm. Winmäydyë miits Jesus jye´e je apóstol mädi nimëj sacerdote mädi ëën nikepxyëm. ²Oy ojts Dios tujnë mädi ojts wyin ixyë näj tsoom Moises oy ojts Dios tujnë jem DFios tyëk jotm. ³Jets Jesus nä je yëk ixy jets päjt äjtëp je mëj nexy mëj äjtën ke je Moises, tigëx mädi tëk kojp ja wëënë nimëj äjtën myëët ke je tëjk. ⁴Je ku nidukën je tëjk tyëk oyë mädits të tukëyë tpemy tkojy Dios je.⁵Oy ojts Moises Dios tujnë jem jyën jotm tyëkjotm, je ojts nä tnikepxy tnimä tyä´äky jets ti yëk käpx p tso tyempë myiny kyidä´äky. ⁶Jets Cristo je yëk uunk eepy jets Dios tyëjk y´ixy ijt jeepy. ËËdëm je xtëjk ëyëm pën jem ëën tukyë nyëk ijtyën nwinmääny jets n´äixy ijtën.⁷NÄJ TSO´OM Wä´äts jäwën ye´eny. “IXYÄM PËN TMÄDOJEEDYËP Y´ÄÄW Y´ÄYUUJK ⁸KÄDI MJOOJT XYËK JUUNTË JETS MJUM JÄYËT MTI JÄYËT JE TYEMPË MÄ JEM YËK WINMÄÄNY IXTË JEM NÄXWIM PÄTË´ËTS ÄTUM.⁹KU OJTS NÄJ MËJÄÄY TYËJK Y´ÄDËTS TË KU NÁ JYUM JÄÄYËDÉ TYIJÄÄYÉDË JETS ËTS X´IXY NTSO N´ÄDË´ËTS T OYËM Y´IJTY TË XÄ IXËDË NTUNK WIXTEKXY JUMËËJT. ¹⁰OJTS ËTS GENERACIÓN NKÄOY Y´IXY. NÄM ËTS NWÄÄNY: ITP YË JYOTM TXYETXY YOYDYÄKOYDYË KENËM ËTXYË NTU´U X´IX ÄJTËDË ¹¹PÄJTËP JEN Ä NTSO ËTS OJTS NWÄNTÄ´ÄKY KU ËTS OJTS N´ÄMPEKY: JETS KU JEDË KE TYËKËDËT JEM MÄ POOKX TÄJKËN.¹²Yëkxonëm x´ixy it tët mugu´uktëjk të jets ke jem pën pyën it të mädi jyotm käti itp tëy jyäw ëny je joojt mädi jyuky Dios myujä kem kekypy. ¹³Mädi mtuntëp mits mnyä kyäpx jotmëj ätëdët tu´uk jädu´uk nä tsoom IXYÄM myëk mukäpxtë, jets nidukën jyoojt jyuuntë täkony kyëxm mädi win ëëmp.¹⁴Näj ëën të ntikäjts näyën jets Cristo nmugukë nyäyën pën jem ëën nwinmääny nkäyëk kejkyën mä´ám je mä txyoontä´äky jets mä kyukëxë. ¹⁵Näjts yät të yëk nikepxy:IXYÄM PË MIITS XYÄM MÄDOO IT TËP JE Y´ÄYUUJK KÄDITS MJOOJT XYËK JUUNTË TSOOM MÄDI KÄMÄDOOWË.¹⁶¿Pën je mädi ojts Dios tmädojë y´äyuujk je ojts ke myädoy? Kemtse je jyejëdë nidukëyë mädi ojts ëgipto pyitsëmtë Moises këxm? ¹⁷¿Pën je mädi ojts tmu ämpeky wixtky xy jyumëjt? Kemtse jyejëdë mädi ojts tuntë ku nyikëjx ooky nyäxkidäktë je näxwimpä të´ëts ätum? ¹⁸¿Pën jedë mädi ojts tkäkupeky ku näj mëknexy wyääny jets ke jem tyëkédët mä jem pookx täjk ke je´m tsedë mädi ojts kyämumädoyëdë? ¹⁹N´ixyëm ëën je ku jedë ke ojts jem tyëkëdë mä pookxën täjk kyätëy jyáw ájtën këxm.

Chapter 4

¹Näjts wen yëkxon t´ixy ijtyën jets ke nidukën nä kyejx jë´ëkt jets ke je të tnäspädë promesa, mädi miits myëk moydyë jets mnäxtët jep mä´äm pokx täjkën. ²TIgëx ku ojts nyék wäjn jäyën je näm ääw ayuujk tso´om je y´ixë jets je kexy ke tse ojts pyutëk etyë jedë mädi jyenxyäwën tkäpëktä´äky tso´om jedë mädi ojts myädowdë.³Tigëx ku ëën të të ntëy jyäw ëyën niky xy tse mpäjtyën pookx täjkën , nä tsoom ojts je ye´eny: TSOOM ËTS OJTS NWÄ´ÄNY KU ËTS Y´IJTY TË N´ÄMPEKY KU JEDË NIJUNË KYÄTËKËDËT.” Oyëm je tyunk të jyäkexy xip eewyë ku it ojts yëkpemy yëk kojy. ⁴TIgëx ku je nätë ye´eny ku tnikepxy je mädi wixtujk xëëw: DIOS OJTS PYEEKXY KYUWIXTUJK XËËW KU Y´IJTY TË TUKËYË TYËK NI OYË TYÄ´ÄY,” ⁵Jädukyájë je nä ye´eny: NIJUNË YËDË KYÄTËKËDËT JEP MÄ´ÄM ´POOKX TÄJKËN.”⁶Näy jyep je y´äixy y´ijty jets nidukën jep tyëkët mä pookx täjkën ku nimäy israelitas tëjktë mädi tmädoodë oy ääw ayuujk ke jep tyëjk eedyë ku ke këm myädoodë. ⁷Dios të nä tyëk ni oyë jädukyájë tu úk xëëw mädi xyëëw: “Ixyäm”. Ku y´ijty të mäy xyëëw nyäxnë ku David këxm ojts je kyepxy. tso´om jeknyë ojts ye´eny: PËN MIITS IXYÄM Y´ÄYUUJK MÄDO JEEDYËP KÄDI MJOOJT XYËK JUUNTË.”⁸Tigëx ku jyeexyë ojts Josué tyëk peekxy ke ts jyeexyë ojts Dios wyäänxyë ti tyump kyu jäwom. ⁹Jetse pookxën xëëw y´äixy jets je Dios kyäjp. ¹⁰Tigëx je ku pën jem tëjk eepy mä Dios pyookx täjk nyi pookx eepy tse näy nyä tyunk nä tsoom ojts Dios pyeekxy ku y´ijty të tyun kexy. ¹¹Jets nästsojk ëyëm je jets jem ntëjk ëyën mä jem pookx täjk jets kädi nidukën kämä doop nyäpyéktäkyë tsoom ojts kyidäwdë ku kyämä doodë.¹²Tigëx ku yë Dios y´äyuujk jiky yë nimëj nexy yë´ë jäweenë mëk yë txyuky ke je tsujx mädi ätsow pyä´ä jëëjp eepy tyänexy py je alma mëët jäwën jets mëët xikx päjk jety py nyexy. Mä yëp je jets tnijäwët winmääny ti jotm yëk niwin määy eepy. ¹³Niti kyäti íty mädi të tkojy jets kuyu´utxy y´it t Dios wyinkukm. Tukëyë kyex kexy tukëyë je wyinkukm t´ixy tnijäwë mädi wyenë nkëmoyëm pën tso të wyenë njuky ëyën.¹⁴Jägëxts ku jem ëën nmëët ëyën sumo sacerdote mädi nimëj mädi të jem nyiky xy jem tsäp jotm Jesus Dios y´uunk wents ëën tu´kwin määny tpätu yo yën mädi të ntëy jyäw ëyën. ¹⁵Tigëx ku të ëën nmëët ëyën sumo sacerdote mädi pä´äyoon kyämëët ku ëën ämutsk. Jem tu´uk nmëët ëyën mädi të winmääny y´ixën të tänexy tsoom ëën xyäm ntänäjxyën jets je ke´ts ojts pyeky tyuny. ¹⁶Näjts ëën nëkxën tuk winmääny jem tsënë tyäjk äm mä´ám jem pä´áyoon yëk pääty jets nkuentëpëjkën pä´áyo´on jets mpäjtën pä´äyo´on jets xputëjk ëyën ku tyëmpë tpäät mä jem ti xkäti íjt jäyën.

Chapter 5

¹Tigëx ku ke je sumo sacerdote, mädi të yëk win ixy jem jääy äkukm jäkëx tsë të yëk täkäpx pety jets jäaÿ tputëkët mädi DFios jye eepy jets nä twäjnët je yoxën ok wintsëjk éëny ku täkoony je´e. ²Mäyëp je jets tputëkët mädi tkämëj pëk täkp ok mädi të yoytyäkoy tikëx ku je këm jem je ämutsk äjtën tmëëdë. ³Jäkëx je näy nyäjmë pyäädyë tun´t wintsëjkën këm tyäkoony kyëxm näjts tsoo je tuny täkoony kyëxm.⁴Ke tse këm tja jë ku nipën nä wintsëjkën tkä kuen të peky. Ku je Dios je të wyäätsoyë näj tso´om ojts Aaron yëk wäätsoy. ⁵Näy nyäjts ketse këm ojts Cristo nyämyë pëk täkyë ku sumo sacerdote tyuny. Mädi ojts tuny mädi je y´ijty myët nä kyäpx ookën n ä je wyääny: MITS ËTS N´UUNK EEPY, ËTS MITS XYÄM XTEETY EENYËP.”⁶Näj tsoom ojts je ye´eny äyäm it: “XËMË KËXM MITS SACERDOTE MTUNT TSOOM MELQUISEDEC TNIWÄWÄÄNY.⁷Je xëëw mäni këjx mëët ojts jyukyë Cristo ojts nyukx tä´äky mëët ämädo´on. Akipxy ku mëk nexy ojts t´ämädoy jets Dios twin yäjxy tukëm je mädi mä yë jets tyëkmädä´äkt mä ookën je ojts yëkmädojë ku ku pä´äyoop nyäpyëk täjkyën. ⁸Oyëm je y´ijty je y´uunk etyë jyääjt je ntso tmumädo´ot mädi këxm ojts jyety kyuwety.⁹Të wä´äts je yëkpektäjky jets näjts ojts tyuny pën tmumädoodëp jekëxm je mä mädäjkën mädi xëmëkëxm. ¹⁰Dios je nä täkäpx pejtë jets sumo sacerdote tyun´t. tso´om Melquisedec tniwäwä´äny. ¹¹käwinëmpyë ëën nmëët nmëët eyën ntso Jesus nikäpxën nimätyäjkën jets tsip tse tso y´ixë nikápxën nimätyäjkën ku miits ke jetyë m´ok mädoonëdë.¹²Ku ixyä'ät tyempë myëk ixpëknëdëp miits jyeexyë jets miits mjäk käti'it adëjtxyë jets nidukën wanxyët Dios je kyexy. ¡ leche miits mpäjt äjt tëdëp m'uuktëp jets ke keeky xkäydyët. ¹³Jets opyënë pëm pën leche y'ukypy ke tse myäyë jets tëy tyuun tunt tikëx ku määxy y'uunk nëm je. ¹⁴Jets je keeky kyäypy mädi të yeeknë; yë tse mädi të twinmäy pyätnë jets tnijäw eenyë mädi oy jets käoy

Chapter 6

¹Wen´ts äyäm tkex ko jäyën tso txyontäjky Cristo kyexy ayuujk jets wen tjäk winmäy pyät ädëjtxyën. Jets ke jädukyäjë nä mpëktäjkën ooky je tunk winmäyëm pjtën mädi yëk mëk eepy ku jenxyäwën yëk mëëdë mä Dios. ²Ni je xkämäts tu´utët je ixpëjkën je nëpejtën jye´e ku jääy nkë nixäjën ookpë jyuky pyëkt jets tëy tyuun mädi xëmëkëxm. ³Ntumts ëëts yä´ät näy nyä pën Dios je nä yëk jety py⁴Tigëx je ku tsip je tyäänxyë mädi tukyäjë äjääjk tpäät të mädi ojts t´ok ixtë je regalo mädi jem tsä´pjotm kidäkp pén tukyë y´ok mët ijt je wä´äts jäwën. ⁵Jets näy nyäjmë mädi tnijäw eedyë Dios y´oy y´ääw ayuujk jets näy nyäjmë mëk äjtën mädoi mimp kidäkp. ⁶Jets mädi tkuyoy kyektë tsip je jets jädukyäjë wyin määny y´oyët jets twinmäyëm pit t tigëx ku jedë të tyëk kruspet të Dios y´uunk këm të jädukyäjë jets nidukëyë jääy wyinkujky ku tso´oy tyëk täntë.⁷Ku je näjx mädi në tu y´uky py ku weenë näj nyitu´uy jets ujts tyëk juky pyeky jets jedë tyëk tun tët mädi ojts it näx käm tyëk tunk päät të yë näjx je mädi tu´uk Dios kyunukxën kyuentë pëjk jeepy. ⁸Pën jemts kujp yeny niti je kyäwä´änt yëk käoy tyijp je.niky xy yëk nok këxnë näjts je niky xy kyukëxë.⁹Jets ëëts je ëën jup ixy py jets miitstë myëk oy jyäw eedyëp miitstë mädi mädäjkën jye eepy oyëm ëëts nä nkepxy. ¹⁰Jets Dios ke je kyäoy jyäaÿ yë jets tjääy dyä koyty je tunk tso miits tsojkën xyëk nikejx jë´ëktë je xyëëw këxm tigëx ku miits je xtujn jeedyë tëy jyäw eewyë tëjk jets näy jyem miits je ixyämpäát xtujnëdë.¹¹Mejnexy ëëts nä njup ixy jets tu´uk jä nidu´uk nä xyëk nikejx jë´ëktët pën mäwäät kyexy kekëxm tso tuk winmääny t´äixy it tët. ¹²Jets ke miits mnuux jät tët, jets nä xtuntët jedë xpänëkxtët ku jenxyäwën këxm jets äixy ijtën këxm xkuentë pëk tët je käpx ääw.¹³Tigëx ku Dios ojts nä Abraham tämët kepxyë tso je nä këm tkuytyunt ke je nä tpääty jets tjurar opyënë mädi jäweenë nimë. ¹⁴Nä ojts je yeeny: “Tyëy äjtëm nmo´op ëts nkunukxën nyëk mäyëp nyëk mëjëp ëts mits”. ¹⁵Najts, Abraham tkuentëpëjky mädi yëk täwinwän ëëy ku y´ijty të t´äixy ity.¹⁶Ku jääy nä twäntä´äky ja weenë nimëj ke jeedë. Ku jäwyiin të wyenë tyëk tsip jät të jets juramento näjts tse wyä´äny jets näj tyunët. ¹⁷Ku Dios nä y´ijty tuk ixwä´äny yëkxon mädi jedë kyuentëpëktëp mädi të täwin wänë pën tso je tseky tso juramento tuuny. ¹⁸Metsk jëëp nä tuuny ku ëën të nkejkyën jets njä tyën ma njädäjkën niky xy je mpäjtyën je estimulo ku tukyë nwinmääny nkejxën je äixy ijtën mädi të nyëk moyën.¹⁹Ëën mëët ëyën yë äixy ijtën tsoom ancla seguro je jets tukwimaany mä ëën n´alma äixy ijtë mädi keky py nyexy ätëy tyuk jëx kepy. ²⁰Jesus jep nä tyëjk ëëy jep it tso´om tu´uk mädi nä ojts tyëk tsoon tä´äky ku y´ijty nä tyujnë tso´om sumo sacerdote xëmë këxm jets nä tpäniky xy tso´om Melquisedec tniwä wääny.

Chapter 7

¹Najts Melquisedec mädi Salem tniwintsën eepy Dios sacerdote mädi këxm nexy je mädi Abraham myët nä wyäjtë ku y´ijty të Abraham niwintsën tëjk t´is yëk ook kexy nits ojts kunukxën tmo´oy. ²Jetse mädi ofrenda myooy Abraham. Melquisedec näj je xyëëw y´äyuujk wimpitsemy “Je niwintsën mädi tëy tyump”. Jem tse jädu´uk titulo tmëëdë je tse “Salem nyiwintsén” je tse jotkuj äjt nyiwintsën. ³Kej y´ijty tyeety pyën ity ni y´äp ni y´ok näy nyäjmë winääk yäjë xëëw txyoontä´äky jets pujunë juky äjt kyukëxët. Ná ampy je tsoom Dios y´uunk tigëx ku sacerdote xëmë këxm je y´ity.⁴Ixtë tso je y´ijty ni më y´ijty je yä´äy tyëjk.Je mädi jeknyë eewyë kuky ëëy Abraham. Je Diezmo myooy madi y´ijty të tpääty jem ku y´is tsip tuuny. ⁵Äweky je Levi y´uunk tëjk të pën tkuentë pëktëp sacerdocio jem je päwään tmëëdë tso´om je kutujk jets ntso Diezmo tyëk mukt yë tse myugu´ktëjk jye oyëm je Abrahäm nyikëxm jyätsoony. ⁶Melquisedec ku y´ijty je tyuknäs kexëdë jets ojts tkuentëpeky diezmos ku Abraham jets ojts je kunukxën tänikepxy mädi y´ijty promesa myëët.⁷Niti äweky kyäti´ity ntso nwänén je jääy mädi känijäwë itp jets kunukxën tkuentëpeky ku myoyë mädi nijäwë itp. ⁸Ixyä yä´äy tyëjk mädi nikëjx mëët juky eedyëp tkuentëpëktë diezmos näjts je tmooy mädi nä wämp jets jukyë ädëtsp je. ⁹Ku Levi tkuentë pëjky diezmo näy nyäjts je tmooy diezmo Abraham këxm. ¹⁰Tigëx ku Levi je më jääy mädi të nyexy jem je y´ijty jyukyë je nyikëxm ku Melquisedec tmët nä wyäjtë Abraham.¹¹Ixyäm nä tsoom jyeexyë të nyi oyë kyëxnë sacerdocio levitico këxm. ( yë këxm ts ojts käjp tkuentë´pëktë ¿ti ätujkën je jëp ku jädu´uk teety kyejx jë´ëkt tsoom je Melquisedec nits ken ä yëk ixt tsoom Aaron? ¹²Ku sacerdote tyikäts nä nypajts kutujk tyikäts t.¹³Jaduk tribu je nä mädi xyäm nä yëk nikäpx p je mädi jem nijunë kätump mä jem pookx täjk. ¹⁴Xyäm ts yëkxon tyim yëknijäwë ku ëën nwintsën Judá kye´axy je tu´k tribu mädi Moisesv nijunë kyä nikäpx.¹⁵Mädi ëëts nä ntijpy yëk winjäw eepy je yëkxon ku kyejx jë´ëk t nä nyä tsoom Melquisedec. ¹⁶Ke’ts je kutujk këxm tso´om je kutujk yëk kuy tyuny nikëjx mëët näj tyuuny sacerdote mëk äjtën këxm jets juky äjtën këxm mädi kä kudä koypy. ¹⁷Tigëx ku jäywyet kexy py je jep nä yëk nikepxy: “mits jeyë tu´uk sacerdote xëmë këxm mädi nä tso’om Melquisedec”.¹⁸Näjts jäwiin päwä´än jewäät y´ätuky tigëx ku je ämutsk je y´ijty jets niti kyä´äwä´äny. ¹⁹Tigëx ku je kutujk ke je tuny mädi oy. Jem tse tso y´ixë näj txyoontä´äky tso oy ixtään mädi miimp kidäkp ku je këxm Dios nwinkunëkx ëyën.²⁰Jawyiin ojts tuny juramento nits nä tyujnë. Jets jäduk wiin, pën këm nä tunwäntëp sacerdote oyëm juramento tjäkätun t. ²¹Jem tse äyäm, yë Jesus sacerdote tyuuny ku ojts juramento tuny ´pën ojts nä nyëmxyë jets je tyun´t: “Të nä wintsën ye´eny ke´ets wuinmäány tyikäts t xëmë këxm mits sacerdote mtun´t.²²Agëxts je Jesus të je äkäpx tujkën t´yeky pactos madiwë. ²³Jemtse mädi tuntëjk eedyëp sacerdotes kots je o kën këxm ketse t´okpänëkx ädëtsnë. ²⁴Ku Jesus jyukyë xëmëkëxm jemtse tmëëdë sacerdocio.²⁵Najts mäyëp jets tyëk mädä´äkt pën je Dios wyinkunëkx eedyëp je këxm je ku xëmë këxm je jyukyë jets tnikäpx tso’okt. ²⁶Je ku je sumo sacerdote je ëën xpäjt ëyëm. Ku je täkoony tkämëëdë niti peky tkämëëdë wä´áts je täkoywyë jääy tmët ity jäweenë këxm je të tsäpwinm twinäxnë.²⁷Ke je kyä ijty xyë tsoom sumo sacerdote itp je wintsëjkën tuntët näjts tyäkoony niys näy nyäjmë käjp tyäkoony. Tukyäje nä tuuuny ku këm nyä kyë yäjkë. ²⁸Kutujk je nä xyë moypy sumo Sacerdotes yë yä´äy tyëjk mädi ämutsk të jets ääw ayuujk mädi juramento jye mädi ixojk pyämiin kutujk je y´uunk xyë mooy je mädi të nyi oy eenyë xëmë këxm.

