Machinga: Bible for 1 Corinthians, 1 John, 1 Peter, 1 Thessalonians, 1 Timothy, 2 Corinthians, 2 John, 2 Peter, 2 Thessalonians, 2 Timothy, 3 John, Acts, Colossians, Ephesians, Galatians, Hebrews, James, John, Jude, Luke, Mark, Matthew, Philemon, Philippians, Revelation, Romans, Titus

Formatted for Translators

©2022 Wycliffe Associates
Released under a Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International License.

Bible Text: The English Unlocked Literal Bible (ULB)
©2017 Wycliffe Associates
Available at https://bibleineverylanguage.org/translations
The English Unlocked Literal Bible is based on the unfoldingWord® Literal Text, CC BY-SA 4.0. The original work of the unfoldingWord® Literal Text is available at https://unfoldingword.bible/ult/.
The ULB is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International License.

Notes: English ULB Translation Notes
©2017 Wycliffe Associates
Available at https://bibleineverylanguage.org/translations
The English ULB Translation Notes is based on the unfoldingWord translationNotes, under CC BY-SA 4.0. The original unfoldingWord work is available at https://unfoldingword.bible/utn.
The ULB Notes is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International License.

To view a copy of the CC BY-SA 4.0 license visit http://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/

Below is a human-readable summary of (and not a substitute for) the license.
You are free to:

Share — copy and redistribute the material in any medium or format.

Adapt — remix, transform, and build upon the material for any purpose, even commercially.

The licensor cannot revoke these freedoms as long as you follow the license terms.
Under the following conditions:

Attribution — You must attribute the work as follows: "Original work available at https://BibleInEveryLanguage.org." Attribution statements in derivative works should not in any way suggest that we endorse you or your use of this work.

ShareAlike — If you remix, transform, or build upon the material, you must distribute your contributions under the same license as the original.

No additional restrictions — You may not apply legal terms or technological measures that legally restrict others from doing anything the license permits.

Notices:
You do not have to comply with the license for elements of the material in the public domain or where your use is permitted by an applicable exception or limitation.
No warranties are given. The license may not give you all of the permissions necessary for your intended use. For example, other rights such as publicity, privacy, or moral rights may limit how you use the material.

Matthew

Chapter 1

¹Shitabu sha ukoo wa Yesu Kristo mwana wa Daudi, mwana wa Ibrahimu. ²Ibrahimu paaliji awawa wa Isaka, na Isaka awawa wa Yakobo, na Yakobo awawa wa Yuda na ndugu zake. ³Yuda paaliji awawa wa Peresi na Sera kwa Tamari, Peresi awawa wa Hezeroni, na Hezeroni awawa wa Ramu.⁴Ramu paaliji awawa wa Aminadabu awawa wa Nashoni, na Nashoni awawa wa Salimoni. ⁵Salimoni aaliji awawa wa balozi kwa Rahabu, Boazi awawa wa Obedi gwa Ruth, Obedi awawa wa Yese, ⁶Yese aaliji awawa wa mfalme Daudi. Daudi paaliji awawa wa Sulemani kwa wakongwe wa Uria.⁷Sulemani paaliji na awawa wa Rehoboamu, Rehoboamu baba wa Abiya, Abiya awawa wa Asa. ⁸Asa aaliji awawa wa Yehoshafati, Yehoshafati awawa wa Yoramu, na Yoramu awawa wa Uzia.⁹Uzia paaliji na awawa wa Yothamu, Yothamu awawa wa Ahazi, Ahazi awawa wa Hezekia. ¹⁰Hezekia aaliji awawa wa Manase, Manase awawa wa Amaoni na Amoni awawa wa Yosia. ¹¹Yosia aaliji awawa wa Yekonia na kaka zake wakati kuchukuliwa kwenda Babeli.¹²Na baada ja tolwa jenda Babeli, Yekonia aali na awawa jao Shatieli, paliji na awawa jake na Zerubabeli. ¹³Zerubabeli paaliji na awawa yao Abiudi, Abiudi awawa jao Eliakimu, na Eliakimu, awawa wa Azori. ¹⁴Azori paaliji na awawa jao Zadoki, Zadoki awawa wa Akimu, na Akimu awawa wa Eliudi.¹⁵Eliudi, paaliji awawa jao Elieza, Elieza awawa wa Matani na Matani na awawa wa Yakobo. ¹⁶Yakobo aaliji awawa wa Yusufu mnarume wa mariamu, ambaye kwa Ineyi Yesu awelekwe na achemilwe Kristo. ¹⁷Vizazi vyowe kopoka ibrahimu hadi Daudi vyaaliji vizazi kumi na ncheshe, na kopoka kuwatwalile jenda Babeli hadi Kristo vizazi vya kumi na ncheshe.¹⁸Pawelekwe kwa Yesu Kristo paaliji kwa Namna janeyi. amama jake, Mariamu, achumbilwe na Yusufu, lakini kabnla ja kutanika, aoneshele kuwa na shitumbo kwa uwezo gwa Roho mtakatifu. ¹⁹Nnarume gwake Yusufu, paalijin mundu akwete haki jwangapinga kumwahaibisha hadharani. Aliamua kusitisha uchumba gwake kwa siri.²⁰Pakuwapo akifikiria juu ga mambo aga malaika wa Bwana akoposhele katika ndoto anashiweleketa, "Yusufu mwana jwa Daudi, unajogope kumjigala mariamu kama mkongwe jwako, kwasababu shitumbo akwete nacho ni kwa uwezo gwa Roho mtakatifu. ²¹Atajiugula mwana jwa nnume na mumcheme lina lyake Yesu kwa maana mung'okoe wandu wake wa dhambi jao."²²Gowega gakoposhele timizwa sheshila kinenilwe na Bwana kwa mpanda gwa unabii, akiweleketa, ²³"Mnole Bikira ajigere shitumbo na kuwelekwa mwana jwa nnume na kuchema lina lyake Imanueli" -- maana jake ni "Nnungu pamo na uwe"²⁴Yusufu ashijumuka kopoka kulugono na kutend mbuti malaika ga Bwana alivyomwamuru na amjigere malinga akongowao. ²⁵Hata ineyo, jwangagona naye mpaka pajiugwire mwana jwa nnume na kumchema lyina lyake Yesu.

Chapter 2

¹Bada ja Yesu kuwelekwa katika Bathelem ja Uyahudi katika moga ga mfalme Herode, vandu wasomi kopoka mashariki ga mbali waishile Yerusalemu washikuweleketa, ²Kuali kweyi jwejula ambaye awelekwe mfalme waWayahudi? Tunonele nyota jake mashariki nasi tuiche kumwadubu. ³Pindi mfalme Herode papilikene aga afadhaike na Yerusalemu yowe pamoo naye.⁴Herode awakusanyile wakurungwa wa makuhani wowena na wajandikanga vandu naye akawauya, "Kristo awelekwe kwei? ⁵washikumlugulila katika Bethelemu ya uyahudi kwakuwa Ineyo ndivyo jijandishwe na nabii, ⁶Namwe Bethekehemu katika nchi ja Yuda si mshoko miongoni mwa viongozi gwa yuda. pakuwa tunakoposhe kwene nnaisha mtawala awachungile vandu Israeli."⁷Ineyo Herode awachemile washomi kwa siri na kuwawuya ni wakati gwei hasa nyota jipaliji jionyeshe. ⁸Ashikuwatumwa Bethelem, ashikuweleketa, "Mjendanje kwa uangalifu mkaloleange mwana aweleshwe wakati mumonile nnetele habari ili kwamba nne pia niweza ika na kumwabudu."⁹Baada pakuwa wapilikene mfalme waliendelea na safari jao, na nyota jejila wapaliji kuiwona mashariki ulitangushila hadi jihimike kunani ya mahali mwana aweleshwe paliji. ¹⁰Wakati paonile nyota washifurahi kwa furaha jikurungwa mno.¹¹Wajinjilenje kumui na kumuoananga mwana awelekwe na mariamu amama jake . walimsujudia na kumwabudu waunguleje hazina jao na kumtolea zawadi ja dhahabu, uvumba, na manemane. ¹²Nnungu hawaonjile katika ndoto wanauje kwa Herode, pakuwa washoshile na wauja katika nchi jao kwa mpanda gwengine.¹³Baada ya kuwa washishokanga malaika wa Bwana washikushoshela Yusufu klatika ndoto na kuweleketa, "Ujinuke, mtole mwana na mama jake na mutushile Misri. mtamange kweneko peko mpaka nirungurange pakuwa Herode wanakutafuta mwana ili wamwangamize. ¹⁴Shilo sho Yusufu ajumwishe na kujigala mwana na mama jake na utushila Kumisri. ¹⁵Ashitama kweneko hadi Herode awile, hii itimize sheshila Bwana paaliji anenile pitila nabii, "kukopoka kumisri nishikumchema mwanmangu.''¹⁶Kisha Herode haonele kuwa amedhihakiwa na vandu washomi, walikasirika sana. Aliagiza kuuwawa kwa vana vangu wowe wa wanarume na wakwekula Bethelehemu, ba wowe katika maeneo gegala ambnao wapaliji na umri gwa iyaka iwili na pai jake kulingana na wakati ngupali wamalile thibitisha kabisa shoka kwa wale wandu washomile.¹⁷Penepo atimishiwe lyelila lilowe linenilwe kwa kingwa cha nabii Yeremia. ¹⁸Sauti japilikana Ramah, shilio na maombolezo makuru, Raheli akiwalilia wana gwake, na ashikana kufarijiwa, kwasababu wakwa kawili."¹⁹Herode baada ja kuwa, mnolange malika jwa Bwana amkoposhele Yusufu katiika ndoto kweneko Misri na kuweleketa, ²⁰Inushe muijigele mwana na mama jake na mjende katika nchi ja Israeli kwa maana waliokuwa washiloleanga uhai gwa mwana waulugwe." ²¹Yusufu aliinuka, nakumjigala mwana pamoo na mama jake na wajire katika nchi ja Israeli.²²Lakini papilikene kuwa Arikelau paaliji anawatawala Yuda maali pa awawa jake Herode, aliogopa kwenda kweneko, baada ja Nnungu kumuonya katiika ndoto ashoshele kwenda mkoa wa galilaya. ²³Na ajendile katiia mji Nazareti. halino limizwe shile lyelila kunenwa kwaajili ja manabii achemilwe Mnazareti.

Chapter 3

¹Katika moga gegala Yohana mbatizaji paaliji akihubiri katika nyika ja Yuda awelekete, ²"Tubuni kwa maana ufalme wa mbinguni ukaribu. ³"Kwa maana jwejuno ndiye aliyenenwa na nabii isaya aweleketwe "Sauti ga munu achemilwe kopoka jangwani imishe tayari mpanda gwa Bwana inyooshangew mapito gawe."⁴Ineyo Yohana awete manyoya ga ngamia na nkanda gwake ngwa ngozi kiunoni gwake shalya shake shaliji nzige na asali ja mwihitu. ⁵Kisha Yerusalemu yuda yowe na eneo lowe lizungukenge mto Yorodani wajendile kungwake. ⁶Wapalinji wabatizwanga naye katika mto Yorodani hakuno wakihutubu yambi yao.⁷Lakini washikwaonanga kwa ungwinji wawafarisayo na masudukayo waishe kwao kuubatizwa, parungulilwe, "Enyi mmelekwe na lijoka lyene sumu gani hawaonyile washihutuka ghadhabu jikwia ajo? ⁸Imeleshe matunda yaipasayo toba. ⁹Mnafikirie na kuweleketanga miongoni mwenu jupali ibrahimu kama awawa jetu. pakuwa nakuwalungulilanga Nnungu anaweza kumwinulia Ibrahimu vana hata koposhela katika maganga aga.¹⁰Tayari lishoka liishile bikwa kwenye mzizi ngwa mkongo kwa ineyo kila mkongo usiozaa matunda gambone kukatwa na kutupwa kwa moto. ¹¹Nina wabatiza kwa mashi kwaajili ya toba Lakini yeye ajile badala ngangu ni mkurungwa kuliko nami, nami ngastahili hata kunyakula ilatu yake yeye atawabatiza kwa Roho mtakatifu na kwa moto. ¹²Na pepeto lyake ili mmakono ngwao kusafirisha kabisa uwanda gwake na kuikusanya ngano gake ghalani. lakini achemile makapi kwa moto ambapo hauwezi jimika .¹³Kisha Yesu aishile kopoka Galilaya mpaka mto Yorodani kubatizwa na Yohana. ¹⁴Lakini Yohana ashipinga kumzuia pawelekete nne nahitaji kubatizwa uwe nawe waishe kwangune?" ¹⁵Yesu akajibu akarungura, Ruhusaiwe iyene inaona pakuwa ineyo itupasavyo timiza haki jowe." Kisha Yohana akamruhusu.¹⁶Baada pakuwa wabatizwe, mara Yesu ashoshile kwenye mashi na kumuona mbinguni jiliunguluka kwake na kumwona Roho Nnungu ashitelemka kwa mfano gwa njiwa na lulia juu jake. ¹⁷Kulola sauti jikoposhe mbinguni na inaweleketa, "Jwejuno ni mwanangu mpendwa. ninaye pendezwa sana naye."

Chapter 4

¹Kisha Yesu aongezwele na Roho mpaka jangwani ili ajaribiwe na ibilisi. ²Paliji augere kwa mowa arobaini muhi na shilo apatie shiwanga. ³Mjarabu ajile na kumrugulila, "kama mmwe ni mwana gwa Nnungu, amuru maganga genega gawe mkate.'' ⁴Lakini Yesu washikujibu na kuwalugurila"jijandishwe, mundu jwangaishi kwa mkate jika pe, bali kwa kila lilowe lishokako kinywani mwa Nnungu.'''⁵Kisha ibilisi wapeleshe katika mji mtakatifu na kumwika mahali panani sana paliyengo la hekalu, ⁶nakurungulila kama mmwe ni mwana wa Nnungu, mruguke pai kwa maana jijandishwe "Ataamuru malaika gao bwaishe wakutole na kumwinua kwa mikono gwao ili wajikwalange maguli gao katika liganga."⁷Yesu palugwire "Kawili jijandishwe, mwajaribie Bwana wa Nnungu gwako." ⁸Kisha ibilisi wanitolile na kupeleshela sehemu ja kunani zaidi na kumwonesha falme jowe ja ulimwengu na fahari ya yeneyo yowe. ⁹Palugwire, shinimpe indu yowe ineyi ukunisujudia na kuniabudu,"¹⁰Kisha Yesu ashikuwalugulila, "Ujende ako na ishoshe penepa, Shetani! Kwmaana ishijandikwa, Yakupasa kumwabudu Bwana Nnungu jwako, na umtumishile nnyene jika pe." ¹¹Kisha Kisha ibilisi aneshile na kumnola malaika waishile kuwatumikia.¹²Bai Yesu papilikene kuwa Yohana akamwile, akooposhele mpaka Galilaya. ¹³Akoposheke Nazareti na ajendile kuishi kuperanaumu jibile kandokando na bahari ja galilaya mmipaka mwa majnimbo ga Zabuloni na Nftali.¹⁴Ajino jikoposhele kutimiza shile kinenilwa na nabii isaya. ¹⁵Katika mji wa Zabuloni na mji wa Naftali . kuelekea baharini ng'ambo ja Yorodani, Galilaya ja wamataifa. ¹⁶Vandu vatamilenje gizani wauwonenje mwanga gwa mkuru na wale wapaliji watamilenjen katika maeneo na kivuli cha mauti mnani jao nuru jiwaangazie."¹⁷Shoshela wakati go Yesu atandwiwe kuhubiri na aweleketa, "Tubuni kwa maana ufalme gwa mbinguni gukaribie."¹⁸Paaliji akiotembea kandokando ja bahari ja Galilaya ashikwalolanga ndugu wawili, simoni paaliji anashemwa petro na Andrea akaka jake, Wakitega nyavu baharini, pava washikuwa wavuvi wa yamaki. ¹⁹Yesu ashikuwalugulila, "Njie mnikagulanje, shiniwatende kuwa wavuvi wa wandu." ²⁰Mara jimo waleshile nyavu na kumkagula.²¹Yesu paalioji akiendelea shoka penepo ashikuwona ndugu wawili wana, Yakobo mwana wa Zebedayo na Yohana kaka jake. Wapaliji katika mtumbwi pamoo na Zebedayo na awawajo wanashoananga nyavu jao ashikwashemanga ²²na mara jumo waleshile mtumbwi na awawa yao na kuwakaguranga.²³Yesu ashijenda na akaribie Galilaya gowe, anafundisha katika masinagogi gao akihubiri injili ja ufalme na ashiponya kila aina ja maradhi na magonjwa miongoni mwa vandu. ²⁴Habari jake jienele kusiria jowe na vandu washikwatenga kwake wale wowe wapaliji wanguranga, wapagwanga na maradhi mbalimbali na maumivu, wapaliji na mapepo na wakwete kifafa na waliopooza yesu ashikwaponyanga. ²⁵Umati ngwamkurungwa ngwa vandu ulikumkagura shoka Galilaya na Dekapoli, na Yerusalemu na Uyahuda na shoka ng'ambo ya Yorodani.

Chapter 5

¹Yesu paonile umati, ashikushoya na paelekea mliamni, paliji atamile pai, na wanafunzi gwake waishe kungwao. Ashikuwavuranga shinywa na ashiweleketa. ²Heri wakwilenje umaskini gwa mtima maana ufalme wa mbinguni ni ngwao. ³Heri wakwilenje umaskini gwa mtima maana ufalme wa mbinguni ni gwao, ⁴Heri wakwelenje na huzuni maana watafarijiwa.⁵Heri wakolile na upole maana watarithi nchi. ⁶Heri wakolile na chivanga na kiu ya Haki, maana weneo watajukutanga. ⁷Heri wakwelenje na Rehema. ⁸Heri wakolile na moyo safi maana wamonile Nnungu.⁹Heri wapatanishi maana ngwao wanashemwa na wana wa Nnungu. ¹⁰Heri wale wateswanga kwaajili ja haki maana ufalme wa mbinguni ni ngwao.¹¹Heri mmwe ambao vandu watukanike na kuwatesa au kuweleketa kila aina ja ubaya dhidi jene kwa unami kwaajili jangu. ¹²Furahini na kushangalia maana thawabu jenu jikurungwa mnani mbinguni, pakuwa ineyo ndivyo vandu watesilwe manabii waishilo kabla jenu.¹³Mmwe ni mwisho ja dunia, Lakini kama mwiyo jipoteze labda jake, iwezekanile tendeka mwiyo halisi tena? kamwe jikaweza kuwa jambone kwa shindu shina sheshowe tena japokuwa jatupwa palanga na kunyangwa na maguru ga vandu. ¹⁴Mwe ni nuru ja ulimwengu, mji ujengirwe nnani mwa mlima ngafichika.¹⁵Wala wandu wakawashanga taa na kuwika paija kikapu, bali pa kinara, ineyo jawatangaza wowe walio nkati mwa nyumba. ¹⁶Acha nuru jenu jiangaze mbele ja vandu kwa maana namna ambayo kwamba wayaone matendo genu mema na kumtukuza awawa jenu aliye mbinguni.¹⁷Msifikiri muishile kuharibu sheria wala manabii nng'ishe kuharibu lakininkutimiza. ¹⁸Kwa kweli nakuwalugulila kwamba mpaka mbingu na dunia yowe zipite hapana yodi jumo wala nukta jumo ja sheria jiondoshwe katika sheria hadi hapo kila shindu kitakapokuwa shimalile timizwa.¹⁹Ineyo jojowe avunjaye amri jishoko jimo pe ja amri yaneyi na kuwafundisha wanakutenda ineyo atashemwa jwa mshoko katikan ufalme wa mbinguni, lakini yeyowe akamwire na kuzifundisha atashemwa jwa mkurungwa katika ufalme wa mbinguni. ²⁰Kwa maana nakuwagulila haki jenu isipozidi haki ja waandishi na mafarisayo kwa vyevyowe vile mkajinjila katika ufalme wa mbinguni.²¹Impilikene jinenilwe ukala kuwa, "unabulaje' na yeyowe abulaje jako katika hatari ja hukumu. ²²Lakini nakuwalugulila jojowe amchukwaye mnungunu jwake paaliji katika hatari ja hukumu, Na yeyowe awapelenje "mmwe mmajinga" paaliji katika hatari ja moto wa jehanamu.²³Ineyo kama mtolile sadakan jako katika madhabahu na unakumbuka kuwa Nnungu nayo jako ana lijumbo loloewe dhidi jako,. ²⁴Mneshe sadaka mbele ja madhabahu kisha inshike mpanda gwenu. ikapatane kwanza na anungunayo nankisha nng'ishile kuitoa sadaka jako.²⁵Mpatanaje na mshitaki wako upesi ukiwa pamoo naye mupanda, kuelekea mahakamani, pakuti ineyo mshitaki yako anaweza kukuleka mmakono mwa hakimu na hakimu anakuneka mkoni mwa askari, nawe shipeleshwe gerezani. ²⁶Amini nakuwalugulila, kamwe tukabikwa huru hadi mlipe senti ja mwisho ja pesa ukudaiwa.²⁷Mpilikene jinenilwe kuwa, 'Usizini. ²⁸Lakini mwalugulile yeyowe amuonile wandonya kwa kuwatamani wamalile kuzini naye moyoni gwake.²⁹Na kama liyo lyako lya kulia linakusababisha kujikwwaa, ling'ole na mjae mbali namwe kwa kuwa ni afadhali chilungo shimo katika mwili gwako kiharibike kuliko mwili gowe utupwe jihanamu. ³⁰Nakama mkono gwako gwa kuume un akusababisha kuikwala nkate utupilie mbali na mwe maana afadhali shiungio shimo katika mwili gwako kiharibike kuliko mwili gowe kutupwa jihanamu.³¹Jinenilwe pia jejowe awawinganje akongo wao na kumpa hati ja talaka ³²Lakini nne ngunakuwalugulila yeyowe aweleshile wakongo gwao isipokuwa kwasababu ja zinaa antende kuwa mzizi na yeyowe amuoaye baada ja pegwa talaka anatenda uzinzi.³³Kawili, mpilikene jinenilwe kwa wale waukwale, mnagape unami, bali mpelshe viapo vyema kwa Bwana. ³⁴Lakini nakuwalugulila, msiape hata hata kashoko ama kwa mbingu, kwa sababu ni enzi ja Nnungu; ³⁵Wala kwa dunia, maana ni mahali bika chitengu cha kunyagia nyayo jake, ama kwa jerusalemu, maana namji wa mfalme gwa mkurungwa.³⁶Wala usiape kwa mtwe gwenu, maana ukamanya kutenda unywele gumo kuwa mweupe na mweusi. ³⁷Bali malowe genu gawe, inepeyo, inepeyo, hapana, hapana, kwakuwa yazidiyo hayo yashoshikle kwa yule mwovu.³⁸Mbilikene jinenilwe kuwa, 'liyo kwa liyo, na lino kwa lino. ³⁹Lakini nne nakurungulila, mnashindane na mundu akomile shavu na kulia mgeuzia na jingine pia.⁴⁰Na kama yeyowe anatamani jenda na mmwe mahakamani na akukanyang'anya kanzun jako mwachie na joho jakonpia. ⁴¹Na yeyowe akulazimishe kwenda na yane maili jimo ijenda naye maili gawili. ⁴²Kwa yeyowe akujugaye mumpe na mumwepuke yeyowe anayehitajin kukopoa.⁴³mbilikene imenenwa, umpende jirani yajo, na umchukie adui yako,' ⁴⁴Lakini nakulugurila, wapendeni adui jenu waombeeni wanao waudhi, ⁴⁵Ili kwamba muwe wana wa awawa jenu aliye mbinguni kwa watendile lyuwa liwaangazie wabaya na wema na anawanyesheaula maovu na wema.⁴⁶Kama mkiwapenda wanaowapenda ninyi mwapata thawabu gani? kwani watozanga ushuru wangatendwa ineyo? ⁴⁷Na kama mkiwasalimia ndugu jenu pe, mnapata hindi zaidi ja wengine? je vandu wa mataifa wakatundwa inepeyo? ⁴⁸Kwa ineyo jawapasa kwa kuwa wakamilifu kama awawa jenu wa mbinguni paliji wakamilifu.

Chapter 6

¹Mzingatiange kutokutenga haki mmujo ja vandu ili kuionyesha, vinginevyo twangapata thawabu koposhela kwa awaa jetu aaliji mbinguni. ²Ineyo bai unapotoa unapige tarumbeta na kujisifu wayene kama wanafiki watendile katika masinagogi na katika mitaa ili kwamba vandu wawasifu kweli nna warunguranga waishile poshelela thawabub jao.³Lakini mmwe mshoyanga mkono gwako gwa kushoto mmanyile na shinkutenda na mkono gwa nnilo, ⁴Ili kwamba zawadi jako jishoshile kwa siri, ndipo awawa jako awaone sirini awapele tghawabu jako.⁵Na upaliji kujuganga, usiwe kama mnafiki pakuwa wapendile kujima na kujuga jwenye masinagogi na kwenye kona ja mitaani, ili kwamba vandu wakololanje kweli nakumrugulila waposhele thawabu jao. ⁶Lakini mmwe kumjuganga ijinjile kuchumba na itawe mnango na mjunge kwa awawa jalio ajile wa sirini Ndipo awawa jako aonile sirini atupatile thawabu jako. ⁷Na upaliji ikinjuganga, inarudie rudiwe malowe jangali gamaana kama mataifa watendile pa kuwa wanafiki kwamba watasikilizwa kwasababu ja malowe ngamagwinji⁸Kwa Ineyo inakole kama gwao. pakuwa awawa jao watambwile mahitaji gao hata kabla jajuganga kwake. ⁹Ineyo basi mjuge ineyi, awawa jetu ujile mbinguni ulitukuze lina lyako. ¹⁰Ufalme gwake ujile mapenzi gako gatendeke pamo duniani kama kweneko mbinguni.¹¹Mtupele lelo mkate gwetu gwa kila siku. ¹²mtusamehe madeni getu malinga uwe tunavyo wasemehe wadeni vetu. ¹³Na inatupeleshe katioka maajabu lakini mtuepushe kukopoka kwa jwejula muovu.'¹⁴Pakuwa mtawasamehe vandu makosa gao, awawa jako aliye mbinguni atawasamehe nnyi. ¹⁵Lakini pakua hamtawasamehe vandu makosa jao wala awawa yenu hatawasamahe makosa genu.¹⁶Zaidi ya gowe mpaliji nngugele mnaboleshe sura ja huzuni kama wanafki watendile pakuwa wanakunjansura jao ili kwamba vandu vatambue waungwele kweli nina kumlugulila wamalile poshela thawabu jao. ¹⁷Lakini mmwe mupaliji nngugele mpashe mauta mumtwe gwenu na ngoneshe uso gwako. ¹⁸Ineyo jikaonekana mbele ja wandu kuwa mtawile lakini tu ipaliji kwa awawa jako aliye Sirini, na awawa jako wapatile thawabu jako.¹⁹Usijifunzie hazina jako mmanyene hapa duniani ambapo nondo na kutu huharibu, ambapo wezi huvunja na jiwa. ²⁰Badala jake jitiunzie hazina jako mmanyene mbinguni. ambapo wala nondo wala kutu wangaweza haribu na ambapo wehi ngawezanga kuvunja na jiwa. Na ²¹kuwa hazina jako jipali ndipo na mtimagwenu gupaliji pia.²²Liyo ni taa ja mwili. kwa ineyo ikiwa liyo lyenu ni lyambone mwili wowe utajirwe na nuru. ²³Lakini ikiwa liyo lyako ni bowu mwili gwenu gowe ugumbale giza totoro kwa ineyo ikiwa nuru ambayo imo nkati yao ni giza jajikurungwa kiasi gani. ²⁴Hakun a hata jumo amanyile kuwatumikia mabwana wawili, pakuwa amjingele jumo jwenu na bkumpenda jwingine au la ineyo anajishoya kuwa jumo jwenu na kumdharau juna. mkakombolaga kumtumikia Nnungu na mali.²⁵Kwa ineyo ngunakummalanjila, ngakole na mashaka kuhusu maisha genu. kuwa shinye indiashi au shingwe indiashi je maisha si zaidi ya shalya na shiilu zaidi ya mavazi? ²⁶Inole ijuni wapaliji kuangani wangapanda na wangauna na ngakusanyika nankutunza kughala. Lakini awawa jenu wa mbinguni huwalisha bwao Je mwe si wathamani zaidi kuliko wao?²⁷Na ni gani miongoni jwenu jwa kujiahangaisha awezile jenjeshela dhiraa jimom kwenye uhai wa maisha gake? ²⁸Na kwa indiashi mnakolanga na wasiwasi kuhusu mavazi? mfikirie kuhusu maua ga kumngunda jinsi ngakulile. yangatendile maengo gangaweza kujivisha. ²⁹Bado ninakumlugulila hata mmwe Suleimani katika utukufu gwenu gowe mkavikwanga kama mojawapo ya haya.³⁰Ikiwa Nnungu anakugavisha maamba kumngunda ambayo yadumu lyawa limo na keshon jake wanajahanga katika moto, je ni kwa kiasi gani hakawalishjanga nnye wenye Imani jajishoko? ³¹Kwa ineyo nnawe na wasiwasi na kuweleketa, Je shitulye ndiashi? au "Je" tunalya au "Je tunawala nguo ngani?"³²Kwa ineyo mataifa ganaloleyanga mambo aga, na awawa yenu mbinguni wanamanya bkuwa mnahitaji genego. ³³Lakini kwanza Inoleye ufalme gwake na aga gowe yatakabidhiwa kungwenu. ³⁴Kwa ineyo inaone shaka kwaajili ja malawi, pakuwa malawi jinakujhishughulikia wayene kila lyua jitoshile kuwa na tatizo lyake liyene.

Chapter 7

¹Nnahukumu namwe unaishe hukumiwa. ²Kwa hukumu gukuhumu namwe shihukumiwe kwashipimo shapimwa na mwe pia shipimwe na shosho.³Na kwa indi unalola shipande sha mkongo shipali pa liyo lya anunguna jako. Lakini mktambuanga shipande sha gogo shilishopo katika liyo lyake? ⁴Mnawezaje kuweleketa kwa anungunayo. ngoja nikushoye shipande shishipangwa pa liyo lyako wakati shipande shagogo shiupali nkati mwa liyo lyako? ⁵Mnafiki mwe kwanza ishoye gogo shilishomo pa liyo lyako na ndipo imanyile kulola ukoto nakushoya shipande sha mkongo shilishomo pa liyo lya anungunayo.⁶Mnawape mbwa shilisho kitakatifu, na usiwaruhusu nguruwe lulu mmujo jako. vinginevyo nngalibie na kuikaknyanga kwa miguu na tena wapiga kugeushila mwe na kurarua ipande ipande.⁷Ujuge, na ugwe shiupegwe. Inoleye namwe shimpate, mbishe hodi namwe shimguriwe. ⁸Kwa yeyowe anayejuga, haposhele na kwa yeyowe aloleyaye hupata, kwa mundu ambaye jwabisha hodi shauguliwe. ⁹Au apali mundu miongoni mwenu ambaye pakuwa mwana jwake ajugire shipande sha mkate shapengwe liwe? ¹⁰Au ikiwa shimwajuge shamaki, na mwe shampe lyiyoka?¹¹Kwa ineyo iwaga na nlilo muovu nahamaje kuwapa vana venu zawadi jambone, Je! Ni kiasi gani zaidi awawa waliye mbinguni washipengwa indu ya mbone kwa wale wanao muomba yeye? ¹²Kwasababu janeyo kupinganga tundeleva shindu shoshowe na wandu wana, namwe pia jinakumpasa tendelwa ineye na ineneyo wao. kwakuwa bineyo ni sheria ja manabii.¹³Njinjilanje kwa pilia geti jembamba. pakuwa geni pana na mpanda gupanushwe jikujiongoza kwenye uharibifu na wapali wandu wawagwinji wapitanga mpanda ago. Ligeti jembamba, ¹⁴Geti jembamba, ligeti jembamba ni mpanga gunakuwaongoza katika uzima, na wanashoko wakombolanga kuilola.¹⁵Njihadhirishe na manabii wa uongo, wanaisha wawete ngozi ja kondoo. lakini kwakweli ni mbweha wakali. ¹⁶Kwa matunda gao muwatembwile je wandu wawezile una matunda kwenye miiba au mumkongo kwenye imbenju ja mbaruti? ¹⁷Kwa jinsi joo kila mkongo wambone huwelekwa matunda gambone. Lakini mkongo gwa mbya huweleka matunda mabaya.¹⁸Na mkongo gwambone ukawelekwa matunda mabaya, wala mkongo mbaya ukaweleka matunda gambone. ¹⁹kila mkongo ambao ngawelekwa matunda gambone unakatwa na nkujaa katika moto. ²⁰Kwa ineyo basi uwatumbwile kushokanga na matunda gao.²¹Si kila mundu anugurila nne Bwana, Bwana,' wajinjile katika ufalme wa mbinguni, bali jwejula pekee atendaye mapenzi ga awawa jangu aliye mbinguni. ²²Wandu wawagwinji wanarugula lyua halyo Bwana, Bwana, jwangashoya unabii kwa lina lyako. tungashoya mapepo kwa lina lyako na kwa lina lyako itendile matendo magwinji gamakurungwa? ²³Ndipo nawarugulile wazi, nganawe watambu nnyie shokeni kwangune nyie shokeni kwangune, mwe mtenda maovu!'²⁴Kwa ineyo kila jumo anatame na malowe gangu na kutii, wanalandana na mundu mwenye hekima ashenjile nyumba jake juu ja mwamba. ²⁵Ula jinyeshile mafuriko gajinjile, nabnupepo ujile, na muikomile nyumba ajo, lakini jingaweza janguka pakuwa jipaliji jishenjilwe juu ya mwamba.²⁶Lkaini kila mundu ambikanile lilowe lyangu na asilitii analandanishwa na wandu wapumbavu, ashenjile nyumba jake juu ya mnganga. ²⁷Ula jiishile na mafuriko gaishile na upepo uishile na kuikoma nyumba ajo na janguka na uharibifu gwake gukamilike."²⁸Uishile wakati ambao Yesu pamalie kulongola malowe ago makutano walishangazwa na mafundisho gake, ²⁹Kwakuwa afundishe kama mundu mwenye mamlaka na sikama waandishi gwao.

Chapter 8

¹Wakati Yesu patalemwishwe pai koposhela mlimani, umati gwa mkurungwa kulikagura. ²Inole mkoma aishe na sujudu mbele jake. naashiweleketa "Bwana, ikiwa mbile tayari unaweza itendile niwe safi". ³Yesu akanyoosha mkono gwake na kumgusa, ashiweleketa "Niko tayari mwe safi" hapo hapo naliteswa ukoma gwake.⁴Yesu amlugulile, "Mnole kwamba unawelekete na mundu jojowe mkamule mpanda gwako na jioneshe mmayene kwa kuhani na itole zawadi ambayo Musa agizie, kwaajili ja ushuhuda gwao"⁵Wakati Yesu paishile Kapernaumu, Jemedari aishile kwake na kumuyanga ⁶awelekete, "Bwana, mtumishi gwangu mgonile pa nyumba ashipooza na awe na maumivu ga tsiha." ⁷Yesu arugulilwe, naisha na kumponya".⁸Jemedari akajibu na kumlugulila, "Bwana, nne si wathamani hata ijile na jinjila mkati nan dari jangu imelekete lilowe tu na mtumishi gwangu mnaponywa. ⁹Pava nne pia ni mundu niliye na mamlaka na ngwete askari walio npai jangu. Nashikuweleketa kwa jweneju"Ijende na hujenda na kwa juna, 'Ijile na yeye huja, na kwa mtumishi gwangu, 'Utende nnei,' na nnyene anatenda nnei" ¹⁰Wakati UYesu apilikene genega, aliwashangaza na kuwalugulila wale walikumkaguranga, "Kweli nguna kuwawalanjila, nganawepata pata mundu akwete imani kuwa jweneju katika Israeli.¹¹Ngunakummalanjila, wawagwinji shiwajie kopoka mashariki na magharibi, wataketi katika meza pamoo na Abrahamu, Isaka, na Yakobo, katika ufalme wa mbinguni. ¹²Lakini watoto wa ufalme watatuopwa katika luwindu lya palanga, ambapo shijipagwe kilio na kusaga meno. ¹³Yesu ashikumnugulila Jemedari, "Ujende! malinga ulivyoamini na itendeke nneyo kwako". na mtumishi ashiponywa katika saa jenejo.¹⁴Wakati Yesu aishile kumui kwa Petro, ashikumwona mama mkwe wake na Petro ashigona akiwa analwala homa. ¹⁵Yesu ashikumkamula mkono gwake, na homa ikamwacha. Kisha ashijumuka na kuanza kumuhudumia.¹⁶Na puishile jioni, vandu washikumletea Yesu wandu wawagwinji washitawaliwa na pepo. Ashiokuwafukuza mapepo na akawaponya. ¹⁷Kwa jinsi nnei yashimilila gegala gaweleketwe na Isaya nabii, "Nnyene ashitola magonjwa getu na ashijigara maradhi getu"¹⁸Kisha Yesu paonile kusanyiko limemzunguka, ashitoa maelekezo ga kwenda upande guna wa bahari ja Galilaya. ¹⁹Kisha mwandishi aishe kungwake na kumlugulila, ²⁰"Yesu ashikummlalanjila," mbweha washikola maiimo, na ijuni wa aangani washikola viota, lakini mwana jwa Adamu jwangali sehemu ja kulaza mtwe gwake."²¹Mwanafunzi juna ashikummalanjila, "Bwana, niruhusu kwanzqa nijende kumzika awawa jangu." ²²Lakini Yesu ashikumlugulila, "Nifuaten uleshe wafu wazike wafu wao."²³Yesu paajinjile kwenye mtumbwi, wanafunzi gwake washikumkagula mtumbwini. ²⁴Inole, ishijinuka dhoruba kunani mwa bahari, kiasi kwamba mtumbwi ushiunikwa na mawimbi. Lakinin Yesu ashiwaga ashigona. ²⁵Wanafunzi washijia kungwake na kumjumuya wakiweleketa, "Bwana, tuokoe sisi, tunaelekea kuwa!"²⁶Yesu ashikuwalugulila, "Kwa inbdin mnajogopa, mmwe mkwete imani jajishoko?" Ndipo ajumushwe na kukeme upepo gwa bahari. Kisha kukawa nan utulivu mkuu, ²⁷wanarume washikola mshangao wakaweleketa, "Jwejuno ni mundu njwa namna jashi, kwamba hata pepo na bahari vinakumtii nnyene?"²⁸Wakati Yesu paishile ashikwia upande guna wa nchi na magadala, wanarume wawili washitawaliwa na pepo washikutana naye. waaliji washikoposhela makaburini na washitendanga vurugu kaje, kiasi kwamba jwakwapi amanyile kupita gwegula mpanda. ²⁹Inole, washipaza sauti na kuweleketa, "Tukwete indi cha kutenda kwako, Mwana jwa Nnungu? ushwiya penepa kututesa kabla ja wakati kuika?"³⁰Inaino likundi kubwa lya nguruwe lishiwa likijichunga, pangawa mbali sana na pawaliji, ³¹pepo washijendela kwa Yesu nan kuweleketa. "Ivaga utatuamuru kushoka, mtupeleshe kwenye kundi lya nguruwe." ³²Yesu ashikuwalugulila, "Mjendanje!" pepo wajaul;e na kwenda kwa nguruwe. Na mnole, kundi lote lishishuka kopoka kumlima kuteremkia baharini na lote likafia majini.³³Wanarume wapaliji wanawinga nguruwe washikuwutuka. na waishile kumbwanin washielezea kila shindu, hususani shikoposhele kwa wanalume watawaliwen je na mapepo. ³⁴Inole mjin mzima ukakwiya kukutana na Yesu. walipomwona walimsihi ajaule kwenye mkoa gwao.

Chapter 9

¹Yesu paajinjile kweny boti, akavuka na akafika kwenye mji paaliji anaishi. ²Inolaje washikupeleshela mundu apoozwile na agonekwe na godoro, pajionile imanin jao Yesu ashikuwalugulila apoozwile "Mwanangu muwe na furaha, Dhambi jako jisamehewe"³Inole, Baadhi ja walimu wa sheria washikuweleketanga wao kwa wao. "Hajuno anakufuru" ⁴Yesu atambwile mawazo gao na awelekete "Kwa indi ngwazile maovu moyoni mwenu? ⁵Shei kikolile rahisi kuweleketa, Dhambi jako jisamehewe au awelekete 'mjime na mtembee? ⁶Lakini mtambwile ja kwamba mwana wa Adamu ashikola uwezo wa kusamehe dahambi? pawelekete aga kwa wewala wapoozwe, "Injinushe injigare ligodoro njako na ujende kumui kwenu"⁷Ndipo jwejulam mundu ajimilena jaula na kwenda kumui kwako. ⁸Pamakutano wapoozwele ago washikushangaa na kumsifu Nnungu ambaye awapele uwezo gwa wandu. ⁹Na Yesu paaliji anapita pepala shoshela kweneko na kumwona mundu ashemilwe kwa lina lya mathayo ambaye paaliji atamile sehemu ya watoza ushuru. Naye ashikwalugulila "ngagulange nne" naye pajimile na kumkagura.¹⁰Nab Yesu alipoketi shoshela kweneko nan kumwona mundu ashemilwe kwa lina lya mathayo ambaye paaliji atemile sehemu ya bwatoza ushuru. wawagwinji na wandu waovu walishiriki shalya pamoo na Yesu na wanafunzi gwao. ¹¹Ndipo mafalisayo waonile nneyo washikwalugurila wanafunzi "kwa indi m walimu jwenu wanalya shalya pamoo na watoza ushuru na wandu waovu?"¹²Yesu papilikene ineyo, naye ashikuweleketa Wandu walio na afya jambone wangahitaji mganga ile wowe walio wanalwala. ¹³Jinakupasa ijende mkajifunze maana gake. 'Napendile rehema na siyo dhahabu" pava najile sb kwa wenye haki ja tabu, pakua wenye dhambi.¹⁴Ndipob wanafunzi wa kwa Yohana waishe kungwao na kuweleketa, "Kwa indi uwe na mafarisayo, tunaugula, lakini wanafunzi wenu wakaugulanga?. ¹⁵Yesu ashikuwalugulila je waindishe e arusi wanaweze kuwa na huzuni pindi Bwana harusi wapaliji pamoo nao? Lakini moga ganaisha ambapo Bwana harusi ashijigalwa kopoka kungwao na ndipo shiwaulange.¹⁶Jwakwapi mundubawika shipande sha nguo ja yambi kwenyeb nguo ja bukala. shilaka shitatuliwe koposhela kwenye nguo na mp[asuko gwa mkurungwa unakoposhela.¹⁷Wakwapi vandu wawishile mvinyo gwa yambin katika shombo sha mvinyo wa ukala. ikiwa watendile ngozi jinachanika mvinyo ngunakopoka na ngozi jinaharibika. Badla jake, mmiche mvinyo ngwayambi katika ngozi jayambi na wowe upaliji salama.¹⁸Wakati Yesu apaliji ashikwalugulila mambo ago, Inole, afisa ajile na kusujudu mbele jao, naye ashikuweleketa, "Binti jangu ashiwa punde, lakini ijile nan imishe mikono jako juu jake na nnyene haishile kawili. ¹⁹Ndipo Yesu ajimile na kuwakagula na wanafunzi wake pia.²⁰Inole, wandonya ambae apaliji anakopoka minyai kwa muda wa miaka kumi nan iwili aishile karibu na "Yesu na kumgusa sehemu ja pindo la vazi lyake. ²¹Kwakuwa ashikuweleketa, jendapo nigusile vazi lyake namwe shipate uponyaji." ²²Yesu pageushilile kumnola na kumlugulila. "Binti ijipe moyo, imani jakon jitendile upone" na muda huo huo jwandonya apatile uponyaji muda ago.²³Na Yesu paishiole na nyumba ja ofisa, naye awaonile wanakomanga tarumbeta na umati gwa vandu upaliji unakomanga kelele. ²⁴Naye ashiweleketa, "Mshoshange pano, kwakua binti akanawe uwa, bali agonile, lakini wenewo washiekenga na kumkebehi.²⁵Na wale vandu washoshile palanga naye ajinjile kuchumba na kukamula mkono na jwandonya ajumwishe. ²⁶Na ahabari jino jijenele katika mji mzima.²⁷Ndipo Yesu apaliji ashipitka kopoka kwekula, wanarume wawili vipofu washikumkagula na waliendelea kupaza sauti wanaweleketa "Tunajuga uturehemu, mwana wa Daudi. ²⁸Pindi Yesu paaliji aishile pa nyumba wale vipofu waishe kungwao. Yesu ashikuwalugulila "Mnaamini kwamba mnaweza kutenda? nao wakarugulanga "Ineyo Bwana"²⁹Ineyo Yesu agusile meyo gao na kuweleketa "Itendeke nnei kungwenu malinga imani jenu jilivyo" ³⁰na meyo gao galifumbuka, ineyo Yesu asisistiza na nakumwamuru na kuwweleketa, "nngalieni mundu jojowe akatambwile kuhusu lijambo lyenelyo." ³¹Lakini vandu wenewo wawili walijaula nan kutangaza habari jejino sehemu jowe ja mji.³²Ineyo wale warume wawili wapaliji wajendile jao, Inolanje, mundu jumo bubu aliepagawa pepo aletwile kwa yesu. ³³Na pepo wakopweshe jwejula mundu bubu atanduwe longela, umati ulishangazwa na kuweleketa "jejino jikanawe koposhela katika israeili. ³⁴Lakini mafarisayo wapaliji washiweleketanga, kwa wakurungwa wa pepo, na kuwawinganga mapepo"³⁵Yesu pajendile kwenye mijigowe na vijiji, Naye ashiendelea ufundisho katika masinagogi akihubiri injili ja ufalme, na kuwaponya magonjwa ga kila aina na udhaifu wa aina jowe. ³⁶wakati palolile umatinaye ashikwa onelanga huruma, kwasababu wasumbwike na kuvunjika mtima gwao. wapaliji kama kondoo wangali na mchungaji.³⁷Naye ashiwakuwalugulila wanafunzi gwake. "mavuno ni wawagwinji, lakini watenda maengo ni wawashoko. ³⁸Ineyo basi ulaka mjiganje kwa Bwana wa mavuno, kwakuwa kwamba atume matunda maengo katika mauno gake."

Chapter 10

¹Yesu ashikwashemanga wanafunzi gwake kumina wawili pamoo na kuwapanganga mamlaka juu ja pepo wachafu, na kuwakomanga na kuwawinganga, na kuponya aina za magonjwa .²Mena ga m itume kumi na miwili ni aga, kwanza simeoni(ambaye vpia pashimilwe patro), na Andrea kaka jake, Yakobo mwana wa Zebedayo, na Yohana kakajake. ³Philipo na Bartelemayo, Thomaso, na Mathayo mtoza ushuru, Yakobo mwana wa Alfayo, na Tadeo, ⁴Simoni mkananayo, na Yuda Iskariote, ambaye alimsaliti.⁵Hawa kumi na wawili Yesu ashikuwatumanga naye ashikuwaelekeza na awelekete "Mnajende sehemu wanakwishi wamataifa na mnajinjilanje kwenye miji ya wasamalia. ⁶Badala jake mjenda kwa kondoo wapotele kunyumba ja Israeli. ⁷Na kujenda hubiri na imerekete ufalme wa mbinguniushikaribia.⁸Mnaponyange wagonjwa, mfufueni wafu, ntakaseni wenye ukoma na mminje pepo. mposhele bure, mshoye bure. ⁹Msichue dhahabu, Almasi au shaba kwenye pochi jenunji. ¹⁰Mnajigare mkoba katika safari jenu, au nguo ja ziada, ilatu au fimbo, pakuwa watenda maengo wanastahili shalya shake.¹¹¹²Mji gogowe au kijiji shimjinjile, mnoleyange ambae wanastahili na mtame na mtame pepala mpaka mtakaposhoka. Mnapojinjilanga katika nyumbna musalimie,

¹³Endapo nyumba jikastahili Amani jenu jibaki pepala, lakini kama nyumba jikastahili amani jenu jijaule pamoo nanyi.¹⁴Kwa wewala wangaposhala nanyi au mnapilikana malowe genu wakati wajaula kwenye nyumba au mmi ago, mjipanguse mavumbi ga nyayo genu mahali penepo. ¹⁵Kweli nakuwalugulila jipali ja stamili zaidi mii ja sodoma na gomora moga ja hukumu kuliko mii guno.¹⁶Mnolanje ninakumtuma kama kondoo katika ja mbwa mwitu, kwa ineyo iwe na werevu kama lyiyoka na wapole malinga njiwa. ¹⁷Muwe waangalifu na vandu, muwaposhele kwenye mabaraza na kuwakomanga kwenye masinagogi. ¹⁸Na shannetwe mbele ja wakuru na wafalme kwaajili jangu. kama ushuhuda gwao na kwa mataifa.¹⁹Pindi watakapo washutumu, mnakole wasiwasi jinsi gani au indin shalongolela, pakuwa shindu sha weleketa mpegwile kwa wakati gwenego. ²⁰Kwakuwe ingawa mmwe muwulongele, lakini mtima wa awawa yenu unalogela nkati gwenu.²¹Anungunayo shajunushie mnunguna jake na kummulaha, na awawa kwa mwana jwake, vana wainushilwe dhidi ja wazazi, nasababisha kuwa. ²²Nnyie shimshukiwe na kila mundu kwasababu ja lina lyangu, lakini jojowe atakayevumilia mpaka mwisho jwenejo mundu shaokolewe. ²³Pindi wanapowatisha katika mii ngunammutushile mii unagokuraga, kwakweli ngunakuwalugulila, pakuwa mjendile kwenye mii jowe ja israeli kabla ja mwana jwa Adamu akanawe uja.²⁴Mwanafunzi nga jwa mkuru kwa mwalimu jwake, na wala mtumwa alie juu ja Bwana jwake. ²⁵Jitoshile kwa wanafunzi kwamba awe kama mwalimu gwake, ikiwa washichemwanga Bwana jwa nyumba Belzabuli, ni kwa kiasi jashi zaidi mwanakashifu pa nyumba jake!²⁶Ineyo basi mshiwahofu wao kwakuwa jakwapi jambo likaunukurwa, na shakwapi lyangafichika ambalo linakajulikana. ²⁷Sheshile niwarugulila pagiza, mmelekete nuruni, na shimpilikene kwa ulaini mmaikilo gwenu mkitangaze mbile juu ja nyumba.²⁸Mnajongope wewala ambao mnakuwaunga mwili. lakini wangakola uwezo ngwa bulaya mtima. Badala jake mujogope jwejula ambaye awezaye kuangamiza mwili na mtima gwa kule kuzimu. ²⁹Je kasuku wawili wakauzwaga kwa senti jajishoko? Hata ineyo shakwapi amanyile janguka pai bila awawa jenu fahamu. ³⁰Lakini hata idadi ja nywele jenu jinahesabiwa. ³¹Mnakole na hofu pakuwa mnathamani Zaidi kuliko kasuku wagwinji.³²Ineyo bai kila jumo atakae nikiri mbele ja vandu nne pia mbele ja awawa jangu alie mbinguni. ³³Lakini jwejula atakayenikana mbele ja vandu nami pia nakukana mbele ja awawa jangu alie m,binguni.³⁴Mnafikiri kwamba nilikwia leta amani duniani. naishe kuleta amani lakini kwa upanga. ³⁵Pava naishile kungwenu mundu nanakomanange na awawa yake, na binti dhidi ja mama jake, na mkwe dhidi jwa mama jake. ³⁶Adui jwa mundu waliji wewala wa kumui kwake.³⁷Jwejula mabae apendile awawa au amama zaidi kuliko mwwe jwenejo anastahili na jwejula apendile kijana au binti zaidi kuliko nne jwenejo hanistahili. ³⁸Jwejula ambaye shajigare msalaba na kumkagura nne hanistahili. ³⁹Jwejula jwa loleyanga maisha wapingapoteza, lakini jwejula apoteza maisha kwaajili jangu ayapatile.⁴⁰Jwejula atakayewakaribisha ananikaribisha nne, na jwejula atakayenikaribisha nne amkaribishe jwejula andumile nne. ⁴¹Na jwejula atakayemkaribisha nabii kwasababu ni nabii aposhele thawabu ja unabii, Na jwejula atakayemkaribisha akwete haki kwasababu ni mundu jwa haki aposhele thawabu ja mundu jwa haki.⁴²Jejowe apaile jumo jwa washoko hawa, hata shikombe sha mashi ga ang'wa ga baridi kwasababu jwejula ni mwanafunzi kweli mnakulugulila jwejula hawezile koksa kwa mpanda gogowe thawabu jake."

Chapter 11

¹Ikiwa baada ja Yesu kumalila kuelekeza wanafunzi gwake kumi na wawili washoshile pepala na kwenda kufundisha na kuhubiri katika mii jao, ²na Yohana ali gerezani aplikane juu ja matendo ga Kristo, atumile ujumbe pilia kwa wanafunzi gwake. ³na washimmuyanga, "Mmwe ni jwejula aishe auau kuna juna tunapaswa kumnongolela?"⁴Yesu ajangwile na kuweleketa kwao "Jendeni mkataarifu Yohana agale mkugawona na gale mgu yapilikene. ⁵Vandu wakokolanga wanapata kulola viwete vinajenda wakoma wakoma wanatakaswa, vandu wangapilikana kawili, vandu wawile wanafufuliwa na kupata uhai na wandu wahitaji wahubiriwe habari njema. ⁶Na abarikiwe jwejula jwangalola shaka juu jangu.⁷Pindi vandu hawa wajawile, Yesu atandwiwe kuweleketa na umati juu ja Yohana, "ni indi mwajendile kulola katika jangwa tate likitikiswa na upepo? ⁸Lakini indi mwajendile kulola__mundu awete mavazi mololo? Hakika wale wawetenje mavazi mololo utama katika nyumba ja wafalme.⁹Lakini mwajawile kulola indi-Nabii?,Ineyo, nakumlugulila na zaidi ja nabii. ¹⁰Hajuno ni jwejula ajandishwe, Inolanje nakumtuma mjumbe jwangu mbele ja uso gwako, ambaye atandaa mpanda gwao mbele jako.¹¹Nne nakuwarugulila kweli kati ja wawelekwe na wandonya jwakwapi aliye mkuru kuliko Yohana mbatizaji. Lakini aliye jwamshoko katikan ufalme wa mbinguni ni mkurungwa kuliko jwejula. ¹²Shoka moga ga Yohana mbatizaji mpaka inaino, ufalme wa mbinguni ni wamashili, na vandu wenye mashili, hujiingete kwa mashili.¹³Pakuwa manabii na sheria, jipaliji wakitabiri mpaka wa Yohana. ¹⁴Na kamamko tayari kubali ajuno ni Eliya jwejula aishele, ¹⁵Aliye na makilo ga pilikana apilikene.¹⁶Nilinganishe na indi kizazi shino? Ni mfano wa vana wanaong'anda maeneo ga sokoni, wanaotama ¹⁷na shemana na ashiweleketa "Twakomile zomari na mkangandanga, tuliomboleza na mkagutanga.'¹⁸Pava Yohana aishile bila kulya mkate au mvinyo, na wakawa wanaweleketa, 'Ana pepo.' ¹⁹Mwana wa Adamu aishile analya, na kungwa na ashikuwweleketa 'Mnolanje, ni mundu mlaji na mlevi, ni marafiki na watoza ushuruna washikola yambi! Lkaini hekima inadhihirishwa kwa itendo jake,."²⁰Yesu atandwile kuikemea mii ambamo baadhi ja ,atendo gake ga ajabu galitendeka kwasababu wapaliji wakanawe tubu, ²¹Ole wako, Kolozini, ole wao Bathsaidia! malinga matendo makuru gatendeke Tiro na Sidoni gale gatendeke hapo wapaliji watubu ukala pe kwa wala magunia na kuipoka majivu. ²²Lakini ipaliji uvumilivu kwa Tiro na Sidoni moga ga hukumu kulikon kungwenu.²³Mmwe, Kapernaum, unadhani utajinushilwa hadi mbinguni? Hapana unashushwa hadi pai kuzimu. malinga pa sodoma patendeshe matendo makuru, malinga gatendeka kungwenu, shijipali hadi lelo. ²⁴Bali naweleketa kungwenu kwamba jipaliji rahisi kwa nchi ja sodoma kujima moga ga hukumu kuliko mmwe.²⁵Katika muda ago Yesu awelekete, "Nakumsifu mwe, awawa Bwana wa mbingu na Nchi, kwasababu uliwaficha mambo genego na wenye hekima na ufahamu na kuyaunukulakwa wangali elimu, kama vana vashoko. ²⁶Awawa pava jiliwapendeza ineyo meyoni pako. ²⁷Mambo gowe gakabidhiwe kungwenu kopoka kwa awawa na jwakwapi amanyile mwana paaliji awawa, na jwakwapi ammanyile awawa paaliji mwana, na jejowe ambaye mwana washikola hamu ja kumnukulila.²⁸Ijianje kwangune, nyie nyowe mnaosumbuka na mnaolemewa na nngigo nzito, nami nitawapumzisha. ²⁹Mtaganje nira jangu na mjifunza koposhela kwangune. pava nne ni mnyenyekevu na mpole gwa mtima na mnapatanga pumziko la nafsi jenu. ³⁰Pava nira jangu ni laini na mzigo gwangu ni mwepesi.

Chapter 12

¹Wakati gwenego Yesu ajendile moga ga sabato kupitila kumngunda, wanafunzi gwake, wapaliji na shiwanga na watandwiwe kutamanga masuke na kulya. ²Lakini mafarisayo paonilanje ago washikurugulila Yesu "Mnolanje wanafunzi gwao wanatemanga sheria watende moga ganago ruhusiwa moga ga sabato"³Lakini Yesu ashikuwalugulila, "Mkanawesoma jinsi Daudi atendile, wakati wapaliji na shiwanga, pamoo na vandu wapaliji nao? ⁴Namna ajinjile nkati ja nyumba ja Nnungu na kulya mikate ja maonyesho, ambayo jipaliji ngali halali, jake kulya na wale wapaliji nago ila halali kwa makuhani?⁵Bado mkanawe soma katikan sheria kwamba katika moga ga sabato makuhani mkati mwa hekalu hainajisi sabato. lakini wangakola hatia? ⁶Lakini naweleketa kungwenu kuwa aliye jwamkuru kuliko hekalu jako penepo.⁷Kama mkamanyilenje jenejo jinamainisha indi, wanapinga rehema na wala nga dhabihu, msingaliwa hukumu wangali na hatia, ⁸Pava mwana wa Adamu ndiye Bwana wa sabato."⁹Kisha Yesu akopweshe pale nijenda katika sinagogi lyao. ¹⁰Inole paaliji na mundu apoozwe mkono, Mafarisayo kuwawuyanga Yesu, washikuweleketa. "Je ni halali kuwaponya moga ga sabato? ili kwamba waweze kuwashitaki kwa kutenda dhambi.¹¹Yesu ashikuwalugulila "ni gani kati jenu, ambaye ikiwa na kondoo jumo, na jwenejo kondoo nijanguka nkati ga limoo moga ga sabato, washikukamula na kushoya kwa mashili mkati mwa liimo? ¹²Je ni shapi shenye thamani, zaidi shei, si zaidi ja kondoo kwa ineyo ni halali kutenda maana moga ga sabato."¹³Kisha Yesu akamlugulila jwejula mundu,"Nyoosha mkono gwake" ashikunyoosha na apatile afya, malinga jwejulajuna. ¹⁴Lakini mafarisayo wakoposha njema wakapanga jinsi ja kumwangamiza wajendile palenga kupanga shinyume shake wapaliji wandonya jinsi ja kumulaga.¹⁵Yesu alipoelewa hili ajawile penepo. wandu wawagwinji washikurugura, na kuwaponya wowe. ¹⁶Aliwaagiza wanakwie wakamfanya afahamike kwe wengine, ¹⁷Kwamba jitimie jejila kweli, wapaliji washiweleketwa na nabii Isaya, ashikuweleketa,¹⁸Inole mtumishi gwenu achanguliwe mpendwa jangu katika jwenejo nafsi jangun jipendezwe, nakuwika mtima gwangu juu jake na ninatangaza hukumu kwa mataifa.¹⁹Washiangaika wala kuguta kwa mashili, wala awaye jowe kupilikana sauti jake mitaani. ²⁰Shiwatemanje tete lijingwerewe, nizima utambi wowowe ushoshao lyoi mpaka atakapoleta hukumu ja jishindile. ²¹Na mataifa wapaliji na ujasiri katika lina lyake.²²Mundu fualani kipofu na bubu, jwapagawe na pepo ashiletwa mmujo mwa Yesu.na akamponya, pamoo na maokoto ja kwamba mundu bubu ashikuweleketa na kulola. ²³Makutano wowe walishangaa na kuweleketa, "Jaweza jwejuno mundu kuwa mwana wa Daudi?"²⁴Lakini pindi mafarisayo waplikene muujiza gwenegu, washikuweleketa, "Jweneju mundu akashoya pepo kwa mashili jake nnyene isipokuwa kwa mashili za Belzebuli, mkuru jwa pepo. ²⁵Lakini Yesu jwafahamu fikra jaona kuwalugulila kila ufalme gugawanyike gwenyewe unaharibika na kila mji au nyumba jigawanyike jenyewe jikajima.²⁶Ikiwa shetani ashoshilwe na shetani basi anakupinga katika nafsi jake wayene. ²⁷Ni namna gani ufalme gwake ulijima? nakama nashoshie pepo kwa mashili ja Belizabuli, wafuasi gwenu washoshile kwa nija ga ndi? kwaajili ja jeneji wapaliji mahakimu wenu.²⁸Na kama wanashoya pepo kwa mashili ga Roho jwa Nnungu, Basi ufalme gwa Nnungu guykumanyile kunngwao. ²⁹Na mundu atawezae jinjila nkati mwa nyumba ya wayene kwa mashili ja kujiwa bila kutawa na akwete mashili kwnza? Ineyo wajibile mali jake koposhela nkati mwa nyumba. ³⁰Jejowe jula kuwa pamoo nami juko shinyume shangu, naye jwejula akusanye pamoo nami jwejula hatawanya.³¹Kwa ineyo naweleketa kungwenu, kila dhambi na kufuru wandu watasamahewa, ila kumkufuru Roho mtakatifu jwangasamehewa ³²Na yeyowe awelekete lilowe kinyume sha mwana wa Adamu, lyenelyo atasamahewa. lakini yeyowe awelekete kinyume cha Roho mtakatifu jweneju nhatasamahewa katika ulimwengu guu, na gwegula gwakwiya³³Ama mtende mkongo guwe gwa mkoto na tunda lyake likoto au ngaribie mkongo na tunda lyake. kwakua mkongo ukatambulika kwa tunda lyake. ³⁴Nyie kizazi cha lyoka, nyie ni waovu, mnawezaje kuweleketa mambo gaukoto? Pava shinywa hunenwa koposhela katika aikba ja galigo moyoni. ³⁵Mundu mwema katika akiba njema ga mtima gwake shoka mema na mundu muovu katika akiba ovu ja moyo gwake hushoya kilicho shiovu.³⁶Nakurugulila katika moga ga hukumu ga wandu watoile hesabu ja kila lilowe linga na maana pawelekete. ³⁷Pava malowe gao inayosababishwa haki na kwa malowe gako utahukumiwa.'³⁸Kisha baadhi ya waandishi na mafarisayo walimjibu Yesu washiweleketa" Mwalimu tupendelee kulola ishara kopoka kungwenu. ³⁹Lakini Yesu ajangwile na kuwarugulila, 'Kiovu na cha zinaa kinaloleya ishara lakini jwakwapi ishara jitolewe kwao japokuwa jwwejula ishara ja Yona nabii. ⁴⁰kama jejila nabii Yona wapaliji mkati jwa litumbo ja samaki mkurungwa kwa moga matatu muhi na shilo, nneyo mwana jwa Adamu atakavyo kuwa nkati kwa mtima wa nchi kwa moga matatu muhi na shilo.⁴¹Vandu niwani wanajima mbele ja hukumu pamoo na kizazi cha vandu wenewo wataki hukumu pava washikutubu kwa mahubiri ga Yona, na kumnola mundu fulani jwa mkuru kuliko Yona hapalin penepa,⁴²Malkia wa kusini shajinushe kwenye hukumu pamoo na vandu wa kizazi sheshino hikhukumu. Aishe na shoka miisho ga dunia kwiya kuskia hekima ja Selemani, na kumnola mundu fulani jwa mkuru kuliko selemani jwapali penepo.⁴³Wakati pepo mchafu ashokapo kwa mundu, kupita mahali pangali na mashi analoleya kupumzika lakini jwangalola ⁴⁴Kisha ashiweleketa, "Ninawuja kopoka kwa nyumba jangu nikopweshwe baada ja uja naimene jejila nyumba jisafirishwa na jingali tayari. ⁴⁵Kisha huenda na kuwapeleka wenenji wachafu saba wabele wabaya zaidi kuliko jwejula na wauja kuishi na wowe pepala na hali jake ja mwishohuwa mbaya kuliko jwa kwanza, genego galivyo koposhela kizazi hiki kiovu.⁴⁶Wakati Yesu wapaliji wanalanjra na umati inole amama gwake na anunguynaye wajimile palanga washiloleyanga kongela naye. ⁴⁷Mundu jumo ashikwalugulila, "Inolanje amama ajake na anungunaye wajima palanga wanaloleya longela naye."⁴⁸Lakini Yesu ajangwire na kunugulila aliyemjulisha "mama jangu na indi? na anungunaye na ashigani? ⁴⁹jwejula anyooshe mkono gwake kwa wanafubnzi na kuweleketa, "Inole wenewo ni amama na anungunayo! ⁵⁰Pava jojowe atendile mapenzi na awawa jangu aliye mbinguni, jwene mundu ndiye mnungunangu, adada jangu na amama jangu".

Chapter 13

¹Katika moga ago Yesu ashoshile kumui na hatamile kando ja bahari, ²Umati gwa m kurungwa gwakusanyike na kunguruka, pa jinjile mkati ja mtumbwi na tama nkati jake, umati wowe mnwajinjile kando ja bahari.³Kisha Yesu awekelekete malowe ga magwinji kwa mfano, awelekete "Inolempanzi jaendile kupanda. ⁴Apaliji apandile baadhi ja mbeju idondoshwe kando ja mpanda na ijuni waishile donoanga. ⁵mbeju ina jidondoshee juu ja mwamba ambapo ngwaupandile unami gwa tisha. Gafla jiipishe kwasababu ja udongo upaliji na kina. ⁶Lakini wakati lyua likoposhe zilichomna kwasababu jipaliji na mzizi na zijumwile.⁷Mmbeju jina zidondoshwe kati ja mkongo gwenye miwa jirefurishe juu na kuisonga.

Mmbaju jinadondoshweshe pa udongo gwa mkoto welekwa

⁸Mmbeju jina mara mia moja zaidi, jina mara sitini jina mara thelathini ⁹Awenago masikilo na apilikiene.¹⁰Wanafunzi waishile na kuwarugulila Yesu, "kwa indi inakuranga pamakutano gwa mfano?" ¹¹Yesu pajangwire na kuwalugulila, "Mpejirwe upendeleo gwa kufahamu siri ja ufalme gwa mbinguni, bali kwao wakapengwanga. ¹²Lakini yeyowe abilenacho kwake jwejula shajenjeshewe zaidi, na apatile faida jajikurungwa ilasiye ngawanacho hata sheshila abilenacho shapokonywe.¹³Ineyo inalojela nao kwa mfano kwasababu ingawa wanaonegana, wangaonega kweli, na ingawa wanapilikana, wangapoilikana wala kufahamu. ¹⁴Unabii wa isaya utimile kwao na gwegula uwelekete "Mpilikanapo, mpilikene lakini kwa namna jojowe ngawaelewanga, wakati mwonapo munaweza kulola lakini kwa namna jojowe jila mnamanjile.¹⁵Na mioyo ja wandu hawa ipaliji shiha, nivigumub pilikana, na washiumba meyo gao. ili wasiweze lola kwa meyo gao au kupiolikana kwa masikilo gao au kwa mioyo gao, meyo wageushile kawili na ningewaponya.'¹⁶Bali meyo genu gabarikiwe, kwakua jabonengana na masikilo genu kwakua ganapilikana. ¹⁷Hakika nakuwalugulila manabii wawagwinji na vandu wa haki wapaliji na hamu ga kuyalola mambo gale uyalolanje, na wangaweza kuyalola, watamaninji kupilikana mambo gale waplikenenje, gwangapilikana.¹⁸Inaino mpilikananje mfano gwa mpanzi. ¹⁹Wakati gogowe wapilikanapo lilowe lya ufalme na wangalifahamu, ndipo mwovu huisha na kukinyakula kilichomalilwa kupandwa mkati gwa mtima gwake. jenejo mmbeju jejila jipandwile kando ja kumpanda.²⁰Jwejula pandwile katika miamba ni jwenejo aplikene lilowe na kuliposhela haraka kwa furaha. ²¹Bado gaugali mizizi nkati gwake , ila mvumilie kwa kitambo kiuwi, wakati matatizoau mateso gakoposhele kwasababu ja malowe hujikwaa gafla.²²Apandwile kati ja mkongo gwa miwa, ajuno ni njwajula apilikene lilowe lakini masumbuko ga ulimwengu na udanganyifu gwa utajiri usongile lyelila lilowe linaishe uwelekwa matunda. ²³Apandwile pa udongo gwa mkoto jweneju ni jwejula apilikinaye lilowe na kulimanya. Hajuno ni jwejula aweleshe matunda na jendelea kuweleka jumo zaidi ja mara mia jwengine sitini, jwengine thelathini.''²⁴Yesu awapeile mfano guna, awelekete, "Ufalme wa mbinguni unalandanishwa na mundunjwejula apandile mmbeju jamkoto katika mgunda gwake. ²⁵Lakini vandu washizienje adui gwake aishile pia apandile magugu katikati ja ngano kisha ajendile jake. ²⁶Baadaye ngano jioteshe na shoya mazao gake ndipo magugu gashoshile pia.²⁷Na watumishi wakolile mgunda waishe nakuwalugulila, Bwana gwangapandile mmbeju jambone katika mgunda gwako? iweje inaino liwe magugu? ²⁸Ashikwarugulila, Adui atendile lyeneli watumishi washikwarugulila "Kwa ineyo unapinga tujenda tukayang'ole?²⁹Mwenye mgunda awelekete, 'Hapana wakati gwang'ola magugu mtang'oa pamo na ngano. ³⁰Mlekanje gakuke pamoo mpaka wakati gwa unanga. Wakati gwa unanga shiniwelekete kwa waunanga, kwanza mgang'oleni magugu na mngulange matita matita na kugashoma, lakini ikusanyange ngano katika gha;la lyangu."³¹Kisha Yesu ashoile mfano guna, ashiweleketa "Ufalme wa mbinguni unalingana na mmbeju ja haradali ambayo mundu ajigere na kuipanda katika mgunda gwake. ³²Mmbeju jejino kwa hakika ni jajishoko kuliko mmbeju jejino yowe. lakini imeapo huwa jajikulungwas kuliko mimea jowe ja bustani, gweguno nimkongo kiasi kwamba ijuni waanganiuisha na kushenga iota katika matawai gake."³³Ashikwarugulila mfano guna kawili. "Ufalme wa kumbingu ni malinga chachu jejila jiliyo twaliwa na jwandonya na kuianganya kwa ipimoo itatu kwa utandi mpaka guimuke.³⁴Haga gowe Yesu awekete kwenye umati kwa mfano na panawe mfano jwangaweleketa shoshowe kungwao. ³⁵Jejino jipali kwamba sheshila sheishile weleketwa pitila kwa nabii kiwezile kutimia pepala pawekete," Shivumbue shinywa shangu katika mifano. njiweleketa lijambo lyelila gapaliji gahiniwe tangu misingi ja ulimwengu".³⁶Kisha Yesu awaleshile makutano na kwenda kumui. wanafunzi gwake, wajendilenge na kuweleketa mtufafanulie mfano gwa magugu ga kumngunda. ³⁷Yesu awajangwilenje na kuweleketa "Apandile mmbeju ja mbone ni mwana jwa Adamu. ³⁸Mgunda ni ulimwengu wa mmbeju jambone, wenewo ni wana wa ufalmne magugu ni wana wa jwejula mwovu, na adui jwejula ni ibilisi. ³⁹Na mauno ni mwisho gwa ulimwengu na wanaunaji ni malaika.⁴⁰Malinga nneila magugu ganavyokusanywa na shomwa moto, linelyo ndivyo utakavyokua mwisho gwa ulimwengu. ⁴¹Mwana wa Adamu ashahatume malaika jwake nabkukusanya shoka katika ufalme gwake mambo gowe gasababishe dhambi na wewala watendao maasi. ⁴²Wanajaangwa wowe katika tanuri lya moto, ambako gupaliji na shililo na kuyaga meno. ⁴³Ndipo vandu wakwete haki watakapongaa malinga lyua katika ufalme wa awawa yao, jwejula aliye na maikilo na apilikane.⁴⁴Ufalme gwa mbinguni ni kama hazina jiichilwe mugunda, mundu haonile na kuiicha katika furaha jake ajendile kuuza jowe wapaliji nago na kuuma mgunda. ⁴⁵Kawili ufalme wa mbinguni ni malinga mundu atendile biashara na haloleanje lulu jiliyo na thamani. ⁴⁶Wakati haonile jejila jangu thamani ajendile akauza kila shindu jwakolile nacho na kuumanga.⁴⁷Ufalme wa mbinguni na malinga nyavu jiliyoko mumkati mwa bahari na kwamba wakusanyike viumbe vya kila aina. ⁴⁸Pawagumbilenje wavuvi niuta ufukweni kisha nitamanga pai nikusanya indu vyema nkati mwa yombo, lakini vyangalina thamani vijawe mbali.⁴⁹Ipaliji namna jino katika mwisho wa dunia, malaika waishe na kuwatenga vandu waovu shoshela miongoni mwa wandu wenye haki. ⁵⁰Nakuwajaanga mutanuri lya moto ambako gupaliji na maombolezo na kuyaga meno.⁵¹Mmanylenje mambo gowe ga? wanafunzi wajangulenje "Ineyo" ⁵²Kisha Yesu ashikuwalugulila "kila mwandishi ambae apaljiji mwanafunzi wa ufalme analandana na mwenye nyumba atoye katika hazina jake indu ya yambi na yaukala. ⁵³Ivaga Yesu pamalie mifano jowe ubile hajawile katika sehemu joo.⁵⁴Kisha Yesu aishile katika mkoa gwake na akawafundisha vandu katika sinagogi matokeo gake nipakua walishangaa na kuweleketa, "ni jwapi mundu jumo apalile hekima jenejo na miujiza jenejo? ⁵⁵Mundu juno nga mwana jwa Selemani? mariamu ga amama jake? Na anungunayo ga a Yakobo, Yusuph, Simoni na Yuda? ⁵⁶Na dada jake wapaliji hapa kungwetu? basi mundu jwejuno agapatile kwei genega gowe?''.⁵⁷Ashikuwachukizanga lakini Yesu ashikuwalugulila. "Nabii jwangakosa kuwa na hekima bali apaliji kungwao katika nchi jao. ⁵⁸Na jwangaweza kutenda miujiza gamagwinji kwasababu wakapaliji na imani jawe.

Chapter 14

¹Yesu wakati gweguno Herode aplikane habari juu ya Yesu. ²ashikwalugulila watumishi gwaonji. jwejuno ni Yohana mbatizaji afufikwe kopoka katika wafu, kwa ineyo mashiuli jejino jake."³Kwakuwa herode hapaliji amkamwile Yohana nakumugala na kujaa gerezani kwasababu ja Herode, akongo wa felingo kaka jake. ⁴Kwakuwa Yohana ashikuwalugulila nga halali kumjigara jwenejo kuwa wakongo wao. ⁵Herode wamuleje lakini washijogopanga vandu kwasababu wamoniolenje Yohana kuwa nabii.⁶Lakini wakati ja lyua welekwa Herode paishile binti wa Herode angandile katikati ja Vandu na kumpendeza Herode. ⁷Katikati jangura lyeneli aliahidi kwa chuiapo kwamba shiwapeleshe shoshowe shile shiwaombile.⁸Baada ja shauriwa na amama yaje ashiweleketa, "mbene penepa katika shikombe mumtumwe wa Yohana mbatizaji. ⁹Mfalme apaliji na masikitiko kwa maombi ga binti lakini waajili ga kiapo shake, kwasababu ja wowe wapaliji chakulani pamoo naye na kumwamuru kwamba inapaswa jitendeke.¹⁰Atume Yohana aishe shoka gerezani. ¹¹ili akwete mtwe gwake na shipeleshwe juu ja sinia na bkupengwa binti na kushipeleka kwa mama jake. ¹²Kisha wanafunzi gwaonji waishile kutola sheshila shiilu na kuuzika baada gwa lenali wajendile kuwalugulila Yesu¹³Naye Yesu papilikene genega ashikujitenga kushoka mahali wapaliji nikwera nkati ga mashuka pajendile sehemu jitangirwe wakati umati gumanyilenge mupaliji washikumkagura kwa maguru shoka mijini. ¹⁴Kisha Yesu aishile mbele jao nilola umati gwa mkurungwa nikuwaonela huruma na kuwaponya magonjwa gao.¹⁵Ligulo pujitimie wanafunzi waishile kungwai na kuweleketa, "Jeneji ni sehemu ja jangwa na lyuwa tayari jipitile, watawanyishe makutano gao ili wajende wakaumanje shalyab kwaajili jao.¹⁶Lakini Yesu ashikuwarugulila, "jakwapi haja jakwenda jao wapegange manganji shalya" ¹⁷Washikumrugulila, "Penepo tukwete mikate mitano na samaki wawili pe."" ¹⁸Yesu ashikuweleketa, "Ileteni kwangune."¹⁹Kisha Yesu akauamuru umati kutama pai pa manyai Ajigere mikate mitano na samaki wawili nilola juu mbinguni na kubariki nan kumega mikate nipegwanga wanafunzi, wanafunzi kuwapanganga umati. ²⁰Walile wowe na kujikuta kisha nikusanya vipande vyowe vya shalya na kujaza vikapu kumi na mbili. ²¹Wale wowe walile shalya washikukadiriwa kuwa warume alfu tano bila ja hesabu wandonya na vana.²²Mala jimo aliwaamuru wanafunzi wajinjile nkati mwa mashua wakati go jwejula akawaaga umati wajende zao. ²³Baada ja agana umati kwenda zao shikwera juu jan mlimani kuombe jika pee, wakati jipaliji ligulo apaliji kweneko jika pee. ²⁴Lakini inaino mashua jipaliji katikati ja bahari ukiyumbayumba kwasababu ja mawimbi kwani upepo gupaliji kwa mpisho.²⁵Katika shilo cha zamu ja nne, Yesu ashikuwarugulila akitembea juu ja mashi. ²⁶Wakati wanafunzi wake wamwonilenje akitembea juu ja bahari washikuhofu na weleketa, "Ni mzuka" na kupaaza sauti katikan hali ja uoga. ²⁷Yesu nikuwalugulila malan jumoo akaweleketa, 'Mjipanganje mtima ni nne mnajogope"²⁸Petro pajangwire kwa kuweleketa, "Bwana kama ni mwe niamuru njie kungwenu juu ja mashi." ²⁹Yesu ashikuweleketa "Nyie" Ineyo petro nikopoka nkati mwa mashua na tembea juu ja mashi kwenda kwa Yesu. ³⁰Lakini Petro agawonile mawimbi ashikujogopa natanduwa kudidimiya pai, nishemanga kwa sauti na nkuweleketa "Bwana nng'okole!"³¹Harakan Yesu ninyoosha mkono ngwake na kumnyakula Petro na kumrugulila, "Mmwe mwenye imanin jajishoko, kwa indi wsapaliji na mashaka? ³²Ndipo Yesu na Petro puwajinjile katika mashua, upepo ulikomaa kuvuma. ³³Wanafunzi ,mashuanin wakamwabudu Yesu na kuweleketa, "kweli mmwe ni mwana wa Nnungu."³⁴Na wamalienje kuuka waishile katika nchi ya Genesareti. ³⁵Na wandu katika eneo jejila walipotambwile Yesu, washituma ujumbe, kila sehemu ja kondo na kuleta wapalinji mgonjwa. ³⁶Walimsihi kwamba wawezile kugusa pindo la vazi lyake, na wagwinji walionigusa waponyilwe.

Chapter 15

¹Ndipo mafarisayo na waandishi waishila kwa Yesu, koposhela Yerusalemu. na kuweleketa, ²Kwa indi wanafunzi wanayahalifu mapokeo ya wazee? pakuwa wakanawanga mikono jao wapaliji wanalya shalya. " ³Yesu ajangwire na kuwarugulila "Nanyi__kwa indi mnaihalifu, sheria Bwana kwaajili ja maposhelo genu?⁴Pava Nnungu awelekete, mheshimiwa awawa jako namama jako na awelekete, uovu kwa awawa jake hakika ashikuwa. ⁵Lakini njowe mmelekete kila awelekete na awawa jake nan mama jake " kila msaada ambayo haupatile kopoka kwangu inaino ni zawadi kopoka kwa Nnungu," ⁶Mundu jwenejo hana haja kumuheshimu awawa jake. katika namna jeneji mutegulenye lilowe lya Nnungu kwaajili ja maposhelo jenu.⁷Enyi wanafiki ni vyema kama Isaya jwangali tabiri juu jenu haweleketwe, ⁸'Vandu hawa wananiheshimu nne kwa midomo jao lakini mioyo jao jiiko mbali na nne. ⁹Wananiabudu bure kwasababu wanafundisha mafundisho galiyo maagizo ga wanadamu.¹⁰Ndipo washemwile makutano na kuwalugulila mplikenenji na kumanya. ¹¹Shakwapi shindu shajiacho mdomoni mwa mundu na kutenda najisi, Bali, sheshila kishokasho kinywani, Sheneshi ndicho itendo ifanyacho mundu kwa najisi."¹²Ndipo wanafunzi na kuwajendela na kuweleketa na Yesu je mmanyire mafarisayo wapilikene lyelila lilowe walikwazika? ¹³Yesu wajangwire na kuweleketa, "Kila mmea ambao awawa jangu wa mbinguni akanawe pandwa shiung'olewe. ¹⁴Muwaweleshe jika pee wao ni viongozi vipofu shimwongoze vipofu wenzake. wowe wawili wajangwishe ilihimo."¹⁵Petro ajangwile na kumlugulilab Yesu, "Tuwelekete mfano guno kungwetu, ¹⁶Yesu ajangwire nanyi pia bado mkaelewanga? ¹⁷Mmanganyanji mkawaona kila kijendacho kukinywa hupitila kutumbo na jenda kyoo?¹⁸Lakini indu yowe ikoposhwe kukinywa hushoka mkati mwa mtima, Ndivyo indu vimekapo mundu unajisi, ¹⁹Pava katika mtima hushoka mawazo mabaya, Uaji, uzinzi, uasherati, gwihi, ushuhuda wa unami, na matusi. ²⁰Aga ndivo mambo gamtiayo mundu unajisi, Lakini kulya bila nawa mahano hagatende mundu kuwa najisi."²¹Ndivyo Yesu ashoshile mahali pepala na kutenga na kutenga kuelekea pande ja mji wa Tiro na Sidoni. ²²Inole aishe jandonya mkanani shoka pande hajo. Nipanza lilowe na kuweleketa, "Mnihurumie, Bwana, mwana wa Daudi binti jangu anateswa sana na pepo" ²³Lakini Yesu jwangajangula lilowe wanafunzi gwake waishile wakimsihi washikuweleketa, "Mumshoyanje ajende zake"²⁴Yesu pajangwire na kuweleketa nangatumwa kwa mundu jojowe japokua kwa kondoo jwa mnyumba mwa Israeli. ²⁵"Lakini aishile najinama mbele jao. na kuweleketa, "Bwana nisaidie" ²⁶Pa ajangwire na kuweleketa "G avema jigare shalya cha vana na kuwajaira mbwa,"²⁷Ashikuweleketa "Ndivo Bwana hata jwenejo mbwa mshoko hulya shalya shijangushasho mezani mwa Bwana gwao." ²⁸Ndivo Yesu ajangwire nan kuweleketa "jwandonyab imani jao ni jajikurungwa na mtende kungwako kama mmbingavyo" na binti jake paliji aponywile katika wakati gwenego.²⁹Yesu pa ashoshile mahali pala na kujenda karibuni na bahari ja Galilaya kisha ajendile juu ja mlima na kukati kweneko. ³⁰Likundi lya likurungwa lyaishile kungwake na kumpeleshela viwete, vipofu, bubu, vilema, wana wagwinji wapalioji wagonjwa. washikwawikanga katika makongono ga Yesu na kuwaponya. ³¹Nago umati gukashangaa puwaonile mababu wanalongela, na vulema watendwile kuwa wakoto, viwete wanajenda, na vipofu wanalola walimsifu Nnungu wa Israeli.³²Yesu ashikwasema wanafunzi gwake na kuweleketa, "Nishikuwaonea huruma umati, kwasababu wapaliji na nne kwa moga gatatu bila shalya shindu shoshowe, shawaaga wajende kungwaobila kulya, wajile kuimile mumpanda." ³³Wanafunzi gwake nikuwalugulila "Ni kwapi twaweza pata mikate jatosha penepo nyikani na kujukutanga umati gwamkurungwa agu? ³⁴Yesu palugulilwe "Mshikola na mikate mingapi? washikuweleketa " saba na samaki washoko na wachache" ³⁵Yesu akawaamuru umati uketi pai.³⁶Atwaile jejila mikate saba na yamaki na baada ja shukuru, akaimega na kuwapea wanafunzi, wanafunzi kuwapanganga umati. ³⁷Vandu wowe washilyanganga na kutosheka na kukusanyanga mabaki ga vipande vya shalya kilepeshe vipande, vipande, vijwaziwe vikapu saba. ³⁸Wowe wapegwile shalya wapaliji wanarume elfu nne bila wakongwe na vana. ³⁹Kisha Yesu nilajila umati ujende zao na jinjila nkati mwa mashua na njenda sehemu za magadini.

Chapter 16

¹Mafarisayo na Masadukayowaishile na nkumjaribu Yesu aboneshe ishara jikwope angani. ²Lakini Yesu pajangwire na kuwarugulila pava, "Paaliji nin ligulo mnaweleketa hali ja hewa ni jamkoto pakua anga ni jekundu.³Na lyamba mnaweleketa hali ja hewa ja lelo si jambone pakuwa anga ni jekundu na mawingu gaihunishe anga jowe mmanyile kufasiri mwonekano gwa anga lakini mkamanyile kufasiri ishara ja nyakati. ⁴Kizazi kiovu na cha uzinzi kinaloleya ishara, lakini jakwapi ishara jojowe ikupengwangwa. japokuwa jejila ja Yona kisha Yesu ashikwalekanga na ajende zake.⁵Wanafunzi waishile upande gwa pililakini wapali waliwele jigara ⁶mikate.Yesu ashikuwarugulila "Jitahadharini na muwange makini na chachu ja mafarisayo na Masudukayo." ⁷Wanafunzi wakahojiana miongoni mwao nan kuweleketa "Nikwasababu twangajigara mikate" ⁸Yesu atambwile genego na kuweleketa "Mmanganyanji mkolile imani jishoko kwa indi nngwazile nankuweleketanga miongoniu mwenu na kuweleketa pava ni kwasababu mkajigaranga mikate?⁹Je bado mkamanyan ga wala mkakumbushilanga jejila mikate mitani kwa vandu elfu tano, na vikapu ilingwa muikusanyile? ¹⁰Au mikate saba kwa vandu elfu nne na ni ikapu ingapi mjigaranje?¹¹Imekuaje pava shakwa shamanyanga pava wapaliji wakalongela na mmwe juu ga mikate? jitunzeni na jihadharini na chachu ja Mafarisayo na Masadukayo" ¹²Kisha watambwile pava wapaliji wakarugulilwa juu ja kujihadhari na mikate jipali na chachu, bali kujihadhari na mafundisho ga mafarisayo na masadukayo.¹³Wakati Yesu waishile sehemu za kaisaria ja Filipi, nikwauyanga wanafunzi gwake, akiweleketa, "Vandu wanaweleketa kuwa mwana jwa mundu nin gani?" ¹⁴Washikuweleketa, "Wana wanaweleketa pava ni Yohana mbatizaji, wana Eliya; na wana Yeremia au jumo gwa manabii. ¹⁵Ashikwarugulila jwejula wanawereketa nne ni gani? ¹⁶Palugwire, Simoni Petro ashikuweleketa, "Mmwe ni Kristo mnwana jwa Nnungu jwangali hai"¹⁷Yesu ajagwile na kurugulila "Umebarikiwa mmwe simoni Bar Yona, Pava minyai na nyama vingaukunulwa lyeneli bali awawa jangu wabile mbinguni. ¹⁸Na nne kawili ninakuwarugulila pava mmwe ni Petro na kunani mwa mwamba gwenego nitaishenga kanisa lyangu, milango ja kuzimu haitashinda.¹⁹Nakupe mmwe ungulo ja ufalme wa mbinguni. shoshowe shiugalile pa duniani shipaliji shiugwele mbinguni na shoshowe shiugulilwe duniani shiugwale na mbinguni. ²⁰Kisha Yesu akawaamuru wanafunzi wanamlugulile mundu jojowe pava jwwejula apaliji nib Kristo.²¹Tngu wakati go Yesu atandwile kuwalugulila wanafunzi pava ni lazima ajende Yerusalemu, kuteswa kwa mambo gamagwinji katika mikono ga wazee na wakuru wa makuhani na waandishi, kuulaga na kufufuka lyuwa lya tatu. ²²Kisha Petro ajigare Yesu pembeni na kumkemea kwa kuweleketa, "lijambo lyelino na liwe mbali nawe, Bwana, lynali linakoposhela kweneko. ²³Lakini Yesu pageushe na kumlugulila Petro, "mmuje nnyuma jangu shetani! mmwe ni kizuizi kwangune, kwamaana ikaliji mambo ga Nnungu bali mambo ga wanadamu."²⁴Kisha Yesu ashikuwalugulila wansfunzi gwake, "Kama mundu jojowe apinjile kunikagula nne, ni lazima ajikane nnyene. ajigare msalaba gwake na angagule. ²⁵Pava apinjile kugawokola maisha gake atayapoteza, na kwa yeyowe anayepoteza maisha gake kwaajili jangune atayaokoa. ²⁶Je ni faida jashi shiapate mundu apatile dunia jowe lakini akapoteza maisha gake? Je! Ni shindu shashi ashoshile mundu katika kubadilishana na maisha gake?²⁷Pava mwana wa Adamu shaishe katika utukufu gwa awawa jake na malaika gake. Naye shamlipe kila mundu lingana na matendo gake. ²⁸Kweli nakuwalugulila kwa baadhi jenu mjimilenge penepo ambapo mkaonjanga mnauti mpaka mumonenje mwana wa Adamu aishe katika ufalme gwake.

Chapter 17

¹Lyuwa lya sita baadae awajigerenje pamoo jweneju Petro, na Yakobo na anungunaye na hawajingerenje mpaka kunani mwa mlima mrehu gwao wayene. ²Ashikubadilishwa mbele jao uso gwake unang'aa malinga lyua na nnguo jake zioneshe zenye kung'aa malinga nuru.³Inole pepala wakopweshe Musa na Eliya wanalongelela naye. ⁴Petro ajangwire na kuwalugulila Yesu. "Bwana ni vyema kungwetu huwe tuibile mahali pepano kama ushitamani kushenge hapano ibanda itatu. shimo shako, na shimo kwaajili ja Musa na shimo kwaajili ja Eliya."⁵Wakati wanalonjera, Inole wingu jeupe na kuwataga kivuli na Inole jikoposhele sauti shoka pa liwingu. jishiweleketa "Jweneju mwanangu mpendwa ninayempendezwa nay.e mumpilikene jwejula." ⁶Wanafunzi waplikene genego washikungwa kifudifudi na kujogopa sana. ⁷Kisha Yesu aishile na kuwagusa na bkuweleketa, "mjinushe wala mnajogope." ⁸Nao ni shumuka nyuso jao juu lakini jwangamuona mundu japokua Yesu jika pee.⁹Na wapaliji wanatelemka mlimani, Yesu na nkuwaagiza, na weleketa, "Mnashoye habari ga maono agano mpaka mwana jwa Adamu atakapofufuka kopoka katika wafu." ¹⁰Wanafunzi gwake nikwauyanga, na kuweleketa"Kwa indi waandishi wanaweleketa kuwa Eliya aishile kwanza?¹¹Yesu ajagwire na kuweleketa, "Eliya aishile kweli na shaujenago mambo gowe. ¹²Lakini nakuwalugulilanga mmanganyanji Eliya tayari aishile, lakini jwangatambuliwa badala jake watendilenje mambo wapinganga wao. Na kwa ineyo ndivo mwana wa Adamu atakavyoteswa katika mikono jao." ¹³Ndipo wanafunzi watambiwe kuwa apaliji wanalogela habari ja Yohana mbatizaji.¹⁴Waishile katika umati gwa vandu, mundu jumo ashikwajendela, nikoma magoti mbele jake na kuwaluguliola, ¹⁵Bwana umhurumie mwanangu maana wapaliji nan kifafa na kuteseka sana. pava malagwinji mjagula mototni au kwenye mashi. ¹⁶Namletile kwa wanafunzi gwako, lakini njwangaweza kumponya .¹⁷Yesu ajagwire na kuweleketa, "Enyi kizazi kisichoamini na kilichoharibika, shinitame pamoo na nnyi mpaka lini? Nitavumiliana na nnyi hatab lini? mpeleshe penepo kwangune." ¹⁸Yesu alimkemea na pepo ashoshile Kijana aponywile tangu saa jejila.¹⁹Kisha wanafunzi wajinjile kwa Yesu kwa siri na kummuyanga, "Kwa indi twangaweza kuminganga?" ²⁰Yesu ashukwalugulila "kwasababu ja imani jenu jajishoko. kweli nakuwalugulilanga kama mpaliji na imani hata kashokon kama punje ja mmbeju ja haradali, mwangaweza kuulugulila mlima gweguno, hama shoka penepa ujende kwekula gwenego utahama na mwapaliji na shindu shoshowe shashindikana kungwenu. ²¹(Nzingatiange malowe ga mstari gwa 21 "Lakini, ainan jeneji ja pepo ikawezekana kopoka, ila kwa kujuga na kutawa" ikaonekana katika nakala bora ja bukala).²²Wakati wapaliji Galilaya. Yesu ashikuwalugulila wanafunzi gwake, "Mwana wa Adamu shatajwe mikononi mwa vandu. ²³Na shiwammulaje lyuwa lya tatu shafufuke." wanafunzi washihuzunika sana.²⁴Nao waishile Kapenaumu, vandu wakusanyao kodi ja nusu shekeli wakamjendela Petro na lugula, Je mwalimu jwenu hulipa kodi ja nusu shekeli?" ²⁵Ashikuweleketa "Ndivo" Lakini Petro pajinjile nkati mwa nyumba, Yesu alongile na Petro kwanza na kuweleketa, "unafikiria indi Simon? wafamle wa dunia unaposhela kodi au ushuru kopoka kwa gani? kwa wale wanaowatawa kushoka kwa wajeni?²⁶Na wakati Petro ashikuweleketa, "kushokan kwa wajeni" Yesu ashukumlugulila, nneyo watawaliwa washiondolewa katioka ulipaji. ²⁷Lakini tunaishe tuwatendele watoza ushuru watende dhambi, ijende baharini. ijae ndoana na umtwae jwejula shamaki jiele kwanza. Baada ja ugura shinywa shake, mukogile mle shekeli jumo ijigare na muwapere watoza ushuru kwaajili jangu na mmwe.

Chapter 18

¹Muda gwenego wanafunzi waishile kwa Yesu na kuwalugulila, "ni jwapi alie mkurungwa katika ufalme gwa mbinguni? ²Yesu ashemile mwana jwa mshoko na kummika katikati jao. ³na weleketa, kweli ngunakuwalugulila msipotubu na pava kama vana washoko mwangaweza jinjila katika ufalme gwa Nnungu.⁴Ineyo yowe ajishushayo malinga mwana jwa mshoko mundu malinga aju ni mkuru katika ufalme gwa mbinguni. ⁵Na jejoye aposheyaye mwana jwa mshoko kwa lyina lyangu aposhele na nne. ⁶Lakini jejowe asbabishaye jumo kati kati ja washoko awo wanaoamini kuasi jipaliji ja mkoto kwa mundu jwejuno liganga lyablikulu lya lyaga likaugwala shingoni mwao. na kuyaminiwa kilindini mwa bahari.⁷Ole pa dunia kwasababu ja wakati gwa kukwaza! pakwa jwangali budi kwa nyakati jenejo kumala. lakini jwejula kwa mundu jwejula nyakatijo zilikwia kwaajili jake! ⁸Kama mkono gwake na mguru gwake ukikusababishia kukwazika mkate na mjaanje mbalina mmwe, ni jambone zaidi kungwenu na mmwe kujinjila kwenuye uzima gwangali bila mkono au kilema pakuwa jawa kwenye moto gwa milele upaliji na mkono yowe au makongono gowe.⁹Kama lyiyo lyako likikukwaza, uling'ole na ukajae mbali na mmwe. ni jambone zaidi kungwenu mmwe ujinjile kwenye uzima na lyiyo limo kuliko jawa pamoto gwa milele ukiwa na meyo jowe.¹⁰Inolanje kwamba mnaishe kadharau jumo jwa washoko hawa kwa maana ngunakuwalugulila kuwa mbinguni wapaliji malaika gwao lyuwa lyowe washikulola uso gwa awawa jangu aliye mbinguni. ¹¹(Mzingatie malowe ganagoonekana mbuti mstari gwa 11, "pava mwana wa Adamu asihile kuokoa shile shipaliji kiwowile" ganaonekana katika nakala bora ja kale).¹²Mbnafikiri indi? ikiwa mundu wakolile kondoo miamoja na jumo gwao apotele je mkaweleke tisisni na tisa ja mlimani na kwenda kumlolea jumo awolile? ¹³Na akiisha kumpata, kweli ngunakuwalugulila, anamfurahia kuliko wewala tisini na tisa wangapotea. ¹⁴Vivyo hivyo ga mapenzi ga awawa jenu wa mbinguni pava jumo jwa washoko wenewa aangamie.¹⁵Kama mnunguna jakoa akikukosea, ujende, ukamwoneshe dosari jipali kati jako na nnyene apaliji jika pee. ¹⁶Lakini kama jwapilikana, mumjigare mnunguna jumoo au wawili zaidi pamoo nawe. pava kwa hinywa vya mashahidi wawili au watatu kila lilowe linaweza kuthibitishwa.¹⁷Na kama ukipuuza kuwapilikanila mligulile kanisa jambo lyenelyo, kama akipuuza nnepei kulipilikanila kanisa basi na awe kama mundu jwa mataifa na mtoza ushuru.¹⁸Kweli nakumlugulila shoshowe shila mtakachon kiugara duniani na mbinguni kinatawa, na shoshowe mtakacho kiugulila duniani na mbinguni shimgurange. ¹⁹Kawili nakuwalugulila kwamba kama vandu wawili kati jenu wakikubaliana juu ja jambo lolowe duniani waliombalo lyenelyo awawa jangu wa mbinguni wanakulitenda. ²⁰Pava wawili na watatu wakikusanyika pamoo kwa lina lyangu, na nne niko katikati jao.²¹Kawili Petron aishe na kumlugulila Yesu, "Bwana ni mara ngapi mnunguna jangu akanikosea nami nimsamahe hata mara saba? ²²Yesu akamlugulila "ngalugulila mara saba, lakini hata sabini mara saba.²³Kwasababu jenejo ufalme wa mbinguni ni sawa na mfalme fulani apingile kusahihisha kopoka kwa watumwa gwake. ²⁴Patwandwile kusahihusha hesabu, mtumwa jumo ashiletwa kungwake ambaye wapaliji talanta elfu kumi. ²⁵Pava gukapagwa mpanda gwa lipa, bwana jwake ashilajila auzwe na kila shindu apaliji nacho, na malipo gatendike.²⁶Ineyo mtumwa ashikugwa, nikoma maghoti mbele jake, ashiweleketa, 'Bwana muwe na uvumulivu pamoo nami na shikulipe kila shindu.' ²⁷Ineyo bwana na jwejula mtumwa pava ashikusukumwa sana na hurumanineshikle na kumsamahe lideni lyenelyo.²⁸Lakini jwejula mtumwaaishile na kuoata jimo kati ja watumwa nnjako apaliji analonga dinari mia, ashikunguta kukaba kooni na kunugulila "nilipe sheshila shikulongwa. ²⁹Lakini jwejula mtumwa nnjako ashikungwa na kumsihi sana, akiweleketa "Muwe na uvumilivu na nne, shinikulipe.'³⁰Lakini mtumwa jwejula jwa kwanza ashikana, Badala jake ajendile na kujaa gerezani mpaka atakapo mlipa shindu anachomdai. ³¹Na pawawaonile watumwa wenzie sheshila shikoposhwe, wasikitishwa sana, waishile na kuwalugulila bwana jwao kila shindu shikopweshe.³²Ndivo jwejula Bwana na mtumwa jwejula amshemile, na kumlugulila 'Ewe mtumwa muovu njikukusamahe mwe lideni lyangu lyowe kwasbabu ulinisihin sana. ³³Je! ukapinga kuwa na huruma kwa mtumwa nnjako, kama nne ningurumie mmwe?³⁴Bwana jwake alikasirika na kuwakabidhi kwa wale watusafi mpaka alipe kiasi chowe apaliji analongwa. ³⁵Ineyo ndivo awawa jangu wa mbinguni wapinga kuwatendile, kama kila jumon jwenu jwangamsamahe mnungunaye shoka mumtima gwenu."