Chapter 8

¹Ixyämyë, näjts mädiwë ixyämyë yëk käpx wäm yäts je, ëdëm mëët ájtyëm tu´uk teety nyiwintsëm mädiwë të je xyënë tyäjk äkääny kyë je kutukp jye mädi jem tsäpwinm. ²Je tumpë mä wä´äts it je tyëywyë wä´äts tëjk mädi wintsën⁶⁷Ku jyexyë nintso kyäjääjty mu tu´uk wäntä´äky ke tse jyeexyë tyi tiy mu metsk wä ntä´äky.⁸Ku Dios tkupäjt ëëy tso jem kyämä dä´ktë jem käjp jotm je wyääny: ÄXTUKTË, MIMP JE XËËWNÄ YE´ENY WINTSËN KU ËTS NTUN T Y EEWYË WÄNTÄ´ÄKY MËËT ISRAEL JYËËN TYËJK MËËT JUDA JYËËN TYËJK. ⁹YÄ´ÄT KE NYÄJËT TSOOM ËTS WÄNTÄ´ÄKY NTUUNY MË JÄÄY TYËJKTË JË XËËW MÄ ËTS NMÄJTXY KYËJËM NITS NWIN TUWËJK ËËY JÄKEM IT EGIPTO JETS JEDË KE TPÄNËKXTË ËTS NWÄNTÄ´ÄKY NITS ËTS NMÄTS TUJTY NÄM YE´ENY WINTSËN.¹⁰YÄ´ÄT JE WÄNTÄ´ÄKY MÄDI ËTS NTUN WEMPY MËËT YÄ´ÄT ISRAEL JYËËN TYËJK JETS JE XËËW NÄM WYÄÄNY ËTS MPËMP NKUTUJK WINMÄÄNY JYETY PY JETS NÄY NYÄJMË KËX JÄ YËT JEM Y´ÁM JYOTM ËTS JE XËËW XDIOSËP NITS YËDË ËTS NKÄJPËT¹¹YËDË KE TÄ´ÄWÄ´ÄNTË MËËT JEYË MYUÄWINKON NI MYUGU´UKTËJK TKÄ TÄ´ÄWÄNTË: WYÄ´ÄNTË: IXË WINTSËN, NITUKËYË ËTS X´IXËDËT PYIK JETY PY MYË JETY PY. ¹²MPÄ´Ä YO´OP ËTS JE MÄ TYÄKOY DYË JETS NIJUNËTS TYÄKO´ONY NKÄ OK JÄ´ÁY MYEJTS JEENYËT.¹³Ku wyäntë “NYÄMPË” je dë tuny mutuk wäntäjkën mädi jäwyiin eewyë mädi të tyuknë nits mä täkoy kyëx wänëp.

Chapter 9

¹Ixyäm mutuk wäntä´äky jem y´ijty tmëëdë ntso twintsëkët mä jem tëjk wä´áts nexyt. ²Nits mutu´uk tsäptëjk ojts y´oyë nits mutu´uk tä tëjk y´ijty yëk pääty candelabro mä y´ijty käy wyejt mëët tsäp keeky mädi mädiwë myët ity py nájts je it yëk tijy jets wä´áts nexy jye.³Jets mumetsk ätëy tyuk jepts y´ijty jäduk tä tëjk jepts y´ijty txëëwë mädi jäweenë wä´äts nexy. ⁴Nits jep y´ijty tmëëdë yoxtäjk mädiwë tëëkxp puts ampy mä jem yëk kexy pä´äk xuuk´pë, jepts y´ijty mëët arca del pacto mädi tä ukyëp oro, nits je jety py jep y´ijty äkoon ëëny jepts y´ijty tmëëdë Maná, Aaron miats mädwëo jts pyëjy, nits mëét je pu´uy mädiwë wä´äntä´äky. ⁵Nits arca del pacto Nyikëxm Querubines mädiwë më äjtën myëët mädiwë arca äjy kyejk tyä yëk ätuky py je ts y´ijty kyejk tyäni epy näjts ixyäm ke ëts tukëyë nikäpx këxt.⁶Ku je y´ijty tukëyë nyi oyë kyexy näjts sacerdote nyäxtë mutuk tabernáculo nits t´istuntë servicio. ⁷Nits je teety mädiwë jäweenë nimëj tump je´ts jep näxp mu metsk tä tëjk tukyäjë win jumëjt mädiwë kyëm nyëjpy itp kyë moy py ku näjx käjp tyäkoy ity kyämädä´äktë.⁸Nits ojts wä´áts jäwën tyäni ix etyë ku je tu’u mädi jep jä´äp mä jep it wä´äts nexy kenëm je y´ijty nyikejx jë´ëky ku näy jyem y´ijty y´ity mutu’uk tabernáculo. ⁹Yëts jenä ixyäm jets yëk nijäwët.metsk jep yojxën mëj wintsëjk ëëny MÄDIWË ixyäm yëk tump kets je myädä´áky nits wintsëjk eewyë wyimääny tyëk wäjtsët. ¹⁰Nä jeyë tyunk pääty kä yën ujkën mäy wyiin je tso tyëkwä´äts të je jeyë je y´ijty tso nikëjx mëët tyëk tuntët näjts je yëkë moydyë koonëm näm päwään y´oyë.¹¹Nits Cristo myiiny nä nëxkëm eety jäweenë nimë ntsoom y´ijty myintë mädi oy. Je vmyiiny jekëxm jäweenë oy tabernáculo je mädiwë ojts ke näxwiinët jääy kyëjëm y´oyë je tu´uk mädiwë yä näxwiiny kä itp. ¹²Ke cabrs ni carneros nyëjpy kyëxm je këm nyëjpy kyëxm ojts nyexy mä jem it wä´äts nexy. Tukyäjë nits xëmë këxm nidukëyë t´asegurar ëëy mädäjkën mädiwë xëmë kéxm.¹³Cabras mëët kä´á nyëjpy ku je täniwëj të novillo jyääm mädi käwä´äts të näjts je tjë wäwdë nits Dios tmutunt näjts je nyikëjx wyä´ätxy. ¹⁴¿Kemtse jäweenë Cristo nyëjpy myädä´äkt pën je jyäwën mädiwë xëmë këxm nyákyë yekyë kätäkoony myëët Dios wyinkukm mädiwë yëk wetxy py käoy wyinmä´äny nits yëk tujnët je juky Dios? ¹⁵Äkëxts je ku yë tnitenë näm wäntä´äky yë tse pën të je ookën tkuentëpeky nits tmët nä wyäkxët je täkoony mádiswë mu jäwyiin pacto jedë mädi të yëkwinkontë je´ts tkuentëpëkp je wäntä´äky mädiwë xëmëkëxm.¹⁶Jemtse tu’uk neky je jääy mädiwë të y´ooky jäwyiin je yëk ixët. ¹⁷Ku je tu´uk neky nits je tyunk pääty ku të ookën tyunyë ke tse neky tyuny pën näy jye je jyukyë mädi neky yëk oy eepy.¹⁸Näjts mu jäwiin wä’äntä’äky nëjpy xyontäjky. ¹⁹Tikëx ku y´ijty Moises tkë moy kyëxnë je päwään mëët kutujk je näjx käjp. Nits tkëjy jë’ëky carneros mëët cabrios nyëjpy mëët në tsäpts pëjk mëët kepy mäditë pixy tämutsumë nits ojts äkpxy metsk wiin tänixity je neky xyäätxy mëët nidukéyë käjp. ²⁰Nits wyääny: YÄ´ÄT NËJPY MÄDIWË WÄNTÄ´ÄKY MÄDIWËTË MIITS TË DIOS MTÄ NI PÄWÄNYË.²¹Nits näy nyäjmë tänixit këjxy nëjpy je tabernáculo mëëy tukëyë äkoon ëëny mädiwë tump. ²²Nä ntso’om kutujk mäy jyëjp je nä yëk tuny ko ke nëjpy yëktänixity kets ti meekx tujkën.²³Nixyëm je pyädätyë jets tnikowä´äts t tsäp wiin je jye wyä´äts t ku tänëëk wintsëjkén tuntë. Jets mädiwë jem tsäpjotm jets këm tse nyäkwyä´äts jät tët je wintsëjkën mädiwë jäweenë oy nyexy. ²⁴Ke Cristo tyëjk ëëy wä’äts it jotm mädiwë këjëm oy eepy tyëy wyë je nikoj wä´ätxy jedëj em nyexy mädiwë jem tsäp këxm nits nyäk kyejx jëkyë ixyäm Dios wyinkukm ëdëm këxm.²⁵Kets ojts jekëm nyäkyëyekyë käwinääk yäjë nixkëm y´ädë’ëtxy teety mädiwë jäweenë nimë, pën jep myutëjk eepy je wä´áts it jety py win jumëjt je nëjpy mädiwë kyä je eepy. ²⁶Pën nä´äm je jyeexyë tpääty käwinäk yäjë jyeexyë Cristo y’äyoy nit ki it näxwiiny txyontäjky. Jets ixyäm tukyäjë je jeyë mä jumëjt kyu këjx eenyë mädiwë të nyikejx jëknë nits tyëk kudä kooy je täko’ony ku këm nyäpyëktäjkë wintsëjk ëny.²⁷Tu´uk tu´uk jä´äy tyänimäy etyëdë nits tukyäjë y ooktë nitnëm tëy tyuun myint. ²⁸Näynyäjmë, Cristo nä nyäj ku tukyäjë yëk kë yäjky nits nimäy tyëk nidäko yët tyä ko´ony. Niky xy je mumetsk yäjë nyäk nyikejx jëkyë ke je niky täkoony t´ok niminë mädäkën niky xy tniminy pën je këxm txyätxy tyudä´äky nyexy äixëp.

Chapter 10

¹Nä kutujk je tu’uk ä ep mädiwë min wämp oy. Ke je nyä jë tsoom jyeexyë tyëywyë je. Jedë mädiwë tnimintëp Dios nijunë nexy ke yëk kuxëëwë oy jye këxm nyäy jye këxm nyäy jye wintsëjkën äjtën mädiwë teety nyiwintsën itp yëk mintëp tu´kjumëjt jäduk jumëjt. ²¿Jäduk wiin je wintsëjkën ke jyeexyë y´átuky je wintsëjk ëëny ku je wintsëjk eewyë tëjk ku y´ijty wyä´áts jä´jty tukyä yë ke jyëëxyë wintsëjk eewyë tëjk tkuentë tuntë mä kyämädäk të täkoony jety py jyukëdë. ³Mëët yë wintsëjk äjtën je tu´k jämyejtsën je täkoony jumëjt wen jumëjt. ⁴Ku tsip nexy kä´ä nyëjpy mëët macho cabrios nyëjpy nits tyëk täkoyty täkoony.⁵KuCristo myiiny yä näxwiiny je wyääny: KË JYE JË WINTSËJK ÄJTËN NITS KE JYEJË MEENY KÄÄP MÄDIWË MIITS M´ÄTSOKTËP TU´K NIKËJX JE MÄDIWË MITS TË XYËK NI OYË ËTS NJE´E. ⁶NI JE OFRENDA MÄDI JÄ TOYPY JETS WINTSËJK ÄJTËN MÄDIWË TÄKOONY YËK TÄKOWETP NÄ XKÄTÄJOT KUJK TÄ´ÄKY. ⁷Nits ëts nwääny: AXTUK XYÄ ËTS JETS ËTS NTUNT MTSOJKËN TSOOM ËTS JEP NEKY KYEXPY JÄYWYETY N´ITY.⁸Tuwëkp je wyääny: ke jye wintsëjk ëny mëët ni ke jye jë ofrenda mädiwë mädi jä toy kyëxp, ni je wintsëjk äjtën mädiwë peky kyëxm mädiwë miits të x’ätseky ni je xkämët jotkujk täjky. Yä’ät je wintsëjk äjtën mädiwë të yëktämuyexy tsom jep jyäywetyë. ⁹Nits je wyääny: “ÄXTUK IXYÄ ËTS JETS ËTS MTSOJKËN TUN´T.” je pyeky py mutu´k tuntäjk nits tyëk ni oyë mumetsk tun täjk. ¹⁰Je tsojk äjtën këxm të nwä’äts jä’äjtyën ku Jesucristo jyuky äjt tkë yäjky tukyä jë tsën äj tyujnë jets xëmëkëxm.¹¹Tyëy äjtëm nidukëyë teety nyiwintsën pyutë’ëky jäwom jäwon nits tmutuntë Dios je itp nexy je tmo´oy näy jye wintsëjkën wintsëjkën äjtën oyëm jedë ke myäyët jets tpëktët täkoony. ¹²Jäduk wiin ku Cristo nyäky kyëyäjkë jem wintsëjk äjtën je poky kyëxm xëmëkëxm nits jem txyën eenyë jem Dios pyä’äm. ¹³Je y’íjty y’äixy py kuunëm myutsip pätkepy tyëktänt täwäk pet t. ¹⁴Tu´uk yoxën këxm npaj të tyëk ni oyë xëmë këxm jedë mädi xyäm wä´äts jät tëp.¹⁵Wä’äts jäwën mëët je mätyä’äky je´ets yëk nikejx jeky py ëën këxm ku tuwëkp je wyääny. ¹⁶YÄ’ÄT JE WÄNTÄ´ÄKY MÄDIWË JE ËTS YËDË NTÄMËT TUNWEMPY, NIXYËN JE XËËW NÄM WYÄÄNY WINTSËN. JETS YÄM JYOTM TË NKUTUJK MPËJMËDËT NITS NKËX JÄYËT WYINMÄÁNY JETY’PY.¹⁷NIJUNË NEXY ËTS NKÄOK JÄÄY MYEJTS JEENYËT TYÄKO’ONY." ¹⁸Ixyäm mä je y´ity mekxën tujkën mëët yä’ät të nittukën kyäokti it në jets wintsëjkën jyäk yëk tunt täkoony kyëxm.¹⁹Jekëxts muguktëjktë Ëdëm nmëët ëyën tëy jyäwën jets ntëjk äjtën wä’äts it jetypy je Jesus nyëjpy kyëxm. ²⁰Yë je tu´u nyämpë jets juky ku jetë tyëk’äwä’ätxy ätëy tyuk nits jep näjxën yë tse nyikëjx mëët. ²¹Tikë ku jem nmëët äjty ën teety nyiwintsën jem mä Dios tyëjk. ²²Ku-NmëT nyäy äwinkon äjtëm ëën je je tëy äjtën ääw joojt äixy ijtën ku jenxyäwën yëk mëëdë. Ku ääw joojt yëk mëëtë wájts ke ti käoy wyin määny jets ku ëën nikéjx të je täwä´äts jety je wä´äts në.²³Wen jem nyäkyu mäjtxyën nänyäjmë ku tyëy äjtën nikepxyën niwinmääny xkäyëk ke’ekt tukëx ku je Dios mädfi nä të xtäwinwään ëyën tyump tsenäj. ²⁴Nits nkuentë tuunën ntso tu´uk jädu´uk nyäkyäpx putëjk ëyën tsojkën këxm jets oytyunk këxm. ²⁵Ke nmäts tujtën mä n’yoymyujkyën tso´om nidu’uk jety y´ädë’ëts të.ti mtuntëp mnyäkyäpx putëk ätëdëp tu´uk jänidu´uk nyäkyäpx putëk ätëdë jäweenë mëk mnyäkyäpx putëk ätëdët, pëntso miits je x´ixy xëëw wyinkeny.²⁶Pëën ëën nä njäk peky tyun ädëjtxyëm ku të njäkuentë pëjk näyën je nijäw äjt mä di tyëywyë. Ke tse y’okti’itnë je wintsëjk ëëny mädiwë tuun täkoony kyëxm. ²⁷Mädi jeyë yëk jup ixp je tëy tyu’un yë´ëts yëk tsëjk eepy je jën yeem mädi yëktoy dyäkoy py je Dios myutsip tëjk.²⁸Opyënëdé pën kyä ku pëktëp Moises kyutujk ookp je ke yëk pä´ä yo´ot tso je tnikäpxtë nimetsk niduwëëk nijäw eewyë. ²⁹Nën mëj äyoon x´äjäwëdë miits mädiwë yë näxteeny Dios y’ unk pyëk täjk jeedyëp pën nä t´ixtëp je néjpy mädiwë wäntä´äky tso’om jyeexyë kyäwä’ätsë je nëjpy mädi je tyäwä’äts jä´äjt ku je pä´ä yoon jäwën yëk winkäpx nexy?³⁰N´ixy äjtyëm je mädi wään: “JË TUK KUWEJTËN ËTS JE NKËJËM EEPY, ËTS JE JUUNY NMO´OP.” Jädukyäjë: JE WINTSËN KYÄJP TYËY TYUMP”. ³¹¡Yëk äyow nexy ku juky Dios kyëjëm nkä’jën!³²Jäy myetstë tso të xëëw nyexy ku miits myëk nijääjtë tso miits mëk miits xwintsoodë äyoon jety py. ³³Ku Miits nä m´yëk pëmtë käoytyi jén mäy jyääy ägujky ku myëk tätsip tuntë jets kipxy xmët äyoodë pën jety y´ijty äyoodëp. ³⁴Nits miits xpä’ äyoodë je puxtëk jääy dyë mädi puxtëk tsën eedyëp jotkuj nexy tkuentëp ëktë ti jety y´ijty kyëjëm eedyëp nyijäw eedyëp je ku miits je xmëëdëdë mädiwë oynyexy jets mädi miits mkëjëm eedyëm.³⁵Näjts kädi ixyuupy xyëk nëkxtë mädi mtëy jyäw eedyëp jem je tmëëtë mëj nexy ju’uny. ³⁶Tudä´áky ájtën miits mkämëët të jets xkuentëpëktët mädi Dios mtäwin wän ätyëdë të ku wyenë të jäwyiin txyojkën yëktujnë. ³⁷Jäweenë jeyë je mädi mimp mim’p je ke je tyänët.³⁸Mädwë wä´áts juky eepy wä´äts jäwën këxm ku8 je wyimpit ëts ke n´oyjyäwët. ³⁹Nits ëën ke nje ëyën mädiwë wimpit p mä käoy. JE ëëdëm mädi jenxyäwën myëët jets ëën alma xkojn jëëjk jayëm.

Chapter 11

¹Jenxyäwën yë yëktämädäkp jets tu´k win määny yëk äixy ity, jets tuk win määny yëk äixy y´ity mädi kä yëk ixpätp. ²Tigëx ku jenxyäwën këxm mëjääy tyëjk myädä’äktë. ³Jenxyäwën këxm ëën je nwinjäw ëyën ku it náxwiiny y´oy y´ëëy Dios pyäwäán këxm, mädiwë xyäm yëk ixp yëk äxtukp kä je të y´oyë mädi ke kejx jëk p.⁴Jenxyäwën këxm ojts Abel jäweenë oy wintsëjkën Dios tmo´oy. Nits Caín yëk win näjxy Jets Abel tnäspäjt ëëy jets yëk ni kepxy yëk ni mätyä´äky tso je tëy wä´áts tyu yo´ojy, Oy je Dios nyikäpxë nyimätyäjkë ku je wintsëjkën tkëmooy. Jenxyäwën këxm tse näy nyäjmë Abel jyäk käpx ädëjtxy oyëm y´jty të jyä ooknë.⁵Jenxyäwén këxm Enoc pyutëjky jets ke ookën t’ixt. Ke je yëk päjty tikëx ku Dios je kojn jëj kë nä je nijäwë y´ity ku täjot kuj täjkëp je Dios. ⁶Ku jenxyäwën kyäti it t tsip tse jets xtäjotkujkët. Je ku nixyën je pyäät etyë pëm pën je Dios pyäniky xpy tyëy jyäwëp tse Dios jyukyë jets jäweenë këxm äm jyu’ uny tmo´oy pën ixtä yëp.⁷Jenxyäwën këxm Noé ku kexy myëk mooy mädi käyëk ixpnëm nits barco tyëk oy ëëy jeys myugu’uk tëjk pën myë tsën eepy tyëk mädä’ äkt ku yä´át näj tuuny näjts yä it näxwiiny tyëk nikutujk ëëy jets kyudäkoyty näjts tpäjty tëy äjtën wä’äts äjtén nixyën jenxyäwën tmëëdë.⁸Jenxyäwën këxm, ku Dios wyäátsojë myädooy jets pyitsëëmy jem it mädi jyeexyë kyuentëpeky py jets tmutän’t pitsëëm jem oyën tjäkänijäwë mä nyiky xy. ⁹Jenxyäwën këxm jyuky y´ëëy tso’om wititpë jääy jem it jotm mädiwë y´ijty të myëk täwin wänë. Jets Isaac mëët Jacob wit tëjk tätsën needyë tu’uk mädi myutän wempy mëët jädu’uk tso je të ayuujk t’yeky. ¹⁰Jets je y’ijty y’ixpy mädiwë jw wyinkujky je käjp tso txyoontäjky Dios je käjp yék oy ëëy mädi këm yëk ni oy ëëy.¹¹Jenxyäwën këxm oyëm y´ijty unäjnk tjäkäpääty jets ojts yëk mo’oy vntso unäjnk tpäät oyëm y´ijty të jyämë jääy eenyë ku je tëy jyäw ëëy pën nä ayuujk mo’yë. ¹²Yä’ät yä’äy tyëjk mädi jä ko ookp nits jedë kyextë mädi nä kiejx jë’ëkp TSOOM MÄTSÄ’Ä MÄDI JEM TSÄPWINM MÄY NYEXY NÄ TSOOM PU’NÄJX OOKY JEM MÄÄXY NYË WÄ’ÄM MÄDI KÄMÄYËM JETS NMÄTXYOOKËXËN.¹³Jenxyäwën këxm je nidukëyë ojts y’ooktë näy jyem y´ijty tkäkuentëpëktë mädi yëktäwin wään eedyë. Jäkem ojts jeyë tmëj ixtë nä wyäntë jets wititpë jääy jedë jets të jem it yëk kex pitsëmnë. ¹⁴Tikëx je mädi nä wäntëp je it tse y´ixtaadyëp mä kyejx jëktë.¹⁵Pën jedë jeyë jyeexyë pyäwin mäy it tëp mä käjp ojts txyoontë ojts je jyeexyë tpäät të tso wyimpt tët jädukyäjë. ¹⁶Je y´ijty jyup ixtëp jäweenë oy mä kyejx jëk të yë tse mädi jem tsäp këxm. Ke tse Dios kyutso´oy etyë ku je tDios jäwëdë tikëx je ku të je käjp tyëk ni oyë mä je jyädä’äktët.¹⁷Jenxyäwën këxm je Abraham ku ojts yëk winmäny ixy ojts tkëyeky Isaac tugëm je y´ijty y´uunk mädi kyëyäjk je mädi y´ijty të kuentëpeky mädi yëk täwin wän ëëy. ¹⁸Abraham je mädi nä yëk nëjm ääy: Isaac këxm niky xy mnäskexë yëk wää tsoy. ¹⁹Abrhäm twinjäw ëëy jets mäyëp je Dios jets tyëk putë´ëkt jadukyäjë Isaac oyëm té wyenë jyä ooknë ku nä nkäpxën tsoom je yëk ixy jem je jädukyäjë ojts tkuentëpeky.²⁰Jenxyäwën këxm tse näy nyäjmë mädi mimp kidäkp ku Isaac kunukxën tmooy Jacob ëët Esau. ²¹Jenxyäwën këxm je ku Jacob ku y’ijty y´ookwänë tu´uk tu´uk José myäjnk tkëmojy jyääy kunukxën Jacob mëj pëk täjkën tmooy nyäy äkuxyë mäwäät tyäjk y´ätuky. ²²Jenxyäwën këxm tse ku José ku y´ijty y’ ookwänë ojts je tkepxy ku Israel y´uunk tëjk wyenë jep pyitsëmtë Egipto nits pyäjk wyenë yëk päkeny.²³Jenxyäwën këxm Moises ku kyejxy jets tuwëëk po’o yëk yujtxy tyeety yujtsë Tikëx ku oynyexy je mixy t´ixtë. Ke niwintsën pyäwään tsëjkë jyeedyë. ²⁴Jenxyäwën këxm je Moises ku y’ijty të yeeknë ke tkupëjky jets Fraon nyëxy je tyääk eepy. ²⁵Ojts je twin’ixy tmët äyo’ot Dios kyäjp mä jyeexyë weenë jeyë täjotkujk tä’äky täkoony. ²⁶Ojts je twin mäy pyääty ti ätujkën yëk pätp ku Cristo yëk päniky xy jäweenë mä mëk äjtën ke je myädä’äky mädi jep Egipto jem je y´ijty të wyiin tkexy mä je juuny.²⁷Jenxyäwën këxm kyejky jep Egipto ku ke niwintsën y´ätsëjk äjtë Tikëx ku nä tmuten ääy tsoom je jyeexyë t´ixy mädi käyëk ixpätp. ²⁸Jenxyäwën këxm je ämääy xyëëw t’ämääy ëëy jets ku néjpy yëk xit weky xy jets mädi je yëk kudäkoy kyexpy je koop uunk jets israelitas kyoop uunk tëjk ntso jyät të.²⁹Jenxyäwën këxm je nyäxtë tsäpts määxy nyë jotm tsoom jyeexyë të’ëts näxkëxm ku näj Egipcios tëjk jyä näxwäntë ojts jem yëk ku uk näxkexy. ³⁰Jenxyäwën këxm nä jyäjty ku Jericó nyipots je tity kyidää këjxy ku y´ijty të yëk niwitity wixtujk xëëw. ³¹Jenxyäwën këxm Rahab mädi nätyojkëp kipxy tkämët ooky mädi kämädoodëp.³²¿Ntso ëts njäkwä’änt jäk kä ti itp je tyempë nits nkepxy nikäpx këxt Gedeon, Barac, Sanson Jefté David Samuel mëët profetas. ³³Jenxyäwën këxm tmumädäktë kutuk täjkën nits tëy tyuntë näjts tkuentëpëktë mädi y’ijty të yëk täwinwänëdë ojts tsutspë tänë’ëk y’ääw tyëk mëkë kyëjxëdë. ³⁴Jëën myëk äjtën t’yëk ojk jeedyë, mädi y´ijty pä’äm myëët të ojts je txyok këxtë. Mëk jety ojts wyimpitnëdë ku y´ijty jem txyip tuntë nits wititpë tsiptumpëdë tyëk kudäkoydyë.³⁵Nits toxtyëjk jädukyäjë tkuentëpëk kojmë y’ookpë tëjk jyuky pyëjkën këxm jemtse mädi ojts yëktëj këxtë ku tkätsoktë jets yëk mäts tu’ut t jetse pyäät wäntëp oy juky pyëjkën. ³⁶Jemtse mädi yëk winmääny ixtë täxijkén këxm nits yëkwoptë jets yëktsumtë yëkpuxtëk pëmtë. ³⁷Ojts je yëknäskätstë nits këkujk yëk tä jëj të kyëjxy jets tsujx këxm mädi ättsow jëëjp eepy y’ooktë Jets oveja mëët cabra y’äk je’ts nyädyäxoxëp ojts je yëk kex pitsëmtë wyenjät të yëkwen tuntë. ³⁸Jets näxwiiny ku je y’ijty je pyä’ät etyëdë ojts näxwimpätë’ëts ätum kopk jotm änk jety py o näy nyäjmë näx jut jety py.³⁹Oyëm je jääy nidukëyë Dios jyäyëknäjxë jenxyäwën këxm ke tsë tkuentëpëktë mädi y´ijty të yëktäwin wänëdë. ⁴⁰Oynyexy je Dios xyëk ni oyë jyäyën jets ke je jeyë nyäkwä’äts jätët jets ke ëën méët.

Chapter 12

¹Ku të nimäy nijäw eewyë xniwit näyën näj ntsoom mëj nexy yoots. Wents jäkem tkexkëjxyën tukéyë mädi jemtxy mädi kätsip kätsip kätsu’ux ntäkidäjëm nits täkoony jetypy xyëk jääjtën tudä´äky nyexy npujtën jets yä’ät tu’u mpänëkxën mädi ëdëm ixyä nwinkujky. ²Wen Jesus jye’e tkuentë tujn jäyën mädiwë tyëk tsoon täkp jets mädiwë tyëk ni oy eepy je jenxyäwën. Mädiwë ojts tpemy jotkujk äjtën je winkukm nits ojts jem nyexy tmutenääy kruz kämëj kä je ojts txyotyun tjäwë nits ojts Dios teety txyëné tyäjk pä’äm ojts txyëënë. ³Nänyä xtämu äixët je mädi tënäj tänäxtë tmutenë je mëk nexy ätujkën je täkoywyë jääy jye nits ke m’äm jotm mnukxtët ni kädi jeeyë xtä’ämutsk kët.⁴Kenëm miits mäyëdë xwintsodët xyëk ‘ätuktët je mtäkoony nits ookën äm mjä’ät të. ⁵Të miits kje xjä’äy dyäkoydyë ku iits myëk mukäpxtë ntsoo niteety y’uunk tmukepxy: UUNK IXYÄM ËTS NWÄ’ÄNY KÄDI XKÄKUENTËTUNTË JE NITEETY PYÄWÄÄN NIXKÄTÄNUKXT KU JE MTÄWINTSO’YË. ⁶TIGËX KU NITEETY KYÄPXTSOY PY JE PËN TXYEKY PY JETS TYUK KUWETY PY PËM PËN KYUEN TË PEKY PY NÄ TSOOM KYËM UUNK."⁷Mutenë miits äyoon nixkëm myëknëjmë näj iits je Dios m’ ixyë nixkëm unäjnk ke unäjnk kyä pën ity pën tyeety käpäwänëp ⁸Pën ke ntso miits myëk nëjmë nits näyjyeyë pën tso nidukëyë jääy jyät të näjts miits jänäyë mjukyë nimkä uunk jäw ät tët.⁹Ojts ëdëm nmëët ëyën nteety yä näxwiiny mädi ojts xkäpx tsoyën jets nwintsëjk ëyëmts je y´ijty ¿Kemtse ëëdëm xpäjt ëyën jäweené mëk nmumädojën je niteety mädi jäwën këxm nits njuky ëyën? ¹⁰Tikëx ku ëëdëm nteety weené jäyë xpäwäänyën tsoom je t´ixtë tnijäwëdë. Nits jädukwiin Dios këm tyumpy nits ntäoy ëyën nits nijäw ëyën ntso wyä’äts äjt nmëët ëyën. ¹¹Niti käpx tsoyën jotkuk xkäkuentëpëkt ku myëk käpx tsooy ty yëkxon mëk nexy xtä’äyoy nit nëmts je myäyë myëjë tudä’äky äjt mädiwë tëy wä’äts jedë mädi nä yëk tä’äwäntë nits tjät t.¹²Näjts yëkmëk pëktë miits mkë’ë mädiwë të y’ämutskë kyëxnë mëdë mkox mädiwë ämutsk. ¹³Yëk tëwdë miits tu’u mä mtu yoy wyä’äny pën jem päk mä’ät jets ke mpäkwiit jets tsookptse mteky.¹⁴Ixtädë jotkujk ájtën nidukëyë nä nyäjmë wä’äts äjtën pën kets nipënts je wintsën tkäixt. ¹⁵Näy ixyItëdë yëkxon nits nipën kyäti ijtyxyët Dios kyunukxën. Nikén kätäjotkuj äjt tkyä´äáts ke’kt nits kyejx jë’ëkt ätsijpën. Jets ke nimäy täpät këxt. ¹⁶Näy ixyitëdë miits yëkxon kädi nä’yë mtsëëny myuktë ok käoy mjäyë tsoom Esaú jyuky ëëy pën täkääny kyëxm ojts tooky ku y´ijty kyoop uunkë. ¹⁷Tikëx mnijäw eedyëp miits je ko y´ijty tjä’ ok tsoknë nits kunukxën yëk mo’ot kets ojts y’ok yëk kupëknë ke ojts y’okti’itnë jädukyäjë winmäyëm pijtën oyëm ojts tjä’oktsoknë.¹⁸Tikëx ku je mits kopk xmu’äwinkonë mädiwë yëktonmätsp tu’uk je kopk mä jem jëën yem jë’ëky mä wejn jety jyä’jy mëët mëk nexy tupoj. ¹⁹Nits miits näy jyem mkämintë ku tukyäjë xujx yä’äxy nije äyuujk miits të xkänimintë kyäpx ku ämädowë tëjk nyukxtä’äktë jets nitu’uk äyuujk kyäoy yëktämukäpx nët. ²⁰Ku jedë ke ojts tmutenë mädiwë ojts yëktäpäwä’äny: “KU JEM TU’UK TÄNË’ËK KOPK TPÄÄTY, NÄSKÄTXY TSE Y’OOKT.” ²¹Ätsëkë nexy ojts visión t’ixy nits Moises wyääny: “YËKXON ËTS NTSËJKË NYÄJXY NITS PUMÄ ËTS NWINMÄÄNY JYÄJTY.”²²Nits jem it miits të mintë Monte de Sion mä jem jyuky Dios kyäjp mä jem decenas de millares angeles xyëëtuntë. ²³Jem miits m’yoymyuktë mä koop uunk mädi jem këx jä’äy itp jem tsäpjotm miits të Dios xznimintë je mädi nidukëyë xtëy tyun wänyëm mädi téy wä’äts të jyukyëdë je jyäwën mädi të nyi oyë. ²⁴Miits të Jesus xnimintë mädiwë näm wäntä’äky kyëjëm eepy je nëjpy mädi yëkxiwäkx jäweenë mëj je kyepxy nits Abel nyëjpy yëk winäjxë.²⁵Näkyuwijy ätëdë kädim miits je xkäkupëktë mädiwë käpxp. Ku jedë ke ojts kye’ektë ku ke ojts tkupëktë ku mëk jyäyëk nëjm ääy jem näxkëxm ketse xmäyën jets nkukejkën ku ëën njäkuyoy kyejk wäänën mädiwë jem xnëjm jäyëm jem tsäpjotm. ²⁶Ku ojts ätsujky kyepxy nits it näxwiiny xyin këjxy. Nits ixyäm të je nä ye’eny jets xtäwin wää ëyën: JÄDUKYÄJË ËTS NIKY XY NYËK XINKEXY KE’TS JEYË Y’OKNA¨XWIN EENYËT MËËT JE TSÄPWINM.²⁷Yä’ät ayuujk: “TUKYÄJË XËJEYË.” Nä t’äyuujkë nits yëk këynyäkëxp tukëyë mädiwë xinkëxp jetse mädiwë nä oy ëëy jets mädiwë kä ximp je’ts xëmë këxm. ²⁸Kots nä xkuentëpëkt kutuk täjk mädi tukyë itp wen tmëjpëk täjkyën näjts je Dios nmëj pëk täjkën wintsëjkën këxm nits tsëjkën këxm. ²⁹Tikëx ku ëdëm Dios je jëën je mädi yéktoy dyäkoypy.