Chapter 19

¹Ishoshile wakati Yesu wamaliapo malowe genego. ashikujaula Galilaya na nijenda mpakani mwa Yudea, mbele ja nto jordan. ²Umati gwamkurungwa ulikagura na kuwaponyanga kweneko.³Mafarisayo waishile kuwajaribu, na kuwalugulila "je ni halali kwa mundu kunileka mkongwe gwake kwasababu jojowe? ⁴Yesu ajangwire na kuweleketa mkashomanga kwamba jwejula angumbile mmujo ashikwaumba mmarume na mkongwe?⁵Na kawili ashikuweleketa, kwasababu jenejo mwanarume wapinga kuwelesha awawa jake na amama jake na kuungana na mkongwe gwake na wenewo wawili wapaliji shiilun shimo? ⁶Ineyo nga wawili kawili bali shiilu shimo bayi sheshila shiwaunganiusheni Nnungu, mundu jojowe ngakitenganisha."⁷Nikamrugulila, "Inaino kwa indi Musa alituamuru kushoya hati ja talaka na kumneka? ⁸Ashikuwalugulila, "kwa ugumu gwenu gwa mitioma Musa ashikuwaruhusu kuwaleka wakongwe gwao, lakini tangub walongelele japaliji nga ineyo. ⁹Nakuwalugulila kwamba yeyowe apingaye kumneka mkongwe gwake, jwangapaliji kwasbabub ja uzinzi, na akamwoa juna azinile na mwanarume apingaye kumuoa mkongwe alechilwe azinile."¹⁰Wanafunzi nwashikumlugulila Yesu, Ndivyo ilivyo kwa mnarume na mkongwe ga jwambone kuoa." ¹¹Lakini Yesu ashikuwalugulila, "Nga kila mundu anaweza poshela mafundisho aga bali kwa wewala tu waruhusiwe kuposhela. ¹²Pa ineyo wapali matowashin wawelekwe shoka kulipitiu mwa mama jao na ineila wapali matomashi watendile iwena vandu, na wapali matomashi kwaajili ja ufalme gwa mbinguni. amanyire poshela mafundisho aga na kugaposhela."¹³Kisha ashipeleshwelwa Baadhi ja vana vya washoko ili awawishile mikono juu jao na kujugav lakini wanafunzi gwake washikwakemea. ¹⁴Bali Yesu ashikuweleketa, "Muwaruhusu wana wawashoko mukawakanile kuika kwangune. kwa maana ufalme gwa mbinguni ni kwa vandu kama wenewo. ¹⁵Naye pawishile mikono jake juu jao nan kisha ashijaula pepala.¹⁶Inole mundu jumo aishile kwa Yesu na kuweleketa "Mwalimu, ni shindu shashi sha mbone nipingacho kutenda ili nikwete kuwa na uzima gwa milele? ¹⁷Yesu ashikuwalugulila kwa indi unauya shindu shashi ni shambone? apaliji jumo pe abile mwema, lakini kama mnapinga kukola uzima shaeria ja Nnungu.'¹⁸Jwejula mundu akamuya, "Ni sheria jei? Yesu awelekete, nnaulage, nnazini, nnajiwe, nnashuhudie ulongo, ¹⁹Waheshimu awawa jako na amama jako na muwapende jirani jako, malinga nafsi jako.'²⁰Mundu jwejula ashikwalugulila, "Mambo gowe aganimeyatii, bado napinga indi? ²¹Yesu ashikuwalugulila, "Kama mwapinjile kuwa mkamilifu, ijende ikauze ungalinavyo. na uwagere maskini na mpaliji na hazina mbinguni. kisha ijile nngagure." ²²Lakini kijana jwejula papilikene gegara Yesu anugulile ashikujaula kwa huzuni, kwasababu apaliji na amemiliki mali jajigwinji.²³Yesu ashikuwalugulila wanafunzi gwake, "Kweli nnakuwalugulilanga ni vigumu kwa mundu kujinjila katika ufalme wa mbinguni. ²⁴Kawili nnakuwalugulilanga ni rahisi kwa ngamia kupita katika shitundu lya indano kuliko mundu tajiri kujinjila katika ufalme gwa Nnungu."²⁵Wanafunzi papilikene genego washikushangaa sana na kuweleketa, "Ni jwapi bayi atakayeokoka?" ²⁶Yesu ashikuwalolanga na kuweleketa, "Kwa mwanadamu lyenelyo likawezekana, lakini kwa Nnungu yowen yanawezekana." ²⁷Kisha Petro ashijangura na kumlugulila "Inole tuleshile yowe na kumkagula mmwe. ni shindu shashi tutakachopata?"²⁸Yesu Ashirugura, "Kweli ninakulugulila jwejula angagwile nne katika welekwa upya wakati mwana wa Adamu atakapoketi katika shitengu sha enzi cha utukufu gwake wanganyanji pia mkati juu ja itengu kumi na iwili vya enzi kuwahukumu makabila kumi na mawili ga Israeli.²⁹Kila jumo jwetu aleshile nyumba, ja kaka adada, awawa, amama, vana au mgundakwaajili ya lina lyangu shaposhele mara mia na kurithi uzima wa milele. ³⁰Lakini wawagwinji wabile wa kwanza inaino wapaliji na mwisho na wabile wa mwisho wapaliji wa kwanza.

Chapter 20

¹Kwa maana ufalme wa mbinguni unalandana na mmliki jwa nngunda, Pajimwishe lyamba na mapema nnei kualiji watenda maengo katika mgunda lyake lya mzabibu. ²Baada pakuwa wakubaliane na watenda maengo dinari jimo kwa kutwa, ashikwatuma katika mgunda gwake gwa mizabibu.³Ajendile kawili baada ja masaa matatu ineyo na kuwaona watenda maengo wana wapaliji wajimirenge bila maengo katika eneno la soko. ⁴Ashikuwalugulila mmanganyanji pia ijendanje katika mgunda gwa mizabibu na shoshowe shibile sha halali mnapegwanwa hivo pajaulwenje kutenda maengo.⁵Ajendile kawili baada ga masaa tisa na kawili baada ga masaa sita na kawili katika saa tisa na atendile inepeyo. ⁶Mara jejino kawili mnamo saa kumi na moja ajendile na kuwaimana vandu wana wajamile bila maengo Ashikuwalugulila, "Kwa indi mjimilanje penepa bila maengo kwa lyuwa zima? ⁷Washikuwalugulila kwasababu jwakwapi mundu jojowe hatuajiri. Ashikuwalugulila, 'mmanganyanji pia mjendanje katika mgunda gwa mizabibu.'⁸Wakati gwa ligulo puishile wenye mgunda gwa mizabibu nikumlugulila msimamizi jwake, 'Uwashemanje watenda maengo na uwalipe mishahara kwatandua na wewala wa mwisho hadi wa kwanza.' ⁹Waishile wewala waajiriwe saa kumi na moja jna kila jumo jwao ashiposhela dinari. ¹⁰Waishilewatenda maengo wa kwanza washikufikiri kuwa shiwaposhelenje Zaidi lakini waposhelenje pia kila jumo dinari jimo kila mundu.¹¹Baada ja poshele malipo gao washikuwalalamikia wamiliki wa mgunda. ¹²Washikuwalugulila "wenewo watenda maengo wa mwisho washitumia lisaa limo pe katika kutenda maengo lakini muwalinganishie na uwe, uwe tushijigara mizigo kwa lyua lizima na kuungua na lyoto.'¹³Lakini mwenye mgunda ajangwire na kuweleketa kwa jumo gwao, 'Ijango nangatenda jambo baya twangakubaliana na nne kwa dinari jimo? ¹⁴Mposhele sheshila halali jako na ujende zako. ni furaha jangu kuwapea wenewa watenda maengo wajawire mwishe sawa sawa na mmwe.¹⁵Je nga haki jangu kutenda sheshila mpinjile na mali gangu? au lyiyo lyake ni liovu kwasababu nne ni mwema? ¹⁶Ineyo jwa mwisho apaliji wakwanza na jwa kwanza na mwisho"¹⁷Yesu apaliji wanapanda kujenda Yerusalemu, ashikuwajigara wanafunzi wanafunzi gwake kumi na mbili pembeni na mumpanda ashikuwalugulila, ¹⁸Inole tunaeleketa kuyerusalemu, na mwana wa Adamu atajilwe katika mikono ja wakuru wa makuhani na waandishi shiwamuhukumu shiwo ¹⁹Na shewashowanje kwa vandu wa mataifa ili kudhihaki na kumkomanga na kumsulubisha Lakini katika lyuwa lya tatushafufuke."²⁰Kisha na amama na wana wa Zebedayo aishile kwa Yesu na wana wake. Apigile magoti mbele jake na kumjuga shindu kopoka kungwao. ²¹Yesu ashikuwalugulila, "Unapinga indi? Ashikuwalugulila, "Ngamuru pava wenewe wanangu wawili watame jumo mkono gwako gwa kulia na jumo mkono gwako gwa kushoto katika ufalme gwake."²²Lakini Yesu ajangwire na kuweleketa, "Mkamanyanga sheshila shikujuganga, je mnakombole kushikwela shikombe ambacho nnywele? nikumrugulila, "Tunamanya." ²³Ashikuwalugulila, shikombe shangu shangu hakika shimkwangage, lakini kutama mkono gwangu gwa kulia na mkono gwa kushoto ga jukumu lyangu kuwapanganga lakini kwa wewala ambao wamalile andaliwa na awawa jangu." ²⁴Wanafunzi wanakumi piwapilikene ineyo wangauzunishwa sana na wewala anungunu awawili.²⁵Lakini Yesu awashemile wayene na kuwalugulila, pava watawala wa mataifa huwatilisha na wakuru gwao hutekelezwa mamlaka juu jao. ²⁶Lakini gaakanawe ineyo kungwenu Badala jake yeyewe apinjile kuwa mkurungwa miongoni mwenu lazima awe mtumishi gwenu. ²⁷Na apinjile kuwa wakwanza miongoni mwenu lazima awe mtumishi gwenu. ²⁸Kama jejila mwana wa Adamu ngwagaika kutumikiwab bali watumika na kutola uhai gwake kuwa ukombozi gwa wawagwinji."²⁹Wakati washoshile Yeriko, umati mkurungwa ushikumkagura. ³⁰Na kuwawonanga vipofu wawili wameketi kando ja mpanda, wapilikene je kuwa Yesu paaliji anapita wapaile lilowe na weleketa, "Bwana mwana wa Daudi uthurumie." ³¹Lakini umati ushikuwakemea na kuwalugulila,"Nyamazeni" Hata ineyo wenewo nipayanga lilowe zaidi na kuweleketa,"Bwana mwana wa Daudi utuhurumie."³²Kisha Yesu pahajimile na kuwashema na kuwawuyanga,"Mnapinga niwatendele nndi?" ³³Nikwarugulila, Bwana meyo getu gafumbuliwe." ³⁴Bayi Yesu apali anatumwa nan huruma. nikuyagusa meyo gao mere ineyo shiwaposhelenje uwezo gwa lola na kumkaguranga.

Chapter 21

¹Yesu na wanafunzi gwake waishile waishile karibu na Jerusalemu na walijendanga mpaka Bethfage, katika mlima mizeituni kisha Yesu ashikwatumanga wanafunzi wawili, ²ashikuwarugulila, "Mjendaje kushikujiji kikaguracho na mara jimo shimkogane punda atawile pepala, na mwanapunda pamoo naye muwarugulanje na mjiananje kwangune. ³Iwaga mundu jojowe shiwarugulilanje shoshowe kuhusu lyenelyo, shimuweleketenje, "Bwana anakuchemenga, na mundu jwenejo mara moja atawaruhusu mjie pamoo weneo"⁴Lyenelyo lijambo lilokoposhela ni lyelila kuweleketwe kupitila kwa nabii lazima litimizwe Ashikuwalugulila, ⁵mumnugulile binti sayuni, anole, mfalme gwako alikwia kungwenu. mnyenyekevu na aliwa ampendile punda na mwana jwa punda mnume na mwana jwa punda jwamchanga.⁶Kisha wanafunzi washoshilenge nan kutenda malinga Yesu hawajangirenje. ⁷Wawaletanje punda na mwanapunda na kuwawika nguo jao panani jao naye Yesu atame pepala. ⁸Wawagwinji katika mikusanyiko washikutandaza nnguo jao mumpanda na wananji watemile watawi kushoka kumkongo na tandazanga kumpanda.⁹Umati gulongolele na Yesu na wewala wamkagulanje washikupaza lilowe na kuweleketa, "Hosana kwa mwana wa Daudi! Ni mbarikiwa aishe kwa lyina lya Bwana Hosana kunaninzaidi!" ¹⁰Yesu aishile Yerusalemu, mji mzima ushikugutuka na kuweleketa, "Jwenejo ni gani? ¹¹"Umati ushikujibu, "Jweneju ni Yesu nabii koposhela Nazareti ja Galilaya."¹²Kisha Yesu alijinjila katika hekalu ja Nnungu, ashikwawinga palanga wowe wapaliji wakiumanga na kuuza hekaluni. Pia ashikupindua meza ja badilisha inapanje na itengu vya wauza njiwa. ¹³Ashikuwalugulila, "jijandishwe nyumba jangu jinashemwa nyumba ja maombi, lakini mmanganyanji mujiutendile pango la wanyabg'anyi." ¹⁴Kisha vipofu na vilema wakamwishila hekaluni, naye niponywanga.¹⁵Lakini wakati wakuru na makuhani na waandishi waonile maajabu ayatendile na wapilikanapo Vana wakomanga kelele hekalunina kuweleketa, "Hosana kwa mwana wa Daudi" wakamulenje na hasira. ¹⁶Washikuwalugulila, "Mpilikene sheshila shiweleketwe na wenewa vandu? Yesu ashikuwalugulila "Ineyo lakini mkanawe longolela kusoma, kushoka kukonywa kwa vana na vana wachanga wanyonyao mkolanje sifa? jikamilike? ¹⁷Kisha Yesu aweshelenje na kujenda palanga pa mji katika Bethania na kugona kweneko.¹⁸Lyamba apaliji anawuja mjinkj, paaliji na shiwanga. ¹⁹Awonile mkongo kandokando ja kumpanda akaujendela, lakini jwangakola shindu mnani jake japokuwa mayani. Ashilugula, "kunawe na matunda gwake daima kawili." Na mara gwegula mkongo gwegula ninyauka.²⁰Wanafunzi waonelenje, Wakastaajabu na kuwelekete, "Jipali mkongo gunywawishe mara jimo? ²¹Yesu pajangwire na kuwalugulila, "kweli nakuwalugulilanga kama mwabile na imani na bila wasiwasi, mkatendile sheshila shitendeke kwa gwenego mkongo pe lakini mtarugula hata gwenego mlima, ujigwalwe na ujawe baharini na itendeshe. ²²Shoshowe shiwajuganje kwa sala, hakuno mnaamini, shimposhele"²³Yesu waishile hekaluni, wakuru wa makuhani na wazee wa vandu nakumjila wakati wapaliji akifundisha na kumuyanga, "Ni kwa mamlaka gei kutenda mambo aga? na ni gani apeile mamlaka aga? ²⁴Yesu ajangwire na kuwalugulila, "Nanne kawili ninauyunga liswali limo. kama mkilugulila ni kwa mamlaka gei nitendile genega mambo aga.²⁵Ubatizo gwa Yohana ukoposhwe kwei, mbinguni au kwa mwanadamu?" washikuhojiana wayene, washikuweleketa, tushikuweleketa ukopoke mbinguni atulugulile kwa indi jwangamwamini? ²⁶Lakini tuliweketa ukoposhwe kwa mwanadamu wanawajogopa makutano, kwasababu wowe watamwona Yohana malinga nabii." ²⁷Kisha pajangwire Yesu na kuweleketa "Mkamanyanga" Nikwalugulila bpia, wala nne nganawelugulila ni kwa mamlaka gei mtendile mambo aga.²⁸Lakini mnafiki indi? Mundu mwene wana wawili ajendile kwa jumo na kumlugulila, mwanangu mjende ukatende maengo katika mgunda gwa mizabibu ²⁹Lelo. mwana ajangwire na kuweleketa, ngajenda. Lakini baadaye nibadilisha mawazo gake na ajendile. ³⁰Na mundu jwejula ajendile kwa mwana jwapili na kuweleketa shindu sheshila, sheshila mwana jwenejo niweleketa "Ninajenda, Bwana', lakini jwangajenda.³¹Jwapi kati ja wana wawili atendile matakwa ga awawa jake? niwelekete, "Mwana wa kwanza" Yesu ashikuwalugulila, "Kweli nawalugulila, mkusanye ushuru na makahab watajinjila kwenye ufalme wa Nnungu, kabla jenu kujinjila. ³²Kwa maana Yohana aishile kungwenu kwa mpanda gulio mnyoofu, lakini jwangamwamini, wakati wanakusanya ushuru na makahaba wamwamini. na mmanganyanyi mwawonile lyenelyo litendeka mungaweza kutubu ili baadaye mumwamini.³³Mplikananje mfano gungwire paaliji na mundu, mundu mwenye eneo lyalikurungwa lya Ardhi. apandile mizabibu, niwekanga uzio, nitengeneza shombo sha kamulila divai , mshenga na mnara gwa walinzi, na kulikodisha kwa watunza zabibu kisha nijenda katika nchi jina. ³⁴Wakati wa mauno ga mizabibu gukaribie, ashikwatuma baadhi ja watumishikwa wakulima wa mizabibu kujigara mizabibu jake.³⁵Lakini wakulima wa zabibu nikwajigara watumishi gwake, nakumkoma jumo, nakumulaga juna na kumkoma jumo kwa mawe. Kwa mara jina mmiliki ashikwatuma watumishi wana, ³⁶wawagwinji zaidi na wewala wa kwanza lakini wakulima wa mizababu nakuwatendela inepei. ³⁷Baada ga penepo Bwana jwejula ni kumtuma kwao mwana gwake niweleketa, "Watamheshimu mwananangu"³⁸Lakini wakulima wa mizabibu wamwonile kijana jwejula, nilugulananga, "Jwejuno ni mrithi, njianje tumlagange na tumiliki urithi.' ³⁹Ineyo mkujigara na kujaa palanga ja mgunda la mizabibu na kumulaga.⁴⁰Je mmliki jwa mgunda la mizabibu paishepo shatende indi kwa wakulima wa mizabibu?" ⁴¹Nishikumlugulila "Atawaharibu wenewo wandu waovu katika mpanda gwa ukali zaidi, na kisha nikodisha mgunda gwa mizabibu vandu ambao watalipa kwaajili ja mizabibu jiivaga."⁴²Yesu nikwalugulila, mkashomanga katika maandiko liwe walilolikana waashi lipaliji liwe likuru la msingi. lyeneli likopweshe kwa Bwana, linashangaza mmeyo gatu?⁴³Ineyo nakuwalugulila ufalme gwa Nnungu utatwaliwa kushoka kungwenu na kupegwa taifa linalojali matunda gake. ⁴⁴Yeyowe shajangwishe kunani mwa liwe lynelyo shavunjwe ipande ipande yeyowe shimpangushile, nikuyaga."⁴⁵Wakuru wa makuhani na mafarisayo puwapilikene mifano jake, nilola kuwa wanawakunguluka wenewo. ⁴⁶Lakini kila wapendile kunyosha mikono mnani jake, washikujogopa amkutano kwasababu vandu wamnolile malinga nabii.

Chapter 22

¹Yesu awelekete nago kawili katika mifano, niweleketa, ²"Ufalme gwa mbinguni unalandana na mfalme andaae sherehe ja harusi ja wandonyanji. ³Nikuwatuma watumishi gwake na kuwakaribisha wapaliji waalikwa kuika katikan sherhr ja harusi, lakini nwangaukanga.⁴Mfalme ashikuwatuma kawili watumishi wana, niwwleketa. "Nakuwarugulilaga wowe walioalikwa, Inolange, nikumwandalia shalya, fahari na dama jwangu wanono, waingilwe, na mambon gowe gabile tayari Nnjianje katika sherehe ja harusi."⁵Lakini vandu weneo wangazingatia kwa dhati mwaliko gwake, Baadhi walejile katika migunda lyao. na wana waujile katika sehemu jao za biashara. ⁶Wajine washiinushia atumishi wa mfalme na kuwadharirisha na kuwaulaga. ⁷Lakini mfalme alikashirika, ashiyuma jeshi lyake. nikuwaulaga wewala wauaji na kuwateketea mji gwao kwa moto.⁸Kisha ashikuwalugulila watumishingwake Harusi ibile tayari lakini waalikwa wangastahili. ⁹Kwa ineyo jendeni kwenye mikutano ja mpanda mkuru, mualikanje vandu wawagwinji kadri iwezekanavyo waishe kwenye sherehe ja harusi. ¹⁰Watumishi wajendile kumpanda mkuru na kuwakaribisha vandu wowowe wawaonile, wema na wabaya, Ineyo ukumbi gwa harusi ugumbele wajeni.¹¹Lakini mfalme pajinjile kuwalolanga wajeni nikumuona mundu jumoo amabaye jwangawala vazi rasmi ja harusi! ¹²Mfalme nikummuya, 'Injangu, ulipataje kuisha nkati bila vazi lya harusi?' Na mundu jwene jwangamjagula shoshiwe.¹³Ndipo mfalme pawalugulile watumishi gwake, "mumugale mundu jumo mikono na migulu na mujae palanga katika luwindu, kweneko ambako kupaliji na shililo na nkuyaga meno. ¹⁴Pava wandu wawagwinji wanashemwa, lakini wateule ni wachache."¹⁵Ndipo Mafarisayo wajawele na kupanga jinsi ja kukamula Yesu katika malowe gake nnyene. ¹⁶Ndipo wawatumile wanafunzi gao pamoo na Maherode na kunugulila Yesu, "Mwalimu tumanyiore kuwa mmwe ni mundu wa kweli na unafundisha matakwa ga Nnungu katika ukweli. Ukajali maoni ga mundu juna na ungaonesha upendeleo kwa vandu. ¹⁷Kwa ineyo ntulugulile unafikiria indi? Jes ni sahihi kisheria kulipa kodi kwa Kaisari au laa?"¹⁸Yesu amanyile uovu gwao na kuweleketa, "Kwa indi mnajiharibu enyi wanafiki? ¹⁹Ngoneshanje inapanje itumikayo kulipia kodi." ndivo nikuwaletela dinari.²⁰Yesu nikuwawuyanga, "sura na lyina lyenelin ni vya gani?" ²¹Nikuwajangula "Vya kaisari." ndipo Yesu awalugulile, "Mumpe Kaisari indu ili yake na ya Nnungu mumpe Nnungu. ²²Puwapilikene ineyo nishangaa, kisha wanneshile na jenda zao.²³Lyua linelyo baadhi ga Masudukayo waishile kwa Yesu, wewala wawelekete nao kuwa gwakwapi ufufuo gwa wafu, Washikummuya, ²⁴Washiweleketa, "Mwalimu, M,usa awelekete ivaga mundu afariki bila veleka vana, nimleshele mkongo jwake kwa mnungunaye na ampatiloe mwana kwaajilin ja mnungunaye.²⁵²⁶²⁷Wapaliji wanunguna saba wa kwanza aoile kisha ashifariki bila kuveleka vana. mnimleshela mkongo jwake mnungunaye. Kisha mnunguna jake wa pili naye atendile inepei, kisha jwejula jwa tatu ikawa inepeyo hadi jwejula jwa saba. Baada ja tenda nneyo wowe jwejula jwandonya naye ashikufariki. ²⁸Inaiona katika ufufuo jwejuno jwandonyab apaliji mkongwe jwa gani katika wananguna wowe saba? kwasababu wowe washikumuona."²⁹Lakini Yesu nijangura na kulugulila, "Mnakosea kwasababu mkamanyanga maandiko wala mashili ga Nnungu. ³⁰Pava katika ufufuo, vandu hawawi wala wakaolewa Badala ajake vandu huwa kama malaika gakweneko mbinguni.³¹Lakini kuhusu ufufuo gwa wafu, hamajawai kusoma sheshila ambacho Nnungu ashikuweleketwa kungwenu, ashiweleketa. ³²Nne ni Nnungu wa Ibrahimu, Nnungu wa Isaka, na Nnungu wa Yakobo? Nnungu nga Nnungu wa wafu bali ni Nnungu wa wewala walio hai." ³³Wakati wa mkusanyiko papilikene lyeneli, waliyashangaa mafundishisho gake.³⁴Lakini Mafarisayo piwapilikene kuwa Yesu amewanyamazisha Masadukayo, washikujikusanya wao wayene kwa pamoo. ³⁵Jumoo gwao apaliji mwanasheria, Alimuyanga liswali kwa kumjaribu. ³⁶Mwalimu ni amri japi jilijo jajikuriu kuliko yowe katika sheria?³⁷Yesu nikuwajangula, "Lazimja umpende Bwana kwa mtima gwako gowe kwa Roho jako yowe, na kwa akili jako yowe. ³⁸Jeneji ndivo amri iliyo jikuru na ja kwanza.³⁹Na japioli jinafanana na jenejo, Ni lazima kumpenda jirani jako kama ujipendile mmayene. ⁴⁰Sheria yowe manabii hutegemea amri yeneyi mbili."⁴¹Na Mafarisayo wapaliji bado wakusanyike pamoo, Yesu nikuwawuyanga swali. ⁴²Ashikuweketa "Je mwafikiri indi juu ja Kristo? jwejula ni mwana jwa gani? Nao nikujangura" Ni mwana jwa Daudi."⁴³Yesu nijangwire, Ni kwamaana shei Daudi katika roho ashenile Bwana, niweleketa. ⁴⁴Bwana ashikuwalugulila Bwana jwangu, "Mtame mkono gwangu gwa kuume, hadi niwatendeapo maadui jako wawikwe pai ja magulu gako?"⁴⁵Kma Daudi achemilwe Kristo. "Bwana jinsin gani apaliji mwana jwake?" ⁴⁶Jwakwapi awewzile kumjangura lilowe kawili. na jwakwapi athubutu kawili kumuya swali zaidi tangu lyuwa lyenelyo na jendela.

Chapter 23

¹Baadaye ashikulonjela na umati gwa vandu na wanafunzi gwake, Ashikuweleketa, ²"Waandishi na Mafarisayo wanatamila shitengu sha Musa. ³Kwa ineyo shoshowe wakwete nasho waamuru kutenda, itendanje kwekunon mliwachunguza. Lakini mnaishe jinjila matendio ga, kwasababu wenewo hutamka mambo wangayetenda.⁴Kweli, wenewo hutawa miingo mizito ambayo ni igumu kuinyakula na kishab kuwabebesha vandu mabegani mwao. Lkinin wenewo wayene ngayogelela hata kidole na nyakula. ⁵Matendo gawo gowe atendile ili walolanjwe na vandu, kwasababu wao hupanula msanduku gao na jongezo ukurungwa na mapindo gav mavazi gao.⁶Wenewo hupendelea kutama maeneo ga kifahari katika sherhr na bkatika vitengu vya heshima nkati mwa masinagogi, ⁷na kuwasalimiwa kwa heshima maeneo ga sokoni na kusjhemwa "Walimu" na vandu.⁸Lakini mmanganyanji mkapaswa kushemwa, " Walimu" na pakluwa mkwete mwalimu jumoo na nmmanganyanji wowe ni ndugu. ⁹Mnachemanje mundu yoyowe penepo pa duniani kuwa awawa jenu. pakuwa mkolile awawa jumo pe naye apaliji mbinguni. ¹⁰Wala mnaishe kushemwa, "Walimu" pa va mkwete mwalimu jumo pe yaani Kristo.¹¹Bali abile jwa mkurungwa miongoni mwenu apaliji mtumishi jwenu. ¹²Yeyowe ajiinuae shashushwe. na yeyowe ajishushae shainuliwe.¹³Lakini ole gwenu waandishi na mafarisayo wanafki mnakuwaugalila wandiu ufalme wa mbinguni. mmanganyanji mkawaza kujinjila nanmkawaruhusu wanaojinila kutenda yeneyo. (Mzingatie: mastari wa 14 gukaoneka katika nakala bora za kale. Baadhi ja nakala ujenjeshea mistari gwenegu baada ja mistari wa 12, mstari wa 14, ¹⁴ole gwenu waandishi na mafarisayo wanafiki, pava mnawameya wajane") ¹⁵Ole gwenu waandishi na mafarisayo wanafiki mnauka ngambo ja bahari na kuika kutenda mundu jumo aamini gegala munayofundisha na wapaliji kama mmanganyanji mnatenda mala mbili mwana wa jehanamu kama mmanganyanji wayene mlivyo.¹⁶Ole gwenu viongozi vipofu mmanganyanji mmeleketanje, yeyowe aapaye kwa hekalu nga shindu, lakini aapile kwa dhahabu ya hekalu, atawalwe na kiapo shake. ¹⁷Mmanghanyanji vipofu, wapumbavu shapi nin kikulungwa kuliko shengine. dhahabu au hekalu ambalo liwikile wakfu dhahabu kwa Nnungu?¹⁸N ayeyowe aapaye kwa madhabahu nga shindu, Baalin aapile kwa sadaka jilijo nnani jake, ashitawa na shiapo shake. ¹⁹Mmanganyanji vandu vipofu shapi nishikurungwa kuliko shingine. sadaka au madhabahu ambayo huwekwa wakfu sadaka zinatolewa kwa Nnungu?²⁰Kwa ineyo jwejula aapaye kwa madhabahu huapa kwa meyo na kwa indu vyowe vilivyo mnani jake. ²¹Jwejula aapaye kwa hekalu, huapa kwa lyenelyo na kwa jwejula atamile mkati gwake. ²²Na jwejula aapaye kwa mbingu, huapa kwa shitengu sha enzi sha Nnungu na kwa jweju;lan aketia mnanin jake.²³Ole gwenu waandishi na mafarisayo wanafiki na pava mnalipa zaka kwa bizali, Mnaana na mchicha lakini mneshile mambo mazito ga sheria, haki, rehema na imani, lakini aga mnapaswa kuwa muyatendile na gangali leka gana bila kuyatekeleza. ²⁴Mmanganyanji viongozi vipofu, mmanganyanji ambao mnashuja mdudu jwa mshoko lakini mnameya ngamia!²⁵Ole gwenu waandishi na mafarisayo wanafiki kwakuwa munaukanga palanga na ikombe na palanga na sahani lakini mkati pagumbele dhuluma na kutokola na kiasi. ²⁶Mmanganyanji Mafarisayo vipofu mmukange kwanza mkati ya ikombe na nkati mwa sahani. ili upande wa palanga nao pia uwe safi.²⁷Ole gwenu Waandishi na mafarisayo wanafiki pakuwa mnalandana na makaburi yapashile chokaa, ambaye kwa palanga huoneshela gambone, lakini kwa mkati gagumbele miupa ja wafu nankila shindu kilicho cha nyata. ²⁸Inepeyo mmanganyanji kwa palanga munaonekana wenye haki mbele ja vandu lakini kwa mkati mgumbele unafiki nab udhalimu.²⁹Ole gwenu waandishi na mafarisayo wanafiki,. pava mwashenjile makaburi ga manabii na kugapamba makaburi ga webnye haki. ³⁰Mmanganyanji mnaweleketa kama tungeishi moga ga awawa jetu, twangapaliji tumesjhiriki pamo nao kujita minyai ja manabii. ³¹Kwa ineyo mwajishuhudia wayene kwamba mmanganyanji ni vana wenewo wawauleje manabii.³²Piua mmanganyanji mnakamilisha kugumbaya sehemu jinajostahili dhambi ja awawa jenu. ³³Mmanganyanji lyoka wana wa vipiribao kwa namna jei mtaikwepa hukumu ja jehanamu?³⁴Kwa ineyo Inolanje, nakuwatuma kungwenu manabii, vandu wenye hekima na waandishi, Baadhi jao mutawabulaga na nakuwasulubisha, Na Baadhi jao nitawachapa nkati mwa masinagogi jenu na kuwawinganga kushoka mji gumo hadi guna. ³⁵Matokeo ni kwamba juu jenu pakopwehse minyai yowe za wenyezilizomwaga duniani, kutandua minyai ja Habili akwete haki hadi kwa minyai ja Zakaria mwanan jwa Barakia, jwejula mu mulege kati ja patakatifu nan madhabahu. ³⁶Kweli nakuwalugulila mambo aga gowe mkakipatile kizazi sheshino.³⁷Yerusalemu, Yerusalemu, mmwe unawaulaga manabii na kuwakomanga maganga wewala ambao wanatumwa kungwako! mara ngapi niwakusanyile vana wako pamoo malinga nnguku awakusanyayo vifaranga vyake pai ja mbawa jake, lakini nngakubali! ³⁸Inole, nyumba jako jipeleshe ukiwa. ³⁹Na nne ngunakuwalugulila kutanduwa inaino na kuendelea hautamuona hadi shimmelekete, "Amebarikiwa jwejula aishile kwa lina lya Bwana."

Chapter 24

¹Yesu ashoshile hekaluni na nijenda jake, Wanafunzi gwake nikwajendela na kummonesha maengo ga hekalu. ²Lakini pajangwire na kulugulila, "Je mkakolanga mambo gowe aga? kweli nakuwalugulila lyakwapi liwe lilepeshe kunani ja jengine bila ja bomolewa."³Na paatamile katiika mlima gwa mizeituni, wanafunzi gwake ni kuwajendela kwa faraja na kuweleketa, "Mtulugulile mambo aga gakoposhe lini? gakoposhwe kwei? Shindu shashi kipaliji dalili kwia kungwenu na mwisho gwa ulimwengu? ⁴Yesu ashikwajangura na kuwalugulila, nbilenajo makini kwamba anaishe mundu kuwapotosha. ⁵Pava wawagwinji wataiika kwa lina lyangu, na kuweleketa, nne ndiye kristo na kuwapotoshanga wawagwinji.⁶Shimpilekene vita na btaarifa ja vita, Mnolanje mkaishe kubila nago na wasiwasi, pava mambo aga gangakola budi kukoposhela lakini gwegule mwisho unaisha bado. ⁷Pava taifa linajinuka dhidi ja taifa lina ufalme dhidi jan ufalme kupaliji na shiwanga na mtetemko ga ardhi katika sehemu mbalimbali. ⁸Lakini aga gowe ni kutanduwa pe kwa uchungu gwa kuigula.⁹Ndivo shiwashoyange kwaajili mateso na kuwabulaga, shimshuliwe na mataifa gowe kwasababu ja lina lyangu. ¹⁰Ndivyo wawagwinji wapinga kujikwala nankusalitiana na kushukiwa wayene kwa wayene. ¹¹Manabii wawagwinji waunami shiwakoposhe na kuwatembanga wawagwinji.¹²Kwa sababu uovu upinga jenjeshea upendo gwa wagwinji shiupole. ¹³Lakini apingaye vumilia mpaka mwisho shaokolewe. ¹⁴Jeneji injili janufalme shiubiriwe katika ulimwengu mzima malinga ushuhuda kwa ,mataifa gowe. na ndivo gwegula mwisho sheushe.¹⁵Na ineyo shilolanje chukizo la uharibifu, liliowweleketwa na nabii Daniel lijimile mahali patakatifu [asomaye atambwele], ¹⁶Ndivo wapaliji yuda wautushile milimani. ¹⁷Na jwejula abile kunani ja paa lyab nyumba ashikombole kutelemka pai na kutola shindu shoshowe shika mkati mwa nyumba jake, ¹⁸Na abile kumgunda anauje kopoka vazi lyake.¹⁹Lakini ole gwao ambao washikolanga mwana na wewala ambao wananyonyesha katika lyua lyelino. ²⁰Mjuganje kwamba kuutuka kungwenu kunawe wakati wa mmbepo wala lyua lya sabato. ²¹Pava kupaliji na dhiki jikuru, ambaye jikawe kopoka tangu kuumbwa kwa ulimwengu hadi inaino, na wala jikapali kawili. ²²Kama moga ago gangefupishwa, jwakwapi ambaye shaokoke, lakini kwasababu ja wateule moga ago gafupishwe.²³Kisha ikiwa mundun jojowe shawalugulile 'Inole, Kristo abile kweneko au Kristo abiule kwekula mmngamini malowe ago. ²⁴Pava makristo wa unami na manabii wa unami waishile na kubonesha ishara jajikurungwa ja maajabu kwa kusudi jwapotosha kama ingewezekana hata kwa wateule. ²⁵Inolanje nishikuwatahadharisha kabla ja mambo gowe shoshola.²⁶Pa ineyo ikiwa shawalugulile, "Kristo apaliji jangwani. Au 'Mlolanje, ashiwa nkati mwa nyumba,' msiamini malowe genego. ²⁷Malinga jejila radi jinavomulika shoshela mashariki na kuangamiza hadi magharibi. ndivo gupaliji kuisha kwa mwana jwa Adamu. ²⁸Popowe upaliji mzoga, kweneko ndivo tai wakusanyikapo.²⁹Lakini mara baada ya dhiki jikuriu nan moga gake, lyua shilitagwe luwindu, Mwei ukashoka mwanga gwake, nnyota zinang'aa shoka angani, na mashili ga mbinguni zitatikisika.³¹Ndipo ishara ja mwana jwa Adamu jinaoneshela angani, na makabila gowe ga dunia gataomboleza. wataloleanga mwana jwa Adamu alikwia katika mawingu ga angani kwa mashili ga utukufu mkuru. ³⁰Shiwatume nalaika gwake kwa lilowe likuru na tarumbeta, nao shiwakusanyike pamoo wateule gwake kushoka pande ncheshe ja dunia kopoka mwisho jumo hadi jina.³²Muijuganje somo kopoka mkongo kumkongo. mara pe tawi litakapochipuka na kushosha maamba, mnamanya kwamba kiangazi kinakaribia, ³³Ineyo pia shimlolange mambo aga gowe mnapaswe, kumanya kwamba akaribie karibu ja milango.³⁴Kweli ninakuwalugulila kizazi hiki shikapita hadi mambo gowe gapaliji gakoposhele. ³⁵Mbingu na nchi zilipita lakini malowe gangu gangapita kamwe.³⁶Lkini kuhusu lyua lyelila na saa shakwapi mundu atambwile, hata malaika wambinguni, wala mwana, bali awawa jika pe.³⁷Malinga ipaliji katika moga ga Nuhu. ndivyo ipaliji kuisha kwa mwana jwa Adamu. ³⁸Pava katika moga ago kabla ya gharika vandu vapaliji washilya nan kung'wa, washioa na kuolewa hadi lyuwa lyelila ambayo nuhu jinjile katika safina. ³⁹Na wangamanyile shindu shoshowe hadi gharika jishile nakuwasomba wowe - Ndivo wapalijinkuika kwa ,mwana jwa Adamu.⁴⁰Ndivo vandu vawili wapalijin kungunda- jumo shajigarwe na jumo shaleshwe nyuma. ⁴¹Wandonyanji wawili wapaliji wanayaga pamoo - jumo shajigarwe na jumo shalepeshe. ⁴²Kwa ineyo muwage meyo kwasababu mkamanya lyua gani ambayo shaishile Bwana wenu.⁴³Lakini mmanyile kwamba, ivaga Bwana mwenye nyumba atambwile nisaa japi ambayo mwii shaike, angekesha nan asingeruhusu nyumba yake kuvamiwa. ⁴⁴Kwa ineyo pia mnapaswa kuwa tayari pava mwana jwa Adamu shaishe katika saa mkanawe tarajia.⁴⁵Ineyo ni gani aliye mwaminifu mtumwa akwete lunda, ambaye bwana jwake apeile mafdaraka juu ja walio katiika nyumba jake, ili awapele shalya kwa wakati ufaao? ⁴⁶Abarishiwe mtumishi jwenejo ambaye Bwana jwake shiwamkomange akitenda ineyo wakati uishapo. ⁴⁷Kweli nakuwalugulila kwamba bwana shamwishe kunani na lika shindu kilicho shake.⁴⁸Lakini malinga mtumwa mwovu awelekete mumtima gwake, bwana jwangu akawile. ⁴⁹Na nitanduwa kuwakomanga watumishi gwake na kulya na kulewa vileo, ⁵⁰Bwana wa mtumwa jwenejo shaike katioka lyuwa ambayo jikatarajiwa na katika saa ambayo jikamanyika. ⁵¹Bwana jwake shamkate ipande iwili na kuwika katika nafasi jimo sawa na wanafiki ambako wapaliji na shililo na kuyaga meno.

Chapter 25

¹Ndivyo ufalme wa mbinguni unalinganishwa na wanawali kumi wajigerenje laa jao na kujaula kujenda kuposhela Bwana harusi, ²Watano miongoni mwao wapaliji wapumbavu na watano wana wapaliji werevu. ³Wanawali wapumbavu wajigere taa jao, wangajigala mauta yeyowe. ⁴Bali wanali welevu wajigere yombo yenye mauta pamoo na taa jao.⁵Inaino wakati bwana harusi ashelewe kuika, wowe wakamwile lugono na ni gonanga. ⁶Lakini wakati wa shilo gwa manane wapaliji na yowe, 'Inole bwana harusi "mshokanje palanga mkaposhele.'⁷Ndivo wenewo wanawali wajimwishe wowe na kukolea taa jao, ⁸Wewala wapumbavu washikuwalugulila wewala walemavu, mtupegwanje sehemu ja mauta genu kwasababu taa jenu yayimika. ⁹Lakini wewala walemavu puwajangwire na kuwalugulila pava gangatisha uwe na mmanganyanji badala jake ijendaye kwa wanaouza mngumanje kiasi kwaajili jenu.'¹⁰Wakati wajendile kweneko kuuma, bwana harusi aishile na wowe wapalijitayari kujenda nago kwenye sherehe ja harusi na mlango uugwele. ¹¹Baadaye wewala wanawali wana pia waishile na nkuweleketa, "Bwana, bwana mtuhugulile.' ¹²Lakini alijibu nan kuweleketa, 'kweli nakuwammalanjila, nne ngakuwamanya.' ¹³Kwa ineyo mnolanje na kuwa mkamanyi lyuwa au saa.¹⁴Pava ni sawa na mundu apinjile kusafiri kusafiri kujenda nchi jina, ashikwashema watumwa gwake na kuwakabidhi utajiri gwake. ¹⁵Jumo jwao ashikumpa talanta tano juna apeile mbiuli na jwejula juna apeile talanta jimo, kila jumo aposhele kiasi kulingana na uwezo gwake na jwejula mundu asafiri nijenda jake. ¹⁶Mapema jwejula aposhele talanta tano atendile kuwika na kuzalisha talanta ina tano.¹⁷Inepele jwejula aposhele talanta iwili ashikuzalisha ina iwili. ¹⁸Lakini mtumwa aposhele talanta jimo, ajendile jake, kuimba lyimo ardhini, na kuiya ipanje ya bwana jwake.¹⁹Na baada ja mundu gwa mleu, bwana wawatumwa wao aujile na kutengeneza mahesabau nao. ²⁰Jwejula mtumwa aposhele talanta tano aishile na aletile talanta niweleketa, Bwana mwambele talanta tano Inolre mbatile faida ja talanta ina tano. ²¹Bwana jwake ashikulugulila, "Hongera. mtumwa jwambone na mwaminifu! upaliji mwaminifu kwa indu ishoko, nishimpe madaraka juu ja indu ingi ijinjile katika furaha ja bwana jwako.'²²Mtumwa aposhele talanta iwili aishe na kuweleketa, "Bwana mmbele talanta iwili inole nipatile faida ja talanta jina iwili, ²³Bwana jwake ashilugulila 'Hongera mtumwa jwambone na mwaminifu, Upaliji mwaminifu kwa indu ichache, shinimpe madaraka juu ja indu ingi, ijinile katika furaha ja bwana jwako.'²⁴Baadaye mtumwa aposhele talanta jimo aishile na kuweleketa, Bwana mmanyile kuwa mmwe ni mundu mkali anachuma mahali ambapo pangapandwa, na unauna mahali ambapo hukusia. ²⁵Nne najogwepe nijenda jangu na kwiya talanta jako katika udongo, inole ikwete pepano jejila jilijo jako.'²⁶Lakini bwana wake pajangwile na kuweleketa, mmwe mtumwa mwovu na mmayembe, ukamanyi kwamba ninachumba mahali ambapo nganawe panda na kuuna mahali ambapo nangakusia. ²⁷Kwa ineyo ulipaswa kuwapea ipanje jangu vandu wa benki na wakati gwa uja kwangune ngaposhele sheshila shangu pamoo na faida.²⁸Kwa ineyo mnyang'anyeni jenejo talanta na mupeyange jwejula mtumwa aliye na talanta kumi. ²⁹Kila mundu aliye nacho shajenjeshewe zaidi hata kwa zidishiwa sana. lakini kwa yeyowe jwangali na shindu, hata abile nacho atanyang'anywa. ³⁰Mujaanje palanga gizani jwenejo mtumwa jwangafaa ambako gupaliji na shiliolo na kuyaga meno.'³¹Wakati mwan wa Adamu waishile katika utukufu gwake na malaika wowe pamo naye ndivyo puwatamile juu ja shitengu shake sha utukufu. ³²Mataifa gowe gakusanyike mbele jake naye nikuwatenganisha vandu, kama vevala mchungaji wanavyo watenganisha kondoo na mmbui. ³³Ashikwawika kondoo mono gwake gwa kuume. bali mmbui shawawikwe mkono wa kushoto.³⁴Kisha mfalme shiwalugulile wewala walio mkono gwake gwa kulia ijinjianje mubarikiwe na awawa jangu urithi ufalme uandaliwe kwaajili jenu langu kuwikwa msingi wa ulimwengu. ³⁵Pava napaliji na shiwanga na mumbele shalya, nipaliji mjeni na mngalibishe. ³⁶Nipaliji uchi na mkinivika nnguo, nipaliji mgonjwa na mkanitunza nipaliji ndawilwe na mkaikanga. '³⁷Ndivyo wenye haki wajangwire na kumlugulila Bwana lyua lyashi tumonile ukwete na shiwanga na kukulisha? Au ukwete na kiu na tupeke mashi? ³⁸Na lyuwa lyashi tukuonile upali mjeni na tukukaribishe? Au upaliji uchi na tukakuvisha nnguo? ³⁹Na lyuwa lyashi tukuwonile mupaliji mgonjwa au katika kiunga na tukakuishila? ⁴⁰Na mfalme pajangwire na kumlugulila kweli nakuwalugulila mupendile pepano kwa jumo na anunguna jangu washoko mndendele nne.⁴¹Ndivo nikuwalugulila wenewo walilo mkono gwake wa kushoto mshokanje kwangune, mugonilanje ijendanje katika moto wa milele uandaliwe kwaajili ja shetani na malaikan gake. ⁴²Kwasababu nipaliji na shiwanga lakini mwanganipeya shalya, nipaliji na kiu lakinin mwanganipeya mashi; ⁴³Napaliji mgeni lakini mwanganikaribisha, nipaliji uchi lakini mwanganipeya mavazi, nipaliji mgonjwa na nipaliji kifungoni, lakini mwanganitunza.'⁴⁴Ndivo wenewo pia pajangwile na kuwa kuweleketa, Bwana lyuwa lyashi tukuwonile upaliji na shiwanga au upaliji na kiu au mjeni au upaliji uchi au upali mgonjwa au upaliji kifungoni na twangahudumia? ⁴⁵Kisha pajangwiole na kuweleketa, kweli nawalugulile kile ambacho mukatendanga kwa jumoo wa wenewo washoko ngatendewa nne, ⁴⁶Wanewo Shiwajendanje katika adhabu ja milele bali wenye haki katika uzima gwa milele."

Chapter 26

¹Wakati Yesu puwamalianje kuweleketa malowe gowe ago, akiwalugulila wanafunzi gwake. ²"Mmanyile kwamba baada ja moga gawili kupaliji na shikukuu ja pasaka na mwana jwa Adamu ashonywe ili asulibiwe."³Baadaye wakuru wa makuhani wazee wa vandu paimananenje pamoo katika makao ga kuhani mkuru, apaliji anashemwa kayafa. ⁴Kwa pamoo washipanga njama ja kumkamata Yesu kwa siri na kummuluga. ⁵Pava wawelekete, "Inatendeshe wakati gwa shikuru, kusudi ikanawe ikazuka ghasia miongoni mwa vandu."⁶Wakati Yesu apaliji Bethania katika nyumba ja simoni mkoma. ⁷apaliji ajibweneshe mezaniMwanandonbya jumo aishile kungwake apaliji ajigele mkebe wa alabasta jipaliji na mauta genye thamani jikurungwa, na jwamimine mnani mwa mtwe gwake. ⁸Lakini wanafunzi gwake waonile jambo lyenelyo, washichukuliwa na kuweleketa "indi sababu ja hasara hii? ⁹Genega gawezile kuuzwa kwa kiasi kikurungwa na kupengwa maskini."¹⁰Lakini Yesu apaliji amanyile lyeneli, ashikuwalugulila, "kwa indi mnakumbua jwandonya jweneju? pava atendile shindu shambone kwangu. ¹¹Maskini apali moga gowe lakinimwapaliji pamoo nami daima.¹²Kwasababu alipomimina mauta gake mnani mwa shiilu shangu. atendile ineyo kwaajili ja maziko gangu. ¹³Kweli nakuwalugulila popowe jejino injili jipingapo kuhubiriwa katika ulimwengu mzima. shitendo atendile jwejuno jwandonya pia kipaliji shinaweleketwa kwaajili ja kumkumbuka."¹⁴Ndivyo jumoo wa wewala kumi na wawili achemwile Yuda Iskariote, ajendile kwa wakuru wa makuhani ¹⁵na kuweleketa, "Shimbneanje indi nikimsaliti? nikuwapimia Yuda ipande thelathini vya fedha. ¹⁶Tangu muda ago washikunolea nafasi ja kumsaliti.¹⁷Hata lyuwa lya kwanza ja mikate jitajwile chachu, wanafunzi walimwendea Yesu na kuweleketa, "Kwapi mnapinga kungandila mkalye shalya sha pasaka? ¹⁸Ashikuwalugulila, Mjendile mnjini kwa mundu fulani na mulugulile, mwalimu anaweleketa, "Muda gwangu gukaribie. Nitaitimiza pasaka pamoo na wanafunzi gwangu katika nyumba jako" ¹⁹Wanafunzi watendile kama Yesu pahajile na waliabndaa shalya sha pasaka.²⁰Paishile ligulo ashikuketi na halya shalya pamoo na wewala wanafunzi kumi na wawili. ²¹Wapaliji wanalyanganga shalya awelekete, "Kweli nakuwalugulila kwamba jumo jwenu atanisaliti" ²²Washikuhuzunika sana na kila jumo atandwiwe kumuya, " je hakika ngawa nne, Bwana"²³Pajangwile , "jwejula ambaye jwashoya vya mkono pamoo na nne, katika bakuli ndiye apingaye kumsaliti. ²⁴Mwana wa Adamu ajawile kama jijandwishe, lakini Ole gwake mundu ambaye atamsaliti mwana wa Adamu jwangapaliji jwamkoto kwa mundu jwejula kama jwangaweleketa" ²⁵Yuda ambaye angemsaliti ashikuweleketa, "Je nne rabi?" Yesu ashikuwalugulila, "Uwelekete jambo lyenelo mmwe mmayene."²⁶Wapaliji wanalyanganga shalya, Yesu pautwalile mkate, akaubariki na kuumega, ashikupea wanafunzi gwake ashikuweleketa, "Mtolanje, mlye, gweguno ni mwili gwangu."²⁷Akatwa shikombe na kushukuru, nakuwapea na kuweleketa, "mkwangange wowekatika sheneshi. ²⁸Pava jeneji ni minyai ja agano lyangu, inayojita kwaajili ja wagwinji kwa msamaha gwa yambi. ²⁹Lakini nakuwalugulila ngapinga kung'wa kawili matunda ga mzabibu gweguno hadi lyuwa lyelila shangwele mpya pamoo na mmanganyanji katika ufalmne gwa awawa jangu."³⁰Wapaliji wamalienje kujimba nyimbo, walishoka kujenda mlima kwa Mizeituni. ³¹Kisha Yesu palugwile, "Shilo sheshino mmanganyanji nyowe mnakuikwaa kwasababu jangu pava jijandishwe nitakumkoma mchungaji na kondoo gwa kundi watatawanyika. ³²Lakini baada ja uuka kwangu gupinga kulongolela kujengda galilaya."³³Lakini Petro alilugula, "hata kama wowe wakukanile kwasababu ja mambo gapinga kumpata, nne ngakukanile" ³⁴Yesu palugwile, "Kweli nalugula shilo ashi kabla jogoo akanawewika, shingane mara tatu." ³⁵Petro akamlugulila, "Hatakama ingenipasa kuwa na mmwe, sitakukana." na wanafunzi wana wowe washikuweleketa inepeyo.³⁶Baadaye Yesu ajendile nago mahalin panaposhemwas Gathsemane na alikuwalugulila wanafunzi gwake, "Mtamanje penepo wakati najendile kwneko na kumjuga" ³⁷Ashikumjigara Petro na wana wawili wa Zebedayo na apatwandiwe kuhuzunika na kusononeka. ³⁸Kisha alikumlugulila, "Roho jangu jangali na huzuni jajikurungwa sana hata kiasi cha kuwa, mlepeshe penepa na mkeshe pamoo namii."³⁹Ajendile mmujo kidogo nigwa kifudifudina kujuga ashiweleketa, "Awawa jangu kama inawezekana kikombe sheshino kiniepukeinawe ⁴⁰kama mkupinga mmwe bali kama mkolavyo mmwe. Nikuwajendela wanafunzi nikuwaimana wagonileneje usingizi, na kumlugulila Petro "kuwa indin mkweza kukesha namii kwasaa jimo? ⁴¹Mkeshange na kujuga kusudi mnajinjile majaribuni Roho radhi lakini shiilu shishi dhaifu."⁴²NI jenda zake mara japilinkujuga kwa kuwqweleketa, "Awawa jangu ksms jumo lyenely likakombola kuepukika na nilazima nikunywee shikombe ashino kwa mapenzi gako nyatimizwe." ⁴³Niwuja kawili nikuwakungana Niwuja kawili kuwakongana wagonanje lugonopava mmeyo Niwuja kawili nan kuwakongana wagoneneje. ⁴⁴Kisha akawaacha tena akaenda zake. Akaomba mara ya tatu akisema maneno yaleyale.⁴⁵Baadaye Yesuashikwajendela wanafunzi gwake na kuwalugulila, "Awawa mgonilenje pe na kupumulila? Inolanje saa saa jikaribie na mwana wa Adamu anasalitiwa mikononi mwa jwejula akwete dhambi" ⁴⁶Mjimushanje tujaule Inole jwejula anaye nisaliti akaribie."⁴⁷Wakati wapaliji bado wanalonjela Yuda jumo wa wewala kumi na wawili, aishile, kundi likulungwa liishe pamoo nawe linakopposhela kwa wakuru wa makuhani na wazee Vandu, waishile na mapanga na marungu. ⁴⁸Kawili mundu alieyekusuidia kumnsaliti Yesu apaliji hawapele Isharta ja kuweleketa, "Jwejula nitakayemuumbua ndiyo jwejula mkamateni."⁴⁹Mara Ineyoaishile kwa Yesu na kuweleketa, "Mwalimu" Na akambusu. ⁵⁰Yesu akamlugulila, "Injangu, itendile lyelila ambalikuletile, "Ndivo waishile na kumyooshea mikono Yesu, na kukamula.⁵¹Mnoole mundu jumo apaliji pamoo na Yesu alinyoosha mkono gwake, nichomoa upanga gwake na kumkoma mtumishi wa kuhani mkuru nab kumkata lisikilo lyake. ⁵²Ndivyo Yesu ashilugula mmujenao upanga gwako pepala utolile, Pava wowe watumiao upanga wataangamizwa kwa upanga. ⁵³Mnadhani kuwa ngaweza kumchema awawa jangu naye akanitumila majeshi zaidi na kumi na mawili ga malaika? ⁵⁴Lakini basi jinsi jei maandiko gangeweza kutimizwa, ineyo ndivo inapasa kukoposhela?"⁵⁵Wakati gwenegu Yesu ashikuwalugulila umati, "Je! muishile na mupanga marungu kungamula malinga mnyanganyanji? kila jumo hatamile hekaluni nikafundisha na mkang'amula. ⁵⁶Lakini gowe aga gatendile ili maandiko ga manabii gatimie, ndivo wanafunzi gwake wakamneka na kuwutuka.⁵⁷Wewala wakamulenje Yesu apeleshele kwa kuyafa, kuhani mkuru mahali ambapo waandishi na wazee wapaliji wakusanyike pamoo. ⁵⁸Lakini Petro ashikulugula inyuma kwa mbali hadi katika ukumbi wa kuhani mkuru, Ashijinjila nkati na kutama na walinzi aone kinawe koposhela.⁵⁹Basi wakuru wa makuhani na Baraza lowe wapaliji wakiloleanga ushindi gwa unami dhidi ja Yesu, kusudi wapateje kummulaga. ⁶⁰Ingawa wajishoshile mashahidi wawagwinji lakini wangakola sababu jejowe, lakini baadaye mashahidi washishoshile mmujo ⁶¹na kuweleketa, "Napinga kutama hekalu lya Nnungu na kulishenga kawili kwa moga ga tatu."⁶²Kuhani jwa mkuru ashijima na kumuyanga, "Napinga kujaula? Wenewo wanakushuhudia nchi dhidi jako?" ⁶³Lakini Yesu atamile kimya. Kuhani mkuu ashikulugulila , "Malinga ashipanganya aishivo, Nakumwamuru ulugulile, kama mmwe ni Kristo, Mwana jwa Nnungu." ⁶⁴Yesu pajangwire, "Mmwe mmayene unaweleketa lijambo nlyenelyo. Lakini nakulugulila shoka nnaino na kuendelea shimuone mwana jwa Adamu aketile mkono gwa kulia wenye mashili na alikwia katika mawingu ga mbinguni."⁶⁵Ndivo kuhani jwa mkuru alirarua mavazi gake na kuweleketa, "Ashikufuru! Je, tunahitajib ushindi kawili gwa indi? Aangali tayari mbilikene ashikufuru. ⁶⁶Je! Mnawazanga indi? Pajangwire na kuweleketa, "Anastahili kiwo."⁶⁷Kisha nikuwatemela mata Usoni na kukoma nngumi na kumchapa makofi kwa mikono jao, ⁶⁸"na kuweleketa, "Ntabiri mmwe kristo ni gani achapile?"⁶⁹Wakati gwenego Petro apaliji atemi palanga katika ukumbi na mtumishi jwandonya ashikujendela nakuweleketa, "mmwe pia mupaliji pamoo na Yesu Galilaya." ⁷⁰Lakini akanile mbele ja wowe, na kuweleketa, Ngamanya shindu shikuwelekete."⁷¹Pajendile palanga na lango, Mtumishi juna jwandonya amonile na kumlugulila wapaliji penepo. "mundu jwejuno pia apaliji pamoo na Yesu wa Nazareti." ⁷²Ashikana kawili kwa shiapo, "Nne ngakumanya mundu jweneju."⁷³Muda nngupi baadaye wewala wapaliji wajimile karibu, washikujendela na kuweleketa na Petro. "Kwa hakika mmwe pia ni mmoja jwao. pa kuwa hata hafidhi jako jinaonesha." ⁷⁴Ndivo atandwiwe kuhani na kuapa "Nne ngakumanya Mundu jwenojo." na ,mara jenejo jogoo ashiwika. ⁷⁵Petro ashikukumbuka malowe awalanjilwe na Yesu, "Kabla jogoo kuwika shininkane mara tatu."

Chapter 27

¹Muda gwa lyamba puishilile, wakuru wa makuhani na wazee wa vandu walile njama dhidi ja Yesu wapatanje kumulaga. ²Washikumtawa, nakumwongoza na kuikanao kwa liwali pilato.³Kisha wakati Yuda ambaye apaliji amemsaliti, aonile kwamba Yesu amalile kuhukumiwa mjuta na kuujanayo ipande thelethini ja ipande kwa mkuru wa makuhani na wazee. ⁴Na kuweleketa, "Natendile dhambi kwa kuisaliti minyai jikanawe hatia" Lakini nijagula Inatuyhusu indi uwe mgalole genego mmayene" ⁵Kisha nikwirusha pia, yeila ipande vya ipande katikan hekalu. na nijaula jake nab kuinyonga mmayene.⁶Mkuru wa makuhani atolile yeila ipande ya ipanje na kuweleketa "Nga halali kuibika ipanje yenei katika hazina kwasababu ni gharama ja minyai" ⁷Wajadiliane kwa pamoo na ipanje nitumikia kuumila mgunda gwa mfinyanzi la ikila wajeni. ⁸Kwasababu jejino mgunda gwenego jipaliji linashemwa, "Mgunda gwa minyai" hadi lelo jeneji.⁹Kisha lyelila lilowe linenilwe na nabii Yeremia litimile na kuwelejeta, "Watwaile ipande thelathini ya ipanje, gharama jipanjwile na vandu wa israelin kwaajili jake, ¹⁰na washikuwatumianga kwa mgunda gwa mfinyanzi, malinga Bwana apaliji amenielekeza."¹¹Inaino Yesu ashijima mmujo wa liwali na liwali nikumuya, "Je! mmwe ni mfalme wa Mayahudi? Yesu pajangwile, "Mmwe mnaweleketa ineyo." ¹²Lakini wakati paashitakiwe na wakuru wa makuhani na wazee, hakujagula shoshowe. ¹³Kisha pilato kuwalugulila, "Mkanawe pilikana mashitaka gowe dhidi jako? ¹⁴Lakini jwangajangula hata lilowe limo, Ineyo liwali abile na mshangao.¹⁵Inaino katika sikukuu apaliji desturi ja liwali kumnugulila mfungwa jumo aangwile na umati. ¹⁶wakati gwenego wapaliji na mfungwa ugu linan lyake Baraba.¹⁷Ineyo wakati wapaliji wakusanyike pamoo, Pilato aliwauya, "Ni gani mnapinga tumugulile kwaajili jenu? Baraba au Yesu ashemwayo Kristo. ¹⁸Kwasababu wamanyile kwamba waishile kukamula kwasababu ja chuki. ¹⁹Wakati apaliji aketile na shitengu shake sha hukumu, mkongo gwake ashikumtumia lilowe lya weleketa, Unatende jambo lolowe kwa mundu jwejula angali na hatia. kwani ndeswele mno hata lelo pa ndoto kwasababu jake.''²⁰Ndivo mkuru wa makuhani wa wazee washikumshawishi makutano wamjuge baraba na Yesu aulagwe. ²¹Liwali ashikuwauya, "Ni jwapi kati ja wawili mnapinga nne nimwachie kungwenu?" Pawajagwile, "baraba" ²²Pilato ashikuwalugulila, "Nndende indi Yesu ashemilwe Kristo?" wowe wajangwile, "Mumsulubishe"²³Naye ashikuweleketa, "Kwa indi kilosa lyapi jatendile? Lakini wazidile kupaya sauti lya kunani mno. "Mumsulubishe" ²⁴Ineyo wakati pilato paonile jwangamanya kutenda lilowe, lakini badala jake Vurugu zipaliji zitandwile ashitawala mashi ninawa mmakono gwake mbele ja umati na kuweleketa, "Nne nangali hatia juu ja minyai ja mundu jweneju jwangali nan hatia mugalolanje aga wayene.''²⁵Vandu wowe washikuweleketa, "Minyai jake in awe juu jenu na vana wetu." ²⁶Kisha nikuwalugulila Braba jwao lakini pamkomilenje mijeredi Yesu na kumkabaidhi kwawonje kujenda kusubiliwa.²⁷Kisha askali wa liwali nikujigalaga Yesu mpaka Praitotorio na kando likurungwa lya maaskali wowe wakakusanyika. ²⁸Nikulanga nnguo jake na kumvika kanzu nyekundu. ²⁹Kisha bnitengeneza taji la miiwa na kuwika kunani pa mtwe gwake na kumikila mwanzi katika mkono gwake gwa kuume, nikomanga magoti mbele jake na kumkejeri, wakiweleketa "Salamu mfalme wa wayahudi?"³⁰Na kumtemelanga mate na walitwalanga mwanzi na kumkoma kumtwe, ³¹Wakati wapaliji wakimkejeri, Wangulenge jejila kanzu na kumvika nnguo jake na kumwongoza kujenda kumsubisha.³²Pashoshilenge pilange walimwongoza mundu kushoka krene lyina lyake Simeoni, ambaye wamlazimishaye kujenda nago ili apegwe kujigara msalaba gwake. ³³Waishile mahali pachemilapo Galigotha maana jake, "Eneo la fuvu la mtwe." ³⁴Washikupeyenga siki jichenganywe na nyongo anywe. Lakini paionjile jwangaweza kung'wa.³⁵Wakati wapaliji wamsubilishe ni gawananga mavazi gake kwa kupiga kura. ³⁶Na waketile na kumnolela. Mnani mwa mtwe wawikile mashitaka dhidi jake gasomeke, ³⁷"Jwejuno ni Yesu mfalme wa wayahudi."³⁸Wanyang'anyi wawili wasulibile pamo naye jumo upande wa kulia gwake na juna gwa kushoka. ³⁹Wewala wapaliji wanapita walimdhihaki, wakiitishia mtwe gwao, na ⁴⁰kuweleketa, "Mmwe mwapaliji mnapinga kuharibia hekalu na kulishenga katika moga gatatu, ijokoe mmayene kama ni mwana wa Nnungu, inguluke pai ushoke msalabani!"⁴¹Katika hali jejila wakuru wa makuhani wapaliji wakimkashifu pamoo na waandishi na wazee na kuweleketa, ⁴²Aokwele wana lakini wangaweza, mmwene jwejula ni mfalme wa wayahudi na atelemshe pai shoka msalabani ndivo tutakapomwani.⁴³Amtumaini Nnungu, mneshe Nnungu amwokoe Inaino malinga apingile, kwasababu akuweleketa, nne ni mwana wa Nnungu. ⁴⁴Na wewala wamanyinji wapaliji wasulubiwe pamoo naye washikuweleketa malowe ga kumdhihaki.⁴⁵Inaino koposhela saa sita papali na luwindu katika nchi yowe hadi saa tisa, ⁴⁶Puishile saa tisa Yesu ni guta kwa sauti kuu, "Eloi, Eloi, lama Thabakithan? Akimaanisha , "Nnungu jwangu, Nnungu jwangu, kwa indi uneshile?" ⁴⁷Wakati gwenego baadhinjao nwapaliji wajimike pepala wapilikene washiweleketa, "Mnakunshema Eliya."⁴⁸Mara jimo, jumo gwao ashikuutuka kujigara sifongo na kugumbaya mumkinywa kwa ushungu, na kukiweka mnani mwa mkongo na kumpea apate kung'wa. ⁴⁹Nao wasalianje washiweleketa, "Mneshanje jikia pee, mneche tuwone malinga Eliya shaishe kumwokoa. ⁵⁰Kisha Yesu agutile kawili kwa sauti kuu na kuishoya roho jake.⁵¹Inole, Pazila la hekalu lilipasuka sehemu iwili kopoka kunanin mpaka pai. Na ardhi jitetemeke na miamba papuka ipande. ⁵²Makaburi gaungwile na miili ja watakatifu wawagwinji wapaliji wagonile lugomo wafufuliwe. ⁵³Washoshile kwenye makaburi baadhi ya ufufuo gwake, puwajinjile mji mtakatifu niwaonekana na wagwinji.⁵⁴Basi jwejula akida na wewala ambao wapaliji wakilolanga Yesu waonile tetemeko na mambo yapaliji gakikoposhela, wagumbele na woga sana na kuweleketa, "Kweli jwejula apaliji mwana jwa Nnungu." ⁵⁵Wawandonyanji wawagwinji wapaliji wakimkagula Yesu shoka Galilaya ili kumhudumia wapaliji pepala wakilolanga shoka kwa mbali. ⁵⁶Miongoni mwao wapaliji Mariamu Magdarena, Mariamu mama jake Yakobo na Joseph na mama wa vana wa Zebedayo⁵⁷Jieshile ligulo aishile mundu btajiri kushoka Arimathayo achemilwe Yusufu ambaye pia apaliji mwanafunzi wa Yesu. ⁵⁸Ashikujendela pilato na kujuga mwili gwa Yesu kisha pilato kulajila apate kupegwa.⁵⁹Yusufu ashikujigala shiilu na kuugala na nguo ja sufi safi, ⁶⁰na kugoneka katiika kaburi jayambi lyake lipaliji lichongwile mwambani kisha niingilia liwe lyalikurungwa niunika mlango gwa kabuli na jenda zake. ⁶¹Mariamu Magdalena na mariam juna wapaliji pepala, watumilenje kuelekea nkaburi.⁶²Lyuwa likagwile ambayo jipaliji moga badala ga maandalio wakuru wa makuhani na Mafarisayo wakusanyike pamoo uwe pilato. ⁶³Puwamlugulile, "Bwana twakumbuka kuwa wakati jwejula mdanganyifu apaliji hai ashikuweleketa, "Baada ya moga ga tatu anafufuka kawili,' ⁶⁴Kwa ineyo lagila kwamba kaburi lilindwe salam mpaka lyuwa lya tatu. Inepeyo wanafunzi gwake wanaweza kwiya kujiwa na kuweketa kwa Vandu, "Afufushe kopoka kwa wafu na udanganyifu wa mwisho upaliji mbaya kulikon gwegula gwa kwanza."⁶⁵Pilato ashikulugula, "Mjigalanje walinzi. mjendanje mkatende hali ja usalama kama mkombwele." ⁶⁶Ineyo wajendile na kulitenda kaburi kuwa salama liwe ligongwile mhuri na kuwikwa walinzi.

Chapter 28

¹Baadaye ligulo lyu lya sabato lyua lipaliji lishele na kuendela lyuwa lya kwanza lya juma, Mariamu Magdalena na jwejula mariamu juna waishile kulilola kaburi. ²Inole kulipali na litetemeko likurungwa kwasababu malaika wa Bwana aliuruka na kuingilia lyelila liwe kisha nikutamila.³Sura jake jipaliji kama ja umeme na mavazi gake galiji meupe kama theluji. ⁴Wewala walinzi wajawile na hofu na kuwa kama wafu.⁵Jwejula malaika nikuwafafanulia wanawake ashikuweleketa, "Mnajogope kwa maana namanya kuwa mkunoleyanga Yesu jwasubiliwe. ⁶Jwangapali pepala, lakini afufushwe kama palugulile, Nnjianje mumuone mahali ambapo Bwana agonile. ⁷Ijendanje haraka mkalugulile wanafunzi gwake, Afufushe shoka wafu, Inole alomngolele Galilaya kweneko ndivo munamnolanga! inolange nne niwalugulile."⁸Wewala wandonya wajawile pepala kaburini haraka wangali na hofu na furaha jikulungwa na wautushile kuwalugulila wanafunzi gwake. ⁹Inole Yesu nikongananao na kuweleketa, "Saklamu" wewala wandonya waishile na kukamula magula gake na kisha wakamwabudu. ¹⁰Kisha Yesu akawalugulila, 'Mnajogope ijendaje mkawalugulile anunguna jangu walongele Galilaya. kweneko shiwamonanje.¹¹Wakatin wewala wandonya wapaliji wanajenda, Inole baadhi ja walinzi wajendile mjini na kuwalugulila wakuru wa makuhani mambo yowe gapaliji gakoposhele. ¹²Nao makuhani wapaliji wainemena na wazee nakujali jambo lyenelo pamoo nao, washoshile kwasi shashikulungwa sha mbiya kwa wewala askari na kuwalugulila, ¹³"muwalugulilanje wenjine kuwa wanafunzi wa Yesu waishile shilo na kujiwa mwili gwa Yesu wakati uwe tupaliji tugonile.'¹⁴Kama taarifa jejino jiishile kwa liwali uwe tunakuwashawishi na kuwashoyanja mmanganyanji mashaka gowe." ¹⁵Kwa ineyo wewala askari nitolaga yeila mmbia na kutenda kama wapaliji waelekezwe, Habari jeneji jijenele sana kuwa wayahudi na ipaliji ineyo hadi lelo.¹⁶Lakiniwewala mitume kumi na jumo wajendile Galilaya kwekula kumlima wapaliji waelekezwe. ¹⁷Nao wamonile walimwabudu lakini jao waonile shaka.¹⁸Yesu paishile kungwao nakuwalugulila akiweleketa, "pengwile mamlaka gowe duniani na mbinguni. ¹⁹Kwa ineyo jindaje mkawatendile mataifa gowe kuwa wanafunzi mukawa batizeni kwa lina lya awawa na la mwana na la Roho mtakatifu.²⁰Muwafundisheni kugatii mambo gowe muwaaramu, Na mnole nne nnaliji pamoo mmanganyanji daima hata mpaka mwisho wa dunia.

Mark

Chapter 1

¹Huu ni mwanzo gw ainjili ya Yesu Kristo mwana jwa Mnungu. ²Kam ashishile jandikwa na manabii Isaya,"Mnole, ninakwatuma au jumbe wangu mbele, jako jumo kipinga kuyalishwa njia yako. ³Sauti jakamundu ja shema nyikani,"Ikamilisheni njia ya bwana; muinyooshanje njia yake."⁴Yohana ashikwia, akibatiza nyikani nahubili ubatizo wa toba kwa msamaha wa dhambi. ⁵Nchi jowe ja Yudea na vandu bowe wa Yerusalemu washinkwendanga kungwake.washinkuwa walibatizwa naye katika mto Yordani, waliungana dhambi zao. ⁶Yohana ashikwa anawala livazi lya mavetya ga ngamia na mkanda gw angozi mchibunu mwake, na ashunkuwa analya nzige na bushi gwa mukonde.⁷Alihubiri na kusema,"Yupo mmoja anakwia baada ya jangu na mwene zaidi kuliko nne, na nangalihadhi hata ja kotina pai na hukula migoji ja ilatu yake. ⁸Mimi niliwabatiza kwa mashi, lakini jwemngo atawabatiza manganya kwa Roho Mtakatifu."⁹Ikitokea katika siku hila ya kwmaba Yesu bashinkwia kushoka Nazzareti ya Galilaya, na ashikunibatizwa na Yohana katika mto Yordani. ¹⁰Wakati Yesu pajinmwishe shoka mmashi. Bashinkujiwona mbiingu kishigawanyika wazi na Roho alutuluka pai kunani jake kama liganga. ¹¹Na sauti jinshinkushoka kumbinguni,"Ugwe ni Mwanangu mpendwa.Ninakonjelewa jana ugwe."¹²Kila mara moja Roho gwamlazimishe kwenda nyikani. ¹³Alikuwako nyikani siku arobaini, akijaribiwa na shetani.Alikuwa pamoja na wanyama wa mwituni, na malaika walimhudumia.¹⁴Sasa baada ya Yohana kukamulwa, Yesu bashinkwiga Galilaya alitangaza injili ja Mnungu, ¹⁵akisema," Muda gujende na ufalme gwa Mnungu gubandishila. Tubuni na hamini katika injili."¹⁶Na akipiti kando ya bahari ya Galilaya, alimwona Simoni na Andrea ndugu wa Simoni wakitupa nyavu zao katika bahari, kwa kuwa walikuwa wavuvi. ¹⁷Yesu ashikwa walanjilanga,"Njianje ngagulanje nashitendanje wavuvi wa wandu." ¹⁸Na mara moja bashikulenga nguvu na gwangankagwilenge.¹⁹Wakati Yesu puwa howile kutalika kashoko. Ashi kumwona Yakobo mwan wa Zebedayo na Yohana ndugu yake; mwalinginji mumtumbwi waliyanga nyavu. ²⁰Mara ashikwashemanga na hangawa bashi nkwalenga abab yawo Zebedayo ndani ya mtumbwi na watumishi wakati lwenje, nikunkagulanga.²¹N apaikengeneje Kapernaumu, siku ya sabatoYesu bashinkujinjila nsinagogi nafundisha. ²²Walilishangaa fundisho lyake kwa vile ashinkuwa alikwafundisha kama bandu ambaye ana mamlka na ngawa kama waandishi.²³Wakati huo huo hushinkuwa na mundu kati ya sinagogi lao aliji na roho gwagwanyata, na ashingomba nyenye, ²⁴akasema," Tuna nini cha tena na ugwe Yesu wa nazareti ? ushikwia kutuangamiza? nakumumanya u gani ugwe ni mtakatifu pekee wa Nnungu!" ²⁵Yesu alimkemea pepo na taya." nyamaza na ushoshe nketi jake!" ²⁶Na roho mchafu ashikungwia pai na gwa hoslile kungwake wakati ashikuguta kwa sauti ja kunani.²⁷Na wandu wote washikuinkomonga, hivyo gwawashienje kila jumo,"Hili ni nini? Lifundisha lyumpiya lenye mamlka? Hata kuammuru pepo wachafu nao wanakumtii!" ²⁸Na habari kuhusu jwenejo mara moja guijene kila maahali ndani ja mkoa gowe wa Galilaya.²⁹na mara moja baada ja shoka nje ja sinagigi washukunjiji langa nyumwa mwa Simoni na Andrea walinginji na Y akobo na Yohana. ³⁰Sasa mam mkwe wake Simoni bashiwagonile balwele homa, na mara moja washinkwa walanji langa Yesu habari yake. ³¹Hivyo ashikwia, ashikukamula, kw amkono, na kunjinula nnani; homa kujijawale kungwake, nagwatandwiwe kwaudumia.³²Jioni hiyo wakati lyua litiwile wampaleshenje kungwake bowe balinginji balwele au wapegenje na pepo. ³³Mji wote wakusanyikenje pamo katika mnango. ³⁴Aliwaponya wawa gunjinji walinginji walwelenji wa walwenji mbalimbali na shoka pepo bawagwinji, bali jwangurahusu pepo kubeketa na sababu washindwa mmanyanganya.³⁵Aliamka asubuhi na mapema, wkati kishinkua bado luwindi; ashikwenda na kwenda mahali pa faragha na ashijuga kweneko. ³⁶Simoni na balue wa lingingi pamo naye washikunoleanga. ³⁷Walimpata na guwa mmalanjilenje, "Kila jumo ana kukuloleya"³⁸Aliwaambia,"Twendeni mahali pana, nje katika mji jitimbilila, ili gombole kuhubiri kweneko pia, ndiyo sababu nahishe penepo." ³⁹Alikwenda ashinkupita Galilaya yowe alihubili kkatika masinagogi gawo na kemea pepo.⁴⁰Mwenye ukoma jumo ashikwia kungwake. Alikuwa alikumsihi; ashinkuma magoti na kummala njila."Kama upinga waweza ndenda mme safi." ⁴¹Akisukumwa na huruma, Yesu bashinkwanyoosha nkono gwake na kumkwaya alikummalanjila." Nguna pinga huwe gwako. " ⁴²Mara moja ukoma gugumko pweshe, na ashikutendwa kwa safi.⁴³Yesu ashinkunkalapila vikali na gwamala njile ajende mara moja, ⁴⁴alimwambia,"hakikisha kubeleketa lineno kwa jojoe. Lakini jenda, ukailanguye kwa kuhani, na ushoye Dhabihu kuwa kwaajili ja utakaso ambayop ,Musa alajiye kama ushuhuda kwao."⁴⁵Lakini ashinkwenda natandua kumalanji la kila jumo na keneza lineno zaidi hata Yesu bangamkombola tena kijingila kumjini kwa uhuru. Hivyo ashitama mahali pa faragha na bandu baikenje kungwake kushoka kila mahali.

Chapter 2

¹Aliporudi Kaperanaumu daada ja siku hicheche ashinkupili kankiakwambia kumui. ²Watu wengi sana bashinkusanyikanga pepala na yangapagwa nafasi tena, hata yeila ya yepepala panango, na Yesu balugwile lineno kuungwa.³Kisha baadhi ja wandu bahikenje kumgwake bashi nkwia na jonji mundu haliji; nangulibandu nchshe bamjigelenje. ⁴Wakati pulapelenje kumkalibisha kwa sababu ja likundi lya wandu , bashashienje paa juu ja mahali pepala paliji. Na pawalinji batawalenje litundu, bashinkutuluyanga shitabu ambacho mundu jwa lyanagulu aliji agonile.⁵Alipoiona imani yao, Yesu ashakumalanjila mundu jwa lyanangulu."Mwanangu, dhambi zako samehewe." ⁶Lakini baadhi ya waandishi hangonya wala balinginji bateminji hapala bashinku kiwuyanga mumtima mkawonji, ⁷"Anawezaje mundu haju baleketa nneino? Anakufulu!Gani akombolasamehe shambi isipokuwa jika pe?"⁸Mara Yesu muwaimanyi tangu mumtima mwake, shiwafiki liangaga miungoni mwaonji hashayene. Ashinkwa balanjilanga,"Kwa hindi nnagani shianga nnei mumtima jenu? ⁹Lipi ni jepesi zaidi kusema kukamundu apalalaizi,' Dhambi zako hishisamehewa' au 'kutayajima, tola shitanda shako, na ujendejende?'¹⁰Lakini ali bapatanije kumumanya mwana wa Adamu ana mamlaka gasemehe dhambi katika dunia. Hashinkumalanjila jwejula apapahizi, ¹¹"Nakuambia ugwe jinuka. Tola likai lyako na lijende kumgwako." ¹²Alisimama na mara moja gwatolile likai lyake, na kwenda palanga kila mundu nneyo bowe bashi nkuimonganga na kwapanganga Mnungu utukufu, na gwalungilenje,"Kamwe, tukunawe lola lijambo ka lyeneli."¹³Alienda kavili kando ja ziwa na umatti gowe gwa wandu bashikwianga kungwake, na gwa wajigenyenje. ¹⁴Alipokuwa kapita ashikumuona Lawi mwana wa Alfayo ameketi kweneye sehemu ja kusanyika kodi na akamwambia,!Ungagule." Ashinkujima na kumkagula.¹⁵N awakati Yesu puwaliji balipata shalya katika nyumba ya lawi , wakusanya kodi wawagwinji na bandu washambi puwa lyanganga na Yesu na wanafunzi bake kw akuwa palinginji bashinku kagulanga. ¹⁶Wakati waandishi, ambao washi mafaroisayo ,puwaweninji kwamba Yesu puwaliji bali na wandu wa shambi na kuwakusanya kodi, waliwaambia wanafunzi wake," Kwa indi analya na wakusanya kodi na wandu wakweteje dhambi?"¹⁷Wakati Yesu papilikene hivi hashi kwa walanyira ,"Bandu bilinginji na afya katika shihilu hawamhitaji tabibu; ni vandu balwala pekee ndiyo wanamhitaji. Namgajia kumshema vandu va haki, lakini vandu vana dhambi."¹⁸Wanafunzi na mafarisayo washakuwa nganga waliugalanga na baaadhi ja wandu bashi kwianga kumgwake na kumalaniila," kwa indi wanafunzi wa Yohana na mafarisayo hugala, lakini wnafunzi wako bakatawanyika? ¹⁹Yesu hashi kuwa walanjilanga,"Buli bahuzu lienje ndoa banaweza tawanga abana bahusi bado hali pamo nao? Kwa vyovyote abwana harusi bawagaga bado bali pamo nao bakaweza tawanga."²⁰Lakini siku shihishe wakati abana harusi pushiwashoywe kumgwawo, na katika siku yeneyo wangawa shiwaugalanje. ²¹Hakuna mundu ashonaye shipande shampaiga shanguwo kulivazi likuhu, vinginevyo shwamba shishitata kushe kushoka katika lyenelo lyampia tukakuka shoka katika kikuukuu, na shipagwe mpasuko mbaya.²²Hakuna mtu atiaye divai katika viriba vikuukuu, vinginevyo divai shipapushe viliba na yowe kiwili divai na viriba shiyowe. badala jake divai japiga katika viriba vipya."²³Katika siku ya sabato Yesu bashikupita kweneye baadhi ya mashamba, na wanafunzi wake wangakutola baadhi ja masuke gangano. ²⁴Na mafarisayo bashinkamula njilanga,"Lola, kwa hindi wanatenda ambayo kinyume ja sheria katika siku ya sabato?"²⁵Aliwaambia ,Hamkusoma sheshila shatendile Daudi paliji katika uhitaji na njaa-- jwenejo pamoja na wandu walingiji pamo naka jwenejo? ²⁶Jinsi shashite kwenda katika nyumba ja akungu wakati Abiathari paliji kuhani mkuu na gwalile mkate guwishilwe mujo--ambao puyaliji kinyume ja sheria kwa mundu jojowe kulya isipokuwa makuhani-- na ashikwapa hata baadhi ja wanganya walinginji pamo naye?"²⁷Yesu atashiye,"Sabato kishitendwa kjwaajili ja mwana adamu, siyo mwana adamu kwaajili ja sabato. ²⁸Kwa hiyo, mwana wa Adamu ni Bwana, hata kwa Sabato."

Chapter 3

¹Na tena ashikujingila nkati ja sinagogi na mwemula pashikua na mundu jwa mkono upalaizi. ²Baadhi ja wandu bashinda kumkagulilanga kwa kukalibu kuona kama shamponye siku ja sabato ili kwamba wamshitaki.³Yesu ashukumalanji mundu akwete mkono uliopooza," Inuka na ujime pakati ja umati agu." ⁴Kisha gwa malanjile mundu,"Buli ni halali kutenda tendo jema siku ja sababto au tenda gangali haki; hokoa maisha , au kubuluga?" Lakini bashinkuigulanga kimya.⁵Akawaangalia kwa hasira alihuzunika kwa sababu ja nonopa kwa mitima jawo, na gwa molanjile jwejula mundu,"Nyoosha mkono gwako." Gwagunyoweshe na ayesu akamponya mkono gwake. ⁶mafarisayo gw apitenje palanga mara gwatendilenje njama pamoja na maherode dhidi jake kumulanga.⁷Kisha Yesu, pamoja na wanafunzi bake bashi nkwendanga kubaali na umauti mkubwa gwa wandu gushi nkwa kugulanga gukoposhelaga galilaya na Uyahudi ⁸na kutoka Yerusalemu na kushoka idumaya na mbel;e ja Yordani na jirani ya tiro na Sidoni umati gwa mkulungwa gupilikene kila shindu shailiji anatenda baikenje kumgwake.⁹Na ashinkwa wanjilenje wanafunzi wake kuandaa mtumbwi gwamchoko kwa ajili jake kwa sababu ja umati ili kwamba banajie kwa songa. ¹⁰Kwa kuwa ashikumponya wawagwinji, ili kila mundu hali na mateso hashikua na shauku ja kishila ili hakwaye.¹¹Popote roho wachafu puwa mweniji, washinkugwa wa nganga pahi mbele jake naguta, na washinkutyanga,"Hugwe ni mwana wa Anunga." ¹²Aliwaamuru kwa msisitizo wanatendanje kamanyikane.¹³Alienda juu ya mlima, na gwa washemilenje wawapinjelenje, nagwaopitenje kumgwake. ¹⁴Akawachukua kumi na wawili( wawashe milenje mitume)., ili kwamba bawanganje pamo naye na akombole kwwatuma kuhubiri, ¹⁵na kuwa mashaka gashoya mapepo. ¹⁶Na gwa wagwilenje kumi na wilinji,ASimoni, hampelili lya Petro,¹⁷Yakobo mwana wa zebedayo, na Yohana agweile jina lya Bonagesi hao ni wana wa ngurumo, ¹⁸na Andrea, Filipo, Barthalomayo, mathayo, Tomaso, Yakobo mwan wa Alfayo, Thadayo, Simoni Mkakanayo, ¹⁹na Yuda Iskariote, ambaye atamsaliti.²⁰Ashikwenda kumui, na umati gwa wandu bashikwi yangananga pamokawili, bana kombolanje kuliya mkate. ²¹Familia jakwe papilikenenjehabari jenejo, bashikwendanga kumkamulanga, kwani washikuvereke tanga,"Bashishywa lunda." ²²Waandishi baikenenjenje kushoka Yerusalemu washikuveretanga,"Bashipagawa na Belzebuli," na," Kwa mtawala wa mapepo anatoa mapepo."²³Yesu ashikweshemanga kumgwake na kuvereketa nao kwa mifano,"Jinsi gani shetani anaweza kumtoa Shetani? ²⁴Kama ufalme ugawanyika ga guyene, ufalme huo auwezi kusimama. ²⁵Kama nyumba ikigawanyika yenyewe, nyumba hiyo haiwezi kusimama.²⁶Kama Shetani atainuka kinyume chake mwenyewe na kugawanyika, hawezi kusimama, na atakuwa amefika mwisho wake. ²⁷Lakini hakuna hata mmoja awezaye kuingia ndani ya nyumba ya mtu mweneye nguvu na kuiba vitu vyake bila kumfunga mwenye nguvu na kuiba vitu vyake bila kumfunga mwenye nguvu kwanza, na kisha kukusanya kilichomo nyumbani.²⁸Kweli nawaambieni,mdhambi zote za wana wa watu zitasamehewa, pamoja na kufuru ambazo wanatamka, ²⁹lakini yeyote atakayekufuru Roho Mtakatifu hatasamehewa kamwe, bali ana hatia ya dhambi ya milele." ³⁰Yesu alilisema hili kwa sababu walisema,"Ana roho chafu."³¹Kisha mama yake na ndugu zake walikuja na kusimama nje. Wakamtuma mtu, kumwita. ³²Umati wa watu uliokuwa umekaa karibu naye wakamwambia,"Mama yako na ndugu zako wako nje, na wanakutafuta wewe."³³Aliwajibu,"Ni nani mama yangu na ndugu zangu?" ³⁴Aliwaangalia waliokuwa wamekaa wamemzunguka, na akasema,"Tazama, hawa ni mama zangu na ndugu zangu! ³⁵Yeyote afanyaye mapenzi ya Mungu, mtu huyo ni ndugu yangu, na dada yangu, na mama yangu."

Chapter 4

¹Kawili atenduwe kupundisha kandokando ja bahari. Na umati mkolongwa ukusanyike ukizunguka pajinjile mkati ja mtumbwi baharini, na ukutama umate wowe wapaliji pembeni mwa bahari ufukweni. ²Na kuwapundisha mambo gamangwinji kwa mifano, na niweleketa kukwao kwa mafundisho gake.³Mupilikene mpanzi ajendile kupanda. ⁴Paliji akipanda baadhi ja mbegu zagwile mupanda na njuni waishile kupanda. ⁵Mbeju inazigwile kwenye mwamba ambako pankawa na udongo gwanngwinji. mara ninyauka kwa sababu zangapagwa na udongo watosha.⁶Lakini lyua lilipochomoza zinyawishe na kkwa sababu zangapagwe na mizizi, zijumwile. ⁷Mbeju jina zigwile katikati ja miiba. Miiba ipaliji na ilizizonga na zangawelekwa matunda gegowe.⁸Mbeju jinga zigwile na udongo gwambona na kuweleka matunda wakati zikuwile na kujeshea zina ziwelekwe mara thelathini zaidi, na zina sitina na zina mia." ⁹Na kuweleketa,"Yoyewe mwenye mwenye maikilo ga gapilikana, na apilikane!"¹⁰Yesu paliji jika pe, wewala wapaliji karibu naye na wewala kumi na wawili wamuyenge kuhusu mpano. ¹¹Niwelekete kukwao,"Kuliwenu mpengwele siri ja ufalme gwa Mnungu, lakini kwa wapali paranga kila shindu ni mpafano, ¹²ili walolile , ndiyo hulola lakini wangalola na kwa ineyo wanapopilikana ndiyo upilikana, lakini wangaelewa amasivyo wangwewishe na Mnungu angewasamehe."¹³Na niweleketa kugwao,"Je mwangaelewa mpano gweneju? Mupingawezaje kuelewa mfanob jina? ¹⁴Mpanzi alipanda neno. ¹⁵Baadhi ni wewala wagwile pembeni mwa mpanda, mahali lilowe lilipopandwa na pailikene mara shetani paishe na kulijigara lilowe ambalo lipandwile mkati jao.¹⁶Na baadhi ni wewala waliopandwa kunani ja mwamba ambao papilikane lilowe, kwa haraka waliposhele kwa furaha. ¹⁷Na wangakola mizizi jejowe mkati jao, lakini huwavumilia kwa muda gwa mngupi, halafu tabu na masumbufu vanapoika kwa sababu ja lilowe , mara hujikwaa.¹⁸Na wana wewala wapandwle katika miiba. wanalipikana lilowe, ¹⁹Lakini masumbufu ga dunia, kukimbilila gwa mali, na tamaa ja mambo gamagwinji huwajinjila na kulisonga lilowe, na linashindwa kuwekela matunda. ²⁰Kisha kupali weala ambao wapandwile uwenye udongo gwambone .Wanapilikana lilowe na kuliposhela na kuweleka matunda baadhi thelethini, na baadhi sitini, na baadhi mia moja."²¹Yesu nikwarugulila,"Je huwa munapelesha taa makti ja nyumba ya kuwika pai ja shikapu ,au pai pa shinanda? Hupelesha mkati na kuwika kunani ja kiango. ²²Pa kuwa shakwapi shoshowe kiishile ambacho shingajulikana, na jwakwapi siriambayo hingawiluwa wazi. ²³Paliji mwenye maikili ga kupilikana na apilikene.²⁴Nikwarugulila iweni makini kwa sheshila mupilikene pa kuwa shipimo mpimasho ndisho mutakachopimwila, na mjenjeshewa kukwenu. ²⁵Kwa sabau jwejula apalinacho shaposhele zaidi na jwejula jwangalinacho kopoka kukwake vipingajigarwa hata yeila apalinavyo."²⁶Na niwelekete,"Ufalme gwa Mnungu unalinganishwa na mundu apandile mbeju katika udongo. ²⁷Nagonile shilo na kujimuka lyamba na mbju ziipwile na kukula, ingawa jikamanya jikopweshe. ²⁸Dunia ushoya mbeju yenyewe kwanza maamba, halafu maua, halafu mbeju zikomee. ²⁹Na wakati mbeju jipaliji imeiva mara hupeleshe mundu kwa mauno gawadie."³⁰Na kuweketa,"Tuulinganishe ufalme gwa Mnungu na shindu gani, au tutumile mapano hgani kuelezea? ³¹Ni kama mbeju ja haradari, ambapo jipandikwe ni jisholo sana kuliko mbeju yowe duniani. ³²Hata wakatiipandwile inakula kuwa jikulugwa zaidi ja mimea yowe ja bustani na matenda, malawi makurungwa, hata ijuni ja mbinguni humanya kutenda iota vyao kwenye kivuli shake."³³Kwa mipano migwinji alipundisha na kuweleketa lilowe kukwao kwa kadri wamanyire kuelewa, ³⁴na jwangawelekta nao bila mapano, lakini wakati apaliji jika pe, nikuwarugulila kila shindu wanafunzi wake.³⁵Katika lyua lyenelo, wakati wa ligulo puwandie niwelekete lugwao,"Tujende upande gwa pili." ³⁶Ineyo nikukuleka umati,umjigare Yesu, wakati gwenego, tayari apaliji mkati gwa mtumbwi. Mitu7mbwi jina apaliji pamo naye. ³⁷Na upepo mkali gwa dhoruba na mawimbi gapaliji mkati ga mtumbwi na mtumbwi tayali upaliji ugumbele.³⁸lakini Yesu mmayene apaliji kwenye sherti agonile pa mto nikwajimuya wakiwelekete,"Mwalimu mukajali uwe tunawa?" ³⁹Na akajimuka naukemea upepo na kuirugulila bahari, "iwe shwari, amani upepo nkoma, na paliji na utulivu mkubwa.⁴⁰Na niwiwelekete kukwao," Kwa indi mnajogopa? Je jwangali imani bado?" ⁴¹Wabile na hofu mkurungwa mkati jao na welletezana gukwao na kugwao, jweneja ni gani kawili, kwa sababu hata upepo na bahari vya mtii?"

Chapter 5

¹Waishile mpaka upande guna gwa bahari katika mkoa wa Gerasi ²na ghafla wakati Yesu apaliji akishoka paranga ja mtumbwi, mundu mwenye mtima gwambii aishile kukwake kopoka makaburini.³Mundu jwejeno aliishi makaburini. Jwakwapi awezile kumzuia zaidi, jwaluwapi hata kwa minyororo. ⁴Apaliji augwele nyakati jajingwinjii kwa pingu na minyororo. Akatile minyororo na pingu jake itemwile jwakwaji hata jumo apaliji na nguvu ja kumshinda.⁵Shilo na muyi apali makaburini na milimani, agiutite na kujikata jweneju mmayene kwa maganga makali. ⁶Pamlolile Yesu kwa mbali, niwukuta kulewake na kujinama mmujo jake.⁷Niguta lewe lilowe likuru," Munapika Nikundele indi, Yesu mwana jwa Mnungu apali kunani sana? Ninakusihi kwa Mnungu mmayene, unganitese." ⁸Pa kuwa apaliji amrugulile," Mshoshe mundu jweneju, mmwe mtima mbii."⁹Naye nikamuya," lina lyako gani?" Naye nijagura,"Lina lyangu ni Legion, kwa kuwa tupali wawagwinji." ¹⁰Alimsihi tena na tena anawepeleshe paranga ja mkoa.¹¹Inaono likundi la likurungwa lya nguruwe lipaliji likilishwa juu ya kilima, ¹²Nao walimsihi, wakilonga,"Mtutume kwa nguruwe; tujingile mkati jao." ¹³Ineyo aliwaruhusu; mitima yayibii washikushoka na kuyingila mkati ya nguruwe. naweneo niwutukila pai ja kilima mpaka baharini, na karibia nguruwe elfu mbili wazamile baharini.¹⁴Na wewala wapaliji wakiwalisha nguruwe wautekenje na kushoa taarifa ka kikoposhele katika mji na katika nchi. ndio vandu wawagwinji washoshile kujenda kulola kikopeshele. ¹⁵Ndivo waishile kwa Yesu na kulola mundu apengwele na pepo-- apaliji na jeshi-- atamile pai, avikwele, na apali katika malango gake timamu, nao wajogwepe.¹⁶Wewala wapaliji walolile kikoposhele kwa mundu apaliji apwegele na mapepo nikwarugulila kukoposhele kungwake na pia kuhusu nguruwe. ¹⁷Nao watandwiwe kumsihi ashole katoha mkoa gwao.¹⁸Na apiliji akijingila mkati mwa mtumbwi, mundu apaliji apegwele na mapepo alimsihi kwamba ajende pamoja naye. ¹⁹Lakini jwangamruhusu , lakini amrugulile,"Mjende kumuhi kwenu na kwa vandu vako, na uwarugulile akutendile Bwana, na rehema ²⁰akupepele. Ineyo ajendile na kutanduwa kutangaza mambo makuru ambayo Yesu atendile kungwake katika Dekapoli, na kila shimo akistaajabu.²¹N awakati Yesu paukakile kawili upande guna mkati ja mtumbwi umati mkulungwa gukusanyika na kunguruka apaliji kamlao ja bahari. ²²Na jumo jwa kiongozi jwa sinagogi, ashemirwe Yairo, aishile, na pamlolile nigwa mmkongono gake. ²³Akamsihi zaidi na zaidi niwelekete,"Binti jangu jwamshoko anakaribia kuwa. Nakusihi, njie na mmike mokono jenu kunani jake ili kwamba aweze kupegwa na afya ja kuishi." ²⁴Ineyo nijaule pamo naye, na umati mkulungwa ulukagura nao walimzonga karibu wakimgurulia.²⁵Kupaliji na jwandonya ambaye damu jako ipaliji ikopweshwe kwa miaka kumi na miwili. ²⁶Ateseke vya kutosha pai pa matabibu gamagwinji na atumile kila shindu ajigewra nacho. hata ineyo haikusaidiaka kwa shoshowe lakini badala jake apandile kuwa na hali mbaya. ²⁷Apilikane habari kuhusu Yesu ineyo aishile nyuma jako wakati paliji akitembea mkati ya umati, naye aliligusa vazi lyake.²⁸Pa kuwa aweleketa," kama aguile mavaazi gake pe nipaliji, namkoto." ²⁹Pamgguile kusholwa na damu kukomile, na ajipilikene katika mwili gwake kwamba apanilwe kopoka kwenye mateso gake.³⁰Na ghafla Yesu pagundwile mkati gake mmmafane kwwamba nguvu zimshile. na pagwewishe lwekuna na uwekeno katika lumati wa wandu na kuwuya,"Ni gani agusile vazi lyangu?" ³¹Wanafunzi gwake ni kumrugulila ,"Unalola umati gweguno kusongile ukinguruka, nawe wakiweleleala Ni gani anigusile?"' ³²Lakini Yesu nilola kweneku na kweneku kulola ambaye apaliji atendile lyeneli.³³Jwandonya, amanyire kikokweshe kukwake, nijogopa na kuttemeka. Aishile na kugwapai mmujo jake na kumgulila ukweli wowe. ³⁴Aweleketa kuykwake,"Binti jako ikutendile muwe mmakoto. Enenga kwa amani na uponywe kopoka pa ugonjwa gwako."³⁵Apaliji akiweleketa, baadhi ja wandu waikile kwa kopola kiongozi jwa sinagogi. Wakiweleketa,"Binti jako awile. kwa indi kuendelea kumsumbua mwalimu?"³⁶Lakini Yesu papilikane ambacho waliwelekete, nikulugulila kiongozi jwa sinagogi," Njogope nngaamini pe." ³⁷Jwangamuruhusu jejowe kuongoza naye, ijapokuwa Petro, Yakobo, na Yohana, mnungunaye Yakobo. ³⁸Waishile kumuhi kwa kiongozi naye alolile vurugu, kugutta kw alungwinji na kuomboleza.³⁹Panjingile kumuhi, nikugulila ,"kwa indi musikitike na kwa indi mnaguta? Mwana akanawe bali agonile." ⁴⁰Ningekungakanga, lakini jwejula nikuwashoa wowe paranga, panijigere awawa jwa mwana na amama na wewala wapaliji pamoo naye ,na nijingira mkati paliji mwana.⁴¹Paujere mkono gw amwana na kumrugulila,"Talitha koum,", ambayo ni kuweleketa ,"Binti mshoko nakurugulila jimuka." ⁴²Ghafla mwana aliaka na kutembea( Kwa kuwa alikuwa na umri wa miaka kumi na miwili). Ghafla nikamula na mshangao mkurungwa. ⁴³Aliwaamuru kwa ngulu kwamba jwakwapi yeyowe anapaswa kumanya kuhusu lijeneli. Na kuwarugulila wampalanje jwejula binti shalya.

Chapter 6

¹Ni jaula penepo na kujende mjini kukwao na wan.funzi gwake nikuwakagula. ²Sabato jiishile, atanduwe kupundisha katika sinagogi. Vandu wawagwinji wampilikene na wakeshangazwa, niwelekete,"Apatile gwehi mapundisho aga?" "Ni hekima gani jweneji apegwire? Anatendaje miujiza jeneji jeneji kwa mikono gake?" ³"Je jweneju nga jwejula selemala, mwana wa Mariamu na mnunaye kina Yakobo, Yose, Yuda na Simioni? Je adda jake nga wanaishi wangafurahishwa na Yesu.⁴Yesu nikwawarugulila,"Nabii hakori heshima, japokuwa katika mji gwake na miongoni mwa anungunaye na kumuhi mwake." ⁵Twangamanya kutenda miujiza penepo, ila awawawishile mikono wagonjwa wachache nakuwaponya. ⁶Alishangazwa sana kwa sababu ja kutoamini lugwao. kisha aliwajendela vijiji vya jirani nipundisha.⁷Nikwachwema wewala wanafunzi kumi na wawili nitanduwa, Kuwatuma wawili wawili. Nipwegwanga mamlaka juu ja pepo wawabii, ⁸na kuwaamuru wanajigare shoshowe pa kujendanga ijapokuwa imbo pe. Wanajigare mkate, wala mkoba, wala ipanje kibindoni; ⁹lakini wawete ilatu, na nga kanzu mbili.¹⁰Nakuwarugulile,"Nyumba yeyowe munjijirrapo mtame penepo mpaka mujaulapo. ¹¹Na mji wowowe ungakuwaposhela wala kuwapilikanila mjaulanje kukwao. Mnguteni maumbi ga migulu jenu ipali ushuhuda lugwao."¹²Nao nijenda wakitangaza vandu watubu na kuleka yambi jao. ¹³Wakiwawainganya pepo, wawagwinji na wawapashile mauta wagonjwa na niponywa.¹⁴Mfalme Herode pailikane genego, pa kuwa lina lya Yesu lipaliji linamanyoikana sana Baadhi niweleketa,"Yohana mbatizaji auwikwe na kwa sababau ineyo hii nguvu ya miujiza inatenda maengo mkati gake." ¹⁵Baadhi gao niwlekete,"Jwenejuni Eliya," Bado wna niweleketa,"Jweneju ni nabii jumo wa wewala manabii wa ukala."¹⁶Lakini Herode papilikane genega niwelekete,"Yohana amkatile mtwe awuwishe." ¹⁷Maana Herode mmayene niagize Yohana akamulwe na amtamwile gerezani kwa sababu ja Herodia( mkongwe jwa kaka jake Filipo) Kwa sababu jweneji apalijo amuwowile.¹⁸Kwa maana maana Yohana amrugulile Herode," nga halali kumuoa mkongwe gwa kati jake." ¹⁹lakini Herodia patandwile kumchukia na apaliji anapinga kumulaga, lakini jwangakombola, ²⁰maana Herode amjogwepe Yohana; amanyire kwamba ni mwenye haki mundu matakatifu, na amnekile salama. Na paendile kumpilikanila alihuzunika sana, lakini alifurahi na kumpilikanila.²¹Hata paishile wakati mwafaka ipali imekaribia lyua ja welekwa Herode niwaandalia maofisa gwake karamu, na makamanda na iongozi hgwa Galilaya. ²²Ndipo binti jwa Herode pajingile na kunganda mmujo jao, alifurahishe Herode na wageni waketile wakati wa shal;ya sha ligulo. Ndivo, mfalme nikumrugulila binti,"Nijuge shoshowe upingacho nami nimepele."²³Akamwapia nikuweleketa, shoshowe upingachpo kunijuga nakupea, hata nusu ja ufalme jwangu." ²⁴Nikopoka paranga na kumuya mama jake,"Nijuge namani?" Niwelekela ,"mtwe cha Yohana mbatizaji." ²⁵Na mara jimo nijingira lwa mfalme nitandua kuweleketa," Napinga unipee mkati ja sahani mtwe gwa Yohana mbatizaji."²⁶Mfalme msikitishwa sana, lakinio kwa sbabu ya kiapo shake na kwaajili ya wageni, hakuweza kumkatalia ombi lyake. ²⁷Ineyo, mfalme mtuma askari kati ja walinzi gwake na kulajira kujenda kumletera mtwe gwa Yohana. Mlinzi ajendile kumkati mtwe apali kifungoni. ²⁸Nipeleshela mtwe gwake kwenye sahani na kupea binti, na binti akampea amama jake. ²⁹Na wanafunzi gwake papilikane ago, wajendile kuujigare mwili gwake mjenda kuuzika kaburini.³⁰Na mitume wakusanyike pamoo mmuja ja Yesu, nimrugulila gowe gatendeshe na walipogapandisha. ³¹Naye nikwangwilila,"Njiange wayene mahali pa faragha tupumulile kwa muda," Wandu wawagwinji wapaliji wanaika na kujaula hata wangajipata nafasi ja kulya. ³²Ineyo nikwera mashua nijenda mahali pa faragha jika jao.³³Lakini wawalolile walijaula na wawagwinji nitambula, kw apamoo wakiutuka kwa magulu kopoka mji yowe, na miika kabla jao. ³⁴Paishile kupwani, alolile umati ngwamkurungwa na akawahurummila kwa sababu wapaliji kama ngondolo wangali na mchungaji. Na nitandwa kuwapundisha mambo gamagwinji.³⁵Muda ungaliendelea sana, wanafunzi kumishira nakuwarugulila,"Hapa ni mahali pa faragha na muda gunaendelea. ³⁶Uwarajile wajende miji ya jirani na vijiji ili wakapimile shalya."³⁷Lakini nijagura kw akuweleketa,"Muwapegwanje mmanganyanji shalya nikwanigula,"Tunaweza kijenda na kuuma mikati jangali na thamani ja dinari mia mbili na kuwapela walyangange?" ³⁸Nikuwarugulial,"Mupali na mikate ilingwa? Mjendandanje mmlolanje." Pawapatile nikwarugulila,"Mikate mitano na yamaki wawili."³⁹Akawamuru vandu wakete kunani makundi kunani mwa maamba ngamabii. ⁴⁰Nikwetisha katika makundu; makundi ga gamamia kwa hamsini. ⁴¹Kisha nijigara mkate mitano na yamaki wawili, ma kulola mbinguni akaibarikikisha nipengwe wanafunzi wawike mmujo ja umati. na kisha nigawila samaki wawili kwa vandu wowe.⁴²Walilenje wowe hadi watosheke. ⁴³Nikusanya ipande vya mikate ijegere, nigumbalaikapu kumi na wawili na pia ipande vya yamaki. ⁴⁴Na wapaliji wanarume elfu tano walile mikate.⁴⁵Mara nikawalagulila wapande kwenye mashua wajende sehemu jina, hadi Berthaida wakati jweneji niragila makutano. ⁴⁶Wapaliji wamalile kujaula, nijenda mlimani kujuga. ⁴⁷Kupaliji ligulo na mashua gao wakati gwenego ipali katikati ja bahari, naye apaliji jika jake nchi kavu.⁴⁸Na niliwalola walitaabika kukoma makasia kwasaabbau ja upepo uliwazuia ilipokaribia lyamba akawajendela, akitembea kunani mwa mashi, na apingile kuwapita. ⁴⁹Lakimi wamlolile atejende kunani mwa mashi, ni jinjira na wasiwasi wadhanile ni mzimu hata nikoma mayowe. ⁵⁰Kwa sababu wamlolile wakajawa na hofu mara niweketa nao na kuwarugulila,"Muwe wajasiri! ni nnne!Mnakole na hofu."⁵¹Nijingila mkati ya mashua, na upepo mleka kuvuma, nao wakamshangaza kabisa. ⁵²Ineyo wapaliji wamanyire maana ga yeyira mkate.Maana malango gao zipaliji na umanytire gwa nashoko.⁵³Nao paushile ng'ambo waikile nchii ya Genesareti mashua nitaga nanga. ⁵⁴Pawushile paranga pa mashua, mara wakamtanbwile. ⁵⁵Niwukuta kutangaza mkoa gwa mbone na wakatandua wapelesha wagonjwa kwa machela, papilikane waishile.⁵⁶Popote pajingile katika vijiji au mjinia au katika nchi, wawiwikile wagonjwa mahali pa soko, na wakamsihi awaruhusu kugusa pindo ja vazi lyake. Na wowe wamgusile waponile.

Chapter 7

¹Mafarisayo na baadhi ya wandishi ambao wapaliji wakopeshele Yerusalemu pawakusanyika kuguruka jwejula.²Na walolile baadhi ja wanfunzi gwake walilenje mkate kw amikono najisi ambayo jingashapwa. ³(Ipali ,mafrisayo na Wayahudu wowe wangalya mpaka waoshenge mikono jao mimukono, wanshikilia utamaduni wa wazee. wakati ⁴mafarisayo paijile kopoka mahali pa soko, wangalya mpaka waonganje kwanza. na jwakwapi sheria jina ambazo wakuigwa kabisa ipali ni pamoo na kuuluya ikombe, masifuni, yombo vya shaba, na hata viti itumikayo wakati wa shalya.)⁵Mafarisayo na wandisi walimuuliza Yesu,"Kwa indi wanafuzni gwako wangaishi kulingana na tamaduni za wazee, kwani wanalya mkate pangali nawa makono?"⁶Lakini jwejula nikurungulila,"Isaya atabirie uko kuhusu wanafiki,ajandishe vandu wenewa wanamheshimu kwa midomo jao, Lakini mitima jao ipo mbali na nne. ⁷Wanitendile ibaada zingali na maana, walipundisha sheria ja wanadamu kama maposhelo gao.'⁸Mneshile Sheria ja Mnungu ja kumulila kw awepesi tamaduni ja wanadamu." ⁹Na niwelekete kukwao," Muikanilenge amri ja Mnungu kw aurahisi ili kwamba mtunzege tamaduni jenu! ¹⁰Kwa kuwa Musa awelekete,' Mheshimu awawa jako na amaa jako,' na' jwejula aweleketavyo mabaya kunaniya baba yake na amama yake hakika shawe.'¹¹Lakini mnawelekete ,'Kama mundu awelekete kwa wabija jake au amama,"Msaada wowowe ambao muupoishele kopoka kwangu ni hazina ja hekalu,"' ( ineyo ni kuweleketa kwmaba jishoshile kwa Mnungu')

¹²Ineyo wangalikuruhusu kutenda jambo lolowe kwa ajili ja awawa au amama jake. ¹³Muitendile amri ja Mnungu kuwa ja bure lw akuperesha tamaduni jenu. Na mambo gamagwinji ja jinsi ineyo mweneyo yatendile."¹⁴Awachemile makutano kawili na kuwalugulila," Mumbirikane nne, mmanyanji, na nyowe munimanyire. ¹⁵Shakwapi shoshowe kopolea mundu amacho nymanyire kunichafua mundu kijinjilacho kukwake bali ni sheshila kishokacho mundu ndicho kimchafuacho. ¹⁶(Zingatia: Nstari gwenugo,"Kama jojowe akwete masikio na apilikane." Mwangali pa nakali za kale).¹⁷Yesu paleshile makutano na nijingila kumui, wanafunzi gwke nikumuyanga kuhusu gweguno mfano. ¹⁸Yesu niwelekete,"na mmanganyanji pia bado mukanawe kumanya? Mukalola kwmaba shoshowe kimjinjilacho mundu jikamanya kumchafua, ¹⁹Kwa sababu jikamanya kujenda pa mtima gwake, lakini linajingiula katika tumbo lyake na kinapitila kujende kuchwao." Kwa maelezo aga Yesu avitendile vyalya vyowe kuwa safi.²⁰Aweleketa ni sheshila ambacho shinakopola mundu ndicho kumchafuacho. ²¹Pa kuwa ukopoka mumkati ja mundu, paranga ja mitima, ukopoka mawazo maovu, zinzz, gwii, mauaji, ²²uasherati, tamaa mbaya, uovu, udanganyifu, kujamiina , wivu, kasha , majivuno, ujinga. ²³Maovu aga gow gapokopa mukati, ndiyo gegala gamchafuacho mundu."²⁴Piajumwishe kopoka pepala na kujaula kujenda katika mkoa wa Tiro na Sidoni. Pajingile mkati na jwangapinga mundu jojowe amanyire kuw aapaliji penepo, lakini jiwezekakeleana kuingia. ²⁵Lakini ghafla jwandonya, ambaye mwana jwake jwamshoko apaliji na mtima kwa mchafu, apilikene habari jake mika, ni gwila mumakongono gake. ²⁶Jwandonga jweneju apaliji myunani, wa kabila la Kofoeniki. Alimsihi jwejula amingange pepo kopoka kwa binti jake.²⁷Yesu pamulugulile nywandonga,"Niweleshe wana walishwe kwanza, pa kuwa nga sawa kuujigala mkate na wana wa wajaita mmbwa." ²⁸lakini jwandonga nijagura na kuweleketa ,"Ndiyo Bwana,a hata mbwa pai ja meza hulya mabaki ga shalya sha wana."²⁹Nikuwarugulial,"Pa kuwa unaweleketa ineyi uko huru kujenda. Pepo amshoshile binti jako." ³⁰Jwandonga awiyile kumuhi kukwake na kumuomama binti jake, agonile pashinanda, na pepo apaliji ashoshile.³¹Yesu akopeshe kawili paranga ja mkoa wa Jino na kupitila Sidoni kuelekela Bahari ja Galilaya mpaka kanda ja Dikapolisi. ³²Na kumpeleshela mundu apaliji kiziwi na apaliji jwangakombola kuweleketa ukoto, walimshi Yesu aweshe mikono juu yake.³³Nikushoa paranga ja kusanyiko kwa siri, na kumika vidole vyake pa masikio gake, na baada ja kutema mate, aligusa ulimi gwake. ³⁴Nilola kunani mbinguni nihema na kumrugulila,"Efata," Ineyo ni kuweleketa "Ingugule!" ³⁵Na muda gwegula gwegula masikio niuguka, na shipaliji limezuia ulimi kiliharibiwa na akaweza ukoto.³⁶Na kumwamuru wapinge kumrugulila mundu jojowe. Lakinikadri amwamuru, ndivyo walivyotangaza habari yeneyo kwa jingwinji." ³⁷Hakika nishangazwa, na kuwleketa,"Nitendile leila shindu mkoto, hata mwatendile viziwi, wapilikane na mabubu walongele."

Chapter 8

¹Katika lyua jenejo, pajili kawili na umati mkurungwa na wangali na shaliya . Yesu nikuwashema wanafunzi gwake n akuwarugulula, ²"Ninahurunia umati gweguno, umeendelua kuna nami kwa lyua tatu na wangali shalya. ³Nikiwatawanya wauje majumbani mwao bila kulya shalya wanapinga kuzimia mupande kwashiwanga. N abaadhi jao wakopweshe mbali sana." ⁴Wanafunzi gwake nikuwajangura,"Tushipate kwei mikate jatosha kuwashibisha vandu, wenewa katika eneo lyeneli lililoleshilwe?⁵Nikuwawuya mkwete ipande ilingwa ja mikate? Niwelekete,"Saba." ⁶Aliamuru umati uatame pahi. Nijigala mkate saba nakumshukuru Mungu, na kuivunja. Nipegwa wanafunzi gwake wakawike mnduja jao nao waiweke mmujo ja umati.⁷Pia wapaliji na yakaki washoko wachache, na baada ya kushukuru, aliwaamuru gwake wawagawire ineyi pia. ⁸Walilenje na watosheke. Na wakusasanyile upande vilepeshe, ikapu kurungwa saba. ⁹Wakaribie vandu elfu nne.Kuwaleka wajende. ¹⁰Mara nijingila pa mashua na wanafunzi gwake, na nijenda katika ukanda ja Daimanuta.¹¹Kisha mafarisayo nikopoka paranga nitandua kubishana. Nipinga kupigwa ishara kopoka mbinguni, kwa kumjaribu. ¹²Nitafakari kw alina moyoni niweleketa,"Kwa indi kizazi sheshimu linalolea ishara? Nakuwarugulila mmanyanganyi kweli, jwakwapi ishara jipingakoposhela kw akizazi sheneshi." ¹³Kisha nikwerekanga najingira mkati ja mashua kawili, nijaula kuelekea upande guna.¹⁴Wakati gwenego wanafunzi waliwelele kkujigara mikate . wangapangwa na mikate zaidi ja shipande shimo kuipaliji pa mashua. ¹⁵Aliwaonya na kuweleketa,"Mwe na meyo na mjilinde dhidi ja chachu ja mafarisayo na chachu ja Herode.¹⁶Wanafunzi niweleketanga wenewo kwa wenewo, "Ni kwa sababu twangali mikate." ¹⁷Yesu alitamwile ali, na kuwarugulila,"Kwa indi inaweweketanga kuhusu kungali na mikate? Mukanawe manyanga bado? Mukaelewa? Mitima jenu ipali miepesi?¹⁸Mkwete meyo, mukalola?Mukwete masikiop mukapilikana? Munakumbuka? ¹⁹Nilipoigawa mikate mitano kwa vandu elfu tano, mujigere ikape ilingwa nigumbele ipande ja mikate?" Nijagura ,"Kumi na mbili."²⁰"na nilipoigawa mikate saba na kwa vandu elfu nne mujigere ikapu ilingwa?" ²¹Niwelekete,"Saba." Nikwarugulila,"Bado mukaelewa?"²²Nikwia Berthaida vandu weneo kupelesha kwa Yesu mundu kipofu na wakamsihi Yesu amguse. ²³Yesu nikamula kwa mkonu yula kipofu, na kumwongoza paranja ja kijiji. Patemile mate kunani pa mayo gake na kunyosha mikono gake juu jake, nikumuya,"Unalola shoshowe?"²⁴Niulola kunani na kuweleketa,"Nalola wandu wamkolela kama mikongo inajenda." ²⁵Ndivo ninyosha kawili mikono jake kunani ja meyo gake mundu jwejula Niugula meyo gake, nilola kawili na nilola, kila shindu shambone. ²⁶Yesu aneshile ajende kumuhi na kumrugulila ,"Unajangile mjini."²⁷Yesu nijaula na wanfunzi gwake nijende vijiji vya kaiseria ja Filipi wapali mupanda mkuwauya wanafunzi,"Vandu wamnaweleketa nnne ni gani?" ²⁸Nijangura kwakuwelekete,"Yohana mbatizaji. wana wanaweleketa 'Eliya' na wana 'jumo mwa manabii."²⁹Nikukuya,"Lakini mmanganyanji muna weleketa nnne ni gani? Petro nirugulila,"Mwe ni Kristo." ³⁰Yesu nikuwaonya wamgarulile mundo yoyowe kumuhusu jwejula.³¹Na nitandua kupundile ja kuwa mwana wa Adamu lazima ateseke kamambo gamagwinji, na nikanwa na viongozi na makuhani wakuru, na wajandikanga na nibulagwa na baada ja moga gatatu atafufuka. ³²Niweleketa genega kw auwazi, ndipo Petro nikumjigara pembeni na nitandua kukemea.³³Lakini Yesu nigeuka na kuwalolalanga wanafunzi gwake na akamkemea Petro na kuweketa,"Mpite nyuma jangu shetani! Hujali mambo ga Mnungu, japokuwa mambo ga vandu." ³⁴Kisha akaushema umati na wanafunzi gwake pamoo, na kuwarugulila,"Kama kuna mundu anapinga kumkagula ajikane mmayene, ajigale msalaba gwake na angagule.³⁵Pa luwa yeyowe anayepinga kuyaokoa maisha gake apingaye kuyaowila na yeyowe apingaye kuyaowa maisha gake kwaajili gangu na kwaa jili ya injili, apinga kuyaokoa. ³⁶Inamfaidia nini mundu, kupata ulimwengu wote, na kisha kupwega hasara ga maisha gake? ³⁷Mundu anapinga kushoa indi badala ja maisha gake?³⁸Yeyowe amunile aibu na malowe gangu katika kizazi sheneshi sha wazinzi na kizazi cha wapingile yambi mwana jwa Adamu shiwamlolile aibu wapingaapo kwisha katika ufalme gwa Awawa jake pamoo na malaika watakatifu.

Chapter 9

¹Na awalekete kukwao,"Hakika naweleketa kukwenu baadhi jenu wapali vandu wanjimilenje penepa wanakawe kuonja mauti kabla ja lola ufalme wa mnungu uikile kwa nguvu." ²Na baada ja lyua lya sita Yesu awajigele Petro, Yakobo na Yohanapamoo naye mlimani, jika pee. Ndio nitandue kubadilika na myo jao. ³Mavazi gake nitandua sana, meupe sana, meupe kuliko mng'arishaji jojowe duniani.⁴Ndivo Eliya pamoo na Musa wakopeshele mmuja jao, na wapaliji wanalogela na Yesu. ⁵Petro nijagura nakumgarurile Yesu," Mwalimu, ni vyema uwekuwa penepa na tushonjile ibanda itatu, shimo kwa ajili jako,, shimo kwa ajili ja Musa na Shimo kiwa kwaajili ja Eliya." ⁶(Pa kuwa mwangamanya indi shawaweleketa njogopa sana.)⁷Wingu likoposhele na kuwunika .|Ndivo lilowe kopoka mawinguni niweleketa,"Jwejeno ni mwanagwangu mpendwe mupikanile jwejula." ⁸Ghafla, wapaliji wakilola wangamlola yeyowe pambo nao, ingapaliji Yesu pe.⁹Wapaliji wnateremka kopoka mlimani aliwaamuru kutokumrugulila mundu yoyowe gagala gowe wayalolile, mapka mwana jwa Adamu atakapofufuka kopoka kwa wafu. ¹⁰Ndivo wayatuzile mambo gawo wayene .lakini wajadiliane wewo lwa wenewo ni indi maana gake"Kufufuliwa kopoka kwa wafu"¹¹Nikumuyanga Yesu,"Kwa ndi wajandika kuweleketa lazima Eliya aishe kwanza?" ¹²Nikawwarugulila,"Hakika Eliya apingakwia kwanza kulokola indu yowe. Kwa indi jijandishwe mwana jwa Adamu lazima apegwe mateso gamanjinji na achukiwe? ¹³Lakini naweleketa Eliya amalile kwiya, na watendile kama walivyopendo kama majandiko gaweleketavyo kuhusu jwejula."¹⁴Na paujile kwa wanafunzi nilola likundi lyakulungwa linguruke na masadukayo wapaliji wanasababisha nago. ¹⁵Na mara wamlolile likundi lyowe lilishangaa na kumutukila mna kumzsalimia. ¹⁶Nawawuya wanafunzi gwake,"Mnabishananga nao juu ya indi?"¹⁷Jumoo jwao katika likundi nijangura,"Mwalimu napeleshe mwanangu kukwako angali na mtuma gwabulila amayo mnatende angamanya kulonjela, ¹⁸na sababisha kutetemeka na kumgwia pai, na kopoka lipovu mdomoni na kuyaga mmeno na kukakamaa, nawajugire wanafunzi gwako kushoa pepo lakini wangamanya. ¹⁹Awajangule,"Kizazi lingaamini, shindame na mmanganyanji kwa muda gani? Najingaranga nammanganuanji hadi pakuwa? Mpeleshe kwangwine."²⁰Wapeleshe mwana jwake mtima gwabililaamlolile Yesu ghafla jimtajile katika kuttemeka. Mwanalume ni gwa pai na kupoka pai mdomoni. ²¹Yesu nikumuye awawa jake," Apaliji katika hali jeneji kwa muda gani? Awawa miwelekete,"Kopoka utoto. ²²Mara jina nigwa katika moto au pa mashi, na kujaribu kumwangamiza kama unamanya kutenda shoshowe ntuhurumia na tujangutane."²³Yesu nikuwarugalila,"Kama mpali tayari? Kila shindu shingamanyanga kiwa yeyowe aminie." ²⁴Ghafla awawa wa mwana agutile na kuwleketa,"Nalungamini njangutile wangaliamini kwangune." ²⁵Wakati Yesu palolile likundi linakaribia kugwao pamkee mtima gwahilili na kuweleketa,"Mwe mtima bubu na kiziwi nakuamuru mneke,m unajinjile kugwake kawili."²⁶Niguta kw anguvu na kumuhangaisha mwana na mtima nishoka. mwana mlolile kama awile, ndivyo wawagwibji niweleketa,"Awile," ²⁷lakini Yesu amjigere kwa mkono akamwinula, na mwana ajimile.²⁸Wakati Yesu pajingile mkati, wanafunzi wake nikumuyanga faragha,"Kwa ndi twangamanyaga kumshoa?" ²⁹Nikwaruguila,"Kwa namna jeneji ngake poka japokuwa kwa kujuganga."³⁰Washoshile pepala na kupitila galilaya. Jwangapinga mundu jojoye amanyire wapalinji, ³¹Kwa kuwa apaliji anapundisha wanafunzi gwake nikwarugulila,"Mwana wa Adamu shailile mikononi mwa vandu na kumulaga. Apaliji awile baada ga moga gatatu niwuwuka kawili." ³²Lakini wangaelewa maelekezo aga, na wajogwepe kumuya.³³Ndivo waishile Kapernaumu. Wakati apali mkati pa nyumba nikwawuya ,"Mupaliji mnajadili indi mupanda?" ³⁴Lakini wapaliji jii kwani wapaliji wanabishana mupande3 kwamba gani apaliji mkulungwa zaidi. ³⁵Atamile pai nikweshema kumi na wawili pamoo na kuwleketa nao,"Kama jojowe amnapinga kuwa gwa kwanza ni lazima, awe jwa mwisho na mtumishi gwa wowe."³⁶Amjigere mwana jwa mshoko na kumlila, katikati jao. Amjigere katika mikono jake, niweleketa, ³⁷"Yeyowe aposhele mwana kama jweneju kwa lina lyangu pia amboshele nnne na apali mundu ,amboshele, nnne pe lakini pia anitumile."³⁸Yohana nikurugulila,"Mwalimu tuna mlolile mundu ashoshea pepo kw alina lyako na tukamzuia, kwa sababu kumkagula." ³⁹Lakini Yesu niweleketa,"Msimuzuie, pakuwa jwakwapi atendile maengo makurungwa kwa lina lyangu na ndivo baadaye awelekete lilowe baya lolowe juu jangune⁴⁰Yeyowe apaliji kinyume nasi jwangali upande gwetu. ⁴¹Yeyowe apelile shikombe sha mashigangwa kwa sababu upali nasi na Kristo, kweli nakwarugulila, tunawowile thawabu jake.⁴²Yeyowe awakoseshawa wenewa, washoko waniamonia nne upaliji, vyema kugwake kuungwalwa liwe lya kuyagilashingoni na kujawa baharini. ⁴³Kama mkono gwako ukikukosesha muukate. Ni heri kujinjira katika uzima bila mkono kuliko kujingira kwenye hukumu kukwerete na mikono jowe. katika moto "gunganamika". ⁴⁴(Nzingatie: mstari jeneji,"Mahali ambapo funza wangawa na moto ukanaweimika.", gwangali katika nakala za kale).⁴⁵Kama mguu gwako ukikukosesha, mukate. Ni vyema kugwake kijingila uzimani upali kilema, kuliko kujawa hukumuni, na migulu miwili. ⁴⁶(Nzingatie: Mstari jeneji "mahali ambapo funza wangawana moto gukanawe kuimika" haumo pa nakala za kale).⁴⁷Kama liyo lyako lilikukosesha ling'ole. Ni vyema kugwako kujingila katika ufalme wa Mnungu kupali na liyo limo kuliko kuwa mneyo mawili na kujawa kuzimu. ⁴⁸mahali pangali na funza, wangawa na moto ukanawe imika.⁴⁹Kwa kuwa kila jumo nikoleywa na moto. ⁵⁰Chumvi ni jambone, kama munyu jiwowile ladha jake, unajitendile iwe na ladha jake kawili? Mukole na mwinyo miongoni mwetu wayene na mupali na amani kw akila jimo."

Chapter 10

¹Yesu ajawile eneo lyenelo na ajandile katika mkoa wa Uyahudi na eneo la mmunjo ja mto Yordani, na makutanowashikukagula kawili. Awapundishe vawilikana japalijiu kawaida jake kutenda . ²Na mafarisayo waishile kumjaribu na kumuya,"Ni halali kwa mwanarume kulekana na mkongwe jwake?" ³Yesu nijangura,"Musa awamurenje indi?" ⁴Niwelekete,"Musa aruhusu kujandile cheti sha kuwekana na kuminga jwandonga."⁵"ni kwa sababui ja mitima jenu migumu ndivyo maana awajandishile sheria jeneji ," Yesu nikwarugulila. ⁶"Lakini kjopoka mwanzo gwa uumabji Mnungu awarugulile mwanarume na jwandonga.'⁷Kwa sababu jeneji mwanarume shamweleshe awawa jake na amama jake na kuungana ⁸na mkongwe wake, na wenewo wawili wapaliji mwili gumo na kuwa nga wawili bali mwili gumo. ⁹Kwa ineyo alichokiunganisha Mnungu mwanadamu angakukitenganisha."¹⁰Wapaliji m,kati mwa nyumba wanafunzi gwaleo nikumuyanga kawili kuhusu lyeneli. ¹¹NIkwagulula,"Yeyowe amnekile mkongwe gwake na kumtola mkongwe juna anatenda uzinzi dhidi yake. ¹²Mkongwe naye amneshile mrume jwake na kuolewa na mwana rume june, anatenda uzinzi."¹³Na wenewo washikupeleshela vana wao washoko ili awaguse lakini wanafunzi nikuwakemea. ¹⁴Lakini Yesu patambwile lyenelo wangafurahishwa nayo kabisa nikwwarugulila ,"Muwaruhusu vana vashoko waishe kwangune na muwaangamiza kwa sababuwalio kama wenewa falme wa Mnungu ni gwao.¹⁵Ukweli niwarugulila , jejowe wangauposhele ufalme waMnungu kama mwana jwashoko hakika mwangamanya kuyingira katika ufaalme jwa Mnungu. ¹⁶Kisha awajigere kana mikononi mwake na kuwabariki akiwawishila mikono jake kunani jao.¹⁷Napawandwiwe safari jake mundu jumo amutashile na mkoma magoti mmunjo jake nakumuya,"Mwalimu mwema, ndende indi ili nimanyile kurithi uzima ja milele?" ¹⁸Na yesu niwekete,"Kwa indi unanishema mwema? Jwakwapi apali mwema ingapaliji Mnungu jika pe. ¹⁹Uzimanyire amri:'Unalage, unazini, najiwe unashuhudie unami, unatembanje, Muheshimu awawa na amama jako'.'''²⁰Mundu jwejula niwekete,"Mwalimu aga gowe nimeyatii kopoka ningali kijana." ²¹Yesu nikumlola na kumpende nakumrugulila,"Unapungushila shindu shimo. Unapaswa kuuza vyowe upali navyo na uwapele maskini,mna upali na hazina mbinguni ndivo lishe kunikagula." ²²Lakini akatile tamaa kwa sababu ja maelezo aga; nijaula apali mwenye huzuni, pa kuwa apaliji na mali jajingwinji.²³Yesu nilola pande na kuwarugulila wanafunzi gwake,"Ni jinsi gani ungali vigumu kw atajiri kujingira katika ufalme gwa Mnungu! ²⁴Wanafunzi nishangaza na malowe aga, Lkaini Yesu nikuwarugulila kawili,"Vna ni jinsi gani ingali vigumu kujingila katika gwa Mnungu! ²⁵Ni rahisi kwa ngamia kupita kwenye tundu lya indano, kuliko mundu tajiri kujingira katika ufalme gwa Mnungu."²⁶Wakishangazwa sana na niwelekeketana ineyo gani shaokoke" ²⁷Yesu nikuwalolanga na kuwekeleketa,"Kwa binadamu haliwezekana lakini ngakwa Mnungu, pa kuwa katika Mnungu yowe ganawezekana." ²⁸Petro nitandwa kubelekta naye,"Mnole kuleshile yowe na tukukagule."²⁹Yesu niwelekete,"Ukweli nakuwaragulila mmanganyanji jukwapi aleshile nyumba au kaka, au dada,au mama,au awawa, au vana, au ardhi, kwaajili jangu, na kwaajili ja injili, ³⁰ambaye shaposhele mara mia zaidi ja inaino penepa duniani, nyumba , kaka, dada, amama, vana na ardhi, kwa mateso, na ulimwengu mishalo,uzima wa milele. ³¹Lakini wawagwinji walio wa kwanza wapaliji wa mwisho na walio wa mwisho wapaliji wa kwanza."³²Wapaliji mupanda kujenda Yerusalemu, Yesu apaliji alongellee mmujo jao, wanafunzi walishangaa na wewala wapaliji wanakukagula nyuma wajogwepe. Ndivpo Yesu nikwashoa pembeni kawili wewala kumi na wawili na nitanduwa kuwawaranjira ambacho shipinga koposhela inaino karibuni: " ³³Mnole tunajenda mpaka Yewrusalemu, na mwana jwa Adamu shafikishwe kwa makuhani wakuru na wajndikwa, wapinga kumuhukumu, awe na wapinga lushoa kwa vandu wa mataifa. ³⁴Wapingakudhihaki, na watamtuma mate, watamkoma imbo na kumulaga. lakini baada ja moga gaatu shaushuke."³⁵Yakobo na Yohana,wan wa Zebedayo waikile kukwake na kuweketela,"Mwalimu tunakuhitaji ututendele shoshowe tukujugacho." ³⁶Nikwangula,"Munapinga niwatendele indi?" ³⁷Niwelekete,"Nturuhusu tutame nawe katika utukufu gwako, jumo katika mkono gwako gwa kuume na juna mkono gwako gwa kushoto."³⁸Lakini Yesu nijagura,"Mkamanya mujangacho munaweza kukingwela shikombe ambacho nitakinywea au kustahili ubatizo ambao nitabatizwa?" ³⁹Nikwarugulila,"Tumanyire" Yesu nikwarugulila,"Shikombe pangichangwela, mtakingwela na ubatizo ambao kugwao nimebatizwa mtaustahimili. ⁴⁰Lakini atamile mkono gwangu wa kuume na mkono gwangu wa kushoto ga nne gwa kushoa, lakini ni kwa wewala ambao kukwao wamalile andaliwa."⁴¹Wewala wanafunzi wanakumi na papilikane aga nitandwa kuwakasirilwa Yakobo na Yohana. ⁴²Yesu nikweshema kukwake na kuwaleketa," Mnamanya kuwa wewala wanaodhaniwa kuwa watawala wa andu wawo mashuhuri huwabonesha maamlaka juu jao."⁴³Lakini jwangapaswa kuwa ineyi kati jenu yoyowe apingae kuwa jwa mkurungwa kati jenu lazima awatumikie, ⁴⁴na yeyowe apingae kuwa wa kwanza kati jenu ni lazima awe mtumwa kwa wowe. ⁴⁵Kwa kuwa mwana wa Adamu shaishe kutumikiwa na kuyashoa maisha gake kuwa fidia kwa wangwinji."⁴⁶Wakaika Yeriko, apaliji akijagula Yeriko na wanaafunzi gwake na likundi lyalikurungwa, mwana wa Tomayo, Batimayo, kipofu mjugaji, atamile kando ja mupanda. ⁴⁷Pikakene kuwa Yesui Mnazarethoi nitandauwakukoma mayowe na kuweleketa,"Yesu, mwana wa Daudi nngurumie!" ⁴⁸Wawangwinji wamkemela jwejula kipofu wakirugulila anyamaze, lakini aliguta kw alilowe zaidi , mwana wa Daudi, nngurumie!"⁴⁹Yesu mjima na kuamuru ashemwe, nikumshema jwejula kipofu, wakiwaleketa," kuwa shujaa mwinushe!Yesu Nkushema." ⁵⁰Ajaile pembeni koti lyake niwutuka zaid, na kwia kwa Yesu.⁵¹Yesu nijangura na kuweleketa,"Unapinga nikutendele indi? Jwejula mwanarume kipofu nijagura."Mwalimu ninapinga kulola." ⁵²Yesu nikwarugulila,"Ijende imani jako jikaponyile"Penepo pepo meyo gake yakalola na kumkagula Yesu mupanda.

Chapter 11

¹Wakati gwenegu waishile Yerusalemu, walipokaribia Berthfage na Bethania, katika mlima wa Mizeituni, Yesu awatumile wawili miongoni mwa wanafunzi wake ²na aliwarugulila,"Njedange katika kijiji kinachokalibiana nasi. Mara mtakapoajingila mwenemo, mushimkongane mwanapunda ambaye jwakanawepandwa. na mumu gule na mpeleshe lwangane. ³Na kama yeyowe aliwarugulila, 'kwa indi mnatenda hivi,'? Mnapaswa kuweleketa,,'Bwana namhitaji na mara mukaujanae penepa'.''⁴Wajendile na kukwimana mwanapunda atawle paranga pamnango kweneye mtaa gungali wazi, nao wamugule. ⁵Na baadhi ja vandu wapaliji wajimilenje pepala na kuwarugulila,"Mantenda indi, kuugula mwanapunda jweneju?" ⁶Wawarugulile kama Yesu awarugulile, na vandu wakawaacha wayende.⁷Wanafunzi wawili wampeleshe mwanapunda kwa Yesu na watandikenje mavazi gao kunani jake ili Yesu amanye kukwela. ⁸Vandu wawagwinji nitandika mavazi gao mupanda, na wana watandikeje matawi, wayakatile kopoka kumgunda. ⁹Wewala wajendile mmujo jake na wewala wakagulenje wakikoma mayowe,"Hosana! Amebarikiwa anayeika kw alina lya Bwana. ¹⁰Ubarikiwe ufalme unaoika wa Awawa jetu Daudi! Hosana kwa apali kunani"¹¹Ndipo Yesu ajinjile Yerusalemu na ajendile hekaluni na alolie kila sindu, ianaino, wakati upaliji ujendile, ajendile Berthania pamoo nao kumi na wawili. ¹²Lyua likwagwile, wakati wapaliji wakuya kopoka Berthania apaliji na shiwanga.¹³Na kulola mkongo gw amukongo upaliji na mahambi kwa mbali, ajenda kuulola kama awezile kupata shoshowe juu jake. na wakati ajendile kw ajwejuno jwangapata shoshowe ijapokuwa mahamba kwa kuwa gapali majira ga mkongoni. ¹⁴Paugulile,"Jwakwapi jjejowa shalye tundakopoka kukwao kawili." Na wanafunzi wake nipilikana.¹⁵Waishe Yerusalemu, naye njingila hekaluni na kutandua kuwashoa paranga wauzaji na waumanga mkati ja hekalu. Papindule meza za wabadilishaji wa ela na itengu vya wewala wapaliji wakiuza njiwa. ¹⁶Jwangamruhusu jejowe kujigara shoshowe hekaluni kimanyire kuuzwa.¹⁷Aliwapundisha na kuweleketa,"Je jangajandikwa nyumba jangu jishemilwe nyumba ja sala kw amataifa gowe'? Lakini muitesandile pango la wanyang'anyi." ¹⁸makuhani wakuru na wajandikwa wapilikene apaliji awelekete, nao niloleya mpandaja mumlaga, hata ineyo wamjogwepe kwa sababu umati ulishangazwa na mapundisho gake. ¹⁹na kila wakati liguro paishile nijaula mjini.²⁰Wapaliji wakijendelea lyamba, waulolile mkongo wa mkongoni ujumwile mpaka mizizi jake. ²¹Petro nikumbuka na kuweleketa,"Rabi!Mnole, mkongo gwa mkongoni uliolaani ujumwile."²²Yesu nijangwa,"Mupali na imani katika Mnungu. ²³Amini nawarugulila kwamba kiula auraguliaye mlima gwenegu, mjaule ma ukajijae mmeyene baharini, na kama jwangali mashaka mumtima gwake lakini anaamini kwamba akiwerekete kitakopeshele ineyo ndiyo Mnungu atakavyotenda.²⁴Kwa imeyo niwarugulila, kila shindu mujugacho na kuwuya kwaajili jake,mngaamini kwamba mumposhele ineyo vipaliji kukwenu. ²⁵Wakati mujimapo na kujuga, munapaswa kusamehe shoshowe mubilenacho dhidi ga yeyowe ili kwamba awawajenu apali mbinguni awasamehe pia mamanganyi makosa genu. ²⁶(Nzingatie: mstari gweguno,"Lakini mungaposamehe, wala awawa jenu apali mbinguni hatasamehe yambi jenu" gwakwapi pa nakala za kale).²⁷Waushile Yerusalemu kawili. na Yesu apaliji akijendela hekaluni, makuhani wakuru, waandishi na wazee waishile kukwake. ²⁸Waliwarugulula," kwa mamlaka gani munatenda mambo aga? Na ni gani apele mamlaka kuyatenda aga?"²⁹Yesu nikwawarugulila,"Nitawauya liswali limo munirugulile na nnne nitawarugulila kwa mamlaka gani niyatenda mambo aga. ³⁰Je, ubatizo wa Yohana ukopweshe mbunguni au ukopweshe kwa wnadamu?Munijagure."³¹Walijadiliana miongoni mwao na kushindana na kuweketa," Kama tukisema,'Kutoka mbinguni,'niweketa, kwa indi basi hamkumwamini?' ³²Lakini kama tukiweleketa,' kopoka kwa wanadamu,'..." Waliwanjogopa vandu pa kuwa wowe wakamulenje kwmaba Yohana apaliji Nabii. ³³Ndipo wamjangwire Yesu na kuweleta ,"Tukamanya. Ndipo Yesu akawarugulila,"Wala nne ngawarugulila ni kwa mamllaka gani ganatenda mambo aga.

Chapter 12

¹Kisha Yesu nitandua kuwafundisha kwa mifano. Niweleketa," Mundu apandile mgunda la mzabibu akiungashila uzio na kuimba limo lya indika mvinyo. Achenjile mnara na uisha kulipangishe maunda la mzabibu uwa wakulima wa mizabibu kisha nisafiri safari ja mbali. ²Wakati kuishile amtumite Mtumishi kw awakulima wa mizabibu kuposhe;la kopoka kungwao baadhi ja matunda ga kumgunda la mizabibu. ³lakini wakiukamulanga, wakamkoma na wakawawinga bila shoshowe.⁴Akamtuma kukwao mtumishi juna wakamjeruhi mumtwe na kumtendela mambo ga aibu. ⁵Bado pamtumile juna jweneju jumo wamulege ,wawatendela wana wawagwinji mambo kama genego genego. Wakiwakomanga na wana kuwalaga.⁶Apaliji bado na mundu jumo zaidi wa kunituma mwana mpendwa. Naye apaliji Jwa mwisho atumwile kukwao .niwelekete" watamheshimu mwanangu." ⁷Lakini wapangaji washikuweleketa wenewo uwa wenewo,"Ujweneju ndiye mrithi, njianje hebu Tumlage, na urithi upaliji kukwetu."⁸Walimvam,ia, wakamulaga na kuijaa paranga ja mgunda la mizabibu. ⁹Kwa ineyo je shatende indi mmiliki gw amgunda la mizabibu? Shaishe na kuwaangamiza wakulima wa mizabibu na kukabidhi mgunda la mizabibu kwa wana.¹⁰Wangapata kusoma andiko uyeneli? Liwe ambalo washenga walikanile, liishile liwe lya pembeni. ¹¹Lyeneli likopweshe kwa Bwana na ni la ajabu meyoni mwetu." ¹²Walimloleya kumkamula Yesu, lakini wajogwepe makutano, kwani wamanyire kuwa apaliji amenena mfano gwenegu dhidi yao. Hivyo nikumneka na nijenda jao.¹³Kisha nikuwatuma baadhi ya mafarisayo na maherodia kumkwake ili kumtega kw amalowe. ¹⁴Waishile nikwarugulila,"Mwalimu, tunamanya kwamba ukajali maoni ga yeyowe na huonyeshi upendeleo kati ya vandu. Unapundisha mpanda ja Mnungu katika ukweli. Je!Ni haki kulipa kodi kwa Kaisari au la? Je! Twaweza kulipa au la? ¹⁵Lakini Yesu amanyire unafiki gwao na kuwagururila," kwa indi mnanijaribu? Mmbanganje dinari mimanye kuilola."¹⁶Nipelesha jumo kwa Yesu, nikwarugulila,"Je ni sura ya gani namaandishi yapali penepa ni ya gani? Niweleketa ,"Ya Kaisari." ¹⁷Yesu nikwarugulila,"Muwangange Kaisari vitu vya Kaisari na Mnungu Vindu vya Mnungu." Wakastaajabia.¹⁸Kisa masadukayo, waasemao jwkawapi ufufuo, wamjendile kuwawuya, wakiweleketa, ¹⁹"Mwalimu Musa atujandikila kuwa ipali ndugu jwa mundu niwa na kumleka mkongwe nyuma jake. Lakini jwangareka mwana, mundu amjigere mkongwe waanungunaye jake, na kupwega nana kwaaajili ja mnnguna jake.'²⁰Kupaliji na anungunaye saba, wa kwanza atwaa mkongwe na kisha kuwa, jwangaleka vana. ²¹Kisha wa puiliu amjigere naye niwa,wangaleka vana na wa tatu hali kadsharika. ²²N awa saba awile bila kuleka vana mwishowe na jwandonga pia niwa. ²³Wakati wa ufufuo, wapingafufuka kawili, Je!Apalijimkongwe jwa gani? Kwani anunganao wowe saba wapaliji wanarume gwake."²⁴Yesu pawarugulile,"Je jeneji nga sababu kuwa mmepotoshwa, kwa sababu mukmanya maandiko wala nguvu ja Mnungu?" ²⁵Wakati gwa ufufuko kopoka kw awafu hatawtawa wale kujinjila katika ndoa, bali apaliji kaka malaika wa mbinguni.²⁶Lakini kuhusu wafu ambao wanafufuliwa Je! mkanawasoma kopoke katika shitabu cha Musa katika habari ja kichaka jinsi Mnungu awelekete na kumrugulila, Nnne ni Mnungu wa Ibrahimu na Mnungu jwa Isaka, Na Mnungu jwa Yakobo?' ²⁷Jwejula nga Mnungu wa wafu, bali wa walio hai. Ni dhahiri mupwekete."²⁸Jumo jwa waandishi aishile na kuyapilikanila mazungumzo gao. Alolile kwamba Yesu awajagure vema. Nikumuya,"Je! ni amri japi iliyo ja muhimu zaidi katika yowe?" ²⁹Yesu amjangwe galiyo ga muhimu ni jeneji, "Mpilikane , Israeli, Bwana Mnungu Gwetu, Bwana ni jumoo. ³⁰Lazima umpendile Bwana Mnungu jwako, kwa mtima gwako gowe, kwa mtima jako yowe, kwa akili jako yowe, na klwa nguvu jako yowe.' ³¹Amri ja pili ni jeneji,' Lazima upendile jirani jako kama unavyojipendile mmayene. Jwakwapi amri jina nakuru zaidi ja yeneyi."³²Mjandika niweleketa,"Vema mwalimu!Uwalekete kweli kwamba Mnungu ni Jumo, na Kwamba jwakwapi juna zaidi jake. ³³Kumpenda jweneju kwa mtima gowe na kwa ufahamu wowe na kwa nguvu yowe, na kupendela jirani kama mmayene, ni muhimu mno kuliko matoleo na dhabihu ja kuteketeza." ³⁴Wakati Yesu palolile ashoshile lijibu lya busara, nikwarugulila,mmmwe mwangali mbali na ufalme gw aMnungu. Baada ja penepo jakwapi hata jumo apali thubutu kumuya Yesu maswali yoyowe.³⁵na Yesu pajagwire wakati apaliji akipundisha katika hekalu, niwelekete,"Je wajandikwa uwelekelajem kuwa Kristo ni m,wana jwa Daudi? ³⁶Daudi mmayene katika mtima mtakatifu awelekete, Bwana awelekete kwa Bwana jwangu, nketi katika mkono gwangu gwa kuume, mpaka niwatende maadui jwako kuwa pai ja miguu jako.' ³⁷Daudi mmayene humshema Kristo, Bwana' Je ni mwana Daudi kwa jinsi gani? Na mkusanyiko mkuru wampilikane uwa furaha.³⁸Katika mapundisho gake Yesu awelekete,"Jihadharini na wajindikanga, wnaotam,ani kujendela na kanzu kjajirea na kusalimiwa na masoko ³⁹na kuketi pa itengu vya wakurukatika masinagogi na katika sikukuu kwa maeneo ga wakuru. ⁴⁰Pia wanalya nyumba ja wanjane na wanajuga maombi mareu ili vandu wawalolanje. Wenewa vandu shiwaposhele hukumu jingali jikuru."⁴¹Kisha Yesu aketile pai karibu na lisanduku lya sadaka mkati ja eneo la hekalu; apaliji akilola vandu wapaliji, wataganga ipanje jao ja sanduku. Vandu wana matajiri wawikile kiasi sheshiokurugwa sha panje. ⁴²Kisha mwanamoka mjane maskini aishile na kutaga ipande iwili thamani ja senti.⁴³Kisha nikushemanga wanafunzi wake na kuwarugulila,"Amini nawarugulila jwandonga jweneju mjane atajile kasi shashikurugwa zaidi ja wowe ambao washoshienje katika sanduku la sadaka. ⁴⁴Kwani wowe washoshienje kutokana na ugwinji gwa mapato gao. Lakini jwandonga mjane jweneju kupoka katika umaskini gwake, kataga ipanje yowe ambayo alipaswa kuitumia kw amaisha gake."

Chapter 13

¹Yesu alipaliji akijendera kopoka hekaluni, jumo jw awanafuzni gwake nikuwawuya ,"Mwalimu, mnole maganga aga gashangazana majengo!" ²Akawarugulila, unalola majengo agamekurungwa? jwakwapi hata liwe limo likana igala kunani ga gana ambalo lingaunganishwe pai."³Naye apaliji atemi kunani ja mlima gwa mizeituni kunyuma ja hekalu, Petro, Yakobo, Yohana na Andrea nikwawuya kwa Siri, ⁴"Ntuwaranjire mamboa aga yapaliji lyua gani? Ni indi dalili ga mambo aga koposhele?"⁵Yesu atandwiwe kuwawaranjira,"Kuweni makini kwamba mundu yeyowe anawapotosha. ⁶Wawagwinji wataika kw alina lyangu waliweleketa,'Nne ndiye,' ma kuwapotosha wawagwinji.⁷Mutakopilikana vita na tetesi ja vita, mnajogope; mambo aga gakwapi budi koposhele, lakini mwisho bado. ⁸TaifaTaifa linajinuka kinyume na taifa jingine, na ufalme kinyume na ufalme. Paliji na matetemeko sehemu mbalimbali, na shivanga. Gwenegu ni mwanzo gwa utungu.⁹Mupali meyo shiwepeleshe hadi mabarazani na munakomwanya katika masinagogi. Mutajimishwa mmujo ja watala na wafalme kw ajili jangu, kama ushuhuda gwao. ¹⁰Lakini injili lazima kwanza ihubiriwe na mataifa gowe.¹¹Wapingapo kuwakamula na kuwakabidhi munajogope kuhusu sheshila shiweleketa, ndani ja muda gwenegu, munapegwa; indi sha welekete. Mukapali mmanganji mpingao longela, bali mtima Mtakatifu. ¹²Mnunguna shiwamshita mnunguna kuulagwa awawa na mwana jwake. Vana shiwajime kinyume sha awawa jao na kuwasababisha kwalagwa. ¹³Mupingachukiwe ana kila mundu kwa sababu ja lina lyangu. Lakini atakayevumilia mpaka mwisho, mundu jweneju shaokoke.¹⁴Mupingapo kulola chukizo kwa uharibifu lijimile pepala lingalipopingwa kujima( Asomeye na afahamu). Ndivo wapaliji mkati ja Yuda watushile mlimani, ¹⁵naye apali kunani ja nyumba anauluke pai ja nyumba au kujigara shoshowe kipali paranga, ¹⁶na apali kumgunda anauje kujigara vazi lyake.¹⁷Lakini ole gwao wandonya wangali na shitumbo na wanyonyeshao katika lyua jenejo! ¹⁸Mjugange kwamba jinakoposhele wakati gwa mmbepo. ¹⁹Kwani papaliji na mateso, gamakurungwa ambayo jwangawahi koposhele kopoka Mnungu paumbile ulimwenguni, mpaka inaino jwakwapi wala jikanawe kposhela kawili. ²⁰Mpaka Bwana shiwapunguze lyua givakwapi mwili upingao okoka. Lakini kwa ajili ja wateule wapingao kuwagula shiwapunguze namba za lyua.²¹Wakati gweguno kama mundu yeyowe atawaranjira,Mnole Kristo apali penepa! au mnole apali penepa! mnajamini. ²²Kwani wakristo wa unami na manabii wa unami watakophela na washoa ishara na maajabu ili kwamba wawatembanje yamkini hata wateule. ²³Muwe na meyo! Namalie kuwarugulila aga gowe kabla ja wakati.²⁴Lakini baada ja mateso ga moga ago lyuwa litagirwe shiza, mwei hautashoa mwanga gwake, ²⁵nyota zinagwa kupoka angani na nguvu zipaliji mbinguni zitatikisika. ²⁶Ndivo wapingapo kumlola mwana wa Adamu aishe mawinguni kwa nguvu jajikurungwa na utukufu. ²⁷Ndivo nituma malaika jake na kuwasanya pamoo na wateule gwake kopoka panda jikuru ncheche ja dunia, kopoka mwisho mwa dunia mpaka mwisho gwa mbingu.²⁸Kwa mkongoni muipunze katika tawi liwezayo kushoa na kuwika haraka mahamba gake ndivo mmanyire kwamba apali karibu. ²⁹Ndivo ipaliji mtakapolola mambo aga gakoposhele, mmanyaje kwamba apali karibu na milango.³⁰Kweli na kwarugulila sheshino kizazi shikapita mbali kabla mambo aga gakanawe koposhela. ³¹Mbingu an nchi zinapita lakini malowe gangu gangapiata kamwe. ³²Lakini kuhusu moja ago au saa, jwakwapi amanyire hata malaika jwa mbinguni, wala mwana, ila Awawa.³³Muwe meyo mnole kwa sababu mkamanya, kwa sababu hamjui ni muda gani yatatokea.(Zingatia: Mstari huu,"Muwe waangalifu, tazameni na ombeni kwa sababu.." haumo kwenye nakala za kale). ³⁴Ni kama mundu ajendie safarini nileke nyumba jake na kuwika mtumwa jwake kuwa mtawala jwa nyumba, kila jumo na maengo gake, na kumwamuru mlinzi kutama meyo.³⁵Kwa ineyo muwe na meyo! Kwani mumanyire ni lyua gani Bwana jwa Nyumba shaujire kumuhi ganawezekana na ligulo, shilo gw amanane, wakati jogoo wapingapo wika au lyamba. ³⁶Kama aikile asikuimane mgonile. ³⁷Sheshila shiweleketacho kukwako naweleketa kwa kila mundu nkeshanje!"

Chapter 14

¹Ipaliji lyua lya wawilibaada ja sikukuu ja pasaka na ja mikate jikanawe tagwachachu. Makuhani wakuru na wjandikwa wapaliji walolea namna ja kumkamula Yesu kw ahila na kumulaga . ²pa kuwa wawelekete,"Nga wakati gweguni gwa sikuu vandu wanaika kutenda ghaasia."³Wakati Yesu apaliji Berthania kumuhi kwa Simoni mkoma, na apaliji akielekea mezani, jwandonga jumo aishile kukwake apali na shupa ja marashi ja nardo shafi genge gharama yajirungwa sana mkaa shupa na kuimimina juu ja mtwe gwake. ⁴Lakinio paliji na baadhi jao wapaliji wakasirike. wakarugulilana wenewo lwa wenewo wakiweleketa,"Ni indi sababu ja upotevu gwenegu? ⁵manukato aga gamanyire kuuzwa kwa zaidi ja dinari mia tatu, na kupwegwa masikini." Napo wamkemeanje.⁶Lakini Yesu niwelekete,"Munikange jika pe. Kwa indi mnasumbua? Atendite jambo julikoto kwangune. ⁷Moga gowe maskini wapali, na wakati wowowe mnapotamani munagamanya kutenda makoto kungwao lakini mungapaliji nami wakati wote. ⁸Atendile sheshila amanyire apakile mwili gwangu mauta kwaajili ja maikilo. ⁹Kweli nawarugulila , kila mahaliu injili jinapo hubiriwa katika ulimwengu wowe, sheshile ashitendi8ke jwnadonga jwejuno kuitazungumza kwa ukumbusho gwake.¹⁰Kisha Yuda Iskariote, jumo jwa wewala kumi na wawili ajendile kwa wakuru wa makuhani ili kwamba apegwe kumkabidhi kugwao. ¹¹Wakati wakuru wa makuhani wapilikane genego wapikalikane genego, walifurahi na kuwakaihidi kupwegwa ipanje . Atandwine kulolea nafasi ja kukabidhi kugwao.¹²Katika lyua lya kwanza ga mkate ukanawe tagwa chachu. Wakati washoshie mwana ngondoro hjwa pasaka, wanafunzi gwake awarugulile,"Unapinga kujenda kwei tukandae ili upate kulya mlo gwa pasaka? ¹³Awatumile wanafunzi gwake wawili na kuwarugulila,"Mjendange mjini na mwanarume mbaye ajigere mtungi atalolana na mmanganyanji mukaguranje. ¹⁴Nyumba pajinjilapo mukagulanje na mugurugulile mwenye nyumba jwenejo,' mwalimi anaweleketa,"Shipali kwei chumba sha wajeni mahali nipingapo kulya pasaka na wanafunzi jwangu?"¹⁵Atawabonesha shumba sha juu shikurungwa shenye samani ambacho kipali tayari. Mtendanje maandalizi kwaajili jetu pepala." ¹⁶Wanafunzi wajawile nijendanga mjini; walikuta kila shindu kama apaliji amewarugulila na waandaa mlo wa pasaka.¹⁷Wakati jipaliji, ligulo aishile na wewala kumi na wawili. ¹⁸Na wapaliji wakiikaribia meza ya kulya, Yesu niwelekete,"Kweli nawarugulila , jumo kati jenu anayekula pamoo nami atamsaliti." ¹⁹Wowe walisikitika, na jumo baada ja juna nawarugulila,"Hakika nga nnne?"²⁰Yesu pajjagwirew na kuwarugulila,"Ni jumo hjwa kumi na wawili kati Yenu, jumo jw akumi na wawili kati jenu, jumo ambaye inaino anachovya tonge katika bakuli pamoo nami. ²¹Pa kuwa mwana wa Adamu nijenda kama vile maandiko gaweleketavyo juu jake. Lakini aole gwake mundu jweju;la ambaye kupitila jwejula mwana jwa Adamu atasalitiwa! Ingepali jikotop zaidi kukwake kama mundu jwejula angaliwelekwa."²²Na wapailiji walya, Yesu ajigere mkate, akaubariki, na kuumega. Nipegwa niwelekte,"Mjigaleni. Gweguno ni mwili gwangu." ²³Nijigara jikombe, akasahukuru, na kuwapegwa, na wowe wakaingwela. ²⁴Awarugulile,"Jeneji ni damu ya agano, damu imwagikayo kwaajili ya wangwinji. ²⁵Kweli nawarugulila, ningangwa kawili katika zao lyeneli la mizabibu mpaka siku lyelila apingapo kungwa upya katika ufalme jwa Mnungu."²⁶Wamalipo kujimba wimbo, wajendile nje katika mlima jwa mzeituni. ²⁷Yesu nikwawarugulila,"Mamanganyi nyowe mtajitenga kw ambali kwa sababu jangu, kwa kuwa jijandikwe,' Nitamkoma mchungaji na kondolo wapinga kutawanyika.'²⁸Lakini baaada ya kufufuka kwangune, napinga kuwatangulia mmujo jenu Galilaya." ²⁹Petro niukwawarugulila," Hata kama wowe wakuleshile, nnne ngakuleka."³⁰Yesu aliwarugulila,"Kweli nakurugulila, shilo jejino, kabla ya jogoo hakanawewika mara mbili upaliji unganile mara tatu." ³¹Lakini Petro awelekete,"Hata itanilazimu kuwa pamoja nawe, ngakukana." Wowe washoshie ahadi jejila jejila.³²Waishile kwenye eneo liloshemwa Gethemane, na Yesu nikwarugulila wanafunzi gwake," Mtame hapa wakati munasali." ³³Awajigere Petro, Yakobo, na Yohana pamoo naye, nitandua kuhuzunika na kutaabika sana. ³⁴Parugulire,"nafsi jangu jingali na huzuni sana hata, hata kuwa. Bakini penepa na mkeshange."³⁵Yesu ajendile mumujo kashoko,nigwa pai, na kujuga, kama jiwezekana, kwamba saa hii ingemwepuka. ³⁶Niweleketa,"Aba, Baba, mambo gowe uhukwao ganawezekana. Nishoe shikombe sheneshi. Lakini nga kwa mapenzi gangu bali mapenzi gangu, bal;i kwma mapenzi gako."³⁷Aujile na kuwaimana wagonile nna kuwarugulila Petro, Simoni, je ugonile? Mwangamanya kukesha hata saa jimo? ³⁸Kesheni na mujuge kwamba mnaike mkajinjila katika majaribu. Hakika mtima inadhi lakiini mwili ni dhaifu." ³⁹Ajendile kawili na kujuga na atumilenje malowe galegegala.⁴⁰Waikile kawili nikwaimana wagonile, pa kuwa meyo gao gapaliji mazito na wangamanya indi sha kuwarugulila. ⁴¹Aike mara ja tatu na kuweleketa,"Bado mgonile na kupumulila? Gatisha saa jiishile mnole mwana jwa Adamu atasalitiwa mikononi mwa wakwete na yambi. ⁴²Mjimukange, tuyendeje. Mnole jwejula anayenisaliti apali karibu."⁴³Mara apaliji bado analogela, Yuda, jumo jwa wewala kumi na wawili, paishile, na likundi lyalikurungwa kopoka kwa wakururu wa makuhani, wajandikwa na wazee wangali na mapanga na marungu. ⁴⁴Wakati gweguno msaliti jwake apaliji awapeile ishara, niwelekete,Jwejula nitakayembusu ndiye . Mkamulage na kumpelesha pai ja ulinzi." ⁴⁵Wakati Yuda paishile, jumo kwa jumo ajendile kwa Yesu na kusema,"Mwalimu!" Na akambusu. ⁴⁶Kisha kutaga pai ja ulinzi na kumkamula.⁴⁷Lakini jumo kati gao ajimile karibu naye alichomoa upanga gwake nikumkoma mtumishi gw akuhani mkuru na kumkata lisikio. ⁴⁸Yesu alliwarugulila," muishile kunikamula panga na marungu kama mnyang'anyi? ⁴⁹Wakati kila moga nipaliji na mmangananji nikiwapundisha hekaluni, mwanganikamula. Lakini lyeneli litendeshe ili maandiko gatimie. ⁵⁰Na wewala wowe wapaliji na Yesui wamneshile na kuwutuka.⁵¹Kijana jumo nikumkagula apaliji awete, shuka pe apaliji ajinishile kuzunguruka; wakamulanje ⁵²lakini awapokonya mileka shuku pepala niutuka uchi.⁵³Walimwongoza Yesu kwa kuhani mkru. Pepala wakusanyike pamoo na makuhani wakuru wowe, wazee, na wajandika. ⁵⁴Petro naye nikukugula Yesu kwa mbali, kuelekela pa ua wa kuhani wakuru. Aliketi pamoo na walinzi, wapaliji karibu na moto wakiota ili kupata lyoto.⁵⁵Wakati gwenegu makuhani wakuru wowe na baraza lowe wapaliji wakilolaa ushahidi dhidi ja Yesu ili wapate kumulaga. Lakini wangaupata.Pa ⁵⁶kuwa vandu wawagwinji wapeleshe ushuhuda gwa uanami dhidi jake, lakini hata ushahidi gwao gwangalandana.⁵⁷Baadhi wajimile na kupelesha ushahidi gwa unani dhidi jake; wakuiweleketa, ⁵⁸"Tumpilikene akiweleketa,' Nitaharibu hekalu lyeneli lishenjelwe kwa mikono, na mkati mwa moga gatatu na nshenga lina lingalilesahengwa kwa mkono."' ⁵⁹Lakini hata ushahidi gwao gwalandana.⁶⁰Kuhani mkuru ajimile katikati jao na kumuya Yesu,"Je, gwangali lyajagura? Vandu wenewa wanamshuhudia indi dhidi jako?" ⁶¹Lakini atamile linnki na jwangajangwura shindu shoshowe. Mara kuhani mkuryu nikumuya kawili,"Je , mmwe ni Kristo,mwana wa Mbarikiwa?" ⁶²Yesu niwelekete,"Nne ndiye. Na utamlola mwana wa Adamu ameketi mkono wa kulia wa nguvu aishe na mawingu ga mbinguni."⁶³Kuhani mkuru nilarua mavazi gake na kuweleketa,"Je bado tunapinga mashahidi? ⁶⁴Mmesikia kufuru. Uamuzi gwenu ni upi?" Na wowe walimhukumu kama jumo amayestahili kiwo. ⁶⁵Baaadhi nitandua kutemela mate na kungunika uso na kumkoma na kurugulila,"Tabiri!" Maafisa wamjigere na kumkoma.⁶⁶Na petro apaliji bado jwangali pai uano, mtumishi jumo wa wandonya wa kuhani aishile kukwake. ⁶⁷Amlolile Petro apaliji ajim,ile amiota moto, na alimlola kwa kumkaribia kisha niweleketa."Na mwe pia mwaliji na Mnazareti, Yesu." ⁶⁸Lakini nikana niweleketa,"Ngamanya wala ngaelewa kuhusu sheshila unassho weleketa!"Kisha nishoka na kujenda paranga uani.(Nzingatie, msatri jwejeno ,"Na jogoo awikile" jwangali pa nakala za kale).⁶⁹Lakini mtumishi jwa kike opepala, amlolile na atanduwi kumrugulila kawili wewala ambao wapaliji wajimile pepala,"Mundu jwejuno ni jumo jwao!" ⁷⁰Lakini nikana kawili. Baadaye kashoko wewala wapaliji wajimile pepala wapaliji wakimrugulila Petro,"Hakika mmwe mjumo jwao, kwa maana mmwe pia ni Mgalilaya."⁷¹Lakini atandwie kujiwika mmayene pai ja laana na kuapa," Ngamanya mundu mundu jweneju mnayemmeleketa." ⁷²Kisha jogoo awikile mara ja pili, kisha Petro akumbwishe malowe ambayo Yesui apaliji amemrugulila,"Kabla jogoo akanewika mara mbili, shiunikane mara tatu." Na nigwa pai na kuguta.

Chapter 15

¹Lyamba na mapema wakuru wamakuhani waimenenje pamoo na wazee na wajandika na baraza lyambone lya wazee. Kisha wakamtawa Yesu kupelesha kwa Pilato. Pilato nikumuya,"Mmwe ni mfalme wa Wayahudi?" ²"Nijangwa"mwe uwelekete ineyo." ³Wakuru wa makuhani niwelekete mashitaka gamagwinji juu ja Yesu.⁴Pilato nikumuta kavili,"Hukajagura shoshowe? Hukalola jinsi wanavyoleshitaki kwa mambo gamagwinji? ⁵Lakini Yesu jwangamjangara PIlato, na ineyo jilimshangaza.⁶Kwa kawaida wakati gw asikukuu kumugulila mfungwa jumo mfungwa waliyekujuga. ⁷Kupaliji na wafungwa gerezani, miongoni mwa waulagaji kati walioasi wanaotumikia makosa gao. Apaliji jumo achemitwe Baraba. ⁸Umati hikile kwa Piulato na kumjuga atende kama atendile kweneko kumyuma.⁹Pilato nijangwa na kuweketa,"Mnapinga niwaugulile mfalm e wa Wayahudi?" ¹⁰Kwa kuwa amanyire ni kwa sababu ja wivu wakuru wa makuhani wakamulenge Yesu na kupelesha kwake. ¹¹Lakini wakuru wa makuhani walishoshea umati kukoma mayowe lkwa lilowe kwmaba aguliwe Baraba badala jake.¹²Pilato nijangwa na kuweketa,"Nimtende indi mfalme wa Wayahudi? ¹³Nikoma mayowe kawili,"Msulubishe!"¹⁴Pilato niweleketa,"Atendile jambo gani baya? Lakini wakazidi kukoma mayowe zaidi"Msulubishe." ¹⁵Pilato apingile kuwaridhisha umati, nikumgulila Baraba nikumkoma Yesu mijeredi kisha wakamshoa ili asulubiwe.¹⁶Askari wamwongoza hadi mkati ja ua( Gwegula upali mkati ja kambi).na walikusanyika pamoo kikosi sha askari. ¹⁷Wakamvika Yesu kanzu ja rangi ja zambarau, na nisokota taji ja miiba na kumvika. ¹⁸Nitandua kumdhihaki na kuweleketa,"Salam, mfalme gwa Wayahudi!"¹⁹Nikukoma mumtwe kwa milai na kumtemela mate. Nikoma magoti mmujo gwake kwwa kumuheshimu. ²⁰Hata wamalile kumdhihaki, wakavula jejila kanzu ja rangi ja zambarau na kumvika mavazi gake na kushoa paranga kujenda kumsulubisha. ²¹wakamlazimisha apitile mupanda kumsaidia apaliji anajingila mjini kopoka kumgunda.Ashemilwe Simoni Mkirene(Awawayake Iskanda na Rufo); nakumlazimisha kujigara msalaba gwa Yesu.²²Askari wakapelesha Yesu mahali pachemilwapo Goligotha(maana ja tafsiri jeneji ni sehemu ja fuvu la mtwe). ²³Nipengwa mvinyo guengenye na manemane, lakini jwangagwa. ²⁴Wakamsulubisha na wakagawana mavazi gake, wakayakomea kura kuamua shipande shapwegele kila askari.²⁵Yapata saa tatu lyamba pamsuubishe. ²⁶Niwika juu jake ubao ujandikwe shitaka,"Mfalme gwa Wayahudi." ²⁷Walimsulubisha pamoo na majambazi wawili jumo upande gwake na kulia na juna wa kushoto kwake. ²⁸(Zingatia: mstari gwenegu,"Na maandiko gatimie ganenitwe" jwangali katika nakala ja kale).²⁹Nao wapaliji wanapita walimtukana wakitikinya mitwe jao wakiweleketa,"Aha! MMwe mukaile hekalu na kulichenga moga gatatu, ³⁰mjokoe mmayene na mguruke pai shoka msalabani!"³¹Kwa namna jejila wakuru wa makuhani walimdhihaki wakiweleketozana pamoo na wajandika na kuweleketa,"Awaokwele wana, lakini jwangamanya kujiokola mmayene. ³²Kristo Mfalme wa Israeli, nguluka pai inaino shoka msalabani ili tuweze kulola na kuamini." Na wewala wasulibiwe pamoo naye pia walimdhihaki.³³Paishile saa sita, shiza likile kunani ja nchi jowe hadi saa tisa. ³⁴Wakati wa saa tisa Yesu nikoma mayowe kwa lilowe lyakulungwa,"Eloi, Eloi, lamasabakitani?" Ipali na maana,"Mnungu wangu, Mnungu gwangu kwa indi umleka?" ³⁵Baadhi ja genego pajimilenje papilikene wawaweleketa,"Inole ,anamshema Eliya."³⁶Mundu jumo niwukuta mgumbala siki katika sponji na kuwika kunani, mwa mkongo gwa milai, nkumpee ili angwe mundu jumo niwelekete,"Nnninde tutole tulole kama Eliya shaishe kumtelemsha pai." ³⁷Kisha Yesu niguta kwa Lilowe lyalikurungwa niwa." ³⁸Pazia la hekalu nigawanyika ipande iwili shoka kunani mpaka pai.³⁹Ofisa jumo apaliji ajimile alimwelekea Yesu palolile awile kwa jinsi jejila niwelekete,"Kweli jeneju mundu apaliji Mwana jwa Mnungu." ⁴⁰Wapaliji pia wandonya wapaliji wakilola kw ambali, miongoni mwao apaliji mariamu magdalena, Mariamu( Mama jake Yakobo mdogo jwa Yose), na Salome. ⁴¹Wakati wapaliji Galiulaya walimkagura na kumtumishila na wandonya wawagwinji pia waliambatana naye hadi Yerusalemu.⁴²Kupaliji ligulo na kuwa ipaliji lyua lya maandalio, lyua kabla ja sababto, ⁴³Yusufu wa Arimathaya aishiel pepala. Apaliji ni mjumbe jwa baraza anayeheshimu mundu anayeutarajia ufalme gwa Mnungu kwa ujasiri mjenda kwa Piulato na kumjuga mwili gwa Yesu. ⁴⁴Pilato nishangazwa kwamba Yesu tayari awile; nikumshema jwejula afisa nakumuya kama Yesu awile.⁴⁵Alipopata uhakika kwa afisa kwamba awile pamruhusu Yusufu kuujigara mwili. ⁴⁶Yusufu apaliji aumile sanda, nikumlungul;ua kopoka msalabani, na kumtawa kwa sanda na kumika makati ja kabuli liimbwingwe katika mwamba Kisha akaingilia liwa mlangongoni mwa kaburi. ⁴⁷Mariamu Magdalena na Mariamu mam jake Yose walolile sehemu sehemu paikwile Yesu.

Chapter 16

¹Wakati sabato jimalile, Mariamu Magdalena na Mariamu amama yke na yakobo, na Solome, niungama manukato gambone, ili waweze kwia na kuupaka mauta mlili gwa Yesu kwa ajili ja maziko. ²Asubuhi na mapema lyua ja kwanza ja juma, wajendile pa kabuli wakati lyua lilipaliji lichommweze.³Wakiweleketanga wenewo kwa wenewo,"Gani shaingirie liwe kwa ajili jetu ili tujingile kaburini?" ⁴Wakati palilonge, washikulola mundu amalie kuingiria liwe, ambalo lipaliji lyakurungwa sana.⁵Njinjila pa kaburi na wakalola kijana aweto joho jeupe, aketile upande gwa kulia, na wakashangazwa. ⁶Nikwarugulila,"Manjogope, munakumlolea Yesu ,Gwa Nazaareti, asulubiwe, afufushwe! jwakwai penepa. Inole mahali penepa wapaliji wamikele. ⁷Mjendange, mukawarugulile wanafunzi gwake na Petro ja kuwa alongelele kuelekea Galilaya. Kweneko shawamlolanje kama apaliji awaragulile."⁸Nijaula na kuutuka kopoka pa kaburi; walittemeka na kushangazwa. Wangaweleketa shoshowe kwa mundu yeyowe sababu wajogopwe sana.⁹(Zingatie: Nakala za kale yangali Marko 16: 9-20) Mapema katika lyua lya kwanza ja juma baada ya fufuka, amkoposhele kwanza Mariamu Magdalena, ambaye kopoka kukwake nishoa mapepo saba. ¹⁰Pajawile na kuwarugulila wewala ambao pamoo naye wakati wapaliji wakihuzunika na kushoa machozi. ¹¹Wapilikene kwamba ni mkoto na aonelwe naye lakiniwangamwamini.¹²(Nzingatie: n akala za kale yangali Marko16:9- 20) Baada ya genego pakopweshe katika namna tofauti kwa vandu vana wawili, wakati wapaliji wanatembea kopoka katika nchi. ¹³Wajendile na kuwarugulila wanafunzi wana warepeshe, lakini wangakuamini.¹⁴(Nzingatie:Nakala za kale hazinaMarko 16:9-20|) Yesu baadaye nikopeshele kwa wewala kumi na jumo wapaliji wameegama katika meza na akawakemea kwa kutoamini kwao na ugumu gwa mitima, kwa sababu jwangaamini wewala wamlolile baada ya kufufuka kopoka kwa wafu. ¹⁵Nikwarugulila,"Mjendanje ulimwengu jowe na kuhubiri injili kwa iumbe yowe. ¹⁶Yoyowe aaminiye na kubatizwa shaokolewa , na jwejula jwangaamini atahukumiwa.¹⁷(Nzingatie:Nakala za kale hazina Marko 16:9-20) Isahara yeneyi iambatane nawowe waaminio kwa lina lyangu shawashoe pepo, shiwawelekete kwa lugha jayambi. ¹⁸Shikawakamure lijoka kwa mikono jao, na hata wakingwa shindu shoshowe sha kuia shingawdahuru. Wawika mikono kw awagonjwa, nao wapingakuwa wawakoto."¹⁹Baada ja Bwana kuweleketa ago nijiga ra kunani mbinguni na kuketi mkono gwa kuume gwa Mnungu. ²⁰Wanafunzi nijaula na kuhubiri kila mahali bwana, wakati Bwana anatenda maengo gao kulithibitisha lillowe kwa miujiza na ishara zikikagulana nago.

Luke

Chapter 1

¹Vajijinji vashi kwitahidinji kuvika katika mpangilio simulii kuhusu masuala amabo gatimizwe kati jetu, ²kama pavutupelenja uwe, ambao tangia mwanzo ni mashahidi ga meyo na watumishi wa ujumbe. ³Kwa mneyo na mne mnepaile baada ja kuchunguza kw auangalifu chanzo cha aga mambo ga gowe tokea mwanzo kujiona ni ukoto kuvangu kumjhandishila katika mpangilio gwake-mheshimiwa Theofilo. ⁴Ili wakmba mmanye kugamanya ukweli mambo gamfundishwe.⁵Katika mova ya Herode, mfalme wa Yudea, pashikupagwa na kuhani fulani ashemwaga Zekaria, jwa ukoo Abiya. Mkongo jwake ashikushoka kw abinti za Haruni, na lina lyake ashikushemmwa Elizabeti. ⁶Wowe washikuvanganga vakwetewnje haki mbele ja Mmungu vashikuowanga bila lawama katika amri yoe ya maagizo ya Awawa. ⁷Lakini vakwetendeje mwana kwa sababu Elizabethi asahikwa tasa, na kwa gwene muda gu wowe wawiliji washikuvaganga wazee kaje.⁸Lelo ishijushoishela kwamba Zakaria ashikwa katika kupanga na Mnungu, aliendelea na wajibu gwa kukuhani katika utaratibu gw azamu jake. ⁹Kulinga na na desturi jaagula ni kuhani jwei apinga khudumia, aagwawile kw akila kujingila katika hekalu lya Bwana namneyo akatutumie uvumba. ¹⁰Likundi lyowa lya vandu litendagajuga pilangu muda gwa kufukiza uvumba.¹¹Lelo malaika gwa Bwana gashikwa shoshela na kujima upande gwa kulia gwa madhabahu ga kufukizia. ¹²Zakaria ashikujogopa baada ja kummana; hofu gujigumbele. ¹³Lakini malaika gwammalanjile,"Unojogope Zakaria , kwa sababumaombi genu gapilikanishe. Akongo venu Elizabeth amkololele mwana. Lina lyake shashemwe Yohana.¹⁴Shime na furaha na uchangamfu, na vananji ishivaifurahienje kuwelekwa kwawo. ¹⁵Pava apinga va jwamkulungwa mmojo ja meyo ja Bwana. Shapapile divai au shinywaji shikali, na shagumba ywe na Roho mtakatifu tangia mnipitiu lya amama yake.¹⁶Na vandu vavanjinji vya Israeli shivageuzwanje kwa Bwana Nungu wao. ¹⁷Shajenje mmojo ja kumeyo ja Bwana katika roho nanguvu ya Eliya. Shatende mnei ili kuujanajo mitima ja awawa kwa vana, ili kwamba wangatiinji shivajendande katika hekima ja wakwetenje haki. Shatendemnei kuvika tayari kwa Bwana vandu ambao waandaliwenje kwa ajili jawo."¹⁸Zakaria gwammalanjile malaika,"Shingombole buli kulimanya hali? Kwa sababu mneni mzee na akangu miaka jawo jishiva janjijinjio kaje." ¹⁹Malaika gwajangwile na kummala njila," Mne Gabrieli, ambae najima mmojo ja Mnungu. Njikutumwa kummmalanjila, na kumpeleshela aji habari ja mmbone. ²⁰Na mnole, mkavekete, shimtame kimya, mkakombola kuweleketa mpaka lyuwa shigakopeshele aga mambo aga haji. Ni kwa sababu mchikushindwa kuamini malowe gangu ambago gashikutimizwa kwa muda mwafaka."²¹Lelo wandu watendakumnindaga Zakaria. Watendashaangwa kwamba atendaya tumia muda gwa mjinji hekaluni. ²²Lakini pashoshile pilanga, hanga kombole kuveleketa na vavalenjili. Guvaumanyinji kwamba ashikupata maono paliji hekaluni ashikuendelea kulanguya ishara na ashikuigala kimya. ²³Gwikaposhele kwamba lyuva lya huduma yake pwimalile ashikujaula kuuja kuumnbangwake.²⁴Baada ya Zakaria kuuja kumngwake kushoka kuhuma jake hekaluni, mkangwe niva na shitumbo. na jwene angashoka mnyumba jake kwa muda gwa miei tano. Gwalugwile, ²⁵"Ali ndio Bwana vashi kulitenda kwangu vashikunola kwa upendeleo ili kujishoya aibu jangu mmujo ja vandu."²⁶Lola, katika mwei gwa sita gwa shitumboshika Elizabeti, Mnungu ashikummana la niila malaika Gabrieli kwenda kuu mji gwa Galilaya gushemwa Nazareti, ²⁷kwa bikra ambaye ashikulombwa na mwaumume ambaye lina lyake Yusufu. Jwene ashikwa jwa ukoo gwa Daudi, na lina lya bikra lishikuwa ni Mariamu. ²⁸Gwaishe kwavo na kulugula,"Salamu, ugwe uposhele neema kuu! Bwana vashikonjewa na mmwe." ²⁹Lakini malowe ya malaika gashimchanganya na angaelewa kwa indi malaika ashikulugula salaamja ajabu kwawo.³⁰Malaika gwammalanjile,"Unajogope, mariamu, maana ushipata nee kushoka kwa Mnungu. ³¹Na lola, shujigale shitumbo katika lipitiu lyako na shukole mwana, na shugumsheme lina lyake 'Yesu'. ³²Shave mkuu na shashwemwe mwana ali kunani kaje . Bwana Mnungu shivammpe kiti cha enzi sha Daudi abab yake.

³³Shatawale juu ja ukoo guka Yakobo milele na ufalme gwake ukawa na mwisho.³⁴Mariamu gwammalanjile malaika, hali shilikoposhele kwa namna jeshikwa, maana ngawegonan mwanaume jejowe? ³⁵Malaika gwajangwile na kwavalanjila,"Roho Mtakatifu shajile juu jenu, na nguvu ja vali kunani shijiishe juu jenu kwa mneyo, Mtakatifu apingwa velekwa shashemwe mwana jwa Mnungu.³⁶Na mnole, mpwenu Elizabethi ashikola shimtumbo sha mwaka kuu umri gwake gwa uzee. Hagu ni mwei gwa sita kwako, ambao vatendashe mwa mgumba. ³⁷Kwa maana lyakwa lyangawezekana kwa Mnungu." ³⁸Mariamu gwalugwile," Mnole, mneni mtumishi jwa ndonya jwa Bwana. Mneshe iwe mneyo kwangu sawasawa na ujumbe gweno." Kisha malaika gwamneshile.³⁹Na ndipoi katika gwene muda gula mariamu ashikujaula kwa haraka alikwenda katika mchi ja itumbi, ku mji katika mchi ja Yudea. ⁴⁰Ashikwenda kunyumba jika Zakaria na kumsalimu Elizabeti. ⁴¹Lelo, Elizabeti baada ja kupilikana salaamu jika mariamu, mwana mnipitiu lyake niguluka, na Elizabethi gwagumbweywe na Roho Mtakatifu.⁴²Gwavelekete kwa nguvu na lisauti likulungwa, "Ushibarikiwa ugwe zaidi ja mmiongoni ya wandonya, na mwana ali mnipitiu lyenu ashibasikiwa. ⁴³Na pwili uli kwangu kwamba, amani wa Bwana wanguvashikupingwa kwia kwangu? ⁴⁴Kwa kumnolanga, pulipilikanishe lisauti mmasikio gangu lya salimi kwako, mwana mnipitiu lyangu ashikuguruka kwa furaha. ⁴⁵Kwa ashibarikiwa mwanamke ambaye ashiaminui ja kwamba ukakoposhele ukamilifu gwa mambo gegala galugulilwe kushoka kwa Bwana."⁴⁶Mariamu gwalugwole, nafsi jangu jina kumsifu Bwana, ⁴⁷na mtima gwangu gushifurahi katika Mnungu Mwokozi jwangu.⁴⁸Kwa maan ashiukujijola hali ja pai ja mtumishi jwake jwa ndonya. Mnole,mkwaazia mneino katika vizazi yowe shivanjemanje mbarikiwa. ⁴⁹Kwamaana vene valokombola vashitenda mambo gamakulungwa kwangu, na lihina lyawo ni takatifu.⁵⁰Rehema yawo inatama toka kizazi hata kizazi kwa vevala vakivaheshimunji vene. ⁵¹Vashilangu ya nguvu kwa mkono gwavo ashikwatawanyanga vevala ambao bashikufananga juu ja mawzo ga mtima jawonji.⁵²Ashikwatele muyanga pai vana vya wafalme kushoka katika itengu yaonji ya enzi na kwajinulanga kunani valinginjii na hali ja pai. ⁵³Ashikwajikutianga wakwetenje shivanga indu ya mmbone, bali matajiri ashi kuvavinganga mikono jika.⁵⁴Ashishoya msaada kwa Israeli mtumishi jwake, ili kukumbuka kulanguya rehema ⁵⁵( kama puvalugwile kwa ashawawa yetu)kwa Abrahamu na uzzao gwae yakana yaka."⁵⁶Mariamu ashikutama na Elizabeti yapata miezi mitatu mnei na ndio gwavujile kumngwake. ⁵⁷Lelo muda gwaishe kwa Elizabeti kujiugula mwana jwake na gwaiugwile mwana jwa shielu. ⁵⁸Majirani gake na ashapwake vashikupilikananga jinsi Bwana puvajikushie rehema kuwavo, na guvafurahinji pamo na jwene.⁵⁹Lelo ishikukopeshela kwamba lyuva lya nane ni kwa kumtahiri mwana. Na ishi kuvapasanga kumchema lina lyake"Zekaria,"kwa kuzingatia lina lya awawa yake, ⁶⁰Lakini amama yake guvajangavile na kuwaleketa,"hapana; anashemwa Yohana." ⁶¹Guvavanjwile, jwakwa wala jumo katika ashapwako ashemwa kwaali lina li."⁶²Guvamtendenjilanje ishara awawa yake kuashiria vene vashikupinga lina ashermwe gani. ⁶³Awawa yake guvapinjile shibao sha jandika, na guvajandishe,"Lina lyake ni Yohana."Wowe ni shangazwanga kwa hali.⁶⁴Ghafla lugomo lwawo gwagwilena ulimi gwaivo niva huru. Guvavelekete na asifu a Mnungu. ⁶⁵Hofu gujaishilenje wowe wateminji tomenawo. Aga mambo ga kujajenele katika mchi jowe ja itumbi ya Yudea. ⁶⁶Na wowe wagapilikenenje ni kugatupia mmitima jawonjwi, valivaketanga," Haju mwana ju jwanamna jashi ?" Kwa sababu mkono gwa Bwana pugwaliji pamo na vene.⁶⁷Awawa yake Zekaria vashikugumbaywa na Roho Mtakatifu, na kushoya unabii, gwalugwile, ⁶⁸"Vasifiwe Bwana,Mnungu wa Israeli, kwasababu vasshisaidia na vashikughulishia wokovuvu kwa vandu vawo.⁶⁹Vashikutuijinushia pembe ya wokovu katika nyumba ja mtumishi jwake Daudi, kushoka mmiongoni mwa ukoo gwa mtumishi jwake Daudi, ⁷⁰Mbuti palugwile kwa lufumo lwa manabii wake vapalinji katika muda gwa bukala. ⁷¹Shatuokoe kushoka kwa adui yetu na kushoka mmikono mwa wowe wakatutumba.⁷²Shatende mnei kulanguya rehema kwa ashawawa Yetu, na kukumbuka liagano lyawo litakatifu, ⁷³kiapo jajilugwile kwa Abrahamu Awawa Yetu. ⁷⁴Vashikuapa kuthibitishwa kuvamba ikawezekene kumtumikia jwene wala hofu , baada ja kuokolewa kushoka katika mikono ja adui wetu. ⁷⁵Katika utakatifu na haki mbele jake muva getu gowe.⁷⁶Helo, na ugwe mwana, shushemwe nabii jwa ali kunani kaje, kwa kuwa shimjende pamujo ja meyo ga Bwana ili kumng'andalia mpanda, kuvaandaanga vandu Kwa ajili ja ujio gwawo, ⁷⁷Kwa fahamishanga vandu vawo kwamba, shivaokolewanje kwa mpande gwa samehewa mazambi gaivonji.⁷⁸Haji jishikukoposhela kwa sababu ja huruma ja Mnungu jwetu, sababu ambajo luvatokea kunani shilituishile, ⁷⁹kuangaza kuvao watamanga palivindu na katika uviligwa mauti. Shivatende mnei ili kwamba kugaongoza makongo nagetu ku mpanda giva amani."⁸⁰Lelo, jwejala mwana ashikuykula na kuva akwete nguvu mumtima na ashikutama mnika mpaka lyuva lya kuviulanguya kwake kwa Israeli.

Chapter 2

¹Lelo katika gwene muda go, avikaposhele kwamba Kaisari Agusto ashi kushoya maagizo ashi;elekeza kwamba jitolwe sensa ja wandu wowe watamanga pa dunia. ²Haji ni jishikuwa sensa ja kwanza jatendeshe muda Krenio aliji gavana wa Siria. ³Kwa mneyo kila jumo ni kwenda kumji gwake kujandikishwa Sensa.⁴Na Yusufuashikujavela mnepeila katika mji gwa Nazareti kwene Galilaya na gwa safiri Yudea katika mji gwa Bethelehemu, gumanyikaka kama mji giva Daudi, kwa sababu ashikukopeshela katika ukoo gwa Daudi. ⁵Ashikwenda kwene kwakujiandikisha pamo na mariamu, ambae ashikumnomba na atenda kunoleshea mwana.⁶Lelo ishikopokela kwamba, kwekula kuvalinginyi gishikwika muda gwa kwigombola mwana ukawadia. ⁷Gwaigombwele mwana shileu, mzaliwa gwake kwanza, gwamzungushie mmnguo mchiilu kumkinga na mbepo mwana. Na ndipo gwamishile kushihori sha kulishia wana mnyama, kwa sababu jikapaliji nafasi kunyumba ja vajaninji.⁸katika lyene lieneo, vashikupwanga wachungaji vatamanangnaga mmigunda valilindanga makundi gaivonji ga ngondolo yawonji shilo. ⁹Ghafla, malaika jwa Bwanagiwawashoshelenje, na utukufu gwa Bwana gung'alile kwawazunguka, na guvakwelenje hofu kaje.¹⁰Ndipo malaika gwavavalanjilenje," Mnanyogopanje, kwa sababu na kumpeleshelanga habari, jambone ambajo shijijianajo furaha jikulungwa kwa wandu wowe. ¹¹Lelo mwakozi jevenunji ashivelekwa kwa ajili jenunji mjini mwa Daudi! Jwene ndio Kristo Bwana! ¹²Haji ndo ishara ambayo shimpegwanje, shimungimananje mwana atavilwe mnguo na agonile kuhori lya lishia wananyama"¹³Ghafla niva na lijeshi lkulungwa lya kumbingu niungana na malaika jo ni kumsifu Mnungu, valiveleketanga, ¹⁴"Utukufu kwa Mnungu ali kunani kaje, na amani jiwe kudunia kwa wowe ambao vanependezwa nao."¹⁵Ikawa baada ja maia kumala kwenda kumbingu, wachungaji ni lugulilananga vene kwa vene," Twendaje lelo kwekula Betheelhemu, na tukalole ashi shindu shikoposhele, ambacho Bwana vashikufahamisha." ¹⁶Guvaharakishenje kwekula, guvamng'ime nenje Mariamu na Yusufu, na guvammweninji mwana agonile kuholi lya lishia wanyamba.¹⁷Na baada ja ona mnei, wandu guvavala njilenje sheshila shilugwile kuhusu mwana. ¹⁸Wowe wapilikeenje haji abariji, vashikushangazwa na sheshila shiveleketwe na wachungwa. ¹⁹Lakini Mariamu aliendeela kufikiri kuhusu gowe ambayo gapilikene, alikuja tunza mumtima gwake. ²⁰Wachungaji guvaujilenge valikumtukuzanga na kumsifu Mnungu kwaajili sheshila shindu shivashipilikeennje na kushiona, mbuti pwialijipe ni kuveleketwa kuvaonji.²¹Puliishi lyuva lya nae na ishikuwa muda gwa kumtahiri mwana, Nikumchema lina Yesu, lina ambalyo ashikupegwa na malaika kabla shitmbo shikanawetungwa mnipitiu.²²zao lipinjilwe lya utakaso lyapitile, kulingana na sheria jika Musa, Yusufu na Mariamu guvampelekenje kuhekaluni kwekula ku Yerusalemu kummika mmujo ja Bwana. ²³Mbuti pujijandikwe katika sheria ja Bwana,"Kila Mwanamume augula lipitiu shashemwe ashoshiwe wakfu kwa Bwana." ²⁴Na venevonji vashikwiashoyanga Sadaka kulingana na sheshili shiveleketwa katika sheria ja Bwana,"Jozi ja ngunda au makinda gaivili ga ngunda."²⁵Mnole, pashikupagiuva na mundu katika Yerusalemu ambaye linalyake atendashemwa Simeoni. Huju mundu ju ashikuwa akwete haki na mcha Mungu. ²⁶Jwene ashikuwa jwalindila kwaajili ja mfarijiwa jwa Israeli, na Roho Mtakatifu ashikuwa panani jake. Jaliji jaunukwile kwavo kupitila Roho Mtakatifu kwamba vene vakavile kabla ja kummona Kristo wa Bwana.²⁷Lyuva limo ashikwia mnyumba ja hekalu, aishiongozwa na Roho Mtakatifu. Ambapo wazazi vashikumjianagonji mwana, Yesu, kumtendela agala gapinjilwe kawaida ja sheria, ²⁸ndipo Simeoni gwamposhele mmikono jake, na gwavasifie a Mnungu ni lugula, ²⁹"Lelo mnuhusu mtumishi jwenu ajende kwa amani Bwana, kulingana na lilowe lyenu.³⁰Kwa kuwa meyo gangu gashikuona wokovu gwenu, ³¹ambao mchionekana kwa meyo ga vandu wowe. ³²Ve ni nuru kwaajili ja ufuuo gwa wamataifa na utukufu gwa wandu wa Israeli."³³Awawa na Amama vya mwana vashikushangazwa kwa mambo ambago gatendaveleketwa jinu jake. ³⁴Na ndio Simeoni gwavabarikinji na kulugula kwa Mariamu amama yake," Mpili kane kwa umakini!Mwana ju shave sababu ja kuova na kuokoka kwa wanduwawajinji katika Israeli na ni ishara amajo vandu vavajinji shivajikanane. ³⁵Mnepeile ni upanga gupinga oma nafsi jenu mmayene, ili kwamba mawazo ga mitima ja vanjiji gadhihirishe."³⁶Nabii mwanamke ashemwaga Ana aishikupagwa mnepeile hekaluni. Jwene ashikwa binti waFanueli kushoka kabila lya Asheri. Ashikwa na yaka yainjiji kaje. Na jwene ashikulama na muime jwake kuva muda geva yakasababaada ya kulombana, ³⁷na ndipo gwa mjane kwa miaka themenini na minne. Na angashoka kuhekaluni na atenda endelea na kumjuga Mnungu pamoja na kuugala na kujuga, shilo na mui. ³⁸Na gwene muda go, ashikwia papala puvalinginji nitandwa kwashukuru a Mnungu. Ashikuweeleketa kung'usu mwana kwa kila mundu ambae alindalaga ukombozi wa Yerusalemu.³⁹Puvamalienje kila shindu shivapinjilwenje kushitenda kulingana na sheria ya Bwana, vashikuujangananga Galilaya, kujini kwao nji, Nazarethi. ⁴⁰Mwana ashi kukula, na ashikuva na nguvu, aliongezeka katika hekima, na neema ya Mnungu palaliji panani jake.⁴¹Wazazi wake kila shaka washikwendanga Yerusalemu kwaajili ja sikukuu ya Pasaka. ⁴²Paliji na umri wa mika kumi na miwili, vashikwendanga tena muda mwasaka kidesturi kwaajili ya sikuuu. ⁴³Baada jaigala mwagowe kwaajili ja sikuuu, guvatanduivenje kuuja kumui. Lakini mvulana Yesu ashikuiga la myuma mwemula Yerusalemu na wazzazi wake wakalimanyinjiji hali. ⁴⁴Vashilumanya kwamba apali mlikundi ambalo vatendasafirinji najo, na vashikusafirinji safari ja siku. Ndipo guvalandwevenje kumnolea mmiongoni mwa ndugu na marafiki zao.⁴⁵Puvashindilwenje kumpata, guva ujilenje Yerusalemu na kutendwa kumnolea hamo, ⁴⁶Gwikoposhere kwamba baadhi ja mova gatatu, guvampatilenje hekaluni, aliatemi pakati ja vaalimu, ali kwa pili kanilanga na kwa vuyanga maswali. ⁴⁷Wowe vampikanileje vashangazwa na ufahamu gwake na majibu gake.⁴⁸Puvamweninji, vashikusitaajabunji. Amama yake gwavavala njilenje," Mwanangu,kwa ndi ushitenda mnei? Pilikana, Awawa yako na mne tutenda kulolea kwa wasiwasi mkulungwa." ⁴⁹Gavalugwililenje,"Kwa indi mtenda nole yanga? mwangaumanyanga kwamba lazima mmekunyumba ja Awawa wangu? ⁵⁰Lakini vangaelewanga indi shamaanishe kwa aga malowega.⁵¹Na ndio guvapile nawo mpaka kumui kunazareti na ashikuwa mtiifu kwawonji .Amama yake vashikugavika mambo gowe mumtima gwawo. ⁵²lakini Yesu ashikwendelea kukula katika heshima na kimo, na gwazidilwe kupinga na vandu vake.