Chapter 13

¹Mäts tu’t të wen je tje jë ku nmugu’ktëjk tsojkén tu’uk jäduuk tmëëdët. ²Kädiim xjääy dyäkoydyë jets jääy xyëk määk täntët ku je nä tuntë jem tse nidukën tyék määk täntëp angeles jets ni ke tnijäwëdë.³Jääy myetstë miits puxtëk jääydyë jye tsoom je jyeexyë kipxy xmët puxtëk tsëënëdë mjääy myets tëp miits jedë pën je yëk wentuntëp tsoom miits jyeexyë jem nyikëxm jyukyëdë. ⁴Jets tukëyë ämetsk tsënääny yëk wintsëkët ämetsk jääydyë wä’äts tse y´it t myäwejt Dios je wyenë téy tyujnëdëp mädi nä yë tsë needyëp ke y’äjäy myukyëdë o ku ämetsk jääy tmëtwitit mädi kyämët ämetsk tsëneepy.⁵Kädi kyo yë meeny t’ätseky jyä’äy äjtën kéxm. Täjotkujk tä’äktë miits je pën ti jem mëët të tikëx ku të këm Dios ye’eny: “NIJUNË ËTS MITS NKÄMÄTS TU’UT NIN KÄ NI KE’EKT ËTS MITS.” ⁶WEN TJOTKUJK TÄJKYËN NITS NWÄNËN: YË WINTSËN ËTS XPUTËJK EEPY NINKÄ TSËKËT ËTS ¿TSO ËTS JE YÄ’ÄY TYËJK JÄÄY XTUN’T?”⁷Kuentë tuntë tso je mädi wintuwëjk äjtën myutuwëktëp jedë mäd Dios y’ääw y’áyuujk wänxëdë äxtuktë tso je jyääy y’äjt tyëk näxtë panëkxtë nä tso jenxyäwën tmëëdë. ⁸Näy jye Jesucristo mädi uxëj, ixyäm jets xëmëkëxm.⁹Jets kädi miits wijnk ixpëjkën myëk tä’änëkxëdë nä je y’oyë ku ääw joojt myëk pëktë pä’äyoon këxm ke je täkääny kyëxm yëktëy tyun’t keje pyutëk etyë mädi nä tkäjuky äjt eedyëp. ¹⁰Jem ëën tu’uk yoxtäjk nmëët ëyën pën jep tuntëp tsäptiky py ke tse pyäät etyëdë jets kyäydyët. ¹¹Tänë’ëk nyëjpy täkoony jye tyëk ookp jets jem yëk munikyxy wä’äts it jotm yäm nyikëjx tyoy jën jety py jem tëkwimpy.¹²Näy nyäjmë tse Jesus y’äyooy käjp tyëk äkäj jëxkepy näjts je käjp tyëk wä’äts jät t kyém nyëjpy kyëxm. ¹³Wentse tmëët ëyën tëkwimpy jets mpätëjkë jyäyën txyotyuun. ¹⁴Ke je mëj käjp yä tyi’ity mädi itp kunexy yä itp mädi ntuunëm wen t’ixtäyën je mëj käjp mädi winkomp.¹⁵Jekëxm näjts wen je itp wintsëjkën këxm tmoyën je Dios je ëy je tëëm mädi äm pitsëmp mádi ixkäjpxyëp xyëëw. ¹⁶Jets ke njääy dyäkoyën tso tu’uk jädu’uk nädyäputëjk ëyën je wintsëjkën je Dios y’oy jyäwë nyexpy. ¹⁷Mädowdë päwään pätëkëdë wintuwëjk eewyë tikëx ku je m’alma wintuwëjk ätxyëdëp tsoom je mädi nikxy tukëyë tkëyäk kexy mumädowdë miits wintuwëjk eewyë nits nä jotkujk tjäk tun ädëts t nits ke txyätxy tyäwinmäyty niti je xkäpäät tët ku miits nä itp mjäwän it t.¹⁸Je ëëts xnikunukx tä’äkt ke ëëts ti nmäy ntäjy tso ëëts nmëëdëdë nwinmää´ny jety py nä ëëts ntseky njukyë wyä’äny oy yëkxon tso tpääty. ¹⁹Xyäm ëts miits nkäpx putëkë y’ädëtstë jets nä xtun ädë’ëts t tso ëts tsoj ampy nwimpit kojmët yä.²⁰Ixyäm je Dios jyotkujk täjkën mädi juky pyëjkën ojkën äkujky je oveja myë ixyitpë. Ëën nwintsën Jesus je nëjpy mädi xëmë këxm wäntä’äky eepy. ²¹Je myëk ni oy äjtëp mädi oy näjts txyojkën yëk tujnët wen je ëën je xmoyën mädi oy nyexy kejx jë’ëkp je wyinkukm. Jesucristo këxm mädi je myëj äjtën xëmëkëxm nits xëmëkëxm nämëm je.²²Xyäm ëts miits nkäpx putëkëdë jets xkuentë tuntët yë äyuujk mädi ëts miits ntämukäpxtëp mädi ëts të weenë njä’äy. ²³Nijäwëdë ku ëën nmugu’uk Timoteo tëje yëk mäts tu’uty pën éts wyenë nmët mimpy pën wimpitp jetyë.²⁴Mukäpxtë wintuwëjk eewyë jets nidukëyë nidukëyë mädi wä’äts tuyoydyëp. Mädi jep Italia je miits mukäpxëdëp. ²⁵Jem miits pä’äyoon mët itëdët nidukëyë.

James

Chapter 1

¹lolSantiago, tu'uk Dios tyumpe meet wyintsen Jesucristo, ma tii mak matsk kajp yo'oyakxte yes tyaky. ²tukexe milits jutkujk xwinma aytyej, miits muku'uk tëjkte KU miits kawinëmpyë ätsjpën xpä'ätej, ³ nijaw eepxej kumits myëk ixy mäwäjät mjantsxäwën jats tso mëk mtanët.⁴mäts tu'ut wa'an mtutäky y'ajtë tyëk pu'uky mtu'unk tsoyëk xon winmäämpyäät, najts nitij mkati itxet.⁵ pën jam nitukën tseky winjäw äjt tmëtët, ämätowtë Dios matii tukëyë yakypyë xo'on jam jotkujk tmooy winjäw ajtën pën amato jëp, pu'uky tsa Dios myojët.⁶jantsx jawën Këxm xämätotët, ka'a matsk winmääny mati'its matsk wiin wyinmääny naj tsa'a tsoom tu'uk mej pu'uky, pojkëxm, jats umyäjë myëpojpety.⁷ pën jamts wyinmääny kyatuuk muky ka'ats wyinmääyty jats kuentëpëkpja tidë wyintsën ämätoy: ⁸näjë tukë jääy ma tii matsk win mä'anyëj kääts tukyë tu'u tpänikx.I'm⁹muku'uk matii yëk äyowë juky eepyëj wa'ants taxont I'll kutej wyimpety ¹⁰yë'ë muku'uk matii mëk jä'äy nyäxkëjxë, näj nikx y'ooky tsomë pëjy kam jotm ktëëtsx.¹¹ ku xëëw pitsëmy jats jundx yäntääky, ujts txëk tëëtsx, pëjy kyäanëj, jats kaa yokoykyaxnä näj nyaj mëk jäätyë yäätë tyunk jotm yamutsk eepyëj.¹²kunukx ja xääy txëjk jääy yity ma tii myumä ixpë, nits nikx tkuentëpeky kyujanë matii juky äjtën eepyëj, matii yëktäwi nwänëte matii yatsoktëp Dios. ¹³nipën tkänikäpxt junë yëkwinmääny ixt. kayë Dios twinmääny exen nijunë Dios kyäwin määny ixë kyäoywyë, kakëm Dios pën. twinmäany ixë.¹⁴këm näj jä´äy tsokte yëkwinmääny ixt, kunäj tatsoktë matii kä´oy jats näj tmuwitity kya´oy tsojkën.¹⁵ nits nikx, kya´oywyinmääny nikajx knee, tako´ony tkuentëpëty ku täkoony të pu´uky ya´äknäxnë nits ojkën täwätnë.¹⁶ katii mnyäwin ëënyëtë, miits mutuuk äyowë¹⁷tukëyë oywyintsëjkën jats tukëëyë oynyax wintsëjkën ma tii këxm kitäjkëp, jam te´ety äjäk niwintsën. ka näj ätyikatsx tso´om ä´ap tyikatsxy. ¹⁸Dios ojts twin´ixy jats ëëny xmowänyën juky äjtën y´ääw äyuujk këxm matii txëy ajt eepy, jats ëën näj nmumatäjkën tsojk tso´om tu´uk ujts tëëm matii jawyin yaakojp jamnemts. jäyaak ooknëm.²¹mnijäu etyëp miitsëj miits äyowëmukuuktë. nitukëyë yääy tyëjk jääy pyäätatyë jatyë tmätoot tutääky kyäpxt ka´a jatyë yämpëkt. ²⁰ku yä äy txëjk jääy yot ään kaatsë tu´untsxëit ma Dios tyey äjt. ¹⁹ixyuup këx tukëyë matii ka wääts, täkoony jo´jty yë'ë ka´oywyë matii, umyäjë itëp, tutääky yëk xon xkventëpëkt ääw äyuujk jats myëkni oyätët, matii tukëyë mäxëp jats jawën tyëkmätääkt.²²mumätowtë ääw äyuujk, kaniko xämätonäxtët katii miits këëm mnyawin ëënyëtë. ²³pëm pënts tiämätonaxp ääw äyuujk jats ka´a tuny näj kyaajx jeeky tso´om tu´uk yä´ay tyëjk jääy ma tii wyiin y´aw ixpy ixën jotypy.²⁴ wyiin y ääw tixkëx ku nikxy tej tajtyäkoytjëxy tso të yity kyeexëj.²⁵ jatsë jääy matii yëkxün ylixpy kutujk mati oynyajx, kutujk matii xyeknwäjtsën, jats näj tpänikx tmumätoyikaa jayë tmätoy jats tjätyäkoy ixäj yääytyëjk jääy kunukxytsaitë pen tij tyuump.²⁶pën jam nitukën nyäyjaw atyë jats mäykyëxëpjaa, jato ka´a tyojts tixity, nikots yääw jyojt twin ëëny, najts nitij tyëyjäwën kyäwääny.²⁷ tëy jäwën matii wääts najx nitij kä´oy äjtën ka kaj xëkp ënë Dios wyinkukm matii nteety y ëyëmi mputëjk ëyën ku´ooky yuunk, ku´oky toxtyëj matii yëk äyow jatëp, najts këm nya ix´itëtë matii yää kaoy naxwinkëjxy.

Chapter 2

¹Mukuktëëktj, kë xtaoy jiawét jë ja'ay je xëëwkëxm je jentxawën mati ätem nwintsen Jesucristo, nyiwintsën eepy je mäaten. ²Ku pän jiatjt mamiits mtuukmukën tpemy këë jënë mati tëkxp jets wiit tsu nex, nits atu'uk jiaty yaitiek ja'ay ayoop jets putymiët wiit. ³Jets x'axtuky mati wiit xoox tsunex, jets xnëmjë: "tun mayiatj tsönë ya' maya' oy iitj" jets xnëmë mati ayoop, "tënj mits jë" ok "Tsänj äts ntekiëy", ⁴kë xtuntookt tey tiunën mamiits kem, jets mnakwinpity yik'kutukp mkaoy winmäny jotypy.⁵Matowt miits mukuk tëëky, ¿ke twinkony Dios ayoow miti ya naxwiny jets itjt mäk jaay jentxawën këxm jets kuent päktët je nitënayën mati yiktawinwan'ety mi t'atsoktëp? ⁶Miits miktsotiuntëp je ayoow jaay ¿ke je miëk ja'ay mati mwentunëp, kä jë yëjë mati mpawitsëp kutuktaak epyj? ⁷¿Ke yë tka oy tyiy mäk ja'ay yë oy xëëw mati kexm jia watsoyt?⁸Jets ku mits xkuytiuny tieywi kutukj, nixkëm jiayawiety jëp jaywiëtj: "M'atsokp mukukj teekj ntsomj mits käm na txoky" oyts xtuny. ⁹Jets ku mits xta oy jiawë mi na ja'ayty, takony mits mutëk epy, jatiëy ma kutujkj nixkëm yik jaay lokjpë.¹⁰Pän tmumato'op tukëy kutujk, jets jem jatu'ukj mati tiakita'apy, miutakoy ptse tukëyë kutujkj. ¹¹Dios mati waanj, "Ke mtoxtiëkj xiktikatst naina wiany "ke mikja'ay ioktj" jets ku kë mtoxtiëkj xja yik tikËtx, jets mikj ja'ay lokp, tëts Dios kiutukj xwintakooy.¹²Kapxts jets mumatow na ixkëm pän jiëxë yik tëy tiunwanë tsojk mayaat kutukj mati awats aten. ¹³Ku je tëytiunën miiny määt niti paayoon pön pön të kë piaayowt. Paayoon matakp ma tëyt'unën.¹⁴¿Ti oy yaat, miits mukuk tëëky, ku pön yäny nits jem jentxawën tmëtj, jets je ke ti tiunk? ¿Yik matakëp je jientxjawën? ¹⁵Pön jem m'utxj ok mtsä kia'ityx wiit mëët kiayën iukën. ¹⁶Nits tukën miits tnëmj: "N"kx jot'kujk, nayiajokxatë "Jets nakyyot kitakj" nits kë tjamo'oy mati jokaitxëp nyikëëx, ¿ti oy tsjë na? ¹⁷Naina' mä tsjë jëntxwën käm, ku kë tmätë tunkj ookyj tsjë.¹⁸Jëts ko pön wiantj: "mits mät'eepy jentxawën nits äts nmäät'tunkj" tuk ixk äts mjentxawen mi niti tiunkj nits äts mits ntok'ixt äts njentxawen määt äts ntunkj. ¹⁹Miits mtëy jaweepy ku jem tu'ukem Dios naam tsje. Jets kiaoywyë tiëyjawëëpy tsje mëët nits wipipy. ²⁰¿Mnijawë wiëmpy mits kamatop yaytiekj kujentxawën miniti tiunk niti tsje kiawany?²¹Ke Abraham ätëm nteety oy ots tatëny je tiunkj ku ots tkë'yeky Isaac, käm kunky jem potx kiëxm. ²²Mits m'ixp ko jentxawen tiuny ma tiunkj, jets tiunk kexm ots jientxawen tnaspatë je txoken. ²³Nits jaywiet ots kiuytiunye ku yäny "Abraham tëy jiaw aty Dios, nits yik matxojaay nixkëm tëy tiunën" nits Abraham ots yik tiiy Dios miënamiayëp. ²⁴M'ixtëp miits ko tiunk këxm tu'uk yaytiëk ja'ay wiats jëty, ke jëyë jientxawën këxm.²⁵Nainamä ¿Ke Rahab je natiokëpj toxtiëkj ots waats ta tëny je tiunk, ku kuent pöky je ku këx jets tpakëx jatuk tuu?. ²⁶Nixkëm nikëx, wëkx määtj jiawen ooky tsje naina tsjë jentxawen ku wekx määt tiunk ooky tsjë.

Chapter 3

¹Ke miits nimayty mjatj yik'ixpäkpj, mukukj tëëkjt, mnijaweepy kuxkuentë päktjt mä tëy tiunën. ²Ku tukey ätem mati nta'awoputyëm maypietj tjë. Pön pön ke takitay iaw iayuuk, jets yaytiekj miti mutëy, mayëp nits tukeyë nyikäx t'ix'itjt.³Ixam ku atëmn päömëm pu'ux cabayë iawakepy nats atem xmumatujën, jets lawitityt nyikëx. ⁴Ixt nanya meet barco oyëm jia mänëxë jets yikyooyë mäk pö jeets tok anëkx tuuk mutsk timë pönma tyiknëkx wany mati tyk yoyp.⁵Naina tsje, toots piik winänëm yë jëm ma nikäx, oyem jiánajë mänex t'akepx pönti. Ixt mä nex yu'ukj t'yik toywieky yinëm jëën tsuky. ⁶Yë toots jëën yë najna, ya naxwiny takony joty ku piemyë atëm nikäxm, jets tsotiump tikteny tukey nikäx nits tiktoywieky jëënjem tu'am mati juky atën eepy, nits käm niaktioy wieky jeep ayuun jëën jotyp.⁷Tukëyë uts tanäky, mi këjk määtj, mi naxkex na piawitsëp mëët maxnyëtanëkj të yë yunë jets te jaay tyikyunë. ⁸Jets nipön jaay kiamayë nits tyik yutj toots; ye tu'uk kaoy mati nipön tkayik ni oyët, uuts tmëtë tsooy mati yik okpj.⁹Ntots këxm atem nmäjäwatyën ätem nwintsën je niteety, nayjie ntaka oy tyiyëm yaytiekj jaay, mati na pïmëp nixkëmjë Dios. ¹⁰Nayë aaw tkapxp kunukxën nits kaoytyijën mukukteejk ke yat jiex nxajë.¹¹¿Ok jë tuuk miux në'ë mati txik je eepy xuukj nëë jets taam nëë?. ¹²Mukuk tëëky ¿tiëmäp tu'uk tsapj xiits aceitunas ok uva lats tëëmet tsapj xits? nikë miuty tamps nëë jets mëët xuuk nëë.¹³¿Pän jem ma miits ixpeky jets winjäweepy? wentsje ja'ay tiknikëx'jëky y'oywyë jiuky iatën ma je tiunt mati naxkëx'iatën mati mimp winawëm käxm. ¹⁴Pön pön tmëëtj ampëkën ta'amnëx meet tukëyë tnastsokj kiex iam jiotm, kat, mna miä pëktakyë nixka winääntët yë tiëyiatj.¹⁵Yaat kë yë wiyatj mati këxm kitakp, yayë yë naxkëx ke wiats pojë mäkuuy jië. ¹⁶Ma jem jiemë ampëken mëët nastsokääny mi kem jë jiemä jemts muntuunj atuken tumkaoy tsjem yik tumpj. ¹⁷Jets wiyiatën mati këxm tuwekpj je waats, nits yuyë, atsokp, oy jiay, pa'ayoopnex, oy tyëmä, ni pän ja'ay tka mä pëktaky, nits tieywë. ¹⁸Jets tëëm mati teytiunen oy tsje nyipyj je kexm mati tuntëp y'oy atën.

Chapter 4

¹Mayë tsóony känyäwyingjäw ajtën matii miits myëktsip jätëp ¿Kaye ²xka'oy wyinmanyëtë? Jamiits mnästsojk etyëp matii mjakämëtë, miits myëk öoktëp, xjäpäw i titët ni jupëts mkämäyët jats xmummätä'aktët. mnyäy otp mnatsiptujnëtép mits, nay jamts miits xkäpätëj kumiits kä'a Dios x'ämätowtë. ³Mjämätotëp miits, ka'at miits xkuentëpëktë, ja'a miits mtsatsx ämätotëp matii käoy näj miits xtäpänëkxtë tsomiits xnäs 'ajäwë xyëkfunkpä'atet.⁴¡Miits kä'oy tyumpë tejktë! ¿kamiits xnijäwëtë ku miitsë x'oyjäwët ya näxwinkëjxy myetnyä myutsip äjtēp yëë Dios?näy mjäj,pëm pën xyäj näxwinkëjxy myëtnämyäywyäjnëp këëmts nāj naj nyatyunë jats Dios myutsip nyëkxtë.⁵ ¿tso miits wyinmanyëtë nitïyë xtijy kyäwä,'äny jäywyat kujap ya'any ku jawën ojts xpëktääjl jä'äxën,xku'ampëjky nits mëk näxy xtsoknäjxyën?⁶Dios ëenz mëj pääyo'on xmöyēm, tso'om jap jäywya yaany: Dios wyiotso'opy ja matti mëjkëxm nyayjäw äjtëp, käjanaxy tsa tmoxoy pä'ayoon matti näxkëjxy wyinm'däny.⁷ Winkunëkxëtë Dios,wintsowtë mëjtuujy nitsë kyä'ak ma miits jàm.⁸Muwikönëte Dios, nits Dios muwinkon atët yët wäätstëmkëë, miits täkoywyajä'ätyë, yëk wä'ätstë m'ääwmjo'ujt, miits matii matsk wiān jyäwën. ⁹Yëk äyow mnyäpyëktäkētëk, niwinmäykyitäkytë yä'axtè. xëkwintpit mxijkën tsxatswinmääny jats mjutkuj tajkën määyen täjën.¹⁰ Näknyäx Këjxy ajtë Dios wyinku'jky, ja'ats myēk tëkyuk ätët.¹¹katii mnyäkä'oytyi jëtë tu'uk atu'uk miits muku´uk tëjktë pën jäm tuuls jääy myuku'uk tjäkäoytyijp jam myuku'uk tjätëy tyunyë, kutujk tsa myutsip eepyë jats Dios tsaanäj nyaj kyutujk txëytyu'ujnjaapy.pëm mits mtëytyumpy kutujk, kaats mits wyenë kutujk xmumätoy, näjàkyajxëkne tso'om mits jëxi xëkutukpë.¹²Tu'uk ja matti yakypj kutujk jats matii yëkutukp, Dios matii mäxkyëxëp tso yëkmätäktë o txëkutäkoyty. ¿pën mits kumits xtëytyuny muku'uk matii mtëkpääjy tsëna'apy?¹³Mätowtë, miitstë matii wäntëpi ixyäm ok äwom ëtëm nekxën mej käjp jutm jats jam njämëyën tuk jumëjt n'atojkën najts mpäjtën winpajtën.¹⁴ ¿tintänijaw ëyēm tij nikx jawom tyunyë? puntsowyenë mjuky ajt y'ixë ? naj mits mka'xëeky tso'om it yo'otsxëj y'iskajxëëky waanë nits tyäkoy kyëxkojmë.¹⁵najts miits jyexë wääntë pën wintsën näj yëk jatypy ëtëm njuky äjtën jats ëtëm mtunëm yäät ok xiit.¹⁶ Jamts ka'a xtunwääny matii jëxë mtuntëp kunäj njäkätunën katsxë y'ojxë. ¹⁷akëxmtsa'a, pëm pën nyijäw eepy matii oy jats ka'a tuny; täko'onytsaa.