Chapter 3

²Lelo katika mwaka wa kumi na tano wa utawla wa Kaisaria Tiberia, wakati Pontio Pilatop ashikuwa Gavana jwa Uyahudi, Herode ashikwa mkuu jwa mkoa jwa Galilaya, na Filipo mpwake ashikwa mkuu jwa mkoa hgwa iturea na Trakoniti, na Lisania ashikuwa mkuu jwa mkoa gwa Abilene, ¹na muda wa kuhani mkuu gwa Anasi na Kayafa, lilowe na Mnungu lishikumjilia Yohana mwana wa Zakaria, jangwani.³Ashikusafiri mkoa gove kuzunguka Tushi Yordani, alitangaza ubatizo gwa toba kwaajili ja msamaha gwa dhambi⁴Mbuti pwijandishwewe katika shitabu sha malowe ga isaya nabii," Lilowe likamundu alilikamundu aki kunjika,"Mjialayange tayari mpanda gura Bwana. Mgaalayanje mapito gake ganyoashwe.⁵Kila likote shiligumbaywe, na kila mlima na shilima shisawazishwe, mipanda jipindi lwe shijinyooshwe, na mipanda jipeleywe shijilainishwe. ⁶Vandu vowe shivauananje wokovu gwa Mnungu."⁷Kwa mneyo, Yohana gwavavavalanjilenje makutano gamakulungwa ga vandu vangashilenje vapatanje kubatizwa pamo." Mmananya ni mzao gwa majoka gakwete sumu, gani ambilenjilenji kujiutuka ghadhabu jiwiya?⁸Mkolanje matunda gakwendana na toba, na mnatanduvanje kulugula ndani jenunji,"Tukwete Ibrahimu, ambaye ni mng'wa yetu kwa sababu na kumlanjilanga ya kwamba, Mnungu anaweza kumjinulia Ibrahimu vana hata kushokana na aga magangaga.⁹Tayari livago livishilwe ku mnjiga ja mikongo, kwa mneyo kila mkongo kukakola matunda gambone, shigukatwe na kujawa pamoto.¹⁰Halafu vandu katika makutano guvamushienje niveketanga,"Lelo patupingwa tetende uli?" ¹¹Ashikujangula nikwalugulilanga, "Mwanaga mundu ashikola kazuivili anapingwa ashoye kanzu jimo kwa angali kabisa, na ambaye anga shalya atende mneyopeyo."¹²Halafu baadhi ta watoza ushuru washikuasinganaga mnepaile kubatizwa, na guva mmalanjilenje,"Mwalimu tutende indi?"

¹³Gwavavalanjilenje,"Mankusanyanje ela zaidi kuliko shimkupingwanga kushikusanya."¹⁴Baadhi ja maaskari mnepeile guvammashie nje. Valilunganga ,"Na uwe buli? Tunapinguvu tutende ndi?!Gwavavalanjilenje ,"Mtolalenje ela kwa jojowe kwa nguvu, na mnatuhuhumunji mundu jojowe kwa unami mnizikanje na mishahara jenunji."¹⁵Lelopava vandu vashikukolangahamu ja kumnindilila Kristo akupinga kwia kila jumo atendakuwaza mumtima gwake kuhusu Yohana mbutijwene ndio Kristo. ¹⁶Yohana gwajangwile kwa kuvalanjilanga wowe," Mnekumbatizanga mmanganja kwa mashi, lakini apalijumoakwia ambaye ashiokola nguvu kuliko mne, mnangastahili mkali kuugula migoji ja ilatu yavo. Sahambatizanje mmanganya kwa Riho Matakatifu na kwa moto.¹⁷Lipepeto lyawo lili mumukono gwawo ili kusafisa ukoto uwanda gwawo peptela ngano na kujikusanya ngano kulagala lyawo. lakini, apingateketeza makapi kwa moto ambao gukaweza kuuamika.¹⁸Kwa maonyo gana, ganganjinji, vasikutangaza habari jambone kwa vandu. ¹⁹Yohana ashikumkalipila mnepaile Herode mkuu jwa mkoa kwa kummona Herode, ashigatenda. ²⁰Lakini baadaye Herode ashikutenda uwovu guna mngaa gwambone ashikumtava Yohana kujela.²¹Halafu nikopeshela kwamba, muda gw avandu vyowe puvanainji alibatizwanga na yohana, na Yesu ashikubatizwa mnepaile. Muda galiji alijuga, mbingu gwiugwishe. ²²Roho Mtakatifu gwatulwishwe kunani jake mfano gwa kiwiliwili mbuti ngundu, na mudagulapegula lilowe gulieshi ni mwana mpendwa. Nakonjewa kaje na mmwe."²³Lelo Yesu mnywene patandiwe kufundisha, paliji na umri gavapata yaka thelathini. Ashikwa ni mwana ( kama inavyotafsiriwa) wa Yusufu, mwana wa Eli, ²⁴Mwan wa mathati, mwana wa Lawi, mwana wa Melki, mwana wa yana, mwana wa Yusufu,²⁵Mwana wa Matathia, mwana wa Amosi, mwana wa Nahumu, mwana wa Esli, mwana wa Nagai, ²⁶mwana wa Maati, mwana wa Matathia, mwana Semeini, mwana wa Yusufu, mwana wa Yuda,²⁷Mwana wa Yoanani, mwana wa Resa, mwana wa Zerubabeli, mwana wa Shealtieli, mwana wa Neri, ²⁸mwana wa Melki, mwana wa Adi, mwana wa Kosamu, mwana wa Elmadamu, mwana wa Eri, ²⁹mwana wa Yoshua, mwana wa Eliezeri, mwana wa Yorimu, mwana wa Matathi, mwana wa Lawi,³⁰Mwana wa Simeoni, mwana wa Yuda, mwana wa Yusufu, mwana wa Yonamu, mwana wa Eliyakimu, ³¹mwana wa melea, mwana wa mena, mwana wa Matatha, mwana wa Nathani, mwana wa Daudi, ³²mwana wa Yese, mwana waobedi, mwana wa boazi, mwana wa Salmoni, mwana wa Nashoni,³³Mwana waAbinadabu, mwana waAramu, mwana wa Hesroni, mwana wa Peresi, mwana wa Yuda, ³⁴mwana wa Yakobo, mwana wa Isaka, mwana wa Ibrahimu, mwana wa Tera, mwana wa Nahori, ³⁵mwana wa Seruig, mwana wa Ragau, mwana wa Pelegi, mwana wa Eberi, mwana wa Sala,³⁶mwana wa kenani, mwna wa Afasadi, mwana wa shemu, mwana wa Nuhu, mwana wa Lameki, ³⁷mwana wa Mathusela, mwana wa Henoko, mwana wa Yaredi, mwana wa mahalalei, mwan wa Kenani, ³⁸mwana wa Enoshi, mwana wa Sethi, mwana wa Adamu, mwana wa Mnungu.

Chapter 4

¹Kisha Yesu paliji agumbele Roho Mtakatifu, ashukuja kushoka kumto Jordani, na ashikulongolelwa na Roho kulijanwa ²kwa siku arobaini, na kwene ashikulingwa na Ibilisi. gwene muda gwa angalya shoshowe na mwisho gwa gwegula muda ashikuisi shivanga.³Ibilisi gwammalanjile,"Mwanaga mmweni mwana jwa Nnungu, mliamua ali ligangali kuwa mkate." ⁴Yesu gwajangwila,"Ishajandikwa,'mundu akatama kwa mkate jikape."⁵Kisha ibilisi ashijumng'oza kunai kumwisho ja shitumbi, na kwalanguya falme yowe ya padunia kw amuda gwa mng'upi. ⁶Ibilisi gwammalanjile,"Shinimpe mamlaka kutawala falme yowe pamo nafahari yake. Naweza kutenda mneyo kwa sababu indu yowe ishakabidhiwa kwangune niitawale, na naweza kumpa jojoru mngupinga kumpa. ⁷Kwa mneyo, mwanga siangamini na kuyuga, ai ndi yowe shiwe Yenu."⁸lakini Yesu ashikujangula ni kwa valanjile," ishjandikwa," Lazimamumnjunje Bwana Mnungu nwenu, na lazima mumtumikie jwene jikape."⁹Baadaye ibilisi ashikumng'ongoza Yesu mapaka Yerusalemu na kuvavika sehemu kunani kabisa pa lijengo lya hekalu na nakwalavalanjia,"Mwanaga mmwe ni mwana jwa Mnungu mwigulaye kutoka apa. ¹⁰Kwa sababu ijandikwe," Shanigavalanjile malaika gake, vamtukuze na kumninda, ¹¹na shivamjinu yanje kunani mmikono jawonji ili kwambamna makongono genu juu ya maganga."¹²Yesu ashikujangula na kummalanjila,"Ishevelekwa ,"Mnamninje Bwana Mnungu jwenu." ¹³Ibilisi pamaliye kumninga yesu, ashikujaula na kumneka hadi wakati mwingine.¹⁴Kisha Yesu gwavujile Galilaya kwa nguvu ja mtima, na habari kumngusu jwene ishikujenela na kusambaa katika mkoa jirani jowe. ¹⁵Ashikufundisha katika makanisa gawonji, na kila jumo ashikumsifu.¹⁶Luva limo ashikwenda Nazareti, mji ambo ashikullelwa na kukulila, mbuti pwialiji desturi jake ashikujinjila kusinagogi lyuva lya sababto,na ashikujima kushoma maandiko. ¹⁷Ashikukamuya ligombo lika nabii Isaya, kwa mneyo alikuliunukula ligombp na ashikukoleya sehemu jajndikwe,¹⁸"roho ya Bwana alipanani jangu, kwa sababu vashikundanga mauta, kutangaza habari ja mmbonekwa maskini. Vashikundsma kutangaza uhuru kwa wafungwa, na kuvatendanga vangalolanga vavaganje valola tena na kwavikanga uhuru vevala vakandamizwanga, ¹⁹Kuutangaza mwaka ambago Bwana shivalanguye wema gwao."²⁰Alafu gutalitavile ligombo, guvavujishie akiongozi vya msikiti, na guvatemi pai meyo ga vandu vyowe valinginji mni kanisa nikumnolanga jwene." ²¹Ashiokutanduwa kuveleketa nawonji alilugula,"Lelo ali liandiko litimilike mmaskini genunji." ²²Kila jumo pepala ashikushuhudia sheshila shashilugwile Yesu, na vavajinji mmiongoni hjawonji vashi kushangazwanga na malowe ga heshima galuji galishoka katika mnugumo lwao. watendaveketanga,"Haja ni kijana pajuka Yusufu, mngaa mneyo?"²³Yesu gwavavalanjilenje,"Hakika shimmeleketanje methali aji kwa ngune,"Tabibu, mwilamye mmayene. Shoshowe shutupilikene anakweshitenda Kapernaumu shitende, mnepeile apano pa shijiji shako." ²⁴Pia ashikulugula,"Hakika ni kummalanjilanga mmanganya, jakwa mnabii akubalika katika nchi jake."²⁵Lakini nakummalanjilanga mmanganya kweli kwamba kushipangwa na wajane avavajinji Israeli katika kipindi sha Eliya, muda gwa mbingu pwiyatweile kunevena ula kwa muda nbingu pwiyatwaile kunaneva ula muda gwa yaka itatu na nusu, muda gupaliji na shivanga sikulungwa katika nchi jowe. ²⁶Pia Eliya angatumwa kwa jojowe kwa jumo jwajo, lakini mjane jumo petamanga Sareptatome na mji gwa Sidoni. ²⁷Mnepaile kushikupagawa na wakoma vavajinji Israeli katika kipindi cha Elisha nabii, lakini jwakwa wala jumo kati jawonji alamywe, isipokuwa Naamani mundu jira Siria.²⁸Vandu vowe mnyumba ja kanisa vashikugambalwanga na ghadhabu puvapilikenenje aga gowe. ²⁹Vashikujimanga na kumnokola pilanga gwa mji, na kumnongolea mpaka kumwisho gwa shitumbi ambao mji gwawo gushikushengwa kunani jake, ili vakombolanje kumneshela pai. ³⁰Lakini ashi kupita salama pakali jawonji gwajawile.³¹Kisha gwatelemshile Kapernaumu, katika mji gwa Galilaya. Sabato jimo atendafundisha vandu mnyumba ja kanisa. ³²Vashikushangazwanga na mafundisho gake, kwa sababu atendakufundisha kwa mamlaka.³³Lelo lyene lyuva lya mnyumba ja kanisa, ashikupagwa mundu aliji ni mashetani ashikuguta kwa lisauti likulungwa, ³⁴"Tukwete indi na ugwe, Yesu jwa Nazareti? Ushikwia kutumalya? Numumanyi ugwe ni gani! ugwe ni mtakatifu jwa Mnungu!"³⁵Yesu ashikumkalapia lishetani alilugula,"Pumula kimya, na umushoshe aju mundu!" jula lishetani pamjaile ajula mundu jula paikakati jawonji,ashi kumchoka ajula mundu jula bisa kumsababishia maumivu gogowe. ³⁶Vandu vyowe vashi kushangaanga, na vashikueleanga kuveleketa ali lijambo lila kila jumo na kamnjake valilugulanga,"Ni malowe ga aina jashiaga?" Ana kwa anualianga mashetani machafu kwa mamlaka na nguvu shigajaule." ³⁷Kwa mneyo habari kuhusu Yesu ishi kujenela kila sehemu katika maeneo gazunguka agula mkoa gula.³⁸Alafu Yesu gwajawile katika agula mji na gwajinjile katika nyumba jika Simoni. Lelo amama mkwe vyaka Simoni vatenda lwala homa jikulungwa, na guvamsijiinji kwa maba jake. ³⁹Yesu gwavaakaribie, ni kujikalipila ajila homa jila gujivaleshile. Ghafla gwajimi nitandua kwatumikianga.⁴⁰Luvapulizamile, vandu vashikumpelekeshanga kila jumo alijina jwamnwele jwa maradhi mbalimbai. Ashikuvika mikono jake panaja ja kila gwavalamienje wowe. ⁴¹Mapepo mnepaile gashi kwa kopokanga katika jaonji galiguta kwa lisauti na kulugula ,"Ugwe ni mwana jwa Mnungu!" Yesu ashikuga kalipila mapepo na angagaluhusu gavelekete, kwa sababu vashikumu manganya kwamba jweneni Kristo.⁴²Muda gwa kupoambazuka, ashikwenda lieneo lyaliji na vandu. Manukato ga vandu vatenda kumnoleanga na guvajile nje katika lieneo paliji. Vashikulinganga kummngivilila ana jende mbali na venevonji. ⁴³Lakini gwavavala njilenje," Lazima mnepaile melekete habari ya mmbone ya ufalme gwa Mnungu katika miji jina jaji jinji, kwa kuwa aji ndio sababu jinalumilwe hapano." ⁴⁴Kisha ashikuendelea kutangaza mnyumba ja makanisa katika Uyahudi gowe.

Chapter 5

¹Bai ishikushotela muda vandu puvamkusanieje n akumzunguka Yesu na kupilikanila lilowe la Mnungu, ambapo ashikujima kando ja ziwa Genesareti. ²Ashikuona mashua gavili galigatajile nanga panyenje ja ziwa. Wavuvi washikujiulanga vatendaukanganga nyavu yaoni. ³Yesu gwajinjile mmashua jimo, ambao jalijika Somoni na kunjuga ajipeleshe mmashi mbali kashoko na nchi kavu. Kisha gwatemi nitandua kufundisha kuanzia mmashua.⁴Kuveleketa, gwammalankile Simoni,"Ipe;emashua jako mpaka kukilindi cha mashi na utelemshe nyavu yako ili yamaki." ⁵Simoni gwajangwile na kuveketa,"Bwana, tushitenda liengo shilo showe tuvangakamula shoshowe, lakini kwa lillowe lyenu, shindelemuya nyavu. ⁶Puvatendilenje mneila vashikukusanya yamaki yaijinji na nyavu yao gwitandwiwe kukatika. ⁷Kwa hiyo guvajujilenje washirika waonji ku mashua jina ili wajianje kiwasaidianga. Guvagumbeyenje mashua yowe, mpaka gwitandwiwe huzama.⁸Lakini SAimoni Petro , paweni mneila, ashikugwa magoti gaka Yesu aliveleketa," Jaula kwangu, kwa sababu mne ni mundu ngwete dhambi Bwana." ⁹Kwa sababu ashikutangazwa, na wowe alijipamo nanjo kwa uvuvi gwa yamaki guvautendilenje. ¹⁰Haji jishijumlishanga Yakobo na Yohana vana va Zebedayo, ambao vayshikuvanganga washirika waka Simoni,"Unajogope, kwa sababau kuanzia mneino na kuendelea shuvue vandu." ¹¹Puvajianagonji mashua yowe pia mchi kavu, vashikulekanga kila shindu na kumkagula jwene.¹²Ishikopeshela kwamba paliji katika mji gumongwa we mundu aliji agumbelelukoma ashikuwa kwenevo. Muda ginimweni Yesu, ashikugwa alikushigoneka uso gwake mpaka pai na kwajuga valitenda," bwana, mwanagamnipinga, manweza kundakasa." ¹³Kisha Yesu ashikuunyoosha mkono gwake na kumkwaya alilugula,"napiunga. Nakasika." Na muda gula pegula ukoma gugumneshile.¹⁴"Ashikumngagisa anammalanjile mundu jojowa, lakini ashikummalanjila,"Jenda na ukasilanguye kwa makuhani na ushoye sadaka ja utakaso gwako, sawaswa na kile Musa shashiamuru, kwa ushuhuda gwago."¹⁵Lakini habari kugusu jwene gwijenel;e mbali kaje, na umati gwamkulungwa gwa wandu gwishe pamo na kumpikanila alifundisha na alimlaya magonjwa gawonji. ¹⁶Lakini mara kw amara ashikwilenga ku faragha na alijuga.¹⁷Ishikoposhela lyuva limo kati ya jene mova atendakufundisha, na vashikupagwana mafarisayo na waalimu wa Sheria wateminji hapa ambao vashikwiananga valikopeshelanga kuijiji yaijinji tofauti katika mkoa gwa Galilaya na Yudea, na pia kushoka katika mji gwa Yerusalemu. Nguvu ja Bwana pujaliji pamo na venenji kwaponyanga.¹⁸Wandu kadhaa washikwianga, vashikumjilaga kumkeka mundu apeze, na na guvalolenje mpanda gwa kumjinjia mnyumba ili kumgoneka pai na mmujo jika Yesu. ¹⁹Vangapatanga njiagwa kujinjia mnyumba kwa sababu ya umati, kwa mneyo washikwelenga kunani ja lipaa lya nyumba na kumtuluya jwejula mundu pai kupitila kuigae, panani ja mkeka pakati ja vandu, mmujo kabisa jika Yesu.²⁰Alilola imani jawonji, Yesu ashikulugula,"Rafiki, na dhambi yenu mchisamehewa." ²¹Waandishi na mafarisayo vashikutanga kuhoji hali, valiveleketanga,"Haju ni gani9 aveleketa makufuru? Ni gani anaweza kusamehe dhambi ila Nnungu jikape?"²²Lakini Yesu, atendakushimanya shiva kufikirianga, ashikwajangulanga na kwa ²³valanjilanga,"Kwa indi mnavuyananga hali mmtimi jenunji? Shei ni rahisi kuveleketa,' Dhambi yenu isamehewa au kuveleketa jima uowe?' ²⁴Lakini muumanyanje kwamba mwana wa Adamu akwete mamlaka pa dunia ga kusamehe dhambi, na kwamba mmwe,' Jinuka, tola mkeka gwako na ujende kwa mngwawako.'''²⁵Muda gula pe gula gwajinwishe mmoju jaonji gwatolile mkeka gwake ambao ashikugugonela. Halafu gwaujile kumgwake alikumjuga Mnungu. ²⁶Kila jumo ashikushangazwa na kwaatukuza Mnungu. Washikugombalwanga na hofu, valilulanga,"Tushikugaona mambo, mng'aa hga kawaida lelo."²⁷Baada ya kukoposhela aga mambo ga," Yesu ashikushoka akula na gwa mweni mtoza ushuru ashemwagwa Lawi atenmi lieneo lya kukusanyia kodi. Gwammalanjile,"Ngagula." ²⁸Kwa ineyo Lawi gwajinwishwe na kumkagula ,gwaleshila kila shindu mnyuma.²⁹Kisha Lawi ashikuandaa karamu kumngwake jikulungwa kwaajili jika Yesu vashi kupagagwanga watoza ushuru wwajinji kwekula na vandu wawanjinji wateminji pameza valiyangangapamo nawe. ³⁰Lakini mafarisayo na waandishi wao vatendang'unikanga kwa wanafunzi waliveleketanga," Kwa ndi mnalyangaga na kupapila pamo na watoza ushuru na vandu vananji vakwetenje dhambi?" ³¹Yesu gwavajangwilenje," Vnadu vali na afya jambone vakahitajinji tabibu, ni vevala pe vala lwanga na ndio vapinga kumpinganga jumo. ³²Nangaika kwa shemanga vandu vakwetenje haki vapatanje kutubu, bali kwashemanga wenye dhambi vapatanje kutubu."³³Guvammalanjilenje,"Wanafunzi wa Yohana mala nyingi vanatavanga na kujuga, na wanafunzi wa mafarisayo nao kutenda mnepeile. Lakini wanafunzi venu vana lyanganga na kunywa." ³⁴Yesu gwavavalanjilenje ," Inawezekana mundu jojowe kutendanga waudhariwenje harusi ja Bwana arusi kuugala waka Bwana arusi wali pamo na vennevonji? ³⁵Laakini mowa shigaishe wakati Bwana arusi pavupingashoywa kuumngwao, na ndio katika gene movago shivaugalenje."³⁶Kisha Yesu ashukuveleketa kawaonji kwa mfano." Jwakwa apapila mnguo kushoka kulivazi lya mpya, na shipande sha maguo kushoka kushoka kulivazi lya mpya, shikanabe kutumika na nguo ja livazi lya bukara.³⁷Mnepeile jwakwa mundu ambae anavika divai ja mpya kuviriba vikuukuu. Mwana ga atendaga mneyo, divai ja mpa jikapapwile. sheshile shombo, na divai jikajitishe pai na viriba ikaharibiwe. ³⁸Lakini divai jampya lazima jivishiwe kuviriba ya mpya. ³⁹Na javakwa mundu baada ja papila divai ja bukara, shapinje jampa, kwa sababu huguluka,' jabukara ni bora.'''

Chapter 6

¹Lelo ishi kukoposhela kusababto kwamba Yesu atenda pita katika lishamba lya nafaka na wanafunzi wake watekavanga masuke, guvasungue suguenje katika mikoa jaoni uguvalilenje shalya. ²Lakini baadhi ja mafarisayo guvalugwilenje," Kwa indi mnatenganga shindu ambasho sha halali kisheria kushitenda lyuva lya sabato?"³Yesu, gwavajangwilenje, alilugula,"Mwanga wainji kushishoma sheshila Daudi ashikushitenda pakwerete shivanga, jwene na wanaume alijipamonajo? ⁴Ashikwenda ku nyumba ja Mungu, na ashi kutola mikate mitakatifu na kujiliya baadhi, na kijishoya baadhi kwa wandu alijinawonji kujilya, mkali kama jaliji halali makuhani kujilya." ⁵Kisha gwavavalanjilenje,"Mwana ja Adamu ni Bwana wa Sabato."⁶Ishikuposhela kwamba katika sababto jina ashikwenda mnyumba ja kanisa na kuvafundishanga vandu kwene. pashikupagawa mundu mkono gwake guva kulia gushikupooza. ⁷Waandishi na Mafarisayo watendakunolanga kwa makini kuona kama akanamie mundu lyuvalya sabato, ili wakombolanje kupata sababu ja kumshitaki na kutenda likosa. ⁸Lakini ashikumumanya shii shivafikirianga na gwalugwile kwa mundu apooze mkono," Jimuka, jima apa pakati ja kila jumo." Kwa mneyo jweene mundu jula gwajinwishe na kujima pepala.⁹Yesu gwalugwile kwaonji,"Na hukumu yanga mmangani, ni halali siku ya sababto kutenda mema au kutenda madhara, kuokoa maisha au kuharibia?" Kisha gwava lolilenje wowe na kummalanjila ajula mundu, ¹⁰"Nyoosha mkono gwako." Gwatendile mneile na mkono gwake gwalamiywe. ¹¹Lakini washi kugumbalwanga na hasira, guvaveketenenje wenewonji kwa wenewonji kuhusu shindi shatenda kuku Yesu.¹²Ishikuposhela lyene lyuva lya kwamba aishikwenda kushitumbi kuujuga. Ashikuendelea shilo showe kumjunga Mnungu. ¹³Pivaijili lyamba, ashi kuvashemana wanafunzi wake kumngwake, na gwavaa gwilenje kumi na mbili kati ya yaonji, ambao mnepeile ashikwashemanga" mitume."¹⁴Majina ga gegala mitume gashikuwa Simoni( Ambaye mnepeiule ashi kumcheme Petro) na Andrea ndugu jwake, Yakobo, Yohana, Filipo, Bartholomayo, ¹⁵Mathayo, Tomaso na Yakobo mwana wa Alfayo, Simoni, ambaye ashemilwe Zelote, ¹⁶Yuda mwana yakobo na Yuda Iskariote, ambaye alikuwa msaliti msaliti.¹⁷Alafu Yesu gwatelemwishe pamo nao pashitumbi na kujima mahala tambarare. Idadi jikulungwa ja wanafunzi wake walijinji kwene, pamonga na idadi jikulungwa ja wandu kushoka Uyahudi na Yerusalemu, ana kushoka pwani ja Tiro na Sidoni. ¹⁸Vashikuwia kumpikanila na kila mnywe magonjwa gawo. Vandu vatenda sumbuliwanga na mapepo machafu washikulangwa mnepeile. ¹⁹Kila jumo kwa hali n alikusanyiko ashikulinga kumkwaya klwa sababu nguvu ya uponyaji itendakushoka kwake, na ashikwa wianga wowe.²⁰Alafu gwavalolililenje wanafunzi wake, na kuveketela,"Mchabarikiwawanga mmanganya mninginji maskini, kwa maan ufalme jwa Mnungu ni wenu. ²¹Mchibarikiwanga mmanganya mninginji n ashivanga mneino, kwa maan shimji kutatanje. Mabrikiwenje mmanga nya mnuinginji mgutanga mneino, kwa maan shimngekanje.²²Mchibarikiwa mmanganya ambao wandu pavapinga kumchukia nga na kumtenganga na kumshutumunji mmanganya kwamba ni waovu, kwaajili ja mwana wa Adamu. ²³Mfurahinji katika ali lyuvali na kugarakaguruka kwa furaha, kwa sababu shimokokalanje thawabu jikulugwa mbinguni, kwa maana ashawawahonji washikwate ndelanga mnepeile na manabii.²⁴Lakini ole jenuni matajiri!Kwa maana mpatilenje faraja jenunji. ²⁵Ole jenumjikwetenje!Kwa maaana shimokolanje shivanga baadaye ole jenuni mkwekanga mneino! kwa maaan shimugutanje baadaye.²⁶Ole jenunji, pumpinga sifiwanga na vandu vowe! kwa maan ushawawa washikwatendalanga manabii vya unami mnepeyo.²⁷Maveleketa kwenunji mmanganye mkumbilikanilanga mwapendanje adui wenu nji na kutenda gambone kwa wakumchukianga. ²⁸Mwabarikini vavla vakumlaaninji na mwajuganje vakummonelanga.²⁹Akumkoma lishavu limo, mwageuzie na lya vili. Kama mundu amnyang'anya lijoko au aknzu, mnamngavilile. ³⁰Mumpe kila akumjuga. Kama mundu amnyang'anyana shindwa ambasho ni mali jenu, mnajige vamnudishie.³¹Kama pumpkumpikangana vandu vamtendalanje, na mmanganya mwalendalanje mnepeyo. ³²Kama mwapingaga vandu vakumpinganga mmanganjape, jengeo ni thawabu jashi? Kwa maana mkali akwete dhambi vana kwapinganga vevala wawapendao Piganga vevala wawapenda. ³³Mwangamwatendalanganga mema vavala vakukumtendalanga mema vavala vaku mtendalanga mema, jene ni thawabu jashi kwenunji? Kwa maana wakwetenje dhambi vanatendanga mnepeyo. ³⁴Mwanga shimkopeshanje indu kwa wandu ambao hiva mrudishianje jene nni tahawabu jashi jene ? Mkali vakwetenje zambi na kutegemea kushipata kiasi shitapeshila.³⁵Lakini muvapiungaje adui yenunji na mwatendalenjae mema. Mwakoposheshanje na mnahofunji kuhusu kurusishiwa, na thawabu jenunji shijiwe jajishungwa kulungwa. Shimmanganye wana elya kunani, kwa sababu jwene ni mwene kwa vandu wangalingji shukurani na waovu. ³⁶Mkolanje na huruma, mbuti awawa yenu nji puvali na huruma.³⁷Mnahukumunji, nanyi mmanyanganya mkahukumumiwanga. Mnalaani, na mamanganya mkalaani wanga. Musameeni vananji na mumanya simsamehewanje.³⁸Mwapanganje vananji na mmanganya shimpegwa nje. Kiasi cha ukarimu- shishindiliwe, mkutawata na kujitika- shishijitishe mmagoti genuni kwa sababu sha vipimo shoshowe shimkutumianga kupima, shipimo shosho shishitumishe kumpimila mmanganya."³⁹Kisha gwavavalanjilenje mfano,Je mundu ali kipofu anaweza kumnongoza kipofu juna ? mwana ga alendile mneyo, bai wowe wakajinjilenje mniimbo, bali wakanajinjilanje? ⁴⁰Mwanafunzi akawa jwamkulungwa kuliko mwalimu jwake, lakini hela mundu afundishiwaga kw aukamilifu shawe mbuti a mwalimu wake.⁴¹na kuva indi watendakulolanga kibanzi shili mnyumba ja lio likampwaka, na boriti li mnyumba ja lio lyenu mkakulilola? ⁴²Shimkombole buli kuvalangila apweni; apwanga na juga na juga nishowewega shipande shili mnyumba ja lio lyenu , na mwe nkajilola boriti jilikana lio lyenu mmayene, nandio shimnole ukoto kushoya kibanzi katika lio lya apwenu.⁴³Kwa sababu gwa kwa mkongo jwambone guogole matunda gangalimaha, wala gwaka mkongo gwangalimana gukola matunda gamboke. ⁴⁴Kwasababu kila mkongo gunamanyikana kwa matunda gake. kwa sababu wandu wakakavanja tini kushoka mmimba, wala wakakivanga zabibu kushoka kumichongona.⁴⁵Mundu mwema katika hazina jake ja mtima gwake anashoya gali mema , na mundu mivoya katika hazina mbovu ja mtima anashoya gali maovu. Kwa sababu shinjwa shawo kulugulagegala gakugumbaya mtima gwake.⁴⁶Kwa ndi mnajemanga,'Bwana,Bwana', na bado makakgatendanga agala gunguvkeketa? ⁴⁷Kila mundu ekaria kuwanga na kugapilakana malowe gangu na kugalendela liengo shimomnanguya nje jinsi pali. ⁴⁸Analandana na mundu ashenga nyumba jake, ambae anaola pai kaje, na kushenga msingi gwa nyumba jake kum wamba imara. Mafuriko pugaishe, maporomoko ga mashi gashikukoma nyumba, lakini gangakombola kutekesa kwa sababu jishi kutimilika.⁴⁹Lakini jonowe apilikana lilowe lyangu na mkaliti, mfano gwake na mundu shenjile nyuma parudhidhi pangali msingi, mto puguuluwshia kura nguva, nyumba jishikupata maangamizi gamakulungwa.

Chapter 7

¹Baada ya Yesu kaumalia kila shindu shashilugugakwa wandu wakampikanilanganga, gwajingile Kapernaumu.²Mtumwa fulani jwa akida, aliji na thamani kaje kaake,aliji jwa mnwele kaje na paliji tome na kuwa. ³Lakini ashikuwa apilikananga kuhusu Yesu, yula akida ashikumtuma kiongozi jiva kiyahudi, kumjuga ajie kumeng'okoa mtumwa jwake ili anawe. ⁴Puvaishilenje tome na Yesu, washikumsihinji, kwa bidii na kulugula ,"Anastahili kwamba kutenda mnei kwaajili jake, ⁵kwa sababu anakulipinga litaifa lyetu na ndio ashenjile likanisa kwaajili yetu."⁶Yesu gwaendelea na safari jake pamo na wenewonji. Lakini kabla akawekwenda mbali na nyumba, afisa jumo ashikwatumanga marafiki wake na kukunguluka najo."Bwana, mnaichoshe mmayene kwa sababu mne ngastahili ugwe ijinjile mdari jangu. ⁷Kwa jwene sababu ji nangafikiria mkali mne kuwa ninafaa kuvia kwenu, lakini lilowepe na mtumishi jwangu alame. ⁸Kwani mkali mne ni mundu mishilwe kumamlaka na njikola askari chini jangu kulugula kwa vva,"Jenda na uenda, na kwa juna,"Jia" na kuwia, na mtumishi jwangu tenda ashi na kutenda."⁹Yesu papilikene aga ashikushangaa, na kugaukianga makutano wakamkagulangaga na kulugulana kulugula," Mkali katika Israeli, nganawe kummona mundu akwete imani mbuti aju. ¹⁰Kisha wawela watumilwenje washikuujanga mnyuma na kumning'imana mtumishi alijwa mkoto.¹¹fulani baada ja aja, ishakukoposhela kuwa Yesu alendasafiri kwenda kumji gwashemwanga Naina. Wanafunzi wake guvapitenje pamo valinginji na umati gwa wandu. ¹²Paishetome na mnango gwa shijiji mnole, mundu awile ashikugalwa, na ni mwana jwa jikape jwa amama yake. Aliji mjane, na umati gwaa wawakilishi kushoka kushijiji walinginji pamo na wanewonji. ¹³Baada ya kumwona, Bwana gwamnogolelo na kummalanjila kwa huruma jikulungwa kaje juu jake na kummalanjila,"Unagule." ¹⁴Gwaegelele mmujo gwalikwashie lijeneza ambalo vashikujamulanga shiilu, na wewala wajigelenje guvajiminji gwalugwile," Kijana jimuka" ¹⁵Mofu givajinwishe na kutama pai na gwatandwiwe kuveleketa. Kisha Yesu gwampeleshe kwa amama yake.¹⁶Kisha hofu gujivagu mbelenje wowe guvapitenje kutukuza a Mnungu walilugulanga,"Nabii jwamkulungwa ashijinulwa mmiongoni jetu" na "Mnungu ashi kuvalolanga wandu wake" ¹⁷Hai habari ya mbone za Yesu ishikujenela Yudea kowe na mikoa jowe ja jirani.¹⁸Wanafunzi wake Yohana wawishikummalanjilanga aga mambo gowe. ¹⁹Na ndio Yohana gwawashemilenjr wanafunzi wake wawili na kuwatumanga kuva Bwana kuulugula"Mmmwe ndio mkwia au ashipagwa mundu juna akwia tumnolele? ²⁰Puvaishilenje tome na ka Yesu guvalugwile nje," Yohana mbatizaji washikututuma kwenu kulugula, mwe ndio mundu akwia au ashipangwa juna tumnindilile?"²¹Kwa gwene muda go ashikwalamianga wandu wawajinja kushoka katika magonjwa na matesoi, na wandu wakalolangaga ashikwapanganga kulola. ²²Yesu gwajangwile na kuluguka kwao."Baada ja kwenda kumkopeshelenje shimumala njila nje Yohana shimshiweninji na kushipilikana. Wenye upofu wanalolanga na viwete wanaowanga, wenye ukoma wanatakasikanga na wawilenje wanafufuliwa nga kuwa hai tena, maskani wanalugulitura mambo mema. ²³Na mundu ambae akaleka kumangamini mne kwa sababu ja matendo gangu abarikiwe."²⁴Baada ja watumilwenje na ka Yohana kuuja kuvashoshilenje, Yesu gwatandwine kuvelekete kwa makutano juu jika, Yohana,"Mchi kwendanga pilanga, kulola indi, mwanzi gulitikinywa na upepo? ²⁵Lakini mchi kwendanga pilanga kulola indi, mundu ali ukoto? Mnole, wandu aala wawala mavazi ga kifalme na kutama maisha ga starehe wali ku nafasi ya wafalme. ²⁶Lakini mnakwendanga pilanga kulola, indi, nabii? Helo, naligula kwenunji kaje zaidi kuliko nabii.²⁷Haju ndio ajashilwe,"Mnole, nakutuma mjumbe jwangu mbele ja meyo genu, apinga andaa mpanda kwaajili jangu, ²⁸Nalugula kwenenji, kati ya wenewonji wawe lekwenje na mwanamke jwakwa mkurumbuti Yohana, lakini mundu angali muhimu kaje apinga tama na Mnungu ma halipali jwen, shawe mkuu kuliko Yohana."²⁹Wandu wawepilikenenje aga pamoja na watoza ushuru, washikulangazanga tuti Mnungu akwete haki vaashikuparanga kati jaonji wabatizweje kwa ubatizo guka Yohana. ³⁰lakini mafarisayo na wataalamu wa sheria ya kuyahudi, ambao vakabatizwenje na wenewo vashikukananga heshima ya Mnungu kwaajili jao vayene.³¹Tena naweza kunalinganishanga na ndi wandu wa kizazi ashi? Watinginji buliashi hasai? ³²Wanalingananga na wana wangandanga ku lieneo lya soko, watamana na kushemana jumo baada ja jana walilugulenga,' tushigomba filimbi kwaajili jenuji, na mwanga ng'andanga. Tushikuombeleza na mwangagutanga.'³³Yohana mbatizaji ashikuwia angalya mkate wala anganywa divai, na gummele ketenje "ashikola pepo. ³⁴Mwana wa mundu ashikwia ashilya na kunywa na gumnwigwilenje,"Mnole ni malfi na mlevi, rafiki wa watoza ushuru na wenye dhambi! ³⁵lakini heshima jishimanyikana kuwa jinsi kola haki kwa wana wake wowa."³⁶Jumo wa mafarisayo ashakumjua Yesu ajende kulya pamo najo. Baada ja Yesu kujingila mnyumba ja farisayo, ashikujagamila pameza ili alye. ³⁷Mnole ashikupagwa mwanamke jumo jiji halyo ashikwa na dhambi. Gwamamumanyi kwamba ashikulama kwa farisayo, gwajianago chupa ya manukato. ³⁸Ashikujima mnyuma jake tome na makongono gake akuno aliguta. Tena ashikutundua kulowanisha makongono gake kwa minyoi, na kuifuta kwa umbo ya mtwe gwake, alikujiburu makongono gake na kugapaka manukato.³⁹Na jwejula farisayo amang'alike Yesu paweni mneyo, gwalugwile mnyene,"Kama ajumundu akaliji nabii, akamumanyi aju ni Gani na ni aina gani ja mwanam alipoona hivyo, akawaza mwenyewe akisema, "Kama huyu mtu angekuwa nabii, angejua huyu ni nani na ni aina gani ya mwanamke anayemgusa, ya kuwa ni mwenye dhambi. ⁴⁰40Yesu akajibu na kumwambia, "Simoni nina kitu cha kukuambia. "Akasema" "Kiseme tu mwalimu!"⁴¹Yesu gwalugwile"kushikupagwa na wadaiwa wawili kwa mkopeshaji jumo. Jumo atendalongwa dinari mia tano jwa wili atendalongwa dinari hamsini. ⁴²Na puvalinginji wangalinji ela ya kumpa ashi kwa samehenji wowe. Leleno gani apinga kumpinga kaje? ⁴³Simoni guvamjangwile na kulugula,"Nimmanyi asamehehe kaje." Yesu gwammalanjile,"Uhukumu kwa usahihi."⁴⁴Yesu gwangamgeukia mwanamke na kulugula kwa Simoni," Ulikumona ajujwa ndonya. Njijinjila ku nyumba jenu. mwangamba mashi kwaajili ja makongono gangu, lakini aju, kwa machozi gake, ashilowanisha umbo yake na na kugafuta makongono gangu kw aumbo yake., ⁴⁵Hukunibusu , lakini jwene, tangu pajinjile hamu angaleka kubusu makongono gangu.⁴⁶Mwangajipaka miguu jangu kkwa mauta, lakini ashakujipaka miguu jangu kwa manukato. ⁴⁷Kwa jambo hali, na nakummalanila ashikukola dhambi yainjinji na ashisamehewe kaje, mnepaile ashikupinga kaje. Lakini asamehewa kashoka, anapinga kashoke pe."⁴⁸Baadaye gwammalanjile mwanamke,"Dham,bi yako ishiosamehewa." ⁴⁹Wewala aleminji pameza na jwene guvatandivalenje kuvelkana wayenenji kwa weyenenji,"Hayu ni gani mpaka anasamehe dhambi?" ⁵⁰Na yesu gwammalanjile mwanamke,"Imani jako jishosholokoa jendu kwa amani"

Chapter 8

¹Gushukupokela Muda Yesu ashikusafiri katika miji na ijiji mbalimbali, alihubiri na kulangaza ufalme guva Mnungu na wale kumi na mbili walikwenda ajonji, ²mnepaile wanawake fulani walamiywenjwe kutoka kwa roho wachafu na magonjwa mbalimbali walijini Mariamu ashemilwe Magda;elna ambaye ashikushoweye mapepo saba. ³Yoana mke wa Kuza na meneje jwa Herode, Susana, na wanawa

⁴Na baada jaumati gwa wnaduy kukusanyika pamo, wapalinjji wandu vajiilenje kushoka mji mbalimbali, gwawelekete najo kwa kutumia mifano. ⁵"Mpandaji ashikupanda mbeju, paliji alipanda, baadhi ja mbeyu yo ishikugwa kando ja mpanda gwikenyetwe pai ja makongono, na ijuni ya mukonde gwilile. ⁶Meyu ina ishikugura panani ja utope gwa miamba na pwiupitile kwa sababu gukapaliji unyevu unyevu.⁷Mbeju ina ishikuguwa ku mikongo ja miba, na jene mikongo ja miba gujikulile pamo na yeila mmbeju ya miba ni zongwa. ⁸Lakini imbeju inashikugwila ku matope gafaa na kukola mazao mara mya zaidi."Baada ja Yesu kulugula agala mambo, ashikupaza lilowe," Jojowe akwete mashikio na apili kane."⁹N awanafunzi wake guvammushienje maana ja mfano agu, ¹⁰Yesu gwawawalanjilenje,"Mchipegwa nga upendeleo gwa kujimanya siri ja ufalme gwa Mnungu, lakini wandu wawajinji shivafundishwanje kwa mfano pe, ili kwamba wakiona waonaje na wapilikananjaga wanaelewanje.'¹¹Na haji ndio maana ja mfano agu. Mbeju ni lilowe lya Mnungu. ¹²Mbeyu igwile kanda ja barabara na ndio wewala wandunji wakulipilikananga lilowe, na baada ya mwovu lishetani kulitola mbali kushoka kumtima, ili kwamba wanaamininji niokolewa. ¹³Na yeila igwililwe mwamba ni wandu, wapilikananga lilowe na kuliposhela kwa furaha lakini wangalinji mizizi jojowe, waamininji pe kuva muda guva mng'upi, na panaajabu kugwa.¹⁴Na mmbeju igwile kumiba ni wandu wapili kananga lilowe, lakuu puvaendeleanga kukuli kusongwa na huduma na utajiri na ubora maisha aga na mingakola matunda. ¹⁵Lakini mmbeju igwile pamatope gammbone ni wandu, ambao ni wanyeyekevu na mioyo mizuri, jakwa wala jumo baada ja kupilikana lilowe kulikamulila na kuva salama na kuzaa matunda ga uvumilivu.¹⁶Lelo, jwakwa wala jumo,akolea taana kunishika bakuru au kujivikapaija shinanda . Baada ja kujiweka ku kimara sha taa ili kwamba kila jumo ajinjila apate kwiona. ¹⁷Kwakuwa shakuwa shipingwa kwiiya ambasho shikamanyikana, au shoshowe shili kusirini ambacho shikamanyikana shiwaga ku mvanga. ¹⁸Kwa neyo mme makini pumpilikanila. Kwa sababu ali najo, kwawo shiwaongelewe zaidi lakini angalisho mkali sheshila shishhoko shushitolwe."¹⁹Baadaye amama yake Yesu na ndugu zake guvaishenje kwake na wangakaribianga kwa sababau ja umati gwa wandu. ²⁰Na gutaarifiwe,"Amama yako na ndugu yako puvali njipalanga na wanapinga kunanga ugwe. ²¹Lakini, Yesu gwajangwile," Amama yangu na ndugu yangu ni wakulipikananga lilowe lya Mnungu na kulitii."²²Lyuva limo Yesu na wnafunzi wake vashijkwelanga mtumbwi na kugawalanjilenje,"Tuvuke ng'ambo ja wili ja liziwa." Guvaendeenje mashua. ²³Puvatandwinenje kujaula, Yesu gwagonile lugono, na dhoruba na mbungo, mmashua jaonji gitiitandwiwe kugumbala mashi na pavalinginji pakati sana.²⁴Baadaye wanafunzi gavamjimuyenje, waliveleketwe, "Bwana mkubwa!Bwana mkubwa! patulitome na kuwa!" Gwajimwishwe nikukalipila upepo na mawimbi ga mashi gugatulie na kuwa na utulivu. ²⁵Tena gwavavalanjilenje,"Imani jenunji kijuli kweli?" Wakaogopa, na kushangaza guvaveketenje kila jumo na njake,"Haju ni gani, kiasi kwamba anakuamuru ata upepo na mashi na kumtii?"²⁶Guvaishenje kumji wa Gerasini jili upande gwa Galilaya. ²⁷Yesu Patulvishi na kukania pa aridhi, mundu fulani kushoka kumjini, gwamaine, na aju mundu ashikkola nguvu ya gisa kw amuda mrefu akawalaga mnguo, na akatamaga mnyumba, lakini atendituma kumakaburi.²⁸Pamweni Yesu gwagutite kwa lilowe likulungwa, na gwagwile pai jake mmojo kuva lisauti likulungwa , na alilugula, njitenda indi kwenu, Yesu mwana Mnungu ali kunani? Nakumsihi, mnangazibu mne." ²⁹Yesu gwaamuru shetani mchafu amkoposahele amkposhele ajula mundu, kwa kuwa mara nyingi atekumpa mkali atavilwe minyororo na kubanwa na kuvikwa pai ja ulinzi, ashikukaa vifungo na kuendeshwa na mapepo mpaka mukonde.³⁰Yesu gwammushie,"Lina lyako gani?" Gwajangwile,"Legioni"Kwa maana mapepo gamajinji gashikujinjila kwake. ³¹Guvaendeleenje kumsihi mnatuamuru, twende ku lihimbo.³²Kundi lya nguruwe itendishungwa pambunduja shitumbi, guvamsihinji wajinjilanje kunguluwe na guvamnuhusunji atende mneyo. ³³Kwa hiyo gene mapepo jala shoshile kukajwejula na kuyingila kuva nguruwe, na lyelila, likundi gulitushile kumlima mpaka kuliziwa na kuzama mwene.³⁴Wandu washungagag nguruwe pavuja weninji gakoposhele, guvautwi jenye na kushoya taarifa pa mjini na nje katika miji jizungwishwe. ³⁵Wandu puvapilikenenje aga washikwenda kulolongana gokoposhele, na guvaishenje kukaYesu na guvamweniji mundu ambaye gamkopweshe mapepo. Ashikutawala ukoto na ashikukola akili Timamu, ashikutuma na makongono gake Yesu, na washikujopanga.³⁶Na ndio jumo alolile shikopeshele ashikutandua kwasimulianga wananji jinsi aju mundu aongozwaga na mapepo palamiyawe. ³⁷Wandu wowe wa mkoa wa wagerasi na maeneo gazungwishwe washimjuganga Yesu ajaule kwao kwa sababu washikukolanga na hofu kuu. na ashikujinjila ku mtumbwi ili auje.³⁸Mundu ajula ashoshiwa na pepo ashikumsihi Yesu kwenda naye, lakini Yesu ashikummalanjila ajende na kuveleketa, ³⁹"Uja kunyumba jako nauhesabu gowe ambago Mnungu akutendele" Hujumudu ashikujaula, alitangaza powe katika mji gowe gegala gowe gakoposhele ambayo Yesu ashikugatenda kwaajili jake.⁴⁰Yesu awaujile, makutano guvamkalibishanje, kwa sababu urowe watenda kummnindilanga. ⁴¹Gwaishe mundu jumo ashemwaga Yairo ni jumo katika viongozi katika kanisa. Yairo gwagwile mmakongono pa Yesu ma kumsihi ajende kunyumba jake, ⁴²Kwa sababu ashikuwa na mwana msichana jumo pe, mwenye umri gwa miaka kumi na mbili, na ashikuwa katika ali ja kuwa na palendaga, makutano watendasonga mananga dhidi jake.⁴³Mwanamke ashokwagana minyai kwa mufa gwa miaka kumi na mbili alijipepala na ashikutumia ela yaijinji kwa waganga, lakini jwakwa wal jumo amna mie, ⁴⁴ashikuwia kunyuma jika Yesu na kukwaya lipindo lya vazi lyake, na ghafla kushoka minyai kugamahile.⁴⁵Yesu gwalugwile,"Gani ambaye ashingwaya?" Pavakanilenje wowe, Petro gwalugwile, Bwana mkubwa, umati gwa wandu wanakumsukumanag na wana kumsomganga." ⁴⁶lakini Yesu gwagwalugwile,"Mundu jumo ashikunguva, maana njikumanaya nguvu ishikushioka kwangu."⁴⁷Mwanamke pamweni ya kuwa wakakombolanga kuiya shashitendile, gwatandusiwe kutatameka, na gwagwile pai mmoju jika Yesu awatengrneze pa wandu wowe sababu imtendile amkwaye Yesu na mneila pala minywe ghafla. ⁴⁸Kisha gwalugwile kwake,"Binti, imani jako jishikutenda ulame,"Ejenda kwa amani."⁴⁹Paendeleaga kuveekta, mundu jumo gavaishekushoka kunyumba ja kiongozi jwa kanisa, alilugula,"Binti jwenu ashiwa mnamsumbue mwalimu." ⁵⁰Lakini Yesu papilikene mneyo, ashikumjangula,"Unajogope. Amini tushaokolewa."⁵¹Alafu pajingile mmnyumba jila, hangarulusu mundu jojowe kujingila najo, isipokuwa Petro, Yohana na Yakobo, awawa yake binti na amama yake. ⁵²Wandu wowe watenda ombolezanga na kushoya lisauti kwaajili jake, lakini gwalugwile,"Mnakomanje nyenje angawa, lakini ashigona pe." ⁵³lakini vashikungekanga kwa dharau, walikumanyanga kwamba ashiwa.⁵⁴Lakini jwene, ashikumkamula mkono,aweshimile kwa liauti, alailugula,"Mwana, jinuka" ⁵⁵roho jake gujimmujile, na gwajinwisiishe muda gogo. Gwaamrishe kwamba, apegwe shindau fulani kwa ili alye. ⁵⁶Wazazi wake washikushangaanga, lakini ashikwamurunji wanammelanjilanje mungu shaliji shakopeshere.

Chapter 9

¹Gwavashemilenje avala kumi na mbili pamo, gwavapelenje uwezo na mamlaka juu ja mapepo gowe na kulanga magonjwa. ²Gwawatumile nje wakatangazanje ufalme gwa Nnungu na kulamya wagonjwa.³Gwavavalanjilenje,"Manatolanje shoshowe kwaajili ja safari jenunji wala imbo, wala mkoba, wala mkate, wala ela wala mnatolanje kanzu iwili. ⁴Nyumba jojowe jimpinga jinjilanga, mkamanje mwene mpaka pumpinga shokanga mahala apo.⁵Na kwa wanga mposhelanga pumpinga jaulanga kumji ago, muvi kung'unda nje makongono vumbi kwa ushuhuda juu jaonji." ⁶Guvawilenje na kwenda kupitila kwii ijiji walitangazanga habari ya mbone na kulamya vandu kila mahala.⁷Lelo Herode, matawala, ashikupili kanagowe gakoposhele na ashikulaga kaje, kwa sababu ishiweleketwa kwa wandu kwamba Yohana mbatizaji ayushiwe kushoka kwa wafu ⁸,na baati kwamba Elia akoposhele kuva wananji kwamba jumo jwa manabii gabukara alamiyeve katika wafu tena. ⁹Herode ashikulugula,"Njikumnginga Yohana, lakini aju ni gana mngwipilika na habari yake? N aHerode ashikullolea mpanda giva kummona Yesu.¹⁰Pavuujilenje watumilwenje wala, guvammalanjilenje kila shindu shivslendilenge gwawatolilenje pamo najo, gwapite jikape katika mji gwashemwaguva Berthaida. ¹¹Lakini makutano guvapili kenenje hali guvamkagwilenje na ashi kwakaribishangaa, gwakungulwishe naonji kuhusu ufalme gwa Mnungu, na ashi kuwapoyanga wewala wapinjilenje kuponywa.¹²Luva gulimalile, na wewala kumi na mbili guvapilenje kumngwake na kulugula," Mwatawanyanje makutano wajendanje katika miji yatome na mijini guvaloleyenje mapumziko na shalya, kwa sababu mutuli mukonde. ¹³Lakini gabammalanjile,"Mwapangine shinsu shalya." Guvalingwilenje"Twangali ipande ya mikate zaidi ja mikate jiwili na yamaki iwili, isipokuwa tukapile kuuma shalya kwa ajili ja likusanyiko hali lya wandu." ¹⁴Washikupangwa wanaume kama elfu tano pala. gwava vala njilenje wanafunzi wake," muwata mienje pai katika makundi ga wandu wapata hamsini kila likundi.¹⁵Guvatendilenje mneila na watu guvaleminji pai. ¹⁶Gwatolile mikate tana na yamaki ivili na gavalolile kumbingu, gwaibariki, na kugawanya ipande, gwavapelenje wanafunzi wake ili vaiwekanje mmujo ja makutano. ¹⁷Guvalilenje na kujikuta, na vipande ya shalya yaigele , ishikulokotwa na kugumba ya ikapu kumi na imbili.¹⁸na gwili kwamba pajugaga jikape, wanifunzi wake walinginji pamo na jwene, na alikwauyanga na kulugula, " Wandu wanalugulanga mne ni gani?" ¹⁹Guvajangwilenje na kulugula," Yohana Mbatizaji, lakini wanananji kulugula Elia, na wananji kulugula jumo jwa manabii jwa nayakati ya bukala ashiyuka tena."²⁰Gwangawalanjilenje,"Lakini mnalunulanga mneni gani?" Alijangula Petro alilugula," Kristo kushoka kwa Mnungu." ²¹Lakini kwa kwaonyanga Yesugwawaelekezenje wanammalanjilange mundu juu ya hali, ²²gwalugwile mwana jwa Adamu lazima ateseke kwa mambo aga na akanwe na wazee na makuhani wakuu na waandishi, na shawe, na lyuva lya tatu shayushe.²³Gwawawalanjilenje wowe,"Mwanga mundu jojowe apingangagula, lazima aikane mnyene, atole msalaba gwake kila siku na angagule. ²⁴Jojowe alinga kuokoa maisha gake shagaovie, lakini jojowe aovia maisha gake kwa faida jangu, shagaokoe. ²⁵Je shishimfaidie shindi muvanadamu mwana ga aupataga ulimwengu gowe, lakini apolezaga au apataga hasara ja nafsi yake?²⁶Jojowe apinga monela aibu mne na malowe gangu, kukamwana jw aAdamu shammonele aibu papinga va katika utukufu gwake, na utukufu gwa baba na malaika watakatifu. ²⁷Lakini nakammalalanjilanga ukweli, kuna baadhi jenunji mjimingi hapa, mkapayanga umauti mpaka muguonanje ufalme wa Nnungu."²⁸Gwikopeshele kama mowa nani baada ja Yesu kulugula aga maluwe kwamba ashikwatolanga pamoja nae Petro, Yohana, na Yakoboguvakwelilenje kumlima kujuga. ²⁹Na paliji alijuga, muonekano givake uso ushi kubadilika, na mavazi gake ganawana gang'aa.³⁰Na washikupagwanga wanaume wawili aliveleketa najo! Walinginji Musa na Elia, ³¹washikuonekananga katika utukufu. Watendaveleketanga kuhusu kujaula kwake, lijambo ambalyo ashikukaribia kulitimiza Yerusalemu.³²Lelo Petro na wale waliji pamo na jwene walinginji katika lugono likulungwa. lakini puvajimukenje, washikuguonana utukufu gwake na wnaume wawili wajiminji pamo na jwene. ³³Na ishikukopeshela kwamba puvajaulanga kwa Yesu, Petro gwammalanjile,"Bwana, ni vizuri kwetu kutama apano na inakupasa tualaye makazi ga wandu watatu . Tualaye makazi ga wandu watatu. Tua;laye limo kwa ajili jako, limo kwaajili jika Musa, na limo kwaajili jika Elia." Angaelewa shashiveleketelaga.³⁴Paveleketaga ago, guliishe ni kwaunikanga; na washikojogopana puvaveninjii wazongwilenjwe na kuzungukwa na liunde. ³⁵Lisauti gulishoshile mniunde tuligula," Haju ni mwanangu mteule. Mumpilikananje gwene." ³⁶Lisauti palipumwile, Yesu palijikape washiikutamanga kimya nakatika gene mowago wangammalanjilanga jojowe mmingoni mwangu ga weninji.³⁷Lyuva likagwile, baada ja shoka kushitumbi likusanyiko likulunga lya wandu washikuimanga. ³⁸Mnole, mwanaume kushoka kulikusanyika ashikugula kwa lisauti, alilugula,"Amwalimu na kumjuga mumnole mwana jwangu, kwa sababu mwanajwangu jwa jikape. ³⁹Mniona roho mchafu anakumkamula, na mara anakoma nyenye,mna anachanganyikiwa na kushokwa na mapovu mumkang'wa na kumchoka kwa shida, ili kumsababishia maumivu gama kulungwa. ⁴⁰Njwasihi wanafunzi wako kujikemea jishoshe. lakini wangakombolanga."⁴¹Yesu gwajangwile na kuweleketa,"Enyi mmanganya wa kizazi shangaamini na shipotweeshwe, mpaka shakari shindame na mmanganya na kutolana na mmanganya? ⁴²Munjiana jo mwana jwenu hapana." Kijana ajiaga, roho cha gujimgwishie pai na kumkinya kw afujo lakini Yesu ashikujikalipila roho chafu, ashikumnanya mvulana na kumkabidhi kwa baba yake.⁴³Wowe washikushangazwa na ukuu gwa Mnungu. Lakini pu wakashaangaga mambo gowe gatendekaga, givalugwile kwa wanafunzi wake, ⁴⁴"Malove gamtamanje mmasikio genunji, kwa kuva mwana gwa Adamu shaishoywe mmikono mwenunji." ⁴⁵Lakini wangaelewanga maana ja maneno aga, na gashikunywa mmeyo gawonji, ili wakujielewanga. Washi kujopanga kumuya kuhusu ali lilowe.⁴⁶Kisha mgogoro gushitandua mmiongoniu jao ja gani akaliji mkuu. ⁴⁷Lakini Yesu pashimanyi shivaogiaana nga mmitima jaonji, ashikumtola mwana jiva nachoko nikummika upande gwake, ⁴⁸na givaveleketa," mwana ga mundu jojowe amposhelega mwana jwa mchoko kawu ajukiwa lina lyangu, anambosheke mne pia, na jojowe amboshelaga mne, anakumposhe la pia andumile, kwa kuwa ali jwa mchoko kati jenunji wowe ndio ali mkuu"⁴⁹Yohana gavajangwile gavalugwile,"Bwana, tushikumuona mundu alifukuza pepo kwa lina lyako na gutumngwile, kwa sababu akaambatana na uwe." ⁵⁰Lakini Yesu gwammalanjile," Mnamng'iwila nje, kwa kuwa angawa kinyume na mmanganya ni jwenunji"⁵¹Gwikoposhele kwamba, kulingana na mova gakaribiaga mova gakwenela kumbingu, kwa uimara ashikulunguya uso gwake Yerusalemu. ⁵²Gwawatumilenje wajumbe mbele jeke, na guvapitenje na kujingila katika shijiji sha wasamalia ili wamtayarishe nje mahali. ⁵³Lakini wangu kwene wwangamposhelanga, kwa sababu ashikula nguya usogwa Yerusalemu.⁵⁴Wanafunzi wake Yakobo na Yohana puvagwenini aga, guvalugwelenje,"Bwana mnapinga moto tuaganua guturushe pai guvateketezanje?" ⁵⁵Lakini ashikwageu kianga nikwakalipilanga. ⁵⁶Alafu gwapite ku kijiji shina.⁵⁷Puvalingiaje walikwendanga katika mpanda givaonji, mundu jumo givammalanjile," Shinu mkagule popowe pumpinga kwenda." ⁵⁸Yesu gavammalanjlele,"Mnacheto jwa mmaimbo, ijuni ya mng'aa ishikola iota, lakini mwana jwa Adamu angalipagoneka mtwe gwake."⁵⁹Na ndio guvammalanjile mundu juna," Nglula." Lakini jwene gwalugwile,"Bwana mnuusuti nyende kwa shika awawa yangu," ⁶⁰Lakini jwene gwammalanile," Mwelekanje wafu washikanje wafu wajaonji, lakini ugue jenda ukatangaze ufalme Mnungu kila mahali."⁶¹Pia mundu juna gwalugwile,"Shinimkagule, Bwanalakini mnihusuti ngaaganje wali katika nyumba jangu." ⁶²Lakini Yesu givammalanjile jivakwa mundu, jwataga mkono gwake kulima na kulola mnyumba apingafaa kwa ufalme gwa Mnungu."

Chapter 10

¹Baada ja mabo aga, Bwana guvaagwile sabini wananji, na kuwatumanga wawili wamnongolelanje katika mji na lieneo lyatarajiaga kwenda. ²Gwammalanjile,"Mavuno ni mengi, lakini wafanyakazi wachache. Kwa mneyo mvajuganje Bwana na mavuno, iuli kwamba watume haraka wafanyakazi katika mavuno yake.³Enendeni katika miji.Mnolanje nakumtumanga kama ngondolo pakati ja mbwa mwitu. ⁴Mnajigalanje mng;uko wal ela, wala mikoba ja wasafiri, wala ilatu, wala mnasalimianje jojowe mumpanda.⁵Katika nyumba jojowe jimpa jinilanga, kwanza mnugulanje, 'amani jiwe katika nyumba aji.' ⁶Mwanaga mundu jwa amani apali pepala ., amni jenuni shijiigale juu jawo, lakini kama sivyo shijiwe kwenunji. ⁷Mng'alanje katika nyumba ajo, mnyanganje na kunywa shiwakupinga shoyanga, kwa maana mfinyakazi anastahili mshahara wake. ,Mnahamanje kushoka mnyumba aji kwenda nyumba jina.⁸Mji gogowe gumpinganjilanga, na kumpashelanga, mnanganja shoshowe shipingwe mmujo jenunji, ⁹na aponyeni wagonjwa wali mwenemo mmeleketanje kwao; ufalme gwa Mnungu gwishe tome jenunji'¹⁰Lkaini katika mji gogowe gumpinga jinjilanga na vanamposhelanje, mjendanje pilanga katika barabara na mmeleketenje, ¹¹'Hata vumbi katika mji gwenunji ligandile mmakongono genunjishutuli kung'unde dhidi jenunji! Mtambuaje hali, ufalme gwa Mnungu ukaribie.' ¹²Nakummalanjilanga kwamba lyuva lya ukumu shive ni ustahimilivu zaidi ja Sodoma kuliko mji go.¹³Ole kwako Korazini, ole kwako Berthaida! kama kazi kuu itendeshe mnyumba jako jikatendeshe Tiro na Sidoni, wakatubulenje bukalakaje, walitamanga mnyumba ja mnguo ya liguni na majivu. ¹⁴Lakini shiwe na ustahimilivu lyuva lya hukumu kwa Toro na Sidoni zaidi jenu. ¹⁵Wewe Kapraumu, unafikiria shinijinulwe mpaka kumbingu mpaka kuzimu¹⁶Apina kumpikanilakanga mmanganya anapiulikana mne, na wowe wapinga kumkananga anangana mne, na jojowe angana mne anakumkana andamile."¹⁷Wewala sabaini washikujanga kwa furaha, waliveleketanga,"Bwana, mkali mapepo gana kututii katika lina lyenu." ¹⁸Yesu gwawalanjilenje,"Nikummona Shetani aligwa kushoka kumbingu mbuti radi. ¹⁹Mnole, njikumpanga mamlaka ga kunyata majoka na mnge, na nguvu yowe ya adui, na shakwa shoshowe shipinga kumzurunji. ²⁰Mkali mneyo mnafurahinji pe katika hali, kwamba roho imtinji, lakini mfurahinji kaje kwamba majina genunji gajandikwe kumbinguni."²¹Katika muda gulapegula ashikufurahi kaje katika Roho Mtakatifu, na kulugula,"Nakumsifu, mwe Baba, Bwana wa Mbingu na Dunia, kwa sababu mchikujanga aga mambo kushoka kwa wakwete heshima na akili, na kuganukula kwa wangali fundishwanga, kama wana wawashoko. ndio Baba, kwa kuwa ishikukonja katika meyo gako."²²"Kila shindu shikabidhiwa kwangu na Baba yangu, na jwa afahamu mwana ni gani ila Baba, na jakwa afahamu Baba gani ila mwana, na jojowe ali mwana anatamani kwiunukula kwawo."²³Gwagwawaukienja wanafunzi, gwalugwile ku faragha,"Wabarikiwenje wakugaonanga aga ambayo mmmanganya mnakugamanga. ²⁴Nakumalanjilanga kwamba, manabii wawanjiji na wafalme washikutamaninji kugaona, na vangaonanga na kupilikana pilikana mkagapilikananga na wangagapilikananga."²⁵Mnole, mwalimu fulani jwa sheria ya kiyahudi ashikujima na kulimba, aliveketa,"Mwalimu, ndende indi uruthi uzimma gwa milele?" ²⁶Yesu gwamalanjile,"Shijandikwe shandi katika sheria? Pakujishona buli?" ²⁷Gwajangwile gwaluygwile,"Shimumpinje Bwana na Mnungu jwenu kwa mtima gwenu gowe kwa mtima gwenu gowe, kwa nguvu yako yowe na kuva akili yako yowe, na jiorani wako kama nafasi jako gumyene." ²⁸Yesu gwajangwile,"Ujangwile kwa usahihi tenda mnei na shalame."²⁹Lakini mwalimu, atendatamani kuihesabia haki myene, gwammalanjile Yesu,"Na jirani jwanguni gani? ³⁰Yesu alijangula alilugula,"Mundu fulani atendaturuka kushoka Yerusalemu kwenda Yeriko. Abwagile katikati ja wanyang'anyi guvamnyengenyenje nje mali yake, na kumneka tome aliruhusu ja wa.³¹Kwa bahati fulani kuhani atendakuturuka katika ago mpande, pamweni ashikupita upande gone. ³²Mnepeyo Malawi, paisha pepala na kummona gwapitile upande guna.³³Lakini msamalia jumo, pasafiriji ashikuria apala ashikumona. Pamweni, ashikunokolwa kwa huruma.

³⁴Ashikumng'engejela na kumtava ilonda yake, alijita mauta na divai juu yake. Ashikumkwea panani ja namnyama jwake, na kumpeleka katika nyumba ja wageni. ³⁵Lyuva likagwile ashikutola dinari iwili, na kumpa mmiliki jwa nyumba ja wajanii na kummalanjila, 'Muhudumie na shashowe sha ziada shapingatumia, shinipe pambinga.'³⁶Najwei kati ja awawatatu, aliji ni jirani kwake jwene agwilile pakati ja wanyang'anyi?" ³⁷Mwalimu ashikulugula,"Ni jwejula alangwiye huruma kwake."Yesu gwammalanjile,"Jenda na ukatende mnepeyo"³⁸Lelo pavasafirinjinji, washikujinjilanga katika kijiji fulani, na manamke jumoo lina lyake Martha ashikumkaribisha kumgwake. ³⁹Aliji na dad yake ashemwaga Mariamu, atemi pamakongono Bwana na kusikiliza lilowe lyawo.⁴⁰Lakini Martha atendakuandaa shalya. Ashikwenda kuka Yesu, na kulugula,"Bwana, mkajali kwamba dada yangu vashineshela ng'udumie jikape?" Mwavalanjile vazaidie." ⁴¹Lakini Bwana ashikwajangula,"Martha, Martha, unashambuka juu ja mambo gamanjinji, ⁴²Lakini Shindu shimopo sha muhimu Mariamu ashiagula shili shammbone, ambacho shikashonywa kushoka kwake."

Chapter 11

¹Isikupokela muda Yesu pajugaga mahala fulani, mwanafunzi jwake jumo ashikummalanjila,"Bwana , mtufundishe uwe kujuga mbuti Yohana pavafundisheje nje wanafunzi wake.'²Yesu gwawalanjilenje, msalipo, mnugulanje,'Baba, lina lyenu litukuzwe. Ufalme gwenu gwise.³Mtupe mkate gwetu gwa kila siku. ⁴Mtusamehe makosa getu, kama na uwe putu kwasamehenji watukosehenje. Mantuongoze katika majaribu."⁵Yesu gwammalanjile,"Ni gani kwenunji shame na rafiki, ambae shamjendela shilo na kummmalanjila, rafiki niazime mikate jitatu. ⁶Kwa sababu rafiki yangu ashinjiila mnei na kushoka msafari, na mme nangalishalya sha kumnfang'andandalia.' ⁷Na jwajula aliji mmnyumba gwajangwile, mnandambishe, mnango gwagolwe, na wanawangu, pamoja na mne tugonile pashinanda. Ngajumu na kumpa mmwe mikate. ⁸Nakummalanjilenga, japo kuwa akajunuka na kukupa mikate kwa rafikijwako, k.wa sababu ya endelea kumgongela bila aibu, shajimwishe ni kumpa ipinde ya mikate kulingana uitaji wake.⁹Na nne nakummalinjilanga, mjuganje, nashimpegwanje; mpoleyanje, shimpatanje mkomanje hodi shimng'ungulilwanje. ¹⁰Kwa kuwa kila ajuga shapokele, na kila mundu aloleye shapate, na kila mundu agomba hodi, mlangfo shiguugulwe kwawo.¹¹Ni babjwe miongoni mwenu, mwanajwake shamijiye yamaki shampe njoka badala jake? ¹²Au shamjuje liji shampe nge badala jake?. ¹³Kwa hiyo, iwaga mmanyanga waovu mnamanyage kuwapaga zawadi ya mbone, je mngaa zaidi kaje Awawa yenu wa kumbinguni kwamba shampangile Roho Mtakatifu awo wakumganga?"¹⁴Baadaye Yesu alikemea pepo, na mundu akwete pepo ashikwa bubu. Baada ja pepo kumshoka, ashikuveleketa, na umati ushikushiharibika. ¹⁵Wandu wananjii guvalugivilenje, hujau mundu ashoya mapepo kwa Belzebuli, mkuu jwa mapepo.¹⁶Wanajii washikumningana na kumpinga alanguyanje ishara kushoka mbinguni. ¹⁷Lakini Yesu ashikugamanya mawzo gaoni na kwawalanjilanga,"Kila ufalme gipingagawanyika shiwe ukiwa, na nyumba jigavanishee shijigwe.¹⁸Mwanaga shetani shaga wanishe, ufalme gwake shigujime buli? Kwa sababu mnalungwala nashoya mapepo kwa Belzebuli. ¹⁹Mwana gwa mne nashoya mapepo kwa Belizebuli, Je wajenunji wanashoyanga mapepo kwaajilisababuji ween shiwamkumunji mmanganya. ²⁰Lakini, muvanga nashoya mapepo kwa shikowe sha Mnungu , bai ufalme gwa Mnungu gumngishilenje.²¹Mundu akwete nguvu na silaha alindaga nyumba jake, induyake shitame salama. ²²Lakini avamivaga na mundu jwa nguvu shanyang'anywa silaha yake na kutolwa mali yake. ²³Jwene angawa pamo na mne pali kinyume na mne, na jwene akakusanya na mne anatapanya.²⁴Pepo mchafu papinga kumshoka mundu,anakwenda na kuloileya mahali pamngali mashili apumulile. Apakosaga, shalugile ,' shimuje kungopweshe. ²⁵Aujagana kujiimana jipejilwe na jitemi ukoto. ²⁶Shajenje kulolea mapepo saba walinginji waovu kuliko jwane mnyene na kwajiana jonji kuvatazamiye mahali apa. Na hali ja jwejula mundu kuwa mbaya kuliko mara ja kwanza."²⁷Ishikupokela kwamba paveleketa gaaga malowe, Mwanamke jumo ashikupazalisauti zaidi ja wowe kumkutani gwa wandu na kuveketera," Libarikiwe lipitiu limkolile na mawete gumjonjile" ²⁸Lakini jwene gwalugwile, wabarikiwe nje wene wapilikananga lilowe lya Mnungu na kulitunza.²⁹Muda gwa kukusanyika wandu na kuongezeka, Yesu gwatandwine kuveleketa,"Kizazi ashi ni kizazi sha uovu. Kulngela ishara, na jakiva jivapigwa pegwanga zaidi ishara jika Yona. ³⁰Maana kwa Yona ashikwa ishara kwa wandu wa Ninawi, na ndiop mvana jwa Adamu papinga va ishara kwa kizazi ashi.³¹Malikia jwa Kusini shajime lyuva lya hukumu na wandu wa kizzi ashi na kuvaukumunji wene, kwani jwene Ashikushoka kumwisho gwa nchi ili kuwapilikane heshima ika Solomoni, na apano apali ali mkuu kuliko Solomoni.³²Wandu wa NInawi shiwajimanye katika hukumu pamoja na wandu wa kizazi ashi lyuva lya hukumu, kwani wenewonji washikutubunji kwa mahubiri gaka Yona, na mnole, hapana apali mkuu kuloko Yona.³³Jwakuwa mundu, akolea taa niwika sehemu ja pai ja livindu jionekana au maija kikapu, ila ukolea na kuvika panani ja shindu ili kila mundu ajinjila aguone mwanga.

³⁴Lio lyenu ni taa ja shiili. Lio lyenu livagalya mmbone, bai shiilu shenu showe shishiwe ku mwanga. Lakini lio lyenu livavaga lya mngali mana shiilishenu showe shishiwe paluwindi. ³⁵Kwa mneyo mwaihadharinji ili mwanga gulimnyumba jenunji gunatagwe luvindu. ³⁶Kwa mneyo, mwana gwa shiilu shenu showe shili pa mwanga, bai shiilu shenu shishiweshaila na taa jikoleka na kushoga na taa jikolela na kushoya mwanga kwenunji."³⁷Pamalije kuveleketa, farisayo ashikumng'alika akalye shalya kuumngwake, na Yesu gwajinjile mnyumba pamoja nao. ³⁸Na Mafarisayo washikushangaa kuva jinsi ambavyo anganawa kwanza kabla ya shalya sha ligulo.³⁹Lakini Bwana gwawawalanjilenje,"Mmanganya Mafarisayo mnaukanganga ukombepilanga na bakuli, lakini mnyumba jenunji mchigumbalwangwa na taana uovu. ⁴⁰Mmanganya wandu mmangalinji ufahamu, je jwene aumbilepianga angaumba na mnyumba? ⁴¹Mmanganya masikini walinginyi mnyumba , na mambo gowe shigawe safi kwenunji.⁴²Lkaini ole winu mafarisayo, kwani mnashoyanga zaka ya mnanaa na mchicha na kila aina ja mmboya ja bustani . Lakini mchilekanga mambo ga haki na kumpinga Mnungu,Ni muhimu zaidi kutenda gali ga haki ya kumpinga Mnungu, bila kuleka kutenda ogo gana.⁴³Le jinuji mafarisayo, kwa kuva mnapingaga kutama katika viti vya mmujo kwa makanisa na kuamkiwa kwa salamu ya heshima kusoko. ⁴⁴Ole jenunji, kwani mnalandananga na makaburi gangali na alama ambayo wandu wanatembeanga panani bila kugamanya."⁴⁵Mwalimu jumo wa sheria za Kiyahudi gwa mjangwile na kummalanjila," Mwalimu, shimkumshilugula shina kutuudhi uwemnepaile." ⁴⁶Yesu givagivile,"Ole jenunji, walimu wa Sheria!Kwani na kwapanganga wandumishigo jikulugwa ambajo wanashindwanga kujijamula, wala kini mkakamulanga ajimisha hata kwa lukoe.⁴⁷Ole jinuji, kwa sababu mnashengangana na kuwika kumbukumbu kumakaburi ya manabii' ambao wawilenje na ashababu wenunji. ⁴⁸Kwa mneyo mmanganya mnashuhudianga na kukubaliana na kazi iwaitendeilenje ashababu yenunji, kwa sababu waishi kwa uluganga manabii ambao mnashenganga manabii ambao mnashenganga kumbukumbu katika makaburi gaonji.⁴⁹Kwa jene sababu jo, mnepaile heshima ja Mnungu jivaveleketa,' Shina tumianje mitume na manabiiu watesanja na kwaula ganga baadhi jaonji. ⁵⁰Kizazi ashi shishiwajibike kwa minya, ja manabii wawilenje tangu kutandua kwa dunia, ⁵¹Kushoka minyai jika Abeli hadi minyai jika Zakaria, aqwile pakati ja madhabahu na patakatifu. Na ndiop na kummala njila nga mmanganya kizazi zshi shishiwajibike.⁵²Ole jenunji walimu wa Shewria ja kiyahudi, kwa sababu mchitolanga funguo ja ufahamu; mmemkajingilanga; na wala wapingajingilaja mnakuvawilanga."⁵³Baada ja Yesu kujaula apala, waaniti shina mafarisayo washikumpiganga na kubishana na jwene juu ja mambo gambajinji. ⁵⁴Walilinganga kumnava kwa malowe gake.

Chapter 12

¹kwa gwene mudago, maelfu ga wandu gashikukusanyika pamo, mpaka kukanyalana, gwatandwiwe kuveketa na wanfunzi wake kwanza,"Jihadharini na chachu ya mafarisayo ambayo ni unafiki"²na kukupagwa na siri jiishie ambayo jika unukulwa, wala lijambo liishiwe likamanyikana. ³Na lyolowe liminugwilenje pa liwindu, shilipili kanwe katika mvanga. Na shoshiwe shimnong'onenje mmasikio geminji, mnyumba jenunji, shitangazwe kunani ja paa ja nyumba.⁴Nakummalanjilanga rafiki wangu, mnajogopanje wawagane shulu na kisha wangalinji shindu shina shatenda, ⁵Lakini shini mnanguyanje jwakumjogopa. Mumnjogopanje ajula ambaye baada ja kulaga, ashikala mamlaka ga kutupa Jehanamu. na ndio, nakummalanjilanga mummnjopanje.⁶Je shomoro watano wakavazwanga kuva sarafu iwili? Mkati mneyo juva kwa mundu wala jumo apangalivalika mbele ja Mnungu. ⁷L;akini muumanyage kwmaba umbo yakamitwe jeninji ikesabiwa. Manjogopa nje. Mmanganya mmnathamani jikulunwa kuliko shomoro wananji.⁸Nakukummalanjilanga kwamba, jojowa apingiri mne, mbele ja wandunji, mwana jwa Adamu shamkiri mbele ja malaika ga Mnungu. ⁹Lakini jojowe apikukungana mne mbele ja wandu naye shakanwe mbele ja malaika ga Mnungu. ¹⁰Jojowe apinga veleketa lilowe lya ngalimana, juu ya mwana Jwa Adamu , shasamehewe, lakini jojowe apinga kumkufuru Roho Mtakatifu, hakasamehewa.¹¹Puvapinga kuvapelekana mbele ja wakuu wa makanisa, watawala na wenye mamlaka , mnajogopanje namna ya kuveleketa katika kuvitetea au shindi shampinga lugulanga, ¹²kwa kuwa Roho Mtakatifu shamfundishanje, namna javeleketa kwa gwene muda go."¹³Mundu jumo katika kusanyiko gwawalanjilenje,"Mwalimu, mummalanjile angawile sehemu ja urithi wangu." ¹⁴Yesu givamjangwile, ni gani amishite kuwa muamuzi na mpatanisha kati jenunji? ¹⁵Na ndio gwawawalanjilenje, mwita hazalinji na kila namna tamaa, kwa sababu uzima gwa mundu gwakwa katika wingingwa indu gwakwetu."¹⁶Yesuj gwawalugwililenje mfano, gwalugwile, mnangunda gwa mundu jumo tajiri gushikola kaje, ¹⁷na gaishie mnyumba jake, alilugula, shinde nde bali kwani nangali mahala pa kuhifadshia mazao gangu? ¹⁸Gwalugwile, shindende mnei, shingalibie ligala lyangu lishoko na kushenga likulungwa na kuwika mazao gangugowe na indu ina. ¹⁹Shinijivalanjile nafsi jangu,"Nafsi, mchi kwiwishila, akiba ja indu yaijinji kuva yaka yaijinji pamulila, uliye, upapile na kustarehe."²⁰Lakini Mnungu gwammala njile, ewe ugwe mundu mpumbavu, shilo shalelo wanapinganga mtima kushoka kwenu, na indu yowe imwindee? ²¹Na ndio shiwe kila mundu akwiwishi mali na mngaa na kujitajirisha kwa ajili ja Bwana.²³Yesu gwawawalanjilenje wanafunzi wake, kwamneyo na kummalanjilanga mnahofunji juu aja maisha genu nji__ ya kuwa shimnanganje indi au juu ja iilu yenunji ya kuwa shimung'awalanje indi ²²kwa kuwa maisha nizaidi ja shalya, na shili ni zaidi ja mavazi.²⁴Mwilolange ijuni ya mganga wakulimanga wala wakukavunanga. Wangalinginji chumba wala ligata lya kuhifadhia, lakini Awawa Yenu ni wanakuwalishanga. Mmanganya mngaa bora zaidi kuliko ijuni! ²⁵Ni jwei kali jenunji ambae asumbuaga shakombole kuongezwa dhiraaa jimo katika maisha gake? ²⁶Mwanga mkakombolanga kutenda shindu shishoko shili rahisi kwa ndi basi kusumbukis hayo mengine?.²⁷Mnolanje maua- pugameya gakatenda liengo wala gakasokota. Lakini nakumnugulilanga, mkali Sulemani katika utukufu gwake gowe hangavikwa kama jimo ja aga, ²⁸Kama Mnungu anavika ukoto maamba ga kondeni, ambavyo lelo gapali, na malwi kujawa kumoto ule ngaaa zaidi shamavikanje mmanganya? Mkwetenje iman i jishoko!²⁹Mnasumbukianje juu ja kuwa shimnyanga nje indi au shimngwinganje indi, wala mnawanganje na hofu. ³⁰Kwa kuwa mataifa gowe ga dunia ganasumbukia mambo gawonji. Na Awawa yenunji walikuumanaya kwamba mnapinganga ago.³¹Lakini mnole ya njeti ufalme gawakwanza, na ago gana shimzidishiwanje, ³²mnajogopanje, enyi likundi lishoko, kwa sababu Awawa yenunji wanafurahi kumpanganga mamnganya ago ufalme.³³Mng'azanje malai genunji na mkapanganje masikini, mwitendelanje miuko jikamalilawa__ hazina ja mbinguni jikakoma, shehemu ambapo wezi wakakaribianga wala nondo jikakombola kuharibia. Kwa punjili hazina jenu, na ndio mtima gwenu pugupinga kuva. ³⁴Kwa kuwa pujili na hazina jenu, na ndio mtima gwenu pagupingakuva.³⁵Mnguo yenunji ya ileu ilawe na mikanda, na taa yenu ihakikishwe kwa inaenda elea kuikolea, ³⁶na mmanganje kama wandu wakumtazamianga Bwana waikaga na kugomba hodi, shiwa kombolanje kwa ugulile mnanga kwa haraka.³⁷Wabalikiwanje wale watumishi, ambao bwana shawaimananje walinginji meyo. hakika shivatewe mnguo yao yaileu bna mkanda alafu shawatamianje pai kwa shalya na kuwahudumianga. ³⁸Kama Bwana shiwajie kwa zamu jiwili ja ulizi ya usiku, na kwwainanaga walingibji tayari, shiwe ni heri kwa wene watumishi.³⁹Zaidi ago, mnimanyaje hali, kama vayene nyumba wakumanya saa ja mwizi pakwia, akanaruhusu nyumba jake jiugalwe. ⁴⁰Mmangganje tayari pua kwnai mkakumanyanga ni muda gwashi mwana jwa Adamu.⁴¹Petro gwalugwile,"Bwana mnakutulugulila uwe tuvayene aji mifano, au mna kummala njila kila mundu? ⁴²Bwana gwawawalangilenje," Ni gani mtumwa mwaminifu au mwenye heshima ambaye bwana wake shammishe panani ja watumishi wananji, ili awagawilanje shalya shaonji kw amuda mwafaka? ⁴³Abarikiwe mtumishi ajula, ambae bwana wake ajiaga shamingane alitenda galajinywe. ⁴⁴Hakika nakummalanjilanga mmanga vya kuwa shammishe panani ja mali gake gowe.⁴⁵lakini mrtumishi jula alilagula mumtima gwake,"Bwana wangu anakava kuuja; kwa mneyo gwatandwine kulya, kupapita na kukolelwa, ⁴⁶bwana wake ajula mtumwa shaishe lyuva lyangalilegemea na saaa akajimanya, na shamkate ipande na kummika katika pamo na wangalinji waaminifu'⁴⁷Mtumishi akungamanya mapenzi ga bwana wake, naye angaiandaa wala angatenda sawasawa napenzi gake, shakomwe iboko yaijinji. ⁴⁸Lakini mtumishi angangamanya mapenzi ya bwana wake, lakini atendaga gastahili adhabu, shakomwe iboko ishokope, kwa kuwa jwene apagwile ya ijinji, yaijinji kulongwa kushoka kusakokwake, na jwene aaaminiwe kwa wingi, kwake shiilongwe yaijingi.⁴⁹Njikwia korea moto, kudumia na anatamani guve gukolele, ⁵⁰lakini njikola ubatizo ambao shibatizwe, na njikula huzuni mpaka pupinga kamilika!⁵¹Je, mnafikirianga kwamba nji kwaanajo amnani pa dunia? Hapana, N akammmlanganjilanga, badala jake njikwianago mgawanyiko. ⁵²Tangia mneino na kuendelea kushipawe na wandu tano katika nyumba jino wagawanyikanye, na watatu shivavanganje kinyume na wawiliu shivanganje kinyume sha watatu. ⁵³Shivagawanyikanje, bab shawe kinyume na mwanangwe, na mwanangwe shawe kinyume na awawa yake, amama shiwawe kinyume kinyume na binti jwajo, na binti shawe kinyume na amama yake, mama mkwe shiwawe kinyume na mkwe wake naye mkwe shawe kinyume na mama mkwe jwake.⁵⁴Yesu alikwalugalilanga manukato mnepaile, mmonangaga maunde galikopeshela magharibu, mnalugal;ulanga muda gwa ula guishe; na ndio puvikwa, ⁵⁵Na upepo gwa kusini uvumaga kusini, mna lugulanga shilipangwa lyoto kaje, na ndio pwiwika. ⁵⁶Enyi wanafiki, mnaweza kutafsiri muonekano guva nchi na nga nchi na anga, lakini kwa ndi mnakombolange jkutafsiri muda gupali?⁵⁷Ni kwa ndi kila jumo anapambanue lilisahihi kwake kulitenda nuda ambapoaangali na nafsi ja kugatenda mneyo? ⁵⁸Maana mjendangaga na mshitakinjinji walinginji mmojo ja hakimu, na hakimu angapeleka kwa ofisa, na ofisa shamjee kuligereza. ⁵⁹Nakummmala njila, mkashoka kwene mpaka mnipe adi senti ja mwisho.

Chapter 13

¹Kwa muda gulepagula kulikuwa na vandu vamtaarifunji juu wagalilaya ambao Pilato ashikuulaganga nianganya minyai jaivo na sadaka yao. ²Yesu gwajangwile nikwalugulilanga,"Je mnigashianga kuti wagalilaya hao vashilukolanga na dhambi kuliko wagalilaya wananji wowe ndio maana vashipatwanga na mabaya aga? ³Walaa, nakumayinjilanga, lakini mkatubu njiinji, manganya shimalange mnepeyo.⁴Au wandu kumi na nane katika Siloamu ambao mnara ushikugwa na kuvaulanganga, pumkujilanga kwani washikwanganga na dhambi zaidi kuliko wananji Yerusalemu? ⁵Walaa, mne naveleketa, lakini kama katubunjiji, mmowe shimalanje.⁶Yesu ashikivalanjilanga mfano agu," Mundu jumo ashikola n a mkongo gushikupandwa katika ng'unda gwake na ashikwenda kunani kuloleya matunda panani lakini gangapatikana. ⁷Gwammalanjile mtunza bustani, 'Lola, kwa miaka jitatu njikwia ni kwia loleya matunda mtini amu lakini ngapaya. Mgukate. Kwanimnjia najo kalibifu wa aridhi?⁸Mtunza Bustani gwajangwile na kutugula,' uguleshe agu mwakagu ili niufatilie na kuvika mbolea juu jake. ⁹Kama jikolaga matunda mwake gukuvia, ni bora, lakini mvanaga ukakola, ukate.!"¹⁰Lola Yesu atendafundisha katika lisinagogi limo muda gwa sabato. ¹¹Mnole, ashikupagwa mama jumo ambae kwa miaka kumi na minane vasichokola na roho mchafu, jwa udhaifu, na jweno ashikupinda na akweteje uwezo gwa jima.¹²Yesu pammweni, ashikwashema gwavavalanjile,"Mama, mchivikwa huru kushoka kuu udhaifu gwenu." ¹³Gwavishile mikono jake panani, na marashiilu shake nakushinyoosha na kuwatukuza Mnungu. ¹⁴Lakini mkuu wa kanisa ashikutumbala kwa sababu ashikumnavya lyuva lya sabato. Kwa mneyo mtawala gwajungwile na kwavalanjilanga, makutano," kuna siku sita ambayo lazima kutendalihengo. Njiane kulamya, bai, mngaa lyuva lya sabato.'¹⁵Bwana gwavajangwile na kulugula,"Wanafiki! Jwakwa kila jumo jwenunji kwiugala punda au ngombe kushoka mchitundu, na kuviongoza kuvipeleka kuyuva lya sabato? ¹⁶Kwa nneyo binti wa Abrahanu, ambao ya shetani ashikumta va muda gwa yak kumi na nae, Je yangampasa shifungo shake kuugulwa lyuva la sabato?"¹⁷Paeleketwa aga malowega, wowenji vambi shilenje washikuonanga aibu, bali manukato wowe na wananji walishangilinga kwaajili ja mambo ga ajabu gagalendile.¹⁸Yesu gwalugwite,"Ufalme gwa Mnungu gulandana na ndi, na mnaweza kulandana na indi? ¹⁹Ni kama mmbeju ya haradari jajishiye mundu jumo na kujipanda mumng'unda mwake, na gujimelile gijili mikongo jajikulungwa, na ijuna ya kumbingu gwishenjile lota mmatawi jake.²⁰Tena gwalugwile,"Nigulandanje na indi ufalme gwa Mnungu? ²¹Ni kama chachu ambayo mwanmke ashikutola na kuanganya na ipimo itatu ya utendi mkati guumukaga."²²Yesu ashikuwela kila mji na shijiji mumpanda alikwenda Yerusalemu na kufundishana. ²³Mundu jumo gwaushie,"Bwana, ni wandu wachachenjepe vapingao kolewanga? kwa mneyo gwawawalanjilenje, ²⁴"Mwitahidi kujinjila kwa kupitila mnango mwembamba, kwasababu wengi shivalinganje na wakakombolanga kujijila.²⁵Baada ja veyene nyumba kujima pa mnango, na kuugala, bai shinjibna nje pilanga na kukoma hodi pamnango na kukugula Bwana,Bwana mtuugulile ngamkamanyanga mmanyanganya wala kumkopeshellanga. ²⁶Na ndio shimnulanje, tushikulya na kupapila mbele jenu na mchikufundisha katika mitaa jetu." ²⁷Lakini vene shavajangulanje, nakummalanjilanga, ngukummanyanga kumkopokanga, mjaulenge kwangu, mmanganya mmatendanga maovu!'²⁸Kushipagawe na kilio na kusaga meno muda gumpinga kuwaonanga Ibrahamu, Isaka, Yakobo na manabii wowe katika ufalme gwa Mnungu, lakini mmanganya mnyeyenenji mchijaangwa pilanga. ²⁹Shivaikanje kushoka mashariki, magharibi, kaskazini na kusini, na kupumulila pameza ja shalya sha ligulo katika ufalme gwa Mnungu. ³⁰Na kulimanya hali, jwa mwisho ni jwa kwanza na jwa kwanza ni jwa mwisho."³¹Muda guva mng'upi, baadhi ja mafarisayop vashikuvianangana na kummalanjila,"Jenda na jaula apano kwa sababu Herode apinga kuulaga." ³²Yesu gwalugwile,"Mnjendanje mkamalanjilange ajula libweya,Mnole , nakwagawinganga mapepo na kutenda uponyaji lelo na malawi, na lyuva lya tatu shindimike malengo gangu. ³³katika hali jojowe, ni muhimu kwaajili jangu kuendelea lelo, malawi na lyuva likagula, kwa vile ikakubalika kumulaga mnabii mbali na Yerusalemu.³⁴Yerusalemu,Yerusalemu, gani akwaulaganga manabii na kuwakomanga maganga wewala watumwileje kwenu. Mara ngapi njipinga kwa kusanganya vana venu mbuti mneila mnguku pakusanya ifaranga yake paija mabawa gake, lakini niwangalipinganga hali. ³⁵Mnole, nyumba jenu jitoshelekezwa na mne hakummala njilanga, mkakombolanga kumona mkali mmelekete nje. Ashibarikiwa aju akwia kwa lina la Bwana.""