Chapter 5

¹Mintë ixam, miits mäkjaay tiëëkj, yaxt mäknex ku ayoon mta miny. ²Miits mak jaay iat të piutsnë jets mwiit të kaywyë tkeepj käxnj. ³Miits puts meny mëët poopj mëën ke iuktsowatnë jets yë puxtowë mnikapxëp mnimatiakëp miits. jets mikëxët mnikëx n'ixkëm jëën. Miits të xik mayë të mäkjaay iatj yaat ixookj xëëw.⁴Ixt je jiuny mati yik yutëp jets tkonmukp tëëm jëëm mnaxkëxm, mati kenem mujuytiëp, yaxtëptsje mak nëx jets yaxën mati päkmukt mniip tëts wintsën tmatoy mati tsiptump akukjm. ⁵ Mits të mjukyët oy tsu ya naxkëx jets të mnay loyj'awë nyëxë miits këm. Miits të mjotj xik yekpetjt jets yë xëëw ma m'ookën. Fë ⁶ xwentuntë nits xikooktj ya'aytiëk jaay mati waats mati ka wintsoopj.⁷It't yuy, mukukt, konëm wintsen wimpit't, nixkem kamtumpj t'aix tëëm mati tsowatp naxkëx t'aix tutaky nyex komëm tu mint tsookj ok tanë. ⁸Miits naima mitij tutaky; yiknioyë m'aaw mjotj, ku je winpitën je wintsen tsokj jëë.⁹Kati ti xkaoyjiaw, mukukti, tu'uk ja nitukj, jets ke mik tey tiuntët. Ixt yik'kutukp ixë tëëk atsumk ay tiënë. ¹⁰Ko ixpeetj mukukj, iayon jets yuyiat je akapxp mati, kapxt wintsen xëëw këxm. ¹¹Ixt atëm ntiyëm matijem it itëpj "kunukx". Mits te xmatowt je jon yuiatj, mnijaweetyp je wmtsën txokën mÄtjob, tso je wintsen mä nëx ayowë ixën, jets paayoon tmëtj.¹²Tukey, mukukj tëëkj, katim ti xwantakjt nitsapjotm ni ya naxkëx, niti jatu'uk xkawantakjt. Ku wänt na ayuukëp tsje na jets "kë" ayuukepjtse kë jets kati mkay ma teytiunën.¹³¿Jem ma miits nituken layoy? Wen t'nukxtaky ¿Jem nitu'ukën jiotjkukj? Wen t'ääy. ¹⁴¿Jem ma miits nitukën piekyë? wën twatsoy. Maja'ay tiëky mati tsap tikypj nits majaaytiekj. Kiunukxtakët, tiajaxët on wintsen xëëw këxm. ¹⁵Jets nukxtaken miti jentxawen kexm tyikniwatst, je ja'ay mati p"këp, nits wintsën yiktenkiuk atët. Pön je jaay të takony tuny, Dios jemekxtukëpj.¹⁶Nits, xkapxnaxt't mtakony tuukj ja ni tuky nits mnakiunukxtakët tuuk ja nituk, nats mtsokjt't. Je niukxtakën je watstump yik jë'epy mä matakën. ¹⁷Elias ity yaytiëkj naina winmany nixkem atëm. Je niukxtaky mäknëx nits ke tiutj, nits ke tiuy naxkëx tuwëëkj jumät jatutukj poo. ¹⁸Nits jatukyaj niukxtakomë Elias, nits tsap wïn tiknaxkitakom tuu ya naxkëx jatsnaxkëx jië kiom tëëm.¹⁹Mukuktj ku nitukën miits mtutakoyty ma tieyatën. Jets nitukën t'as wawimpity. ²⁰Nijaw të pön tuwaweepy je takoywy jaay jets tikpitesmy ma kiaoy tivi

1 Peter

Chapter 1

¹Pedro Jesucristo je tu´uk y´apostol je wijnk madi y´ijtytë yoywyakx këxtë, madi të yëk win ixtë yëkwinkontë, nidukëyë jem Ponto, Galacia Capadocia, Asia, mëët Bitania, ²naj tso´om je Dios madi niteety nyijäw´äjtën ku wa´tsjäawën këxm je wä´ts ajtën yëkuentëpeky ku Jesucristo yëkmumädoy ku nyëjpy wyitsu´ny wyita´xy. Jem miits je mët itëdët oy ájtën mäyëp mëjëp jem jotkujk täjkën.³Je wintsën madi niteety ëën Jesucristo kunukxy je y´it. Myëj pä´äyon këxm, näjts je të xmoyën tso jädukyäjë näm juky äjt mpätso´n täjkén jets jem nwinmä´ny nkejxën jets nijunë nkämët näwyäkxën ku Jesucristo ojts jyuky pyeky adukyajë o´kën agukm tso tukyë tmët it mädi nijunë känäxp, ⁴mádi kaputy pyetp jets mädi nijunë kätäkoypy. jem je y´aixnë jem tsapjotm madi më´ajtën. ⁵Dios myëk äjtën këxm myëk ixyity ku jenxyäwën këxm je mädäjkën yëkpäät madi jep të nyi oyë.⁶Täjotkujk tä´ktë miits yä´ät oyëm ixyäm yëk´äyow mnyäy jyäw atyëdë ku mäynyexy ätujkën xtánäxtë. ⁷Yë´tsa jets miits mjenxyäwën myëk ixëdët je jyenxyäwën madi jäwenë oynyexy yëk eep nexy ke ja oro madi këxp tákoypy ku yëk ixy jenxyäwën jakëx jep jën jetypy nyexy jets jenxyawën këxm yékpäät ëy, mëj ajtën mëët wintsëjk ajtën ku Jesucristo naj nyik kejx jëk´t.⁸Kanëm miits je x´ixtë, jets mtsoktëp miits je. Ka miits je ixyäm x´ixpäät të, mtëy jyäw eedyëpts miits je jets jotkujknexy miits ka yëkpääty tso yëknikä madi ujts nexy mëj´äjtën. ⁹Je miits xyäm mkuentëpëktëp ntso mjenxyäwën m´alma myädäjkën. ¹⁰Äkäpxpë´tëjk t´ixtadyë jets ojts tyëktëë mpit të yä´ät mädäjkën je gracia madi miits wyenë mje eedyëp.¹¹Ojts je näy nyäj t´ixtädë jets tnijawëdët ti mädäjkën je mim´p ojts je näy nyaj t´ixtä´dë jets tnijäwëdët ku Cristo jyäwën kyep´xy ku yëkmukapx´të yë y´ijty näj yäm y´ijty twäjnë tso y´ijty Cristo y´äyow wä´äny jets mëj´äjtën mädi wyenë panëkxëp. ¹²Äkäpx pëtëjk ojts wyänxyëdë ku y´ijty yä´ät näj tujnëdë ka jets këm jyedë miits je mjedë yä´ät mätyä´äky jekëxm madi tyëk jä´dëp oy´ääw äyuujk mä yä miits jäwën këxm madi tsäpjotm mim´p kidäkp yë mädi angeles näy nyäj je tsoktëp jyeexyë yékwájnëdë.¹³Nadiatsum tsëkxëdë ëën nwinjäw´ëny wijy mnyäpyëktäkëdët näj je wyinmä´äny. Tukwinma´ny miits jem m´it tët mä´äm gracia madi jem jädä´mp ma´m miits jets xnijäwëdët Jesucristo jya´. ¹⁴Tso´m unä´nk un´ktë madi mädodëp jets ke je t´oktunëdët mädi y´ijty tsoktëp ku y´ijty känëm tnijäwë.¹⁵Wä´äts je madi miits të wäätsoyëdë näy nyiäjts miits wä´ts mnyäk´itëdët mjuky äjtën jot´m. ¹⁶Tikëx je ku jepnäj jáywyety y´ity: “WÄTS MIITS MNYÄKY ITËDËT TIGËX JE KU WÄ´ÄTS ËTS”. ¹⁷Ku miits je nä xtijtë “niteety” mädi wenënä tyëytyiumpy ntso tu´uk jädu´uk jääy tyiuny, moydyëptse miits wintsëj´kën ku naj tyempë nyexy.¹⁸Wá´ts miits xnijäwëdë ku je ke y´oro ke pliätä je mädi näxp këxp ku miits näj mjääyëdë tso´om mädi käwijy jets náj m´ädëtstë tso´om miits të mteety xääytyäjnëdë wyinma´ny. ¹⁹Cristo nyëj´py mädi oynyexy yëk eep nexy tso´m tu´uk borrego u´nk wä´ts nexy.²⁰Cristo ojts yëkwin´ixy näy jyem y´ijty it näxwiiny kyäyëkpemy kyäyëkojy jets ixyäm má tyempë kyëxwänë të miits je yá xnijäwëdë. ²¹Jekëxm miits të Dios xtëyjyäwëdë mädi ojts Dios tyëk juky pyeky ojkën agukm madi ojts mo´oy mëj´äjtën tso Dios wyinkukm jup´ixën jenxyäwën tukyë y´it.²²Miits m´alma ojts xyëkwä´tsté ku miits tyëy´äjtën xmumädowdë jäkëxm mädi tyëywë tsojkën mädi niteety jya´eepy nájts mnyätsyiokëdët tu´uk jänidu´uk je tyëwyë tsojkën këxm mädi äm jotm tsoomp. ²³Të miits jädukyäjë mkextikätstë ke je tëm´t madi këxp täkoypy je tëm´t madi nijunë kyäkexy kyätäkoy je juky áäw ayuujk mädi Dios je nyitany.²⁴“TIGËX JE KU NIKËJX NÄ YË TSOOM TU´UK UJTS JETS MYËJ ÄJTËN NÄ TSO´OMTU´UK UTS PËJY KYÄ´NË, ²⁵JETS WINTSËN Y´ÄÄW AYUUJK XËMË KËXM JE Y´ITY”. yë tse kexy eepy mädi miits myëkwäjnjedyë tso´om ääw ayuujk.

Chapter 2

¹Jëkonkëxtë mädi käoy, win´ë nën kätsotyu´n jets niwämpejtën. ²Naj miits mnyäk kyejx jëkédët tso´om una´nk unk´të kex´pnëm wä´ts leche je txiekypy mädi jäwën këxm tso miits myeektët mádäjkën këxm, ³Pëntë miits je x´ixy xnijáwë ku je wintsën oyjyääy je.⁴Nimintë yë mädi juky txiä eedyëp mädi të jääy kyätsekyë jets mädi të Dios wyin´ixyë tsowät tëp ja je wyinkukm. ⁵Juky txiä miits näynyäjmë mädi jem oy eepy jets tyun´t jäwën tëjk näj tso´om tu´uk sacerdocio jets tmo´t wintsëjkën mädi jäwën këxm mädi Dios kyuentëpëkp Cristo Jesus këxm.⁶Näj jäywyet ye´eny, “IX IXYÄ ËTS TSÄ MPËKTÄ´ÄKY MÄDI MËK IT´P MÄ TXIONTÄ´ÄKY MÄDI TË YËKWIN´IXY JETS MÄDI OY YËK EEP. PËN JE TYËYJYÄW EEDYËP KE TSA TSO TYUN JOTM TYÄNTËT."⁷Näjts miits je xwintsëjkën ku miits je dë xtëyjyäwëdë. Jets, JE TSÄ MÄDI OJTS TKÄYËKTUNTË TËK KOJPË TËJK YËTSË TËJ JÄWYIIN TYUN´K PÄ´ÄTY MÄ JEM PETXY NYÄWYÄDYË”, ⁸“NÄYNYÄJMË TSO´OM TU´UK TSÄ MÄDI YËK KIDÄÄP NÄYNYÄJ TSO´OM TU´UK TSÄTEETY JUNE´XY MÄDI YËKTÄKIDÄÄP”. Tyä äwop put tëp jedë ku ääw äyuujk tkämumädowdë je mädi näy nyäjmë ojts jyäyëkwäjnëdë.⁹Jets miits tso´om mtu´kjääyëdë miits tyëywyë sacerdocio tu´uk wä´äts käjp tu´uk je mädi jem Dios myëët mädi miits mnikäpxtëp mnimätyäktëp mädi ojts näj tuny oy yëk eep ku äkotxyë tujpy myëk pitsëjmë jets äjä´jk ätu´jy myëknäJ xëdë. ¹⁰Tu´kyäjë ke miits y´ijty mjäyëdë jets ixyäm Dios teety jyääy miits ke miits ojts xkuentëpëktë pä´äyo´n.¹¹Të myëktsok´të wink jääy ëts miits nkuxëwë jets wititpë jääy kädi xnästsokëdë mädi täkony eepy ku miits je m´alma xmët nyätxyiptunyëdë ¹²Oy miits mjääyëdët opyënë jääy y´ägujky oyëm näj mjänikäpxëdët tso miits të jyexyë xtuntë mädi käoy myéjpëktäk´tëp tsë wyenë Dios teety ku je xëëw nikxy tpääty má nikxy myiny ku naj m´ixëdët m´axtukëdët ku oy mjääyëdë.¹³Jets wintsën këxm jääy tukëyë kyutujk xmumädojët o näynyäjmë niwintsën mädi nimëj tum´p. ¹⁴Oyëm je gobernadores yëkpäkextë jets tcastigëtun´t käoyjyääy tyëjktë jets tméjpëktä´ktët je mädi oy tuntëp. ¹⁵Na Dios tsyojkën ku yëktuny mädi oy ämeny´äyëts mtä´nt ku jääy kyäpxtë mumy kyuwäjk jets ke twinjäwëdë. ¹⁶Tso´m jääy mädi metxy käit´p ku miits metxy mkäit të ke txyë xyëktunk päät tët jets mtäko´ny xtäyu´tstët näj miits m´it tso miits Dios xtujnëdë. ¹⁷Nidukëyë miits jääy xwintsëkëdët ätsoktë miits mnyämyäyédët Dios xtsëget wintsën xwintsëgët.¹⁸Tumpë tëjktë wintsë´këdë päwä´än pätëkëdë miits wintsën ke miits yë jeyë nä´xtujnëdët wintsën mädi oyjyääy tudä´ky näy nyäj xtujnëdët mädi käoyjyääy. ¹⁹Yëk oy jyäw eepy je ku nidukën tku´äyowë ku tkuw ety mädi të t´jägätuny je wyinmäny kyëxm Dios wyinkukm. ²⁰¿Nixyën mädä´ky ku mpeky tyiuny jets castigo xkuentëpeky? Pën oy´ts miits je tukéyë të xtuny nits m´äyoy ku castigo xkuentëpeky yëk oy jyäw eepy ts Dos wyinkukm.²¹Yë miits të myëktä niwätsowé Cristo ojts mku áyow etyë näjts ixpëjt tyëktääny jets näy nyäj xpänëkx´t. ²²Ni mädi täko´ny je ojts tkätu´ny ni ë´ntájk kyäpitsëëmy y´äwäk äm. ²³Ku ojts käoy tyijën jyäyëktä mukepxy ke ojts ixojk tkäoy tyijy. Ku je ojts y´äyoy kets je pën tnëjm´ääy jets tyuku wetp je näj je ojts nyäkyë yekyë tso´om mádi tëy tyum´p tëy wä´ts.²⁴Jekëm ojts tpätsemy nyikëxm ëën ntäko´ony jets kepy kyëxm tyëk jä´ty jets ke ëën jep n´ok ijtnäyën mä täko´ny jets ëën mädi oy mädi nájts tëy náj njuky ëyën ku je ojts txyätsë kyexy tyä´okë kyexy nyikëjxy najts ojts tsojkën näjxën ojts xkuentëpëktë. ²⁵Näj miits nidukëyë tso´om borrego mädi të yoyäkx këxtë yoymyintë yoy xyëptë tëts je jädukyájë tniwimpit të y´ixpë jets mädi y´alma ixy ijt xëdëp.