Chapter 14

¹Ishikukoposhela lyuva lya sabato, pajenda pamwi pa jumo jwa mafarisayo kulya mkate, na watenda kumchunguzanga kwa ukaribu. ²Mnole, pepala pamujo ashikupagwa mundu asumbuliwaga na uvimbe. ³Yesu ashikuvuga wataalamu katika sheria ya wayahudi na mafarisayo,"Je, ni halali kumponya lyuva lya sababto au sivyo?"⁴Lakini wene walingingi kimya, kwa neyo Yesu gwamkamwile, gwamnamiye na gwamruhusu ajaule. ⁵Na gwawawalanjil;enje,"Ni gani kati jenunji ambaye ashikola mwana au ng'ombe atumbushila mnushi lyuva lya sabato shamg'ule pilanga mara moja?" ⁶Wenevonji vakakwetenjeje uwezo gwa kushowa lijibu kwa mambo aga.⁷Yesu pagunduwe kwamba waalikwa washiagulanga viti ya heshima, gwawawalanjilenje mfano,akawaambia, ⁸"Muda gumkakwanga na mundu harusini, mnatamaje katika nafasi ya heshima, kwa sababu pana ashialikwa mundu jwa heshima kuliko mmwe. ⁹Mundu amngalikenje mmanganya mmawili aikaga, shammalinjile mmmwe," Mumpishe aju mundu nadasi jenu," na kwa aibu shimtanduwe kutoka nafasi ja mwisho.¹⁰Lakini mmwe mng'alikwaga, mnjende mkatame mahala pa mwisho, ili wamng'alike vajianga, vamamalanjile mmwe, Rafiki jenda mmujikaje." Ndio shimng'eshimishe mbele ja wowe vumteminajo pameza. ¹¹Kwa maana kila akwikweza shatuluywe, na jwene akwituluya shakwezwe.'¹²Yesu ashikummalanjila mundu amngalike, 'pumkushoya shalya sha miu au ligilo, mnaalikanje rafiki yenu au ndugu yenu au jamaa yenu au majirani wenu matajiri, ili kwamba wanakung'alika mmwe nipata malipo.¹³Badala jake, mumkutenda sherehe mwaalike maskini, vilema, viwete na vipofu, ¹⁴na mmwe shimbarikiwe, kwa sababu wakaweza kumnipa. Kwa maan shimnipwe katika ufufuo gwa gwene wenye haki."¹⁵Jumo jwa wewala watemanji pameza pamwina Yesu paili kene aga, na gwavavavalanjilenje,"Abarikiwe apinga lya mkate katika mfalme gwa Mnungu!" ¹⁶Lakini Yesu gwavavalanjilenje,"Mundu jumo ashikuandaa sherehe jikulungwa, na ashikualika wandu wawajinji. ¹⁷Baada ja Sherehe kuwa tayari,"Mundu jumo ashi kuandaa sherehe jikulungwa, na ashikualika wandu wawajinji.'¹⁸Wowe, guvatanduvivenje kujuga ardhi jw akwanza gwamlalanjile mtumishi, njiuma mngunda, lazima nyende kulilola. Tafadhari nisamehe.' ¹⁹Na juna gwalugwile,"Njiuma jozi tano ya ng'ombe, na mnena kwenda kwilinga. Tafadhari mniwie radhi.' ²⁰na mundu juna gwalugwile, 'njilomba mke, kuva mneyo ngakombola kwia.'²¹Mtumishi gwaujile ni kwenda kwavalanjila Bwana aa mambo aga. Mnyene nyumba ashikutambala guvammmalanjile mtumishi jwake jenda haraka mmitaa na kalika vichochoro ya mji gwajianonji maskini, Vilema na vipofu." ²²Mtumishi gwalugwile,' Bwanam, ago gumgaajile gagatendesha, na mkali mneina jishipagwa nafasi.'²³Bwana gwammalanjile mtumishi, jene katika mpanda mkulungwa vichochoro na gwashirutisha nje wandu wajingalenje, ili nyumba jangu jigumbele. ²⁴Kwa maana nakummalanjilanga, katika wewala waalikwenje wa kwanza ja kwa apingapa ya sherehe jangu.'²⁵Lelo umati gwa mkulu nguva gutenda kwenda pamoja na jwene, na gwagewishe na kwawalajilanga, ²⁶'Mwanaga mundu ajiaga kwangu na mng'aa tola Awawa yake, amama yake, mke jwake, wana wake, ndugu yake, wanaume na wanawake- ndio na hata maisha gake mnepiele- jhakuweza wa wanafunzi jwangu. ²⁷Mundu akatole msalaba gwake na kuvia mnyuma jangu akaweza wa mwanafunzi jwangu.²⁸Maana gani kati jenunji, ambae apingashenga mnara na shatame ti niganishia gharama kw amahesabu kama akwete ashila shakushipinga ili kukamilisha balyo? ²⁹Vinginevyo, baada ja kuvika msingi na kushindwa kumaliija, wowe washikuonanga wapinga kumtanianga, ³⁰Waliluganga, aju mundu alilanndwa kwashengu, akawa anga nguvu ya kumalia.'³¹Au mfalme gani, apingaga kwenda kukomana na mfalme juna kuvita , ambae shatame ti pai na kulola ushauri kuhusu kamashakombole, pamoja na wandu elfu kumi kukomana na mfalme juna akuvia panani jake na wandu ishirini elfu? ³³Na kama mneyo, lijeshi lya wananji mbali, kumtuma balozi kupinga maaskari ga amani. ³²Kwa mneyo, jojowe kati jenunji shaleshe yowe ya kwete, akaweza kwa mwanafunzi jwangu.³⁴Chumvi ni jambone, lakini jivagaga mnjetre jiovile ladha jake, jinsi jashishijiwe mnjete lena? ³⁵Jangali matumizi kwa utope au hata kwa mbolea. Kujawa mbali jweneali na masikio gapilikane, na apilikane."

Chapter 15

¹Bai watoza ushuru wowe na wana wapali n ayambi waishile kwa Yesu na kupilikana. ²Mafarisayo wate na waandishi wakamnungunika na kuwelekete,"Jweneju mundu kuwakaribisha wangali na yambi na hata kulya nao."³Yesu ashiweleketa mfano gwenego kwao,akisema ⁴"Gani kugwenu kama agwete hondolo mia moja, na awowile na jumo jwao, nikwelelanga wewala tisini na tisa kunyika, na ajendile kukolea jwejula awowile hadi kumwona? ⁵Naye akisha kumpata na kumwika mabegani pake na luhangalala.⁶Aishile pamuyi, nikwashembanga ambwiga jao na jirani jako nikuwarugulila tuangalale pamo, kwa kuwa nimpatile kondolo jangu awowile.' ⁷bnakawarugulila nnepeyo twapalijina luangalal kumbinguni kwaajili jwa jwejula angali yambi jumo akubuye zaidi ya mewala wangali na hali tisini na tisa ambao wangali hajatubu⁸Au apali jwandonya gani akolile na sarafu kumi za fedha awowile na sarafu jimo hata mkolee taa kupajila nyumba na kumleya kwa bidii badi atakapo ipata? ⁹Na akiisha kuiona kuwashemanaga ambwiga jalu na jirani jake ni kuwahugulila kuangalia pamoo na nne. Liwe kwa niipatile kuwili sarafu jangu japaliliji jowowile. ¹⁰Hata ineyo nakuwangarugulila pangali na kuangalala mmujo mwa malaika wa Mnungu kwa ajili ja wewala wangali na yambi atubuye."¹¹Na Yesu niwekleketa,"Mundu jumo apaliji na wana wawili ¹²jwejula jwa mashoko nkwarugulila awawajake, Awawa nipele sehemu ja mali inayonistahili kurithi. Ineyo kuwagawila mali jake kati jao ga gao.¹³Moga ga magwiji jwejula jwa mshoko ni kusanyanga nyowe anavyomilika na jenda nchi ya mbali, na kweneko nitapanya hela jake, kwa huumangaindu jwangalihitaji, na kutawanya fedha yake lwa anasa. ¹⁴Nae apaliji amalila tumia yowe njale jajikulungwa janjinjile jenjila nzhi naye mtanduwa kuwa hitaji uhitaji.¹⁵Ajendile na kujiajiri mmayene kwa jumo raia wa inchi jejila, na jwejula kupelesha kunagunda kwake na kuwalisha nguruwe. ¹⁶Na apali akitamani kujushibisha kwa kulya maganda alie nguruwe kwa sababu jwangali mundu ampele shoshowe apatile kulya.¹⁷Ila jwejula mwana mshoko alipozingatia mumtima mwake mweleketa 'ni watumishi waligwa na awawa yangu wapali na shalya shashingwinji shatosha na nnne nipali pepepa nawa na nnjala! ¹⁸Na soshile na kujenda kwa Awawa jangu na kumlugulila,"Awawa nakosile kunani ga mbingu na mmujo ga meyo gako. ¹⁹Ningasitahili kushemwa mwana jwako kawili nitende kama jumo jwa watumishi jwako."²⁰Ndipo nijaula nijenda kwa awawa jake, apaliji angaki mbali awaa jake nikumwana nikumwonela huruma nijenda mbio na kumkumbatia na kumbusu. ²¹Jwejula mwana ni kwalugulila ,'Awawa nikosile kunani jambingu na mmujo ja meyo gako nangastahili kushemwa mwana jwaleo.'²²Jwajula Awawa nikwalugulila watumishi jwake,' mpeleshe vazi lililo bora na mkamvike na mmikange na pete kidoleni na ilatu mmagulu. ²³Kisha mupeleshe ndamajwejula amonile mkangangange kulye na kuangalala. ²⁴Kwa kuwa mwanangu apaliji awile yungali hai. Apaliji awowile nae aoneshe ni tanduwa kushangilia.²⁵Bai jwejula mwana jwamkulungwa apalifi kungunga aishile na kukaribia pa nyumba apilikene lilowe la nyimbo na michezo. ²⁶Ashemile mtumishi jumo na kumuya mambo aga maana gake ni indi? ²⁷Mtumishi nikulugulila mshoko jako aishe na awawa jako waingile ndama anonile kwa sababu aujile salama.'²⁸Mwana jwa mkulungwa nakasilika na kukana kujingila mkati na awawajake nikopoka palanga nakumsihi. ²⁹Ila nijangula awawajake niweleketa,' Mnole nnne nishekutumikia miaka migwiji wala nikanawe kosa amri jako lakini mukanawe nipeya mbui ili tende sherehe na ambwiga jangu. ³⁰Lakini aishile mwan jwajo aliyetapanya mali jako jowe pamoo na makahaba umuhingile ndama aliyenona.³¹Baba nikurugulila,' Mwanangu mmwe u pamoo nnne lyuya yowe na nyowe ningali nayo ni jako. ³²Ila japali vyema kwetu kutenda sherehe ja kufurahia, jweneju munungununa jako apaliji awile, na inaino yu hai; apaliji awowile naye awoneshe."

Chapter 16

¹Yesu awalugulile kuwili wanafunzi gwake,"Apaliji na mundu jumo tajiri apaliji na meneja, na alitwarifiwa ja kwamba neneja jwejula anatapanya mali gake. ²Ineyo tajiri nikushema na kumrugulila,"Ni mali jeljino nipilikane juu yako? Ishoye hesabu ja umeneja jwako pa kuwa ukakola kuwa meneja kuwili.'³Jwejula meneja niwelekete mumtima mwake tenda indi maana bwana jwangu anishoshela kazi jwangu ja umeneja? nangali nguvu ja lima, na kujuga, nalolile haya. ⁴Namanya nitakolitendile ili mipangengashoywa katika maengo gangu ga uwakili vangu wanikaribishe kumuhi kwao.⁵Ineyo wakili nikuwashema wadeni wa bwana jwake kila jumo Nikumlugulila wa kwanza unadaiwa kiasi gani na bwana jwangu. ⁶Niweleketa ipimo Mia moja vya mauta nikulugulila mtole hatri jako upesi nnjandishe hamsini.' ⁷Kisha nikalugulila juna na mmwe unadaiwa kiasi gani? Niwelekete'ipimo mia moja na utandi gwa ngano nikulugulugulila,' mtole hati jako nnjandishe themanini.'⁸Jwejula bwana nikumsifi meneja dhalimu kwa yeyila aliyotendele kwa wereu pa kuwa wana wa ulimwengu gwenegu na werevu ngwamgwinji na hushughulika ujanja wa vandu kw aupande wao kukangali walivyo wana wa nuru. ⁹Namme nakuluwalugulila utendanje bwiga kwa mali ga udhalimu ili wawakaribishe katika makao ya milele.¹⁰Abile mwaminifu kat ika lililo dogo sana huwa mwaminifu katika lililo lalilungwa pia na abile dhalimu katika lililo lishoko huwa dhalimu katika lililo la likurungwa pia. ¹¹kama mmanganyanji mupaliji mwaminifu katika mali ga udhalimu ni gani atakayewaamini katika mali ga kweli? ¹²N akama mupaliji waaminifu katika kutumia mali ga mundu juna ni gani awapele galiyo gene wayene?¹³Pakwapi mtumishi awezele kutumikia mabwana wawili kwa maana apinga kumchukiza jamo na kumpenda juna ama shashikumane na jwejeno na kumdharau jwejura. Mukuweza kumtumikia na mali."¹⁴Bai mafarisayo ambao wapaliji wanapendanga fedha wapapilikene aga gowe na wakamdhihaki. ¹⁵Na kuwarugulila,"Mmanganyanji ndivo mnaojidai hake mmojpo mwa wandamu. lakini Mnungu amanyile mitima genu pa kuwa lililotukuka kwa wana damu wenewo chukizo mmujo ja Mnungu.¹⁶Sheria na manabii vipaliji mpaka Yohana aishile. Tangu wakati ago habari njema ja ufalme wa Mnungu hutangazwa, na kila mundu hutandwa kuingira kwa nguvu. ¹⁷Lakini ni rahisi kwa mbingu na nchi vishoshile kuliko hata herufi jimo sheria jinakosekane.¹⁸Kila amneshile mkongwe gwalee na kumwa mkongwe juna azini, naye amwonaaye jwenejo areshirwe na mmumege azini.¹⁹Papaliji na mundu jumoo tajiri awete nguo ja rangi ja zambarau na kitani shambone na apali ashiwangalala kila lyua utajiri gwake mkurungwa. ²⁰Na maskini jumo lina lyake Lazaro awishiwe getini pake, nauilonda. ²¹Naye apaliji akitamani kushibishwa kwa makombo yagwire katika meza ya jwejula tajiri hata mbwa waishile na ulamba uilonda vyake.²²Ikwa jwejula masikuni awile na njigarwa na malaika mpaka kifuani kwa Ibrahimu. Jwejura tajiri naye awile na kuihika. ²³Na kwekula kuzimu apaliji katika mateso niinula meyo gake na mlola Ibrahimu kwa mbali na Lazaro kifuani mwake.²⁴Ni guta naluweleketa,"Awawa Ibrahimu, nihurumie mutume Lazaro achovye ncha ja shidole shake mmashi, amburudishe ulimi wangu; kwa sababu ninateswa katika moto gwegweno.²⁵Lakini Ibrahimu niwelekete,"Mwanangu mkumbuka ga kwamba katika maisha gako uyapushele mambo gako uyaposhele mambo gako mema, na lazaro inepeyo apatile mabaya ila inaino apali penenepa anafarijiwe na mmwe unaumwiza. ²⁶Na zaidi ya aga ga genego kuwaishilwe limo lyalikulugwa na lileu kati jetu, ili wewala wapendile kukopoka kwelweno na kujenda kukwenu wangaweza wala vandu wa kukwenu wakule na kuya kukwetu.'²⁷Yula tajiri niweketera, "Najuga awawa Ibrahimu kwamba mutume kumuyi kwa Awawa jangu ²⁸kwa nangali wanganguna watano ili awaonye kwa hofu kwamba wenewo pia shiwaishile mahali penepo pa mateso.'²⁹Lakini Ibrahimu niweleketa wanawao Musa na manabii waleshe huwapilikanila wenewo. ³⁰Jwejula tajiri niwelekete' jwakwapi Awawa Ibrahimu ,lakini kama uwajendelea mundu akopokweuwa wafu watatubu.' ³¹Lakini Ibrahimu nikwarugulila,'Wangawapilikana Musa na anabii wangalishawishiwa hata mundu afufushe katika wafu.

Chapter 17

¹Yesu nikuwarugulila wanfunzi gwake," mambo gasababishashayo vandu, watenda yambi yangali budu kushoshela lakini olele gwake mundu anayeyesababisha! ²Ingali ga heri kama mundu jwenejo angelwe liwe nzito lya yagila pashimo na kujaawa baharini kuliko kumtenda jumo na wenewo washoko atende yambi.³Njilindeni. Kama mnunguna jako akosile mumuonye naye akitubu musamehe. ⁴Kama akukosele mara saba kwa lyua limo na mara saba lya lyua limo aishile kukwako niwelekete ,'ninatubu musamehe!"⁵Mitume gwake wakamragulial Bwana,"Mtujenjeshee imani jetu." ⁶Bwana niwelekete," Kama mungapeliji na imani kama punje ja haradari, Mukombolwe kuwarugulila mkongo gwenegu wa mluyu,' ngoke na ukamele baharini nao,' ungwatii.⁷Lakini gani miongoni mwenu, ambaye akwete mtumishi anayelima kumaunda au achungulia kondolo, atawarugulila ajile kumgunda, 'njie haraka ba nketi mlye shalya? ⁸Je hatuwalugulila nyandalie shalya nilye na mjitume mkanda na umantumikie mapka napinga kumalia kulya na kungwa. Baada ga penepo shulye na kungwa?⁹Hata mushukuru mtumishi jweneju kwa sababu kutimaya gagala gaamriwe? ¹⁰Vingali ineyo mmanganyaji mmalie kutenda muliyoagizwa imeleketa uwe tu watumishi tungalistahili tutendile tu gegala yapaswile tendeka.'¹¹Jikoposhele kwamba apaliji alisafiri kuyenda Yerusalemu, apitile mpakani mwa Samaria na Galilaya. ¹²Apalijakijingila pa shijiji shimo uweneko nikomgana na vandu kumi wangali na ukoma, mjima mbali. ¹³Nipayanga lilowe waliweleketa,"Yesu, Bwana nturuhumie."¹⁴Palolile nikuwalagulila,"Njendanje mkaboneshe kwa makuhani nao wapaliji wajendile wakatakasika. ¹⁵Jumo jwao alolile kwamba aponile niwuja, kwa lilowe liuluulu lyakumsifu Mnungu. ¹⁶Nikoma magoti mmagulu mwa Yesu akamshukuru jwejula apaliji msamaria.¹⁷Yesu nijangula nakuweleketa,"Je Wangatuhasika wowe humi? wapali gwei wewala wana tisa? ¹⁸Jwakwapi hata jumo aoneshe kuwunja ili kumtukuza Mnunga, japokuwa jweneju mjeni?" ¹⁹Akawangulila,"Ijinuke na ujende jako imani jako iponile."²⁰Kuwuya na mafarisayo ufalme wa Mnungu liniukaika Yesu miyongura na kuwaleketera,"Ufalme gwa Mnungu nga shindu ambacho himananya kulilola. ²¹Wala vandu wangaweleketa,"Mlolanje penopa!au Mlolanje kwekula! kwa maana ufalme wa Mnungu upali mkati jenu."²²Yesu nkarugulila wanafunzi gwake," wakatiunaika ambapo munatama kuilola jimo ja lyua ja mwana wa Adamu. Lakini mungali kuilola.

²³Watawarugila,' Mnole uwekula! Mnole penepa! Lakini mnajendo lulola wala kuwakagula kagula, ²⁴kama umeme gwa radiumulikapo katika anga hutandua upande jumo hadi juna. Ineyo hata mwana wa Adamu apaliji ineyo katika lyua lyake.²⁵Lakini kwanza inakupasa huteseka katika mambo gamagwinji na kukanwa na kizazi sheshino. ²⁶Kama apaliji lyua ja Nuhu ndivo apaliji katika lyua ja mwana wa Adamu. ²⁷Walile, wanywele, walioa na kuolewa mpaka lyua hjejila ambayo Nuhu pajingile katika safina na gharika paishile na kuwaaangamiza wowe.²⁸Ndivo upaliji katika lyua ja Lutu, walile, hunywa, wakiumanga na kuuza, kulima na shenga. ²⁹Lakini lyua lyalila Lutu pajawile Sodoma minya ula ja moto na liberiti kopoka mbinguni ukawaaangamiza wowe.³⁰Ineyo ndivo jipaliji lyua lyelili ja mwana wa Adamu atakapo unukula. ³¹Lyua ungemruhusu abile kwenye dari ja nyumba aharuka kujigara bidhaa jake mkati mwa nyumba.Na ungalikuru nusu abile kumgunda luwunja kumuji.³²Mukumbukwe mkongwe wa Lutu. ³³Yeyowe amejaribu lujaolwe maisha galee lunyawowile lakini yeyowe atakayewawowile maisha gake atayatoa.³⁴Naluwarugulalila shilo shenesho hupalili na vandu wawili katika shinanda shimo, shimo ashajiga rwe na juno milelwa. ³⁵Wapaliji na wandonya wawili wamayapa nafaka pamoo, jumo shajigarwe na juna shaleshwe."³⁷Wakamwuliza,"Wap, Mnungu?" Akawaambia,"Pale ulipo mzoga, ndipo tai hukusanyika pamoo."

Chapter 18

¹Kisha nikwarugulila mfano gw anamna wakanawepaswa kujuga daima, na manukato tamaa. ²Niwelekete , wapaliji na hakimu katika muji fulani ambaye apali wangamjogopa ,Mnungu na kuwaheshimu vandu.³Wapaliji na mjane katika jiji jenejo, naye ajendile mara jingiji, na kuweleketa,' Nsaidie kupengwa haki dhidi ja mpinzani jwangu.' ⁴Kwa muda kwa mleu jwangali tayari kunisaidia, lakini baada ja muda niwelelela mutima mwake, Ingawa nnne ngakujokopa Mnungu au kumuheshimu mundu, ⁵lakini pa kuwa jwejumo mjane ananisumbua nikusaidia kupengwa haki jake, ili anaishe kunishishe kwa kwia mara kwa mara."⁶Kisha Bwana awelekete,' Mpilikane awelekete mpilikaneawelekete jwenejo hakimu dhalimu. ⁷Je Mnungu pia apeleshe haki uwa wateule gwake ambao wanagula muhi na shilo? Je jwejula apaliji jwamvumilivu hukwao? ⁸Nakuwalugulila kwamba apeleshe haki kutwao kw aupesi. Lakini mwana wa Adamu paishile je aimene imani duniani?'⁹Ndipo nikwarugulila mfano gweneju kwa baadhi ja vandu ambao wanakuilola wenewo kuwa wangali haki na kuwadharau vandu wana, ¹⁰'Vandu wawili wapandile kujende hekaluni kusali jumo mfarisayo juna mtoza ushuru.¹¹Farisayo mjima najuga mambo aga juu jake wayene,' Mnungu nakushukuru kwa yeyila nnnenga kama vandu wana ambao ni wanyanganyi vandu wangali wadilifu, wazinzi au kama jwejula mtoza ushuru. ¹²Naugala mara mbili kila wiki. nashoya zaka katika mapato gowe ngwete.'¹³Lkaini jwejukla mtoza ushuru ajimile uweneko bila ngokola bata pajinula meyo gake mbinguni, nikoma kufua shake niwelekete ,'Mnungu nirehemu nnne nibile na yambi.' ¹⁴Nakuwarugulila mundu jwenejo anawuja kumuhi apali ahesabiwe haki kuliko jwejula juna, kwa sababu kila ajikwezaye mteremshwa lakini, kila mundu anayejinyenyekeza shainuliwe.'¹⁵Wandu wapelishe wana wao wachanga ili amanyile kuwagusa lakini wnafunzi gwake walolile genego wakawazuia. ¹⁶Lakini Yesu awashemile kukwake niwelekete,'Walekange wana washoko waike kwangune, wala msawazuie maana ufalme wa Mnungu ni wa vandu kama wenewo. ¹⁷Amini, nakiwarugulila mundu yeyewe jwangali liposhela ufalme wa Mnungu kama mwana ni dhahiri hatangajinjila.'¹⁸Mtawala jumo niwuya nakuweleketa,'Mwalimu mwema, atende indi ili niurithi uzima wa milele?' ¹⁹Yesu nikuwalugulila,"Kwa indi uchemwile mwema? Jwangali mundu apali mwema, ila Mnungu peke jake. ²⁰Umanyile amri- usizini, unaulage, unajiwe, usishuhudie unami, ningeshimu awawa jako na amama jako. ²¹Jwejula mtawala niwelekete ,' Mambo aga gowe hayakamwile tangu apaliji, kijana.'²²Yesu papilikane aga nirugula," Upungushile jambo jimbo lazima nnguze yowe mubile nayo na uwagawile masikini, na mwe mupaliji na hazina mbinguni- kisha nngishe, unikagule.' ²³Lakini tajiri papilikane genego, alihuzunika sana, kwa sababu apaliji tajiri sana.²⁴Kisha Yesu amlolile abile huzunika sana niwleketa jinsi gani ipaliji ngumu kwa matajiri luyinjira katika ufalme wa Mnungu! ²⁵Maana ni rahisi sana kwa ngamia kupitila katika tundu la indano kuliko kwa tajiri kuyingira katika ufalme wa Mnungu.'²⁶Wewala wapilikane ago, wakawalekete,' gani bai, amanyile kuokolewa?' ²⁷Yesu nijagula ,'Mambo gangali shindikana kwa mwnadamu kwa Mnungu gamanyile."²⁸Petro niwelekete naam huwa kuleshe kila shinda na tumkagule mmwe.' ²⁹Kisha Yesu nikuwalugulila,Amini, nakuwalugulila kwamba jwakwapi mundu alieshile nyumba au mkongwe au mnunguna, au wazazi au wana kwaajili ga ufalme wa Mnungu, ³⁰ambaye shapokela gamagwinji zaidi katika ulimwengu gwenego, na katika ulimwengu ujao, uzima gwa milele.'³¹Baada ja kuwakusanya wewala kumi na wawili, nikuwalugulila ,'Mnole tunapanda kujenda Yerusalemu na mambo yowe ambaye gajandiwishe na manabii kuhusu mwana wa Adamu yatakamilishwa. ³²Kwa maana wapegwire mikononi mwa vandu wa mataifana atendilwe dhihaka na jeuri na kushemewa mate. ³³Baada ya komwa iboko nikumulaga na lyua lya tatu atafufuka.'³⁴Wangaeleweka mambo aga na lilowe lyeneli lipaliji liiki we kukwao, na wangaelewa mambo galiyoweleketwa.³⁵Ipaliji Yesu alipokaribia Yeriko, mundu jumo kipofu apaliji atamile kando ya barabara anajuga msaada, ³⁶Papilikene umati gwa vandu upitile ni wuya indi kikopeshele. ³⁷Nikwarugulila kwamba Yesu wa Nazareti anapita.³⁸Ineyo jwejula kipofu nu gutu kwa lilowe ,niweelkete ,'Yesu mwana wa Daudi, unirehemu.' ³⁹Wewala wapaliji walijenda pu kumkemele jwejula kipofu, mkumlugulila anyamaza lakini jwejula nizidi guta kw alilowe, 'Mwana wa Daudi, unirehemu.⁴⁰Yesu mjima na kuamuru mundu jwejula apeleshwe kukwangwake kisha jwejula kipofu alipomkaribia,Yesu nikumuya, ⁴¹'Unapinga nitendele indi?'Niwelekete Bwana napinga kulola.'⁴²Yesu nilugula,' Upatile kulola imana jako imekuponya.' ⁴³Mara jwejula nipala kulola nakumkagula Yesu akimtukuza Mnungu waonile lyeneli vandu wowe wakimsifu Mnungu.

Chapter 19

¹Yesu ajingile na pita katikati ja Yeriko. ²Na hapo paliji na mundu jumo achemaye Zakayo. Ambaye paliji mkuru wa watoza ushuru kawili mundu tajiri.³Paliji anajaribu kumlola Yesu ni mundu wa namna gani. lakini jwakamanya kulola kwa sababu ja umati wa vandu pa kuwa paliji jwa muhupi wa shimo. ⁴Ineyo olongolele utuka mmujo ja vandu ni kwela kunani ja mkuyub iliaweze kumlola, kwa sbaabu Yesu akaribia kupita ndila jenejo.⁵Wakati Yesu paishile mahali pepala, palolile kunani nirugula Zakayo, interemshe upesi maana lelo ni lazima niinde kumuhi kwenu.' ⁶Nitenda haraka, kuteremka na kukaribisha kwa kwaangalala. ⁷vandu wwowoye walolile meyo nilalamika, na kuweleketa, ajendile kutombelea mundu alolile na yambi.'⁸Zakayo mijima na kumlugulile Bwana, nole bwan nusu ja mali hjangu awapeele maskini,Na ipali mmenyanganya mundu jojowe shindu, makumrudishi mara ncheche.' ⁹Yesu nikurugulila 'lelo wokovu liishile katika nyumba jejino, kwa sababu jwejula pia ni mwana wa Ibrahimu. ¹⁰Kwa maana mwana wa mundu aishile kulalaya na kulokola vandu wahowile.'¹¹Wapilikane genejo aliendelea kulongera na shoa mfano liwa sababu paliji karibu na Yerusalemu na wenewo wadhanile pa kuwa ufalme wa Mnungu upaliji karibu kuwoneka mara jineo. ¹²Ineyo nikwarugulila ,'Ofisa jumo ajendile nchi ja mbali ili aposhele ufalme na kosha niwuja.¹³Nikwachemanga watu ishi gwake kumi na kuwapea mafungu kumi, nikuwarugulila,'itendayo biashara mpaka niujapo' ¹⁴lakini wananchi gwake wachukienge na ineyo kuwatuma wajumbe wajende kumkagula na kuwelekete,'Tukapinga mundu jwejumo atutawale.' ¹⁵Ipaliji paujile kumuhi baada ja tendwa mfalme, niamuru wewala watumishi wapaliji waleshile Fedha wachwemwe kukuwake, apate kumanya faida gani waipatilenje kw akutenda biashara.¹⁶Jwa kwanza misha niwelekete , Bwana fungu lyako lyatendile mafungu kumi na zaidi.' ¹⁷Jwejula ofisa nikurugulila vema, mtumishi mwema. kwa sababu upaliji mwaminifu katika jambo la lishoko upali na madaraka juu ja miji kumi.'¹⁸Wa pili niika, niwelekete,'Bwana fungu lyako litendile mafungu ingano.' ¹⁹Jwenujo afisa nikurugulila njigale mamlaka juu ya miji mingano.'²⁰Na juna niika niwelekete,Bwana jeneji hapa fedha jako ambayo muhifadhi salama katika shitamba, ²¹kwa maana najogopa kwa sababu mmwe ni mundu mkali. mshoe sheshils mksnswe wika na kuuna ungalipandile.'²²Jwejula Ofisa nikumruguliula kwa malowe gako mayene nitahukumu, mwe mtumishi mbaya. Umanyile kwamba nnne ni mundu mkali, natola nikanawewika na kuuma ambacho nikapandile. ²³Bai, mbona mukawika fedha jangu katika benki, ili niwijile ndole pamoo na faida?²⁴Ofisa nikuwarugulila vandu wapaliji wajimile penepo, munyanganyeni lyeneo fungu na kupea jwejula apaliji na mafungu kumi.' ²⁵Nikwarugulila,' Bwan jwenejo angali na mafungu kumi.'²⁶' Nakuwaragulila mundu ambaye akolinacho. Sahapegwe zaidi, lakini ambaye jwangali sheshila abilenacho shitolilwe. ²⁷Lakini wenewa maadui jangu ambao wangapinga niwe mfalme wao, Muwepeleshe penepa na kuwaulaga mbele jangu.²⁸Baada ja welekete ineyo, aliendelea mmujo apandile kujenda Yerusalemu.²⁹Ipaliji pakalibia Berfgage na Bethania, karibia na mlima wa mizeitumia, nikuwatumanaga wanafunzi wake wawili, ³⁰Niweelekete: Mjendanje katika kijiji cha jirani mkijingila shimtente mwana punda jwangalikwela bado mumuugule mupeleshe kwangune. ³¹Kama mundu apinga kuwawuya mbona mumwingwile?' mmelekete,"Bwana anamhitaji."³²Wewala watumwile nijende kuwalola mwana-punda kama Yesu apaliji awarugulile. ³³Wapaliji wakimuugula mwana-punda wamiliki nikuwraugulila kwa indi munamuugula mwana-punda jweneju?' ³⁴Niwelekete, Bwana anamhitaji. ³⁵'Bai wapeleshele Yesu nitandikanga nguo jao kunani mwa mwanapunda na wakampandisha Yesu kunani mwake. ³⁶Apaliji ajendile vandu nitandaya mavazi gao mundila.³⁷Apaliji anateremka kumkulima wa mizeituni, jumuiya jowe ja wanafunzi watendwiwe kushangilia na kumtukuza Mnungu kw alilowe likulungwa, kwa sababu ga mambo makuru wayolile, ³⁸Niwelekete,'Ndiye mbarikiwa mfalme aishile kwa lina lya Bwana.' Amani mbinguni na utukufu juu!'³⁹Baadhi ya Mafarisayo katika mkutano nikwarugulila, Mwalimu muwanyamazishe wanafunzi gwako.' ⁴⁰Yesu nijangula, niwelekete, nakuwalugulila kama mmmwe wakinyamaza, maganga yatapaza lilowe.'⁴¹Yesu alipoukaribia mji aliulilia, ⁴²niwelekete, laiti ukamanyile hata mmwe ,katika lyua lyeneli mambo ambayo ganagokupeleshela amani! lakini maine gafichike meyoni pako.⁴³Pa kuwe lyua ziishile ambapo adui jako shiwashenje boma karibu na mwe, na kjunguluka na kukukandamiza kop[oka kila upande.Shiwagwie pai na mwe na wana wako. ⁴⁴Wangakuheshila hata liwe limo kunani ja lina,kwa sababu haukutambui wakati Mnungu apaliji anajaribu kukulokoa.'⁴⁵Yesu apanjile hekaluni mfadhiwe kuwakwinganga wawala wapaliji waliuza, ⁴⁶nikwarugulila,"Ijandikwe, 'Nyumba jangu jipali nyumba ja sala lakini mnganyanji mutendile kuwa pango ja wanyang'anyi."⁴⁷Kwa ineyo, Yesu apaliji alifundisha kwa lyua hekaluni. Makuhani wakuru na walimu wa sheria na viongozi wa vandu wapiunga kumulaga, ⁴⁸laikini ngakombola kupengwa mpanda ja tenda inayo kwa sababu vandu wowe wapaliji wakipilikanila kwa makini.

Chapter 20

¹Ipali lyua limo, Yesu apaliji akifundisha vandu hekaluni na kuhubiri injili, makuhani wakuuu na walimu wa sheria wajendele pamoo na wazee. Nilongera ²nakuwarugulila,"Mtewalanjile ni kwa mamlaka gani ganatenda mambo aga? Au ni gani jwenejo ambaye anawapeya mamlaka aga?"³Naye nijangula, ' Nakuwalugulila nami pia ninakumuya swali. Munulugulanje ⁴ubatizo gwa Yohana. Je, ukopweshe mbinguni ama lwa vandu?'⁵Lakini nijadiliana wao kwa wao, washiweleketa, Tuwelekete jishoshile mbinguni niwuya mbona mukanawe kumwamini?' ⁶Na tukiweleketa jishoshile kwa mwandamu; Vandu wowe penepa shiwatukomanje maganga, maana wowe wanaamini kwamba Yohana apaliji nabii.'⁷Bai, nijangula ja kwamba hawanga manyanga ashoshile. ⁸Yesu nikwarugulila," wala nnne ngawarugulila mmanganyanji ni kwa mamlaka gani nitendile mambo aga."⁹Ararugulile vandu mfano gwenegu,"Mundu jumo apandile mgunda gwa mizabibu, nikodisha gw amizabibu na kujenda nchi jirani kw amuda mreu. ¹⁰Kwa muda upangwile, nikumtuma mtumishi kwa wakulima mizabibu kwmaba wampele sehemu ja matunda ga kugunda gwamizabibu lakini wakulima wa mizabibuy ni kukoma, niujanao mikono- mitupu.¹¹Kisha nikumtuma kawili mtumishi juna na nao nikukomanga na kumtendea vibaya, na nijanao mikono- mitupu. ¹²Nikumtuma kawili jwa tatu na nao wakamjeruhi na kujaa paranga.¹³Ineyo bwana jwa kumngunda niwelekete,' nndende indi? Ninakumtuma mwanangu mpendwa. Labda watamheshimu.' ¹⁴Lakini wakulima wa mizabibu wanolile, nijadili wenewo lwa wenewo njweleketa jweneju ndiye mrithi. Tumulage, ili warithi gwake kwe gwelu.'¹⁵Wakamshoya parange mwa mgunda mizabibu na kumulaga. Je bwana jw amgunda shatende indi? ¹⁶Shaishe kkuangamiza wakulima gwa mizabibu, na kuwapea mgunda gwenegowana". ' nao papilikehene ago niwelekete,' Mnungu akanile'¹⁷Lakini Yesu nilola na kuweleketa ,"Je andiko lyeneli lina maana gani? 'Jiwe walikanilenje wajenzi lipaliji liwe lya pembeni'? ¹⁸Kila mundu kungwa panani mwa liwe lyenelo, mtemeka ipandeipande. Lakini Jwejula ambaye kugwanaye na kumponda.'¹⁹Ineyo wajandika na wakuru wa makuhani waliloleya mpanda gwa kukamula wakati gwenego, wamanjile kwamba apaliji awelekete mfano gwenegu dhidi jao. lakini washijongopa vandu. ²⁰Washikumnola kwa makini, na kuwatuma wapelelezi. Wajitendile kuwa vandu wa haki ili wapegwe kosa lwa hotubayake, ili kukwepeshela kwa watawal na wabile na mamlaka.²¹Nao nikuwawuya na kuwaleketa ,"Mwalimu, tunamanya kwamba unawaleketa na kufundisha mambo ga kwe;lli na ga kushawishiwa na mundu jejowe, hufundisha ukweli kuhusu mpande gw aMnungu. ²²Je, ni halali kukweta kulipa kodi ja Kaisari, au la?"²³Lakini Yesu atambuwile mtego gwao, nikuwarugulila, ²⁴"Nilolanje dinari sura na chapa ja gani jinali kunani kwake? " Niwelekete,' " ya Kaisari."²⁵Naye nikuwarugulile,'Bai mupei Kaisari yaliyo gake Kaisari na Mnungu yyaliyo gake Mnungu.' ²⁶Wajandikwa na wakuru wa makuhani wangali na uwezo gwa kosoa sheshila awelekete mbele ja vandu. Wakastaajabia majabu gake na wangaweleketa shoshowe.²⁷Baadhi ja masadukayo nikuwajendela, wewala ambao wanawaweleketa kwamba gwakwapi ufufuo, ²⁸nikuwawuya, na kuweleketa,"Mwalimu M,usa atujandishie kwamba kama mundu akifiwe na anunganao mwene mkongwe amaye apali na mwana baianapaswa kumtola mkongwe na mkunguna jake na kuweleka nae kwaajili ja akaka jjake.²⁹Kupaliji na ndugu saba jw akwanza haoile, niwa bila reka mwana, ³⁰na wa piuli inepeyo. ³¹Wa tatu nijigala inepeyo, hadi jwa saba gwangaleka wana niwa. ³²Baadaye jwejula mkongwe awile. ³³Katika ufufuo apaliji mkongwa jwa gani? Maana wowe saba wapaliji wamuolanje.'³⁴Yesu akawambia," Wana wa ulimwengu huu huoa na kuolewa. ³⁵Lakini wewala wanaostahili kuposhela ufufuo wa wafu na kujingira uzima wa milele hawawi wala ngaolewa. ³⁶Wala wakamanyanga kuwa kawili, kwa sababu huwa sawaswa na malaika ni wana wa Mnungu, wana wa ufufuo.³⁷Lakini jeneji wafu wanafufuliwa, hata Musa aboneshe mahali katika habari ja chijaka, pepala achemile Bwana kama Mnungu jwa Ibrahimuna Mnungu ja Isaka na Yakobo. ³⁸Inaino jwejula ga Mnungu wa wafu bali jwa wapali hai, kwa sababu wowe hishi kukwakwe."³⁹Baadhio ga walimu wa sheria mjangula,'Mwalimu ujangwile vema. ⁴⁰'Wangathubutu kumuya maswali gana zaidi.⁴¹Yesu nikuwarugulila,"Kivipi vandu wanaweleketa kwamba Kristo ni mwana wa Daudi? ⁴²Maana Daudi wayene niwelekete katika zaburi: Bwana anugulile Bwana jangu keti mumkono gwa kuuma, ⁴³mpaka niwikile adui jako pai mwa migulu jako. ⁴⁴'Daudi akakuchema Kristo, 'Bwana' bai apalijiwe mwana jwa Daudi?"⁴⁵Vandu vowe wapaliji washikupikanila nikuwarugulila wanafunzi gwake, ⁴⁶'Mjihadhari na wajandika, wapendao kujenda wawete mavazi mareu, na wapenda salamu maalumusokoni na vitengu vya heshima katika masinagog,i na maeneo ga heshima karamuni. ⁴⁷Weeneo pia ulya pa nyumba ja wajane, na wajitenda wanasali sala ndeu .Wenewa wapinga noshole hukumu jajikurungwa zaidi.'

Chapter 21

¹Yesu nilola alolite wanalume matajiri wapaliji wawikile zawadi jao kwenye hazina. ²Nimlolile mjane jamo maskini aliwika senti jake mbili. ³Ineyo niweelkete,"Kweli nakuawarugugulieni jweneju majane maskini awikile yajingwinji kuliko wena wowe. ⁴Wenewa wowe washoshie yeneyi zawadi kupoka katika yingwiyi wabilenavyo lakini mjane katika umaskini gwae ashoshie fedha yowe abilenazo uwa kwaajili ja kuishi kukwake."⁵Wakati wana wapaliji wakiwelekela juu ya hekalu namna ipaliji lipambwile na maganga gambone na matoleo, awelekete, ⁶"Kwa habari ja mambo aga muyalilile, lyua zipinga ilea ambazo jwakwapi liwe jimo ambalo linalekwa juu ja maganga gana ambalo likapali libomolewa."⁷Ineyo nikumuyawakiwelekete," mwalimu mambo aga gakoposhela pa kuwa? Na indi jipaliji ishara kwamba aga mambo gakaribu kopeshela?" ⁸Yesu nijangura," Muwe waangalifu kwamba mtembwanje. kwa sababu wangwinji shiwaishe kw alina lyangu, wakiweleketa,' nnne ndiye.' na' muda ukaribia'. munawakagulanje. ⁹Mupiukakene vita na vuguvugu mnajogope, kwa sababu aga mambo lazima gakopeshele kwanza, lakini mwisho gukanaweloposhela upesi."¹⁰Kisha nikuwaragalila,"Taifa lijinuke kukokama na taifa jina, na ufalme juu jja ufalme guna. ¹¹Kupaliji na matetemeko makulungwa, na shiwanga na tauni katika maeneo mablimbali. Kupaliji na matukio ga kutisha na ishara ja kutisha kopoka mbinguni.¹²Lakini kabla ya mambo aga gowe shiwawikange mikopo jao kunani jenu na kuwatesa ,kuwapelesha kweneye masinagogi na magereza,kuwapepepea mmujo ja wafalme na wenye mamlaka kwa lina lyangu. ¹³Jeneji ni ugulila Fursa kwa ushuhuda gwenu.¹⁴Kwa ineyo inaamulanje mitima mwenu kutandaa mtetezi gwenu mapema, ¹⁵Kwa saababu nikuwapea maloe ga hekima, ambayo adui jenu wowe wangamanyanga kuipinga au kuileana.¹⁶lakini mukanilenje pia wzazi gwenu, ndugu jenu, jamaa jenu na mbwiga jwenu na kuwau;laga baadhi jenu. ¹⁷Shimchukiwe na kila jumo kwa sababu ja lina lyangu. ¹⁸lakini gwakwapi hata umbo jimo gwa mutwe gwenu shiwowile. ¹⁹katika uvumilia mupinga kuiponya nafsi jenu.²⁰Mulolile Yerusalemu ingiliwe na majeshi, bai mmajange kwamba uharibifu gwake gukaribie . ²¹Penepo wewala wapali Yudea wakimbilia milimani, na wwala wapali katika ya jiji washashe, na wangawakanje wapali vijijini kujingila. ²²Maana jeneji ni lyua la kisasi, ili kwamba mambo gowe gajandishwe gapate kutimilika.²³Ole kwa wewala wapali na shitumbo na lewa wewala wanyonyeshao katika lyua yeneyo! Kwa maa wapali na adha jikuru juu ya nchi na gadhabu kwa vandu wenewa. ²⁴Na kuugwa kwa ncha ya upanga na kujigarwa mateka kw amataifa gowe, mna Yerusalemu shuikanyagwe na wandu wa mataifa, mapaka wakati wa vandu wa mataifa utakapotimilika.²⁵Kupaliji na ishara katika lyuwa, mwezi na nyota. na katika nchi kupaliji na dhiki ja mataifa, katika kukataa tamaa kulopokela na mlilo gw abahari na mawimbi. ²⁶Kupaliji na vandu wakizimioa kwa hofu na kutaraji mambo gapiga kopeshela juu ya dunia. Kwa maana nguvu ja mbingu zikatikisika.²⁷²⁸Kisha wamlolile wama wa Adamu akiika mawinguni katika nguvu ja utukufu mkuru. Lakini mambo aga gatendwire kopeshela inimanje, inginuemitwe, jenu kwa sababu ukombozi gwenu gujongele karibu."²⁹Yesu nikawarugulila kwa mfano,"Mnolanjeni mkongo gwa mikongo yowe. ³⁰Inakopeshela machipukizi, mlilanje mmayene na kutambua kwamba kiangazi kiko karibu. ³¹Vivyo mulolile mambo aga ganakopeshela, mmanganyanjija kwamba ufalme gwa Mnungu gukaribie.³²Kweli, nawarugulikeni , kizazi sheshima kikanewepita, mpaka mambo aga gowe kapinga kopeshela. ³³Mbingu na nchi zinapita, lakini malowe gangu gangapita kamwe.³⁴Lakini mujilolanje mmayene, ili kwamba mitima jenu jinaishe jikaelemewa na ufisadi, ulevi, na mahangaiko ga maisha aga. Kwa sababu lyelila lywa shiishe ghafla ³⁵kama mtego. Kwa sababu ipaliji juu ja liila jumoaishiyer katika uso wa dunia nzima.³⁶Lakini mwe tayari wakati wowe mujuge kwamba mupaliji imara vya tosha kuepuka aga gowe gapingakopesheka na kujima mmujo ya mwana wa Adamu."³⁷Ineyo wakati gwa pamuhi, paliji afundisha hekaluni na shilo , akopweshe paranga na kujenda kukesha katika mlima uchemwile mzeituni. ³⁸Vandu wowe wamuishile lyamba na mapema ili kuwapilikanila mkati ja hekalu.

Chapter 22

¹Bai sikuuu ja mkate gunatajiriwe chachu jipaliji jikaribie amavyo anachemwa pasaka. ²makuhani wakuru na wajandika nikajadiliana namna ja kumulaga Yesu kwa sababu wapinga kuwajogopa vandu.³Shetani ajingile mkati gwa Yuda Iskariote, jumoo wa wala wanafunzi kumi na mbili. ⁴Yuda nijenda kujadiuliana wakuru wa makuhani na wakuru namna ambavyo shiwakabidhi Yesu kukwao.⁵Walifurahi na kukubaliana kupea fedha. ⁶Jwejula aliridhie, na lilolea fdursa ja kukabidhi Yesu kukwao na kundi la vandu.⁷Lya lya mikate itajiriwe chachu nfika ambapo kondoko jwa pasaka lazima ashoywe. ⁸Yesu nikuwatunga Petro na Yohana niwelekete ,"Mjendanje mkatuandalia shalya sha pasaka ili tuishe tulye." ⁹Nikuwauya,"Kwei mnapinga kutenda genego maandalizi?"¹⁰Nijangwa,"Mpilikane mupalili mjinjilenje mjini mnalume ambaye ajigele mtungi gwa mashi wapinga kukongana na mmanganyanji mukaguranje pa nyumba ambayo pajingile. ¹¹Kisha munugulile Bwana jwa nyumba,"Mwalimu anawaliugalila shipali kwe shumba sha wageni mahali ambapo nalya pasaka na wanafunzi gwangu?"¹²Nitawalolesha shumba sha ghorofa ambacho kingali tayari mtendanje maandalizi mwanema." ¹³Ineyo mjenda na kuwakongana kila shindu kama alivyowalugulila kisha niandaa shalya sha pasaka.¹⁴Muda hishile atemi na wewala mitume, ¹⁵Kisha nikwaruguliula,"Nangali na shauku jajikurungwa ja kulyapasaka na mmanyanganji kabla ja kuteswa kwangune. ¹⁶Kwa maana nawaruguliuleni, nikalya kawili mpaka itakapotimizwa katika ufalme gwa Mnungu."¹⁷Kisha Yesu mjigara shikombe, na Wamalienje kushukuru, niweketa,"Mtolanke shenenji, na mgawane mmanganyi kwa mmanganyanji. ¹⁸Kwa maana nakuwarugulila ngangwa kawili mzao gwa mzabibu, mpaka ufalme gwa Mungu paishile."¹⁹Kisha nijigara mkate na pamaliapo kushukuru akaumega na kuwapea niwelekete,"Gweguno ni mwili gwangu ambao ushoshiwe kwaajili jenu mtendanje ineyi kwa kunikumbushila nnne." ²⁰Nijigara shikombe vivyo inepeyo baada ja shalya sha ligulo niweleketa ,"Shikombe sheneshi ni agano jayambi, katika damu jangu ambayo jimagwishe kwaajili jenu.²¹lakini mnolanje. jwejula anisalitiye yungali pamoo nami mezani. ²²Kwa maana mwana jwa Adamu kwa kweli ajende jake kama pamalile kuamuliwa lakini ole kwa mundu jwejula ambaye kupitila jwejula mwana wa Adamu asalitiwe!" ²³Nitandwa kuunyana wenewo kwa wenewo gani miongoni mweo, ambaye alitendile lyeneli lijambo.²⁴Kisha nikop[oshela mabishano katikati yao kwamba ni gani apaliji dhaniwe kuwa mkuru kuliko wowe. ²⁵Nikawarugulila,"Wafalme wa vandu wa mataifa wapali ubwana juu jao na wewala wangali na mamlaka juu jao pakushemwa waheshimiwa watawala.²⁶Lakini jikapingwa kabisa ineyo kugwenu mmanganyanji. badala jake mneshe jwejula ambaye ni mkulungwa kati jenu awe kama jwamshoko. na jwejula ambaye ni wa muhimu sana awe kama atumikaye. ²⁷Kwa sababu japi jajikurungwa jwejula atamila mezani au jwejula anatumike je ga jwejula aketie mezani? Na nnne bado ni kati jenu kama atumikaye.²⁸Lakini mmanganyanji ndio ambayo munaendelea kuwa nanne katika majaribu gangu. ²⁹Nakuwapee mmanganyanji ufalme kama ineyi awawa ambele nnne ufalme, ³⁰kwamba mbele kulya na kungwa mezani kwagume ufalme gwangu. na mutamile na itengu vya enzi mkizi hukumu kabla kumi na mbili ja Israeli.³¹Simoni, Simoni mfahamu kwmaba, shetani ajugine apegwe ili pepete kama ngano. ³²Lakini nalujugalile kwamba imani jaho nkaweshindwa. Baada ja kuwa mmujile kawili muwaimarishe anungu nayo."³³Petro nalimlugulila,"Bwana nangali tayari kujenda na mwe gerezani na hata kama mauti." ³⁴Yesu nijagura," Nakumrugulila Petro, jogoo shawika lelo,kabla mukanawe mara tatu kwamba unanimanya."³⁵Kisha Yesu nikuwarurugula,"Nilipokuwa pelesha mmanganyanji bila nkuko, shikapu sha shalya, na ilatu je mpumngushile na shindu?" Nijagura "Shakwapi."

³⁶Kisha nikwarugulila,"Lakini inaimolila akwete anguko, na autole pamoo na shikapu sha shalya. Jwejula ambaye jwangali na upanga inakupasa auze joho lyake aulume jumo.³⁷Kwa sababu nawalangile, yowe ambayo gajandishwe kwaajili jangu lazima gatimie. na ajegelwe kama mundu amayeatamile toroti. Kwa sababu sheshivila kilichotabiliwa kwaajili jangu kinatimizwa." ³⁸Kisha niwareketa ,"Bwana mnole!Yeneyi penepa panga mbili. na kuwalugulila"Gatoshile."³⁹Baada ya shalya sha ligulo, Yesu ashoshile, kama ambavyo apaliji akitenda mara kwa mara, nijenda mlimani mwa mzeituni na mwafunzi nikuwakagula. ⁴⁰Paishile nikuwalugalile,"Nngombache kwamba mnajingile majaribuni."⁴¹Nijenda mbali na wenewo kama liguluke kama ligulule na liwe, nikoma magoti nijuga, ⁴²Niweleketa,"Awawa, kama mnapinga mishoye shikombe shino lakini ga kama nipendile nnne lakini mapenzi gako gatendeke."⁴³Kisha malaika kopoka mbinguni, nikushoshela nakumtaga nguvu. ⁴⁴Paliji katika kutimika, nijuga kwa dhati zaidi, na lijasho lyake lipaliji kama matone makulungwa ga damu galidondoka pahi.⁴⁵Wakati pajimwishe kopoka katika mambo gake paishile kw awanafunzi na akawakuta, wagonile kwa wanafunzi na akawaukutu wagonile kwa sabaabu ja huzuni jao, ⁴⁶na kuwawuya,"Kwa indi munagona? mjimuka munjwige, kwamba mnajinjile majaribuni."⁴⁷Wakati paliji bado walilonjela , inole, kundi lyalikulungwa lya vandu lishoshile na Yuda jumo jwa mitume kumi na wawili akiwaongoza. Nikwia karibu na Yesu ili ambusu, ⁴⁸lakini Yesu nikamrugulila,"Yuda, je unamsaliti mwana wa Adamu kwa busu?"⁴⁹Wakati wewala wapaliji karibu na Yesu walolile genego gakapokea niweleketa,"Bwana je tuwakomanja kwa upanga?" ⁵⁰Kisha jumo jwao nikumkoma mtumishi wa kuhani mkuru, akamkata liikilo lyake lya kuume. ⁵¹Yesu niweleketa," jeneji inatosha. Na akagusa hikilo lyake nakumponya.⁵²Yesu niwelekete kwa kuhani mkuru na kwa wakuru wa hekalu na kwa wazee waishile kinyume shake,"Je mnaika kana kwamba mnaila kupambana na mnyang'anyi, na marungu na mapanga? ⁵³Nipaliji pamoo mmanganyaji lyua yowe na hekalu ,mwangawikamikono jenu kunani jangu. lakini jenaji ni saa jaleo na mamlaka ga giza."⁵⁴Nikukamula, nikuwalogea kupelesha kumuhi mwe kuhani mkuru. Lakiniu Petro nikukagulia kwa mbali. ⁵⁵Baada ga kuwa wakolee moto katika gwegula uwanda gw ankati na wamaliapo kutama pai pamoo, Petro nitama katikati jao.⁵⁶Mtumishi jumo jwadonya nikunola Petro paliji atemi, katika mwanga ukopweshe na moto, nikumnola nakumlugulila ,"Jwenejo mundu pia apaliji pamoo naye." ⁵⁷Lakini Petro ni kama akiweleketa,"jwandonnga mmnime ngakumanya ." ⁵⁸Baada ja muda kashoko mundu juna nikulola niwelekete" mmwe pia ni jumo jwao. lakini Petro nijagura,"Mwanarume, nne ngawa."⁵⁹Baada ya saa jimo inayo, mwanalume jumoo akasitiza mkwelelketa,"Kweli kabisa jweneju mundu pia apaliji pamoo naye, maana ni Maglilaya." ⁶⁰Lakini Petro niwelekete," mnarume ngakumanya kwelekete" na mara wakati alilonjela, jogoo akawika.⁶¹Natundika, Bwana na kumlola Petro. Na Petro akakimbuka lilowe lya Bwana pepala pamlugulile kabla ja jogoo kuwika lelo shinikane mmne mara tatu." ⁶²Nijenda paranga. Petro miguta kwa uchungu kwa uchungu gwamgwinji.⁶³Kisha wewala wanarume wapaliji wakimlinda Yesu wakamdhihaki na kumkoma. ⁶⁴Baada ja kungunika meyo nikumu ya wakiweleketa,"Ntabiri ni gani akukomile?" ⁶⁵Nilongela mambo gamagwinji, gama gwinji kinyume cha Yesu na kumkufuru jwejula.⁶⁶Mara ipaliji lyamba, wazee na vandu walikusanyika pamoo wakuru wa makuhani na wajandika. wakampeleka kwenye baraza, ⁶⁷niwelekete,"Kama mmwe ni Kristo mlugule lakini jweneju nikulugulila"Kama mikiwalugulila hamtaamini, ⁶⁸na kama nipinga wuya mukanawe jangula."⁶⁹Lakini kutonduwa inaino na kujendelea mwana wa Adamu apalijitemi mkono gwa kuume gwa nguvu ja Mnungu." ⁷⁰Wowe niwelekete," Kwa ineyo mmwe ni mwana wa Mnungu?" na Yesu nikarugulila,"Mmanganyanji mmelekete nnne ndiye." ⁷¹Niwelekete," Kwa indi bado tunahitaji kawili ushahidi? Kwa sababu tuwewayene tupilikene kopoka katika shinywa shake wayene."

Chapter 23

¹Mkutano wowe mjimanga wakapeleshea Yesu mbele ja Pilato. ²Wakatandua kumshukuru, wakiweleketa," Tuemene jwenejomundu alipotosha taifa lyetu kwa kuletuza tumashe kodi kw aKaisari, na niwelekela kwamba jwejula mmayene ni Kristo Mfalme."³Pilato nikumuya, akiweleketa," Je mmweni mfalme wa Wayahudi? Na Yesau mijagura,"Mwe imelelekete ineyo." ⁴Pilato nikulugalila kuhani mkuru na mikutano," Nikalola likosa kwa mundu jwenejui." ⁵Lakini wenewo msisitiza wakiweleketa mupaliji mukiwachochea vandu apundishwa katika uyahudi gowe, kuanzia Galilaya na maino apali penepa."⁶Pilato papilikene aga miwuya leama mundu jweneju niwa Galilaya? ⁷Patumbwile kuwaapalijipai na utawala wa Herode, nikupepelesha Yesu kwa Herode ambaye naye apaliji Yerusalemu kwa lyua genego.⁸Herode pamlolile Yesu, alifurahi sana kwa sababu apingile kumlola kwa moga gamgwinji. Apilikane habari jako na alitamani kulola jimo ja miujiza itendwile na jwejula. ⁹Herode alimhoji Yesu malowe gamagwinji, lakini Yesu jwangajangura shoshowe. ¹⁰Makuhani wakuru pamoo na wjandikwa mjimanga kwa ukali wakamshitaki.¹¹Herode pamoo na maaskari gwake, wangimena na kumdhihaki, na kumvika mavazi gambono, kisha niwuja nao Yesu kwa Pilato. ¹²Herode na Pilato wanga wa marafiki kuanzia siku linelo,( Kabla ya penepo wapaliji maadui).¹³Pilato nikuwashemanga pamoo makuhani wakuru na watawala na umati gwa vandu, ¹⁴Nikawarugulila,"Munipeleshele mundu jweneju kama mundu anayewaongozawandu . Watende mabaya, na mlole, baada ya kuwa mimuhojile mbele jenu, nangalola likosa kwa mundu jwenejo kuhusu mambo gowe ambayo mmanganyanji mnamshitaki jwejula.¹⁵Jwaluwapi wala Herode kwa maana ajenaye kukwetu, na Mlole shakuwapi shoshowe akitendile kinachostahili adhabu ja lwiwo. ¹⁶Kwa ineyo bai nitamuadhibu na kumleleanga. ¹⁷(Inaino, Pil;ato anawajibika kunengela mtamwa jumo kwa makuhani wakati wa chikukuu).¹⁸Lakini wowo nikomanga makelle pamoo, niwelekeeta,"Mushoye jweneju, na mumamugulile Baraba!" ¹⁹Baraba paliji na mundu ambaye awikwile gerezani kwa sababau ya uasi fulani katika jiji ja kuulaga.²⁰Pilato mrugula kawili, akitamani kenekela Yesu. ²¹Lakini weenyo nikomanga leelele, kwa kuweleketa,"Msulubishe." ²²Nikuwauyanga kwa mara ya tatu," Kwa ndi,jweneyi mundu atendile maovu gani? Nganawepata likosa linalostahili adhabu ja lwiwo shake. Kwa ineyo nipingapo kumalia kumuadhibu mnakusheshela."²³lakini wakasisitiza kwa lilowe lya kunani, wapinganga asulubiwe. Na lilowe jao zikamshawishi Pilato. ²⁴Ineyo Pilato niamua lwepea matakwa gao. ²⁵Nikamneshela jwejula wapingilenje ambaye atwivike kwa sababisha ghasia na kuulaga. Lakini washoshile Yesu liwa matelewa gao.²⁶Wapaliji wakuipelesha, wakamwile mundu jumo achemwile Simoni wa Ukirene, akikoposhela katika nchi nikimwisha msalaba ili ajigale, alimlegwa Yesu.²⁷Umati mkulungwa wa vandu , na wakongwe ambao walihuzunika na kumuomboleza kwaajili jake, wapaliji wakimkagua. ²⁸Lakini nikuwajeushila Yesu nikwarugulila,'Mabinti wa Yerusalemu, munagutite nnne, bali mugatanje wayene na kwaajili ja wana wanawenu.²⁹Mnole, moga ganaika ambazo niweleketa,"Wamebarikiwa wabarikiwa wapali tasa na matumbo gangaweleka, na matiti ambayo gakanyonyesha. ³⁰Ndivo wapingapo tachua kuirugulila milima,"Tugwalanje na vilima, ³¹'mtuhunike.'Mana kama watendite mambo aga ipali mkongo gwa mbii, jikanawe upaliji gwa jumula?"³²Wanarume wana, wahalifu wawili, wapeleshwa pamwo naye ili wawailage.³³Waishile mahali pachemilapo fuvu la mtwe, ndipo pawamsulubisha pamoo na wewalawahalifu, jumo upande gwa kulia na juuma upande gwa kushoto. ³⁴Yesu awelekete,"Awawa, muwasamehe na kiuwa wakamanyanga watundalo." Nao nikomanga luira lugawa mavazu gake.³⁵Vandu wapaliji wajimile walololanga kweneku watawla wakimdhiaki, lwaweleketa,"Awaokwile wana inaino, ajiokoe mmayene kama jwejula ni Kreisto wa Mnungu mteule."³⁶Askari pia wamdharau, wakaribia jwejula na kupea siki, ³⁷niwelketa"kama mwe ni mfalme wa Wayahudi mjiokoe mmeyene" ³⁸Kupaliji pia na alama kunani jake jijandishwe,"JENEJU NDIYE MFALME WA WAYAHUDI."³⁹Jumo wa wahalifu jwasulubisha alimtukana naweleketa,"Mwe ga Kristo? njiokoe mmayeen na uwe" ⁴⁰lakini jwejula juna nijagura akimkemea na kuweleketa,"Je mmwe mukajo mukajogopa Mnungu, nawe kweneko katika hukumu jenejo jenejo? ⁴¹Uwe tupali pepano kwa haki kwa maan uwe unaposhela sheshila tunachostahili kw amatendo getu. Lakini mundu jweneju ngatenda shoshowe libaya."⁴²Na ajenjeshee,"Yesu, nikumbuke upingapo kujingila katika ufalme gwako." ⁴³Yesu nikwarugulila," Amini niwarugulila, lelo jeneji upaliji pamoo nami paradiso."⁴⁴Penepo papliji karibu saa sita, shizoliishe kunani ja nchi yowe hadi saa ya itisa, ⁴⁵Mwanga gwa lyuwa kuguimike. kisha pazia la hekalu nigawanyika katikati kutundua kunani.⁴⁶Jinaguta kwa lilowe likuru, Yesu niwelekete," Awawa makono gwako ninawika roho jangu," Baada ya weleketa genego, niwa. ⁴⁷Wakati Akida palolile galigoendelea alimtukuza Mnungu lwa weleketa,"Hakika mundu apaliji mundu abile na haki."⁴⁸Wakati umati wa

⁴⁹Lakini marafiki jake, na wandonya wakarugerenje kopoka Galilaya, wajimile kwa mbali wakilolela ago mambo.⁵⁰Onole, paliji na mundu achemwile Yusufu, ambaye ni jumowa baraza, mundu jwambone na hangali na haki, ( ⁵¹apaliji akanewakubaliana na maamuzi au matendo gao), kopoka Armathaya, muji gwa Kiyahudi, ambao upali ukisubiliwa ufalme wa Mnungu.⁵²Mundu jwejeno, alimkaribia Pilato, mjuga apegwe mwili gwa Yesu. ⁵³Amtelemwishe, na kumuingila sanda, na kumika katika kaburi lipaliji lichongwile katika liwe, ambalo jwalewapi atendwine kuuika.⁵⁴Ipaliji lyua maandalizi, na sabato jikaribie. ⁵⁵Wandonya waishile nago kopolea Galilaya, walimkagula, na lulola kaburi na jinsi mwili gwake ugonweke. ⁵⁶Waujile na kutandua kuandaa manukato na marashi. Kisha siku ya sabato wapumulile kwa mujibu gwa Sheria.

Chapter 24

¹Mapema sana lyua lya kwanza ja juma, waishile kaburini , wakipelesha manukato ambayo wapaliji gaandaliwe. ²Waimene liwe liingiliwe mbali na kaburi. ³Njingile mkati, lakini wakaukukengana mwili wa Bwana Yesu.⁴Jokopeshele kwamba, wakati wamechanganyikiwa kuhusu lyeneli, ghafla, vandu wawili wajimile katikati yao wawete mavazi ga lung'ala. ⁵Wandoya wapaliji wagumbele hofu na kuimarisha nyuso jao pai , nikwarugulila wandonya lwa indi mnamnolea apali hai miongfoni mwa wafu?⁶Jwalewapi penepa, ila afufwishe! mkumbukanje awelekete na mmanganyi paliji apali Galilaya,

⁷Niweleketa kwamba mwana wa Adamu lazima ashoywe pa mikono ja vandu wapali na yambi na sulubishwe, na lyua ja tatu afufuke kawili."⁸Wewala wakongwe nikumbusha malowe gake, ⁹na hiujanga kopoka kabrini na kuwalugulila mambo aga gowe wewala kumi na limo na wana wowe. ¹⁰Bai maria Magdalena, Joana, Maria mam wa Yakobo, na wakongwe wana pamoo nao nishoa taarifa yeneyi kwa mitume.¹¹Lakini ujumbe gwenegu nilolela kama mzahatu kwa mitume, na na wangalilwamini wewala wakongwe. ¹²Hata meyo Petro nijinula na kuwutuka, kueelshela kaburini na kungulia na kulola mkati alolile sanda jika pe. Petro kisha jijaula nijenda kumuhi lwingwake, akistaajabu indi ambacho kikoposhele.¹³Na mnole wawili miongoni wpaliji wanajenda lyua jenejo katika kijiji shimo kichemilwacho Emmau, ambacho kipali maili sitini Yerusalemu. ¹⁴Nijadiliana wenewo kuhusu mambo gowe gakoposhele.¹⁵Nikopeshela kwamba, wakati wapaliji wakijadiliana kuuyowa maswali Yesu niegelela karibu niambatana nao. ¹⁶Lakini meyo gao gazuiliwe katika kutambula jwejula.¹⁷Yesu nikwarugulila," Indi ambacho mmanyanyanji wawili munalongela wakati munajenda? Mijima pepala wantolana na huzuni. ¹⁸Jumo wao, lina lyake Cleopa, nijagura,"Je mmwe ni mundu pekee penepo Yerusalemu ambaye ukamanya mambo gakopeshele kweneko moga aga?"¹⁹Yesu nikumrugulila,"Mambo gani?" Nijangura,"Mambo kuhusu Yesu Yesu Mnazarethi, Ambaye apaliji nabii mumanyi katika matendo na maneno mbele ja Mnungui na vandu wowe. ²⁰Na kwa jinsi wakuru wa makuhani na iongozi gwetu wamshoshile kuhukumiwa shiwo na kumsulubisha.²¹Lakini tulitumaini kwamba jwejula ndiyo apingaye luwawika huru Israeli. Ndiyo, mbali na aga gowe inaino na lyua ja tatu mambo aga gasholile.²²Lakinin pia, baadhi ya wakongwe kopoka katika kundi lyetu walitushangaza, baada ja kupali kaburini lyamba na mapema. ²³Walipoukoa mwili gwake, niika, wakweleketa kwamba walolile pia maono ga malaika wawelenje uwamba ngali hai. ²⁴Baadhi ya wanarume ambao wapaliji pamoo nasi wajendile kukaburi, na niimana na kama vile wakongwe wawelekete. Lakini wangalumbola jwejula."²⁵Yesu nikawarugulila,"Mmanganyanji vandu wajinga na mungali na mituma mizeituni ga kuaminigawe ambayo manabii wawelekete! ²⁶Je shaluwa lazima Yesu kuteseka kwa mambo aga, na kujingila katika utukufu gwake?" ²⁷Kisha hutendua kopoka kwa Musa na manabii wowe, Yesu nikuwatafsiria mabo ganagohusu jweenja katika maandiko gowe.²⁸Wakakaribianje sheshila kijiji, kweneko wapaliji walijenda Yesu mitendeleana kwamba anaendelea mmujo. ²⁹Lakini wamlazimishe, niwelekela,"Mtame pamoo nasi, maana inalelekea ligulo na lyua ni kama jimalile."Ineyo Yesu nijinjila lujenda kutama nao.³⁰Ikopeshele kwamba, wakati atomimi na kulya mkate, na kutama, na nikuwapea. ³¹Kisha mayo gao gaigulilwe, wakamkamnya, na ko[poka ghafla mmujo mwa meyo gao. ³²Niwaleketana wenewo kwa wenewo,"Ineyo mitima jetu jangaleolela mkati geti, wakati palongele nasi mupanda, wakati paigwile maandiko?"³³Najinukanga saa jenejo kwa jenejo, na luwuja Yerusalemu. Kuwakongana wewala kumi na jumo wakusanyike pamoo, na wewala wapaliji pamoo nao, ³⁴Nuwelekete,"Bwana amefufuka kwelikweli, na amkoposhele Simoni." ³⁵Ineyo nikwarugulila mambo gakopweshe mupanda, na namna Yesu alivyodhihilishwa kukwao katika kuumega mkate.³⁶Wakati palonjela mambo aga, Yesu mmayene mjima katikati jao na kuwarugulila,"Amani jipali kukwenu." ³⁷Lakini walijogopa na kugumbula na hofu wakafikiwi, kwamba walolile roho.³⁸Yesu nikawarugalila,Kwa ndi munafadhaika? Kwa ndi maswali ganajinuka mmitima mwenu? ³⁹Mnolanje mikono jangu na miguu gangu, kwamba na nne mmayene, ngusanje na mulole. Kwa maana roho jangali nyama na miupa, maana roho jangali nyama na miupa kama munilolanje nne luwa navyo." ⁴⁰Pamalie kuweleketa inayi, akawaonyesha mikono gake na magulu gake.⁴¹Wapaliji bado kupulaika jichanganyiko na kutokuamini na kustaajabu, Yesu nikawarugulila,"Je mkwete shindu shoshowe sha kulya?" ⁴²Nipengwe shipende sha samaki kichomwile. ⁴³Yesu nijigala, na kulya mmujo jao.⁴⁴Nikarurugulila,"Nipaliji, na mmaganyanji niliwanengulila lwamba yowe yajandikwe kwenye sheria ya Musa na manabii na Zaburi lazima gatimilike."⁴⁵Kisha niugura akili jao ,uwamba wamanyike kugaelewa majandiko. ⁴⁶Nikwaarugulila ,"Kwamba ijandishwe, Kristo lazima ateseka na kufufuka kawilikopoka katika wafu lya lya tatu. ⁴⁷Na tiba na msamaha gwa jambi lazima ihubiriwe kw alisha lyake kwa mataifa gowe, lutandua kopoka Yerusalemu.⁴⁸Mmmanganyanji ni mashahidi ga mambo aga. ⁴⁹Mlole, nakwapeleshela ahadi ja Awawa jangu juu jenu. Lakini musubiri panepa jijini, mpaka mupingapouishi wanguvu kopoka kunani.⁵⁰Kisha Yesu nikuwaongoza paranga mpaka wakaribie Bethania. Nijinula mikono jake lunani na kuwabariki. ⁵¹Ikoposhele kwamba, wakati apaliji aliwabariki, nikwaleka na njgalwa kunani kuelekea mbinguni.⁵²Bai kumwabudu, na luwuja Yerusalemu na furaha jikuru. ⁵³Waendelea kubaki hekaluni, wakimbariki Mnungu.

John

Chapter 1

¹Pamwazo lishikupagwa lilowe,,na lilowe likaliji pamoja na Mnungu, na lilowe likaliji Mnungu. ²Haju, lilowe,m pamwanzo likaliji pamoja na Mnungu. ³Indu yowe nitendeka kupitiula venevyo, na bila venevo shakuwa shindu wala shimo shgitendeshe.⁴Nnyumba jake gushikupagwa uzima, na gwene uzima gushikukola na nuru ja vandunji wowenji. ⁵Nuru jikakung'ara paluvindu, wala luwindi lwangaimya.⁶Apaliji na mundu ashikushemwa kushoka kwa Mnungu, lina lyake Yohana. ⁷Ashikwia mbuti shahidi kushuhudia kuhusu jejila nuru, ili kutii wewonji kaamininji kupitila jwenejo. ⁸Yohana akaliji jejila nuru, bali ashikwia ili ashuhudie kuhusu jejila nuru⁹Kwa nneyo pujaliji nuru ja kweli jajiaga kudunia kukumtaga kila mundu nuru na kila jumo¹⁰Kuvaliji kudunia, na dunia jashikuarangwa kupitila venevo, na dunia jangamanya. ¹¹Bashikwiya kwa indu yawo, na vandu vavo vangaposhelanga.¹²Bali bevala vavaposhelenje, bashikuamininji lina lyake, nikwapayanga haki jakuti vana va Mnungu, ¹³bavelekwenje, ngaa kwa minyai wa jijnjilana mchiilu, wala kwajinjilalana nakamundu, bali kuka Mnungu mnyene.¹⁴Na lilowe lishikutendeka mchiilu nitama miongoni jetu, tuguweni utukufu gwake,nutukufu gwa mundu jikape guishe kushoka kwa Awawa, vagumbele baraka na kweli. ¹⁵Yohana ashikushuhudia kuhusu jwejula, na ashikupaza lisauti niveleketa," Hahju ndio juna baleketa bahari yake niveleketa,"Jwajula akwiya baada jangu jwa mkulungwa kumbita nne, pava ashikupagwa kaburi jangu."¹⁶Pava ashikukamilika, uwe tubowe tushikumposhela gwa yoyo nguvu kwa nguvu. ¹⁷Kwa kuwa sheria jishikwianajo kupitila kaka Musa. Baraka yambone ishikuwa kupitila Yesu Kristo. ¹⁸Jwakwa jojowe amweni Mnungu muda gogowe. Mundu jikape ni Mnungu, valipakifua sha Awawa, vashikwalenda venevo vamanyikene.¹⁹Na gweneju ndio ushuhuda gwa Yohana muda gwa makuhani na walawi batumilenjwe na Wayahudi nikwavuya," Ugwe ni gani?" ²⁰Bila kusitasita wala kukana, bali nikwajangula,"Nnne ngaa Kristo." ²¹Nneyo nikwavuya,"Kwa nneyo mwe agani lelo?" Mwe a Eliya? iGuvalugwile,"Nne ngaa." Niveleketanga ugwe ni nabii? Njiagula,"Walaa."²²Kisha nikwabaranjira," Ugwe gani, ili twapanganje majibu batimilenje?" Bani kumshuhudia mwemmayene?" ²³Guvalugwile,"Nne lilowe lyake lili kungwiti,"Munyooshange mpanda gwa Bwana,' kama nabii pavaleketwa."²⁴Bai bashikutumwanga kushoka mafarisayo. Ni kwa buya na niveleketa, ²⁵"Kwa indi mnabatiza mbuti mwe ngaa mana Kristo wala Eliya wala nabii?"²⁶Yohana ashikwajangula nivelekete,"Nguna kubatizanga kwa mashi. Mkali nneyo, apinga jima mundu jukamanyanga. ²⁷Hayju apinga kwiabadala jangu. Mne ngastahili kutegelea migoji ja indu yawo." ²⁸Aga mamboga gatendeshe kwene ku Berthania, ng'ambo ya Yordani, mahala pabatizwaga Yohana.²⁹Lyuwa lyakagwile Yohana ashikummona Yesu alikwiya kumgwake nivelekete,"Mnole mwankondoo jwa Mnungu ashitola yambi ya ulimwengu! ³⁰Hava ndio baveleketa mammbo gawo nivelekete,"Venevyo bakwi jangu kuliko nne, puvaliji kabula jangu.' ³¹Nangamamnaya venevyo, lakini ishikutendeka mnepeyo ili kwamba baunukwile katika Israeli, kwamba njikwa njibatizwa na mashi."³²Yohana ashikushuhudia,"Roho njikuona alituluka kushoka kumbingumfano gwwa lihua, na jingala panani jake. ³³Nnge nangamanya lakini venevo bashikundwa nibatize na mashi nimalanjila,'Jwejula mtima shimumone alituluka nitama na pamtu jake, veneva ndio babatiza kw amtima Mtakatifu.' ³⁴Njilola na kushuhudia kuti veneva vana vaka Mnungu."³⁵Tena lyuwa lyakagwile Yohana ashikujima pamo na banafunzi vyakebavilinji, ³⁶vaashikummonga Yesu alioa na naka Yohana nivelekete,"Mundanje, mwana jwa ngondolo jwa Mnungu!"³⁷Wanafunzi vavilinji bashikumpilikananga Yohana alibeleketa agano na kumkagula Yesu. ³⁸Tena Yesu ashikugeuka na kwa wonanga wanafunzi walikumkagulanga, na kwa valanjilanga, kupingana indi?" Guvajangwilenje, Rabi,( a mwalimu,' kukatama kwei?" ³⁹Guvavalanjilenje,"Nnjianje na kumnolanje,"Kisha ni kwenda maala puavatamaga; nitamanajo pamo kwa lyene lyuva lyo, pawa puvaliji kwa muda gwa saa kwenu nneyi.,⁴⁰Jumo kati ja vavili bashikumpilikananga Yohana alibereketa na kumkagula Yesu paliji na Andrea, na mpwake Simoni Petro. ⁴¹Nikummoja mpwake Simoni na valanjila tupatile Masihi( Jitafariwe na Kristo). ⁴²Nkwajianajo kwa Yesu. Yesu ashikwalola niveleketa,"Mwe ni Simoni mwana juka Yohana" (shushemwe 'Petro').⁴³Lyu livapinjile jeula a Yesu kwende ku galilaya, vashikumpata Filipo nukummalanjila,"Ngagule indi." ⁴⁴Filipo ashikuwa mwenyeji jwa Berthaida, kumwi kuka Andrea na Petro. ⁴⁵Filipo ashikumpata Nathanaeli nikumamlanjila,"Tumpatile jwejula ambae Musa ajandishe habari yaka katika sheria na manabii. Yesu mwana juka Yusufu , kushoka ku Nazarethi.⁴⁶Nathanaeli akamwambia ,"Shindu sha mbone shinaweza koposhera ku Nazareti ? Filipo guvavaranjie nnjie na kumnole." ⁴⁷Yesu gwa mmweni nathanaeli akikwia ngumgwake niveleketa,"Mnole ,Mwisraeli jwa kweli kweli na angali unami mnyumba jake!" ⁴⁸Nathanaeli ashikwavalanjila,"Pumnanyinne buri?" Yesu gwajangwile nikwavalanjila,"Kabla Filipo akanawe kumchema pai gw amkongo, njikummona."⁴⁹Nathanaeli gwajangwile,"Rabi ugwe mwana jwa Mnungu! Ugwe ni mfalme jwa Israeli!" ⁵⁰Yesu gwajangwile nukummalanjila,pava 'nikummona pai gwa mkongo' Buli mniamini? shimwione indu ya ikulungwa kuliko haino." ⁵¹Yesu nivelekete,"Mng'amingi mng'amingi nguna kumalanjilanga shimwionanje mbingu iliguka, na kwiona malaika barikwelanga na tunika na pamoni jw amawana wa Adamu."

Chapter 2

¹Baada ya ga mova ga tatu, jishikupwaga ndoa kweneko kukana ja Galilaya na amama yake Yesu kupaliji kweneko. ²Yesu na vanafunzi vake bashikushemwanga jene ndoajo.³Baada ja malilwa divai, amama yake Yesu guwawalanjilenje," Vangali divai." ⁴Yesu gwajangwile,"Jwandonga jo nne akang'usu? Muda gwangu nne gukana wetimilila." ⁵Mama yake guvalanjilenje vatumishi, Shoshowe shimpingwa lugulilwanga mtendaji."⁶Bai jishikupagwa mitungi sita ja maganga ja vishilwe kwajili ja nava muda gw asikukuu jashi wayahudi, kial jumo gushikukola ujazo gwa nzio iwili itatu. ⁷Yesu gwavavalanjilenje," Mgumbambayanje mashi mitungi ja maganga." nigumbayanga mpaka panani. ⁸Ni kwa valanjilanga vatumishi,"Mtolanje kiasi mpelekanje kukamuhudumu mkuu jwa meza. Guvatendilenje mbuti puvavalanjilwenje.⁹Mhudumu mkuu ashikupaya mashi gala gabadilishe niva divai, ila vangakumanya kugakopweshwe ila wahudumu vakumanyinji kugakopweshe) Ni kwa shema vayene ndoa ¹⁰nikwabalanjila," Kila jumo atunduwe kuwahudumianga divai ja mbone na wakolelwangaga ni kwapangangaa jambone. Lakini mmwe mchi kujiwika divai ukoto mpaka mneino"¹¹Muujiza huu wa kana ya Galilaya, gwaliji ndio mwanzo gwa miujiza jaitendile Yesu, niinukula utukufu gwake, kwa nneyo wanafunzi wake, bashikumngamininji.¹²Baada ya nnei, Yesu, mama yake, ndugu wake na wanafunzi wake bashikwendangana kwa mji gwa Kapernaumu ni tama mova gashiki.¹³Bai na pasaka ja Wayahudi pujaliji tome, kwa nneye Yesu gwapite Yerusalemu. ¹⁴Ni kwa imananga wauzaji wa ng'ombe, ngondole nangunda mnyumba ja hekalu. Na bavadilishanga ela bashikutamanga mnyumba ja hekalu.¹⁵Yesu ashikualaya shiboko, nikwishoya yowe kwa hekalu yani ,ng'ombe na ngandolo. Nijaa ela yabadilishwaga na kujinula meza yowe. ¹⁶Wauzangaya ngunda nikwavalanjilanga," Mchoya nje indu ino mbali na pepano, pa nne kanje kujilenda nyumba ja Awawa yangu kwa mahali paushia inchi."¹⁷Wanafunzi wake nikumbushalanga kutii ishijikujandikwa,"Wivu gwa nyumba jenu utanila." ¹⁸Wakuu wa Kiyahudi guwajangwilenje , nikwabalanjila, ni ishara jashi jimpinga kujilanguya kwa kugatenda mambo ga?" ¹⁹Yesu gwavalengulenje, mbomole hekalu ji na nne shinjenje baada ja moga ga tatu pe."²⁰Kisha wakuu wa Wayahudi wakasema,"Lishi kughalimu yaka arobaini na sita kushenga hekalu jino na mmwe mnivelakta shini lishenje mova gatatu pe?" ²¹Pava venevo yashikuveleketa hekalu bashikumanisha shiilu shawo. ²²Kwa nneyo baadae baada ja yuka kwa wailenje, wanafunzi vake nikumbushilanga kuti bashikuweleketa nneyo, nia mini majandiko na kuveleketa, kwa veleketa Yesu.²³Bai paliji ku Yerusalemu muda gwa pasaka muda gwa sikukuu vandunji vawanjinji washikuamininji lina lyake, baada jajola miujiza jajitendile. ²⁴Lakini Yesu akakweteje imani na venevonji kwa sababu wanadamu wowe ashukwa manyanja. ²⁵Hanangapinga kumalanjila mundu jojowe puvalinginji vandunji kwa sababu ashimanyi shaliji mnyumba yao.

Chapter 3

¹Bai ashikupangwa Farisayo ambae lina lyake Nikodemu, jumo jwa Wajumbe wa baraza lya Wayahudi. ²Aju mundu ashikujendela Bwana Yesu nikwavalanjila,"Rabi tunikummanya kati mwalimu kushoka kwa Mnungu, kwa maana jwakwa mundu anaweza tenda indu yowe mwanaga jwakwa Mnungu pamoja nae."³Yesu gwajangwile,"Amini, amini mundu mngako mbola jinjilla kwa ufalme gwa Mnungu mwanga akavelekwa gwa vili." ⁴Nikodemu gwalugwile,"Mundu buli shavelekwe tena aliakopele?"Mngakombole jinjila mnipitiu lya mama yao mara ja vili nivelekwa,je hanaweza?"⁵Yesu gwajangwile,"Amini, mng'ami mundu hakavelekwa kwwa mashi namtima, mngajinjila kwa ufalme gwa Mnungu. ⁶Shivelekwa kwa shilu ni shiilu, nashivelekwa kwa mtiima ni mtima.⁷Mnashangae pawa namlanjile,'ni lazima kuweka mara ja pili.' ⁸Mmbepo kuvuma popowe pijipinga na lisauti lyake kulipilikana, ila mngakumanya kukukopeshela wala kugukwenda. Na ndio hali jipali kila avelekwa na mtima.⁹Nikodemu gwajangwile, kwa velekete,"Aga mambo ga gakawezekane?" ¹⁰Yesu gwajangwile, kwa veleketa,"Aga mambo ga gakawezekana?" ¹¹Amini, amini nakumlanjila, sheshila tukushimanya tunashikushuhudia kwa sheshils tushiweni lakini mkaposhelanga ushahidi gwetu.¹²Pana nimmlanjilenje aga mamboga pa dunia na mkaamininji shing'amininji buli nimmalanjilangaga mambo ga kuwa mbingu? ¹³Maana jwakwa akwelile kunani kushoka kumbingu bali jwenejo latalwishe, mwana jwa Adamu.¹⁴Mbuti mneila Musa palijimwile lijoka, kulijangwa, mnepeile mwana juka Adamu lazima ajinuliwe, ¹⁵ili kwamba wowenji shivaamininji bapatanje uzima gwa yaka.¹⁶Kwa maana jejino Mnungu ashikupuinga ulimwengu, nikkumshoya mwana jwapikape, ili kwmaba mundu akupingakumngamini anaangamie ila awe na uzima wa yakanayaka. ¹⁷Kwa sababu Mnungu angamtuma mwanawe pa dunia kwaukumu ulimwengu, bali ulimwengu kugaokolowe kati jake. ¹⁸Waapinga kwa amini venevyo vakaukumiwa venevo vangaamini tayari vaukumiwe kw asababu vangaluiamini lina jikape lika mwana juka Mnungu.¹⁹Jejino ndio sababu ja ukumiwa na kwamba nuru jiishe pa ulimwengu, lakini vandunji nnipinganga luwindu zaidi ja nuru kwa sababu matendo hgawonji mngagambone. ²⁰Kila mundu atenda yangalimana anakijitumbulila nuru wala lakakwiya mnufu kwa sababu matendo gake gunawikwa wazi. ²¹Lakini, jwenejo atenda kweli alikwia ku nuru na matendo gake gaoneke kuti gatendwilwe kwa utiifu gwa Mnungu.²²Baada ja gegala, Yesu na wnafunzi wake bashikwendanganana katika nchi ja Yudea. Kweneko nitumia muda gwa pamo alibatizwa. ²³Lelo naka Yohana atendaga batiza kweneko ku Ainea tome na ku salimu kwa maana gashikupagwa mashi gamajinji pepala vandu vatenda gawangana kwawo na kubatizwa, ²⁴na pava Yohana angatagwa mmagereza.²⁵Alafu nipagwa mabishano kati ja wanafunzi wake Yohana na myahudi kwa kuru sikukuu ja utakaso. ²⁶Ni kwenda kuka Yohana nikumalanji ila,"Rabi, mmwe pumwaliji pang'ambo kwa mto Yordani, ba mmwe mwashahudie habari yake mnole, anabatiza na wowe wanakwenda wanakumkagulanga."²⁷Yohana awajangwile mundu mngaposhela shindu shoshowe ila shikoposhele na apegwile kushoka kumbingu. ²⁸Mmanganya mmayene mnishuhudianga na njikavelekete kuti,'nnengaa Kristo,'badala jake nji kubeleketa, njitumwa pamujo jake.'²⁹Venevyo wali na abibi harusi na bwana harusi. Lelo rafiki wa bwana harusi, vajimi nipilikana na kufurahia kwa sababu ja lisauti lya bwana harusi aji lelo furaha jangu jitimilile. ³⁰Wanapaswa kujenjesheka na nne napaswa kupunguka.³¹Venevo vakopoka kumtundu, valipaniwa ya yowe. Venevo bali pa ulimwengu na kushoka pa ulimwengu bai vanaveleketa mambo ga ulimwengu ³²venevo vakopoka kumbingu puvali pamtundu ya yowe. Venevo bashishuhudia gegala guvagaweno na kugapilikana, lakini jwakwapi aposhele ushuhuda gwake. ³³Venevo vaposhele ushuhuda gwake vaakikishe kuti Mnungu jwa Kweli.³⁴Kwa sababu vevevo bashitumwa na Mnungu bai kuwelekete malowe hga Mnungu. Pava vakwakwapa mtima kwa shipimo. ³⁵Baba humpenda mwana na vashikwapa indu yowe mmikono mwake. ³⁶Vevevo vakwaaminia mwana na vakwete uzima kwa yaka na yaka, lakini kwa venevo vakakwaeshimu mwana wakauona ukoto, bali gazabu ja mnungu kkulamulana panani jawo.

Chapter 4

¹Basi Yesu pamumanyi kuti mafarisayo bashipilikananga kuwa Yesu ashikulola vakwabatizanga zaidi jika Yohana, ²(Yesu mnyene hakabatizwa ila vanafunzi vyake), ³ashikushoka ku yudea nikwenda Galilaya.⁴Kwa mneyo ishikuwa muhimu kupitila samaria. ⁵Na njika katika mji gwa msamaria, gwashemwaga sikari. Tome na lieneo ambalo Yakobo ashikumpa mwan gwe Yusufu.⁶Na liiko lika Yakobo pulyaliji pepala. Yesu ashikutotshela kwaajili ja safari bai nitama tome na liko pwiyaliji mui. ⁷Jwandonga masamaria gwaishe kuteka mashi, na Yesu nikwavalanjile," Mmbe mashimbapile." ⁸Kwa sababu wanafunzi vyake bashikwendengana kumjini kuuma shalya.⁹Vevala vandonga nikummalanjila,"Pwilipa buli mmwe mmayahudi, kunyuga mnnejwandonga Msamaria, shindu sha papila? Kwa sababu Wayahudi vakashangamananga na Wasamaria. ¹⁰Yesu gwajangwile,"Kama mkamumanyi umuhimu gwa Mnungu, na jwejula akamalanjila, mme mashi,' Mkajujile na vakampee mashi ga uzima."¹¹Jwandonga gwajangwile," Mmwe mwangali lidoo lyateshela,a na liko lyali leu. Shingapate ku mashi ga uzima? ¹²Je mmwe mmakulungwa, kulikop Awawa Yetu a yakobo, amabe vatupele ashi shishemushi, na venevo vayene vanavavo na mifugo jawa nipali mashii ali liiko li?"¹³Yesu gwajangwile," Jojoe apingapila aga mashiga akupinga pati mnjota tena, ¹⁴lakini jwenejo apingapapila mashi ga kumpa nne kakapta mnjota tena. badala jake, mashi gungakumpa mnejipinga wa chemchem jibubujika yaka na yaka."¹⁵Vevala bandonga ni kwavalanjila,"Bwana, nguna juka gene mashigo ili mnapange mnjota, na mnalaje kwiya apano kuteka mashi." ¹⁶Yesu nikulugulilya mnjende," Mkasheme ambajevene, alafu mmuje."¹⁷Jwandonga nikwavalanila,"Nangali jwashi leu." Yesu akajibu," Mmeleketa ukoto,'mmangali jwanume;' ¹⁸Kwa maana mchikola valume tano, na jumo jumkwete nneino ngaa, mnume jwenu. Kwa lyelino mchiveleketa ukoto!"¹⁹Jwandonga nikwabalanjila,"A bwana nakummona mmwe anabii. ²⁰Asha wawa yetu bashikuabudunji apano pashitumbi pano. lakini mmanganya nilugulanga kutii ku Yerusalemu ndio sehemu jipingwa kuabadiwa."²¹Yesu gwajangwile,"Mmandonga, mngaamini, muda gwa kwia penepo mkahabudunji, awawa pashitumbi pano au Yerusalemu. ²²Mmanganya vandu mchiabudunji sheshila shinkakushimanyanga, lakini uwe tuna kushiabudui shutu shutukushumanaya , kwa sababu kuokolewa kushishoka kwa Wayahudi."²³Mkali nneyo, muda gumwajiaga, na lelo puniapano, wakati baabudunji kweli shivaabudunji Awawa kwa mtima na kweli, kwa sababu Awawa vanakwaloleyanga vandu va nneyo kuva vandu vavo vakwaabudu. ²⁴Mnungu ni mtima, na vevala bashikwaabudunji waabudunji kwa mtima na kweli."²⁵Jwandonga nikwalugulila," Numumanya kutii masihi anakwia,( ashemwa Kristo). Veneyo puvapinga kwia shivatu valanjile yawe." ²⁶Yesu gwavavalanjile,"Mne mkubeeleketa na nne ndi nne."²⁷Gwene mudago wanafunzi wake guvavajilenje. na bashikudhangaanga kwa indi banaveleketa na kwa ndonya, lakini jwajwa athubutu kuvavuya, "Shimkupinga shindi? Au "kwa Indi mnaveleketa najo.?"²⁸Kwa nneyo jwandonga nileka lulo lwake ni kwenda kumjini ni kwa valanjilanga vandunji, ²⁹"Mnjiangananje kummonanje mundu amalanjie mambo gangu gowe gunitendile, je inawezekana kuwa jweneju ni Kristo?" ³⁰Guvashoshilenej kumjini nikwia kumgwake.³¹Muda gwa mui wanafunzi wake naikumsihi niveleketanga,"Rabi lya shalya." ³²Lakini jwenejo ashikwavalanjilanga,"Mne ngweteshalya shimkukishimanyanga mmanyanga." ³³Wanafunzi guvavalanjilenenje jwa kwa avapeleshele shalya shoshowe kulya," Buli vajienajonji?"³⁴Yesu gwavavalanjilenje,"Shalya shangu ni kutenda mapenzi na venevo bandumile na kutimilya liengo lyawo. ³⁵Buli, mveleketanga,' Bado miezi mitano na mauno shigawe tayari?' Nakummalanjiilanga mnola nje migunda jiili tayari kwa unwa! ³⁶Venevo vauna koposhera mishahara matunda kwaajili ja uzima gwa yaka na yaka, ili kuti vene vapandile na vauna wafurahinji pamo.³⁷Kwa ava agu mmeleketo agu gw akweli, jumo ashipanda na juna ashikuwa.' ³⁸Njikwatumanga kwa shimwanga, angashilanga, vananji vashitendanga liengo na mmanganya mjinjila nje katika furaha ja liuengo lwawonji."³⁹Wasamalia vavjinji katika mji gula bashi ku mngwaninji kwa sababu ja taarifa jika jweju jwandonga ashuhudiaga, "Amalanjile mambo gowe gunitendile." ⁴⁰Nneyo wasamaria pawajiengenenje bashi kumsihinji atame na ashikutama kwa mova gavii.⁴¹Na vavajinji bashikumng'amininji kwa sababu ja lineno lyake. ⁴²Nikwabalanjila veva la vandinya,"Tunaamininga kw amalowe genu, kwa sababu we tu vayene tupilikaene, na nneino tumumanyi kuti jwenejo ni mwokozi jwa ulimwengu."⁴³Baada ya gene mowa gavili, gwajawile ni kwenda ku Galilaya. ⁴⁴Kwa sababu venevo vyayene vashikutangaza kutii nabii hangali heshima kumchi jake mnyene. ⁴⁵Pavaishe kushoka Galilaya, Wagalilaya bashikumkalibishanga. Bashikugaoananga mambo gowe gatendile Yerusalemu ku sikukuu, kwa sababu na venevonji bashi kwiyangana kusikuu.⁴⁶Ashikwia tena ku kana ya Galilaya kweneko ashikubadilisha mashi niva divai. Bashikupagwa a ofisa ambae mwana jwawa atendaga lwala kweneko ku Kaperanaumu. ⁴⁷Pavapilikane kati Yesu ashishoka ku Judea nikwenda ku Galilaya, ashikwenda kuka Yesu na kumsihi atelemshe anamye mwana jwake, ambaye aliji tome na kuwa.⁴⁸Ndipo Yesu guwammalanjile," Mmanganya mkaonanje ishara ja maajabu mkaanininji. ⁴⁹Kiongozi gwaveleketa,"Bwana mturushe pai kabla mwanagu hakanawe kuwa." ⁵⁰Yesu gwavalanjile,"Mjenda mwana jwenu jwa mkoto." Jwejula gwa amini maneno gavelekete Yesu gwajawile.⁵¹Patulukaga , watumishi wake bashikumposhelanga mwana jwake jwa mkoto. ⁵²NNeyo nikwavuyanga ni muda gwashi gwapitile nafuu,"Liyo muda gwa saa saba homa jishi kweleka."⁵³Ndio awawa yake guvamumanyi kuti ni muda gule pegula Yesu gwatashie," mwana jwenu jwa mkoto." Venevo na familia jawo guvaamini. ⁵⁴Haji pujaliji ni ishara ja vili jajitendile Yesu kushoka ku Yudea kwenda kugalilaya.