Chapter 3

¹Näjts miits toxtyëjktë mädi ämetsk tsënedyëp päwä´n pätëkëdë mniyäjydyë pën jemtse nidugën mädi ääw ayuujk tkämumädodëp pëntso miits mtoxtyëjk jyäyëdë näjts jedë niti ayuujk je kyäyëkmo´dët, ²Tigëx të jäwyenë näj myëk ixy tso oy mjääyë jets näj kë´m t´oyjyäwëdët.³Ke miits adorno xpëm këxtët ke mëkjety wääy xwo´këxtët ke näntsëm xpëmkëxtët mädi oro näy nyäjmë wit mädi oy eep nëm. ⁴Mädi je tsojkëp jo´jt mädi wä´äts mádi jäwën myëét tudä´äky näxkëjxy mädi oynyexy mädi tsowätp Dios wyinkukm.⁵Toxtyëjk mädi wä´äts näky ijtëdëp näj tse nyäxyexyëdë Dios wyinkukm jedë wyimä´äny tkextë je´tse mädi nyiyä´äjy pyäwäm pätëjk eedyë. ⁶Nä je Sara nyiyä´äjy tpäwäm pätëjk ëëy ku ojts tnëjmë wintsën miits je mnëëx äjtëdëp pën mtuntëp miits je mädi oy pén ke miits m´atsë´k etyëdë ätsijpën.⁷Näy nyäj miits yä´äy tyëjktë mädi ämetsk nájts miits mtoxtyëjk xmëtsënëdët tso miits xnijäwë ku toxtyëjk ämutsk jë näj miits je x´ixtët tso´om mugu´uk mädi juky äjt të rewgalo mo´yë ku miits näj xtun´tët näjts mnukxtäjkën ke ätujkën tpäät.⁸Näjts miits nidukëyë pä´áyo´n xmëdëdët náj mtudäkyëdët tso´om mtu´kjäáyëdë tudä´ky mjo´jt të jets näxkëjxytë winmä´ny. ⁹Kádi miits näj mnyämyu wimpityëdë oy käoy kädi näj mnyämyu wimptyëdë pën jem të myëk mukäpxtäkoydyë je miits mtänikäpx´p mädi oy tigëx ku je miits të myëktä niwätsowëdë jets miits kunukxën xkuentëpëktët.¹⁰PËN JUKY Y´ÄJT Y´ÄTSOKWEPY JETS JE XËËW Y´IXWEMPY MADI OY KE TSE JE TYOJTS T´OK KÄPXNËT MÄDI KÄOY KE Y´ÄM T´OK KÄPXNPET WIN ËNËN. ¹¹WEN JE TUNY MÄDI OY NÄJTS TMUJÄKEM KEKT MÄDI KÄOY JOTKUJK ÄJTËN T´IXTÄDËT JE´TS PYÄNËKXP. ¹²JË WINTSËN Y´IXPY MÄDI TËY JETS MYÄDOOPYTSE KU YËKMUNUKXTÄ´ÄKY. JETS WINTSËN TXYIP IXYPY JE MÄDI KÄOY JYUKY EEDYËP."¹³Pën miits je mnästsojk eepy mädi oy ¿pëntse myëktsetxy ätëp? ¹⁴Pën miits m´äyoop ku je xtuny mädi tëy mädi wä´äts kunukxy miits m´ity. KÄDI MIITS JE XTSËGË MÄDI JE TXYËJK EEDYËP. KÄDI MWINMÄÄNY KYE´EKTË.¹⁵Mädi mtuntëp je wintsën Cristo äweky xkaxtët tso txiowääty jem m´äm jotm të itp aixy ity m´it t jets ntso x´ätso´ëmpit tët je nidukëyë pën yëktëjëdë tikëx Dios wyimkukm tukwinmäny m´ity. ¹⁶Yë miits näj mtuntëp näxkëjxyën äjt mëët jets wintsëj´kën äjt mëët wä´äts miits mwinmä´äny xyëk´it tët pën jääy mädi mkäotyijëp ku oy mjuky äjt xyëknexy Cristo këxm nits këm tso tyump tyän´tët tikëx ku të je wyenë näj mnikepxyë ku mits käoy mjuky äjt xyëknexy. ¹⁷Jewenë oy je pën Dios näj txyiekypy jets m´äyo´t ku xtu´nt mädi oy jets ke ku wyenë xtuny mädi käoy.¹⁸¹⁹²⁰Tukyäjë Crsto y´äyooy täko´ony kyëxm mádi y´ijty tëy wä´äts ojts y´äyoy ëën këxm ku käonyexy y´ijty njuky ëyën jets je Dios xtä´änëkx´ëyën nikëjx mëët náj ojts yëk kexy tso´om ookpë jets je juky je ojts yëkpemy yëk kexy jäwën këxm jets ojts jäwën tmukepxy tmumätyä´äky mädi xyám puxtëk tsëneedyëp ku Dios tjä ä ixy je xëëw mä Noe ke´ts ojts myädowdë je xëëw má arca y´oyë niwaanë jääy Diios yëkmädäjkë ni tuktujk jeyë alma ku tyuunäjxy.²¹Mädi mits xyäm myëkmädäjkëdëp yë tse yëknikejx jekypy je nëpejtën ken äj tso´om nikëjx yëkpujy ku të pyuty pyety ku näj yëkniwäyo´oy (apelación)oy wyinmä´äny mä Dios ku Jesucristo juky pyëjky. ²²Dios y´ägäny kyë pä´äm je ojts je nyikyxy tsäjp jotm angeles yëk kutukpë tëjktë jets mëk´äjtën pyäwäm pätëk ätët.

Chapter 4

¹Tikëx je ku Cristo nikëjx mëët ojts y´ayoy näy nyäjts miits xtuntët pëntë nikéjx mëët y´äyoy tets tse tmäts tu´utypeky tyu´n. ²Je jáäy ke je t´oknästsojk eenyë mädi yä jääy nyästsojk eedyëp pën mäwäät juky äjt tmëdë Dios je txiojkën tyujn jeepy.³⁴⁵⁶tigëx ku je tyempë të nyexy káwinëmpyë jets je tun ´t tso je tuntë mádi opyënë jääy ku winënën wyit uunk tpëmtë( ensualidad) jääy mädi y´änexypy ku je täjotkidä´ky oyëm jäwyenë të toxtyëjk tjämët mä´äy (lujuria) ujkën mujkën ku äwonäx txëëtuntë mádi dios baco pënts xëéw eepyë jädëp kyäydyë y’uuktë nyäkyepxyëdë ke tse je tuntë ku jääy nyämyëtmä yë je ´ts xyëe¨w (bacanales) ku jääy yoymyuktë kyäydyë y´uuktë jets tuúk jänidu´uk nyämyëët etyëdë je´ts xyëëw (orgias) je xëëw tyunkëxtëp pën tso tsoktë äbon näx mädi äxëeky nyexy ku miitsë näj xkäoktunëdë xkäok mët ädëts nëdë jägëx tse m´káoy tyijyëdë nkyxy tse jem tkëmodë tukëyë pëntso të jyääy yëdë je mädi nikyxy tyëy tyuny ookpë tëjki mëët juky eepyë tëjk jägëxëmts je yëk wäjnjedyë oy ääw äyuujk mädi y’ ijty të y´a ooknë oyëm nyikëjx yëktëy tyujn ´ääy tso´om jääy jets näj jyukyët tso´om Dios ye´eny jäwën këxm.⁷Mimp kidäkp je kyukëjx eenyët je miits winmäydyëp mädi oy nyäkyuwijy ´ätëdë näjtse xtä oyédët ku miits mnukxtä´ktë. ⁸Mädi miits mtuntëp tsojkën miits mëdëdëp tu úk jädu´uk mynätxyiokëdët tigëx ku tsojkën ke je t´ixtä´äy tso tnijäw´äjtën wyij´nkpë tyäko´nytë. ⁹Yëkmääktäntë miits mugu´k tu´uk jänidu´uk jotkujk miits je xtuntët.¹⁰Pën tso miits të don xkuentëpëktë tu´uk jädu´uk mnyäpyutëk ätëdët näjts xyëktunk päät tët je regalo mädi miits të Dios näj´yë moyë. ¹¹Pën jem nidukën kyepxy näjts tse kyäpxt tso´om je Dios tmët íty pën jem t´äwänë ntso tyunwä´ny näjts mëk äjtën tm ëdët tso´om mädi Dios yekypy näjts näjts Dios tukëyë yëkmëjpëk tä´kt Jesucristo këxm itp xëmëkëxm mëj äjtën mëk äjtën tkëjëmë nä´mje.¹²Muguktëjktë kädi miits je näj tëytyun´k x´ixtë tso´om jyexyë xkänijäwëdë tso´om jyexyë je tyiunyë mádi mkänijäw eedyëp. ¹³Ku miits je xtänäxtët je Cristo tsyatsy wyinmä´äny täjotkujk tä´äktë näjts miits jotkujk xtäjotkujk tä´ktët ku myëj äjtën nyikejx jë´ëky. ¹⁴Pën miits mkäyëk oymyukäpx tëp Cristo xyëëkëxm kunukxy miits mtäntë tigëx jäwën mädi mëj äjtën mëët Dios jyäwën jem miits mtä ityëdë.¹⁵Jets nidukën miits näj mkä´äyo´t tso´om yëkjääy y´ookpë, meetspë käoy jyääydyë mädi jem umyäjë nëkxp mä kyäpädyë. ¹⁶Pën jëm nidugën y´äyoy ku Cristo tpätuyo´oy kädi tkutso´oy jyäwë máts tu´ut të wen je Dios tmëjpëktä´äky ja xëë këxm.¹⁷Tigëx ku tëj je tyempë tpääty jets tëytyu´n txyontä´ák´t Dios jyën jo´ty tyëk jo´ty Pën ëën mëët tsë näj tsyo´ntä´äky ¿tso je wyenë jety mädi tkämumädodëp Dios y´ääw ayuujk?. ¹⁸Ku yä´äy tyëjk jääy mädi tëy wä´äts tuyoypy tsip je jets myädä´äky ¿tso je y´ät t jääy mädi käoy jyuky äjt jets nätyäkoony jetypy jyukyë?. ¹⁹Pën äyo´on tyänäxtëp pën tso´m Dios txyojkën mädi të mpemyë mkoj yë jemts winmä´äny xyëk it t mëët m´alma yäm je tuny mädi oy.

Chapter 5

¹Mëjääy tyëjk ëts nmukepxypy mädi jem eedyëp mä miits ku ëts nä nyäj nmëj jääy tyëjkë näj nyäjmë mädi tnijäw eepy tso Cristo ojts y´äyoy ku ëts njemë nänyäjmë mádi je më äjtën yëk nijäwë wyäm´p. ²Xyäm ëts miits nmukäpxtë miits mëjääy tyëjkjtë kuentëtuntë je Dios jye mädi tugyë änimukë tuyoydyëp mädi miits jem mët itëp ixyit të miits je ke miits äkuwänë näj miits je xtuntët tso´om nipën mkätä äkuwän ´etyëdë näj miits je xtuntë tso´om Dios tseky kädi miits je xkumädäkoydyë ke ni go tsow mnyänyipëkëdët näjyë miits je xtuntët. ³Kädi miits näj mjäyëdë tso´om jyexyë mädi nimëj mädi miits m´ixyit tëp oy miits je xwintuwëkëdët tsonäj ixpejt xmutuwëktët. ⁴Kunikxy je yëknijäwë mädi ixyitpë tumpëm näjts miits je xkuentëpëktët je kujenë mädi mëj äjtën mädi nijunë kä këxp kä näxp.⁵Näy nyäjmë miits wäjtyëjktë päwäm pätëkëdë je mëjääy yä´äjy tyëjktë näxkëjxy äjt miits mëdëdëp nyätyunxyëdë miits tu´uk jänidu´uk ke ja Dios kyupekyë mädi mëjkëxm nyäknyäjxëp mädiits näxkëjxy jääy eedyëp je tse myoypy pyä´äyon. ⁶Nyäk nyäxkëjxy jyätëdë Dios kyëwät këjy ku nikxy tyempë tpääty jets nikxy mëjkëxm myëjpëktäkyëdë. ⁷Kemoy kyëxtë miits mkäjotkujk äjtën tigëx ku je miits m´ixy ijtëp.⁸Wijy miits mnyäpëktäkëdët jets ixyit itëp m´itët. Je mutsiptë je diablo näj je tso´om león nyiitxy je je nujx pä wyitity jets t´ixtä´äy pën jäk nidukën myäts´p. ⁹Tenkyukëdë kädi miits näx xkupëktë mëk miits Mítët mjenxyäwën këxm jets xnijäwëdët ku muguk tëjktë näj je mëk twintsowdë jets näy nyäjtsë äyo´on tänäxtë.¹⁰Ku miits të je wyenë weenë m´äyowdë je Dios mädi pä´äyoop mädi jem wätsojëdë mä jem myëj äjtën mädi xëmëkëxm mä jem Cristo je miits myëkni ´oy´äjtëdëp. Myëktson täjkëdëp je´ts miits májääw mojëdëp. ¹¹Je kyëjëm itp jets itp kunexy näy je¹²Näj ëts Silvano n´ixy jets tso´om mugu´uk tso´om je txyokyë jekëxm ëts miits xyänäj të njä yëdë xyäm ëts miits nëjmëdë tso´om ëts të n´ä äy tyëy ájtëm je Dios pyä´äyoon këxm jem miits mpookxtët. ¹³Mädi je Babilonia je mädi nä yëkwin´ix tulyë mëët miits je miits msaludar äjtëp.14.- ¹⁴Nájts miits mnyäkyëpädë dët mnyätxyukxëdët tso miits mnyätxyekyëdë nidukëyë mädi jem mä Cristo itp jem jotkujk täjk mä´m miits.

2 Peter

Chapter 1

¹Simón Pedro je Jesucristo tu´uk tyumpë mëët y´apostol jedë mädi të oy jenxyäwën tkuentëpëktë näj tsoóm ëën ojts nkuentëpëjkyën jenxyäwën mädi ëën Dios këxm tëytyu´mp Jesucristo mädi yëkmädäkp. ²Mäyëp mëjëp je pä´äyon jotkuj äjtën tso miits nänyäj Dios x´ixtë xnijäwëdë nänyäj ëën wintsën Jesus.³Tukëyë mädi juky´äjt kyëjëm eepy jets nänyäjmë pä´äyo´on myëk´äjtën këxm të nkuentëpëjkyën pën mäwäät ëën Dios nyijäw äjtën yëknijäwë mädi ëën të kë´m xwäätsoyën myëj äjtën këxm y´oy äjtën këxm. ⁴Jekëxm ojts nyëkëmoyën ayuujk ku ojts näj y´äyuujk tkëyeky mädy oynyexy mëjnexy jets je mjä´t tët mäj jem it näjx mädi divina yä miits wyenë xkuke´ktë mädi käoy mädi yä näxwiiny ja eepy.⁵Ägëxëm tse xtuntët mädi oy nájts mëk äjtën xpäät tët mjenxyäwën këxm. ⁶Nyijäw äjtën këxm jets tpäät mädäjkën ku je myädäjkën këxm näjts tmutenët ku je të tmutenë jekëxm tpääty pä´á yo´on. ⁷Pä´ä yo´on këxm nits nyämyäyët ku nyämyäyë nájts tsojkën jye ë.⁸Pën jëm txyë yä´át mjuky äjtën jotm jets mäy eepy mËj eepy jem ke´ts miits jäynä yë mtän´tët känijäw eepy tso´om jyexyë¨xkäwinjäwë ëën wintsën Jesucristo. ⁹Jets pëmpën yä´ät käti ijtxyëp jäyë t´ixy mädi jeyë winkon wimpiits tse wyenë të tjääydyäkoy jets ke tyëkwä txy tyäko´ony mädi të jyeknë.¹⁰Mugu´uktëjktë mädi miits të xwin ixtë mädi miits mtuntëp tuntëts tukwimä´ny näjts miits nijunë mkäkidädët. ¹¹Näj tse jem tu´uk tso jem näjxën mä jem tsënëtyäjk mädi xëmëkëxm ëën wintsën mädi yëkmädäkp je Jesucristo nikxy je myëkmodë mädi oynyexy¹²Äwädë ëts n´ä ixt jets ëts miits yä´ät ntukjääy myets t oyëm miits je xä ixtë xänijäwëdë ku miits firmea mtuyo´oydyë mä tyëy äjtën. ¹³Näj ëts nwinmäy jets oy je ku ëts miits nkäpx putëkëdët jets ëts miits yä´ät nyukjääy myets të mientras ëëts yä nyäjë. ¹⁴Tigëx je ku nijäw eepy ëëts je ku je tyikäts t mä ëts yä nyäjë tso´om ëts të niwintsën xtuk ixy. ¹⁵Je ëts ntu´mp mädi oy tso miits je wyenë xä´y myets të ku ëts të wyenë ntso´në.¹⁶Ke ëën je mpänikxyën mätyä´áky mädi nigo myätyäktëp ku ëts miits näj nmätyäjkëdë je mëk äjtën ku wintsën Jesucristo ojts nyäk kyejx jëkyë tsotë yëk ixy yëknijäwë ëën kë´m nwiin ntä ixyën je mëj äjtën jets kyutujk. ¹⁷Dios je ojts myo´yë jets ojts tkuentëpeky mádi mëj äjtën ku ojts je nä y´ääw ayuujk yëkmädojë ku jem nä ye´eny mäj jem kyutujk myë´äjtën: “Yä´ät ëts n´u nk eepy mädi ëts ntsekypy n´oyjyäw eepy mädi ëts ntäjotkujk tekypy”. ¹⁸Yä´ät ääw ayuujk ëëts näj nmädoow mädi jem mimp tsäp jotm ku ëts y´ijty näy jyem nmët ity jem wä´äts kopk këxm.¹⁹Je áäw ayuujk mädi profetica ja´ts ëëts nmëët oy je ku miits je nä xkuentëtuntë nä je tso´om tu´uk lámpara nädyäkunojkén jets jä´p je mä´äm it koots koonëm it jyätä´äky jets mätsä´ä mädi jem jyotm putëk´p jokyë. ²⁰Yä´ät miits jawyiin mnijäwëdëp nidugën äkepxy këm tkäyëk ayuujk wimpitsë´mt. ²¹Tigëx je nitukën kyäminy tso yä´äy tyëjk jääy txyojkën.

Chapter 2

¹Äkäpx pë tëjk mädi ëëntäktëp je´ts ojts myintë käjp jo´ty näy nyäjts nikxy mniminyëdë yëk ixpëkpë tëjk mädi ëëntäk tëp je´ts nikxy äyutxy ämee´tsk tyëk jä´ät të je winmä´äny mädi yëk kudäkoypy je´ts nikxy yëk ixpëkpë tku´ëëntë mädi wyenë tëj jyä ju yé, këm näj tyëk jä´ätë jetyë kudä ko´ony. ²Nimäy je nikxy yë winmä´äny tpänëkxtë yijn jety wyit uunk tpëmtët jets je tuu mädi tyëy äjtën yë këxmts nikxy yëk käoy tyijnë. ³Ku jenäj tsoktë t´änëmtë win ë nën këxmts nikxy mnipëjky xyë ke tse jyekyë jets nikxy äyodäjk jetypy nyikxy ke tsä myä´äy mädi yëk kudäkoyëp.⁴Ku angeles mädi täkoydyë kets jedë ojts Dios myekx tukyë äyo däjk jety py ojts yëk kuyupëdë jepts tsumy metxy y´it të je äkotsyë tupy näjts jep y´äixtët koonëm tpäät jets yëktëy tyu´ntët. ⁵Ni je tkämeekx tujky mädi jäyëpk juky´eedyë Noe ojts je´yë tyeny mädi tëy tu´yoypy mëët mädi jäniwixtujk ku ojts it tyëk tuu nexy yä näxkëjxy mä yä jyukyëdë mädi käoy jyuky´äjt të. ⁶Ku nä nyäjmë ojts Dios tyëk kudäkoy kyexy Sodoma mëët Gomorra käjp jääm ojts tyëk wimpit tä´äy ixpejt tsë nä tään tso jyät tët mädi käoy jyuky äjt tyëknäxtëp.⁷Jets Lot mädi tëy wä´ts juky eepy je mädi y ijty mëknexy je mädi y´ijty mëknexy yëk äyow y´ixypy tso´om je jyukyëdë yä´äy tyëjk jääy mädi näj´yë juky eepy mädi ke kyutujk ti tyi´it të ku yin jety wyit tpëmtë Dios ojts jep yëkpitsemyëdë. ⁸Je yä´äy tyëjk jääy mädi tëy wä´äts jyuky´äjt tyëknäxp mädi jem juky ëëy tu´uk xëëw jäduk xë´ëw mä´m jedë y´alma mädi tëy wä´äts ke y´ijty jyotkujkë ku y´ijty näj t´ixy t´äxtuky tmädoy. ⁹Je wintsën nyijäw eepy je tso y´ixë jem tyëk pitsëm´t je yä´äy tyëjk jääy mädi pä´äyoodëp ku je ätujkën tkupädëdë tso nányäj jep tyëk´äixy tso wyenë tëy tyuny je yääy tyëjk jääy mädi käoy jyuky eedyëp.¹⁰Tyëj äjtëm je mädi juky eedyëp nikëjx mëët nájts je juky äjt tyëknäxtë käoy jets ke tse t´oyjyäwëdë më kutujk. ¹¹Yäm angeles mádi mëk äjt myëët të ke je tkäpxtë je tëytyuun mädi käoy jets mëët jedë je wintsën wyinkukm.¹²Jets yä´ät tänë´ëktë nixyën të yä yëkexy jets yëkmátstët jets kyudäkoydyët tnit känijäwëdë je ti kyäoy tyij tëp nikxy je kudäkoy tyäntë. ¹³Nikxy jedë tkuentëpëktë jyu´nytë ku të käoy jyukyëdë y´oyjyäw eedyëp je ku tu´uk xë´ëw jäduk xëëw täjotkujtä´ktë yë yëkwintäkoypy je ke je wyä´ätsë yëkxon je xontájkën mádi win ë nën täjot kujk tä´äktë yäm miits je xmët xëë tuntë. ¹⁴Je y´ixpy je y´äxtukypy tso tuntä´äkt adulterio ni junë tkätäjotkidá´äktë peky tyu´un jets näj tyëkwinmäydyë almas mádi wyinmä´äny kämëk eedyëp tos jyeexyë tukwinmä´äny tyu´yo´oy nä je tpänëkxtë tso´om y´äm jyotm tnästsokëdë je uunk jedë mädi të yëk käoytyijnë.¹⁵Jets jedë tëj je tu´u tnikeknëdë mädi tëy nëkxp áyäm tu´u të nyëkx nëdë Balaam tyu të tpänëkx jeenyëdë Beor je myäj´nk mädi nä ojts tseky ju´ny tkuentëpëkt ku tun´t mädi kätëy. ¹⁶Ku kë´m téy wä´äts tyuyo y ojts tpääty käpx tso´yën ku ojts burro kyepxy mädi uum ná tso´om jäaÿ kyepxy jets näy tyëk ätujky ku y´ijty të äkäpxpë myuky jyety.-¹⁷Yä´ät yä´äy tyëjk jääy dyë näj yëdë tso´om mä në myu´uty jets nitits në kyäti´ity nä yë tso´om yoots pyäpojy ku tupoj myiny juun nexy jedë xetxyë koots jedë äixëdëp. ¹⁸Ku je kyäpx kekë tit të mëk jety nits nä jääy wyinmä´äny tyëk jä tëdë kunáj nikëjx mëët jyukyëdë mädi its näj käok jukyë wyänëdëp jets wyinmä´äny tyukyëk kek kojmë. ¹⁹Jets jedë jotkuj äjt je täwinwä´n äjtëdëp yämts këm tsumy metxy y´it të ku je tuntë mädi kätëy tu´uk yä´äj tyëjk jääy tsumy metxy je y´ity pën ti jem jyuky äjtën jetypy yëkmädekypy.²⁰Tëy äjtëm je mädi të tkukek të juky äjt mädi käoy yä näxwiiny näxp je wintsén Jesucristo mädi yëkmädäkp je nyijäw äjtën këxm jets ku jädukyäjë jep wyimpit kojmëdë jäweenë äxëëky tse jyuky äjt wyimpitnë ke jäwyiiny. ²¹Tyäoy eewyë jyeexyë të tkänijäwë je tu´u mädi tëy wä´äts jets ku tkuyoykyek kojmët je wä´äts päwä´än mädi wyenë të yë këmo´oy. ²²Tëy äjtëm je proverbios jets jedë jyuky äjt jotm kyuytyunyë: ku uk këm ëëtxy tniwim pity ku je kutxy jyátsi´iy jets mo´nts jotm jädukyäjë wyimpit kojmë.

Chapter 3

¹Xyäm ëts miits yä´ät näj n jäyëdë ntsoktëp n´oyjyäw eedyëp ëts miits xyä mumetsk carta jets miits nä nmukäpxtë tso miits xmëdëdë winjäw äjtën mädi tëy. ²Jets miits ääw ayuujk x´äy metstët tso ojts wyä´äntë profetas mädi tëy wä´áts tu yoydyë jets ntso wintsën pyäwä´än mädi yëkmädäkp ojts yëk yeky apóstoles këxm.³Yä´ät miits jäwyiin mnijäwëdëp nikxy je myintë nixikpë täxikpë xëëw kyëxwänë táxi´iky nikxy të tmutëjk eenyédë näjts nikxy tuntë tso´om tnästsokëdë. ⁴Nä je nikxy wyä´äntë mä je y´ity: “¿Mä je y´ity mä ojts nä ye´eny ku wyimpit wä´äny? Je xëëw mä ojts ëën teety y´ojk näyën nä nyájts ixyäm it yëk ixy yëk äxtuky näj tso´om xip tso´n tä´äky eewyë ojts yëkpemy yëkojy.”⁵Këm jä nä nätyij yë tjääy dyäkoydyë tkäkuentëtun wä´ntë ku je tsäpwinm jets näxkëjxy nëj jetypy je txyoony jets nëj tse tyäjuky eepy Dios pyäwä´än këxm ojts näj tukëyë tyunyë. ⁶Yëkëxm tse jä it näxwiiny mädi xixpnë eewyë kyudäkooy ku nëj kyompet näjxy. ⁷Jets ixyäm tsäpwinm jets näxwiiny yë´ëts nä jyejë ääw ayuujk tsä ixyijtëp pën junë tëy tyuun tyunyë jets wyenë jéën y´äixy jets mädi käoy jyuky äjt tyëk näxp jepts tse nikxy jyä´ät të.⁸Kädi miitxyë xkä mëjpëktä´äktë ku tu´k xëëw mil jumëjt je wintsën t´ixy jets mil jumëjt tu´k xë´ëw. ⁹Je wintsën ke je tudä´ky tun wä´äny tso ojts ye´eny tso´om je nidugën wyä´äntë jets tä´än eepy je mädi je tyumpy miits je mjä´äixëdëp ke jä näj tjätseky jets nidugën kyudäko´oyty ägëx tsënäj tyempë t´yeky jets nidukëyë jyeexyë twinmäyëmpit të.¹⁰Ku nikxy tpääty junë wintsën myin´t näjts tse nikxy myiny tso´omë mee´tspë mëknexy nikxy tsäpwinm kyëm ke´eky jyääp ke´eky jets tukëyë nikxy jënkëxm kyudäkoy jets mädi yä näxkëjxy nikxy je tukëyë nyikejx jë´ëky tunk tukëyë.¹¹Je ku tukëyë nikxy kyudäkoykyexy,¿tso miits mjä´äyëdët mjukyëdët? Yë´ë miits mtuntëp mädi wä´äts näjts miits mpätun tët tukwin mä´äny. ¹²Mädi miits mtuntëp x´äixtët jets ntso jetyë je tpäät jets Dios myin´t nikxy jexëëw tyoydyäkoy tsäpwiin jets nikxy tukëyë jyëywyäkx kexy. ¹³Tso´om ojts ye´eny je näm tsäpwiin je näm näxwiiny mä jem jye´jë mädi tëy mädi wä´äts.¹⁴Miits myëK oyjyäwëdë yäm miits je x´äixtë tuntë je mädi oy jets mjuky äjt wä´äts kyejx jë´ëkt je wyinkukm jotkujk. ¹⁵Jets ku wintsën jetyë kyäminy kuentëtuntë tso miits mädä´äktët ntso ojts ëën nmugu´uk Pablo tjä´y näj tso´om winjäw äjtën ojts yëk mo´oy. ¹⁶Tukëyë cartas mädi Pablo y´äypy yë´ëts jep kyepxy py jem je mädi tsip ke jetyë yëkwinjäwë je yä´äy tyëjk jääy mädi tkäkuentëtum´p yëkxën yë tse tyëktikáts tëp tso´om je tuntë omyädiwë jäywyet jets ntso këm nyäkyudäkoyët.¹⁷Mgu´uk tëjktë ku mitxy yä´ät nä xnijäwëdë nyäy ixyitëdë jets kädi jääy win enyëdë myëk yoytyäkoyëdë mädi kutujk kyäyëk tun tëp näjts nikxy ken ä x´ok tun wänëdë. ¹⁸YëëKtëëm pit të pä´äyo´on këxm jets xnijäwë y´ädë´ëts t je ëën nwintsën Jesucristo mädi yëkmädäkp je mëj äjtën jyejëp xyäm jets xëmëkëxm. ¡nä´mje!

1 John

Chapter 1

¹Yee ma'aty jots tsyo'onta'akj, ma'aty të mato'oyen, ma'aty të wï'ïn ta'axtu'kyen, ma'aty të niawëyën jats ma'aty ënën kë tëntatonyen, yëtsee aw ayu'ukj ma'aty jukjyatën.²Naynyamë nyka'axjekj jukjyatën, jats të axtujkyen nits nikääpxe'en. Jats ëëts mi'its wanë jukjyatën ma'aty xe'emë keym, ma'aty jots meet ity nite'etj, jats jots niyikëxjekj ën winkuky.³Ye'e ma'aty ëts të jaxtuky jats mato'oy, ye'e mits wa'anje'epy, jats ye'exa mi'its xme'eta mukukjtën me'et e'ets. Jen mukukjaten nite'etyk me'et yu'unkj Jesucristo. ⁴Naynya ë'ëts mi'its xa'atj nja'aya jats mxo'ontatjkeen pyukeen.⁵Ya'at ë ya'awayu'ukj ma'aty e'ets te'en mato'ojë jats mits nyekwankomyë: Dios yë'ë ajäkj ka'aty jëm ako'otx'it. ⁶Kun awanën meetnamyaiyepj ets xyëë jats ako'otxatupy jukyëyën, ënyëm jën jats kë tuntajkyën tyëyatpë. ⁷Pën ën ajakatuy tuyoyë'ëm, tso'om jë ajäkjatuy, me'et eyem tsë mukajatën me'et wyinkpë, jats mya'akj nyëpy ma'aty yë'ëw Jesus yee ë ën tako'ony yëëkjwäätxpyë.⁸Künawanën kääty ën tako'ony, kë'ëm nawinënyën jats tyeyatpë kë me'etjëyën. ⁹Pën kapxnaxe'm ën tako'onye, të'ëy ë waatsjë jats ën takony xmääkxtu'ukayën jats xye'ekwatsjätyën. ¹⁰Kun awänën ke ëts tajkoy, ënë winëmpë nyekjtunyem jats yawayu'ukj ketsë me'etëyayën.

Chapter 2

¹Unktëjktë, akëx ëts yat nja'y jats kati mpokytyuntë, pën jämts nitukën pyokytyun, jamts ëen nitänawyë nmët'ëyën mati xnikäpxtsojkëm nteety'ajtwinkukm Jesucristo matii wÄÄtsnaxy. ²Ja wintsëjk'ëny entäkoonykëxm Dios wyinkukm ka ëën ja'a'ayë nitukëyë tu'uk näxwiny. ³Jäkëx nijäw'eyën ku tëj nixënyäyën, pënkojnëkjäyëm pyäwä'än.⁴Pëmpën wämp n'ixy ëtsë Dios, jats kä'ä näj tuny tso'om pyäwään ja wä'äny, ëmpëtsjë kyajxë'ëky. Katsä tyëy'ajtmëtë. ⁵Pëmpënts yëkxon kojnjëkxëpy y'aw'ayuujk, tyëy'äjtämtsa kujä jä'äy të Dios tsojkën nyi'oy'enyë. Najtsä yëknijäwë ku jakëxm n'ukyënyäyën. ⁶Pën wantëp jats jam Dios tmët'ity näjtsa tyuyo'oty tso Jesucristo ojts tyuyo'oy.⁷Muku'uktëjktë, ka ëts miits xäm njäyë nämpäwän, jä'päwä'än yë matii tso'ontakyë ojts myëkmotë, japäwän yë matii jekynyë'ewyë äw ayuujk ojts xmätowtë. ⁸Akëx, ëts miits xyäm njayëtë nämpäwän tyëywë yë Cristo këxm më'ët miits, mati akutsxatu'ujy itp näxnëpja, jats tyëywyë äjä'ak ja'nëptsa'a.⁹Mati wämp jats äjät atujy ity jats jam myukuk tkä'oy'ixy näy äkotsxatuptsä ity. ¹⁰Pënts tsxökyp muku'uky äjäk'atujtsa itnë nitij atujkën tka'okpätnët jats kität. ¹¹Matits kya'oy ixpyë jamyuku'uk näy äkotsëtupytsa tyuyo'oy, nitkänijäwë mänyikx, tikëx ku kots itt yëk yëkwinxoyëkyëxënyë.¹² Xyäm ëts miits mjäyëtë yä'ät miits unk'ayowëtë mitsëmtäkony tëyëkmakxtuky Cristo xyëkëxm. ¹³Miits niteety xäm ëts miits njäyëtë, akëx kumiits tëxnijäw'enyëtë ja tso ojts tso'ontäky, xam ëts miits njäyëtë miits yakpitsëmpëtëjk, akëx ku miitstë kyä'oywyë xmumätäktë, akëx ëts mitsxät njäyëtë kumiits të xixëtëja niteety. ¹⁴Äkëx ëts mitsënjäyëtë miits niteetytë tëj x'ix'enyëtë pën ojtsontaky dekynyë'epyë akëx ëts mitsën'jäyëtë miits yakpitsëmpëtëjtë kunäy myëkmäjäw m'itë, jats Dios y'äw'äyuujk jam ity ma miits. Jats të kyä'oywyë xmumätäkmëtë¹⁵Kati x'ätsoktë mati yanäxwin näynäjmë mati ya itp, pën nitukën t'atsoky mati yanaxwiny itp kaats niteety tsojkën jam tiity mämja. ¹⁶Tukëyë mati yëkpätp yanäxwiny matiyëknastsojk'epy nikëxmëët nanyäjmë matii winkëxm yëk'ixp mati jats ka'oy juky ajtën katsa niteety tjajë, naxwiiny ja jyaa. ¹⁷Mati yajnÄxwiny yëknastsojk epy naxptsxë ity mitiits niteety tsojkën tyunjapy itpts it'ity.¹⁸Unajk tëjktë tëyämtpätnë jumëjt tsoj mitstë xmätowtë kumyinë anticristo, ixyëm käwinëmpyë të anticristo y'ajtë äkëxts nijäw äjtyën kutëjumëjt tpätnë. ¹⁹Jatë pyitsëm mäëën, kats etëm nja'ajtyën kuy'exë ënaj'eyën näyjatsa y'exë nmët'ijtyën. ku ojts pyitsëmtë näjts ojts tyëknikajxëktë ku kaa ënmët'ijtyën.²⁰Jam miits wääts kunukxën xmëët'enyëtë jats näynyäjm tëmiits nitukëyë xnijawëkëxnë matii tëy'ajt'eepy. ²¹Jakëx ëts mitsxë nkäjäyëtë, ku kaj miits tyëy'äjtën xnijäwë, të mitsa'a xnijaw'enyëtë ku nitij ëntäjkën kyä minyma tyëy'äjtën.²²¿Pënjawin'ëmpë'eepy mati kyu'eempy ku Jesus ja Cristo? Ja jä'äy anticristo tsa kut'ku'ëëny niteety mëtë yu'unk. ²³Nipën, pëmpën ku'ënxëtëp y'unk katsa tyeety ajtëntmët'ity, pëm pën ixkäpxëpja'unk jamtsa tmët ity tyeety'ajtën.²⁴Jats miitstë, mati tsoontäkyé ojts xmätowtë yëk'itë tsa'a jam ma miits. Pëntso ojts xmätowtë tso'ontakyë jats jam xëk'itë ma miits, unkëxm miits itët mëët tyeety këxm. ²⁵Yëëts ojts xtawinwan'ajtyën: Juky'ajt mati xëmëkëxm. ²⁶Akëx ëts mits yä'ät tëjn'ayë kuja mati y'awën xwätäkoyëm.²⁷Näynyäj ku miitstë Dios wyäätspojojts xkuentëpëjkëtë jamtsa ity ma miits ka'ats mka'ijtxët jats myëktä'äwänt. Näj tso'om tukëyë Dios wäätspoj mtäwänxëtë tyëy'ajtëptsa ka'y'entäjkë, tsotëmtäwanyë jam miits m'ijtë Dios wääjts pojkëxm. ²⁸Xam, miits unk'äyowëtë Cristo këxëm miits m'it, kunikx nyäkaxjëkyë kats niky ntsëjk'ëyën, nay nyäjmë kanikx tsotyunjotm mtäntë kunikx myin atukyäjë. ²⁹Kumiits xnijäwëtëtëj jats wäätsja, kutukëyë tuny matii päjt'ajtëp jakëxmte kyajxëëky.

Chapter 3

¹Ixtj mati tsokën ätëm niteety të xmoyën, nits ku nxë'ëw atën Dios iunkj tëëkl. Jëts ätëm, jëkëxmts naxwinët xkaix'atyën ku ke je t'ixëtë. ²Mukukj tëëktë yxam atëm Dios iunkj, nits kënëm nyikëxjëky pön ntsoom ätëm wiënë. Nijaw atyëm ku wiënë Cristo kiexjeky, nainats ätëm wiënë nixkëm jë, ku n'ixen ntsoom jë. ³Jëts pön pön jëm iayxitën të tpem jë këxm. Këm tsje nyakwiats jëty na nixkëm je wiatsj.⁴Tukëyë pön pän pokytiun atëtsp je tsje tiump mati kapat'atëp, ku je poky tiunën kutujk tsje ka yik mumatopj. ⁵Miits mnijaweepy ku Cristo ots niaknyikex jëky nits takony t'yiknitakoyty. nits je kexm ke ti takoony. ⁶Ni pön kia ity jë kexm pon pokytiunatetspje, ni pän mati të t'ix ok të tnijawë nits pioky tyun atëtx.⁷Uunktëkt katim xkupeky nits oypyëny mwatakoyët. Mati tyeywy tyump wats tsjë na nixkem Cristo watsjë. ⁸Pön pokytyump mäkuuy tsje ji'ë. Ku jë mäkuuy pokytyumpëm jë ku txontakyj. Jë kexmts jë Dios iunk ots nyikexjëky nits t'yiknitakoyty mäkuuy jë tyunkj.⁹Pön pön te kyex jëky Dios këxm ketsje iukj poky tyunë jëkëx ku Dios tyëmtj jem tiaity, ke tsje iuk poky tiun atëtsnët ku të Dios kexm kiëxjëknë. ¹⁰Natsjë Dios iunkj të'ëkj mëtj kya oywy iunkj teekj niakj nyikexjëkyë. Mati kiatumpyj oy iatën ke tsje Dios tjëj, niana mati miukukj kia atsëkyp.¹¹ Yats jë aaw ayuuk mati miits ots xmatowt ku ots txontaaky, ku niy'iatsokën tuukja. ¹²Kë nyaj nixkëm Cain mati kia'oywy miëtj jëts ots y'utx tyik ooky. Nits ¿tikëx tik ooky? Ku këm tiunkj ke ioyë nits iutx jië jië tum oy.¹³Katim atëy ajätj xtatanti mukuktëkt ku naxwinëtj m'kaoy ixtët. ¹⁴Ntëm nijawatyëm ku të naxen ma oken jets njatën ma kukyatën, ku n'atsokiën atëm nmukuktëëkj. Pön pön miukuj kia atsëkyp ooky tsjë yity. ¹⁵Pän pän myukukj kia oy ixpy yik ookpj jë. Miits mni jawwpyj ku jukyait mati xëm kexm ke tyaity mati yik jaay iooktepj.¹⁶Jëkëxts n'ixatyën je tsokën, ku Cristo ots jiukyaj këyëky atëm këxm. Ätëm xpat'atyëm nits njukyat mkeyakën atem atem nmukukj kexm. ¹⁷Jëts pön tmëët pëktaaky ya naxwiiny, jëts t'ix miukuk yik ayoow nits jëyï iaaw jioot tyik atuuky nits kë tpaayoy ¿ntsots ixë Dios txokën tyaity? ¹⁸Miits unkj tëëkt ke nay'atsokën aaw kexm ayuuk këxm, ntunëm nits tyeywi.¹⁹Nats nijaw atyën ku tyeyw ntuunyën nits jë këxm nyikni oy atyën atëm n'aaw njoot. ²⁰Ku ätëm n'aaw njootj xkaku pökyën, nimä tse Dios ni kënëm atëm n'aäw njootj, nits ixikiexp je tukëyë. ²¹Mukuktejtë kots ätëm n'aaq n'joot xkupëkyn nmët'atymts tëyjiawën Dios këxm. ²²Tukëyë mati n'amatoyëm, je këxm tsjë kuemt, pökën, jë këj ku mpökjëkyën jë piawaan nits ntunyën tukëyë ntsom jë t'oy jyawë.²³Yë pyawan eepy jets nteyjaw ëyën iunk Jesucristo xëew këxm nits nay atsokën tuuk jä ni tuuk, na nixkem jë ots t'yëky yaat pawaan. ²⁴Pön tpöjk jäkjp Dios piawaan je kexm tsje ity, nits Dios jem tsje mät'ity, nats nijawatyen ku jë ätem xmät ityën, ku të jiawën xmoyën.