Chapter 5

¹Baada janpenepo jishikupangwa sikukuu ja Wayahudi, na Yesu ashikukwela kwenda Yerusalemu. ²NA kwekula pashikukolana birika kumnango gwa ngondolo, lyashemwaga kw alugha ja Kiebrania Berthazatha, na lishikukola matao mngao. ³Idadi jukulungwa ja valelelwenji japali, vipofu, viwete, au wapoonzanje bashikugonanga katika matao gala.( Zingatie: malowage mstari gwa 3 gakaonekana katika nyalaka ya mbone ya bukala." N alindika mashi gatibuliwe) Kwa hakika muda guna malaika ashikutelemka kwa Bwana nikugatimulanya mashi. ⁴Kwa nneyo, jwejula aliji jwa kwanza kujinjila mnyumba nabaada ja mashi kutibuliwa ashikutendwa jwa mkoto kushoka na shoshowe shanmkamwile gwene muda guala.⁵Na mundu juma alivalile kwa muda gw ayaka thelathini na nane aliji mnyuma ja matao. ⁶Yesu baada ja kummona agovile mnyumba ja matao na baada ja kumumanya kuti ashikugona kwa muda gwa mneu Yesu nikumalanjila,"Mnapinga kwa mmakoto?"⁷Velwele njijangula,"Bwana ngalimundu, jwa mika kubirika wakati mashi galitibulilanywa. Mudagunalingaga kujingila mundu juna alinongolela." Yesu gwamamlanjile," juna alinongolela." ⁸Yesu gwamamalaniile,"Jinuka na utole ligodoro lyako ujaele."⁹Mara gwalamiwe, gwatolile shinanda shake gwajawile na line lyuva lya pulyaliji lyuva lya sabato.¹⁰Hivyo wayahudi nikummalanjila ajula, mundu alamiwe jula,"Lelo ni lyuva lya sabato, na mkaruhusiwa kujigala ligodoro lyenu." ¹¹Gwajangwile , venevo vanamie ndiuo bamalanjile,"Ndole ligodoro lyangu na nyaule."¹²Guvashienje,"Ni gani amamalanjile ,Mtole ligodoro lyenu na mjaule?"' ¹³Ingawa, jwejula amnamie banagammanya pava Yesu ashikushoka kwa Siri. Pava bashikugumkalanga vandunji pepala.¹⁴Baada ja penepo Yesu ashikumngimana ajula mundu jula kwa hekalu nikumwalanjira,"Lola, ulamile!" Unatende tena shambi unapatwa mambo gangalimana kaje." ¹⁵Jwejula mundu gwapite kukawapanganga taarifa wayahudi kutii Yesu ndio avalamie.¹⁶Kwa sababu, ga gene mambogo wayahudi washikumteenga Yesu, kw asababu ashikutenda aga mamboga lyuva la sabato. ¹⁷Yesu gwavavalanjilenje," Awawa yangu banatenda liengo na mkali mne ngunatenda liongo." ¹⁸Kwa sababu jenejo wayahudi vana kunole,myanga uli bammalaganje na ngaa kwa sababu ja tenmani sbato, bali ga kwashema a Mnungu Awawa yawo, nikwilenda kuti sawa a Mnungu.¹⁹Yesu gwavavajangilenje,"Mnangamininji, mngamininji mwana kawesa tenda shiindu shoshoe ila sheshils shashiwene kwa Awawa yake valitenda, kwava shoshowe shivakushitenda Awawa na mwana akukushitenda. ²⁰Kwa kuwa Awawa wanakumpinga ,mwana, vanakumnangua kila shindu shivakushitenda na kumnanguya mambo gamakulalungwa kuliko agano mzidi shangaanga."²¹Pava mbuti Awawa mneila puvakwafufuanga wawilenje na kuwapanganga uzima, mnepaile mwana alikumpa jojowe akumpinga. ²²Kwava Awawa vakavahukumu vovowa, bali ampele mwana ukumu jowe ²³ili kwmaba vowenji wangeshimunji mwana mbuti mwana pakwaheshimu Awawa. Venevo vangatuheshimu mwana avaheshimu Awawa vavmtumile.²⁴Amini, amini, venevo vipilikana lilowe lyangu na kumngamini jwejula andumile akwete uzima gw ayaka na yaka na hakaukumiwa. Badala jake, ashikupita kushoka mautini na kujinjila kuuzimani.²⁵Amini, amini venevo vipilikane nakumalanjilanga muda gumvaji angabaga na mneino mpali vandu shiwapilikanane lisauti lika mwana jwa Mnungu,na wowenjivapilikananana shivalamanje.²⁶Pawa Awawa bashikukola bashikukola uzima gwao mnyumba jake, ²⁷mnepeo ashikupegwa mwana kuwa na uzima mnyumba jake, na Awawa mikumpa mwana mamlaka ga uhumu pawa mnwa jwa Adamu.²⁸Mnalishangazwe halimno,mpawa kushipagwa muda ambao wawilenje wowe vakupinga pilikana lilowe lyake. ²⁹Na shivashokanje pilanga: kwa batendilenge gangalimana kw aufufuo gwa hukumu.³⁰Ngakombola kutenda shindu shoshowe kushoka kwangu namwene. Mbuti p[angupilikana, Ndio punguukuku na hukumu jangu ni ja kweli pavangalilewa kupuingwa kwangu, bali kwa mapenzi gawo bandumile. ³¹Mwanaga ngaishuhudie ne mwene, ushuhuda gwangu gukaliji mgaa gwambone. ³²Hapali juna ashuhudia kwaajajili jangu na nakunumanaya ushuhuda gwake gwa njuudia gwa Kweli.³³Mjitumila kuka Yohana na ajishuhudie kweli. ³⁴Mkali neyo, ushuhuda gunguguposhela ngaa kushoshile kwa wandunji. Ngunaveleketa agano ngunapinga mng'oko welwanje. ³⁵Yohana paliji taa jakolega na kung'aa, na pumwalinginji tayari kufurahia kwa muda gw abukara nuru jake.³⁶Ushuhuda gungwete awa mkulungw akuliko gwegula guka Yohana,mkw aliengo livambele Awawakulikamilisha , gene maengo ngugatendayo ganashuhudia kutii Awawa vashinduma. ³⁷Awawa vandumile bashikushuhudia kuhusu nne, Nkanevepilikananga lilowe lyawo wala liumbo lyawo muda gowe. ³⁸Lyakuwa lilowe lyake lyatemi mnyumba jenunji pava m,wangamngamininji jwejula atumilwe.³⁹Mlendaga kugachunguzanga maandiko mniganishianga kati mnyumba jiko kushipwaga kulama kwa yaka na yaka, na gene maandiko ganashuhudia habari jangu ⁴⁰na mkapinganga kwia kwangu mpatanje kutama kwa yaka na yaka.⁴¹Ngapoposhela sifa kushoka kw awandunji,, ⁴²lakini mnakumumanya mwangalinginji naupendo gwa Mnungu kati jenunji mmanganya mmayene.⁴³Njikwia kw alina lya Awawa yangu, mwangakombolanga komboshela. kam juna akaishe na lina lyake mkaposhelenje. ⁴⁴Je pumkumwanyanga buli kuposhela sifa kushoka kwa kila jumo jwenunji wala ngalolaya sifa jikapoka kwaMnungu vajikape?⁴⁵Mnaumanyanje kuti nne shinimshitakinji kwa Awawa. Akupinga kumshitakingi mmangamanya ni Musa, ambae mmangamanya mchivakanga matumaini genunji kwawo. ⁴⁶Kam nkangangamininji Musa , mkangamininji na nne kwa sababu ashikujandika kuhusu habari zangu. ⁴⁷Kama hamuamininji maandiko yake, mtawezaje kuamini maneno yangu.?

Chapter 6

¹Baada ga agano mambo gano, Yesu alikwenda upande gw abahari ja Galilaya, pana ushemwa bahari ja Tibberia. ²Mkutano gwamkulungwa gutenda kumkagula, kwa sbabau bashikuonanga ishara jajitendekele jwa walwenji. ³Yesu alikukwela kunani mpaka upande gwa kunani gw ashitumbi na nitama na wanfuzni wake⁴(Na pasaka , sikuu ja wayahudi pujaliji tome). ⁵Yesu gwajamwile meyo gake kunani nikuguona umati gwa mkulungwa gulikwia kungwake, gwa mmalanjile Filipo," Shitujende kwei kuuma mikate ili avanji kuvalyanganje"? ⁶(Lakini Yesu ashikuveleketa agano kuka Filipo kwa kumninga pava mnyene alimanya shakushitenda).⁷Flipo gwajangwile,"Mkali mikate ja thamani ja chinai miambili jinakatoshe mkali wala jumo kupata shipane sashishoko." ⁸Andrea, jumo jwa wanfuzni vake mpwake Simoni Petro gwammalanjile ⁹Yesu,"Apali mvulana apano ashikola mikate mngano na yamaki ivili, lakini yenei shifae indi kwa vandunji vavanjinji nneila?"¹⁰Yesu gwavavalanjilenje," Mwatamianje vandu pai"( gashikupagawa manyai gamanjinji pepala). Kwa nneyo valume mbuti elfu tano guvatemingeneneje pai. ¹¹Baada japenepo Yesu gwatetemwishe na mkate tano nikwagawilanga vevala vatemingenenje vala. Nne peyo nikwaga wanyanga yamaki kwa kadri ivaipinjilenje. ¹²Vandu baada ya vikuta, ashikwabalanjilanga wanfuzni vyake,"Mkusanyanje ipande ya mabaki, iigele ili shino ove shoshowe.¹³Bai nikusanyanga nigumbaya ikapu kumi nambili, vipande ya mikate ya shayiri- ipande yaleshilwe na vevala valilenje. ¹⁴Alafu vandu puwaveeninji aji ishara jajitenda vashuikuvaleketanga," Kweli aju ndio nabii ajiile kuulimwengu." ¹⁵Yesu baada ja kuuanya kuti vapinga kumkamulanga vamtendanje awe mfalme wajwenji, ashikwetenganya, tena nakwenda kushitumbijikape.¹⁶Puishile ligulo wanafunzi vake nitulukanga nikwenda kulivele. ¹⁷Nkwelanga mumtumbwi nijombokanga kwenda Kapernaumu.(luvindu kushijinjila na Yesu akaisheje kwawonji). ¹⁸Gqwene mudago mbungo jitendaga vuma, na bahari nuitendangendelea kunyata.¹⁹Tena wanafunzi vake bashikukomanga makasia kama ishirini na tano au thelathini, nikummonanga Yesu alioa pamtumbu ja bahari alikuegejela mtumbwi, nijogopanga. ²⁰Lakini gwavavalanjilenje," Nne! mnayogopanje." ²¹Na puvalingingi tayari kumjamula mumtumbwi, na mara mtumbwi gugishe mahara puvajendange anaga.²²Lyuva likagwile, mktano gwamji upande gwa mbahari bashikuonanga gwakwa mtumbwi guna isipokuwa gwegula ambao Yesu na wanafunzi vake vangaukwelanga lakii wanafunzi vashikwenda vaenenji. ²³(Na jishikupagwa baadhi ja mitumbwi jikopweshe Tibera tome na mahali puvalilenje mikate baada ja Awawa kushoya shukrani).²⁴Wakti gwa makutano washi kunumuyanga kutin gaa Yesu wala wanafuzni wake kuvalinginji kwekula, bayenenji bashikukwelanga mumtumbwi nikwenda Kapernaumu kumnolea Yesu. ²⁵Baada ja kumpata upande guna kwa liveleguwamushionje,"Rabbi pugwawishe shakani akuno?"²⁶Yesu gwajajangwilenje, nikwabalanjilanga, Amini, amini, mnaloleyanga nne, ngaa kwa sababu mchikwionanga ishara, bali kwa sabbau mchikulyanganga mikate nijikuta. ²⁷Mnekanje kushitendela liengo shalya shipingaalibika, bali mchilendelanje liengo shalya jwa Adamu shampanganje, pava a Mnungu Awawa bavishile muhuri panani jake."²⁸Alafu guvamalanjilenje,"Indi ipingwa twitende ili kutenda maengo ga Mnungu?" ²⁹Yesu gwajangwile, alino ndio liengo lya Mnungu: Kwamba mungamininji jwenejo atumwile."³⁰Bai nkumalanjilanga,"Ni ishara yei impinga kwitenda, itupinga kwiona nuikungamini? Mshitende indi? ³¹Asha Awawa yeto valilenje manna kulijangwa, kama pwijandikwe," Ashikwapanganga mikate kushoka kumbinguni ila balyanganje."³²bai Yesu gwawajangilenje,"Amini, amini, ngaa Musa avepetenje mkate kushoka kumbinguni, bali Awwa yangu ndio vampelenje mikate ja kweli kushoka kumbinguni. ³³Kwa pava mkate jwa Mnungu ni gwegula gushoka kumbingu ni kumpa kulama ulimwengu. ³⁴Bai nikwavalanjile,"Bwana mtupe agu mkate muda gogowe."³⁵Yesu gwavavlanjilenje,"Mne ndio mkate gwa ukoto, jojowe apinga kwia kwangu hakapata shivanga na akupinga kungamini akahisi mnjota wal kashiki." ³⁶Mkali nammalanjilenje kuti, mmwenjininji, na wala mkang'amininji. ³⁷Wowe ambao Awwa vanamba shivajiange kwangu na jojowe apinga kwia kumgwangu ngamjaa pilanga kabisa.³⁸Pava njituluka kushoka kumbinguni, nangaa kwaaajili ja tenda mapenzi gangu, bali mapenzi gawo vyandumile.

³⁹Na genego ndio mapenzi gawo vandumile, kwamba anaova wala jumo kw avevala bhnapegwile, bali shinafufuanje lyuva lya mwisho. ⁴⁰Pava aga ndio mapenzi ga Awawa yango, kwamba wowowe vakuvalola na kwaamini bapale kulama kwa yaka na yaka; na nne shinafufue lya lya misho.⁴¹Kisha vayahudi bashikummbalilanga kumhusu jwenejo kwa sababu ashikulugula," Mne ni mkate gule lwishe kushoka kumbinguni." ⁴²Guvavaleketenje," Aju ngaa Yesu mwana ju ka Tusuphu, amabye Awawa yake na amama yake tunakwamanya? buli lelo vanalugula,'njiluluka kushoka kumbinguni'?"⁴³Yesu gwajangwile , gwavavalanjilenje,"Mnakatimbali lananje mmayenenji. ⁴⁴Jwakwa mundu akwia kw anguno angautwa na awawa yangu bandumile; nanne shinimfufue lyuva lya mwisho. ⁴⁵Pavaishikujandikwa kwa manabii, shivafundishwanje na Mnungu; kila apilikene na kuifandisha kushoka kwa Awawa, nikwia kwangu.⁴⁶Mngaa kuti apali mundu avaweni awawa, isipokuwa jwenejo ashokwa kwa Mnungu- ashikwaona Awawa. ⁴⁷Amini, amini jwenejo aamini akwete uzima gwa yaka na yaka.⁴⁸Mne ni mkate gw auzima. ⁴⁹Ashawawa yenu bashikulyanganga manna jangwani, ni wanganga.⁵⁰Aguno ndio mkate gutuluka, kushoka kumbinguni , ili kwamba mundu alye sehemu jake ili nawe. ⁵¹Mne ni mkate gutama gutulwishe kushoko ku mbinguni. kama mundu jojowe alyaga sehemu ja mkate guno, shalame, yakana haki. Mkate gungupinga shoya ni shiulu shangu kwaajili ja uzima gwa ulimwengu."⁵²Wayahudi guvatembelenje bayenenji kw abeyenenji na guvatandwivenje kubishana valiveketanga,"Aju mundu jushakombole buli kutupa shiilu shake tushilye?" ⁵³Yesu gwavavalanjilenje,"Amini, amini, mkalyanganje shiilu shika mwana jwa Adamu,na kunywa minyai jake, mkakolomnga na uzima mnyumba jenunji.⁵⁴Jojowe apingalya shiilu shangu na kupapile minyai jangushakole uzima gw ayaka na yaka, na mme shinimfufue lyuva lya mwisho. ⁵⁵Pava shiilu shangu shalya sha kweli, na minyai jangu shindu shapapila sha kweli. ⁵⁶Jwenejo apinga lya shiile shangu na kupapila minyai jangu apingatama mnyumba jangu, na nne mnyumba jake.⁵⁷Mbuti AAwawa wakwete uzima puvandumile, na mbuti pungutama kwa sbaabu ja Awawa, na venevo shivatame kwa sababu jangu. ⁵⁸Agundio mkate guturuka kushoka kumbinguni, ngaa mbuti nne ila ashawawa puvalilenje niwa. Jwene apingalya agu mkate apingatama yaka na ya ka. ⁵⁹Yesu ashikuveleketa aga mambo ga mnyumba ja likanissa alifundisha kweneko kukapernaumu.⁶⁰Na ndio wanafunzi wake vavajinjinji gwapilikene nje agano, guvalugwilenje, ali lifundisho lya komara gani akupinga kuluposhela?" ⁶¹Yesu kwa sababu ashikumumanya kutii wnafunzi wake kuti vashikulitumbatilenga, lijambo lino, gwavavalanjilenje alino lijambo lino kumkwazanga?⁶²Lelo shiwe buli pushimumonsnje mwana jwa Adamu alitubuka kushoka kwaliji kabla? ⁶³Ni Mtima ndio gushoya uzima. Shiilu shikafaidia shindu shoshowe. Malowe gunigavelekete kwenunji ni mtima na ga uzima.⁶⁴Bado vanalinji vandunji bakamininji." Kwa sababu Yesu ashikumumannay kuti jwejula tangu mwanzo angaamini na jwenejo akamsaliti. ⁶⁵Gwavavalanjilenje, ni kwa sabbau ashikumalanjilanga kwamba jwakwa mundu apinga kombola kwiya kumngo wangu mnyuma isipokuwa apegwile na Awawa."⁶⁶Bada ya gegeno wanfunzi vyake vavjinji bashikujanga mnyuma na mkakagulanga tena. ⁶⁷Yesu gwavavalanjilenje vevalanji kumi na wawili,"Buli na mmanganyanji mkupinga jaulanga?" ⁶⁸Simoni Petro gwajangwile,"Bwana tujende kukagani kwani mmwe mchikola malowe ga uzima gw ayaka, ⁶⁹na tushiami na kumumanya kutimanya kuti mmwe ni matakatifu jwa Mnungu."⁷⁰Yesu gwavavalanjilenje," Je nne nangamngagulanga mmanganyanji, na jumo jwenunji ni ibilisi? ⁷¹Lelo atendagaveleketa kuhusu Yuda, mwana jwa Simoni Iskariote, pawa ashikuwa jenejo kati jwa jumio jw awewala kumi na mbili. Na ndio apingaga kumsaliti Yesu.

Chapter 7

¹Na baada ga agano mabo gano Yesu alisafiri Galilaya, kwa sababu angapinga kwenda uyahudi kwa sababu wayahudi batendanga mipango ja kumulaga. ²Lelo sikuu wayahudi, sikuu ja ibanda, pujaliji tome.³Na ndio ashapwake guvamamalanjilenje,"Jaula apano ujende uyahudi ili wanafunzi wake nnepaile vagonanje ,matendo gaukatenda. ⁴Jwakwapingatende shoshowa kwa siri kw akuwa mnyepe anapinga kumanyikana gwa wazi. Mwanaga mnitenda agano mambo gano, mwila nguye mmayene kwa ulimwengu."⁵Mkali ashakwapwe mnepaile vangamjanginyi nji. ⁶Na ndio Yesu gwavalugulilwe,"Muda gwangu gukanaweika bado, lakini muda gwenunji kila puguli tayari. ⁷Ulimwengu mngamtumbulilanga mangayanji, bali gunandumbalila nne kwa sababu kuna kuumanya kuti matendo gake ngaa gammbone.⁸Mkwendaje mendanje kusikukuu,"Mne ngajenda kusikuu kwa sababu muda gwangu ukaneweika bado." ⁹Baada ya kuvelketa aga mambo kwawo, gwaigele Galilaya.¹⁰Mkati nneye, ashakwape puvapitengenenje kusikukuu, na ndio na jwenejo gwapite, ngaa kwamanyikana bali kwangamanyina. ¹¹Wayahudi vatendaga kumnoleyanga kusikuu na valoketanga,"Kuvali kwei?"¹²Gushikupagwa majadiliano gamanjinji mmiongoni ga makutano juu yake. Vananji bashikulugulanga," Mundu jwambone." Vananji bashikugulanga,"Walaa, anaaribia makutano." ¹³Mkati nneyo jwakwa avelenje ukweli juu jake kwa kuwajogopanga wayahudi.¹⁴Baada ja sikukuu kuika pakati, Yesu ashikukwela kuhekalu nitandua kwafundishanga. ¹⁵Wayahudi bashikushangaanga nivelekete," Kwa jinsi jashi ajumundu ju anakumanya mambo gamanjinji? Wala angashoma." ¹⁶Yesu gwavajangwilenje nikwalugulilanga,"Mafundisho gangu ngaa gangu, bali gawo venevo bandumile.¹⁷Jojowe akupingapinga mapenzi gawenewo, shangamanye agano mafundisho gano, kama gakopoko kwa Mnungu, au kungavelekta kushoka kwa ngune nemwene. ¹⁸Kila aveleta kushoka kumngwake mnyene analolea utukufu gwake, bali kila alolea utukufu gwake atumwile, bai jwene mundu ju jwa kweli, na mnyumba jake kwakwa kutotenda haki.¹⁹Musa angampanganga mmanganyanji sheria? lakini wala jumo kati yenunji atenda sheria. Kwa indi mpiku mulaganga? ²⁰Makutano guvajangwilenje,"Mchikola upepo?"²¹Yesu gwajangwilke na nkavavalanjilanga," Njitendsa liengo limo , na mmowenji mchishaanga kwa ajili jake. ²²Musa ashikuwapanganga tohara( ngaa kutijinashaka kuka Musa, bali jishoshoka kwa mabba), na katika sababto mnakung'andanga mundu.²³Pava mundu anganda lyuva lya sababto ili sheria ika Musa inatemanywe, kwa indi mchindumbaliulanga nne kwa sababu ja kumtenda mundu awe jwa mkoto kabisa katika sabato? ²⁴Mnaukumunji kkalingana na kuonekana kwake, bali mng'ukumunji kw ahaki.²⁵Baadhi jawonji kushuka Yerusalemu bashikuveleketenga,"Naga aju vakumloleanga kumulaga? ²⁶Na mnole, anaveleketa waziwzi, na vakaveleketatanga shoshowe ku juu jake. Ikaweza kuwa kutii viongozi valikumanayanga kweli kuti aju ni Kristo, inaweza kuwa? ²⁷Tunakumanya aju mundu kwakoposhela kwei. Kristo pakupinga kwiya , mkali mneyo jwakwapi akupinga kumumanya kwei kwakoposhera."²⁸Yesu atendaga kulipaza lilowe lyake kuheka ku alifundisha na liveleketa,"Mmanganya mmowenji mmanyinji nne na kungukoposhela. Nangaija namwene, bali vevala vandumile ni va kweli, na mkwakumnayanga venevo. ²⁹Mna kwamanya venevo kwa sababu njikopoka kumngwao na vashikunduma."³⁰Batendaga lkiganga kumkamula, lakini wala jimo ajinwile mkono gwake kapuni kwa sababu muda gwake bado gukaishilege. ³¹Mkali mneyo, bavajinji pa makutano bashikumng'amininji, bashikulugulanga,"Kristo pashaishe, shatende ishara ya ijinji kuliko yaitendile aju?" ³²Mafarisayo bashikwapilikananga makutano bali nong'onelalanga mambo ga kuhusu Yesu, na vakulungwa va makuhani namafarisayo nikwatumanga maafisa bakamkwamwile.³³Ndio Yesu gwavelenje,"Bado gushipagwa muda gwa bukara puni pamo na mmanganya, na baadae shinyende kwawo wenawo bandumile. ³⁴Shimnoleanje wala mkamonanga; kwe kula kungwenda, na mkakovalanga kuwia."³⁵Wayahudi guvavanjilenje bayenenji kw abeyenenji,"Aju mundu ju shajende kwei na tummone? Shajende kwa watawanyishenje kati ja wayunani na kuwafundishanga wayunani? ³⁶Lilowe lyashi alino liwalugwile," Shimnoleanje wala mkomonga," Kungwenda kula nkakombolanga ika'?"³⁷Lelo katika mwisho, luva likulungwa lya sikuu, Yesu ashikujima nivelekete kwa nguvu, wagaga jojowe ashikola mnjota ajie kwangunne kw apapile. ³⁸Jojowe angaamini nne, kama maandiko pugavelenje, kushoka mnyumba jake shijituririshe mito ja mashi ga uzima."³⁹Ashigaveleketa aga, kuhusu mtima, ambao vakumngamininji shivamposhelenje; Mtima gulijiji bado kushowa kwa sababu Yesu aliji bado kutukuzwa.⁴⁰Baadhi ga makutano, puvapilikenenje agano mallowe gako, bashikuveleketanga,"Kweli aju ni nabii." ⁴¹Bananji bashikulugulanga,"Aju ni Kristo." Lakini baranji niveleketanga,"indi, Kristo aweza shoka Galilaya? ⁴²Maandiko gangalugula kuti Kristo shakoposhile katika ukoo gw aDaudi na kushoka Bethelehemu, shijiji shaliji Daudi?⁴³Kwa mneyo, nijinuka mgawanyo katikati ja makutano kwaajili jake. ⁴⁴Vananji bakamkamwilenje lakini jwakwa anyoeshe miukono jake panani jake.⁴⁵Na ndio maofisa guvajilenje kwa wakulunji ba makuhani namafarisayo, nikwabalanjilanga, "Kwa indi mwangamjinagonji?" ⁴⁶Maofisa guvajangwilenje,"Jwakwa mundu avelekete mbuti aju kabla."⁴⁷Na ndio mafarisayo guvajangwilenje," Na mmanganya mchipotoshwanga? ⁴⁸Apali jojowe kati ja watawala akumngamini, au jojowe jwa mafarisayo? ⁴⁹Bali ja aga makutano gakakujimanya sheria -wamelaaniwa."⁵⁰Nikodemu gwavavalanjilenje( jwenejo ashikunje ndela Yesu bukalam, kali jumo jw amafarisayo), ⁵¹"Je sheria yetu jina hukumu mundu apilikenwe na kushimanga shakushitenda?" ⁵²Bashimjangulanga nakummalajilanga ,"Na mwe mnashoka Galilaya? Mnoleye na mmone kuti jwa kwa nabii ashoshile Galilaya."⁵³(Zingatie: Baadhi ga mallowe agha Yohana 7: 53-8: 11 gakwapo katika nakala bora ya bukala). Baada ja mneyo kila mundu ashikwenda kumgwake.

Chapter 8

¹(Zingatia: Ufafanuzzi wa Yohana 7: 53- 8:11 hapo juu). Yesu ashikwenda kuitumbi ya mizeituni. ²Mapema lyambapo gwaishe tena kuhekaluni, na vandu wowe ni kumjendelanga ; gwatemi ni kwafundishanga. ³Waandishi na mafarisayo nikumpelesha helanga jwandonga akamwile kuuzinifu. Gwavammishilenje pakati.⁴(Zingatie: Mnole ufafanuzi wa Yohana 7: 53-8: 111 hapo juu). Na ndio guvamalinjelenje Ywesu,"Mwalimu, ajuna jwandonga jumo ashikamula lwa pa uzinzi, pashitendo kabisa. ⁵Lelo kisheria, Musa ashikutuvalanjila twapondaje maganga , mkuti buli juu jake. ⁶Bashikuveleketanga agano ili kuteganga vapata nje shindu shakumshitaki, lakini Yesu gwajungeme pai nijandika pai na lukowe lwake.⁷(Zingatie: Mnole ufafanuzi wa Yohana 7: 53- 8:11 hapu juu). Puvaendeleeje kumuyanga, ashikunjima nikwabalanjilanga, uweneyo angali yambi miongoni mwenunji, awe jwa kwanza kumponda maganga." ⁸Gwaungeme tena pai, gwajandishi pai kwa lukowa lwake.⁹(Zingatie: Mnole ufafanuzi wa Yohana 7: 53- 8:11 apo kunani). Baada japilikana agala njaula jumo badala jw ajuna, kwanzia amzee, na mwisho Yesu ashikule kwa jikape, na jwamndonga aliji pakati jawo. ¹⁰Yesu ashikujinuka nikummalanjila," Jwandonya, bamshitakinji kuvalinginji kweli? Kwa wala jumo hang'aukumu?" ¹¹Gwavelenje," Jwakwa wala jumo Bwana." Yesu gwalugile," Mkali nne ngakungukumu. Mpite mumpanda gwenu. Kwanza nneino na kuendelea mnatende mashambi tena."¹²Tena Yesu alibelekta na vandu alikutu,"Mne ni nuru ja ulimwengu; jwene akupigangagula akaowa mnuwindu, bali apinga vana nuru ja uzima." ¹³Mafarisayo guvammalanjilenje," Mnakwishuhudia mmayene; ushuhuda gwenu mngaa gwa kweli."¹⁴Yesu ashikujangula nikwavalanjilanga,"Makli nishuhudia nemwene, ushuhuda gwangu gw akweli nikumanyi kingopweshe na kungwenda, lakini mamanganya mkakuku manyanga kungopweshe au kungwenda. ¹⁵Mmanganya mnaukumunji kwa shiilu; mnengakumng'ukumu jojowe. ¹⁶Mne mkali ng'ukumuji, ukumu jangu ja kweli kwa sababu ngaa puni jikape, bali puni pamo na Awawa vandumile.¹⁷Heloo, na katika sheria yenunji ishijandikwa kuta ushuhuda gwa vandu vavili ni gwa kweli. ¹⁸Mne ndio mnngwishuhudia, na awawa vandumile bana njuchuhudia."¹⁹Guwammalanjilenje,"Awawa yako kuvali kwei?" Yesu gwajangwile,"Mne mkamanyanga na Awawa yangu mkwakwamanyanga; kaliji mnimanyanga mne na Awawa mkamanyinji mnezeila." ²⁰Ashikuveleketa aga malowe ga ali tome na hazina paliji alifundisha ku hekaluni, na wala jumo jwa kumkamula kwa sababu muda gwake bado gukaisheleje.²¹Ashikuvelekea aga malowe ga alitome na hazina paliji alifundisha ku hekaluni, na wala jumo jwa kumkamula kwa sababu muda gwake bado gukaishileje." ²²Wayahudi guvalugwilenje,"Sahibulaje na shimunywanjwaje na mashambi genunji,'Kwekula kumngwenda, mkombolanga kwia'?"²³Yesu gwavavalanjilenje,"Mnishikanga pai, mne mnikopoka kunani. Mmanganya mmapeponinji, mnengaa jwa kwe kuno. ²⁴Kwa nneyo, njukumalanjilanga shamng'wanje katika mashambi genunji, mwanaga nneyo mngamininnji kuti MNE NDIO, shingwangwanje katika mashambi genunji."²⁵Kwa mneyo mikumalanjilanga,"Ugwe gani?" Yesu gwavavalanjilenje, gega gunimmalnjilenje tangia mwanzo. ²⁶Ngwete mambo gamajinji ga kumgukumunji kwenunji. Mkli mneyo, venevyo vandumile ni va kweli; namambo gunugapilikene kushoka kwawo, gene mambo go guna kuyagataya kuulimwengu." ²⁷Vangamng'elwenga kwamba atendagaveleketa nawo kuhusu Awawa.²⁸Yesu gwalugwile,"Pumkijunula mwana jw amundu, ndio psushimumanya nje kwa MNE NDIO, na kwamba ngatenda shoshowe kw anafsi jangu. Mbuli Awawa puavamndishe, ngunaveleketa aga mamboga. ²⁹Venevo bandumile puvali pamoja na nne, na venevo banganeka jikape, kwani kila mara ngauanatenda gakwakonja." ³⁰Wakati Yesu paveleketega aga mambo ga, vavajinji bashikumngamini.³¹Yesu gwalugwile kwa vevvala wayahudi bangamininji, iwaga shimtamanje na malowe gangu, shimuganje wanafunzi vangu va kweli, ³²na mmanganya shimujimnyanje kweli na kweli shijimmikanje huru." ³³Bashikumjangulanga,"Uwe ni uzao gwa Ibrahimu na wala tukanawe kwa pai gwa utumwa gogowe," Shimnmelekete, shituvikwe huru?"³⁴Yesu ashikwajangulanga,"Amini, amini, nakummalanjilanga, kutaatenda mashambi ni mtumwa ja mashambi. ³⁵Mtumwa akatama pamwi muda gowe; mwana anadumu mowa gowe. ³⁶Kwa nneyo, ivigaga mwana ashikumikanga huru, shimunganye huru kweli kabisa."³⁷Nakumanya kuti mmanyanga na kuwele kuva kuka Ibrahimu, mnaloleyanga muilaga kwa sababu, lilowe lyangu lyangali nafasi kwenunji. ³⁸Ngunalugula mambo guniwena pamoja na Awawa yangu, na mmanganya mnepaile mnatenda mambo gumgapilikenge kushoka kwa awawa yenunji."³⁹Bashikujangulanga na kummlanjila,"Awawa yenunji ni Abrahanu," Yesu gwavavalanjilenge, kama mkalinginji vana vaka Ibrahimu mkate ndilenje indi ika Ibrahimu. ⁴⁰Mkali nneino mnaloleyanga kumulaga, mundu avavanjilenje uweli kwamba njikupili kana kushoka kwa Mnungu. Abrahamu angatenda mneyi. ⁴¹Mnatendanga maengo ga Awawa yenunji, guvavammalanjilenje," Twangavelekwa kuumalaya, tukwete, Awawa vamo, Mnungu."⁴²Yesu gwavavanjilenje,"Mwanaga a Mnungu Awawa yenunji, mkambingelenje mne, kwa maana njikopoka kwa Mnungu, wala nganika kwa nafsi jangu, bali vevala vashikunduma. ⁴³Kwa indi mkagaelewanga malowe gangu? Kwa sababu mkakombolanga kuvumilia malowe gangu. ⁴⁴Mmanganya ni awawa yenunji, lishetani, na mkupinga kuvitendanga tamaa ya awawa yenunji. Aliji mwaji tangu mwanzo kw amneyo akaweza jima katika kweli sababu kweli jakwapi mnyumba jake. Paveleketa unami, anabeleketa kushoka kuasili jake kwa sababu ja unami na awawa jake va unami.⁴⁵Mkali mneino, kwa sababu naveleketa ili ya kweli mkangamininji. ⁴⁶Gani kati jenunji anjuchuhudia kuti njikola mashambi? Wakati mnivelekete ya kweli kwa indi mkangamininji? ⁴⁷Jwenejo ali jwa Mnungu anapikupilikana malowe ga Mnungu; mmanganya mngagapitikana kw asababu mngaa mna Mnungu."⁴⁸Wayahudi gwivamjangwilenje na kumalanila, twangaveleketa kweli kuti ugwe msamaria na ushikora pepo?" ⁴⁹Yesu gwajangwile , jwangali pepo, lakini ngunakwaheshimu Awawa yangu, na mmanganya mkaeshimunji.⁵⁰Nglolea utukufu gwangu; apali jumo aloleya nukumu. ⁵¹Amini, amini, nakumalanjilanga, kama jojowe akupinga kamula lilowe lyangu, akakuona kw awlaa kashiki."⁵²Wayahudi guvammalanjilenje,"Lelo tumumanyi kila mchikola pepo. Abrahamu na manabii wawilenje; lakini mnigula, mwanaga mundu alikamulaga liulowe lyenu, hakapaya kuwa.' ⁵³Mwengaa mnakulungwa kwapila awawa yetu Abrahamu vawile, ngaaneyo? Manabii pia gashikuwa. Ugwe ukwitenda gani?"⁵⁴Yesu gwajangwile,"Mwanga shinitukuze nemwene,utukufu gwangu ni gw ayoyo: ni Awawa yangu vandukuza- avala mkwalugulanga kuti aMnungu wenu. ⁵⁵Mmanganya mwangamanyanga venevo, lakini mne nakuwamnya ,' Shime mbuti mmanganya na malowe gawo nigakamwile. ⁵⁶Awawa yenunji Abrahamu shivashangilie puvakupajiona siku jangu; ashikujena nifurahi."⁵⁷Wayahudi nikummuyanga," Gwangaishira umri gw ayaka hamsini bado, na ugwe ushikummona Ibrahimu?" ⁵⁸Yesu gwavavlanjilenje,"Amini, amini nakumalanjilanga, kabla Abrahamu akanave velekwa,MNE NAAPALI." ⁵⁹Na ndio guvalokwetenje maganga ili bamkomanje, lakini Yesu ashikwiya na ashikushoka pilanga ja hekalu.

Chapter 9

¹Muda, kama gwapitagwa Yesu , ashikummu mundu akalola tangu kuvelektwa kwake. ²Wanafunzi wake nikumuyanga,"Rabi, gani atendile mashambi, aju mundu au wazazi wake, mkali avelekwa akalola?"³Yesu gwavajangilenje,"Mngaa aju mundu wala wazazi wake batendilenje dhambi, bali maengo ga Mnungu gapate kuunu kulwa pitila kwawo. ⁵Tunapingwa kutenda maengo gawo vene bandumile wakati bado mui. Shilo shina kwia jwaka akupinga maanya kutenda liengo. ⁴Muda gunguwa paulimwengu, mne ni nuru ja ulimwengu."⁶Baada ja Yesukuve;eketa aga malowe ga, ashikuwa paaridhi, nialaya matope kwa mata na kumpaka mundu jula matope mmeyo gake. ⁷Gwa mmalanjile, jenda ukajoje kukisima shika Siloamu( jitafsiriwa muti, 'atumilwe')." Kwa mneyo aju mundu gwapite, gwanavile, nagwaujile, alilola.⁸Majirani bake na vandunji vyaweninji mbuti ombaomba bashikuveleketanga, kwaaju ngaa ajula mundu atamaga akuno alijuga?" Bavajinga nigululanga," Ndio jwenejo." ⁹Na bananji bashikugulanga,"Walaa, bali ashilendanapo." Lakini atendaga valeketa,"Ndio nne."¹⁰Guvammalanjilenje,"Lelo meyo gako paguugwile buli?" ¹¹Ashikujangula,Yesu ashikualya matope niimbaka mmeyo gangu nimalanjila," Nyende Siloamu nganavei; kw aineyo njikwenda, ninava, na ngumbatile kulola tena." ¹²Gubammalanjilenje,"Kweli kwei?" Ashikujangula," Ngakumanya."¹³Guvamplekenje ajula aliji kipofu kw amafarisayo. ¹⁴Na pulyaliji lyuva lya sababto muda gwaeleye matopo Yesu nikumng'unukula meyo gake. ¹⁵Na ndio Mafarisayo kuvamushienje tena, buli pugwapatile kulola. Ashikwalugulilanga,"Ashikuvika matope mmeyo gangu, gunavile, na mneino ngunamanya lola."¹⁶Baadhi ya mafarisayo bashikuveleketanga,"Aju mundu angashoka kwa Mnungu kwa sababu akakujikamula sababtio. Bananji bashikuveleketanga," Shiwezekane buli mundu akwete mashambi atende ishara kama yenei?" ¹⁷Kwa mneyo nipagwa mgawanyiko kati jawonji. Na ndio guvammushienje kipofu jula tena," Yukavelekete indi tena kwa sababu ashikugauga meyo gako?" Kipofu gwalugwile,"Ni nabii." ¹⁸Mpka nneino wayahudi vangang'aminiji kuti ashikwa kipofu na mneiono analola mpaka puvashemilenje wazazi weke apatile kulola.¹⁹Bashikuvayunga wazazi, kwani aju mwana jwenunji avelekwe akalolo? pakombwele buli kulola?" ²⁰Wazazi vake guvamjangwilenje,"Tunakumumanya kutii aju mwana jwetu na ashikuvelekwa akalola. ²¹Kwa indi lello analola, tukakumumanya, na jwene ang'umkwile meyo gake, tukakumanya mummauyanje mnyene. Mana jwamkulungwa. Anaweza kuvileleza mwene."²²Wazazi wake bashikweleketenga agano mambo gano, kwa sababu bana kwajogopanga Wayahudiu. Pava wayahudi vakubalienenje tayari kutii jojowe apinga kubali kwa Yesu Kristo, apinga vikwambali na kanisa. ²³Kwa jene sababu ji wazazi wake bashikuweleketanga,"Ni mundu jwa mkulungwa, mummuyanje mnyene."²⁴Kwa ineyo mara ja vili, bashikumchemanga ajua aliji akalola na kummalanjila,"Gumpe Mnungu utukufu. Tunakumumanya kwmaba aju mundu jwa mashambi." ²⁵Na ndio gwajangwile," Awe akwete dhani, mne ngakumumanya. Sindu shingushimsnys: Mne ngalolanga na mneino nalola."²⁶Na ndio guvammalanjilenje," Ahikumtendela indi? Meyo genu pagaumukwile buli?" ²⁷Gwajangwile,"Tayari nimmalanjilenje, na mwangapilikananga !Kwa indi mnapinganga kupilikana tena? Na mmanganga kwa wanafunzi wake, ngaa mneyo? ²⁸Bashikumtakananga na kuweleeketa,"Ugwe ni mwanafunzi jwake, lakini uwe wanafunzi waka Musa. ²⁹Tunakumanya kuti Mnungu ashikuveleketa na ka Musa, lakini kwa juju, tukakumanaya kwakoposhela ko."³⁰Ajula mundu gwjangwile nikwavalanjilanga," Kwa indi, ali ni lijambo lya shangaza,kutii mkakumumanayanga kukopoka, na bado ashikugaunu kila meyo gangu. ³¹Tumumanyi kuti Mnungu akakwapili kananga bakwetenje mashambi, lakini mundo jojowe akwajuga a Mnungu na kutenda mapenzi gawo, Mnungu anakwapilikana.³³Tangia ulimwengu pagutandwiwe tukana vipilikana wala kashiki kuti mundu kumukulwa meyo ali avelekwa akalola. ³²Mwnaga aju mundu ju angashoka kwa Mnungu akanatenda shoshowe." ³⁴Bashikujangula nikummalanjila," Ushikuvelekwa kumashambi kabisa, na ugwe unakutufundisha uwe?" Ndipo guvammilenje ashoshe mkanisa.³⁵Yesu ashikupilikana kutii bashikumchoyanga mkanisa. Ashikumpata nikummalanjie," Unakung'amni mwana jwa Mundu?" ³⁶Ashikujangula niveleketa,"Gani, Bwana, ili na mne mbate kuamini?" ³⁷Yesu gwavavalanjile," Muumweni, jwene jukukungukwa najo ndio jwene." ³⁸Jwejula mundu gwalugwile,"Bwana , ngunaamini." Na ndio guvasujudie.³⁹Yesu gwalugwile,"Njikwia kuulimwengu ili kuti vevala bakalolanga valolanje na vevala valolanga vanalolanje." ⁴⁰Baadhi ja mafarisayo balinginji pamo na jwenejo vashikupilikananga agala maluwe wegala nikumuyanga," N auwe mnepeyo tukalola?" ⁴¹Yesu gwavavalonjilenje,"Kama mkalinginji mkanakolanje na mashambi. Makali mneyo, mnalugulanga,'Tunalola," mashambi genunji ganatama."

Chapter 10

¹Amini, amini nakumamalanjilanga,mjwejula akanavejinjila, kupitila mnanga gwa shilundu sha ngondoro, lakini alikwela kwa mpanda guna, aju ni mgwii namnyang'anyi. ²Jwene ajinjila pamnango ni mchungaji jwa ngondolo.³Kwao mlinzi jw amnango alikumng'ugulila. Ngondolo ilipilikana lisauti lyawo na kwishema ngondolo mena nikwishoya pilanga. ⁴Papinga kwishoya pilanga yene ili yake alilongolela na ngondoro ili kumkagula, kwa sababu valimanyimji lilowe lyake.⁵Bakamkagulanga, mnjani lakini badala jake shivampishanje kwa sababu bakulimanyanga lilowe lyake." ⁶Yesu ashikugalugula agu mfano kwa wonji, lakini bangaelewangaaga mambo gavaveleketegaga.⁷Yesu gwawalulenje tena,"Amini, amini nakumalanjilanga, mne ni mnango gwa ngondolo. ⁸Wowenji wanongololanje ni vavgwii na wanyang'anyi, lakini ngondolo yangaipilikana.⁹Mne ni mnango. Jojowe ajinjila kupitila kwa nguna, shaokolewe; shajinjile mnyumba nikopoka na shipata kulya. ¹⁰Jwamgwiwii mngajia, bila kujiva, kuulaga nakwangamiza. Njikwia ili bapatanje uzima na wawanganja kibao.¹¹Mne ni mchungaji jwambone. Mchungaji jwa mmbone anashoya kulama kwake kwaajili ja ngondolo. ¹²Mtumishi aajiriwe , na ngaa mchungaji, amabae ngondolo ngaa mali jake, hashikwiona mbwa mwitu nakwileka na kwiutuka ngondolo. ¹³Na mbwa mwitu vanakwimulanga na kwita wanyisha. Ashikuutukuka kwa sababu mtumishi jwa ajiri na mngaijali ngondolo.¹⁴Mne ni mchungaji mwema na kwa kuwamanyanga balinginji vangu,m na valinginji vangu banimanayanga nne. ¹⁵Awawa valimanya, na nne mnikwamanya, na mne ngunakushoya uhai gwangu kwa ajili jangondolo. ¹⁶Ngwete ngondolo ina mngara ya shitundu ashino; ayo mnepeyo, ngunapaswa kwijianajo, na shivapilikenenje lilowe lyangu ili kkwmaba liwe likundi limo namchungaji jumo.¹⁷haji ndio sababu ja Awawa kumbingu nigushoye uhai gwangu alafu nuujanago tena. ¹⁸Jwakwa akutola kushoka kwangu, lakini mnenashoya nemwene. Ngwete mamlaka gashoshaya,m na ngwete mamalaka ga ujaganajo tena. Nnjikuliposhela ali liagizo hii kushoka kwa Awawa."¹⁹Mgawanyiko guguykoposhele tena kati ja wayahudi kwa sababu ja malowe ga. ²⁰Wananji guvaveleketenje,"Angali pepo nanalafu kichaa. Kwa indi mnakumpilikanilanga?" ²¹Wanganji guvagwilenje," Aga ngaa malowe ga ka mundu apagawawe na mapepo. Pepo jinaweza kugaugula meyo gakalolo?"²²na ndio gujiishe sikukuu ja kuvikwa wakfu Yerusalemu. ²³Pugwaliji muda gw ambepo, na Yesu atendanga kuoa kuhekalukatika ukumbi guka Selemani. ²⁴Na ndioWayahudi guvamzungukaenje na kummlanjila," Mpaka shakani shimtuvishe mmashaka? Kama ugwe ni Kristo , tugulile Ukoto.²⁵Yesu gwavajangwilenej,"Nimmalanjilenje lakini mkaamininji, maengo gungugatenda kwa lina lya Awawa yangu, ali ainashuhidi juu jangu. ²⁶Mkali mneyo mkaamininji kwa sababu mmanganganya nnga ngondolo yangu.²⁷Ngondolo yangu inapilikana lisauti lyangu; ngunikwamayanga, na bana ngangulana mne. ²⁸Njikupanganga kulamna kw ayaka na yaka; wakaanganianga wala kashiki, na jwa kwa wla jumo apinga kwanya kulanga kushoka mmikono jangu.²⁹Awawa yangu, bembele venevonji, ni bakulungwa kuliko wewonji, na jwakwa akwete uwezo kuva muakula kushoka kumkono gwa Awwa. ³⁰Mne na Awawa jumo pe bai." ³¹Guvajigelenje maganga tena bampondanje.³²Yesu gwavajangwilenje, "Nimnangwienje maengo ga mmbone kushoka kwa Awawa. Kwa maengo gei kati gavgegano gumpingambondanga maganga?" ³³Wayahudu guvamjengileje,"Tukuponda maganga kwa liengo lya mbone, bali ni sababu ja kukufuru, kwa sababu ugwe, uli mundu, unakwitende kuti Mnungu."³⁴Yesu gwavajangwilenje,"jangajandika katika sheria yenunji,'njikulugula," Mmanganya ni Miungu"?"

³⁵Mwanaga bashikushimwenga miungu, kwa vavalanji amnbao lilowe kya Mnungu lishikwia (na maandalio ganaweza kutemangwa), ³⁶mnaveleketa kwaajili ja Awawa bamshishie nikumtuma kuulimwengu,"Unakufaru,' Kwa sababu njivelekete,"Mne ni mwana jwa Mnungu'?³⁷"Mwanga ngalenda maengo ga Awawa yangu, mbngamininji. ³⁸Hata mkalineyo, pugwitenda, mkali mkangamininji,mwiamini kazi ili muumnayanje kuti Awawa muvali mnyumba jangu na mne muni mnyumba jawo Awawa." ³⁹Nilijanga tena kumkamula Yesu, lakini gwajawile kushoka mikono jawonji.⁴⁰Yesu gwajawile kung'ambo ja Yordani sehemu jabatizaga Yohana, na gwatemi kweneko. ⁴¹Bandu vavjinji guvajiilenje kuka Yesu; guvaendeleaje kuveleketwa,"Yohana kweli anagatenda ishara jojowe,mlakinbi mambo gowe gagavelekete Yohana juu jwa jwejula ni ja kweli." ⁴²Na wandu wawajinji guwamng'amininji Yesu penepo.

Chapter 11

¹Lazaro atendaga lwala, na kwakoposhele ku Berthania, shijiji shika Mariamu na adada yake Martha. ²Aliji Mariamu julape jula avapashile aBwana Marhamu na kuwafuta mamkongono gawa kwa umbo yake, ambae mpwaka Lazaro atendaga kulwala.³Na ndio vene ashidda va nitumani meseji na kuweleketa,"Awawa mnole jwejula , mkupinga analwala." ⁴Yesu baada ja kupilikana ashikulugula,"Ashishilwele shi ngaa gw aumauti, lakini, badala jake ni kwajiuli ja utukufu gwa Mnungu ili mwana jwa Mnungu apate kutukuzwa kwa shilwele shini."⁵Yesu ashikumpinga Martha na adda yake na lazaro. ⁶Baada ja pilikana Lazaro analwala, Yesu ashikutama mova gawili pepala paliji. ⁷Baada ja mnei gwavavalanjilenje wanafunzi wake," Twendange kuu uyahudi tena."⁸Wanafunzi gwammalanjilenje,"Rabi, Wayahudi batendalunganga kumponda maganga, na mmwe mnapinga kuuja tena?" ⁹Yesu gwavavangwilenje,"Muda gwa miu mnga kwa saa kumi na mbili? Mundu aowaga mui hakaweza kukwivala, kwa sababu balilola kw amwangaza gwa mui.¹⁰Mkali mneyo, iwaga shaowe shili, shai shaikunale kwa sababu mwangaza gwa kwapi." ¹¹Yesu gwaligwile aga mambo go, na baada ja aga mambo ga, gwavavalanjilenje," Rafiki jwetu Lazaro vashigona, lakini nakwenda kumjumuya ashoshe kulugone."¹²Na ndio wanafunzi guvammalanjilenje," Bwan, kama ashigona, shajumushe. ¹³Gwene muda gu Yesu atensagaveleketa habari ja shwo shake Lazaro, lazima venevo nji batendanganishia kutiatendalugula juu ja gona lugono. ¹⁴Na ndio Yesu gwavalugwilenjelenje ukweli kuti, "Lazaro awile.¹⁵Njikola furaha kwaajili jenunji, kwamba ngapaliji kwekula ili mpatanje kuamini. Twendangananje kumgwake." ¹⁶Bai Tomaso, ashemwaga pacha, gwavalugwililanje wanafunzi vajakenji," Na uwe twendangananje tukawe pamo na ka Yesu."¹⁷Muda guvaishe Yesu, ashikamana kwamaba Lazaro tayari avikwile mnikaburi mova kama mcheche. ¹⁸Na Berthania paliji tome na Yerusalemu kama kilometa arubaini na tano nne. ¹⁹Wayahudi vavangwinjinji nikwiangana kuka m artha na Mariamu kukwapanganga Pol;e kwa ajili ja mpwawonji. ²⁰Na ndio Martha papilikene kuti Yesu anakwia, nikwenda uima na najo, lakkini Mariamu ashikuendelea kutama pamui.²¹Ndipo Martha gwamalanjile Yesu,"Bwana, mwanaga mkaliji apano akaka yangu vakanawe. ²²Mkali mneino, numumanyi lyolyowe limkupinga kwa juga a mnunga vakampa." ²³Yesu gwavavalanjilenje, akaka yenu shivayushe tena."²⁴Martha gwavavalanjilenjile, nakumumanya kuti shiva yushe she lyuva lya mwisho." ²⁵Yesu gwavavalanjile,"Mne ni ufufuo gwa uzima; jwene ang'amini, mkali shawe, mkali mneyo shatame; ²⁶Na jwene atama na ning'amini mne hakawa. mniamini lyelino?"²⁷Gwamamalanjile,"Elo, Bwana mniamini kwamba mmwe ni Kristo, mwana jwa Mnungu, vene vakwaiya kuulimwengu." ²⁸Baada ja malia kuveleketa agala, jwajawile na kumchema mdda yake Mariamu kufaragha. Gwalugwile," mwalimu puvali apano na bana ku mchema." ²⁹Mariamu baada ja pilikana agano, gwajimwishe haraka nikwenda kuka Yesu.³⁰Na Yesu aliji bado kuika pa kijiji, bali ashikuva mahali paimenena ka Martha. ³¹Na ndio Wayahudi balingingi namariamu mnyumba na vevala vampangaga pole, baada ja kummona vashikujinukanga haraka na shoka pilanga, nukumkagula; bashikuganishianga kuti anakwenda kulikaburi akagute kweneko. ³²Na ndio Mariamu, gwaishe pepala paliji Yesu na ashikugwa pai ja makongono gake na kumlanjila,"Bwana, mwanaga mkaliji apano mpwanga akanawe."³³Yesu baada ja kummona aliguta, na Wayahudi balinginji pamo najo baligutanga, ashikuomboleza mumtimana ashikufadhaika; ³⁴gwalugwile," Kumumgomeshenje kwei? Guvammalanjilenje," Bwana, mnjile kumnole." ³⁵Yesu gwagutile.³⁶Na ndio wayahudi guvalugwilenje,"Mnole pampinile Lazaro!" ³⁷Lakini vananji kati yawonji gwaveleketenje," Mngaa, aju agaunukwile meyo hga mundu akalolaga jula, angakombola kumtenda aju mundu anawe?"³⁸Na ndio Yesu, gwaomboleze mnafsi jake, gwapite tena palikaburi. Lelo lishikwa lipango, na liganga lyashivikwa panani jake. ⁴⁰Yesu gwalugwile,"Mnishoye liganga,"Martha, adada yake Lazaro, jwejula awile jula, gwamalanjileYesu,"Bwana, kwa aguno muda guno shiili shibolile, kwa sababu awile mova mcheshe." ³⁹Yesu gwamalanjile," Mne nangamnugulila kuti, kama mngamininji, shimuguone utukufu gwa Mnungu?"⁴¹Na guvalishienje liganga. Yesu gwajinwile meyo gake kunani niveleketa," Awawa, nakumshukuru pawa mnambilikana. ⁴²Namumanyi kuti mnambilikana muda gowe, lakini kwa sababu ya kukusanyika kuno na kundi mbitilila kwamba njilugula agano, ili kwamba vapate kuamninji kuti mmwe mchikunduma."⁴³Bada ya velekete aga, ashikuguta kwa lisauti likurungwa,"lazatro, shoka pilanga!" ⁴⁴Mfu ashikushoka pilanga na ashikutwa mikono na makongono kwa sanada ya shishula, na kumeyo bashikutawa na shitambaa." Yesu gwavavalanjilenje," Mumngugulanje na mnekanje ajende."⁴⁵Na ndio Wayahudi vavanjini baishengenenje kwa Mariamu na kugaona Yesu gagatendile, nikumng'amininji; ⁴⁶lakini baadhi jawonji bashikwendaga kw amafarisayo na kuwalugulilanga mambo gaga tendile Yesu.⁴⁷Na ndio bakulungwa wa makuhani na mafarisayop guvateminenje pamo ni lugula," Shimtende indi? Mundu aju anatenda ishara ya ijinji. ⁴⁸Iavaga shatuimneshe mnei jikape, wowe guwamg'amininji; warumi shivajietolanga yowe ya mahali petu litaifa lyetu."⁴⁹Mkali nneyo, mundu jumo kati jawonji, kayafa, aliji kuhani mkuu gwene mwakago ashikuvalanjilanga," Mkakushimnaya shoshowe kabisa. ⁵⁰Mkafikilianga kuti mundu jumo awe, kwaajili ja vandui kuliko kumala litaifa lyowe."⁵¹Anga angagulakw asababu jake mnyene, badala jake, kwava ashikuva kuhani jwa mkulungwa ashilu shaka shila, ashikutabiri kuti Yesu shawe kwaajili jalitaifa; ⁵²na ngaa kw alitaifa jikape, bali apate mnepeile kwakusanyanya vana va Mnungu valinginji mbalimbali. ⁵³Kwa mneyo toka lene lyuvalyo na kuendelea nitenda mpango gw akumulaga Yesu.⁵⁴Yesu angaowa tena kati ja wayahudi, bali ashikujaula pepala ni kwenda tome namchi nalijangwa kumji gwashemnwaga Efraimu. Hapo ashikutama na wanafunzi. ⁵⁵Basi pasaka ja wayahudi pujaliji tome, na bavajinjenji bashikujawanga ni kwende Yerusalemu mnje gwa mji kabla ya pasaka ili vapatanje kwitakasa bayenenji.⁵⁶Bali kumoleyanga Yesu, na kuweleketa kila jumo baada ya jima kuhekalu," Imkufikirianga indi? Kwmaba mkajianga kusikukuu?" ⁵⁷Gwene muda gu wakulungwa wamakuhani na mafarisayo bashikushoyanga amri kuti ivagag mundu jumo shampanye pali Yesu, anapingwa kushoya taarifa iliu vapatanje kumkamula.

Chapter 12

¹Siku sita kabla ya pasaka, Yesu ashikwenda Berthania, paliji Lazaro, ambaye anyushie kutoka kwa wawilenje. ²Basi nikangandalianga shalya shi ligulo kwene, na Martha gwamtumishile, gwene mudago lazaro alikutama na ka Yesu pamo. ³Mariamu gwatolile ratli ja manukato gaeleywe na nardo jammbone, na ja samani jikulungwa, na kumpaka Yesu mmakongono, na kumfuta makongono umbo yake; nyumba jowe jashigumbala harufu ja manukato.⁴Yuda Iskariote, jumo kati ja wanafunzi wake, ambae apinga kumsaliti Yesu, gwalugwile, ⁵"Kwa indi aga manukato ga ganeuzwa kw adinari mia tatu na kwapanganga masikini?" ⁶Na shikugulula agano ngao kwaajili jawakwahurumianga masikini, bali kwa sababu ashikuwa mngwii: Jwejula ndio akamwile mng'uko gwa ela na atenda tola baadhi ya indu ili mwemula kwaajili jake mnyene.⁷Yesu ashikulugula,"Mnekanje avishi shakwete kwaajili ya lyuva lya mashiko gangu. ⁸Maskini shimenavo mowa gowe; lakini mkavanganga na mne movagowe."⁹Bai umati gwa mjinji gwa Wayahudi bashikumanyanga kuti Yesu kwaajili kwekula na guvajie ngenenje, nangaa kwa ajili jika Yesu pe na mkali Lazro afufuliwe katika wawilenje. ¹⁰Na wakulungwa wa makuhani guvatendilenge mpango ili vamulaganje Lazaro; ¹¹maana wayahudi bavajiji vashikujwanga na nikamng'amini Yesu.¹²Na lyuva lya vili lyake umati gwa mkulungwa gushikuika kusikuuu. Baada japilikana Yesu anakwia Yerusalemu, ¹³bashikutolanga matawi ga mishi ja mtende na kushoka nnajo pilinga kumlaki na guvagomilenje nyenye," Hosana! Jwena ashukubalikiwa mnyene aishe kw alina lya Bwana, mfalme wa Israeli."¹⁴Yesu ashikumpata mwana-punda gwa mkwelile; mbuti mneila pwijandishwe, ¹⁵"Manjogope, binti sayuni; mnole, mfalme jwenu anakwia, ashikumpanda mwana- punda."¹⁶Wanafunzi wake vangagaelewa aga ,ammbo ga kwanza; lakini Yesu baada ja kutukizwa, na kuti aga mambo ga ashikujandishilwa na kwamba vashikutendanja aga mambo ga kwake.¹⁷Bai likundi lyowe lyaliji pamo na ka Yesu muda gwa mchemile lazaro kushoka kulikaburi, guvashuhudienje kwa vananji. ¹⁸N akwa jejino sababu jina likundi lya vandinji bashikwenda kumlaki kwa sababu bashikupilikananga kuti ashikutenda jene ishara jila. ¹⁹Mafarisayo gwaveleketenje venevonji kwa venevonji," Mnalolanje lelo mkakombolanga kutenda shoshowe; mnole, ulimwengu gupite kwake."²⁰Na baadhi ja Wayahudi bashikupagwanga miongoni mwaonji wajendangana kuabudu ku sikukuu. ²¹Na bashikumjendelangaFilipo, amabye ashikushoka Berthaida ja Galilalaya, nkumjuganga nikumnugulilanga,"Bwana, uwe tushikola hamu ja kumona Yesu." ²²Filipo gwapite na gwangamalanjile Andera; Andrea na Filipo guvapitekummalanjilanga Yesu.²³Yesu gwavavajangwilenje nivelekete,"Muda guishe kwaajili ya mwana juka Adamu kutukuzwa. ²⁴Amini, amini, nakumanjilanga, shipande sha ngano jikagwe nchi niwa, kutama jene hali jo jikape; ila jigaga, shijikole matunda gamanjinji.²⁵Jwene akupinga uhai gwake shaguowie; bali jwene akuchukia uhai gwakepa ulimwengu shagusalimisha mkali uzima gwa yaka. ²⁶Mundu jojowe apingakutumikia mne, na ngagula; nnepuni, na ndio mtumishi jwangu paingapagwa mundu jojowe andumikiaga, na Awawa shavaheshimu.²⁷Lelo mtima gwangu gushifadhaika: na melekete buli? ' Awawa, mngokowe aguno muda guno'? Laki ni kw akukusudia njika aguno muda guno. ²⁸Awawa, mnitukuze lina lyenu." Na lilove guliishe kushoka kumbinguni na kuveleketa," Nilitukwize, na mne shinilitukuze tena." ²⁹Bai mkutano gwaliji tome guvapilikenje, guvavelektenje kutitishiwa mngurumo. Wananji guvalugwilenje," Malaika ashilugula na jweneje."³⁰Yesu gwajangwile nivelekete," Ali lilowe li lyangajia kwaajili jangu, bali kwa ajili jenunji. ³¹Lelo hukumu ja ulimwengu jipali: Lelo vakulungwa ba ulimwengu guno shivajawepelanga.³²Na nne nyinukwaga panani jaz nchi, shinauatanje wowe kwangu." ³³Atendavelketa agano alilanguya shawe shiwo shasha.³⁴Mkutano guvamjangwilenje,"Uwe tupilikene katika sheria kwamba Kristoi shadumu hata yaka na yaka. Na mmwe mnalugula,' Mwan jwa Adamu lazima ajinuliwe kunani'? Aju mwana jwa mundu ni gani?" ³⁵Bai Yesu gwavavalanjilenje," Nuru puliji pamo na mmanganya muda kashoko. Mnajindange pawa mketeve mwangaza, ili kwamba luwindu lunakombolanga. Jwene akwenda kuluvindu akukumanaya kwa kwenda. ³⁶Mwanaga amkwetenje mwangaza, muguamininji mwangaza ili mpatanje kuva wana wa mwangaza." Yesu alikuveleketa agala na gwajawile nikwiiya baan mmonanje.³⁷Ingawa Yesu ashikutenda ishara ya ijinji mmujo jawonji, badio vangamng'amininji ³⁸Ili litimilike lilowe lya nabii Isaya, lyaligwile," Bwana, gani ashuhudie bahari yenu? Na mkono gwa Awawa aunukwile gani?"³⁹Na ndio sababu vangamininji, maana Isaya ashikuveleketa tena. ⁴⁰"Ashikwatobolanga meyo na, kujitenda mitima jawanji vanalolanga kwa meyo na kumumanya kw amitimajawonji, na kuokokanga na nne nikwalamyanga."⁴¹Isaya ashikuvelekete aga malowega kuva ashikuguona utukufu gwake na Yesu gwaveekete habari jake. ⁴²Walakini, mkali bakulungwanji bashing'amini Yesu, lakini ni kwa sababu ja mafarisayo, vangakubalinji ili banatengwanga na makanisa. ⁴³Bashikupinganga sifa ya vandunji kuliko sifa ikopoka kwa Mnungu.⁴⁴Yesu gwaongeze lisauti gwalugwile," Jwene ang'aamini nne, akang'amini nnepone bali anikumng'amini na andumile mne, ⁴⁵na amona nne na anakumwona andumile.⁴⁶Mne njikwia mbuti mwangaza gwa ulimwengu ila kila mundu ang'aamini mna anatame paluwindu. ⁴⁷Iwaga mundu jojowe shagapilikane malowe gani anagakamule,mmne bgammkumwi; maana nangapiga ila kunguhukumui ulimwengu, bali nigwokoe ulimwengu.⁴⁸Jwene angana nne na akakubali malowe gandu, apali apinga kumang'ukumhu: lene lilowe lilililugwile lyo ndio lipinga kwa ukumu lyuva lya mwisho. ⁴⁹Maana mmne nangaveleketa kwa nafsi jangu pe. Bali Awawa vambeleshe, vene bashikunanjila na kugatenda na kugaveleketa. ⁵⁰Na mne mumanyi kuti maagizo gawo ni uzima gwa yaka na yaka; bai na gene gugatenda nne- kama Awawa puvamulanjile, na ndio gugnugaveleketa kwa wonji."

Chapter 13

¹Lelo kabla ya pasaka, Yesu ashikumumanya kutii muda gwake guishe gw ashoka pa dunia na kwenda kwa Awawa, avaga likukwapinganga vandu vake valinginji pa dunia, ashikwapinganga keje. ²Na Ibilisi tayari avishilwe kumtima guka Yuda Iskariote, mwna ja Simoni, kusaliti Yesu.³Yesu asikumumanaya kwamba awawa vashishile induy yowe. Mmikono jake na kwmaba ashi kushoka kwa Mnungu na atenda kwenda tena kwa Mnungu. ⁴Ashikujimuka pashalya na gwatandishe pai livazi lyake lya pilanga. Na gavatolile litaulo gwaitavile mnyene. ⁵Kisha gwatjile mashi mbakuli na kutandua kwana ianga wanfunzi wake na kuwafutanga na litaulo lyake lyaitawile mnyene.⁶Gwaishe kuka Simoni Petro, na Petro gwamamlanjile,"Bwana, mnapiungang'u kanga makongono gangu?" ⁷Yesu gwajangwile nikumnugulila,"Ngulilenda ukalimanya mneino, lakini shigulielewe baadae." ⁸Petro gwammalanjile,"Mkang'uknaga makongono gangu wala kashoko." Yesu gamnjwangile,"Mwanaga ngakuukango shuwe pamo na mne." ⁹Simoni Petro gwammaka njile,"Bwana, mnang'ukanje makongono gangu pe, bali na mikono na mtwe gwangu."¹⁰Yesu gwammalanjile," Jojowe ajojile na akapinga kujoga ila makongono gake , na pali safi shiilu shakeshowe; mmanganya punijingi safi lakini mngaa mmowe." ¹¹Kwa kuwa Yesu ashikummanya apinga kumsaliti na ndio mana ashikuveleketa agala; ngaa mmowe punijungi safi."¹²Mundu Yesu gwavaukangagaga makongono gawonji, na ashikutola ;ivazi lyake nitama tena, ashikwavalanjilanga,"Je mahimamnyinji sheshila shinitendelenje? ¹³Mnanjema nne,"Mwalimu" N Bwana aji mnavelekelanga kweli, maana ndio puni. ¹⁴Iwaga nne Bwana na mwalimu, njikungukanganga makongono genunji , na mmanganga mnapingwanga mwa ukenganje vajenunji makongono. ¹⁵Pava nimpenjilenje mfano baina mmaganga mtendanje mbuti pendendile kwenu nji.¹⁶Amini, amini, nakummalanjilanga, mtumwa mngaa jwamkulungwa kuliko Bwana jwake; na wala atumilwe mngaa jwamkulungwa kuliko atumile. ¹⁷Mwenaga mgamanyaga anano mambo gano, bai mbalishiwe mgatendaga. ¹⁸Naweleketa kuhusu mmanganya mmowenji, kwa kuwa namanyinji naagwilenje- nguna bolekete agano ili maandiko gapingwa kutimililwa:' Jwene alya mkate gwangu ashijinula kisigina chake.'¹⁹Nguna kumkamalanjilanga alino ili kabla ikanave koposhelya, ili kwamba pulipinga koposhela, mmanyanje kuamini kutine nne NDIYE. ²⁰"Amini, amini nakummalanjilanga, amboshela nne anamkop[oshela na jwejula amdumile, na jaguta amboshele mne na anakumposhela jwejula andumile nne."²¹Muda jova velekete aga Yesu, ashukumbuka mumtima, ashikushuhudia na kulugula,"Amini, amini na kummalanjilanga kwamba jumo kati jenunji apinga kusaliti." ²²Wanafunzi gwake guvalolenenje, ni kwaajili jikagoni ashikwelekete.²³Puvaliji pameza, jumo kati ja wanafunzi wake ashikwinamila pa shifua shika Yesu jwejula ambae ashikumpinga Yesu. ²⁴Simoni Petro ashikumuya mwanafunzi nilugula," Twalanjile ni jwai avelekataga kumngake?" ²⁵Mwanafunzi jula atemi pa shivua shika Yesu na kummalanjila,"Bwana, ni gani?"²⁶Kisha Yesu gwajangwile ,"Ni kukajweju mngupinga na kushovyanga shipandasha mkate nakumpa." Baada ja kunyovia mkate, ashikumpa Yuda mwana jwa Simoni Iskariote. ²⁷Na baada ja mkate, lishetani kwajinjila. Alafu Yesu gwammalanjile,"Sheshila shipingi kushitende ushitende haraka."²⁸Lelo jwakuwa mundu pameza ashikuumaya sababu ja Yesu kulugula ali lijambo kwake. ²⁹Baadhi jawonji bashikuganganishianga kutii, pava, Yuda ashikukamula mngiko gw aEla. Yesu gwammammalniile,"Uma indu yutukipinga kwaajili ja sikuu,"Au ashoye shundu kw amaskini. ³⁰Baada ya Yuda koposhela mkale gwashoshile pilanga haraka; na pwiyalijishilo.³¹Muda gwa jawile, Yuda, Yesu ashikulugula,"Mwana jwa Adamu,ashitukuzwa na ³²Mnungu aishikutukuzwa kati jake. Mnungu shamtukuza katika mnyene, na haraka. ³³Vana vavashikipuni, na mmanganya toka busara kushiki. Shindayene mbuti pinalugulilenje wayahudi, kukwindako, mnakombolanga kwia.' na nakummalanjilange mmanganya mnepeile.³⁴Na kumpananganga amri ja mpya, kutii mpinga na nje; mbuti punimpinjilenje mmanganya, mneyo kwa nne nammanganya mnepeile mnapasangwa kupinganana. ³⁵Kwaajili ya ayi vandu shivamumanyanje kwamba mmanganya ni wanafunzi wangu, ivaga mnipinganaga baada ja jumo mpaka juna."³⁶Simoni Petro ashikummalanjila,"Bwana, kumkwenda kwei?" Yesu gwajanjwile,"Mahala pangwenda mneino ukaweza kung'auga, lakini sgungagule baadae." ³⁷Petro gwammalanjile,"Bwana, kwa indi mnamkagule mneino? Mneshinigashoye maisha gangu kwaajili jenu." ³⁸Yesu gwajangiule ,"Je shimungashoye maisha genu kwaajili jangu? Amini amini nakumalaniile, lipongo likakongowela kabla mkanawe ngana mara tatu."

Chapter 14

¹"Mkanaruhusu mtima gwenu guve gwa lagalaga. Mnakwaamini Mnungu na pia mme. ²Kunyumba ja Awawa yangu gashipagwa makazi gamanjinji gatama; kama ikaliji mneila ngamalanjile, kwa ineyo nakwenda kumngandalia maala kwaajili jenu. ³Mwanaja nyendanga kumkang'andelianga mahala shinyie tena kumkalibishanga kwangu ili mahala puni pepo na mmanganya.⁴Mgananyinyi mpanda mahala kungwenda." ⁵Tomaso ashikummalanjila Yesu,"Bwana, tukukunmanya makala kumkwendi, buli!Tunaweza kuumanaya mpanda? ⁶Yesu gwavavalanjileneje,"Mne ndio mpanda, kweli, na guva gwa mmbone; jwaka apingaika kw aAwawa bila kupitila kwangunne. ⁷Kama mkamanyinji nne, na Awawa pia mkamanyilenje mnepeile; kwaanzia mneino mpaka kuendelea mummanyiingi na mummweninji jwejula."⁸Philipo ashikummlalanjila Yesu,"Bwana, mtula ngivie Awawa, na mneyo shitutushe." ⁹Yesu gwamlungulile,"Ngalijiji pomona mmanyanganji muda gw amneu, na bado ukamanya nne, Philipo? Jojoqwe amweni nne bai aweni Awawa; kw aindi mnalugula, ninanguya nje Awawa'?¹⁰Mkaamininji kuti nne ni myumba ja Awawa, na Awawa puvali ,mnyum,ba jangu? Malowe gunguveleketa nga vetekula kw akusudi jangu, bali ni Awawa mam mnyumba gangu ni tenda liengu lyake. ¹¹Mngamini nne kuti mnyumba ja Awawa, awawa muvali mnyumba jangu; mnepeile mng'amini mne kw asababu ja maengo guguyatenda.¹²Amini,amini nakummalanjilanga, jwene angaminijo, maengo gashitende, shaitendew aino mne ingwitenda; na shitende, mkali liengo likulungwa kw asababu ninakwenda kwa Awawa. ¹³Shoshowe shimpinga juganga kw alina lyangu, shinijitenda ili Awawa bamanye kutukuza katika vana. ¹⁴Mwanaga mjugangaga shindu shoshowe kwa lina lyangu,lyene shinilitende.¹⁵Mwanaga shimbambinganje, shimwi kamulanje amri jangu. ¹⁶Na shinajuje Awawa, na shivampanganje msaidizi juna ali ave pamo na manganya yaka na yaka, ¹⁷Roho jivakweli. Ulimwengu ukaweza kumposhela kwa sababu gukakumuona, au kummanya.Hala hivyo ninyi mnamjua yeye kwa sababu mnakaa nae pamoja na shave nnyumba jenunji.¹⁸Ngamnekanga jikape; shimuje kwenunji. ¹⁹Kwa muda gwaa, mjinji ulimwengu hautaniona tena, lakini mmanganya mnionanga. Kwa sababu ninaishi, nanyi mataishi. ²⁰Kwa lyene lyuva lya shimumanyanje kuti nne muni mnyumba ja Awawa, na mmanganya shimanganje mnyumba jangu, na kuwapa nne muni mnyumba jenunji.²¹Jojoe akamula amri jangu na kuvitenda, na ndio jumo ambinga mne; na kambinga mne shapinjwe na Awawa yangu, na shinipinje na shinilangwire kwake." ²²Yuda( siyo Iskariote) Gwammalanjile Yesu,"Bwana, shindi shipings koposhele kwilanguya mmayenenji kweduwe na ngaa kuulimwengu?²³Yesu gwajabgwile nakulugulilanga,"Kama jojowe akupina mbinga shakamule lilowe lyangu. Awawa yangu shivapinje na shaturishe kungwao na shitutame pamo. ²⁴Jojoe akambinga nne, na akakamula molo ve gangu. Lilove likupilikananga ngaa lyandu bali lya Awawa bandumile.²⁵Njikugalula aga mamboga kwa nunji, wakati maitama miongoni jenunji. ²⁶Mkali mneyo, mfariji Roho Mtakatifu, ambae apingwatumwa na Awawa kw alina lyangu. Shamfundishaje mammbo gowe na shavamtendaje mkumbushilanje yowe yaiovelekete kwenunji. ²⁷Amani nakumpanganga amani janhu. Ngampanga aji mbuti ulimwengu pagushoya . Mnajitendanje mitima jenunji jiwe jaangaike,a na woga.²⁸Mwapilikane nenje puna mmalanjilenje. Nganajaule na shimuye kwenunji. Kama mkambinjilenje mne, mkakwetenje furaha kwa sababau nguna kwenda kw aAwawa, kwa kuwa Awawa wakulungwa kuliko mne.

²⁹Lelo nammalanjilenje kabla ikanawekoposhele kwmaba, muda ikoposhelaga mng'amininji.

³⁰Ngaveleketa nammanganya malowe gamanjinji, pavajivajwa mkulungwa jwa dunia anakwia. Vene wangali nguvu kwangune, ³¹Lakini kwa kupinga ulimwengu gupate kumanya kutinguna kuwaapinga Awawa, nakukushitenda shivanajie mne, mbuti mneila puvambele amri mnjinukange na .

Chapter 15

¹Mne ni mzabibu gwa ukweli, na awawa yangu ni vakulima ba mzabibu. ²Kila litawi mnyumba likakola matunda, naukanga kila mtawi ambao gukola na litunda kushoya ili likombole kukola kaje.³Mmanganya tayari mkonjilenje kwa sababu ja ujumbe gunamnugulilenje. ⁴Mtamanje mnyumba jangu, namne mnyumba jenunji. Mbuti litawi likaweza kukola jikape puli kanawe katika mzabibu, mbuti na mmanganya, makatamanje mnyumba jangu.⁵Mne ni mzabibu; mmanganya matawi. Mkudumunji mnyumba jangu na mmanganya mnyumba jenunji, ajumundu ju ana kola matunda gamajinji, pava bila mne mkatendanje mambo gogowe. ⁶Iwaga mundu jojowe shasali mnyumba jangu, shajawe litawi na shajamule, bai nikusanyanga matawi na kugajaa pa moto, na kumala kabisa. ⁷Mwanaga shitamanje mnyumba janu, na malowe jgangu gadumunji kwenunji, mnanga nje lyolowe likupingaga, shimtendelwanje.⁸Kwa lyelino awawa yangu bashi kumtukuza, kwamba mnakolanga matunda ga manjinji na wakati wanafunzi wangu. ⁹Mbuti awawa yangu puvambinjile nne, na mne njikumpinganga mmanganya; mdumunji kuupendo gwangu.¹⁰Iwaga shimkkamulanje amri jangu, shimdumunji katika upendo gwangu kama pungamwile amri ya awawa na kudumu kuupendo gwao. ¹¹Njiveleketa aga mamboga ili furaha jangu jiwe kwenunji jiwe timilifu.¹²Hajino ndio amri jangu, kwamba mpingannje mmayenenji kwa mmayanenenji buti punipinjilenje mmanganya. ¹³Jwakwa mundu akwete upendo mkuru kuliko huu, kwamba ayatoe maisha gake kwaajili yamarafiki jake.¹⁴mwenga ni rafiki zangu ikiwa mtafanya yale niwaagizayo. ¹⁵Ngakamchemanga watumwa, kwa kuwa mtumwa, akakushimanya shakutendeka bwana wake. Nikakushimanga kuti marafiki kwa sababu nimgulilenje mambo gowe kushoka kwa Awawa.¹⁶Mwang'angulange mne, bali mne njikumng'agulanga mmanyanganya na kumminikanga kuti mmanganje kwenda mkalolenje matunda, na litunda lyenuji lipate kutama, ili kwamba shoshowe shikupinga kushijuganga, shimpatanje. ¹⁷Aga mambo ga kumnajianga, kwammba napinga nanje kila mundu na kamnjaka.¹⁸Mwanaga ulimwengu shigumtolanje mmumanyanje kuti gushikungana nne kabla jenunji. ¹⁹Mwanaga mkalinginji na ulimwengu gukampinjilenje mbuti venunji; lakini kw asababu mmanyanga mngaa wa ulimwengu nandio sababu nji kumng'agulana kushoka katika ulimwengu, ni kwa ajili jino ulimwengu una kumtumbalilanga.²⁰Mkumbushilange lilowe linammiugiulilenje, mtumwa mngaa jwamkulungwa kuliko bwana wake; kama vandesenje mne na mmanganya shivamtesanje mnepeile ; kama mnikulikamula lilowe lyangu, balikamwilenje lenunji mnepaile. ²¹Shivamtendelekanje aga mambo gowe kw aajili ja lina lyangu kw asababau bakakummanyanga jwejula andumile. ²²Mwanaga ngaisheje nikummalanjilanga kummalinganilanga, wakanatendanje yambi; laikni bangaliji udhuru kwa dhambi yawonji.²³Akambinga mne akakwapinga Awawa mnepeile. ²⁴Nangatenda maengo miongoni mwa ambapo wala jumo angagatenda, wakalinginji kola dhammbi; lakini bashitendanga gowe gawili na balilenje na bandumbalilenje nne na Awawa yangu. ²⁵Ajino kwasababu lilowe litimilke ambalo lijandikwe katika sheria jawonji; banandu mbalilanga nne bila sababu.'²⁶Muda gwa ishe mfariji, ambaye shinimtume kwenunji kushoka kwa Awawa, aju ndio Roho wa kweli, ambaye ashoka kwa Awawa, shivanjuludie. ²⁷Nammanganya mnajuhudianga kwa sababu mchikuvanganga pamo na mne tangu mwazno.

Chapter 16

¹Njikumnugulkilanga aga mambo ga ili mnakombolanje kukwazwa. ²Shivamchoyanje pilanga ja makanisa, muda guishe ambaye kila apingaulaga shaganishie kutika kazi jatenda jambone kwaajili ja Mnungu.³Shivamtendalanje aga mamboga kwa sababu vakamanyanga Awawa wa vakamanyanga nane. ⁴Njikumalanjilanga aga mambo ga ili kwmaba muda guikaga gwakoposhele, mnaweza kugakumbukanga na jinsi punimmalanjilenje mwakombolanje venevonji. Nangammalanjilanga aga mamboga tangia mwanzo kw asababu punaliji pamoja na mmanganya.⁵Mkali nneino, ngunakwende kw avevale bandumile; lakini wala jumo akamuya," Kukwenda kwei?" ⁶Kwa sababu njiveleketa aga malowega kwenunji, na huzuni gushikugambala mmitima jenunji. ⁷Mkalinne, nakummalanjilanga ukweli: ni yambone kwenunji nyaulaga; kwa maana nijaule, mfariji akijia kwenu niji, lakini nyendaga shinindume kwenunji.⁸Ajiaga , jwene mfariji shavelekete na ulimwengu kuhusu mashambi, haki na ukumu. ⁹Kuhusiana mashambi; ni kwa sababu vangang'amininji nne, ¹⁰kuhusiana na haki, ni kwa sababu nguna kwenda kwa Awawa, na mkamonanga tena; na kuhusuna na hukumu, ¹¹ni kwa ja mkulungwa jwa ulimwengu jwa ulimwengu ashikuhukumiwa.¹²Ngwete gamajinji ga kummalanjilanga, lakini mkagaelewanga mneino. ¹³Lakini, jwene, Roho jwa kweli, ajiaga, sha,mung'ongozanje katika kweli yote; kwa kuwa shavelekete kwaajili jako mnyene; lakini jojowe apinga kugapilikana, shagalugule mambogo; na shagahakikishe kwenunji mambo gapinga kwiya. ¹⁴Jwene apingandukuza nne, kwa sababu shagatole mambo gangu na shangatangazwe kwenuni.¹⁵Indi yowe ivakweto Awawa ni yangu; kwa nneyo njilugula kuti Roho shagatole mambo gangu na shagahabakie kwenunji. ¹⁶Bado muda mfupi, mkamonanga tena; na baada ja muda gwa mng'upi tena shimmonanje."¹⁷Baadhi ja wanfunzi wake nivuyanaga,"Shakutuvalanjila indi,"Muda gwa mngupi, na nkamonanga tena,' n, alafu, muda gwa mng'upi shimonanje,' kwa sababu nakwende kwa Awawa?" ¹⁸Kwa mneyo guvalugwilenje,"Shindu shashi shakushiveleketa,' Bado muda gwa mngupi? Tukukumanya paveleketa."¹⁹Yesu ashikuona kuti bashikolanga hamu ja kummuya, na gavavalanjilenje,"Mnakwivuyanga mmayenenji kuhusu ali, pumeleketa,'Bado muda gwa mangupi mkamomananga tena; baada ja muda gwa mng'upi shimonanje,? ²⁰Amini, amini, nakumalanjilanga , shimgutanje na kuomboleza, lakini ulimwengu shigushangilie, shimkolanje huzuni lakini huzuni gwenunji shigugeuke niwa furaha. ²¹Jwandonga anakola na huzuni muda gwa uchungu kwa sababu muda gwa kuigula gwishe; lakini pakwiugula mwana, hakakumbushila tena maumivu kwa sababu ja furaha kwamba mwana avelekekwe kudunia.²²Na mmannganya mmnepeile mchikolanga huzuni, lakini shinimonaje tena; na mitiima jenunji shijifurahi na jwakwa apinga kombola kujishoya furaha jenunji. ²³Lyene mkumuyanga maswali. Amini,mamini nakumalanjilanga; mnanjugangaga lyolyome kwa Awawa, shivampanganje kw alina lyangu. ²⁴Mpaka mneino mwangajuganga shoshowe kw alina lyangu; mhjugange, na shimoshelanje ili kwamba furaha jenunji jikamilishe.²⁵Njivelekete na mmanganya kwa luga jikamanyikana, lakini lelo shipupagwe muda shimeleketelugha jikammanyikana lakini badala jake shinimmalanjilenje waziwazi kuhusu Awawa.²⁶Lyene lyuvalo shimujange kw alina lyangu, na ngakumnugulilanga kuti ngajuga awawa kwaajili jenunji; ²⁷kwa kuwa Awawa vtayeni vanakumpinganga kwa sababu ja mbinga nne na kwa sababu mchingamininji kutinjikopoka kwa Awawa. ²⁸Njikopoka kwa Awawa na njikwia paulimwengu; tena, najaula paulimwengu na nguna kwenda kwa Awawa."²⁹Wanafunzi wake guvammmalanjilenje,"Ulilola, mneino mnaveleketa waziwazi na mkatumia mmafumbo. ³⁰Lelo tugamanyi kuti mnakugamanaya mambo genu gowe, na ukapinga mundu jojowe kubuye maswali. kwa jene sababu tunakumanya mnashoka kwa Mnungu. ³¹Yesu gwavajangwilenje,"Lelo mgamininji?"³²Mnole , saa jiklikwia, na ndio jiishe,ambapo shimjaulanje kila jumo kumgweke na shimnekanje ne mwene. Lakini ngaajikape kwa Sababu Awawa puvali na mne, ³³Nakummalanjilanga aga mamboga ili kwamba mnyumba jangu muwe na amani. Padunia mchikolanga matatizo,mlakini mwipange mtima, nigushindwile ulimwengu.

Chapter 17

¹Yesu ashikuveleketa aga mamboga, lafu gwajinilwe mayo gake nielekeze mbinguni na kulugula,"Awawa, saa jiishe; mumtukuze mwanajumwe ili na mwana amtukuze mwee- ²Mbuti pumumpele mamlaka juu ya indu yowe , ikwete shiilu ili avapangange uzima gwa yaka na yaka vowenji.³Agu ndio uzima gwa yaka na yaka: kwamba gwakumanyammwe, Mungu wa kweli na mwajikape, najwene mumtumile , Yesu Kristo. ⁴Njikumtukuza apano pa dunia, na kukamilisha liengo limwambelele nilitende. ⁵Lelo, Awawa, mdukuze mne pamoja na mmwe kwa utukufu gungwetu, pamoja na mmwe kabla ja ulimwengu kuumbwa.⁶Njikulinukula lina lyenu kw awandu vumbele pa dunia. Puvalinginji vandu venu lakini mchkuchungamuya mne. Na venevo nji balikamwilenje lilowe lyenu. ⁷Na vavumanyinji kuti kila shindu shimambele mne kushikopeshele kwenu, ⁸Kwa malowe gumbele mne- nivapelenje venevonji malowe gowe. Basikugaposhelanga na kweli nikumanya kati mne- kunjwile kwenu ,na guvaminiji kuti mwe ndio mndumile.⁹Nakwajujilanga vene vonji, ngakujujila ulimwengu, bali vevala vumbele pava vevala venu. ¹⁰Indu yowe ambayo yangu ni yenu, na yeila imkwete mwe ni yangu; namne nakumtuukuza Kwa yene. ¹¹Mne najwakwapi tena kuulimwengu, bali vene vo valingiji kuulimwengu, namna lelo nakwia kumgwenu. Awawa matakatishe, mwatunzanje kw alina lyenu lyelila limbelle nne, ili na venevonji bavabgabje na umoja , mbuli mneila mne na mmwe putukwete umoja.¹²Punaliji najonji, njikwalindanga kw alina limbelel, njikwalenda na jivakwa wala jumo aovila ila mwana jw aova, ili kwamba maandiko galimilile. ¹³Lelo nguna kwia kwenu; lakini ngunalegula agagano kuulimwengu, ili kwmaba furaha jangu jikamilishwe myumba jawo vayene. ¹⁴Njikwepanganga lilowe lyenu; ulimwengu gushitumbala kwa sababu venevonji mngaa ba ulimwengu, kama nne punangali jwa ulimwengu¹⁵Nangajujilanga kwamba mwashoyanje pa ulimwengu bali mwalindanje na waaribifu. ¹⁶Venevonji mngaa wa dunia mbuti nne puningaa jw aulimwengu. ¹⁷Mwavikenje kuuwakfu gwenu mnaijene katika ukweli; lilowe lyenu ndio lya kweli.¹⁸Mchikunduma kuulimwengu, na na mme natumilenje paulimwengu. ¹⁹Kwaajili jawonji mne ne mwene nakwishoya kumngwenu ili kwmaba na venevonji vaishoya nje kumgwenu kwa kweli.²⁰NGaa avanjipe ngwajujilanga, bali na vevalanji vapingaamininji kupilika lilowe lyao ²¹ili kwamba na venevonji bavanganje na umoja, mbuti mneila mmwe Awawa, puni myumba jangu na mne myumba jenu. Ngunakwajujilanga ili kwmaba vavangenje mnyumba jetu ili ulimwengu uamini kuti mmwe ndio mndwile.²²Utukufu gummbele ua mne- napelenje venevonji, ili kwamba vakolanje kuwa na umoja , mbuti uwe mneila putili na umoja- ²³Mne mnyumba jaonji, na mwe mnyumba jangu,ili vakombolanje kukamilishwa katika umoja; ili ulimwengu umanye kutummwe ndio mndumile, na kuwapinga mbuti mneila mmwe pummbinjile, mne.²⁴Awawa, sheshila shimbelemne- Natamani kwamba venevonji bakombolanje kuguona utukufu gwangu, gwegula gummbee: Kwa kuwa mchikumbinga mne kabula ja kuumbwa ulimwengu.²⁵Awawa mkwete haki, ulimwengu gwangammanya mwe,mlakini mne nakummanya mmwe; na vana kumumanyanga kuti mchi kunduma. ²⁶Njikulitenda lilowe lyenu limanyikane kwaonji, na shinilitende limanytikane ili kwamba gwegula upendo ambago gwambilinje mne gukombele kuwa myumba jawonji, na mne ngombole kuwa mnyumba jawonji."

Chapter 18

¹Baada ya Yesu kuweleketa aga malowega, ashikujaula na wanfunzi wake na kwenda kulikote lya Kidron, ambako jishi kupagwa bustani, ambakojwene na wanafunzi wake guvajinjelenje myumba jake. ²Lelo jwejula Yuda, apinjele kumsaliti, na jwenejo ashikulimanya lyene lieneo lila, kwani Yesu atendiga kwenda kulyelila lieneo lila kila mara kadhaa na wanafunzi wake. ³Na yuda, baada ja kwa shipata likundi lya maaskari na maofisa kushoka kwa bakulungwa wa makuhani, gwavaikenenge na taa, kurunzi na silaha.⁴Na yesu, ashikushimanya kila shindu shitendeka kwaajili jake, ashikwishoya mmujo ni kwavuyanga,"gani mkumnoleyanga?" ⁵Gwavajangwilenje,"Yesu Mnazarethi."Yesu gwavalanjilenje,"Mne ndio" Naye Yuda amsaliti,ashikujuma pamo na vavelanji askari.⁶Kwa mneyo baada ja kwavalanjilanga,"Mne ndio" Bashikujanga mnyuma ningwanganga pai. ⁷Halafu gwavavushienje tena,"Gani mkunoleyanga?" Guvamjangwilenje tena,"Yesu Mnazarethi."⁸Yesu gwahangwile,"Nimnugulilenje kutomne ndio; kwa mneyo mwanaga mkunole yanga mne, mwa;lekanje avanji bajaulanje." ⁹Aga pugaliji mneila ili kwamba alilalilowe liukatimilile; Pepala palugwile;"katika veva;la vumwambele ngangamgovia wala jumo."¹⁰Ndipo Simoni Petro ashikukoloala upanga, nikufuta na kumkata lishikilo lya kulia mtumishi jw akuhani mkuu. Na lina lyake lyaliji Marko. ¹¹Yesu gwavalanjilenje Petro,"Ujanajo upanga gwako ku ala jake. Kwa indi mnanywe shikombe shivambele Awawa?"¹²Bai likundi lya askari na jemedari, na watumishi wa wayahudi, bashikumkamulanga Yesuy nukumtava. ¹³Na vashikumnongeleyanga mpaka kwa Anasi, kwani jwenejo ashikuwa mkwe jwa Kayafa, ambaye aliji kuhani jwa mkulungwa shene shakashila. ¹⁴Lelo Kayafa kwapanganga ushauri wayahudi kuti inapingwa mundu jumo awe kwa ajili ja wandu.¹⁵Simoni Petro ashikumkagula Yesu, na mnepeyo mwnafunzi juna. Na jwejula mwanafunzi atendamanyikana kw akuhani mkuu, na gwanjinjile pamo na ka Yesu katika libewa lya kuhani mkuu; ¹⁶lakini Petro ashikumjima pamnagngopilanga bai jwejula mwanafunzi amanyinaga kw akuhani mkuu, ashiukushoka pilanga nikwenda kunguluka na jwejula jwandonga mtumishi alindaga pepala pa mnango na kumjinjia Petro mnyumba.¹⁷Bai jwejula jwandonya alinagula pamnango, ashikummalanjila petro," Ugwe ngajumo jwa wafusi wa aju mundu ju?" ¹⁸Na jwene gwalugwile,"Mne ngaa." Na vevala vatumishi vya wakuuu batendiji mangapepala, na baashikukolenga moto gwa maana, kwaajili ja mbepo, na batendajotanga moto ili vapatanje lyoto. Na Petro alijipepala, alijota moto akuno ajimi.¹⁹Kuhani mkuu ashikumkg'onji Yesu juu ja wanafunzi wake na mafundisho gake. ²⁰Yesu gwamjangwile,"Niguvalanjile waziwazi ulimwengu, mnenjifundisha mara kwa mara mmakanisa na hekalu mahala ambapo Wayahudi vanakusinyikanag. na mnenanga lugula lyolyowe kwa ia. ²¹Kwa indi mchikumuyanga? Mwavuyanje vambili kenenje juu ja sheshila shimelekete. Hawa wandu wagamanjinji agala mambo gumelekete.²²Yesu baada ja veleketa mneila,mjumo jwa wakuu ashikujima na kumkoma Yesu kw amkono gwake na niveleketa,"Mneyo ndio pikangwa gumjangule kuhani jwa mkulungwa?" ²³Naye Yesu gwamjwngwile,"Kama njiveleketa shindu shoshowe shangalimana bai uwe shahidi kwaajili ja uharibifu, na kama nimjangwile ukoto kw aindi vangome? ²⁴Na ndipo Anasi gwangampelesha Yesu kwa Kayafa kuhani mkuu akuno atavilwe.²⁵Sasa Simoni Petro ashikujima alijato moto mnyepe akuni ajimi, halafu vevala vandu guvammalanjilenje,"Ugwe ngaa jumo jwa wanafunzi wake?" Ashikukena ni lugula, "mnengaa." ²⁶Jumo jwa watu ishi wa kuhani mkuu, aliji mpwake jwa shileu jwejula amkatile Petro lishikilo, ashikulugul;a,"Kwani mngaa mmwe na mweni najo kabustani?" ²⁷Petro gwakanile, na mara lipongo gulikongowele.²⁸Na guvamtolilenje Yesu kushoka kwa Kayafa mpaka ku praitoria. Pulyaliji lyambape, bayenenji bangajinjilanga kwa Pritoria ili babananajisikanga nilya pasaka. ²⁹Kwa hiyo Pilato gwavajendelenje alilugula,"Ni lishitaka lyashi likumgusu sju munduju?" ³⁰Guvamjangwilenje na kummalanjila,"Kama aju mundu akatendilenje gangali tukanamnjina kwenu."³¹Pilato gwavavakalenjilenje,"Mumtolanje mmanganya mmayenenji mkamngukamunji kulingana ba sheria yenunji." Na wayahudi gwammalanjilenje,"Sheria jikaturuhusu awe kummlaga mundu jojowe." ³²Bashikuveketanga agano ili lilowe lika Yesu litimilile, lilowe ambalo llyalugwile juu ja aina ja shiwo shake.³³Basi Pilato gwajinjile tenaPraitoria angamchema Yesu; gwangammalanjile,"Ugwe ni mfalme gwa Wayahudi?"

³⁴Yesu gwamjangile,"Je ugwe unamuya ali liswali ili kwa sababu wanapingnga kumumanyanga au kwa sababu vanapinganga umuyyepe mne?" ³⁵Na pilato gwamjangwile ,"Mnengaa myahudi, au angaa mneyo?" Litaifa lyenu lya kuhani mkuu na ndio bamjinagonji kwangu; ugwe yutendile indi?³⁶Yesu gwajangwile ,"Ufalme gwangu mngaa gw aulimwengu aguno, mwanaga ufalme gwangu ukaliji katika agu ulimwengu watumwa vangu wagangomelenje ili mnashoshe kwa Wayahud. Kw akweli ufalme gwangu ukoakopoka apano" Basi ³⁷Pilato gwamlanjnjile,"Ugwakwani ni mfalme?"Yesu gwajangwile,"Ugwe ndio leveleketa kuti mne ni mfalme, kwa sababu nne njivelekwa pailimwengu ili mme shahiidi jwa kweli. Jojowe ali jwa kweli anakujipilikana sauti jangu.³⁸Pilato gwamnugulile,"Ukweli ni indi?"Na pamaliye kuveleketa aga gwapile kwa waya hudi kwavalanjilanga,"Nangaona shindu shoshowe kukkajiya. ³⁹Mmanganya mchikolanga uatamaduni undenda nimgulile mfungwa jumo kwa muda gwa pasaka. Buli mnapinganga nimgulile mfungwa jumo jwa wayahudi." ⁴⁰Na bashikukomanga nyenye balilulanga mngaa aju, tumgulile Baraba." Kwasababu Baraba ashikuva mnyang'anyi.