Chapter 4

¹Mukuktëkjtë, katyxteyawetë tukëye a'jawën, jawin jë ixtët pën Dios mëëtjë, tikëx ku kawinëmpyë kaoy matyëakpë të pyitsemnë yaa naxwinkëx. ²Ya'at këxm miits xnijawätët Dios jyaawën tukëye a'awën ma'aty ixkäpy ku Jesucristo te myin naxwinkex nikëxmëët yëtsëë Dios myëtityp, ³jats tukëyë pënpën kyaixkëpy Jesus këtsë Dios më'ëtity. Yëtsë ja'awen ma'aty anticristo ja, ku mits tëx ma'atoy ë mimpj, jats enë ë naxwinkex.⁴Dios mits mëtjipy, tsokën unkjtä, të ë xmumëtaktë, tikëx ma'aty mits mtaita'atëëp nimëë ë ke ya naxwinkëx. ⁵Yëë naxwinkextye yee, tikëx ma'aty ya naxwinkex yëts kyapxtäpj jats naxwinetj jä'äy myatoyë. ⁶Dios ën meetityem. Pën Dios jixepy xmatoyemtsëë. Pen Dios kyameetipy ketsë xmatoyën. Natsë ixëyën të'ëy a'awa'an me'et kaoy a'awä'än.⁷Mukukjtejktë, wan tu'ukanitukj tsokën me'eteyeen, tikex ku tsokën Dios ë jëë, jats nitukeyë pëpën tsoken myëtj Dios këxm jetëkyiexjektë jats jixee Dios. ⁸Ja'ay máaty tsoken kyame'etj ke Dios jixëë. Tikex ku Dios tsokënë.⁹Natsë Dios tsyoken ën ye'ektaniixeyeentë, ku Dios tëtjpäkëx kyo'opj unkj naxwinkex jats ën jukjëyën yëe këxm.¹⁰Ya'at këxmjë tsokën jëëjë, kë jats ën tëntsokyen Dios, ën textsokyën kut pakëx jünkj jats na'at tyekjtu'uny tso'om wintseken ën takonykyexm.¹¹Mukukjtejktë, ku ëntë Dios xtsokyën nätsë xpa'ateyën tu'ukj a ni tu'ukj nyamyayen. ¹²Nipen nitukën Dios tetix. Pen en ayamyayën tu'ujk ani tu'ujk jë ën Dios xme'etityen jatsë tsyoken nyike

¹³Natsë niawjëyën kujem me'etityen jats jen ë xme'etityen, tikex ku te yaawam xmayëën. ¹⁴Naynyamë, të jen ja wen jats te ka'apxnäxa'an yäwäyu'ukj ku nite'ety tëtpakex jünkj jats naxwinetja'ay tyekmaataktj.¹⁵Opyenë pënpën jixkääpy ku Jesus Dios junkjë, jëm jä Dios myetityë jats Dios më'ëtity. ¹⁶Naynya niawëyën jä jats të teyawjëyën jë tsoken ma'aty Dios myë'ëtj mëët ën. Dios tsokën jä, tukëyë pën tsoken kexm irpë, Dios jë myetipy jäts jäm Dios tyaityë.¹⁷Tikëxëm ya'at tsoken te tu'ukj anitu'ukj nyika'axjeky jats en më'ëtëyën mëtakën ja xë'ëw ma'am wyënë tyënë, na tso'om ja meet ity tye'ejt nats ja me'et'itën ya naxwinkex. ¹⁸Kë ty tsëkën tsokën këxm. Tikëx ku tëy tsyokën jakëm pëktaky tsekën, tikëx ku tsëkën kipxja meet ayoon. Penpen tsëkje'epy ke'tsë tey tsyoken me'ete.¹⁹Ëtëm tsokën më'ëtëyë'ëm, tikex ku Dios jawin tëx tsokyën. ²⁰Ku pën wyanty: Tsö'okpye ëts Dios, jats myuampekpyë myuku'ukj, ëmpëjë. Pënpën myuku'ukj kyatsöpy, maty ja ixp, këë tsoktj Dios, ma'aty ni ju'una kyaixpy. ²¹Ya'atsä pawa'an ma'aty me'etëyäya'am: Pënpën Dios tsykpye naynyats ja myukukj tsokty.

Chapter 5

¹Pëmpën tyëy'aw'eepy ku Jesus Cristo ja Dios këxmtsa tëj kyajxëëky. Pëmpën niteety tsokypy, tsokypytsaa wyanë näynyäj mati'i niteetykëxm të kyajxëky. ²Najts ëënijaw'eyën jätsntsojkyëmja Dios y'unk tëjk ku dios najntsojkyën jats nmumätoyën tso pyäwä'an ya'any. ³Yë'etsojkën Dios päjt'äjtëp, jats kojn'ejkjäyën pyäwä'än, kupyä'än katsatxujxë.⁴Tukëyë mati Dios këxmkajxëkp myumätakypytsa'a mati'i yäj näxwi'iny, ëën jantsxyäwën yëëts tukëyë myumätaky mati'i yäj näxwi'iny. ⁵¿Pën ja mati kyäyëkmätaky ya näxwiiny? Pën tëjtëy'äwë ku Jesus Dios unkja.⁶Yä'ätsaa Jesucristo mati kë myin nëj këxm jats nëjpykyëxm ka nëkëxmtëj jayën mxin, nëkëxm jats nëjpkëxm näjtsa'a. ⁷Tuwëëkwinja matii xtuknyäw'ëyëm. ⁸Dios wä'äts poj inëj, nëjpy yë'ë nituwë'ëk nyäwinjäwajtëptsxëë.⁹ Pën kuwntëpëjkjäyëm tsojyä'ätyëjkjä'äy myätyäktë, jats Dios nyikäpxp nimëjkëxmtsa'a, yätsa'a dios myatyäkyeepy kutëyuunk tnikapx. ¹⁰Nitukëyë pëntëjtëyjyäwë Dios uunk, jamtsa'a tmët'eenyë tso këmnyanyimatyäkëtët,, tukëyë pën Dios kyatëyjyäw'eepy ëmpëtpëktäknë tikëx kuka'atëjäwëtë tsoj Dios tëj tjänikapx y'unk.¹¹Yä'ätsa'a myätyäky'eepy, ku Dios xmoyënyäyën juk'ajt matixëmëkëm, yä'at juky'äjt y'unkëxmtsa'ity. ¹²Pënjam Dios y'unk myëtëjanyëp jamtsa'a juky'ajt tmë'ët'enyë pënts Dios y'unk kyamët'eepy ka'atsa juky'ajt tijtmëtë.¹⁴¹³Akëx ëtsmitsxën'ájyëtë jats xnijäwët kumiits jam xmë'ët'enyë juky'ajt matixëmëkëxm, kumiits Dios unk xyëkëxm tëj xtëyjäwëtë. v Yëtsä'ä tëyjyäw'äjt mati ëënmëët'eyëm jakëxm pëntitsxejkënkëxm n'ämätoyëm, myätowtsa. ¹⁵Tëjnijäwënyäyën kuxmätoyëmja, pentits ëën'ämätoyëm nijäw'eyëm enja kujam nmëtënyäyën pëntytëj n'ämatoyën.¹⁶Pënjam nitukën myukujkt'ixj tunymatikä'oy, jatsk'a y'ok'ämë, nukxtä'äkpsta'a Diostsa mojëp juky'äjt ja'a ëtsnäjntijpy kujatuntë mati ka'oy jats ka'a yojkën'amë jamja tu'uk täkoony mati okën'ämjanëp katsa'a y'okpäjt'ajtënyë jats nikunukxtä'akt. ¹⁷Tukëyë kä'oytyu'un täkonytsa'a, jamtsa'a täko'ony matika okën'ämë.¹⁸Nijäw'ëyëm ja pëntëj Dioskëxm kyaxtikatsx katsa ka'oy y'okjuky'enyë, ja jä'äy mati Dios këxm kyaxtikatsxtë, maka'oy, Dios ja kojnjëkëp najts kya'oywyé káyëktsa'atsx'ätët. ¹⁹Nijäw ëyëm ku ëën Dios më'ët ëën'ijtnäyën jats yäj näxwiny kyiäywyëtsa'a këjëm'ajtëp.²⁰Tëj ëënijäw'ëyën ku Dios unktëjmyiny jatstëj xmoyën winjäw'ëëny, jats najnijaw'ëyëm pën ja'a tëy'äjt'eepy y'unk Jesucristo këxm matii tëy'ajt eepy, jamts ëën ijtyën, ja'a Dios tëy'äjt'eepy näy jats juky'äjt'eepy mati xëmëkëxm. ²¹U'unktëjtë nyäy'ixitëtë mäyäj äwo'onäx.

2 John

Chapter 1

¹Majaykiëjsm jats tojstiëkj madi winkany mëët iu'unktëëkj; madiw ëts tiëyw ntsekpy kë äts nityuk, nayna mëët pön jëty të t'ijs jë tiëy'at'n. ²Tiëy at'nkëjsm mati itpj ma ät'm nits it'tj ma ätm itpnëjs ³oy at'n, paayojn, awats' atn it't ma ätëm, yës te'ety jië mëët Jesuscristo, niteety iu'unk tëy' atn nits tsokën.⁴mänëjs ets nxontaky ko ëts mpa'aty tu'ukjëty m'u'unktëëk tiuyo'oty tiëyw; wats nijskëm atëm të kuentpëkiën nite'ety piawan. ⁵ixam ëts mits tojstiëk nmunukjstaky, kë n'ijskm äts nam pawan jiejs njay, nayje mati n'mëtatyn tuwëkp, ku nayatsokïn tu'uk jani tu'uk, ⁶yaatj jë tso'okn, jetsku ntuyoyën ntsom jë piawanj. ya'at jë pawan, ntsom mits të xmato tuwëkp, jets ku mits myoyty jë köjsm.⁷Ku nimayt win ämpteektë pitsëmt ya naxwiny, mati tka kapjs naxtëp ku Jesuscristo mi'iny nikëxmëët. yat jë win ämp kë jë Kristo ⁸Nay'itë, jets mi'its niti mkatakoyxt mati këxm ätëm nitukëy të ntu'nyn, jets miits xkuent pökt pu'uky jë mjuny.⁹Tukëy mati tuwektp nits kë jëëm yity ma Cristo yixpök'n, kë tmët je yës. pön pön jëm itp ma ixpëkën jëmts'je tmëët, nite'ety mëët jë iu'unk. ¹⁰Ku mits pën mni miny nits kë tyikminy yat ixpëk'n, kë xkuent'pëkt mtekentu'y ni xka kö'ö pa'at't. ¹¹pön pön jë tkö patp miutëk'eepytsje kia oy tiunk.¹²Nmëët äts mayniëjs mati njaypë këts ntseky njayty nits n'ukt nëky kyejs. njup ixpj nmint ma miits nits nmukapxt winku'ky jets ätëm nxontakën piukt ¹³mtsë yu'unk tëk't miti winkony yes moyë.

3 John

Chapter 1

¹Jë majaay ädëm nmukuk Gayo, madi äts tiëyw ntsëkp ²Mujuk, äts nukjstaky jets mits tum oy mpitsömxt tukëy jets m'it't mëk majaw, ntsoom mjawen oy iity ³Ntso äts mä kajë nxontaky ku mukukjtëëkj mint nits nikapxt mits mtey atj, na ixkëm mtuyoyën ma tëyatën. ⁴Kë äts mëtë mä xontakën ke yaat, ku ats nmatoy ku äts n'unakjtëëk tiuyoyt ma jë tiëyat'n.⁵Mukuk, ku mits xtuntaky je oyatën oy miatsow pön ma mits xtune mükuktëëck ok wink jaay. ⁶Pön tyakp aw ayuuk tsaptëëkëntiupy ntso mits mtsokën. oy mits wiënë xtuny ku mits xtuupjkëëx ntsomj Dios tsëky. ⁷Ko jë tsoken jë xëëwkexm jë të pitsëmt, niti tkapakonë jaay jyë ⁸xpaat'atyëm ätëm nits watsojn nmoyën nixkëm ya'at, nats ädëm n'itën mëët tump mati tiëymy.⁹äts njaay wënë ma yoym'ukta'ak, jëts Diótrefes, madi natxokëp mutu uk ma jëmtj, kë kiuent peky. ¹⁰jets ko äts nökxt njamietsp äts tiunk madi tiumpj, nixkëm atëm xka oy tyiyën ayu'uk këxm mati kaoy, nits kë jiotku'ke maya'at tunk, je këm kë kuentpeky miujuktëëk, jets kë na toktuny mati na tjatunwantp nits tkexpitsëmj ma yoymiuktakën.¹¹Mukuk, kadin x'atunëx madi kaoy jë mtump madi oy. mati tump ioywy Dios tsë jië. madi Kaoy iatën tumpj nijunë tse Dios tka ix. ¹²Jets Demetrio tnikapxt nitukëy nits mëët tyeyatp këm, ätëm nayna nikëpx, jets mi'its mnijaw'eepy ku ä tem nmatiaky tiëyw yë.¹³may nyëx äts nmëëdë midi njaypy, kë äts jiaw ntajayty pëky mëët taukën ¹⁴Jets äts n'aixpy jets n'ixt tso'k jets nakiapxn winku'ky ¹⁵jëts awats atën jiëjët ma miits. mukuk tëëk yës moyë dë. modë yës mujukteek xëëw kexm.

Jude

Chapter 1

¹Judas, jesucristo tyumpë, Jacobo ja'atxi yeema'aty ye'ek watsotep, ma'aty të Dios te'ety txökye, jats Jesucristo kyonjetyetee.² Ets paayon määtitetet, me'et otkukatan, jëtsam tso'okën winpétet.³Kutemyektsoktë ku xya'at jäy jats mits ma'atakan xpatat, ijets mits nayeetat jats mits tyyoytyet tukjwinmany ë alawkexm ma'aty ofs teey awewye.⁴Tike'ex ku tu'ukéty yekixte ja'aytyek ja'ay ku tyeketye-ë yaytyekja'äytye ma'aty ë okkën patapë-kaoyjya'ayte, ma'aty ots kuëntë Dios kyunukxe'en, jats ku'entämë ën wintsen, ye'e Señor Jesucristo.⁵Ixa'am mits tu'ukjay myetswan-oy'em mits të tukya'a xaniawa kyexté kum wintsen jots nyë'ekmäätaj jääy kujots tyekpitsëm Egipto kyapopyë Jets naynya ots nyekutakoy ma'aty ots kyateyawatyete. ⁶Jets naynya angeles ma'aty uts kyutukj kaixite nits jots tsen tyákj niketnata Dios yekjtya kuweny tsyätx akotxëtupj nye'ex, jets ë xë'ew manikx pa'at teytyunen.⁷Naë tsom sodoma më'ët Gomorra, më'ët kapj ma'aty niawityty, kuë këmta ots nyatsoknyëte,kao y tuntaknate yanaxwinkey. Naots nyekpëmte tsom tu'ukj ixpëët ma'aty ayootep ep jën otpyë.⁸Jets naynyamëi ma'aty ku'umatapj kem ë nyikex tye'ekkutakoytye, kyutukj kaoyixnatee, ets kaoytyne ma'aty mëkexm nyayawatatep.⁹Kú ë jits arcangel Miguel méet na tsiptunye kyaoywya, Moises nyikex kexm, ka'aty ots ke'em ka oy tyqyun wa'an, jets wyany. ¡yëë wintsen winkapxpëëtëëp! ¹⁰Jets ixa'at jääy këm natyaoyete tukëye ma'aty yakawinawepy. Ma'aty yawinawetyepj ye'e ë ma'aty tanëkte nyiawetyepj.¹¹Ay ye'ete, ye'ete tet panëkxhete cain, jets nä yanate tsom bala'am kyuuntyëxm jets nayatnate tsom coré ku ots kyokexetë.¹²Kù ë tsonkän këxm xe'etuntë na ë kyëx ëky tsom tsa'a, katsotyump xeetuntë, tu'um eya njakyayanëxete. Na kyexëkta tson te'ets yots po'otittëë, tso'om yexa määks nipet te yökna, ku ya'ats opy te ye'ekwixekna. ¹³Tsom Kaoy pyoy mäxnëë witsyooy, naë tso'otuny nyiknikex jëkj tsom opky tsom ma'ats wytitity, jets ma'aty akokx ye'em a kexm yektanixixa.¹⁴Enoc, ku wixtukj ma'am jëp adan, na jots ne'ema ja'aj: Auxtuktël wintsen myin mëët tuk mil atukjmil wyats tuympe. ¹⁵Jets kyapj tëy tyuntj, jets yekkutakoyt nitukeye kaoytyumpë tekj ma'aty të. Tyakoytye kaánex mëët takoywya jääy ma'aty ka'oy të myukëpxë, maty te takoywya ja'ay kaoy kapxtamë yëë kexm. ¹⁶Ya'ats etè ma'aty ameeks kaxtapj nyakyujaxatap ma'aty pyawititep kyaoj tsyoken, kaoy winmany ma'aty myukukj taxontaktap ets mumètatlj.¹⁷Mits muketekjte, aymyetste awayu'utj ma'aty ots wantxete ë winfsën Jesucristo myateatpë. ¹⁸ëots nyemxatëi kunikx tiempo pa'atj nitx ejate taxikpë tekj, ma'aty na tyuntepj tsom këëm tsoktë.¹⁹ Yë ëtëm ma'aty nauyakxeen ye'etjaetyepj, ke'em winma'an powanateep, ets katy aja'awanmete.²⁰Ets mitstë mukuktekjtë, kumits em nyakwyinptja wats awan kexm macaty watsnex ets mukukxtaktàë Espiritu Santo. ²¹¡He mëkj Dios tsonkenkex aixité pyaayon en wintsen Jesucristo, ma'aty mowanatep ukyatten ma'aty xemë kexm.²²Tu'ukixte paayon ma'aty atuken metj. ²³Ye'ekmëtatkte gewya yutet enoopm tu'utixte e naynja paajon tseken meet, ets kaoyixtet ewith ma'aty the nikexmeet pyutpyet.²⁴Ixa'am m'aty mits yekitetepj tukwin ets kë yekjkitawatat ets emyektanatatat winntukm ots, nity takony ets one xontakj.²⁵E tukj en Dios en ye'ek metatpë, yes kexm Jesucristo en wintsen, yea yeap wintsekken oykyexm, ets kutukj, koty tenem tsjontaks umxetj oykyexm, ets kutukj itkunaxp ets ixaam ets xe´ema kexm nammënë.