Chapter 19

¹Pilato ashikumtola Yesu nikumkoma. ²Maaskari guvasokotanje miba na kwalaya taji guvavisheleje panani ja mtwae guka Yesu na kumvalishanga livazi rangi ja zambarau. ³Guvanjilenge na kuvelekta,"Mwe ni mfalme wa Wayahudi! na nkumkomanga na mikono jawonji.⁴Alafu Piulato ashikushokapilanga na kuvavalanjilanga vandunji,"Mnolanje nakuupoleshelanga aju mundu kwenunji ili muumanyanje kuti mne nangaona hatia jojowe kukajwene." ⁵Kwa mneyo Yesu gwakapweshe pilanga; ashikuwala taji lya miba na livazi lya zambarau. Na ndio Poilato gwavavalanjilenge,"Monolanje mundu aju apa!" ⁶Kwa mneyo muda kuhani mkuu na wakuu puvammweninji Yesu, nitaganga nyenje na baliveleketanga,"Mumtesanje, mumtesanje." Pilato gwavavalanjilenje,"Mumtolanje mmayenji mkatesanje, kw akuwa nne ngakujiona hatia ndani jake."⁷Wayahudi guvamjangwilenje Pilato,"Uwe tukwete sheria, na kwa jena sheria ja anapaswa kuwa kwa sababu jwenejo ashikutenda kuti mwan jwa Mnungu." ⁸Pilato papilikene aga malowe ga ashikupunda kuveleketa, ⁹guvajinjile tena ku praitoria na kummalanjila Yesu,"Ugwe kukoposheka kwei?" Mkali mneyo, Yesu angajangula.¹⁰Alafu Pilato gammalanjile,"Kwani ugwe ukavelekete na mne? Kwani ugwe ukakumumanaya kuti mne njikola mamlaka ga kukuguula na mamlaka ga kukutesa?" ¹¹Yesu gwajangwile,"Ukanakole nguvu kwa ngune mwanaga ukapwileje kushoka kunani. Kwa mneyo, mundu anjoishe kumgwenu ashikola dhambi jikulungwa."¹²Kushokana na lijibu alino, Pilato gwapingile kumneka huru, lakini wayahudi bashikugombanga nyenye balikutinji,"Mwanaga mumkekaga uhuru bai mmwe mngaa rafiki jwa Kaisari: Kila akwitenda mfalme anaveleketa kinyume shika Kaisari." ¹³Pilato pagapilikene aga malowe ga, gwamnjinajo Yesu pilanga gwateminajo pa kiti sha hukumu, pepala pamanyikene kama sakafu, lakini kwa kiebrania, Gabatha.¹⁴Lyuva lya maandalizi ga pasaka kuika, muda gwa saa sita. Pilato gwavavalanjilenje wayahudi," Mnalolanje mfalme jwenunji aju apa!" ¹⁵Gwakomilenje nyenye," Mumchoyanje, muchoyanje, mumtesanje!" Pilato gwavavalanjilenje,"Buli nimtese mfalme jwenunji?" na kuhani mkuu gwajangwile," Uwe twangali mfalme isipokuwa Kaisari." ¹⁶Na ndio Pilato pamshoshie Yesu ili ateswe.¹⁷Na guvamtolilenje Yesu, na jwene gwashoshile, akuno autolile msalaba gwake mnyene mpaka, ku lieneo lyashemwagwa lifuvu lya mtwe, kw akiebrania linashemwa Golgotha. ¹⁸Na ndio puvamtesalenje Yesu, na valume bavilinji, jumo agu upande na juna agu upende, na Yesu pakati jawonji.¹⁹Na Pilato gwajandishe alama ja kujivika panani ja msalaba. Pene pushikujandikwa: YESU MNAZALETHI, MFALME JWA WAYAHUDI. ²⁰Wayahudi vavanjinji vashikushomanga jene alama jila, kw apepala pasulubishwe Yesu pupaliji lome namji. Jene alama jojishi kujandikwa Kiebrania, kwa Kirumi na kwa Kiyunani.²¹Na bakuru ba makuhani na wayahudi guvammlanjilenje Pilato,"Unajandishe mfalme wa Wayahudi; bali jwene ashikulugula mne ni mfalme wa Wayahudi." ²²Naye pilato gwavajangwilenje," Gunigajandishe nigajandishe."²³Baada ja askari kumtesanga Yesu, bashikutolanga mavazi gake na kugagawanya mafungu mcheche, na kla skari lifungu limo, mnepeyo na kanzu,mlelo jene kanzu jila jikashonilweje, bali jishifumwe jowe shoka kunani. ²⁴Alafu guvalagulilenje vanavonji kwa venevonji," Tunajipapule,ila kukomanje kila ili tulole shijiwe jika gani." Alino lishikukoposheka ili alila liandiko litimilile, lilugula kuti bashikugawanga mnguo yangu, na livazi lyangu guvalokomelenje kura."²⁵Askari bashikutenda aga mambo aga. Amama yake Yesu, adada wa amam yake, Mariamu mke wa Kleopa na Mariamu Magdalena- vene vandonyanji va bashikujimanga tome na msalaba guka Yesu. ²⁶Yesu baada ja kuwona amama yake na jwejula mwanafunzi ampinjile bajimindi tome, gwavavalanjile amam yake," Mmandonya, mnole, mwana jwenu aju apa!" ²⁷Na gwammalanjile ajula mwanfunzi,"Lola ava apa amama yako,"Tokea gwenemuda gula mwanafunzi gwamtolite kwenda kumngwake.²⁸Baada ja lyelila, Yesu ashikumumanya gowe gamalishishe ili kumaliya maandiko, gwavelekete,"Naona mnjota." ²⁹Chombo shagumbele ndimu pushaliji pepala, kwa kijo guvavishilenje sifongo jigumbele timu panani gw aufito gwa hisopo, guvamishilenje pa lugomo lwake. ³⁰Na Yesu papashiejejila, gwalugwile,"Jimalie." Na gwainamishe mtwe gwake, gwaukabidhi mtima gwake.³¹Kwa kuwa pugwaliji muda gwa maandiko, na kwa sababu ila ikapigangwa igala panani ja msalaba muda gwa sababto( pawa sabato pajaliji lyuva lya muhimu), wayahudi vashikumjuganga Pilato kuwa makongono gawonji vevala valindilwenje, gatemeshe na kwamba ilii yawonji itulushwe. ³²Na ndio askari guvaikenengenje nikwia temanya makongono jwa kwabza na jwa witi aliji alilindiluilwa nako Yesu. ³³Puvamng'ishilenje Yesu, bashikumng'imananga tayari awilke, kwa mneyo vangalemanyanga makongono gake.³⁴Mkali mneyo askari jumo ashikumangoma Yesu mkuki paubavu, na mara gugashoshile mashiga minyai. ³⁵Na alolile gegala ashiishoya ushahidi, na ushahidi gwake ni gwa kweli jwene aumanyi kuti shivelekete ni sha kweli na mmanganya mngamininji.³⁶Aga mambo aga gashitendeka ili lyelila lilowe liligwile lila lipate kutimilika," Gwakwa wala gwake gumo gupinga temywa." ³⁷Tena liandio linaveleketa," Shivamnolanje jwene juvamchomilenje"³⁸Baada ja aga mambo ga Yusufu jwa Armathaya, kwa vile ashikuwa mwanafunzi juka Yesu, lakini kwa kuiiya kwajogopanga Wayahudi, ashikumnmjuga Pilato kwamb aautole mwili guka Yesu. Nayer jwene gwamnpele ruhusa, kwa mneyo Yusufu gwaishe nikwya kushoya shiilu shika Yesu. ³⁹Na jwajwene Nikodemu na apoa pamwaza ashikumkagula Yesu ashikukagula Yesu ya kwamba shilo na jwene gwaishe. N aashikwia najo mchanganyiko gwa manemane na udi, gwampatile uzito gwa ralili mia moja.⁴⁰Kwa mneyo guvautolilenje mwili guka Yesu guvautavilenje msanda ja kitani pamoja na gegala manukato, mbuti pujaliji desturi ja wayahudi muda gw akushika. ⁴¹Mahala pateswaga Yesu jishikupagwa bustani; na pepala pa busatani kulikua na likaburi lya mpia, ambalo jwakwa mundu aliji aliwai kushikwa mwenula. ⁴²Bai, kw akuwa ishi kw asiku ja maandalio kw aWayahudi, na kw amneila lyelila likaburi pulyaliji tome, bai nikuyonekanga Yesu mnyumba jake.

Chapter 20

¹Mapema lyuva lya kwanza lya juma , kuli bado luwindu, mariamu magdalena ishikwia kulikaburi; gwa;liwene liganga lichoshiwe palikaburui. ²Kwa mneyo niutuka kwa nguvu nikwenda kuka Simoni Petro na kukajwejula mwanafunzi amnbaye Yesu ashikumpinga, na gwammalanjile,"Washikumtolanga Bwana kulikaburi, na uwe tukakumanya kuwa mgoneshe."³Kisha Petro na jwejula mwanafunzi juna guvashoshilenje, nikwenda kulikaburi. ⁴Wowenji vashikuutanga kwa pamo,; jwejula mwanafunzi juna ashikuutuka kwa nguvu kaje ni nikumpita Petro nivajwa kwanza kuika kulikaburi. ⁵Gubvajimi na gwalolile mnikaburi; gwajiweni sanda ja kitani jigonile, lakini hangajinjila mnyumba.⁶Kisha Simoni Petro gwaishe na gwijingile mnikaburi, gwajiweni jejile sanda ja kitani jigonie pepala ⁷na leso jaliji mutwe gwake jikagonileje pamo na sanda ja kitani ila jishikugona panyenje jikape.⁸Na ndio jwejula mwanafunzi juna gwanjile mnyumba ja likaburi; gw aweni na gwaamini. ⁹Kwa kuwa mpaka gwegula muda gula puvalinginji bado kugamanya maandiko kwamba ishi kupingwa Yesu ayushe Tena katika vandu vawilenje. ¹⁰Alafu wanafunzi guvajaulenje tena kumngwa wonji.¹¹Hata hivyo, Mariamu ashikujima palikaburi aliguta, paendelea kuguta ashikujima na kulola mnikaburi. ¹²Gwagaweni malaika gawili vakwetenje sura janawa vatemini jumo kumtwe na juna kumakongono mahala pagonile ¹³Yesu. Guvammalanjilenje,"Jwandonga kw aindi unaguta ,"Gwavavalanjilenje,"Ni kwa sababu vashikumtolanga Bwana jwangu, na nne ngakummanya kuvamishilenje."¹⁴Pamaliye kuweleketa agala, ashikugeuka nikumona Yesu ajimi. Lakini angaumanya kuti ashikuwa Yesu. ¹⁵Na yesu gwammaalanjile,"Amama, kwa indi mnaguta?" Mkomnolaye gani?".Na atendaga kumanaya kuti mtumza bustani gwammalanjile,"Bwana, mwanaga mmwe mnumtolile, mmalanjile kummuishile, na mme shinimtole."¹⁶Yesu gwammalanjile," Mariamu.". Na gwegawishe mnyene na kumnugulila kwa kiaramu,"Raboni," Yaani sawa na kulugula,"Mwalimu." ¹⁷Yesu gwamalanjile,"Unagwaye, kwani bado nangaguruka kwenda kwa Awawa; bali ujende kwa ashapwanji ukavalanjile kuti mbingaguluka kwenda kwa Awawa yangu a,mbaye pia ni Awawa yenunji, Mnungu jwangu na Mnungu jwenunji." ¹⁸Mariamu Magdalena gwaishe nikwavalanjila nga wanafunzi wake,"Njikwaona Abwana," Na bashimalanjila agano mambo gano.¹⁹Na pwiyaliji ligulo, lyene lyuva , lyuva lya kwanza lya juma, na milango jishikuugalwa mahala wanafunzi puvalinginji kkwa kuwaofia wayahudi, Yesu ashikwiya na kujima pakati ni kwa valanjilanga,"Amani jiwe kwenunji." ²⁰Pamalie kuweketa aga gwavalagwiyebje mikono jake na ubavu gwake. Na wanafunzi puvaweninji Awawa baashikufurahinji.²¹Alafu Yesu gavamalanjile tena," Amani jive na mmanganya. Mbuti mneila Awawa puvandaumile mne, na mnepeyo mne na nakumtumanaga mmanganga." ²²Yesu baada ja kuveleketa aga, gwavavuvienje na kwa lugulilanga,"Mposhelenje Roho Mtakatifu. ²³Jojowe asamaehe dhambi, asamewe; na vevala mpinga kwaugalilanga shivaugalilwanje."²⁴Thomaso, jumo jwa wewalanji kumi na mbili, ashemwagwa Didimas, akaliji na wanafunzi vyajakenji paishe Yesu. ²⁵Wanafunzi vananji gwammlalanjilenje baadaye," Twaveni Abwana." Na gwavavalanjilenje," Kama bgaiona alama ya mishumari katika mikono, na kuvika ikowe yangu kwenen kualama, na kuvika mikono jangu kuubavu gwake ngaamini."²⁶Baada ya mova nane wanafunzi balinginji kuchumba tena, Na thomaso aliji pamo na onji muda gwa milango ugalwa Yesu ashikujima pakati jawonji. na kuveleketa,"Amani najiwe na mmanganya." ²⁷Na gwammalanjile Thomaso, eu lokowe lwako na uone mikono jangu; eu apano mikono jako na uvishe ku ubavu gwangu; wala unakose kuamini bali uamini."²⁸Na thomaso gwajangwile na kuwalulilanga," Bwana wangu na Mungu wangu." ²⁹Yesu gwamnugulile, kwa kwaa mchomonamngamini. Wabarikiwenje vene vaamininji, wa kumona."³⁰Na yesu ashikutenda ishara ya injiji pamujo ja wanafunzi, ambayo ikajandishwe je katika ashino shitabu; ³¹baliaino kuyandikwa ili tupate kuamini kwamba Yesu ndiye Kristo, mwana jwa Mnungu, na kwamba pumpinga amininjipo mkolanje uzima katika lina lyake.

Chapter 21

¹Baada ga aga mambo Yesu ashikwihidhidhirisha kwa wanafunzi katika bahari ija Tiberia; mnei ndio paidhihirishe mnyene: ²Simoni Pewtro aliji pamo na Tomaso ashemwa Didimas, Nathanaeli jwa kana ja Galilaya, wana wa Zebedayo na wanafunzi vananji vavilingi baka Yesu. ³Simoni Petro gwavavalanjilenje,"Mne nakwenda kuvua yamaki."Na venevonji guvammalanjilenje, nauwe, mnepaile tupinga kwenda ugwe."Guvapitengenenje na guvajinjelenge mmashua lakini shene shilo showe vangapatanga shindu shoshowe.⁴Na lyamba pugushele, Yesu ashikujima muufukwe, na wanafunzi vangaumanyanga kuti paliji Yesu. ⁵Kisha Yesu gwavalanjilenje,"Vijana, mkwetenje shoshowe sha lya?" Na guvamjangwilenje,"Hapana." ⁶Gwavalanjilenje,"Mtelemshanje nayavu upande gw akulia gwa mashua, na shumpatanje kiasi." Kwa mneyo guvalelemuyenje nyavu na vangakombolanga kuitwa tena kwa ajili ja gwinji gwa samaki.⁷Bai jwejula mwanfunzi ampinjile Yesu gummalanjile Petro,"Ni bwana." Na Simoni Petro papilikene kuti Bwana, gwaitawile livazi lyake( maana akawalileje ukoto), na gwaigulwije mbahari. ⁸Wanafunzi wananji guvajiilenje kumashua( Kwani vakalinjinjiji mbali na pwani, kama mita mia moja kushoka ufukweni), na batenda utanga yene nyavu ila yagumbele yamaki. ⁹Puvaisheni pa ufukwe bashikuonanga moto gwa makala pepala na panani ishikupagwa yamaki na mkate.¹⁰Yesu gwavavalanjilenje ," Mjianajinji baadhi ya yamaki mvuvi lilenje mneino." ¹¹Simoni Petro gwavalekete na kugulo kota agula wavu gwagumbele yamaki yaikulungwa, kiasi ja yamaki 153; japo pwiyaliji yanjinj, ila wavu gwangapapuka.¹²Yesu gwavavalanjilenje,"Njilangananje kumpatanje shaliya sha lyamba." Jwa kwa mwanafunzi wal jumo alinjile kumuya, ugwe gani?"Bamumanyinji kuti puvaliji Bwana. ¹³Yesu gwaishe, gwatolile gwene mkate gwa gwavapelenje na gwavetendite mnepeyo yamaki. ¹⁴Aji ni mara ja tau Yesu kuidhihirisha kwa wanafunzi wake baada ja kuyuka toka kwa wawilenje.¹⁵Baada ja kuwa shalya sha lyamba, Yesu gwamalanjile Simoni Petro,"Simoni mwana jw aYohana je uklimbinga?" Petro gwammalanjile,"Hero, Bwana;"Ugwe ulikumanya kuti nakupinga."Yesu gwammalanjile," Ili henaya ya ngondolo yangu." ¹⁶Gwamamalanjile gw avili,"Simoni mwan juka Yona, Buli ulimbinga/" Petro gwamalanjile," Hero, Bwana, ugwe ulikumanya kutii nakupinga." Yesu gwa mmalanjile,"Shunga ngondolo yangu."¹⁷Gwa mmalanjile tena mara ja tatu," Simoni, mwana jwa Yohana,Je ulimbinga?" Na Petro ashikukola aibu kwa mneila ashikummalanjila mara tatu, buli ugweunimbinga?" Na gwammalanjile,"Bwana, ulikuigamanaya gowe; ulikummanya kwa nakukupinga."Yesu gwammala, lisha ngondolo yangu. ¹⁸Amini, amini, nakuambia, mpumwaliji kijana mchikuovelela kuwala mnguo ammayene na kwenda kokowe kumwapingaaga; lakini pushiwe mzee, shimnyoohe mikono jenu, na juna shamgwashe mnguo na kumpeleka kumkapinga kwenda."¹⁹Yesu ashikugalalula agano ili kulangauya ni aina janshi ja shivo ambacho Petro akamtwize Mnungu; Baada ja veleketa aga, gwanumnugulile Petro," Ngagula."²⁰Petro ashikugeuke nakummona jwejula mwanaafunzi ambaye Yesu ashi kumpinga gwawakagwilenje- Aju ndio agonile pa shivua shika Yesu wakati gwa shalya sha ligulo na kummuya,"Bwana, gani akupinga kumsaliti?" ²¹Petro ashimmona na gwammushie Yesu,"Bwana, aju mundu shatende indi?"²²Yesu gwamjangwile,"Kama mngupinga aigale mpaka pungakwia, iyene likamgusa indi?" Mngagule." ²³Kwa mneyo aji habari ji gujiyyenale mwa wemelanji ndugu, kw ajwene mwanafunzi hakawa. Lakini Yesu angammalanjila Petro kutii, aju mwanafunzi ju akawa," Kama napinga jwene aigale mpaka pungakwia unakumng'usu indi?"²⁴Aju ndio mwanafunzi ashoya ushahili kwa aga mamboga, na tunakumanya kutii ushahidi gwake ni gwa kweli. ²⁵Gashikupagwana mabo gana gamanjinji Yesu ashikugatenda. Kama kilalimo likajandishwe , namumanyi ulimwengu guyene gukanakombole na gukanatoshe kuvika itabu ijandikwe.

Acts

Chapter 1

¹Shitabu sha bukala shikujandikwa, Theofilo, Nugulaga yowe Yesu patandwiwe kurtebda na kufundisha, ²Mpaka lyuva jwenejo papoashwelele kunanin jeneji baada ya kushoa amri kupitila Roho mtakatifu kwa mtume avaagulenje. ³Baada ja mateso gake, Jwenejo ashikuonekana Kwaonji akuwa hai na vithibitisho vyagumbala vikishuhudia kwa mova arobaini ashikujidhihirisha kwaonji na shikurugula kuhusu ufalme gwa Nnungu.⁴Ashikuimana pamoo na vanevo ashikuamuru wanajaulanje Yerusalemu, lakinivajindilile kwaajili ja ahadi, ja awawa, palugwile "Mshikupilikana kushoka kwangune ⁵Kwamba Yohana ashikubatizwa kwa mashi, lakini shimbatizenje kwa Roho mtakatifu katika mova gachache."⁶Pavaimene pamoo washikuuya, "Bwana gwenegu ndio muda pumpinganga ujanago ufalme gwa wa Israeli?" ⁷Gwavalugulenje, "ngava sawa kwenunji kumanya wakati au majila ambayo awawa vashikusudia kwa mamlaka gake" ⁸Lakini shimposhelanje mashili wakati Roho mtakatifu papingakwiya juu jenunji na mmanganyanji shimve mashahidi wangu kawe Yesrusalemu na uyahudi na samaria mpaka mwisho wa nchi."⁹Bwana Yesu baada ja lugula genega wakati walilonga kunani jwenejo ashikunyakulwa kunani na liunde lishikumfunika ili wanamwone kwa meyo gao. ¹⁰Wakati walilonga kunani kwa makini alikwenda ghafla vandu vavili vashikujimanga katikati jaonji vashivala mavazi ganawe. ¹¹Vashikulugulila, "Enyi vandu va galilaya, kwasababu jashi manjimanga pepano na kulola kunani?" jwenenju Yesu apalile kunani shavuje malinga pumkumonanga malinga pakwenda kunani.¹²Ndipo shivaujanje Yerusalemu kushoka kwewnye shitumbo sha mizeituni, toome na Yerusalemu, mwendo gwa miova ga sabato. ¹³Pavaishilenje vashimkwendanga kuligoro fa kuvitamilenje Veneo ni Petro, Yohana, Yakobo, Andrea, Filipo, Thomaso, Batholomayo, Mathayo, Yakobo, mwana jwa ALfayo, Simoni Zelote na Yuda mwana jwa Yakobo. ¹⁴Vowe vashikuungana malinga mundu jumo, kwa juhudi vashikujendelela katika maombi. pamoo na venevo vashikumpangwanga vandonyanji, Mariamu amama jake Yesu na Akaka jake.¹⁵Katika gene mova gala Petro ashikumjima katikati ja ashapwanga jake, kama vandu 120, akalugula, ¹⁶Ashapwanga jishikuva lazima kwamba maandiko gatimizwe, ambapo vukala roho mtakatifuashikumlulgulila kwa kang'wa ja Daudi kuhusiana na Yuda, ambaye ashikuwatelekezanga wamkamulanje Yesu.¹⁷Kwava jwenejo ashikuwa jumo jwetu lienalo kwasheshila shaposhele kwa uovu gwake na penepo ¹⁸ashikumlugulila gwatanguliye mtwe, shiilu shishikupapuka na matumbo gake gowe gashikuwa wazi na gashikummwagika, ¹⁹Vowe watemenji Yerusalemu vashikupilikana kuhusu Yeneyi, kwa nneyo likaja lyao vashikulishemanga kwa lugha jao "Akeldama" ngunda gwa minyai'')²⁰Kwenye shitabu sha Zaburi jishijandikwa Mninde lieneo lyake live lihama na anapagwe jwa ruhusiwa hata jumo kutama kuishi pepala na ruhusu mundu juna atole nafasi jake ja uongozi.'²¹Jenejo ni muhimu kwa nneyo, jumo jwa shileu ambao ashikuwaubana na uwe wakati Bwana Yesu pashoshile na kujinjila kati jetu, ²²Kutandiwa kwa ubatizo gwa Yohana mpaka lyuwa lwatwaliwe kunani, lazima ave shahidi jwa ufufuo pamoo na uwe, ²³Gavavishiulenje mmujo vashileu vawili, Yusufu ashemilwe Barnaba pia ashikuitwa Yusto na Mathia.²⁴Venevo vashikujuganga guvalugulenje, "Gwegwejo, BNwana umanyile mitima ja wandu wowe, nneyo uvike wazi gani kati ja wawili ambaye ushikumgagula. ²⁵Kutola nafasi katika huduma na utume, ambapo Yuda ashikutenda uovu na kwenda mahali pake" ²⁶Guvagombilenje kura kwaaajili jao na kura jishikummwagika Mathia ambaye ashikuhesabiwa pamoo na vevala mitume kumi na moja.

Chapter 2

¹Pujishile mova ga Pentekoste vowe washukutamanga pamoo sehemu jimo. ²Ghafla gashikumkoposhela muungurumo kushoka kumbinguni malinga mbungo jajikali, Gashimkuguubala nyumba mowe puvaliji puvatemanje. ³Penepo jishikukoposhela ndimi malinga ndimi ja moto igavanyishe kunani kwao kila jumo. ⁴Venevo wowe vangumbelenjwe na Roho mtakatifu na vatandulenje kuveleketa kwa lugha jina malinga roho mtakatifu pawajile kukunguruka.⁵⁶Inaino washikumpagwangwa Mayahudi vatamanganga Yerusalemu, vashikumcha Nnungu kushoka kila litaifa pai ja mbingu. Ngurumo yeneyi puipilikene, likundilya vandu lishikwiya pamoo na vashikumvanganga na wasiwasi kwasababu kila mundu ashikwapilikananga valitongola kwa lugha jaonji vayenenji. ⁷Vashikuduwaa na kushangazwa wao watendalugula, "Kweti" veneva vowe valugula ngava wa Galilaya?⁸Kwanini uwe tunakuwapilikana kila jumo na lugha javelekwenayo? ⁹Waparthia na Wamedi na walemavu na venevo vatamanga Mesopotamia, Uyahudi na Kapadokia, na katika Ponto na Asia, ¹⁰Katika Frigia, Pamfilia, katika Misri, na sehemu ja Libya hata Kirene, na wageni kushoka Rumi, ¹¹Wayahudi na waongofu, Wakrete na Waarabu, tunapilikana washiweleketanga katika lugha zetu kuhusu kazi za uweza gwa Nnungu."¹²Wowe washidumaanga na kutatanishwa; washiweleketanga wao kwa wao, vayenenji kwa vayenenji "Jenenji jishikola maana jashi? ¹³Lakini vananji vashikudhihaki na lugula, "Veneva Vashikugumbalangwa kwa mvinyo gwa yambi."¹⁴Lakini petro ashikujima pamo na vevala kumi na moja, na kupaza lilowe gwalugwile, "Vandu va Yudea na vowe mkutamanga penepa Yerusalemu, hili limanyikene Kwenunji mpilikashianje kwa makini malove gangu. ¹⁵Vandu hava vangalelwa ma;linga pakuza nianga, Sababu nnaino lyamba saa tatu.¹⁶Lakini lyeneli lishikulugulwa kupitila kwa Nabii Yoeli: ¹⁷Shiive katika mova ga mwisho, Nnungu analugula Wana Shinyae Roho wanga kwa vandu vowe, Wana venu na binti zenu shuvashoye unabii, Vijana venunji shivalole Maono, na wazee venunji Shivashoye Ndoto.¹⁸Vilevile juu ja watumishi wangu na watumishi wangu vandonya katika mova genego, Shinyae mtima gwangu na venevo shivatabiri. ¹⁹Nitaonyesha maajabu Kuangani na ishara pai padunia, Minyai, Moto na mafusho ga moshi.²⁰Na lyuva lipingabadishwa kuwa luvindu na mwei, kuva minyai, Kabla jikanave ika sikukuu na ya ajabu ja Bwana. ²¹Shiive kwauba Kila mundu shaashewe lina la Bwana shaokoke,'²²Vandu va Israeli mpilikenje gea malove ga Yesu wa Nazareti, Mundu athibitishwe na Nnungu kwenunji kwa matendo ya uwezo na maajabu, ²³ashoshiwe na mmanganyanji kwa mikono ja Vandu wahalifu, Mlimsubilisha na kummulaga, ²⁴Ambaye Nnungu ashimkujinula, na kushoya uchungu wa mauti kwake, Kwasababu yangawezekana kwake kumilikiwa na huo.²⁵Nneyo Daudi analugula kuhusu jwejeno, "Njikuwaona Bwana daima kumeyo kwangu, Jwenejo pali mmakono mwangugwa Kulia nneyo ngaegejela. ²⁶Nneyo mtima gwangu ushikuva na Furaha na uhuni gwangu ulifurahishwa pia shiilu shangu shiishi katika niujasiri.²⁷Shiujila nafsi jangu jijende kuzimu wala hatutaruhusu mtakatifu jwako kulola uozo. ²⁸Ugwe Ushidhiwisha kwangune mpanda gwa uzima, Shiuende ngumbale furaha mbele ja Uso gwako.'²⁹Ashapwanga ninaweza kuungunika kwanunji kwa ujasiri kuhusu Awawa yetu Daudi, Ashikuwa na zikwa na likabuli nlyake live pamo na uwe mpaka lelo. ³⁰Nneyo Ashikuva Nabii na ashikummanya kuva Nnungu ashikuapila kwa kiapo shake kwamba shavishe jumo katika uzao wake kwenye shitengu sha enzi. ³¹Ashikulilola lyeneli shaangupe na sshikuwalugulila kuhusu ufufuo wa Kristo wala jwangalekwa kuzimu wala shiilu shake shangabola.'³²Aju Yesu Nnungu ashikumfufua ambao tuwowe ni mashahidi. ³³Kwa nneyo ashikuiniuliwa katika mkono bwa kuume wa Nnungu na akiwa aposhele ahadi ja Roho Mtakatifu kushoka kwa Awawa, jwenejo ashikjumiminia jeneji ahadi, ambayo mmanganyanji nnakujilola na kupilikana.³⁴Daudi jwangapaa kwenda kumbinguni lakinminashikulugula, "Bwana aliosemsa kwa Bwana wangu, ³⁵Tama mkono gwangu gwa nnilo, mpaka pangatwendanga adui zako Shitengu kwaajili ja makongono gako. ³⁶Kwa nneyo nyumba yote ya Israeli na jimanye kwa hakika kwamba Nnungu ashitenda jwenejo kuwa kuwa Bwana na Kristo, jweneju Yesu ambaye mkusulubisha."³⁷Pvapilikenenje nneyo, Vashikiuvchoma katika mitima gao, guvamlanjiloe Petrop na mitume wengine Mpwanga tutendevuli? ³⁸Na Petro ashikuvalanjilanga Tubuni mna mbatizwe kila jumo jwenunji katika jinan la Yesu Kristo kwaajilin ja msamaha na dhambi zenu na shimposhelanje Zawadi ja roho mtakatifu. ³⁹Kungwenunji ni ahadi ja kwa vana venu na vevala vowe valinginni kwa talika vandu vavagwinji kadri Bwana nnungu papinga kwashemanga."⁴⁰Kwa malowe gamagwimnji alioshuhudia na kuiguala "Muikongolanje na mshokanje katika kizazi sheneshin kiovu." ⁴¹Ndipo puvavopinga poshelanga malowe, gake na vapinga batizwa, Penepo vashikuongezeka katika mova genego kama nafsi elfu tatu. ⁴²Vashikujendelela katika mafundisho ga mitume na ushirikiano, katika kugava mikate na katika maombi.⁴³⁴⁴⁴⁵Hofu jishikwiya juu ja kila nafsi, na maajabu gamagwinji na ishara ishikutendeka kupitila mitume. Vowe vaamininji vashikuwa pamoo na kuva na indu yaonji kwa pamoo. Na vashikuushanga indu na milkinzao kugavanya kwa wove kulingana na hitajin la kila jumo.⁴⁶⁴⁷Kwa nneyo mova baada ja mova vashikujendelela na lengo limo katika hekalu na vashikugava mkate kwenye kaya na vashikushiriki shaalya kwa furaha na unyenyekevu gwa mtima; Vashikumsifia Nnungu na vashikuva na kibali na vandu vowe, Awawa ashikuwajenjeshea mova kwa mova ambao vashikuwa wakiokolewa.

Chapter 3

¹Nnaino Petro na Yohana vashikuva vanalekea katika hekalu wakati wa maombi, saa tisa. ²Mundu fulani kiwete tangu velekwa ashikujamulwa kila mova na shikuva amnagonekwa katika mlango wa hekalu ushemilwe Mzuri, ili aweze kujuga sadaka kushokankwa vandu vaelekea hekaluni. ³Pavaonile Petro Yohana Vanakaribia kujinjila hekaluni, ashikujuga sadaka.⁴Petro ashikumkazia meyo pamoo na Yohana, gwalugwile "mtulolanje uwe" ⁵Kiwete ashikwalolanga akitazamia kuposhela shindu fulani kushoka kwaonji. ⁶Lakini Petro gwalugwile, "Mmbya na dhahabu nne nangali lakini sheshila shitengwe shinjoye kwako. katika lina lya Yesu Kristo wa nazareth, tembea."⁷Petro ashikumtola kwa mkono gwake gwa nnilo, na kumnyakula kunani mara jimo makongono gake na vifundo vya maupa gake gashikupata mashili. ⁸Ashikuguruka kunani, mundu nkiwete ashikujima na tanduwa kwenda; gwa jinjile hekaluni pamoo na Petro na Yohana, akitembea na guruka guruka na kumsifu Mungu.⁹Vandu vowe vashikumuona alijenda jenda na ashikumsifu Nnungu. ¹⁰Vashikutambuanga kuva ashikuva ni jwejula mundu ambaye ashikuva anatama na kujuga sadaka kwenye mnango gwambone na hekalu vashikugumbalangwa na mshangao na kustaajabu kwasababu ja sheshila shisholile kwake.¹¹Namna paliji ashikwakamulanga Petro na Yohana, Vandu vowe kwa pamoo vashikuutukanga kwenye ukumbi kitwao wa Selemani, wakishangaa sana ¹²Petro paliwene lyenelyi ashikwajibu vandu, "Enyi vandu va Israeli, kwa ndi mnashangaa? kwanini mnayachekeza meyo genunji kumngwetu, amalinga tushi aju ajendejende kwa mashili getu tuvayene au uchaji gwetu?"¹³Nnungu wa Ibrahimu na wa Isaka, na wa Yakobo, Nnungu jwa awawa zetu ashikumtukuza mtumishi wake Yesu, Jweneju ndiye ambaye mmanganyanji mshikumkabudhi na kumkana mbele ja uso wa Pilato, japo jweneju ashikuamua kumneshela huru. ¹⁴Mshikukana Mtakatifu na akwete haki, na badala jake mshitaka muuaji aleshe huru.¹⁵Mmanganyanji mshikumlaga mfalem wa uzima, ambaye Nnungu ashikumfufua kushoka kwa Wafu, uwe ni mashahidi wa lyeneli. ¹⁶Kwa imani katika lina lyake, mundu jweneju ambaye mnakumwonanga na kummanya ashikutendwa kuwa na mashili. Imani ambayo jishipita kwa Yesu jishikumpa Afya jeneji kamilifu, mbele jenunji mmanganyanji mmowe.¹⁷Ashapwanga namanya kwamba mshikutendanga katika ujinga ndivo pia puwatendilenje viongozi wenu. ¹⁸Lakini mambo ambayo Nnungu ashikwalugulilanga mapema kwa vinywa vya manabii wowe, Kwamba jweneju Kristo shateseke, Nnaino gatimile.¹⁹Kwa anneyo, tubuni na mgeuke, ili kwamba madhambi genunjingaweze kuondolewa kabisa, kusudi zije nyakatinza kuburudika kutokana na uwepo wa Bwana; ²⁰na kwamba akombole kumtuma Kristo ambaye ameshateuliwa kwaajilin jenunji, Yesu.²¹Jwenejo ndiye ambaye lazima mbingu zimpokee mpakan wakati wa kurejeshwa kwa indu yowe, ambayo Nnungu ashikuzungumzia vukala za kalw kwa kang'wa ja manabii watakatifu. ²²Hakika Musa ashikulugula, Bwana Nnungu shajinule Nabii malinga nne kushoka katika apwanga jwenu,. shimumpilikene kila shindu ambacho shimmalanjile mmanganyanji. ²³Itatokea kwamba kila mundu ambaye hakamplikana nabii huyo apinga angamizwa kabisa ashoshe kati ja vandu.'²⁴Ndiyo, na manabii wowe tokea samweli na wewala wajile badala jake, washikukunguruka na washikutangaza mova ga nnaino. ²⁵Mmanganyanji ni vana wa manabii na waagano ambalo Nnungu ashikulitenda pamoo na mababu, malinga palugwile kwa Abrahamu, "Katika mbegy jako familia yowe ya dunia zitabarikiwa; ²⁶Baada ja Nnungu kumjinula mtumishi wake, ashikumtuma kwenunji kwanza, ili awabariki mmanganyanji kwa kugeuka kushoka katika uovu gwenunji."

Chapter 4

¹Wakati Petro pavaliji wankunguruka na vandu, makuhani na mlinzi wa hekalu na masudukayo vashikwajendelela. ²Vashikudhikanga sana kwasababu Petro na Yohana vashikuwafundishanga vandu kuhusu Yesu na kutangaza juu ja fufuka kwako kushoka kwa wafu. ³Vashikuwakamulanga gerezani hadi lyamba jiishile, kwani tayari puyaliji ligulo. ⁴Lakini vatu vavagwinji puvapilikene ujumbe vashikuamini na idadi ja vashileu vashiamini vashikukadiriwa kuwa elfu tano.⁵Hata puishile lyamba siku iliofuata, kwamba wakuu wao, wazee na waandishi, kwa pamoo washikukusanyika Yerusalamu. ⁶Anasi kuhani mkuu ashikupagwa na kayafa na Yohana, na Iskanda vowe washikuwa ashapwanga na kuhani mkuu. ⁷Walipokuwa wamewaweka Petro n yohana katikaji jao, Vashikwauyanga "Kwa uwezo gani au kwa lina gani mshetendanga lyeneli?"⁸Kisha, Petro, ashikugumbala Roho mtakatifu, gwavavalilenje, mmanganyanjji wakuu Vandu, na wazee. ⁹Malinga uwe lyuva lya lelo tunahojiwa kuhusu tendo jema litendwile kwa mundu haju mnwele, kwa namna gani undu haju ashikutendwa mzima, ¹⁰Hebu imanyikane lyenelo kwenunji na kwa vandu vowe katika Israeli kwamba kwa lina lya Yesu Kristo wa Nazareti ambaye ambaye mshikumsubilisha, ambaye Nnungu ashikumfufua kushoka kwa wafu, ni kwa mpanda gwake kwamba mundu haju anajima penepa mmoja jenunji akuwa akwete afya.¹¹Yesu Kristo ni liganga ambalo mmanganyanji wajenzi mshikulidharau, lakini ambalo lishitendwakuwa liganga likuu lya pembeni. ¹²Gwakwa wokovu katika mundu juna awaye yote kwa maana lyakwa lina chini mbingu vapegwilenje vandu ambalo kwa lyenelo tunamanya kuokolewa."¹³Pavalolilenje ujasiri wa Petro na Yohana na washikugundua kwamba vashikuwa ni vandu va kawaida wasio na elimu, Walishangaa, wakafahamu kwamba Petro na Yohana vashiwwa pamoo na Yesu. ¹⁴Kwasababu vashikumuonanga mundu aponywile ashijima pamoo na waonji, vangalinginji na shindu sha lugula dhidi ja lyenely.¹⁵Lakini puvaliginji wamekwisha kuwaamuru mitume vajondokanje mmujo ja mkutano wa baraza, ¹⁶washikunguruka vayenenji kwa vayenenji. Vashikulugulilanga, tushiatenda indi vandu veneva Ni kweli kwamba muujiza wa ajabu ushitendeka kupitila venevo unamanyikana na kila ujumo atama Yerusalemu tukakombola kulikana lyenelyo. ¹⁷Lakini lyeneli lijambon linajenela miongoni mwa vandu, hebu tuwaonye wasinene kaviuli kwa mundu jojiowe kwa lina lyeneli. ¹⁸Vashikuwashemanga Petro na Yohana nkati nan kuwaamuru kamwe wasinene ewala kufundisha kwa lina lya Yesu.¹⁹Lakini Petro na Yohana washikujibu na kuwalugulilanga "Kama ninsahihi mmeyo pa Nnungu kuwatii mmanganyanji kuliko Nnungu, hukumuni mmayenenji. ²⁰Maana uwe tukakombola kugaleka kuyanena mambo ambayo tushikugalola na kugapilikana."²¹Baada ja kuygalola sana Petro na Yohana, Vashikwalekanga vajende vangakombolanga kupata sababu jojowe ja kuwaadhibu, kwasababu vandu vowe vashiukuwa wakimsifu Nnungu kwasheshila shitendenshe. ²²Mundu aposhele muujiza wa uponyaji ashikuapata kuwa na umri zaidi ya miaka arobaini.²³Baada ja kuwalekanga huru Petro na Yohana, washikwiyanga kwa vandu vaona kuwataarifu yowe ambayo makuhani wakuu na wazee walikua wamewaaambia. ²⁴Puvapilikenen nje walipaza sauti zao kwa pamoo na Nnungu na lugula, "Bwana mmwe muumbile mbingu na dunia na bahari na kila shindu nkati mwake, ²⁵Ugwe ambaye kwa Roho mtakatifu kwa king'wa cha awawa yetu Daudi, mtumishi gwako ushikulugula, "Kwanini vabndu wa mataifa washitendanga ghasia, na vandu vashitafakari mambo yaasiofaa?²⁶Wafalme wa dunia vashikuipanganga pamoo na watawala washikukusanyika kwa pamoo dhidi ja bwana na dhidi ja masihi jwake."²⁷Ni hakika vowe Herode na Pontio Pilato, pamoo na vandu wa mataifa, na vandu wa israeli vashikukusanyika pamoo katika mji huu dhidi ja mtumishi wako mtakatifu Yesu, ambaye ashiukumpaka mauta. ²⁸Vashikuksanyika kwa pamoo kutenda yowe ambayo mkono gwako na mapenzi gako gashikuamuru tangu awalin kabla gakanave koposhela.²⁹Nnaiono Bwana nnole matisho gao, na ukawajalie watumishi wako kulinena lilowe lyako kwa ujasiri gowe. Ili ³⁰kwamba pakunyoosha mkono gwako kuponya, Ishara bna maajabu gaweze kukoposhela kupitila lina lya mtumishi jwako mtakatifu Yesu." ³¹Puvamaliyenje kujuga eneo ambalo vashikukusanyikangab kwa pamoo lishikupukunywa na vowe vashikugumbalangwa na Roho mtakatifu, na walinena lilowe lya Nnungu kwa ujasiri.³²Idadi jajigwinji ja vevala walioamini washikuva na mtima gumo na roho jimo na jwangapagwa hata jumo jwalugwile kwamba shoshowe shamiliki shshikuwa shake mmwene, badala jake vashikuwa na ibndu yowe shirika. ³³Kwa mashili gamakulungwa mitume washikuwa wakiutangaza ushuhuda gwao kuhusu ufufuo gwa Bwana Yesu, na neema jajikurungwa jishikuwa juu jaonji vowe.³⁴Jwangapagwa na mundu jojowe jwapungushwile na mahitaji, Kwasababu vandu vowe vashikuwa na hati ja viwanja au Nyumba, vashikuushanga ³⁵na kujianajo mmbiya ja indu waushiyenje Na kuviwika pai kwa makongono ga mitume. na mgawanyo ushikutendwa kwakila muumini, kulingana na kila jumoo paaliji na liitaji lyake.³⁶Yusufu, mlawi, mundu kushoka kipro ashikupegwa lina lya Barnabasi na mitume (Ishikutafsiriwa, ni mwana wa Faraja). ³⁷Paliji na mgunda, ashikuusha na kwiyanaago mbiya na kuivika pai pa makongono ga mitume.

Chapter 5

¹Hivyo mundu jumo ashemilwe Anania na Safira mkongwe jwake vashikuuya sehemu ja mali, ²na ashikuiiya sehemu ja mbya vaushiyenje (mkongwe jwake pia ashikulimanya lyeneli) na ashikujianago sehemu jiekele na kujivuka kwenye makongono ga mitume.³Lakini Petro gwalugulila, "Anania kwanini shetani ashigumbala mtima gwako kulugula unami kwa Roho mtakatifu na kuiiya sehemu ja mali ja mgunda.? ⁴Wakati likanaweuzwa yangava mali gako? na baada ja uzwa halikua chini ya uwamuzi wako? puyaliji buliganishia jambo lyeneli mumtima gwako?gwangatemba wanadamu bali ushikutemba Nnungu." ⁵Katika katika kupilikana malowe ngenega, Ananania ashikugwa pai na akakatab Roho na hofu jajikurungwa jishikwajinjila vowe valipilikenen jje lyeneli. ⁶Vijana vashikwiya nnujo na kumtaga katika sanda, na kumpeleka palanga na kumzika.⁷Baada ja masaa matatu nneyi, mkongwe jwake ashikujinjila nkati, anamanye shindu shashi shikoposhele. ⁸Petro gwammalanjile, "Nugulile, kama nishikuushanga mgunda kwa thamani jenejo.''⁹Kisha Petro ashikummalanjila, "Puiva buli kwamba mshipata kwa pamoo kumjaribu roho jwa Bwana? Lola makongono ga vevala vashishimile ambauje wako puliji pamlango na shivakujamulanje na kukupeleka palanga." ¹⁰Gafla gwagwile pa makongono pa Petro, akakata roho na vevala vijana washikwiya nkati guvamngimene awile. guvamjamulanje na kumpeleka pilanga na kumshika karibu na ambuje vake. ¹¹Hofu jajikurungwa jishikwiya juu ja kanisa zima, na juu ja vowe wapilikenenje mambo aga.¹²Ishara jajigwinji na maajabu ishikukoposhela miongoni nmwa vandu kupitila mikono ja mitume. vashikuva pamoo katika ukumbi wa suleimani. ¹³Lakini jwakwa mundu juna tofauti aaliji na ujasiri gwa ambatanago, haqtabnneyo vashikupengwangwa heshima juu ja vandu.¹⁴Na pia waamini wawagwinji washikuva ongezeka kwa Bwana, idadi jajigwinji javashileu na vandonya. ¹⁵Kiasi kwamba vashikwajigalanga valwele mitaani, na kwagoneshanga pashinanda na kwewnye makochi ili kwamba Petro akiwa anapita, shivuli shake shimanye juuluka kunani nkwaonji. ¹⁶Penepo pia idadi jajigwanji ja vandu vashikwiya kushoka miji jitimbilile Yerusalemu, vashikwinago valwele na vowe vapagawenje na mtima mchafu, na vowe waponywilenje.¹⁷Lakinin kunani mkuu ashikujima na vowe waliji pamoo(ambao nin wadhehebu la masadukayo); na washigumbalwa wivu ¹⁸Vashikunyoosha mikono jao na nkuwakamula mitume na kuvavikangab nkati mwa gereza la jumla.¹⁹Na wakati gwa shilo malaika wa Bwana gwaugwile milango ja gereza na kuwaongoza palanga na kuwalugulila, ²⁰"Mjendanje, mkajimanje hekaluni na kuvavalanjiola vandun malowe gowe ga uzima agu. ²¹Puvapilikene lyeneli, vashikujinjila hekaluni wakati wa kupambazuka na kufundisha. Lakini, kuhani mkuu ashikwiya na vowe valijinajo na kuitisha baraza lote kwa pamoo, na wazee vowwe vandu va Israeli, na kuwatuma gerezani ili kuwatuma kwiyanayo mitume.²²Lakini vatumishi vajendilenje, vangaimanangab gerezani, vashikuuja na kushoya taarifa, ²³"Tushimana gereza vizuri lishitawa na valinzi vashikujimanga langoni lakini putwaliji tunaugula, twangammona mundu nkati."²⁴Nnaino wakati jemedari wa hekalu na makuhani wakuu puvapilikenenje malowe aga, vashikujinjilangwa na shaka jajigwinji kwaajili njao wakiwaza shiive buli jambo lyeneli. ²⁵Kisha jumoo ashikwiya nan kuwalugulilanga, "Vandu mmavishilenje kuligereza vashikujimanga kuhekaluni na wanafundisha vandu"²⁶Hivyo jemedari ashikwenda pamoo na watumishi, na Vashikwiyanago, lakini bilamnkutenda vurugu, kwasababu vashikujogopanga vandu vangeweza kuwakomanga na maganga. ²⁷Puvamaliyenjhe kwiyanago, washikwawikanga mbele ja baraza. kuhani mkuu ashikuwahoji ²⁸akilugula, "Tuliwaamuru mnafundishe kwa lina lyeneli, na bado mshikujigumbalanga Yerusalemu kwa fundisho lyenunji, na kutamanin kuviganago minyai ja mundu haju kunani jetu."²⁹Lakini Petro na mitume wakajibu, "Lazimabtumtii Nnungu kuliko vandu. ³⁰Nnungu jwa Awawa yetu washikumfufua Yesu, mummlegenje kwa kumtundika pananin pa mkongo. ³¹Nnungu ashikumtukuza katika mkonon gwake gwa kuume na kumtenda kuwa mkuu na mwokozi, kushoya toba kwa Israeli, na msamaha gwa shambi. ³²Uwe ni mashahidi wa mambo genego, na Roho mtakatifu ambaye Nnungu ashikumshoya kwa vevala walikumtii."³³Wajumbe wa baraza pavapilikenenje nnei washikukamulangwa na hasira guvatakilenje kwavulaganga mitume. ³⁴Lakini Pharisayo ashemilwe Gamalieli, amwalimu wa sheria, aliyeheshimiwa na vandu vowe, ashikujima nakuwaamuru mitume watolanjwa palanga kwa muda mfupi.³⁵Kisha gwavalugulilenje, "Vashileu va Israeli, iweni makini sana na sheshila shimkupendekezanga kuwatendela vandu hawa. ³⁶Kwasababu vakala, Theudiaashikujinuka nan kujidai kuwa mundu mkuu, na idadi ja vandu vapata mianne walimfuata. Ashikuvulagwa na vowe valiginji wakimtii walitawanyika na kupotea. ³⁷Baada ja mundu aju, Yuda mgalilaya shikujinuka mova gegala kujandika sensa, gwavautile vandu vavagwinji nyuma jake. naye ashikuova na vowe valiginji wakimtii washikutawanyika.³⁸Nnaino nngunakuwakugulilanga, jiepusheni na vandu hawa bna muwalekanje vayenenji, kwasababu malinga mpango agu aub liengo hali li lya vandu shilijave. ³⁹Lakini kama ni ja Nnungu, nikakombolanga kuwazuiyanga; shimuonanje mnashindana na Nnungu, "Hivyo vashikushawishika na malowe gake.⁴⁰Kisha vashikuwashemanga mitume nkati na kuwachapanga na kuwaamuru wasinene kwa lina lya Yesu, na vavalekenje vajende. ⁴¹Vashikujaulanga mmujo nmwa baraza wakifurahi kwasbabu vashihesabiwa kuwa wamestahili kuteseka na kutoheshimiwa kwaajili ja lyina lyenelo. ⁴²Kwahiyo kila mova, nkati ja hekalu na kukamula nyumba hadi nyumbavashikujendelela kufundisha na nkuhubiri Yesu kuwa ni mashi.

Chapter 6

¹Nnaino katika gene moga aga, wakati idadi ja wanafunzi pujaliji jinaongezeka, lalamikila Wayahudi wa Kiyunani lishikutanduwa dhidi jwa Waebrania, kwasababu wajane wao walikua wanasahahulikan katika kila mgao wa kila mova gwa shaalya.²Mitume kumi na miwili waliwaitav kusanyiko lote la wanafunzi nakulugula "Ngava kumngwetu kulilekan lilowe lika Nnungu na kuhudumia pameza, ³Kwaiyo ashapwanga mngagulanje, valume saba kushoko miongoni mwenunji, vandu wema vagumbelenje Roho na hekima, ambao tunakombola kuwakabidhi huduma jeneji. ⁴Na uwe tushijendeleladaima katika kujuga na katika huduma jan lilowe."⁵"Hotuba jaonji jishikukonja nkuta ja gowe, Hivyo Vashikumkagulanga Stefano, mundu agumbele imani na Roho mtakatifu, na Filipo, Prokoro, Nikanori, Timoni, Parmena, na Nikolao, mwongofu kopoka Antiokia. ⁶Waumini washikwiyanago vandu veneva mmujo ja mitume, vashikujuga na baadae guvavishilenje mikono jaonji.⁷Hivyo lilowe lya Nnungu lishikujenda na idadi ja wanafunzi jishikupunda kujenjesheka kweneko Yerusalemu; na idadi jajigwinji ja makuhani wakaitii imani.⁸Na Stefano, agumbele neema na mashili ashikuwa anatenda maajabu na ishara jajikurungwa miongoni mwa vandu. ⁹Lakini penepo vashikujimanga baadhi ja vandu vafuasi wa sinagogi liitwalo linagogi la Mahuru, na la Wakirene na la Waeskanderia, na baadhi kopoka Kilikia na Asia. vandu veneva waaliji wakihojiana na Stefano.¹⁰Lakini wakakombolanga kushindana na hekima na Roho ambayo Stefano ashikuwa akiitumiakatika nkukunguruka. ¹¹Kisha vashikuwashawishingi baadhi ja vandu kwa siri kulugula, "Tushipilikana Stefano anakunguruka malowe gakufuru dhidi ja Musa na Nnungu.'¹²Waliwashurutisha vandu, wazee, na waandishi, na kumjendelela Stefano, washikumkamulanga anakunguruka malowe gakufuru mmujo ja baraza. ¹³Washikwiyanago mashahidi va unami walugwile, "Mundu aju akaleka kunena malove mabaya dhidi ja eneno takatifu na sheria. ¹⁴Kwani tushikumpilikana analugula kwamba jweneju Yesu jwa Nazareti ataharibu mahali penepa na kudhibadili desturi tulizo kabidhiwa na Musa." ¹⁵Kila jumo aalijin katika baraza ashikuelekeza meyo gake kumnola Stefano, nao washikuonangab kumeyo kwake kushikuva malinga kumeyo kwa malaika.

Chapter 7

¹Kuhani mkuu gwalugwile, "Aga mambo aga ni ga kweli"? ²Stephano gwalugwile, "Ashapwanga na mababa zangu, mpilikanishianje nne, Nnungu wa utukufu ashimshoshela awawa yetu Abarahamu wakati paaliji Mesopotania, kabala akawe ishi harami, ' ³Gwammlanjile shoka katika nchi jako na jamaa zako na nijende katika nchi jingapinga kukulanguya.'⁴Kisha ashikujaula katika nchi ja Ukaldayo na jen da ishi Harani, kushoka penepo baada ya awawa jake kuuuwa, Nnungu gwajianajo kwenye nchi aji puvatamanga nnaino. ⁵Jwangampa shoshowe kama urithi gwake, pangapagwa na sehemu hata jivika lukongono, Lakini Abrahamnu aliahidiwa hata kabla akanawe pata mwana kuwa shapegwe shilambo kama miliki jake na uzao gwake.⁶Nnungu ashikunenena nae nnei, yakwamba wazao wao wangeishi katika nchi ja ugeni na kwamba vayenenji na kweneko shivatendanje malinga watumwa wao na kutendanga vibaya kwa muda na miaka mianne. ⁷Na Nnungu palugwile nitalihukumu taifa ambalo litawafanya mateka na baada ya penepo shivajaulanje na kuniabudu katika sehemua aji pavatamanga nnaino. ⁸Na ashikumpa Abrahamu agano la tohara, nneyo Abrahamu ashiva baba jwa isaka ashikumtahiri mova ga nncheshe Isaka ashikuva awawa jwa Yakobo Na Yakobo ashikuva awawa jwa mababu jetu kumi na wawili.⁹Ashambuje washikummonela gele Yusufuguvammushienje katika nchi ja Misri na Nnungu ashikuva pamoo. ¹⁰Na akamwokoa katika mateso gake na ashikumpa fadhili na hekima mmujo ja Farao mfalme wa Misri. Farao gwamtindile awe mtawala juu ja Misri na kunanin mwa nyumba jake jowe.¹¹Bai kushikuwa na shivanga shashikuu na mateso gamagwinji katika nchi ja misri na kanani ashawa vangapatanga shalya. ¹²Lakini Yakobo papilikene jishipagwa nafaka kumsiri, ashikwatumanga ashgawawa kwa mara ja kwanza. ¹³Katika safari ja pili Yufufu ashikujilanguya kwaashapwanga vake, Familia ja Yusufu jishikumanyikana kwa Farao.¹⁴Yusufu ashikwatumanga ashapwanga vake kwenda kummalanjila Yakobo awawa jake aishe Misri, pamoo na jamaa yake jumla na vandu vowe ni sabini na tano. ¹⁵Ineyo Yakobo ashkuuluka kumisri, kisha ashikulugulwa pamoo na ashawawa yetu. ¹⁶Vashikutolangwa hata shekemu na vashikukamulwa katika likaburi ambalo Abrahamu ashiikuwa kwa vipande vya mmbiya kushoka kwa vana va Homori kweneko mkushekemu.¹⁷Wakati wa jejila ambayo Nnungu ashikumuahidi Brahamu pujikaribiye vandu washikujenjeshea kweneko kumisri, ¹⁸Wakati gwenego ashikujinuka mfalme juna juu ja misri, Mfalme jwangamanya kuhusu Yusufu. ¹⁹Jwenejo mfalme juna ashikwatembanga vandu vetu na nkuwatendanga mabaya ashawawa jetu, na kuwajayanga vana vao vashoko ili wanaishinji.²⁰Katika gegala mova Musa ashikuwelekwa, ashikuva jwambone mmujo jika Nnungu ashikulelewa miei jita tu katika nyymba ja awawa jake. ²¹Wakati gwajwaile binti jwa Faraoashikumtola na kumnela malinga mwana jwake.²²Musa ashikujiganya mafundisho gowe ga Misri, ashikuva na mashili katika malove na matendo. ²³Lakini baada ja kutimkza miaka arobaini ishikumjila katrika mtima gwake kuvatembelela ashapwanga vake vamna va Israeli. ²⁴Pamwonile mwiisraeli alitendelwa mabaya Musa ashikumtetea na kulipa kisasi kwa jwejula kwa kumpinga Mmisri. ²⁵Ashikufikili kuwa ashapwanga wake shivafahamu kwamba Nnungu anakuokanga kwa mkonon gwake, lakinin wangafahamunji.²⁶Lyuva lina ashikwenda kwa baadhi ja Waisraeli puvaliji wanapwatanga ashikujaribuakuno alilugula Mabwana mmanganyanji ni ashapwanga mbona mnapatwanga mmanganyanji kwa mmanganyanji,? ²⁸Lakini ashikumkosea jirani jwake na ashikumnokola kwa taalika na kulugula, "Gani akutendile mtawala na muhukumu jwetu? ²⁷Ugwe unapinga kumulaga, malinga pummulaje Mmisri liyo?²⁹Musa ashikuutuka baada ja pilikana ibneyo, ashikuva mjeni katika nchi ja midiani, ambapo ashikuva awawa na vana vavili. ³⁰Baada ja miaka arobaini kupita malaika akamtokea katika jangwa³¹Waakati Musa pawene moto ashikushangaa na kustaajabu sheshila shashiwene na papinjile egejela ili ashoshile lilowe lya Bwana lishikushoka nna lugula, ³²Nne ni Nnungu jwa awawa jako, Nnungu wa Abrahamu na wa Isaka na wa Yakobo Musa, ashikutetemala na jwangathubutu kulola.³³Bwana gwammalanjila ula ilatu yako jejino sehemu ujimile ni mahali patakatifu. ³⁴Njilola mateso ga vandu vangu valiji Kumisri, Njipilikana kulwala kwao na nne njiulukwa ili niwaokoe; nnaino jia shinikutume ugwe misri,'³⁵Jweneju Musa ambaye wamkanilenje wakati puvalugulenje, gani akutendile kuwa mtawala na mwamuzi gwetu? ashikuva ndiye ambae nnungu ashikumtuma kwa mkono wa malaika ambaye ashikumshoshela Musa kichakani. ³⁶Musa ashikuwaongozanga kutokan misri baada ja kutenda miujiza na ishara katika Misri na katikan Bahari ya shamu, na katika jangwa kwa kipindi sha miaka arobaini. ³⁷Ni Musa jweneju ndiye avavalanjile vandu va Israeli kuva, Nnungu shavajinule nabii kushoka miongoni mwa ashapwanga venunji, nabii malinga nne'.³⁸Jweneju ni mudnu ambaye ashikuva katika mkutano jangwani na malaika ambaye ashikulonjela naye katika shitumbi sinai, Jweneju ndiye mundu ambaye ashikuva na awawa yetu, jweneju ni mundu ambaye ashikuposhela lilowe lililo hai na kutupatia uwe. ³⁹Jweneju ni mundu ambaye ashawawa zetu washikukana kumtii, washikumnokolanga kwatalika na katika mtima jaonji jishikugeukila Misri. ⁴⁰Katika kipindi shenesho vashikumlanjila Haruni. tualaye miungu itakayo tuongoza. Jwenejo Musa aliji akituongoza kushoka katika nchi ja Misri, tukamanya shimpatile.'⁴¹Vashikualayanga ndawa kwa movagenego na vashikushoyanga sadaka kwa nneyo sanamu na Vashikufurahi kwasababu ja maengo ja mikono jao. ⁴²Lakini Nnungu ashikwageuza na kuvapa waabudu ndondwe wa angani malinga puijandikwe kwenye kitabu cha manabii, Je mshijonjesheanga sadaka nne ja wanyama, muijenjilenje pajangwa ani kwa muda wa miaka arobaini nyumba ja Israeli?⁴³Mshikubalinji hema ja kutanila ya moleki na ndondwe ja Nnungu refani na picha mujialayenje na kuwaabudu wao na shinivapelekanje kwa talika zaidi ja Babeli.'⁴⁴Ashawawa yetu vashikuva na hema ja kutanila ja ushuhuda jangwani, malinga Nnungu alivyoamuru palonjele na Musa, kwamba akaeleya kwa mfano gwa gwegula aulolile. ⁴⁵Lyeneli ni hema ambalo ashawawa zetu kwa wakati gwao waliletwa kqatika nchi na Joshua, Jeneji jishikushoshila wakati pavajijlenje kumiliki taifa ambalo Nnungu ashikwalinganga kabla ja uwepo wa awawa yetu, ishikuva nneyi hadi mova ga Daudi, ⁴⁶Ambaye ashikupata kibali kumeyo kwa Nnungu, na ashikujuga kuleleya makao kwa Nnungu wa Yakobo.⁴⁷Lakini Selemani ashikumshenjela nyumba ja Nnungu. ⁴⁸Hata nneyo avele kunani akaishi kwenye nyumba jishenjilwe kwa mikono nnei kama nabii palugwile, ⁴⁹Mbingu ni shitengu shangu sha enzi, na dunia ni sehemu jangu ja kuvika makongono gangu, Nyumba ja aina gani shimunishenjelanje? Bwana gwagwile au ni kwei sehemu jangu ja pumulila? ⁵⁰Ngava mkono gwangu utendile yeneyi indu yowe?⁵¹Enyi vandu mkwetenje shingo ja nonopa msiotahiriwa mitima na masikio, kila mara mnakupinga Roho Mtakatifu, mnatendanga malinga ashawawa puvatendile? ⁵²Ni nabii jwei katika manabii ambaye awawa zenu vangamtesanga? vashikwalugulilanga manabii voiwe vakoposhilenje kabla ja ujio wa jumo mmwenye Haki na Nnaino mshivanganga wasaliti na wauwaji wake pia, ⁵³enyi vandu mposhelenje sheria jejila jiagwize na malaika lakini mwangakamulanga."⁵⁴Kisha wajumbe wa baraza pavapilikene mambo genega washikujo kwa mitima jaonji na kumnyajila meno Stefano. ⁵⁵Lakini jwenejo ashikugumbala Roho mtakatifu, ashikulola kumbingu kwa makini na shikulola utukufu gwa Nnungu na kumnola Yesu ajimile mkono gwa kuume gwa Nnungu. ⁵⁶Stefano gwalugwile "mnolanje njikujilola mbingu jishiuguka na mwana jwa Adamu ashijima mkono gwa kuume gwa Nnungu."⁵⁷Lakini wajumbe wa baraza vashikugombanga nyenye kwa sauti ja juu, vashikuvanga maskio gaonji vashikummutyshila kwa pamoo, ⁵⁸Washikumjaanga pilanga pa mji na washikumgombanga maganga na mashahidi washikulanga nnguo yaonji ya pilanga na kuvika pai karibu na makongono ga kijana ashemilwe Sauli.⁵⁹Puvaliginji walikukomangab maganga Stefano, ashikujendelela kumshema Bwana ma kulugula, "Bwana Yesu, poshela roho jangu," ⁶⁰Akapiga magoti na kushema kwa lilowe likurungwa, "Bwana unawahesabie dhambi aji. " palugwile genega gwawile na kukata roho.

Chapter 8

¹Sauli ashikuva kwenye makubaliano ga kifo shake. Lyene lyuva ndipo patandwive kuwatesa kinyowe cha kanisa lipali Yerusalemu na vowe waaminio washikutawanyika katika majimbo ya Yudea na Samaria, isipokuwa mitume. ²vandu vacha Nnungu washikushika Stefano na kutenda maombolezo gamakurungwa juu jake. ³Lakini sauli ashikuzuru sana kanisa ashikwenda nyumba kwa nyumba na kuwaburuza pilanga vandonya na vashileu na kwatupilanga nnigereza.⁴Waamini ambao washikutawanyika bado washikuhubiri lilowe. ⁵Filipo ashikuuluka katikammji wa samaria na ashikumtangaza Kristo kweneko.⁶Baada ja mkutano kupilikana na kulola ishara yatendile Filipo; washikuwika umakini juu ja sheshila shalugwile. ⁷Kushoka penepo vandu vavagwinji wapilikenenje, pepo wachafu waliwatoka vandu akuna waligutanga kwa lilowe likulungwa, na vavagwinji vashikupooza na viwete waliponywa. ⁸Na kushikuva na furaha jajikulungwa katika mji.⁹Lakini pashikuva mundu jumo katika shilambo sheshile lyina lyake Simoni ambaye ashikuva anatenda uwavi; ambao ashikutumila kuwashangaza vandu va taifa la Samaria, wakati analugula kuwa jwenejo ni mudnu wa umuhimu. ¹⁰Wasamaria wowe tangu mwana hata jwamkurungwa, washikumsikiliza, guvalugulenje; mundu aju ni gegala mashili ga Nnungu ambayo kuu." ¹¹Washikumpilikana kwa maana ashikuwashangaza muda gwa mleu kwa uwawi gwake.¹²¹³Lakini wakati walipoamini kuwa Filipo ashikuhubiri juu ja ufalme gwa Nnungu na juu ja lina la Yesu Kristo vashikubatizwa washileu kwa vandonyanji. Na Simoni mwenyewe ashikuamaini baada ja kubatizwa, ashikujendelela kuva na Filipo, pawenib Ishara na miujiza jaliji jinatendeka, alishangaa.¹⁴Wakati wa mitume na Yerusalemu puvapilikenenje kuwa samaria ishiposhela lilowe lika Nnungu, vashikwatumanga Petro na Yohana. ¹⁵Wakati puvaligwinji wanauluka vashikwaombea kwamba wamposhele Roho mtakatifu. ¹⁶Mpaka muda gwenego Roho mtakatifu aliji bado akanave uluka hata mundu jumo: pavalinji wabatizwenjwe kwa lina lya Bwana Yesu. ¹⁷Ndipo Petro na Yohana guvavishilenje mikono na venevo wakamposhele Roho mtakatifu.¹⁸Wakati Simoni panawe kwamba Roho mtakatifu ashishoywa kupitia kuri kwa mikono na mitume. ashikupinga kwapanganga mbya. ¹⁹Gwalugwile "mmbanganje haga mashili ili kila ngupinga kummishila makono aposhele Roho mtakatifu."²⁰Lakini Petro gwamlugulile, mbya yako pamo na ugwe ipotelee kwatalika kwasababu ushiganishia kuwa karama ja Nnungu inapatikana kwa mbya. ²¹Gwangali sehemu katika jambo lyeneli kwasababu mtima gwako si mnyoofu mmujo ja Nnungu. ²²Nneyo bahi tubu maovu gako na kumjuga Nnungu labda shiusamehe fikra ja mtima gwako. ²³Kwa maana nalola uko katika sumu ja uchungu na kifungo cha dhsmbi."²⁴"Simoni ashikujibu na kulugula, "Mumjuganje Bwana kwaajili jangu, kwa kuava mambno gowe mmeleketanje yaweza kunishoshela.²⁵Wakati Petro na Yohana puvalinginji wamemshudia na kuhubiri lilowe lya Bwana vashikuuja Yerusalemu kwa mpanda gwenego walihubiri injili katika vijiji vya wasamaria.²⁶Bai malaika wa Bwana ashikunena na Filipo na kulugula, "Angaza wa ujende kusini kusini mpanda ukienda pai ja Yerusalemu kuelekea Gaza. " (Agu mpanda upali katika jangwa) ²⁷Akaaaugaza na kuenda lola kushikuva na mundu wa Ethiopia, tuwashimwenye mamlaka kuu pai ja kandase, malkia wa Ethiopia. Ashikuvikwa kunani ja hazina yawe yowe; naye ashikwenda Yerusalemu kuabudu. ²⁸Ashikuva akirejea ashikuketi mmutuka mwake akishoma chuo cha nabii Isaya.²⁹Roho ashilugula na Filipo, "Sogea karibu na garii hili ukashikamane nalo. ³⁰Ineyo Filipo ashikwenda mbiyo nabkumpilikana anashoma katika chuo cha nabii Isaya; Gwalugwile buli unamanya shiukushoma?" Muethipia gwalugwile," shimanye buli bila mundu kuniongoza? ³¹Akamsihi Filipo akwele mutuka na kutama pamo.³²Nnaino lifungu la maandiko lyaliji anashowa malinga kondoo kwenda machinjioni kuingwa; na malinga kondoo ashikutama jii jwangaugula kang'wa shake: ³³Kwa huzunishwa kwake hukumu jake jishikuondolewa: Gani shaeleze kizazi shake? Maisha gake gashiondolewa katika nchi."³⁴Nneyo towashi ashikumuuliza Filiopo, na kulugula" nakujuga ni nabii jwei ambaye anaongelewa habari jake kuhusu jwenejo au za mundu juna? ³⁵Filipo ashikutandula kulonjela, ashikutandiuva kwa andiko lyeneli lya Isaya kumuhubiria habari za Yesu.³⁶Walinginji mumpanda, puwashilenje penye mashi, towashi gwalugwile, lola pashikola mashi hapa shindushashi shinazuia ngunabatizwe? ³⁷Malove genega, Nneyo muethiopia ashikujibu "Naamini kwamba Yesu Kristo ni mwana njuka Nnungu" gakwa kwenye maandiko gakale). Ndipo Muethipia ashikuamuru mutoka jijime. ³⁸Vashikwenda nkati ja mashi, pamo na Filipo na towashi Filipo akambatizia.³⁹Wakati puvashoshilenje kwenye mashi, Roho ja Bwana jishikumpeleka Filipo kwatalika towashi jwangamwona, ashikwenda mpanda gwako akishangilia. ⁴⁰Lakini Filipo ashikushoshila Azoto. ashikupita katika mkoa gwegula na kuhubiri injiili katika miji jowe mpaka paishile kaisaria.

Chapter 9

¹Lakini Sauli, ashikujendelela kulugula vitisho hata vya awa kwa wanafunzi wa Bwana, ashikwenda kwa kuhani mkuu ²na kumjuga barua kwaajili ja masinagogi kweneko Dameski, ili kwamba akimpata mundu aliye katika mpanda gwegula, awe jwashileu au jwandonya avatawe na kujianago Yrusalemu.³Hata paliji anasafiri ishikushoshela kwamba paegejele Damaski, ghafla jishikumwangaza kowe kowe nuru kushoka mbinguni,' ⁴Naye gwagwile pai na gwapilikene lilowe likimtashia, "Sauli, Sauli, mbona wanitesa nne?"⁵Sauli akajibu, U nani ugwe Bwana? Bwana guvalugwile, "nne ndiye Yesu anaeniudhi; ⁶Lakini jinuka, jinjila kumjini nawe shiulugwilwe yakupasayokutenda. ⁷Vevala vandu vasafirinji pamo na Sauli vashikulia jii watendapili kanishianga lilove, wanamlole mundu.⁸Sauli gwajimile katika shilambo na paugwile meyo gake jwangakombola kulola shindu, washikumkamulanga mikono nan kwiyanago mpaka Dameski. ⁹Kwa mova gatatu jwangalola, akalya wala kupalila.¹⁰Basi pashikuva na mwanafunzi Dameski lina lyake Anania, Bwana ashikulugula naye katika maono, "Anania. "Na ashikiulugula "Lola punili apano Bwana. ¹¹"Bwana gwamlugulilenje jinuka ujende katika mtaa uushemwea Nyofu na katika nyumba ya Yuda na ukauje mundu kushoka Tarso ashemilwe sauli, maana angali anajuga; ¹²na ashikumwona katika maono mundu lina lyake Anania. anajinjila na kummishila mkono juu jake ili kwamba apate kulola.¹³Lakini Anania akajibu, "Bwana, jimbilikana habari za mundub jweneju kwa vandu vavagwinji kwa kiasi gani shavatendenje mabaya watakatifu wa kweneko Yerusalemu; ¹⁴Penepo ashikulola mamlaka kushoka kwa kuhani mkuu kumkamula kila jumo akulishemela lina lyako. ¹⁵Lakini Bwana gwammalanjile, jenda kwa maana jweneji ni shombo teule kwangune, atole lina lyangu mmujo ja mataifa na wafalme na vana va Israeli. ¹⁶Maana shinimmalanjilenje gali gamagwinji yatayo nmpasa kuteswa kwaajilib ja lina lyangu."¹⁷Anania gwajendile mwemula mnyumba; Gwammishile mikono gwalugwile mpwanga Sauli, Bwana Yesu akushoshile katika mpanda gwaliji unakunja ashindu ma pate kulola kavili na ugumbale Roho mtakatifu. ¹⁸Gafla ishikugwa indu pameyo pako mahinga magamba ashikupata kulola, gwajimile, gwabatizwe ashikulya shaalya na kupata mashili. ¹⁹Ashikutama pamo na wanafunzi kweneko Dameski kwa mova gumagwinji.²⁰Wakati gwenego pego ashikumtangaza Yesu katika masinagogi, alilugula kwamba jwenejo ni mwana juka Nnungu. ²¹Na vowe vapilikenenje Vashikushangaa na kulugula, Gava mundu haju avaenge venye vowe vashemile lina hali kweneko Yerusalemu? Na penepo ashikwiya kwa kusudi la kuwatava na kwa pelekanga kwa Makuhani." ²²Lakini Sauli ashikwezeshwa kuhubiri na kuwatenda Wayene Wayudi vatemilenje Dameski wachanganikiwe na Kuthibitisha na kuwa jweneju ndiye Kristo.²³Baada ja mova gamagwinji, Wayahudi washikutendanga shauri pamoo ili wa mmuleye. ²⁴Lakini mpango gwaonji ushikumanyika na na sauli, washikumvizia pamlango mui na shilo wapate kummulaga. ²⁵Lakini wanafunzi wako washikumtola shilo na kumshusha kupitila ukutani, Guvamtelemshenje pai katika shikapu.²⁶Na Sauli paishile Yerusalemu, ashikulinga na wanafunzi kuiyunga na wanafunzi lakini vashikumjogopanga, vanasadiki kuva jwenejo ni mwanafunzi. ²⁷Lakini Barnaba ashikumtola na kumpeleka kwa Mitume, Na ashikwaeleza jinsi Sauli pamwonele Bwana mupanda na Bwana palugwilenje na jisni sauli pahubiri kwa ujasiri kwa lina lya Yesu kweneko Dameski.²⁸Ashikuimanago puvajinjile na kushokan Yerusalemu ashikunena kwa ujasiri lyina lya Bwana Yesu, ²⁹Akihojiana na wayahudiwa kiyunani lakini wakijaribu mara kwa mara kummulaga. ³⁰Wakati ashapwanga puvamanyilenje jambo lyenelo washikumtolanga mpaka kaiosari na vampeleshe ajenda Tarso.³¹Bai likanisa lyowe katika uyahudi, Galilaya na Samaria, lishikuva na amani na lishengwa na kujendajenda katika hofu ya Bwana na faraja ja Roho mtakatifu, kanisa lishikule kwa kwa kujenjesheka idadi. ³²Kisha ishikushoshela Petro paaliji anatimbilatimbila pande yowena mkoa na katerenkia waumini vatamanga katika shilambo sha Lida.³³Ashimwona mundu jumo kweneko lina lyako Ainea, jwenu mundu hujiashiva pashinanda miaka minane, maana ashikupooza. ³⁴Petro gwamlugulila, "Ainea Yesu Kristo akuponye; jinuka na utandishe shinanda shako," Mara gwajimishe. ³⁵Na vandu vowe vatemilenje Lida na sharoni puwamwoananje mundu jwenejo vashikumgeukia Bwana.³⁶Pashikuwa na mwanafunzi Yafa ashemilwe Tabitha, lyene lina maana gake ni "Dorcas" Jweneju jwandonya ashikugumbala liengo njema na matendo ga rehema atendile kwa maskini. ³⁷Ishikushoshela katika gene mova ago ashikulwala na kuva puva msafirirshe nje washikumpandisha katika ja kunani nankumgoneya.³⁸Pava Lida ishikuva tome na Yafu, na wanafunzi washikupilikana kuwa Petro alikweneko, vashikwatumanga vandu vawili kumngwake wakimshih, "Jia kungwetu bila kukava" ³⁹Petro ashikujinuka na ashikushoka pamoo nao. Baada ja ika washikujanago katika ja kunani na wajane vowe vashikujima tome akuno waliguta, watenda kumlanguya likoti na nguo ambayo Dorcas ashikwashoshelanga wakati paaliji pamo na vaonji.⁴⁰Petro ashikuwashoyanga vowe pilanga pa kati ashikugomba magoti na kujuga, kisha ashikugeushila shiilu gwalugwile, Tabitha jimuka" Gwaugwile meyo gake na pamwonile Petro ashikutama pai. ⁴¹Kisha petro ashikumpa mkono gwake na kumjinula na pawashemile waamini na wajane, akawakabidhi kwaonji akiwa hai ⁴²Jambo Lyeneli lijambo lishikumanyikana Yafa, yowe vandu vavagwinji wakamwamini Bwana . ⁴³Ishikushoshela Petro ashikutama mova gamagwinji Yafa vavagwinji Yfa pamoo na mundu ashemilwe Simoni mwala ya lipende.

Chapter 10

¹Ashikuva mundu fulani katika shilambo sha Kaisari, lina lyake ashikushemwa Kornelio, ashikuva mkuu ja kikosi cha Kiitali. ²Ashikuva mchamungu na shikumwabudu Nnungu na nyumba jake yowe, ashikushoya mbya yaigwinji kwa Nnungu mova gowe.³Muda Muda gwa saa tisa muii ashikulola maono malaika wa Nnungu anakwiya kumngwake Malaika gwammalanjile ⁴"Kernelio! Kornelio gwamlolile malaika na ashikuva na hofu jajikulungwa sana gwahugwile "Yenei ni indu yashi mkuu?" ⁵malaika gwammalanjile Mombi gako na zawadi jako kwa maskini ishikumela kunani malinga kumkumbuka kwenye uwepo wa Nnungu" ⁶.Anatama na mudnu aalaya lipende ashemilwe Simoni ambayo lijumba lyako kuliko kando ja bahari."⁷Baada ja malaika aliji analugula naye kujaula Kornrlio ashikwashema watumishi watumshi wa nyumba kwake kavili na askari aliji akimwabudu Nnungu kati ja maaskari valiginji wanamtumikia. ⁸Kornelio ashikwalugulilanga yowe ishoshele na gwamtumile Yafa.⁹Mova iliofuata muda gwa saa sita valinginji mumpanda na wamekaribia mjini, Petro ashikuukwela kunani darini kujuga. ¹⁰Na pia ashikuva na shivanga na shikuhitaji shindu shalya lakini wakati vandu vanatelekanga shaalya, ashikulangunywa maono, ¹¹ashikulolanga lishinguka na chombo kinauchuka na shindu gani malinga nguo jajikulungwa jinauluka pai kwa nje ardhi katika kona yake yowe ncheshe. ¹²Nkati mwake washikuva na aina yowe na wanyama wakwetenje makongono ncheshe na watambaao kunani ja ardhi, na ijuni wa angani.¹³Tena lilowe guligula kungwake "jinuka Petro inga na ulye." ¹⁴Lakini Petro ashikulugula "Ngva nneyo, Bwana kwava nganave kulya shindu shoshowe najisi na shanyata. ¹⁵Lakini lilowe guliishikle kumngwako kavili kwa mara ja vili "Alichotakasa Nnungu unashisheme najisi wala shanyata" ¹⁶.Nnei ishikushoshela wara gatatu na sheshika chombo shishikujamulwa kavili kuangani.¹⁷Na wakati Petro ali katika wakati gwa changanyikiwa juu ja genego maono ganamaanisha indi, Lola vandu vatumwilenje na Kornelio washikujiwa mmujo ja Lango, wanauyanga mpanda gwa kwenda kunyumba. ¹⁸Na washikushema na kuuya malinga Simoni ambaye ashemilwe Petro malinga anatama pepala.¹⁹Wakati gwenego Petro paaliji anawaza ja genego maoni, Roho ashikulugula nago, Lola vandu vatatu vanakuloleya. ²⁰Jimuka na uuishile pai na ujende nao Unajogope kwenda nago, kwasababu njikwatumanga. ²¹Petro gwaulugwishe pai kwao na kulugula Nnei ni jwejula mukumloleyanga kwanini mshwiyanga?"²²Guvagulenje, "Akida jumo lina lyake Kornelio, mundu wa haki na anapenda kumuabudu Nnungu, na vandu humlugula vyema katika taifa lyowe la kiyahudi, ashilugulilwa na malaika na Nnungu kukutuma ili kujenda kwenye nyumba jake, ili apilikene ujumbe ushoka kwaonji." ²³Petro ashikuwakaribishanga kujinjila nkati kutama pamo nango. lyamba gwajimishwe na kwenda pamo nae na vapwanga vachache kushoka yafa washiukuambatana nae.²⁴Lyuva lifate washikwiyanga Kaisaria. na Kornrlio ashiva akiwasubiri; na alikuwa amewaita na shikwashema pamo na ashapwanga na marafiki jake va tome.²⁵Wakati Petro alijinjila nkati, Kornelio ashikumkalia na kutepa mpaka pai kwenye makongono gake kwa kumuheshimu. ²⁶Lakini Petro ashikumjinula na kulugula "Jima nne namwene pia ni mwanadamu."²⁷Wakati Petro anakungurukanago ashikwenda nkati na kuinama vandu vakusanyike pamo. ²⁸Gwavavalanjile, "Mmanganyanji mnamanyanga kuva ngava sheria ja kiyahudi kushirikiana au kutembeleana na mundu ambaye ngava wa shilambo sheneshi, Lakini Nnungu ashinilanguya nne kuva ngapaswa kumshemna mundu jojowe ni najisi na jwanyata. ²⁹Na ndivo maana njikwiya gwangalibisha panatumwile kwaajili ja jenejo, kwa Nneyo niwauyanyanje kwanini mashikumtyumanga kwaajili jangune,"³⁰Kornrlio ashilugula, "mova ncheshe gapitile, wakati malinga gwenegu njikuva najuga muda gwa saa tisa muii nkati mwa nyumba jangu; Njikulola mmujo mwangu mundu ashijima paaliji na mavazi ganawe. ³¹Gwanugulile "Kornelio Maombi gako gashipilikanwa na Nnungu na zawadi jako kwa maskini zishiva ukumbusho mmujo mwa Nnungu, ³²Kwa nneyo Mtume mundu Yafa Naaka msheme mundu jumo anashemwa Simoni aishe kungwako, Ambaye pia anashemwa Petro amabaye anatama kwa mundu aalaya lipende jumo ashemnwa Simoni ambaye nyumba jake puliji kando ja abahari. ³³Zingatia msari huu, "Naya papingaika shslugule na mmanganyanji haumo kwenye maandiko ga kale.³⁴Ndipo Petro gwaugwile lugomo gwake na lugula kweli njiamini Nnungun jwangali upendeleo. ³⁵Baada jake kila shilambo mundun jojowe anayemwabudu na kutenda matendo ga haki shakubalishie kungwake.³⁶Unamanya ujumbe ashoshie kwa vandu va Israeli, paaliji anatangaza habari njema na amani kupitila Yesu kristo ambaye ni Bwana jwa wowe- ³⁷mmanganyanji mmayene mnamanya tukio likoposhele ambalo likoposhele Yudea yowe na lishikutanduva Falilaya, Baada ja ubotizo ambao Yohana ashikutangaza. ³⁸Tukio pulialiji linakumuhusu Yesu Kristo Jinsi Nnungu pamtajile mauta ga Roho mtakatifu na kwa mashili ashikwenda na kutenda yakonja naponya vowe vatesilwenje na ibilisi kwa kuwa Nnungu asshikuva pamoo naye.³⁹Uwe ni mashahidi wa mambo gowe gatendiole katika shilambo sha uyahudi na katika Yerusalemu, jweneju ni Yesu ambaye washikummolanga na kumtundika mumkongo. ⁴⁰Aju mundu Nnungu ashikumfufua siku ja jatatu na kumpa kumanyikana. ⁴¹Ngava kwa vandu vowe, lakini kwa mashahidi waugulilwe kabla na Nnungu uwe tuvayene, twalile nago nan kungwanago baada ja yuka kushoka kwa wafu.⁴²Ashitulajila kuhubiri kwa vandu kuwa jweneju ndiye aumbaye Nnungu ashikumgagula kuwa mwamuzi wa valinginji hai na wawilenje. ⁴³katika jwenejo mnabii vowe vashuhudie, ili kwamba kila aamini katika jwenejo shaposhele msamaha gwa dhambi kupitila lyin alyake."⁴⁴Wakati Petro atenda jendelela kulugula genega, Roho mtakatifu ashikwagumbayanga vowe valinginji vanapali kanishianga ujumbe gwake. ⁴⁵Vandu vevala wanaohusika nan kikundi cha waaamini wajalukenje vevbala vowe vashikwiya na Petro washikuushangazwa, kwasababu karama ja Roho mtakatifu ajailwe pia kwa mataifa.⁴⁶Kwakuwa washipilikana hawa wa mataifa wanaweleketa lugha zingine na kumwabudu Nnungu. Petro akijibu, ⁴⁷kuna mundu jojowe anaweza kuzuia mashi ili vandu vanabatizwe, vandu venava washikumposhelanga Roho mtakatifu malinga uwe? ⁴⁸Ndipo akamwamuru wabatizwe kwa lina lya Yesu Kristo baadaye washikumjuga atuwenao kwa mova kadhaa.

Chapter 11

¹Mitume na ashapwanga valinginji kweneko, Yudea washikupilika kuva mataifa washiposhelanga lilowe lika Nnungu. ²Petro paishe kweneko Yerusalemu, lyelila likundi lya Vandu vajalukonje vashikutanduwa kumkosoa watenda lugula, ³Ukishikamana na vandu vanajukanga na kulya nao!"⁴Lakinin Petro anatanduwa kuwaeleza tukio kwa kina, atenda lugula, ⁵"Nikuva najuga katika shilambo sha Yafu, na njikulola maono ya bshombo shitendaulika pai malinga nguvu jaikulungwa jitenda uluka kushoka kumbinguni katika pembe yake yowe ncheshe. shishikuluka kungwangu. ⁶Njikushilola na kufikiri juu jake Gnunionajjeb vanyama wakwetenje makongono ncheshe vatamanga katika shilambo na vanayma va makonde na vanyama vajendaje⁷Kisha njipilikana lilowe litenda lugula nanne, Jimuke Petro inga na ulye! ⁸Gunigwile ngava nneyo Bwana mdomoni mwangu hakujawai nkujinjila shindu shoshowe shangali kitakatifu au shanyata" ⁹Lakini lilowe lishikujangula kavili kushuka kumbinguni, sheshila Nnungu alichokitangaza kuvi ni shambone unashishema najisi. ¹⁰Yenei ishikushoshela mara gatatu na kila shindu shishitolwe kavili kumbinguni.¹¹Lola gwene wakati vandu vatatu vashikujimanga mmujo ja nyumba ja jejila twaaliji vashitumwanga kushoka Kaisaria kwiya kungwangu. ¹²Roho gwamalanjile kwenda nago na nisitofautiane nago veneva vashileu siatavashikwenda pamoo na nne na tushikwenda kwenye nyumba ja mundu jumo. ¹³Ashikutumalanjila pamwene malaika ashijima nkati ja nyumba jake atenda luguala "Najila Yafa nijenago Simoni ambaye lina lyake punakumshemanga petro. ¹⁴Shalugule ujumbe kwako katika gwenego utaokoka ugwe na nyumba jako jowe,."¹⁵Pudwandwive kulugula nao Roho mtakatifu ashikwiya kunani kwaonji malinga paishe kungwetunji mwanzoni. ¹⁶Nakumbuka malowe ga Bwana pulugwile, "Yohana ashikubatizwa kwa mashi lakini shibatizwanje katika Roho mtakatifu."¹⁷Pia malinga Nnungu ashishoya zawadi mahunga yatupele uwe putamani, katika Bwana Yesu Kristo, nne ni gani kwamba nakombola kumpinga Nnungu? ¹⁸Puwapilikenenje genega mambo, vangarudishanga bali vashikumsifu MNnungu na kugula, "Nnungu ashishoya toba kwajili ja mataifa pia."¹⁹Basi waamini ambao mateso gashikuotanduwa kwenye kifo cha Stefano vashikutawanyika kushoka Yerusalemu waani hawa vashikujendanga kwa talika hadi mpaka Foinike, Kipro na Antiokia.washikuwalugulila ujumbe kuhusu Yesu pekeake kwa wayahudi na ngava kwa juna awaya yowe ²⁰Lakini baadhi jaonji ni kushoka Kipro na Krene, vashikwiya Antiokia na kulugula na wayunani na kumuhubiri Bwana Yesu. ²¹Na mkono gwa Bwana ushikuva pamo nao, na vandu vavagwinji vashikuamini na kumgesushila Bwana.²²Habari zao zishikuika mmasikio kwa kanisa ya Yerusalemu, na vashikumtuma Barnabaajende mpaka Antokia. ²³Paishe na nkulola karama ja Nnungu ashikufurai na aliwatia moyo vowe kuigala na Bwana katika mitima jaonji. ²⁴Kwava ashikuva mundu ashigumbalwa na Roho mtakatifu na imani na vandu vavagwinji vashikujenjeshea katika Bwana.²⁵Baadaye Barnaba ashikwenda Tarso kumnola Sauli. ²⁶Pampatile ashikujianago Antiokia. Ishikuva kwashaka nzima vashikukusanyika pamo na kanisa kuwajiganya vandu vavagwinji. na wanafunzi vashikushemwa Wakristo jwa mara ja kwanza kweneko Antiokia.²⁷N akatika genega mova manabii vashikuluka kushoka Yerusalemu mpaka Antiokia. ²⁸Jumo jwao ni Agabao ndilo lina lyake, ashikujima akiashiriwa na Roho kwa shivanga shipinga shoshela ulimwenguni kote. Yeneyi ishikiushoshela mova ga Klaudio.²⁹Kwa nneyo wanafunzi kila jumo alivyo fanikiwa, Vashikuamua kupeleka misaada kwa ashapwanga valinginji Uyahudi. ³⁰Vashikutendanga nnei, vashikutuma mbyakwa mkono wa Barnaba na Sauli.

Chapter 12

¹Wakati gwenego Mfalme Herode ashikunyoosha mkono gwake kwa baadhi ja vevala vashokanga kwenye kusanyiko ili kuwatesa. ²Gwamuleje Yakobo mpwweke Yohana kwa upanga.³Baada ja kulola kuva inakwapendezanga Mayahudi, Gwamkamwile na Petro kavili, Hii ishikuva wakati wa mikate isiyochachwa. ⁴Pamkamwile ashikumwika mnigereza na ashikuvika vikosi ncheshe vya askari ili kumlinda, ashikuva akitarajia kumpeleka kwa vandu baada ja Pasaka.⁵Petro akamweka mnigereza, lakini maombi gashikutendwa kwa bidii na kusanyiko nkwaajili ja ka Nnungu. ⁶Mova kabla Herode akanave kwenda kumshoya, shilo Petro aashikugona katikati ja maaskari vawili, akiwa ashitawa na minyororo miwili na walinzi mmujo ja nnango vashikuvanganga wankulinda gereza.⁷Lola malaika wa Bwana gafla akamtokea na Nuru ikang'aa nkati Gwamkomile Petro ubavuni na kumjimuya gwalugwile, "Jimuka haraka." ndipo minyororo jatavilwe jishikuuguka kushoka mmkono mwake. ⁸Malaika gwamamnyile, wala livazi lyako na wala ilatu yako. "Petro gwatendile nneyo malaika gwamammalanjile wala livazi lyako na ungagule."⁹Nneyo ashikumkagula malaika na gwashoshile pilanga. Jwangaamini shitendwile na malaika malinga ni shakuli. Ashakuganishia analola maono. ¹⁰Baada ja pitav lindo lya kwanza na lya pili guvaishilenje kwenye geti lya chuma kujinjila kwenda kumjini lishikuuguka lyene kwaajili jao. washikushoshangab pilanga na uhuka wkeneko kwenye mitaa, mara malaika gwamleshile.¹¹Petro puimanyile gwalugwile nnaino njiamini kuwa Bwana ashikumtuma malaika wake ili kumshoya katika mikono ja Herode, na kwa matarajio ga vandu vowe wa uyahudi." ¹²Baada ja manya genega gwaishe kwenye nyumba ja Mariamu amama yake Yohana ambaye ni Marko Wakristo vavagwinji vashikukusanyika watenda juganga.¹³Pagombile hodi kwenye mlango wa kizuizi, mtumishi jumo jwandonya aashemwa Roda ashikwiya na kuugula. ¹⁴Pamanyile ninsauti ja Petro kwa furaha ashikushindwa kuugula nnango; badala jake ashikutuka nkati mwa chumba ¹⁵Nneyo washikuugula kungwake ugwe unalwala shaluva, lakini alikazia kuwa ni kweli ni yeye, Guvalugulenje jwenejo ni malaika jwake."¹⁶Lkaini Petro ashikujendelela kubisha na puvaugulenje nnango guvamnolile palanga na vashikushangaanga sana. Petro akawanyamazisha kwa mkono kimya na shikuwalugulilanga jinsi Bwana pamshoshiye kushoka Gerezani, gwalugwile, ¹⁷"Wajulishe genega mambo Yakobo na ashapwanga vake, "Kisha gwajawile gwapite sehemu jina.¹⁸Puishe muii kushikuva na huzuni jajikurungwa kati ja askari, kuhusiana na shikoposhele kwa Petro. ¹⁹Baada ja Herodekumloleya na jwangamwona gwavaushilenje walinzi na ashikumuamuru vavulajwe, gwapitilemkushoka Wayahudi mpaka kasaria na kutama kweneko.²⁰Herode ashiva na Hasira juu ja vandu va Tiro na Sidoni. Guvajendilenje pamo kungwake, vashikuvanganga na mbingu na blasto msaidizi wa mfalme ili awajangutile, kisha guvajujile nje ja amani, kwasababu shilambo shao shishikuposhela shaalya, kushoka katika shilambo katika shilambo sha mfalme. ²¹Mova gakusudiwe Herode ashiukuwala mavazi ga mfalme, na ashimlugulila.²²Vandu vashikugombanga nyenye, lyeneli ni lilowe lyangu wala ngava lilowe lya mundu!" ²³Mara ghafla malaika akampinga, kwasababu jwangampa Nnungu utukufu; ashikuligwa na chango kwavile²⁴Lakini lilowe likaNnungulishikukulan na kujenela. ²⁵Baada ja Barnaba na sauli kukamilisha huduma jaonji vashikushokanga pepala nabkuuja Yerusalemu guvamtolilenje na Yohana ambaye lina lyake lyavelekwa ni Marko.

Chapter 13

¹Nnaino katika likanisa lya Antokia, pashikuva na baadhi ja manabii na walimu, Vashikuva Barnaba, Simeoni (Ashemwile Nigeri) Lukio wa Kirene, Mnaeni(ndugu jwangali minyai wa Herode kiongozi wa mkoa), na Sauli. ²Puvalinginji wanakumwabudu Bwana na kutawa, Roho mtakatifu ashikulugula, "Mmishilanje panyenje Barnaba na Sauli watendanje liengonlinimishilenje." ³Baada ja likanisa kutawa, kujuga na kuvika mikono njaonji juu ja vandu veneva washikwalekanga vajende.⁴Kwa nneyo Barnabas na Sauli walimtii Roho Mtakatifu na washoikuulukanga kuelekea Selenkia; kushoka kweneko walisafiri baharini kuelekea kisiwa cha kipro. ⁵Puvalinginji katika shilambo sha salami, washikutangaza, lilowe Lya Nnungu katika katiika masinagogi ga Wayahudi. pia washikuva pamo na Yohana Marko malinga msaidizi jwaonji.⁶Puvajendilenje katika kisiwa showe mpaka Pafo, washikumg'iamana mundu fulani ng'avi , Myahudi nabii jwa unami ambaye lina lyake lishikuva Bar Yesu. ⁷Jwene mng'avi ashikushiriki ana na liwali Sergio Paulus, aliji mundu akwete akili. mundu jweneju ashikwaalikanga Barnaba na Sauli, kwasababu ashikuhitaji kupilikana lilowe lika Nnungu. ⁸Lakini elima jwejula ng'avi (Nneyo ndio lina lyake pulitafsiriwa) aliwapinga ashikulinga kumpindikula jwejula liwali ashoashe kwenye Imani.⁹Lakini Sauli ashemilwe Paulo ashikugumbalwa na Roho mtakatifu, akamkazia macho ¹⁰na gwagwile, "Ewe mwana wa ibilisi ushigumbalwa na aina yowe yaunami aina ja haki. Hautokoma kupindikula mpanda gwa Bwana, zilizonyooka bulishiukombole?¹¹Nnaino lola, mkono gwa Bwana puuli kunani kwako, na shiuve kipofu. Ukalilole lyuva kwa muda, mara moja ndambwe nab luvindu vishikugwa kunani ya Elimas, ashikutanduvba kutimbiliola pepala anajuga vandu wamwongoze kwa kumkamula mkono. ¹²Baada ja livali kulola shikoposhele aliamini kwasababu alishangazwa kwa mafundisho kuhusu Bwana.¹³Nnaino Paulo na ashambinga jake walisafiri mmashi kuelekea Pafo na guvaishilenje Perge katika Pamfilia lakini Yohana ashikwalenga na kuuja Yerusalemu. ¹⁴Paulo na mbinga jwake washikusafiri kushoka perge na vashikuika Antaokia ya Pisidia. kweneko vashikwendanga katika sinagogi mova ga sabato kutama pai. ¹⁵Baada ja shoma sheria na manabii viongozi wa sinagogi ashikwatumilanga ujumbe vatenda lugula"Ashiapwanga malinga mkweteshe ujumbe gwa kwataganga mtima vandu penepa, mnugulanje"¹⁶Kwa nneyo Paulo ashikujima na kumpangila mkono, ashikulugula, "Vashileu wa Israeli na mmanganyanji mnaomtii Nnungu, mpilikanishianje. ¹⁷Nnungu jwa veneva vandu va Israeli ashikulugula awawa jetu na kwatendanga vanduvavagwinji puvatimilenje katika shilambo sha Misri na kwa mkomno gwake kuinuliwa ashikwaongozanga palanga. ¹⁸Kwa yaka arobaini ashikwavumilianga katika jwanga.¹⁹Baada ja angavanja mataifa saba katika shilambo sha kanani, ashikwapa vandu shilambo shao kwa urithi. ²⁰Matukio gowe ga gashikukoposhela zaidi ja mika mianne na hamsini. Baada ya indu yowe, Nnungu ashikwapanganga waamuzi mpaka samweli Nabii.²¹Baada ja genega vandu, vashikujuga mfalme, nneyo Nnungu ashikwapanganga Sauli mwana wa Kishi, mundu jwa kabila la Benjamini, kuva mfalme kwa yuka arobaini. ²²Kisha baada ja Nnungu kumshoya katika ufalme, ashikujinula Daudi kuwa mfalme jwao. ishikuva kuhusu Daudikwamba Nnungu ashikulugula, "Njikumpata Daudi mwana wa Yese kwa mundu apendezwaye na mtima gwangu amabye shatende kila shindu shingupinga,'²³Kushoka katika shipinga sha mundu jweneju Nnungu ashikwiyanago Israeli mkombozi, Yesu malinga shashidi kutenda. ²⁴Lyeneli lishikutanduwa kushoshela kabla ja Yesu kwiya, Yohana kwanza ashikutangaza ubatizo wa toba kwa vandu va israeli. ²⁵Naye Yohana paaliji anamaliya maengo gake, ashikulugula, "Mnaganishianga nne nin gani? nne ngacva jwejula. lakini mpilikanishianje akwiya nnyuma jangu ngastahili kulegeya italu ya makongono gake,'²⁶Ashapwanga vana wa shipinga sha Abrahamuna vevala kati jenunji mnakumwabudu Nnungu, ni kwaajili jetu kwamba ujumbe gwenegu gwa ukombozi ushitumwa. ²⁷Kwa vevala watamanga Yerusalemu na watawala wao wangammanyanga kwa uhalisia na wala wangamanyanga ujumbe wa Mnabii ambao husimwa kila sabato, kwa nneyo walitimliza ujumbe wa manabii kwa kumuhukumu kifo Yesu.²⁸Japokuwa wangapatanga sababu jambone kwa kifo nkati jake, vashikumjuganga Pilato ammulaje. ²⁹Pavamaliyenje mambo gowe gajandishwe kuhusu jwenejo vashikummikanga pai kushoka mukongo na kumgoneya nnikaburi.³⁰Lakini Nnungu ashikumyuya kushoka wafu. Ashikuonekana kwa mova gamagwinji kwa vevala vajendenje pamo naye kushoka Galilaya kuelekea Yerusalemu, ³¹vandu veneva ni mashahidi va vandu.³²Nneyo tunakwiyanago habari njema kuhusu ahadi wapegwile ashambuje. ³³Nnungu ashikumvika ahadi yeneyi kungwetuvanavao katika ashikumyuya Yesu na kumujanago kawili katika uhaio Lyeneli pia lishikujandukwa katika zaburi javili ugwe ni mwanangu lelo njiwa awawa jako. ³⁴Pia kuhusu ukweli ni kwamba ashikumyuya kushoka wafu ili kwamba shiilu shajke shinaharibiwe, ashilugula nneyi shinikupatile utyakatifu na barajka halisi za Daudi'³⁵Jneji ndiyo sababukulugulan pia, katika zaburi jina, ³⁶Hautaruhusiwa mtakatifu wako kulola wako kulola uozo. ³⁷Lakini afufuliwe na Nnungu jwangalola uharibifu,³⁸Nneyo na ifahamike nan kungwenunji ashapwanga, Kupitila jweneju mundun msamaha gwa dhambi ushuhubiriwa. ³⁹Kwa jwenejo kila aaminiye amehesabiwa haki na mambo gowe ambayo sheria ja Musa isingewapatia haki.⁴⁰Nneyo bahi mmanganje waangalifu kwamba shindu shivakungulushe mje manabii shinakoposhela kumngwenunji: ⁴¹Mnolanje mmanganyanji mnadharau na mkashangaa na mkangaanfamie kuvile natenda liengo ambalo mkakombolanga kuhamini, hata malinga mundu avatushiyanje."⁴²Wakati Paulo na Barnaba pavajaulenje, vandu washikujuganga wa kumkungulishe malove genega mova ga sabato gakwiya. ⁴³Wakati mkutano Gwa sinagogi puumalile, Wayahudi vavagwinji na wao ngofu thabiti vashikwakagualanga Paulo na Barnaba, ambao vashikukugumuka nago waliwahimiza vajendelele katika neema ja Nnungu.⁴⁴Sabato jina karibu mji gowe ushikukusanyika kupilikana lilowe lya Nnungu. ⁴⁵Wayahudi puvalolianje makutane vashikukugumbalwanga na wivu na kulugula malowe galiyopingaindu yaliguliwe na Paulo na vashikumtukana.⁴⁶Lakini Paulo na Barnaba vashikukunguruka kwa ujasiri na kulugula, Ishikuva ni muhimu kwamba lilowelya Nnungu likungulushwe kwanza kumngwenunji, pava mnakulikonolanga kwa talika kusheka kwenunjina kuilola kuva mwangastahili uzima wa milele, mnolanje shitupindikushe Mataifa. ⁴⁷Malinga Bwana vatiamuru, atenda lugula, njikummikanga mmanganyanji malinga nuru kwa vandu va mataifa, mjianago uokovu kwa pande yowe ya dunia."⁴⁸Mataifa puwapilikenenje lyeneli walifurahi na kumsifu, lilowe lya Abrahamu lilowe lya Bwana vavagwinji vaagulenje kwa uzima gwa milele waliamini. ⁴⁹Lilowe lya Bwana lishikujenela shilambo showe.⁵⁰Lakini Wayahudi waliwasihiwaliojitoa na wandonya muhimu, pia na viongozi wa mji, Genega gashikushoshela mateso dhidi ja Paulo na barnaba na vashikwanjaa pilanga na mipaka ja shilambo. ⁵¹Lakini Paulo na Barnaba walikung'uta vumbi ja makongono jaonji kisha vashikwendanga kwenye shilambo sha Ikonia. ⁵²Na wanafunzi washikugumbalwangwa na furaha na roho mtakatifu.

Chapter 14

¹²Ishikushoshela nkati ja Ikoniokwamba Paulo na Barnaba vashikujinjila pamo nkati ja Sinagogi la Wayahudi na kukunguruka namna ambayo kundi lilikurungwa la vandu wayahudi vashikuamini. Lakini wayahudi wasiotii walichochea akili wa mataifa na kwatendanga kuva vabaya dhdi ja ashapwanga.³Kwa nneyo washikutama kweneko muda gwamleu vashikunguruka kwa ujasiri kwa mashili ga Bwana kwekuno atendashoya uthibitisho kuhusu ujumbe wa neema jake. Ashikutenda nneyi kwa kushoya Ishara na maajabu vitendwe kwa mikono ja Paulo na Barnaba. ⁴Lakini lieneo lyalikulungwa lya shilambo lishikugavanyika pamo na Wayahudi, na Baadhi pamo na mitume.⁵Wakati gwa mataifa na wayahudi walipojaribu kuwashawishi viongozi wao kwatendelanga vibaya na kwapondanga maganga Paulona Barnaba, ⁶Washikumanyanga lyenelo na kuwutushila katika shilambo sha Likaonia, Listra na Derbe, na maeneo gatimbilila pepala, ⁷na kweneko vashikuhubiri injili.⁸Na kweneko Listra pashikuva na mundu jumo ateni jwangakola mashili mmakongono mwake, kilema koshoka mmatumbe mmatumbo mwa amama yake akanawejendajenda. ⁹Jweneju ashimpilikana Paulo atenda kunguruka. Paulo ashikumkazia meyo na kulola kuva ashikulola imani ja ponywa. ¹⁰Nneyo ashikulugula kumngwake lilowe lya kunani, "Jima kwa makongoni gako, "na jwajula mundu ashikunguruka kunani na kutanduwa kujendajenda.¹¹Umati Puwaonile shatendile Paulo, vashikujimula lilowe lyao na kulugula Katika lahaja ja Kilikaonio, "mirugu imetushukia kwa namna ja binadamu. " ¹²Vashikumshema Barnaba "Zeu"na Paulo "Herme" kwasababu ashikuva msemaji mkuu. ¹³Kuhani wa zeu ambayo hekalu lyake lishikuwa pilanga ja shilambo ashikwiyanago liluwe lya ng'ombe na mtungo gwa maluwa mpaka kwenye lango lya shilambo na jwenejo na umatyi vashikupanga kushoya sadaka.¹⁴Lakini mitume, Barnaba na Paulo puvapilikenenje lyeneli Waliraua, movazi gaonji na kwa haraka washikwenda pilanga kwenye umati, watendaguta. ¹⁵na kulugula, Enyi vandu kwanini mnatendanga indu yeneyi? na uwe pia ni vandu likwete hisia malinga yenunji, Tunakwiyanago habari njema kwamba mgeukanje kushoka kwenda Nnungu aliye hai, aumbile mbingu dunia na bahari na kila shindu shivele katika dunia. ¹⁶Katika nyakati ipitile ashikuruhusu mataifa kujendajenda katika mipanda jaonji vayene.¹⁷Lakini bado jwanga jaula gwangali shahidi katika lyenelyo ashikutenda mbone na shikwapanganga ula kushoka kunani na nyakati za mazao, ashikwagumbayanga mitima kwa yaalya na furaha" ¹⁸Hata ka malove genega, Paulo na Barnaba kwashida vashikuvila umati kuwashoya bsadaka.¹⁹Lakini baadhi ja wayahudikushoka Antiokia na Ikonio washikwiya kushawishi umatiguvamgombilenje maganga Paulo na nkumburuta hadi pilanga ja shilambo, watendanganishia ashiwa. ²⁰Hata kwa nneyo wanafunzi washikujimanga tome nago, ashikujimka, guvajilijile nje kumjini Lyuva lya pili ashikwenda Derbe na Barnaba.²¹Baada jajiganya injili katika sheshila shilambo na kuwatendanga wanafunzi vavagwinji vashikuuya Listra, hadi Ikoniamu, na hadi Antiokia. ²²Vashikujendelela kuimarisha nafsi za wanafunzi na kutagwa mtima kujendelela katika imani gwalugwile , "Lazima tujinjile katika ufalme gwa Nnungu kwa kupitila mateso gamagwinji."²³Walipowateua kwaajili jaonji ashambuje wa kila kusanyiko la waaminio na wakuwa washijuga bna kutovu, waliwakabidhi kwa Bwana ambao vaonji vashikumwamini. ²⁴Kisha washikupita katika pisdia vashikuika Pamfilia. ²⁵Wakati puvakungurukenje malowe katika Perga, vashikuulukanga kwenda Atalia. ²⁶Kushoka kweneko vashikukwela meli hadi Antiokia ambako vashikuva vashikuishoyanga kwa neema ja Nnungu kwaajili ja maengo ambayo nnaino puvalinginji vaikamishile.²⁷Puvaishilenje kweneko Antiokia na kulikusanya kusanyiko lya pamo washikushoya lya bpamo washikushoya taarifa ga mambo ambayo Nnungu ashitenda kwaonji na jinsi pawaugulile mlango gwa imani kwa vandu wa Mataifa. ²⁸Vashikutamanga kwa muda gwamleu na wanafunzi.

Chapter 15

¹Vandu fulani vashikuulukanga kushoka uyahudi nan kwajiganya ashapwanga, watenda lugula, "msipotahiriwa malinga desturi ja musa mkamkombolanga kuokolewa." ²Wakati Paulo na Barnaba puvaliginji na mapambano na ,mjadala pamo nao ashapwanga vashikuamua kuva paulo Barnaba na vana kadhaa vajenda Yerusalemu kwa mitume na wazee kwaajili swali hili.³Kwa nneyo, kwakutumwa kwao nalikanisa vashikupitila Foinike na samaria watenda tangaza kupindikulania kwa mataifa washikujianago furaha kwa ashapwanga vowe, ⁴Puvaishenje Yerusalemu, waliwalikaribishwa na kanisa na mitume na ashambunje, na waliwasilisha taarifa ya mambo gowe ambayo Nnungu ashitenda pamo nao.⁵Lakini vandu fulaniwalioaminmi vashikuwa katika kundi la Mafarisayo, vashikujima na kulugula, "ni muhimu kuwatahiri na kuwaamuru vakamulanje sheria jika Musa." ⁶Nneyo mitum,e na ashambuje vashikujima pamo kuliganisha lyeneli liswala.⁷⁸⁹Baada ja majadiliano gamaleu, Petro ashikujima na kulugula kwaonji, "Ashapwanga mwatambua kwamba kitambpo kizuri shipitile Nnungu ashikutenda chaguo kati jenunji, kwamba kwa mdomo wangu Mataifa wapilikene lilowe lya injili na kuamini. Nnungu amanya mitima anashuhudia anakwapanganga Roho mtakatifu, malinga patendile kungwetu; nab kuulaga utofauti kati jenu na venevo ashitenda mitima jambnone.¹⁰Kwa nneyo, kwanini mnajaribu Nnungu kwamba mmikanje nira juu ja shingo za wanafunzi ambao hata awawa yetu wala uwe twangakombola kustahimili? ¹¹Lakini twaamini kwamba, tutaokolewa kwa nnema ja Bwana Yesu, malinga puvalinji."¹²Kusanyiko lyowe lishikupumulila puvalinginji wanakumpalikanishia Barnaba na Paulo puvalinginji wanashoya taarifa ya ishara na maajabu ambayo Nnungu ashikutenda pamoo kati ja vabdu wa Mataifa.¹³Pavaleshilenje kukunguruka, Yakobo alijibu na kulugula, "Ashapwanga mbilikanishianje. ¹⁴Simoni ashikunguruka jisni kwanza Nnungu kwa neema ashikwajangutikla Mataifa ili kwamba apate kushoka kwao vandu ja lyina lya lyake.¹⁵Malove ga Manabaii yanakubaliana na lyenelyi malinga puijandishwe, ¹⁶Baada ya genega mamumbu shimnywe nankuishenga kavili hewa ja Daudi, pujingwile pai, shinijunule na kuisha uharibifu wake, ¹⁷Ili kwamba vandu vaigelenje wamloleye Bwana, pamoo na vandu va mataifa washemwile kwa lina lyangu,' ¹⁸Nnei ndiyo palugwile Bwana atendile mambop genega gamanyikana tangu enzi ja bukala.¹⁹Nneyo basi ushauri gwangu ni kwamba tunapanganje shida vandu va mataifa wamgeukiao Nmungu; ²⁰Lakini tujandishe kwao kwamba watame kwa talika na uharibifu gwa sanamu, tamaa za N a vilivyonyongwa,Kushoka vizazi na minyai. ²¹kushoka vizazi vya ashambuje kuna vandu katika kila shilambo wahubirio na kumshoma Musa katika masinagogi kila Sabato."²²Kwa nneyo ishikuloleka kuwa imependeza mitume na shambuje pamo na likanisa lyowe kumng'agula Yuda ashemwile Barnaba na Silas, Valiji viongozi wa likanisa na kuwatangaza Antiokia na Paulo na Barnaba. ²³Vashikujandika Nneyi, "Mitume, wazee na ashapwanga, kwa ashapwanga wa mataifa waaliji Antonia, Shamu na kilikia, salamu.²⁴Tushikupilikana kwamba vandu fulani ambao twangapanganga amri jenejo, washikushoka kungwetu na washikwatabishanga kwa mafundisho gajianago shida nafsi mwenunji. ²⁵Kwa nneyo ishionekana vyema kwetu tuwowe kuagula vandu na kuwatuma kwenunji pamoo na wapendwa veta Barnaba na Paulo, ²⁶Vandu valinginji hatarisha maisha gao kwaajili ya lina lya Bwana Yesu Kristo.²⁷Kwaz nneyo tushikumtuma Yuda na Sila shivalugulanje mambo genego pego. ²⁸Pava ishikuonekana vyema kwsa roho mtakatifu na kungwetu kuto kuweka kunani mshingo gwamkulungwa kuliko genega mambo ga lazima: ²⁹Kwamba mgeukanje kushoka kwenye indu vitolewavyo kwa sanamu, minyai indu ya nyongwa na uesherati, malinga shimuvikanje kwa talika nnei, ya mbone kwenunji kwa herini."³⁰Nneyo bahi, walivyotawanyishwa, vashikutemshila Antiokia, baada ja kusanyiko pamo waliwasilisha barua. ³¹pwaliginji wanashona washikufurahi kwasababu ya kutagwa mitima. ³²Yuda na Sila na manabii, waliwatia moyo ashapwangakwa malove gamagwinji na kuwataganga mashili.³³Baada ja tama muda fulani kwenekon washikutawanyishwa kwa amani kushoka ashapwanga kwa vevala watamilenje. ³⁴[lakini ishikuonekana yambone ila kuigala kweneko] ³⁵Lakini paulo vandu vashikutama Antokia pamo na vana vavagwinji ambapo vashikiujiganya na kuhubiri lilowe lya Bwana.³⁶Baada ja mova kadhaaPaulo ashikulugula kwa Barnaba, na tuuje nnaino na kuwowela ashapwanga katika kiula shilambo yulipohubiri lilowe lya Bwana na kuwaonanga puvalinginji. ³⁷Barnaba ashipinga kumtola pamoo na Yohana ashemilwe Marko. ³⁸Lakini Paulo ashikuganishia ngava mbone kumtola Marko avaleshilenje kweneko pamfilia na jwangajendelela kavili na maengo.³⁹Kisha penepo kushikushola mabishano gamakurungwa kwa nneyo vashikulekanana Barnaba ashikumtola Marko na kusafrir kwa nneyi nchi mpaka Kipro, ⁴⁰Lakini Pauloashikumng'agula Sila na kushoka, baada ja pegwa na ashapwanga katika neema ja Bwana. ⁴¹Na ashikwenda kupitila shamu na kilikia atenda imarisha makanisa.

Chapter 16

¹Paulo pasishe Debre na Lystra; na lola pepala paaliji na mwanafunzi ashemiwe, Timotheo ni kijana avaeleshwe na maana na kujahidi ambaye ni muuminijwa awawa yake ni Mgiriki. ²Vandu wa Listra na Ikonia walimshuhudia vizuri. ³Paulo ashikumpinga ili asifiri nago nneyo ashikumtola na kumtahiri kwasababu ja wayahudi waliginji kweneko kwani vowe vashikummanyanga kwa awawa jake ni Mgiriki.⁴Puvaliginji wanakwendanga vashikupita kwenye shilambo na kushoya maagizo kwa makanisa ili kuyatii maagizo genego gashikujandikwa na mitume na ashambuje kwenko Yerusalemu. ⁵Kwa nneyo makanisa gashikuimarishwa katika imani na waliobaini vashikujendeshela kwa idadi kila mova.⁶Paulo na mnjake guvajendilenje Firigia na Galatia, kwa Roho jwa Nnungu ashikwakanmiyanga kuhubiri lilowe kweneko kwenye jumba la Asia. ⁷Puvaliji tome Misia vashikulinga kwenda Bithinia, lakini Roho jwa Yesu ashikwakataza, ⁸Kwa nneyo washikupitanga Misia na kwiya mpaka shilambo sha Troa.⁹Maono gashikumshoshela Paulo shilo kushikuwa na mundu wa Makedonia ashijima, gwamshemile na kulugula "Mjianje mtuijangutilanje mtujangutilan je kweneku Makedonia." ¹⁰Paulo paweni maono, mara tushikujiandaa kwenda Makedonia, atendamanya kuwa Nnungu ashikutushema kwenda kuwahubiria injili.¹¹Nneyo tushikujaula kushoka Troa, tushikwenda moja kwa moja Samothrake, na mova gaishe tushikwika shilambo sha Neapoli. ¹²Kushoka penepo tushikwenda Filipi ambayo moja ja shilambo sha Makedonia, shilambo muhimu katika wilaya ya utawala na wakunani na tushikutama mova kadha. ¹³Mova ga sabato tushikwenda palanga ja lango kwa mpanda gwa mto, sehemu ambayo tushikuganishia tushive na mahali patenda maombi. tushikutama pai na kukunguruka na vandinya vaishilenje pamoo.¹⁴Jwandonya jumo ashemilwe Lydia, ausha zambarau, kushoka katika shilambo sha Tiatira, mwenye kumuabudu Nnungu ashikupilikana. Bwana ashikuugula mtima gwake na kuwika maanani malowe galugwilwe na Paulo, ¹⁵Baada ja batizwa jwenejo na nyumba jake jowe ashikutusihi nan kulugula, "malinga mshilolanga nne kuwa ni mwaminiufu katika Bwana basi nawasihi mjinjilanje na kutama kwangune ashikutusihi sana.¹⁶Ishikuwa kwamba twaaliji tunakwenda mahali na kujuga jwandonya jumo aliji pepola utambuzi ashikuimana na uwe, Ashikumpeleshela Bwana faida jajigwinji kwa kubashiri. Jwene ¹⁷jwandonya ashikumkagula Paulo pamo na uwe na ashikugomba nyenye na kulugula, "Veneva vashikeu ni watumishi wa Nnungu apali mkuu wanaowatangazaia nyinyi habari ya wokovu". ¹⁸Ashikutenda nneyo kwa mova gamagwinji lakini paulo ashikushimwa na tendo lyenelyo, ashikugeuka na kuwalugulila pepo, "Nakuamauru kwa lina lya Yesu umshoshe nkati mwake" naye ashikushoka na kuweleka mara jimo.¹⁹Mabwana zake puwaonile yakuwa tu maini la faida jao lishijaula, vashikwakamulanga Paulo na Sila na kuwamburuza sokoni mmujo ja wwnye mamlaka. ²⁰Puvaishilenje kwa ,mahakimu, washikulugula, "Veneva vashileu ni wayahudi na wanasababisha ghasia jajikurungwa katika shilambo shetu. ²¹Wanajiganya mambo ambayo ngava sheria uwe kuyaposhela wala kugakagura malinga warumi."²²Umati ushikuwajiruhushianga kinyume Paulo na Sila, mahakimu wakarama nguon zao na kwaulanga na kuamuru wagombwe viboko. ²³Baada ja kwagombanga iboko yaigwinji vashikuwajaanga nnigereza na kumuamuru askari wa gereza kuwalinda vyema. ²⁴Baada japoshela amri jenejo, askari jwa gereza ashikwajaa katika chumba cha nkati ja gereza na kuvatangaza makongono jao kwenye sehemu pava hifadhi.²⁵Wakati gwa shilo sha manane, Paulo na Sila, wakawa wanajuganga nakujimba nyimbo ya kumsifu Nnungu, akuno wafungwa vana watendapilikanishia, ²⁶Ghafla kushikushoshela tetemeko kuu na misingi ja gereza ishikupukunywa, milango ja gereza gajiugushe, na minyororo ja wafungwa wowe jishikulegezwa.²⁷Mlinzi jwa gereza ashikujinuka kushoka katika lugono na ashikulola milango jowe ja gereza jishiuguka nneyo ashikutola upanga gwake maana ashikupinga kuivulaga kwasababu ashikuganishia wafungwa vowe vashitorokanga, ²⁸Lakini Paulo ashigomba nyenye kwa lilove kuu atenda lugula "unaizuru tuwowe putuli pano".²⁹Mlinzi jwa gereza ashikujuga taa na ashikujinjila nkati ja gereza kwa aharaka, ashikutetemela na kujogopa, ashikwagwilanga Paulo na Sila, ³⁰na kwashoyanga pilanga ja gereza na kulugula, "Waheshimiwa, ndende indi ili mbate kuokoka?' ³¹Nao guvalugulenje mwamini Bwana Yesu nawe Utaokoka pamoo na nyumba jako."³²Vashikunenanga lilovye lya Bwana kungwake, pamoo na vandu vowe na kunyumba jake, ³³Mlinzi jwa gereza ashikwatolanga shilo na kuwaukanga sehemu walizoumia jwenenjo pamo na vandu wa kunyumba mwake wakabatizwa mara. ³⁴Ashikwianago Paulo na Sila kumngwake na kuwatengea shaalya, Naye ashikuwa na furaha kuu pamoo na vandu na kunyumba kwasababu washikumamini Nnungu.³⁵Pujalijinmui, mahakimu walituma ujumbe kwa yule mlinzi wa gereza watenda lugula, "Waruhusu vevala vandu vajende", ³⁶Mlinzi wa gereza akamjulisha Paulo juu ga malove genego kuwa, "Mahakimu washinugulilanga niruhusu mjaulanje nneyo mshoshanje pilanga nkwa amani."³⁷Lakini Paulo gwavalugulilanje, "Vashikutukomanga hadharani, vandu ambao ni Warumi bila kutuhukumu na washikuamunga kutujaa mnigereza, halafu nnaino wanapinganga kutushoya kwa siri, Hapana ikawezekana venevo vayenenji vajiyanje kutushoya mahali penepa". ³⁸Walinzi wakawajulisha mahakimujuu ja malowe hayo, mahakimu washikujogopa sanan pepala puvamanjilenje kuva Paulo na Sila warumi. ³⁹Mahakimu washikwiya na kuwasihi vajaulanje na puvawashoshilenje pilanga ja Gereza vashikwajuganga Paulo na Sila vashoye pilanga ja shilambo shao.⁴⁰Kwa nneyo Paulo na Sila washikushoka pilanga ja gereza vashikwiya kumjui kwa Lidia. Paulo na sila puwaonilenji ndugu waliwatia moyo na kisha kujaula katika shilambo shenesho.

Chapter 17

¹Na puvapitilanje katika ilambo ya Amfipoliana Apolonia, washikwiya mpaka shilambo sha Thesalonike ambao washiwa na sinagogi la wayahudi. ²Malinga puili kawaida ja Paulo, ashikwenda kumngwao na kwa muda gwa mova ga sabato ashikujadili ni juu ja maandiko.³Ashikuwa anakwalugulilanga Maandiko na kuwaeleza kuva ishikumpasa Kristo ateseke na kisha kuyuka kavili kushoka kwa wafu. Ashikwalugulilanga, Jweneju Yesu nikumnugulilanga habari jake ndiuye Kristo." ⁴Baadhi ja Wayahudi vashikushawishi shika na kuva pamoo na Wagiriki wacha Nnungu, ashimama vavagwinji waongofu na likundi likurungwa lya Vandu.⁵Lakini baadhi ya Wayahudi wasiobamiwa vashikugumbalanhwa na wivu, vashikwenda kusokoni na kwatolanga baadhi ja vandu waovu, wakakusanya umati wa vandu pamoo na kusababisha ghasia pashilambo kisha wakavusha ghasia pashilambo, kisha vakama nyumba ja Jason, vashikupinga kwakamulanga Paulo na Sila ili vikanga mmujo ja vandu. ⁶Lakini walipowakosa vashikumkamula Yason na baadhi ja ashapwanga na kwapeleka mmujo ja maafisa wa shilambo vatenda komanga nyenye, veneva vashileu waliopindua ulimwengu washikanga kweneko kavili. ⁷Vashileu venewa waliokaribishwa na Yasoni wanaihalifu sheria ya Kaisari wanalugulanga ashapwanga Mfalame juna ashemwa Yesu"⁸Umati na waofisa wa shilambo, puvaliji kenje mambo genego vashikujinjilwa na wasiwasi. ⁹Baada java watolilenje mbya ja thamani ya ulinzi kushoka kwa lasoni na vandu vana vashikwalekanga vajende.¹⁰Sheshilo shilo ashapwanga vashikumtuma Paulo na Sila Beroya, na puvaishile nje kwekula vashikwenda katika sinagogi la Wayahudi. ¹¹Vevala vandu vashikuwa wenye werevu gwamkurungwa kuliko vandu va Thesalonike kwasababu vashikuwa na utayali wa kuliposhela lilowe kwa akili jaonjina kuchunguza maandiko kila siku ili kulola malinga malowe ganenilwe ndiyo pugali. ¹²kwa nneyo vavagwinjji vashikuamini wakiwemo vandonya wenye ushawishi gwa mkurungwa wa kigiriki na vashileu vavagwinji.¹³Lakini Wayahudi wa Wa Thesalonike puvamanyile kwamba Paulo anatangaza lilowe lya Nnungu kweneko Bero ya washikwenda kweneko na kuchochea na kutanduwa ghasia kwa vandu. ¹⁴Kwa haraka ashapwanga vashikumpelekanga Paulo kwa mpanda gwa ziwa Lakini Sila na Timotheo vashikuigalanga pepala. ¹⁵Vevala ashapwanga vampleshenje Paulo vashikwenda naye mpaka Athene vashikumleka Paulo kweneko vashikumposhela maagizo kushoka kuwa Sila na Timotheo vaishe kumngwake kwa haraka iwezekanavyo.¹⁶Na wakati alikwalindanga kweneko Athene, mtima gwake ushikutumbala nkati mwake mwa jinsi paonile shilambo shsishsigumbala sanamu nyaigwinji. ¹⁷Nneyo ashikujadiliana katika sinagogi na wayahudi vevala waliomcha Nnungu na kwa vevala vowe aimanago kila moga kusokoni¹⁸Lakini baadhi ya wanafalsafa wa Waepikureo na Wastoiko wakamkabili. na vana guvalugulenje ni shindu shashi shaalugula jweneju mwongeaji mchanga? vana guvalugulenje "inaonekana inahubiri habari ja Nnungu mgeni," kwasababu anahubiri habari ja Yesu na ufufuo.¹⁹Wanakumtola Paulo na kujianago Areogapo, watendalugula, "Tunamanya haga mafundisho mapya gukukuruka? ²⁰Kwasababu unakwiyanago mambo mapya katika maskio getu. kwa nneyo tunapinga kumanya genego mambo gashikola maana gani?" ²¹(Na vandu vowe wa Athene pamo na vajeni valiginji hutumia muda gwao aidha katika kukunguruka na kupilikanishia juu ja jambo jipya.)²²Kwa nneyo Paulo ashikujima katikati ja vandu va Areopago na kulugula, " Enyi vandu va Athene, nalola mmanganyanji vandu va dini kwa kila namna, ²³Kwani kjatika kupita kwangu na kulola indu jenunji vya kuabudu, njilola malove gajanjishwe kwenye moja ya madhabahu genunjii, itenda lugula "KWA NNUNGU ASIYEJULIKANA" nneyo bai jweneju mnaemwabudu pangalimanya ndiye ninaye wajulisha mmanganyanji.²⁴Nnungu aumbile dunia na kila shindu shipali nkati, kwava ni Bwana wa mbinguni na nchi, akakomboola kutama katika mahekalu yaliyotengenezwa na mikono. ²⁵Na pia hatumikiwa na mikono ya wanadamu kana kwamba anapinga shindu kwani jwenejo mmwene huwapa wandu uzima na pumzi na indu nina yowe.²⁶Kupitila mundu jumo ashikutenda mataifa gowe ga vandu vatamanga kumeyo kwa dunia na ashikwashilanga nyakati na mipaka katika maemneo gwatamanga. ²⁷Kwa nneyo wanapingwanga kumloleya Nnungu na yamkini wamng'imanena kwa uhakika jakwa taalika na kila jumo jwetu.²⁸Kwake tunaishi, tunajendajenda mna kuva na uzima gwetu, malinga mtunzi jwenunji jumo wa shairi pulugwile tu vaveleka vake.' ²⁹Kwa nneyo pavauwe ni vavelekwa wa Nnungu hatupaswi kuganishia kuwa Uungu malinga dhahabu, au shaba au maganga sanamu iliyochongwa kwa ustadi na mawazo ga vandu.³⁰Kwa nneyo Nnungu ashikupumula nyakati yeila ya ujinga, lakini Nnaino anaamuru vandu vowe kila mahali wapate kutubu. ³¹Yenei ni kwasababu ashikiva lyuva atakayo ihukumu dunia kwa mundu ambaye ashikumkagula Nnungu ashikushoya uhakika wa muda jweneju kwa kila mundu pepala pamnyushie kushoka kwa wafu.³²Na vandu va Athene puvapilikene habari ja lyuwa kwa wafu, baadhi jaonji wakamdhihaki Paulo, ila vana guvalugulenje, "Tutakusikiliza tena kwa habari ya jambo lyeneli" ³³Baada ja penepa Paulo gwavaleshile. ³⁴Lakini baadhi ja vandu waliungana naye wakaamini. akiwemo Dionisio Mwareopago, na jwandonya anashemwa Damari na wengine pamo nao.

Chapter 18

¹Baada ya genego mambo, Paulo ashikujaula Athene kwenda Korintho. ²Kweneko gwamnpatile myahudi ashemilwe akwila mundu jwa kabiola la ponto jwenejo na mmkongwe jwake ashemilwe Prisila washikwiya kushoka kweneko hatia kjwasababu ja Klaudia ashikuamauru Wayahudi vowe wajondoshe Roma Paulo gwaishe kungwaonji; ³Paulo akaishe na kutenda maengo nago kwani jwenejo anatenda maengo gafanana na gaonji venevo vashikuva vanahalaya mahewa.⁴Paulo akajadiliananao katika simnagogi kila mova ga sabato, Aliwashawishi wayahudi pamoo na wagiriki. ⁵Lakini Sila na Timotheo puvaishilenje kushoka Makedonia, Paulo ashikunokolwa na Roho kuwashuhudia wayahudi kuwa Yesu ndiye Kristo. ⁶Wakati wayahudi walipompinga na kumdhihaki, neyo Paulo ashikumng'unda livazi lyake, mbele yao na kuvalugulila, "Minyai jenunji jiwe kunani mwa mitwe jenunji mmayene; Nne nangali hatia kushoka nnaino na kujendelela nakwajendela mataifa"⁷Nneyo gwatawile kushoka pepala gwapite kwenye mjumba ja Tito Yusto, mundu akumwabudu Nnungu . nyumba jake piliji tome na sinagogi. ⁸Kristo, kiongozi wa sinagogi jake wakamwamini Bwana vandu vavagwinjji wa Korintho wampilikene Paulo atenda kuguruka waliamini na kubatizwa.⁹Bwana amlugulile Paulo shilo klwa mpanda gwa maono, Unajogiope, lakini kunguruka na unapumule ¹⁰Kwani nne nilipamo nanugwe jwakwapingalinga kukudhuru, mana njikola vandu vavagwinjji katika sheshimo shilambo". ¹¹Paulo ashitama kweneko kwa muda gwa shaka shimo na myei sita atenda jiganya lilowe lya Nnungu miongoni mwao.¹²Lakini Galio patendilwe mtawala wa Akaya, WQayahudi vashikujima pamo kinyume na paulo nakumpeleka mmujo mwa kiti cha hukumu, ¹³Guvalugulenje, "Mundu jweneju huwashawishi vandu wamwabudu Nnungu kinyume cha sheria".¹⁴Wakati paulo papilenje kulugula Galio gwavavalanjile Wayahudi, "Ninyi Wayahudi, ,Mmanganyanji Wayahudi, malinga ikaliji ni kosa au uhalifu ikaliji halali kuvashughulikia. ¹⁵Lakini kwasababu ni maswali gahusu malove na meana na sheria yenunji basi muhukumu mmanganyanjji Nne napinga kuva hakimu kwa habari ja mambo genega."¹⁶Galio akawaamuru wajaule mmujo ja kiti cha hukumu, ¹⁷Nneyo gumkamulenje Sothene kiongozi wa sinagogi na kumkoma mmujo mwa shitengu sha hukumu. lakini Galio jwangajali shivatendele.¹⁸Paulo baada ja tama pepala kwa muda gwamleu ashikwaleka ashapwanga na kwenda kwa meli Siria pamo na Prisila na akwila. Kabla ja jaula bandari na ashikumuga umbo yake kwani ashikuwapa kuva mnadhiri. ¹⁹Puvaishilenje Efeso, Paulo ashikumleka Prisila na Akwila pepala lakini jwenejo mmwene ashikujinjila kwenye sinagogi na kujadiliana na Wayahudi.²⁰Puvamnugulilenje Paulo atame nao kwa muda gwamleu jwenejo ashikukana. ²¹Lakini ashikujaula kwaonji gwavalugulilenje, "Shimuje kavili kumngwenunji ikiwa ni mapenzi ga Nnungu" baada ja penepo gwajawile kwa meli kushoka Efeso.²²Paulo paishe Kaisaria ashikukwela kwenda kusalimia kanisa la Yerusalemu kisha gwalwishe pai kwa kanisa la Antokia. ²³Baada ja tama kwa juda pepala, Paulo ashikujaula kupitia maneno ya Galatia na Frigia na kuwataganga mitima wanafunzi wowe.²⁴Myahudi jumo ashemilwe Apolo aveleshwe kweneko Alexandria ashikwiya Efeso Ashikuva afasaha katika kukunguruka na hodari katika maandiko. ²⁵Apollo ashikuelekezwa katika mafundisho ya Bwana kwa jinsi alivyokuwa na bidii katika Roho, ashikukunguruka na kujiganya kwa usahihi mambo gakumuhusu Yesu ila ashikumanya ubatizo gwa Yohana. ²⁶Apolo ashikutanduva kuweleketa kwa ujasiri katika hekalu. lakini Prisila na Akwila puvampilikene, washikutenda urafiki naye na wakamwelekezea juu ja mipanda ja Nnungu kwa usahihi.²⁷Papinjile kujaula kwenda Akaya ashapwanga vashikumtaga mtima na kwajandishila barua wanafunzi walinginjji Akaya ili wapate kumposhela, Paaishe kwa neema ashikwajangutilanga sana walioamini. ²⁸Kwa mashili gake na maarifa, Apolo aliwazidi Wayahudi hadharani atenda languya kupitila maandiko ya kuwa Yesu ndiyo Kristo.

Chapter 19

¹Ishikuva kwamba Apolo paliji Korintho, Paulo ashikupita nyanda za kunani na kushila katika shilambo sha Efeso na ashikuimana wanafunzi kadhaa kweneko. ²Paulo gwavalugulenje, "Je mshikuposhelanga Roho mtakatifu mlipoamini? Guvamnugulilenje, Hapana twangakombola hata pilikana kuhusu Roho mtakatifu."Paulo ashikulugula igala mmanganyanji mlibatizwaje? Guvawelekete katika ubatizo wa Yohana. Bai Paulo akajibu, Yohana ashikubatizwa kwa ubatizo wa toba. gwavalugulenje vandu kwamba kumwamini ⁵Vandu vapilikene habari jeneji vashikubatizwa kwa lina lya Bwana Yesu. ⁶Na ishikuva Paulo pavishile mikono jake juu jaonji, Roho mtakatifu ashikwiya juu jaonji na vashikutanduva kunena kwa lugha na kutabiri. ⁷Jumla vashikuva vashiuleu kumi na vawili.⁸Paulo ashikwenda sinagogi na akanena kwa ujasiri kwa muda wa miyei jitatu, Ashikuva anaongoza majadilianao na kuwauta wabndu kuhusu mambon yanayohusu ufalme gwa Nnungu. ⁹Lakini wayahudi vana vashikuva wakaidi na wasiotii, vashikutanduwa kulugula mabaya kuhusu njia ya Kristo mmujo ja umati, Basi Paulo ashikulekana nago na akawatenga waaminio mbali nao na ashikutanduva anaweleketa kila mova katika ukumbi Tirano. ¹⁰Yenei ishikujendelela kwa Yaka iwili Kwa nneyi vowe valiginji wanataman katika Asia washikupilikana lilowe lya Bwana vowe Wayahudi na Wayunani.¹¹Nnungu ashikuva anatenda maengo makuu kwa mikono ya Paulo, ¹²kwamba hata valwele vashikuponywa na Roho chafu waliwatoka, wakati puvatolilenje leso na nnguo zishoshile mshiilu mwa Paulo.¹³Lakini pashikuva na Wayahudi wapunga mbungo wakisafiri, kupitia eneo hilo vatendatumila lina lya Yesu kwaajili ja matuzmizi yao vayenenji, vatenda kuwalugulilanga vevela valinginji na pepo chafu, vatenda lugula, "Ninawaamuru mshoshe kwa lina lya Yesu ambaye ananihubiri." ¹⁴Vatendilenje genega vashikuva wanasaba wa kuhani mkuu wa Kiyahudi shekwa.¹⁵Roho wachafu wakawajibu, "Yesu anakuwamanya Paulo lakini mmanganyanji ashi gani? " ¹⁶Jwejula Roho mtakatifunkati ja mundu ashikurukianga wapanga mbunga na ashikuwashinda Mashili na kwakoma Ndipo guvautuykenje kushoka katika jejila nyumba vali makono na kujeruhiwa. ¹⁷Lyeneli lijambo lishikumanyikana kwa vowe, Wayahudi na Wayunani ambao washikutama kwenekoEfeso. wakawa na hofu sana na lina lya Bwana lishikuzidi kuheshimiwa.¹⁸Pia wahumini vavagwinjji vashikwiya na kuungana na kudhihirisha matendo mabaya guvatendilenje. ¹⁹Vavagwinjji valinginjji wanatenda uganga wanakusanya vitabu vyao na kujoka moto mmujo ja kila mundu. Wakati wao walipohesabu thamani ya indu yeneyo ishijkuva ipande hamsini elfu ya mbiya. ²⁰Nneyo lilowe lya Bwana gulijenele kwa Upana sana katika mashili.²¹ya Paulo kukamilisha huduma jake kwekula Efeso, Roho akamwongoza kwenda Yerusalemu kupitia Makedonia ana Akaya; gwalugwile Baada ja ava kweneko yanipasa akushoka Rumi pia." ²²Paulo ashikwatuma Makedonia wanafunzi vake vavili, Timotheo na Erasto ambao vashikumjangutila lakini jwenejo ng'ene ashikuigala Asia kwa muda.²³Wakati gwenego ishikukop[oshela ghasia jajikulungwa kweneko Efeso kuhusu gwegula mpanda. ²⁴Sonara jumo lina lyake Demetro, ambaye ashikulaya visanamu vya mbya vya Nnungu Diana, ashikwiyanago biashara jajikurungwa kwa mafundi. ²⁵Hivyo akawakusanya mafundi wa maengo genego na kulugula, waheshimiwa mnaimanya kwamba katika biashara jeneji uwe tunajinjila mbiya yaigwinjji.²⁶Mnalolanga nab kupilikana kwamba si tu hapa Efeso, bahi tome Asia yowe ajub Paulo amewashawishi na kuwapindikula vandu vavagwinji. Analugula kwamba jwakwa miungu ambayo ishitendwa kwa makono. ²⁷Na uwe tu iko hatari kwamba biashara jetu shijive jikaitajika kavili lakini pia na hekalu lya Nnungu jwandonya lie mkuu Diana anakombola kuchukuliwa kuwa jwangali maana. Tena akakombwele kupoteza ukuu gwake, jwenejo ambaye Asia na Dunia humwabudu."²⁸Puvapilikenje genega vashikugulwa na hasira na washikugombanganga nyenyewatenda lugula, Diana wa Efeso ni mkuu." ²⁹Shilambo showe shishikugumbala ghasia na vandu vashikuutuka pamoo nkati ja ukumbi wa michezo, guvawakamule nje wasafiri wenzake na Paulo Gayo na Aristariko, waposhelenje Makedonia.³⁰Paulo ashikukana kujinjila katika umati gwa vandu, lakini wanafunzi walimzuia. ³¹Pia baadhi ja maafisa wa mkoa wa Asia ambao walikuwa marafikin zake wakampelekea ujumbe kwa mashili kumjuga anajinjile katika ukumbi gwa michezo. ³²Baadhi ja vandu watenda lugula shindu sheshila na vananji jambo lyelila, kwa sababu umati gwa vandu, ushikuva ushichanganyikiwa vavagwinjji vangamanyanga kwanini vashikuika pamoo.³³Wayahudi gyuvajianago Iskanda pilangaja umati gwa vandu. ³⁴Lakini baada jamanya kuva jwenejo ni Myahudi, vowe guvagombilenje nyenye kwa sauti jimo kwa muda wa saa mbili, Diana ni mkuu wa Waefeso.³⁵Baada ja karani wa shilambo kunyamazisha umati ashikulugula, Enyi vashuleu wa Efeso, "nin gani kwangamanya kwamba shilambo ni sha Efeso ni mtumiaji wa hekalu la Diana mkuu nan jejila picha pujijaishe kushoka kumbinguni? ³⁶Kulola bai kwambo mambo genega shigawezekane, tunapaswa kuva na utulivu na mnatebndanje shoshowe kwa haraka. ³⁷Kwa maana mshikwashemanga vandu veneva penepa mahakamani ambao siwezi wa hekalu wala si wenye kumkufuru Nnungu jwetu jwandonya.³⁸Kwa nneyo malinga Demetrio na mafundi valinginjii pamoo naye vakwetenje mashitaka dhidi ja mundu jojowe, mahakama ziko wazi na maliwali vapagwinji na vajinago mbele ja shauri. ³⁹Lakini malinga ugwe unaloleya shoshowe kuhusu mambo gana shigashugulikiwe katika kikao halali. ⁴⁰kwakweli tuli katika hatari ja kutuhumiwa kuhusu ghasia lyuva lyeneli Jakwa sababu ja machafuko genega na twangali uwezo gwa kulugula. ⁴¹Baada ga lugula genega aliwatawanya makutano.

Chapter 20

¹Baada jamala ghasia, Paulo ashikwashoma na kuwataganga mtima. Kisha kuvalajila na shijaula kwenda Makedonia. ²Naye ashikupita ni kwa jwenejo na kwa anakwataganga mtima waumini, gwajinjile Uyunani. ³Baada ja jwenejo kuvav pepela kwa muda wa miyei jitatu njama jishikuulaywa dhidi jake na wayahudi paaliji tome na kusafiri kwa mpanda jwa bahari kuelekea shamu, nneyo aliazimu kuuja kupitila Makedonia.⁴Vashikuandamango mpaka Asia vashikuva Sapatro, mwana wa Pirho kushoka Berea; Aristariko na Sekundo wowe, kushoka waamini wa Wathelasonike; Gayo wa Derbe; Timotheo; Tikiko na Trofimo kushoka Asia. ⁵Lakini vandu veneva wamekwisha longolela na vashikuva wanatulindilila kwekula Troa. ⁶kwa mpanda gwa bahari kushoka Filipi baada ja mova ja mikate jangatagwa chachu, na katika mova ng'ano gutuashilenje kweneko Troa,. tushikutama kweneko kwa mova saba.⁷Hata lyuva lya kwanza lya juma putualiji tushikukusanyika pamo ili kuugava mkate, Paulo ashikukunguruka na waumini. Atendanga kujaula malavi gake nneyo ashikukunguruka hadi shilo sha manane. ⁸Kushikuwa na taa jaigwinji katika chumba cha kunani ambapo putwakusanyike pamo.⁹Katika lidirisha ashikutama kijana jumo lina lyake utiko, ambaye ashikuelemewa na lugono lwatopa, Hata paulo paaliji anahutubu kwa muda gwamleu, kijana jweneju paaliji ashikugona, gwagwile pai kushoka ghorofa jatatu na shikulokotwa aliwile. ¹⁰Lakini Paulo ashikuruka pai ashikuwanyoosha mmwene juu jake, gwamkumbatile kisha ashikulugula "Mnakatanje tamaa kwakua yu hai."¹¹Kisha ashikukwera kawili ghorofani na kuugava mkate, gwalile. Baada ja kunguruka kwa muda gwamleu hadi lyamba, gwajawile. ¹²Guvaishenago jwejula kijana alihai vashikufarijika sana.¹³Uwe tuvayene tushikulongolela mmujo ja Paulo kwa nchi na tushikuelekea Aso, ambapo uwe tushikupanga kumtola Paulo kweneko. Sheneshi ndicho mmwene ashikupinga kutenda kwasababu ashikupanga kupitila nchi kavu. ¹⁴Patuishile kweneko Aso, tukampikia kwenye nchi gupitile mitilene.¹⁵Kisha uwe tushikutweka kushoka kweneko na mara ga pili wa kisiwa cha kio. lyuva lina tushikuwasili kisiwa cha samo na kesho yake tukafika njiwa Mileto. ¹⁶Kwasababu Paulo ashikuamua kusafiri kupitila Efeso, ili kwamba anatumie muda gogowe katika Asia kwamaana ashikuva na haraka ja wahi Yerusalemu kwaajili ya sikukuu ja pentekoste malinga ingewezekana jwenejo kutenda nneyo.¹⁷Kushoka mileto ashikutuma vandu hadi Efeso na ashikwashema ashambuje wa likanisa. ¹⁸Puvaishiolenje kungwake gwavavalenje mmanganyanji mmayene mnamanya mnamanya tangu moga ga kwanza pungishe pepano Asia jinsi punili kungwenunji muda gowe. ¹⁹Njikumtumishila Bwana kwa unyenyekevu gowe kwa minyoi, na mateso gambatile nne kwa hila za wayahudi. ²⁰Mnamanya ambayo nangaizuia kutangaza kwenun shindun shoshowe ambacho shishikuva muhimu. na jisni nne puniajiganyenje asha awawa na pia kwenda nyumba kwa nyumba. ²¹Mnamanya jinsi nne punyendelele kuwaonya Wayahudi na Wayuhani juu ja toba kwa Nnungu na imani katika Bwana wetu Yesu.²²Na nnaino mnolanje nne nikiwa ninamtii Roho mtakatifu kuelekea Yerusalemu, gunagawanye mambo gapinga kunishoshela nne kweneko, ²³ila pava Roho mtakatifu hunishuhudia nne katika kila shilambo na analugula kwamba minyororo na mateso ndivyo inakunilindilila. ²⁴Lakini ngava naikufikria kwamba maisha gangu gowe ni mpanda gogowe thamani kwangu ili ngomboole kumaliya mwendo gwangu na huduma njiposhele kushoka Bwana Yesu, kushuhudia injili ja neema ja Nnungu.²⁵Na nnaino lola namanya kwamba vowe miongoni mwa vevala gumbile kuva hubiri ufalme, mkamonanga kumeyo kawili. ²⁶Kwa nneyo nawashuhudia lelo kwamba nangali kwa minyai ja mundu jojowe. ²⁷kwa maana nangaivila kuwatnagzaia mapenzi gowe ga Nnungu.²⁸Kwa nneyo ineni waangalifu juu jenunjji mmanganyanjji mmayene na juu ya kundi lolote ambalo Rohi mtakatifu amewaweka ninyi kuwa waangalizi. iweni Bwana ambalo ashikuliuma kwa minyai jake nnyene. ²⁹Namanya kwamba baada ja kushoka kwangu mbwa mwitu wakati shivajinjjile kungwenunjji na wasilihurumie kundi; ³⁰Namanya kwamba hata miongoni mwenunjji mmayene baadhi ja vandu shivajinjile na kulugula mambno mapotevu, ili kwatanga wanafunzi wawakagule venevo.³¹Kwa nneyo mmanganyanje meyo, mkumbukanje kwamba shakan itatu nangaakombola kuleka kuwafundisha kila jumo kwa minyoi shilo na mui. ³²Na nnaino nne nakuwakabidhi kwa Nnungu na kwa lilowe lya neema jake, ambalo linakombola kushenga na kuwapa uriithi pamo na vowe vavishilenjwe wakfu kwa Nnungu.³³Nangapinga mmbya, dhahabu au mavazi. ³⁴mnamanyanga mmanganyanjji mmanyene kwamba mikono jeneji jishimbatila mahitaji gangu namwene na mahitaji ga vevala valinginji pamo na nne. ³⁵Katika mambo gowe njikupanganga mfano wa jinsi inavyopaswa kuvajangutila wanyonge kwa kutenda maengo na jinsi mnavyopaswa kukumbuka malovega Bwana Yesu, malove ambayo jwenejo mmwene ashikulugula. "Ni heri kushoya kuliko kuposhela."³⁶Baada jalugula nnei alipiga magoti nakujuga pamo nao. ³⁷vowe vashikuguta sana na kumgwila Paulo palukoi na kumbusu. ³⁸Walihuzunika zaidi ya yowenkwasababu ya kile ambacho ashikulugula, Kwamba kamwe vakammonaga kumeyo kavili kisha wakamsindikiza Marekabuni.

Chapter 21

¹Wakati putwalekene tushilekanao, na tunafiri baharini gutishe moja kwa kwenye shilambo sha kosi,na malavi jake gutuishe shilambo sha Roho na kushiko kweneko gutishe shilambo Patara. ²Tupatile meli jakwenda Fonike tushikukwera na kusafiri.³Ptutishe mmujoja kisiwa ja kisiwa cha kipro tushikujileka upande gwa nshinda gutusafiri mpaka Siria, gutuvushile nanga katika shilambo sha Tiro, kwasababu kwenekondiko meli jitenda pakula shehena jake. ⁴Baada ja kwakola wanafunzi, tushikutama mova saba, wanafunzi guvamnugulilenje Paulo kupitila kwa Roho kwa kwamba jwenejo analivate Yerusalemu.⁵Hata tulipotimiza siku zile, uwe gutujamile. vowe pamo na vandonya na vana vao vashikutusindikiza katika mpanda gwetu hadi putushoshile pilanga ja shilambo, kisha tukapiga magoti pwani, gutujujile, gutulajile kila jumo. ⁶Tushikukwela meli, kwenekon nao vashikwiya kumui kawili.⁷Hata putumaliye safari jetu kushoka Tiro gutuishe Tolemai. pepala salimia ashapwanga na tushikutamanago kwa lyuva limo. ⁸Malavi gake tushikujaula kwenda Kasaria. uwe gutujinjile nyumbani mwa Filipo, mhubiri wa injili, aliji jumo kati ja vevala saba, na uwe tushikutamanago pamo. ⁹Mundu jweneju ashikuva na mabinti ncheshe mabarikiwa ambao walitabiri.¹⁰Baada ja tama kweneko kwa mova kadhaa gwaulwishe kushoka Uyahudi nabii jumo ashemilwe Agabo. ¹¹Jwenejo ashikwiya kungwetu na akautwaa mkanda mkanda wa Paulo, kwa kuwa ashikuiatava mmakongono na mmakono gake mmwene na kulagula "Roho mtakatifu alugula nnei" Wayahudi wa Yerusalemu shuvamtavanje mundu amiliki mkanda gwenego na watamkabidhi mmakono mwa vandu na Mataifa."¹²Putupilkene mambo genego uwe na vandu vanatamanga mahali pepala tulimsihi Paulo anajende Yerusalemu. ¹³Ndipo Paulo alijibu, "mnatendanga indu mnagutanga na kuutema mtima gwangu? Kwa maana njiva tayari ngavatu, lakini pia kuwaila kweneko Yerusalemu kwaajili lina lya Bwana Yesu." ¹⁴Kwa vile Paulo jwangapinga kushawishi wa tushikuleka na kulugula, Basi mapenzi ja Bwana yatendeshe."¹⁵Baada ja mova aga tushikutola nmiuko jetu na tukapanda Yerusalemu. ¹⁶Baada ja wanafunzi kushoka Kaisaria pia vashikulongona na uwe, Guvajiananga mundu jumo aashimwe Mnasoni, mundu wa Kipro, mwanafunzi jwa wakala ambaye tushikutamanga.¹⁷Putuishile Yerusalemu, ashapwanga vashikuturibisha kwa furaha. ¹⁸Malavi gake Paulo ashikwenda pamo na uwe kwa Yakobo, na ashambuje vowe valiginji. ¹⁹Baada ja kuwasalimu gwavapelenje taarifa jimo baada ja jina ja mambo ambayo Nnungu gatendile miongoni mwana mataifa kwa pitila.²⁰Wakati guvapilikenenje genego wakamsifu Nnungu na guvammalanjile, "Unalola ashapwanga kuna maelfu wangapi wameamini miongoni mwa Wayahudi, venevo vowe vakwetenje nia ja kukamula Sheria. ²¹Vashikulugulilangwa kuhusu ugwe, kwamba unajniganya wayahudi wanatamanga kati ja mataifa kulekana na Musa, nan kwamba unakwalugulilanga wanawatahiri vana vao na wanakagule desturi ja bukala.²³Tunapaswa kutenda indi? Bila shaka shivapilikane kwamba ugwe ushiika. ²²Nneyo tenda sheshila uwe tukukulugulila nnaino tukwete vandu ncheshe ambao vashikuvikanga nadhiri. ²⁴Vatole vene vandu na ujitekese gumwene pamo nao, na uwalipie gaharama zao ili wakombole kumoga mtume gwao. Nneyo kila jumo apate apate kumanya kuwa mambo guvalugulilenje kuhusu ugwe ni ga unami. Shivaijiganye kwamba ugwe pia unakagula sheria.²⁵Lakini kwa habari za Mataifa ambao washiwa waumini, tushikujandika na kushoya maagizo kwamba wanapaswa kujiepusha nan indu ishoshiwe dhabibu kwa sanamu, na minyai kushoka na sheshila kilichonyongwa, na wajiepushanje na uesharati." ²⁶Ndipo Paulo aliwatwaa vashileu na mlova ga pili akajitakasa mweneywe pamoja nao, gwajinjile Hekaluni, kutangaza kipindi cha mova ga kuitakasa hadi sadaka jishoshe kwaajili ja kila jumo.²⁷Mova genego saba pugagejele kumala baadhi pugaigejele kumala baadhi ja wayahudi kushoka Asia guvammonilenje Paulo Hekaluni na makutano guvatumbelenje na guvamanguye mkono. ²⁸Puvaliji avanagombanga nyenye, vandu va Israeli, Mtujangule sheneju ni jwejula mundu mambo ambayo na kinyume na vandu, sheria na mahali penepo pia ashikwiyanago Wayahudi katika Hekalu na kupanaji mahalinpenepa patakatifu." ²⁹Kwava mwanzoni vashikumnola Trofimo Muefeso ashikuva pamo kushilambo nao vashikuganishia kwamba Paulo ashikwiyanago hakeluni.³⁰Shilambo showe shishikuva na taharuki, na vandu vaqshikuutuka pamoo na kumkamula Paulo. Guvamshoshiye nje pilanga ja Hekalu na ,milango jishikutawa. ³¹Puvalinginji vanalinga kummulaga habari zimfikie nmkuu wa jeshi la waklizni kuwa Yerusalemu jowe jishikugumbala ghasia.³²Mara gwavatolile askari na jemedari gwautushe umati. Wakati vandu puwamwonile mkuu wa jeshi na askari guvaleshilenje kumkoma Paulo. ³³Kisha mkuu wa jeshi ashikuegejela na kumkamula Paulo nan kuamuru atawe minyororo jivili. Gwamuishie jwenejo ni gani na shatendile indi.³⁴Baadhi ja vandu kwenye umati vatenda payuka shindu sheneshi na vana shindu shina. Kwa kuwa jemedari jwangakombola kuwalugulila shoshowe kwasababu ya yeila nyenye, akaamuru Paulo aleytwe nkati ja ngome. ³⁵Bai paishile kwenye ugazi ashikutolwa na askari kwasababu ja ghasia za umati. ³⁶Maana umati gwa vandu vashikumkagula na bvashikujendelela kutaga nyenye, "Mushoyanje jweneju!"³⁷Paulo aaliji anakwiya na nkati ja ngowe ashikumlugulila mkuu wa jeshi, "nakombola kukulugulila shindu?" Jwejula mkuu wa jeshi gwalugwile Buli unakunguruka Kiyunani?" ³⁸Je, ugwe si jwejula Mmisri ambaye awali aliongoza uasi na ashikutola magaidi elfu nne nyikani?"³⁹Paulo gwalugwile, "Nne ni Myahudi, kushoka shilambo sha Tarso ya Kiilikia. Nne ni raia wa shilambo maarufu. nakwajuganga mniruhusu ngungurushe na vandu." ⁴⁰Wakati Jemedari pampele ruhusa, Paulo ashikujima penye ngazi na ashikushoya ishara kwa vandu kwa mkono gwake. Wakati kulipokuwa na ukimya sana, gwakungurushe naokwa Kihebrania gwalugwile,

Chapter 22

¹Ashapwanga na awawa zangu,mpili kanishiyanje utetezi gwangu gupinga tenda kwenunji nnaini.'' ²Makutano pavapilijenenje Paulo anakungukuruka nago kwanza kiebrania,guvapumulenje Gwalugwile,³Nne ni Myahudi,njivelekwa shilambo sha,Tarso eneo la kilikia,ila njikupata elimu katika shilambo sheneshi,pamakongono ga Gamalieli,jikujiganywa kulingana na mpanda sahihi za sheria za awawa yetu. ⁴Nne ninabiidii ja mungu,malinga mmanganyanji mmowe pumlinginji lelo. Njikwatesanga kwa mpanda gwenegu mpaka kuwa gunivatavilenje washileu na wandonya na kuwajayaga nnigereza. ⁵Hata kuhani mkuu na ashambuje vowe wanakombola kushoya ushahidi kwamba njikuposhela barua kushoka kwao kwa ajili ya ashapwanga valinginyi Dameski kwangu nne kusafiri kwenda kweneko.Ishikuva ngianago vandu Yerusalemu wa Mpanda hwegula ili watawe na kuadhubiwa.⁶Ishikushoshela kwamba pepala penalyi ni kisafiri kuegejela Dameski;Majira ga mui ghafla nuni kuu ishikushoshela kumbinguni na kutanduva kuniangaza. ⁷Njikugwa pai na kupilikana lilove litenda nungulila,Sauli,Sauli kwa nini unanjima?' ⁸Gunyangwile,ugwe ni gani,Bwana?'Gwanugulile nne ni Yesu mnazareti ambaye ugwe unanjima.'⁹Vevala valinginyi na nne vashikujilola nuru ila wangapilikana lilove lya jwe jula akunguvwishe na nne. ¹⁰Njikuweleketa ndende indi Abwana?'Abwana guvanigulile jima na ujinjile Dameski,Kweneko shiumalanjilwe kila shindu shiupinjikwa kutenda.' ¹¹Nangakombola kulola kwa sababu ja muangaza wa nuru jejila ndipo punajenandile Dameski kwa kuongozwa na mikono ja vevala valinginji na nne.¹²Kweneko njikuimana na mundu ashemwa Anania,ashikuva mundu akamnile sheria na mwenye kuheshiuka mmnjo ja wayahudi vome vatemenje kweneko. ¹³Ashikwiya kumngwangu gwajimile mnujo jangu na kulugula mpwanga sauli upate kulola kwa muda gwegula pegula gunimmnonile.¹⁴Gwalugwile Nnnungu wa ababa ashikuagula ugwe upate kumanya mapenzi gake,kumnola jwejula mwenye haki na kupilikana lilove lishoka mumkangwa mnweke. ¹⁵Kwa sababu utakuwa shahidi kwake kwa vandu juu ga gowe ulolile upilikene. Basi nnaino kwa nini ¹⁶unalinda?Jimuka ubatizwe,ukaukanje dhambi zako uli kuishema lina lyake.'¹⁷Baada ja uja Yerusalemu na punaliji nasali nkatgi ja hekalu njikupingwa maono. ¹⁸Gunimmonile atendanugulile Hima na ujaule Yerusalemu haraka kwa sababu hawatakubali ushuhuda gwako kuhusu nne.'¹⁹Gunugwile,''Bwana,Venevo vayenenji vanamanya njikwatava gerezani na kwakimanga vevali waliokuamini katika kila sinagogi. ²⁰Na minyai ja stefano shahidi jwako pujijaishe,nne pia nikiyima tome na kukubali ndendalinda nguo ya vevala wammule genje.' ²¹Lakini ashikunugulila,Ejenda kwa sababu nne shinikutume ujende mbali kwa vandu va Mataifa.''²²Vandu guvamruhusu akungurushe juu ya lilove lyeneli:Lakini baada walipaza sauti na kugulugulu mshoye mundu jweneju katika shilambo kwa sababu sio salulu aishi.'' ²³Puvaliginji wanapaza lilove na kujaa mavazi gao na kujaa mavumbi kunani, ²⁴jemedari mkuu akaamuru Paulo aletwe ngomeni.Akaamuru au ywe akummwene amanye kwa sababu jashi vatenda gombaga nyenye namna jejila.²⁵Hata puvaliginji vamtavilenje kwa migoji,Paulo gwavalugulile jmejula akida ajimule fome,je ni haki kwenunji kumkoama mundu aliye mnunui na bado hajahukumiwa?'' ²⁶Jwejula akida papilikene malove genega gwapite kwa jemedari mkuu na ku mnugulila,Upinga tenda indi kwa maana mundu jweneju ni mrumi.''²⁷Jemedari mkuu gwaishe na kumnugulila,unungulile je ugwe ni raia na Rumi?'' Paulo gwalugwile.''Elo''. ²⁸Jemedari akajibu.Ni kupila kwasi shashikulungwa sha mbya ndipo pu mbatile Uraia.''Lakini Paulo gwamlungu lile nne ni mrumi jwavelekwa.'' ²⁹Basi vevala valiginji tayari kwenda kumuya vashikujaula na kumleka wakati gmenegopego.Iva jemedari naye ashi kujogopa,pamanyile kuwa Paulo ni Mrumi na kwa sababu ashikumtuva.³⁰Lyuva lina,jemedari mkuu ashikupinga kumanya ukweli kuhusu mashtaka ya Wayahudi dhidi ya Paulo.Hivyo gwamugwile vifungo vyake akaamuru wakuu wa makuhani na baraza lole waimane. Ashikuiyanago Paulo chini na kumvika katikati jaonji.

Chapter 23

¹Paulo gwavalolile vandu va baraza moja kwa moja na kulugula ashapwanga nimeishi mnuja ja Nnungu kwa dhamira jambona mpaka lelo.'' ²Kuhani mkuu Anania akawaamuni vevala vajimulenge tome naye vamkome kangwa shake. ³Ndipo Paulo gwavalugulile Nnungu shakukome uhme,ukuta ulipakwa chokaa.Ushitama ukini hukumu kwa sheria,nawe unaamuni ngomwe kinyume cha sheria?''⁴Vevala vajimilenje tome guvalughile,''Nneyi ndivyo puku mtukana kuhani mkuu jwa Nnungu?'' ⁵Paulo gwalugwile ashapwanga nne nangamanya kwamba jweneju ni kuhani mkuu.Kwavu ishi jandikwa,tuka kunguruka vibaya juu ja mtawala wa vandu vako.''⁶Paulo panene ya kwamba upande gumona baraza ni masadukayo na vananji Mafarisayo,akapaza sauti na kulugula ashapwanga''nne ni mfarisayo mwana wa Mafarisayo.Ni kwa sababu jeneji nategemea kwa ujasiri ufufuo na wafu ninao hukumiwa nao.'' ⁷Palugwile genega malumbano gamaku lungwa gashikukoposhela baina ja Mafarisayo na Masadukayo,na mkutano ushikugavanjika. ⁸Kwani Masadukayo hulugula gwa kwa ufufuo,malaika wala gwakwamtima,ila mafarisayo hulugula genega gowe gapali.⁹Ghasia jajikulungwa jishikushoshela na baadhi ja waandishi.Valinginji upande gwa Mfarisayo vashikujima na kujadili watendalugula,twangalola,shoshowe kibaya dhidi ja mundu jweneju.Vipi malinga roho au malaika ashikungurukanago?'' ¹⁰Wakati kushikushoshela hoja jajikulungwa,mkuu wa majeshi ashikuyogopa kwamba Paulo angeraruliwa vipande vipande na wao,hivyo akaamuru wanajeshi waulukaye pai na kumtola kwa nguvu kushoka kwa na jumbe na baraza na kuviyanayo katika ngome.¹¹Pushiishe shilo Abwana vashikujima tome na kumgula,''Unajogope kwava ushinishuhudia katika yerusalemu,nneyo shiushoye ushaidi pia katika Roma.''¹²Kulipokucha,baadhi ya wayahudi vashikutenda agano na kushema laana juu yao vayenenji,vashikulugula ya kwamba vakalyanganga wala kupapila shoshowe mpaka puvapinga kummulaga Paulo. ¹³Kushikuva na vandu zaidi ya arobaini ambao vashikutendanga njama jeneji.¹⁴Guvajendilevye kwa wakuu wa makuhani na ashambuje na kulugula,Tushikuiivika tuvayene kwenye laana,tunalye shohsome hadi tu mmulaje Paulo. ¹⁵Nneyo nnaino baraza limnugulile jemedari mkuu ajianago kumngwetu,kara kwamba tunaamua kesi yake kwa usahihi.Ume tayari kummulaga kabla akanave kwiya peponi.''¹⁶Lakini mwana jwa dada yake na Paulo gwapilikene kwamba kushikuva na njema ashikwenda na kujinjila nkati ja ngome na kumnugulila Paulo. ¹⁷Paulo gwamshemile akida jumo gwalugwile,Mtale kijana jwe neju kwa jemedari maana ashikola lilove lya kumnugulila.''¹⁸Basi akida gwamtolile jwejula kijana gwampeleshe kwa jemedari mkuu gwamnu gulile,Paulo jwejula mfungwa ashi kunishema ashikupinga nyianago kijana jweneju kumngwako.Ashikola lilove lya kukulugulila.'' ¹⁹Jwejula jemedari mkuu gwamkamuile kwa mikono akajitenganae kando na gwamushiye,Mi shindu shashi shiukupinga nugulila?''²⁰Kijana jwejula gwalugnile,''Wayahudi wamepatana kukujuga ujianago Paulo malavi kwenye baraza kana kwauba wanapinga kupata habari zake kwa usahihi zaidi. ²¹Basi ugwe unakubali kwa maana vandu zaidi ya arobaini wanamvizia.Vashikuitavangu kwa laana,vanalye wala vanapapile hata puvapinga kumulaganga.Hata nnaino valinginji tayari vanalindilila kibali kushoka ku mngwako.''²²Basi jwejula jemedari mkuu gwamle shile kijana ajende,baada ya kumwagiza''Unamlugulile mundu jojowe ya kwamba uweni harifu haya.'' ²³Gwavshemile maakila vavili gwalugwile wataarisheni askari miambili kwenda kaisaria na askari wapenda farasi sabini na menye mikuki mia mbili shimjaulanje zamu ja tatu ja shilo. ²⁴Gwavalugulile kunika vanyama tayari ambaye Paulo atamtunia na kumtola salama kwa Feliki Gavana.²⁵Gwajandishe barua kwa namna haji, ²⁶Klaudio lisia kwa liwali mtukufu Feliki salamu. ²⁷Mundu jweeneju ashikukamulwa na wayahudi na vashikupinga tome ku mmulaga,ndipo nji kwenda panuo na kikosi cha askari nikamwokoa,pumbatile habari ya kuwa jwenejo ni raia wa kirumi.²⁸Njikupinga kumanya kwa nini wamemshitaki,hivyo nikampeleka kwenye barua. ²⁹Gunolile kwambu ashikuwa ashitakiwa kwa ajili ja maswali ya sheria yao,wala hakushtakiwa neno lolote la kustahili kuvulagwa wala kutwa. ³⁰Kishi ishikumanyikana kumngwagu kwamba kuna njama dhidi yake.Hivyo kwa haraka nikamtuma kwako na kwalajila wanaomshitaki pia wajianago mashitaka dhidi yake. mbele yako. wakagina.''³¹Basi wale askari wakatii amri guvamtolile Paulo gavampelishe hata Antipatri shilo. ³²Mova gana maaskari vavagwinji guvaleshilenye vevala wapanda farasi vajende pamonago nao guvajile ku ngome. ³³Na wapanda Farasi puvasishilenje kaisaria na kumpa liwale jeji la barua guvammishilenje Paulo mmujo.³⁴Naye liwali baada ja shoma barua gwamushiye Paulo ashikuko posho la jimbo lyei;pamanyile ya kwamba ni mundu jwa kilikia, ³⁵gwalugwile,''shirikupilikane ugwe puvapinga kwiya wale waliokushtaki akamuru amekwe katika ikulu ya Herode.

Chapter 24

¹Baadaja mova Ng'ano Anania kuhani mkuu,baadhi ja ashambuje na msemaji jumo ashemilue Tertulo, guvajendilenje papala.Vandu veneva vashikwinago mashitaka dhidi ja Paulo kwa gavana. ²Paulo pajimile mmuije ja gavana,Tertulo gwatandwire kumshitaki na kulugula kwa gavana,''Kwa sababu yako tuna amani kuu:na kwa maono gako ganakutuletela mageni gambone katika taifa letu; ³basi kwa shukrani tunaposhela kila shindu shiukutenda,Wasalam Mheshimiwa Feliki.⁴Lakini ngunakuchoshe zaidi nakusii umbilikane malove gamashoko kwa fadhili zako. ⁵Kwa maana tushikumpata mundu jweneju makorofi na anasababisha mayahudi wote kuasi duniani.Tena ni kiongozi wa Madhehebu ya wanazorayo.(Zingatia:Sehemu ja malove ga mstari gwenegu 24:6 ⁶Na kavili ashikulinga kulitaga hekalu najisi nneyo gutumkamwile jwakwa kwenye nakala bora za kale).(Zinfatia:Mstari gwenegu⁷Lisiasa,afisa, ashikwiya na gwamtolile kwa nguvu mmakono mwetu.,jwakwa kwenye nakala bora za maandiko ya kale). ⁸Umuyaga Paulo kuhusu mambo genega hata shiukombole kuijiganya ni shindu shashi tumemshitakia.'' ⁹Wayahudi nao wakamshtaki Paulo,wayatendahegula kwamba genega mambo gashikuva kweli.¹⁰Liwali alipompungia mkono ili Paulo akungunishe,Paulo gwajangwile,Nina maya ya kwamba kwa yaka yaigwinji ushiva mwamuzi wa taifa hili na nina furaha kujieleza mwenyewe. kwako. ¹¹Unakombola kuhakikisha kuwa jwangapata mova zaidi ya kumi na mbili tangu nilipopanda kwenda kuabudu Yerusalemu. ¹²Na puvangimene katika hekalu ,nangabishana na mundu jojowe na nangatenda fujo katika mkutano,wala katika masinagogi wala nkati ja shilambo; ¹³na wala wakakombola kuhakikisha kwako mashitaka wanayoyashitaki dhidi yangu.¹⁴Ila nakiri lyeneli kumngwako,ya kwamba kwa mpanda gwegula wakuushe ma dhehebu,kwa mpanda gwenego ninakumtumikia nnungu na ashawawa yetu.Nne ni mwaminifu kwa gowe gali kwenye sheria na maandiko ya manabii. ¹⁵Njikola uyasiri gwegula pegula kwa nnengu ambao hata venevo wanakwelinda,kwiya kwa ufufuo wa wafu,kwa wowe wakwetenje haki na wangalinginji haki na wangalinginji haki pia; ¹⁶na kwa lyeneli ninatenda liengo ili nive na dhamira isiyo na hatia mmujo ja nnungu na mniyo ya vandu kupitia mambo gowe.¹⁷Nnaino baada ya shaka yaigwinji njikwiyanago msaada kwa taifa langu na zawadi ya mbya. ¹⁸Pundendile nnei wayahudi fulani wa Asia guvangimene nkati ja sherehe ya utakasi nkati ja hekalu gwangali likundi lya vandu wala ghasia. ¹⁹Vandu veneva ambao imewapasa kuwa mnunji jako nnaini na valugule sheshile shivakuetenje juu yangu malinga wakuetenje lilove lyolyowe.²⁰Au vandu veneva vayenenji na valuguje ni kosa gani walilolile kwangune punijimile mnujo mwa baraza la kiyahudi; ²¹ikanava kwa ajili ja shindu shimu gunigwile kwa sauti pujimile katikati jaonji.ni kwa sababu ya ufufuo wa wafu mmnanganyanji mnanihukumu.''²²Feliki alikuwa ametaarifiwa vizuri kuhusu mpanda na gwagilishe mkutano.Gwalugwile,''Lisia Jemedari papingakwiya pai kushoka Yerusalemu shinjoye mwamuzi dhidi ga mashitaka genunji.'' ²³Ndipo akamwamuni akida amlinde Paulo,ili awe na nafasi na hata asiwepo mundu jwakwakaniya ashambugajake wanamjangutile wala wasimtembelee.²⁴Baada ja mova kadhaa,Feliki gwanjile na Drusila jwamkongwe jwake aliji myahudi akatumwa kumshukuru Paulo na gwapilikanishie shoka kumngwake habari za imani mkati ja Kristo Yesu. ²⁵Ila Paulo paliji anajadiliana naye kuhusu haki,kuwa na kiasi na hukumu jipingakwiya,Feliki gwapatile hofu gwajangwile''jenda kwa talika kwa nnaino ila mbataga muda kavili shinikusheme.''²⁶Muda gwenego pego alitegemewa kwamba Paulo shampe mbya kwa nneyo ashi kumshema mara gamagwinji gwakunguruishe nae. ²⁷Ila yaka ivili ipite porkio Festo akawa liwali baada ya Feliki,ila Feliki ashikupinga kuipendekeza kwa Wayahudi,nneyo gwa mleshile paulo chini ya vangalizi.

Chapter 25

¹Ndipo Festo gwajingile katika jimbo lyenelo na baada ya mova gatatu ashikwenda kushoka kaisaria madi Yerusalemu. ²Kuhani mkuu na wayahudi Mashuhuri vashikwiyanago shutuma dhidi ya Paulo kwa Festo,na vashikukaunuka kwa nguvu kwa Festo. ³Na washikumjunga Festo fadhili juu ya habari za Paulo apate kumshema Yerusalemu ili wakombole kummulaga mumpanda.⁴Lakini Festo ashikujangula kwamba Paulo ashikuva mfungwa katika kaisaria,na kwaumba jwenejo mmwene shauje kweneko haraka. ⁵Ashikulugula,kwa nneyo vevala ambao wanakombola kwenda kweneko na uwe.Kama kuna shindu shibaya kwa mundu jweneju,mnapaswa kumshutaki.''⁶Baada ja tama mova nane au kunu zaidi gwanjile kaisaria.Na mova gofuete ashikutama katika kiti cha hukumu na kuamudu Paulo aletwe kwake. ⁷Paishile Wayahudi kushoka Yerusalemu guvaji milenye tome,guvashoshi yenje mushtaka gamagwinji gatopa ambayo wangakombolanga kuyathibitisha. ⁸Paulo ashikuitetea na kulugula,si dhidi ya lina lya Wayahudi;Si juu ya hekalu na si juu ya kaisari,njitenda mabaya.'⁹Lakini Festo ashikupinga kuipendekeza kwa wayahudi,na nneyo gwajangwile Paulo kwa kulugula,Buli unapinga kwenda Yerusalemu na kuhukumiwa na nne kuhusu mambo genega kweneko?' ¹⁰Paulo ashikulugula ninajima mmujo ja kiti cha hukumu cha kaisari ambapo napaswa kuhukumiwa.Sijawakosea wayahudi;malinga pukumanya ugwe.¹¹Ikiwa nimekosa na malinga njitenda shindu kinachostahili kifo,ngakana kuwa.Lakini malinga shutuma zao ngava shiindu,jwakwa mundu akombola kunikabidhi kwao.Ninakumjuga kaisari.' ¹²Baada ja Festo kukungunika na baraza gwajangwile,''Unakumjua kaisari shiujende kwa kaisari.''¹³Baaada ja mova kadhaa mfalme Agripa na Bernike washikuiya kaisari kutenda ziara rasmi kwa Festo. ¹⁴Baada ja tama penepo kwa mova gama gwinji,Festo ashikuwasilisha kesi ya Paulo kwa mfalme;Gwalugwile,Mundu jumo ashikulekwa penapo na Feliki kama mfungwa. ¹⁵Punaliji Yerusalemu makuhani wakuu na ashambuje wa wayahudi washikwiyamago mashtaka juu ya mundu jweneju kumngwangu,nao vashiku uyangu juu ya hukumu dhidi yake. ¹⁶Kwa lyeneli njikwajangulanga kwamba ngava desturi ja waroma kumshoya mundu kwa upendeleo badala yake,mtuhumiwa anapaswa kuwa na nafasi ya kuwakabili washitakiwa wake na kujitetea dhidi ya tuhuma hizo.¹⁷Kwa nneyo puvaishilenje pamo nanga kombola kulinda lakini mova gaishe nji kutama katika kiti cha hukumu na kuamuni mundu jwenejo aishe nkati. ¹⁸Wakati washitaki puvajimilenje na kumshitaki njikuganishia kwamba gakwa mashitaka gamakulungwa gaishe dhidi yake. ¹⁹Badala jake vashi kuvanganga na mabishano fulani pamo naye kuhusu dini yao na kuhusu Yesu ambaye ashikuwa,Lakini Paulo analonga kuwa ya nai. ²⁰Nilikuwa nimefumbwa jinsi ya kuchunguza suala,lyeneli gunimushie kama angeenda Yerusalemu kuchukumiwa kuhusu mambo genega.²¹Lakini Paulo pashemilwe avishwe chini ya ulinzi kwa ajili ya vamuzi wa mfalme,niliamuni avishwe hata pungupinga kumpeleka kwa kaisari.' ²²Agripa ashikukungunika na Festo,Ngunapinjile pia kumpili kanishioa mundu jweneju.''Festo, gwalugwile,''Malavi shiumpilikanishie.''²³Nneyo malavi gake Agripa na Bernike washi kwiya na sherehe jajigwinji:wa shikuika katika ukumbi na maafisa wa kijeshi na vandu mashuhuri wa shilambo.Na Festo pashoshiye amri Paulo ashikwiya kumngwaonji. ²⁴Festo gwalugwile,''Mfalme Agripa na vandu vowe ambao yapalinji penepa pamo na ume mnakumwuona mundu jwenenji:Jumuiya yowe ya wayahudi kweneko Yerusalemu na penepa pia washipinga niwashauri,na venevo govagombilenje nyenye kwangune kwamba anaishi.²⁵Nakulilola kwamba jwangatenda lyolyo we linalostahili kifo;lakini kwa sababu ashikumshema mfalme,nji kuamua kumpeleka kumngwake.

²⁶Lakini naugalishindu dhahiri sha jandika kwa mfalme.Kwa sababu jeneji nimemleta kwako hasa kwako ugwe,Mfalme Agripa ili mbate shindu sha jandika kuhusu kasi. ²⁷Kwava nalola haina maana kumpeleka mfingwa na bila kulanganya mashitaka yanayomkabili.

Chapter 26

¹Nneyo,Agripa gwamlugulile Paulo unanihusiwa kujitetea.Ndipo Paulo gwalangwiye mkono gwake na kuitetea nnei. ²''Nakuitola mwenye furaha,Mfalwe Agripa ili kutenda kesi jangu mnuujo jako lelo dhidi ya mashtaka gome ga wayahudi. ³Hasa kwa sababu ugwe ni mtaalamu wa desturi za Wayahudi na maswali.Nneyo najuga umbilikane kwa uvumilivu.⁴Kweli wayahudi vowe wanamanya jinsi pundemile tangu ujana gwangu katika taifa langu kueneko Yerusalemu. ⁵Wanakunimanya tangu mwanzo na napaswa kukubali kwamba njikuishi malinga Mafarisayo,dhehebu lenye msimamo mkali kwenye dini yetu.⁶Nnaini njijima penepa ni hukumiwe kwa sababu nne nalola ahadi ambayo nnungu ashikutenda na ashawawa yetu. ⁷Jeneji ni ahadi ambayo makabila getu kumi na mbili yanatumaini kuposhela kama wakimwabudu nnungu kwa bidii shilo na mui.Ni kwa ajili ya tumaini lyeneli,Mfalme Agripa kwamba Wayahudi wanashitaki. ⁸Kwa nini jojowe kati jenunji anagani shia ni ajabu kwamba nnungu huyuya wawilenje?⁹Wakati mmoja njikuganishia namwene kwamba ngatendite mambo gamgwinji dhidi ya jina la Yesu wa Nazareti. ¹⁰Njikutenda genega katika Yerusalumu.Njikwatava waumini.Vavagwinji nnigereza na njikuva na mamlaka kushoka kwa wakuu wa makuhani kutenda nneyo na wakati valivulagwa njikugomba kura dhidi jaonji. ¹¹Mara gamaguwinyi niliwahadhibu katika masinagogi gowe na njikulinga kuwatenda waikane imani yao.Njikuva na hasira sana juu jaonji na njikwa vinganga hata katika shilambo sha ujeni.¹²Wakati panaliji natenda,njikwenda Dameski,ni kiwa na mamlaka na maagizo kushoka kwa makuhani wakuu. ¹³punaliji mumpanda wakati gwa muu,mfalme njikulola mwanga kushoka mbinguni gwaliji mkali kuliko lyuva na ulingaa kutuzunguka na nne na vandu vatenda safiri pamo na nne. ¹⁴Ume wowe putugwile pai,njikupilikana,lilove litendakungunuka na nne katika lugha ya Kiebrania:Sauli,kwa nini unanitesa?Ni vigumu kwako kuupiga teke mchokoo.¹⁵Ndipo gunugwile,ugwe ni gani Bwana?Bwana gwajangwile,nne Yesu au baye unanitesa. ¹⁶Nnani jinuka ujime kwa makongono yako;Sababu kwa kusudi lyeneli nne njionekana kumngwako,nimekutena kuwa mtumishi na shahidi juu ga mambo unakugawanya kuhusu nne mnaino na mambo ngupinga kukula nguya baadaye; ¹⁷na nitakuokoa kushoka kwa vandu na vandu va Mataifa ambapo ninakulajila, ¹⁸Kuugula meyo gao na kwashoyanga patuwindu kwenda kwenye mwanga na kushoka kwenye mashili ga shetani wamgeukia Nnungu.ili wapate kuposhela kusheka kwa Nnungu msamaha wa dhambi na urithi ambao njikwapa vevala nilio watenga kwa imani jili kwangune.¹⁹Nneyo mfalwe Agripa nangakambola kuasi maono ga mbinguni, ²⁰Lakini, kwa vevala valinginji katika Dameski kwanza na kisha Yerusalemu na shilambo shohsowe sha Yudea na pia kwa vandu mataifa gana,nilihubiri kwamba watubu na kumgeukia Nnungu,vatende matendo gastahili toba. ²¹Kwasababu ashisaidia mpaka nnaini hivyo najima na kushuhudia kwa vandu va kawaida na kwa vevala vakulungwa juu ya yale ambayo manabii na Musa vashikulugula shigakopeshele na si vingine.²²Nnungu ashisaidia mpaka nnaini hivyo najima na kushuhudia kwa vandu va kawaida na kwa vevala vakulungwa juu ya yale ambayo manabii na musa vashikulugula shigakopeshele na sivingine; ²³Kwamba Kristo lazima atateseka na ata kuwa wa kwama kuyuka kushoka kwa wanilenje na kutangaza mwanga kwa wayahudi na vandu va mataifa.²⁴Paulo pamaliye kuitetea,Festo ashikulugula kwa lilove likalungwa,paulo ugwe ni mwendawazimu!Paulo ungwe ni mwendawazimu!masomo gako gashikuutenda uwe mwendawazimu. ²⁵Lakini Paulo gwalugwile,nne ngava mwendawazimu,Mheshimiwa Festo:Lakini kwa ujasiri nalugula malove ga ukweli mtupu. ²⁶Kwava mfalme anamanya kuhusu mambo genegu,na nneyo nakunguruka kwa uhuru kwake,kwa maana nina hakika kwamba shakwa shoshowe shiishiwe kunangwake.Kuwa lyeneli lya ngatendwa kuna.²⁷Je unaamini manabii,Mfalme Agripa?namanya unaamini.' ²⁸Agripa gwammalanyile Paulo,kwa muda mfupi unakombola kunishauwishi nne na kunitenda mkristo? ²⁹Paulo gwalugwile,''Nakumjuga Nnungu kwamba kwa muda gwamgupi au gwamleu ngava ugwe tu bali vowe vakumbilikana lelo,vawe malinga nne,lakini bila jeneji minyororo ya gerezani.''³⁰Ndipo mfalme gwajinuli na liwali na Bernike pia,na vevala vatamile nje pamo nao, ³¹puvajaulanje pa ukumbi,vashikukukungumka nao kwa wao na kulugula,mundu jweneju hastahili kifo wala kifungo.' ³²Agripa gwammalanjile Festo,mundu jweneju akokombwele kuwekwa huru malinga akanakane rufani kwa kaisari.''

Chapter 27

¹Puiamuliwe kwamba tunapingwa kusafiri kwa mashi kwenda Italia,walikabidhi Paulo na wafungwa wengine kwa afisa jumo wa jeshi la kiroma ashemilwe julio wa kikosi cha Agustani. ²Gutukuelile meli kushoka Adramitamu,ambayo jishikuwa isafiri kandokando ya pwani ya Asia.Nneyo gutujinjile nnibahari.Aristaka kushoka Thesolanike ya Makedonia ashikwenda pamo nasi.³Siku iliyofuata tukatua nanga katika shilambo sha sidoni,ambapo julio alimtendea Paulo kwa ukarimu na aka mruhusu kwenda kwa ashambunga jake kuposhela ukarimu gwao. ⁴Kushoka penepo gutupite baharini tukasafiri kuzunguka kusiwa cha kipro ambacho kilikuwa kimeukinga upepo sababu mbungo jishikuva jina tukabili. ⁵Baada ya kuwa tumesafiri katika mashi gali tome na kilikia na pamfilia gutuishe mira,shilambo sha Lisia. ⁶Pepala jwejula afisa wa jeshi la kiriroma gwajiimene meli kushoko Alexandria ambayo jishikuva jinasafiri kuelekea Italia.Akatupandisha ndani yake.⁷Baada java tushisafiri mbolembole kwa mora gammagwinji na hatimaye tushikuika kwa taabu tome na kinidasmbungo jangaturuhusu kavili kuelekea mpanda gwenego,nneyo gutusafiri kaidokaido ya kivuli cha krete tukiukinga upepo mkabala na salmone. ⁸Tushikusafiri kandokando ya pwani kwa ugumu,mpaka putuishe mahali pashemilwe Fari Haven ambayo jili towe na shilambo sha Lasi.⁹Tushikutala muda gwamgwinji sana na muda wa mfungo wa kiyahudi ushikupita pia na jishikuva ni hatari kujendelela kusafiri.Nneyo Paulo gwatuonjile, ¹⁰na kulugula,''Vashileu,nalola safari ambayo tyunapinga kujitola jipingava na madhara na hasara yaingwinji ngava tu ja mishingo na meli lakini pia ja maisha getu.'' ¹¹Lakini afisa wa jeshi la kiroma gwa mpilikene zaidi bwana wake na mmiliki wa meli kuliko mambo yale ambayo gashikuweketwa na Paulo.¹²Kwa sababu bandari jangava sehemu rahisi kutama wakati gwa mmbepo,mabaharia vavagwinji wakashauri tusafiri kushoka pepala,ili kwa na namna yoyote tukiweza kuufikia mjiwa.Foinike,tutame pepala wakati gwa mmbepo.Foinike ni bahari kimeneko krete na inalola kaskazini mashariki krete na inalola kaskazini mashariki na kusini mashariki. ¹³Mbungo ja kusini pujitanduve kuvuma mbolembole mabaharia guvaganishi enje kuva vashipatanga sheshila shi vapinganga.¹⁴Lakini baada ja muda gwamng'upi mbungo jikali ushemilwe wa kaskazini mashaviki;ushikutanduva kutukoma kushoka ng'ambo ya kisiwa. ¹⁵Wakati meli ilipo elemewa na kushindwa kujikabili mbungo tukakubaliana na hali jenejo.tukasafirishwa nao. ¹⁶Shituushe kupitila gwegula upande gwalyi unakinga mbungo ja kisiwa kishemwa kauda na kwa taabu sana tulifanikiwa kuokoa mtumbwi.¹⁷Baada ya kuwa wameivuta,vashi kutumila migoji kujitava meli,pava jogopenje kwauba tukakombwele kwenda kwenye eneo la.Mnganji gwamgwinji la syiti,nneyo gavauluke nje nanga na waliendeshwa kandokando. ¹⁸Tushikukomwa kwa nguvu sana na dhoruba,nneyo lyuva lina mabaharia guvata nduvenje kujaa mishigo kushoka mmeli.¹⁹Lyuva lya tatu mabaharia guvatandu venje kushoya mashi kwa mikono jao vayenenji. ²⁰Wakati ambapo lyuva na ndondwe yangatua ngazia kwa muva gamagwiji,bado dhumba jajikulungwa jishi kutukoma na matumaini kwamba tungeokolewa yalitomeka.²¹Baada java kuwa washikwendanga muda gwamleu gwangali shalya penepo Paulo gwajimile katikati ja mabaharia gwalugwile,''Vashileu mlipaswa mmbilikani.shianje na tukanashoye nanga kushoka krete,ili kupata genega madhara na hasara. ²²Na nnairo nawaunji mwitangaje mtima kwa sababu hakutakuwa upotevu maisha kati yenu,isipokuwa hasara ya meli tu.²³Kwa sababu shilo shipitile malaika wa Nnungu,amnaye jwenejo Nnungu nne ni jwake,na ambaye ninakumwabudu pia malaika vake vashikujima tome ²⁴na nne,'' kulugula,''Unajogope Paulo,lazima ujime mmujo ja kaisari na lola,Nnungu katika mema gwake ashikupa veneva vowe ambao wanasafiri pamo na ugwe. ²⁵Nneyo vashileu muipaganje mtima kwa sababu na mwamini nnungu kwamba shine malinga pumalanjilwe. ²⁶Lakini lazima tuumie kwa komwa katika baadhi ya visiwa.''²⁷Puishile shilo sha kumi na ncheshe nnei mabaharia washikuganishwa kuwa va shigejela nchi kavu. ²⁸Vashikutumila milio kupima kina sha mashi na guvapatilenje mita thelathini na sita,baada ja muda gwamng'upi guva pimilenje kavili guvapatilenje mita ishirini na saba. ²⁹Vashikujogopa kwanza tunaweza kugonga miamba,nneyo guvauluye nanga ncheshe kushoka katika sehemu ja vika nanga na guvajujile kwamba lyamba jikanaishe mapema.³⁰Vevala mabaharia vashikuva vanalole ya namna ja kujitelekeza jejila meli na walizishusha majini boti yaishokoishoko ya kuokolea maisha na vashikuitendanga kwamba wanajaanga nanga kushoka sehemu ja mmujo ja boti. ³¹Lakini Paulo gwamnugulile jwejula askari wa jeshi la kiroma na vevala askari.Mkako mbola kuokoka isipokuwa veneva vandu wanaigala katika meli. ³²Kisha vevala askari gavakatilenje mgonji gwa boti na kujileka jitolwe na mashi.³³Wakati mwanga lyamba pugwali unashoka,Paulo akawasihi vowe angalau vevala kidogo,gwalugwile ,jeneji ni mova ja kumi na ncheshe mnalinda bila kulya,mwangala shindu. ³⁴Nneyo nawasihi mtolanje shalya kashoko kwa sababu hii ni kwa sababu ja kuishi kwenunji na hwakwa hata umbo jimo wa mtwe gwenunji gupinga ova. ³⁵Palugwile genego gwatolile mkate igwa mshukuru Nnungu mnujo ja meya ga kila mundu.Kisha akaumega mkate gwatandwire kulya.³⁶Kisha vowe guvatajilwenje mtima na venevo guvatolilenje shalya. ³⁷Tushikuva vandu 276 nkati ja meli. ³⁸Baada ja lya washikutenda meli kuna nyepesi kwa kujaa ngano nkati ja bahari.³⁹Pujaliji mui vangamanyanga nchi kavu.Lakini guvalolile sehemu ja nchi kavu jijinjile mmashi jikuete na mng'anji gwamgwinji,wakajadiliana kama wanakombola kuendesha meli kuelekea penepo. ⁴⁰Nneyo vashikulegeza nanya guvaileshile mbahari.Katika muda gwenego pego wakazilegeza migoji ja tanga na guvajinu lenje sehemu ja mmujo kuelekea kwenye mbungo guvalekee katika jenejo sehemu ja mnganji gwamgwinji. ⁴¹Lakini washikwiya mahali ambapo mikondo miwili ya mashi jinaimana na meli gujielekee kumng'anji.Na jejila sehemu ja mmujo ja meli jishiku kwama pepala na jangakombola kushoka lakini sehemu ja mmujo ja meli jishi kutanduva kutemeka ja meli jishi kutanduva kutemeka kwa sababu ukalu wa mawimbi.⁴²Mpango gwa vevala askari ushikuva ni kwaulaga wafungwa ili kwamba jwa kwa aubaya jwa jojolela na kutoro. ⁴³Lakini jwejula askari wa jeshi la kiroma ashikupinga kumwokoa Paulo nneyo gwajimishe mpango gwaonji,na akawaanuni vevala ambao wanakombola kujojolela wagurushe kushoka nmeli na vajenda nchi kavu. ⁴⁴Kisha vashileu vana shivakagule,vana juu ya vipande vya mbao na vana kunani ya indu ina kushoka kwenye meli.Kwa mpanda gwenegu ikatokea kwamba vowe shituishe salama nchi kavu.

Chapter 28

¹Putuishile salama,tushikumanya kuwa kisiwa shina shemwa Malta. ²Vandu wenyeji wa pepala ngava tu kwamba vashi kutupa ukarimu wa kawaida bali vashikukoleya moto na kutukambisha tuwowe kwa sababu ya ula na mbepo jalyi jinaendelea.³Lakini Paulo alipokuwa amekusanya mzigo gwa neng'ene na kuuvika pa moto lijoka jwamshoko mmenye sumu gwashoshile katika yeyile neng'ene kwa sababu ya lyelila lyoto na akajizingusha katika mkono gwake. ⁴Vandu wenyeji wa pepala puvaonile mnyama ananinginia kushoka kwenye mkono gwake guvalugulemje venevo kwa venevo,''Mundu jweneju hakuka ni muuaji ambaye ashitoroka mbahari lakini hairuruhusu kuishi.''⁵Lakini jwenejogwamjaile jwenejo mnyama katika moto na jwagaputa madhara gogowe. ⁶Venero vashikumnindilila aimbe kwa homa au agwe ghafla na kuwa.Lakni baada ja kumnola muda gwamleu na kulola kwamba lyakwa jambo ambalo ngava la kawaida kumgwake,walibadilishana mawazo gaonji na kulugula ashikuva Nnungu.⁷Basi mahali pepala tome pashikuva na ardhi ambayo jishikuwa mali ja mkuu wa kisiwa,mundu ashemiwe pablio.Alitu karibisha na kutukarimu kwa mova gatatu. ⁸Ishikushoshela kwamba awawa yake Pablio ashikukamulwa na homa na ulevele gwa guruma.Na paulo pamjendele,ashikujuga gwacishile mikono kunani kwake,na kumponya. ⁹Baada ja lyeneli kushoshela vandu vana pepala pa kisiwa valingnji vanalwala pia vashikuenda nga na vashikuponywa. ¹⁰Vandu shivakuheshimu kwa heshima jajigwinji putwalyi funakuiandaa kusafiri vashi kupanganga yeyila tukupinga.¹¹Baada ja miei jitatu tushikusafiri nkati ja meli ja Iskanda ambayo alikuwa imepigwa baridi penepo pakisiwa,ambayo viongozi wake vashiku ashapwanga vavili mapacha. ¹²Baada ja fula katika shilambo sha sirakusa tushikutama pepala mova gatatu.¹³Kushoka pepala tushikusafiri gutuishe katika shilambo sha Regio.Baada ja lyu valimo mbango ja Kusini ushikushoshela ghafla na baada ga mova gavili gutu ishe katika shilambo sha Putoli. ¹⁴Kweneko tushikwaimana baadhi ja ashapwanga na tulikaribishwa kutama nago kwa mova saba,kwa mpanda gwenegu gutaishe Rumi. ¹⁵Kushoka kueneko vevala ashapwanga baada ja pilikana habari zetu vashikuiya kutuposhela kweneko soko la Apias na Hotel tatu.Paulo pawaletile vevala ashapwanga ashikumshukuru nnungu kwaitajile ujasiri.¹⁶Putujinjile Roma,Paulo aliruhusiwa kutuma jikapamo na jwejula askari aliji anakumlinda. ¹⁷Basi ishikuwa baada ja mora gatatu Paulo ashikwashema pamo vevala vashileu valinginji viongozi kati kati ya wayahudi.Pavaishile nje pamo ashikulugula kwaonji,Ashapwanga pamoja nangatenda makosa gogowe kwa vatibu za ashawawa yetu waliotutangulia njikushoywa malinga mfungwa kushoka Yerusalemu chadi kwenye mikono ja waruni. ¹⁸Baada ya kunihoji,vashikumbinganga kunileka huru kwa sababu kushikuva jakwa sababu kwangune kustahili adhabu ja vulagwa.¹⁹Lakini vevala wayahudi puvakungurukevye kinyume cha shauku yao nililazimika kukala rufaa kwa kaisaria,japokuwa haikuwa kana kwamba nakuiyanayo mashitaka juu ya taifa langu. ²⁰Kwa sababu ya kukata kwangu rufaa,hivyo njikujuga kuvalola na kukunguneka na mmanganyaji.Ni kwa sababu ya sheshila ambacho Israeli anaujasiri,njitawana kifungo sheneshi.²¹Kisha guvamnugulile,Tukanave kuposhela barua kushoka Yudea kuhusu ugwe wala jwakwa mpwanga aishe na kushoya taarifa au kulugula lilove libaya kuhusu ugwe. ²²Lakini tunapinga kupilikana kushuka kumgwako unaganishia indi kuhusu lyeneli likundi lya vandu veneva,kwa sababu inamanyikana kwetu kwaumba linakunguruka kinyume kila mahali.''²³Puvaliginji wanatenganga veva kwa ajili jake vandu vavagwinji zaidi vashikwiya mahali paliji anatuma.Ashikulugula lyelila lijambo kwao na kushuhudia kuhusu ufalme wa Nnungu.Ashikulinga kuwashamshi kuhusu Yesu,kwa namna yowe ivili kushoka katika sheria za Musa na kushoka kwa manabii,kutanduva lyamba mpaka ligulo. ²⁴Baadhi yao walishawishika kuhusu mambo yale yaliyosemwa wakati wengine hawakwamini.²⁵Waliposhindwa kukubaliana venevo kwa venevo vashi kujaula baada ya paulo kulilugula jambo lyeneli limo,Roho mtakatifu ashikulugulu vyema kupitila Isaya nabii kwa ashawa yetu. ²⁶Ashikulugula Jenda kwa vandu veneva ulugule,''kwa masikio genunji shimpilikane,Lakini hamtaelewa.Na kwa meyo genushinolanje lakini mkamanyanga.²⁷Kwa ajili ja mioyo ja vandu veneva jishiva dhaifu,masikio gaonji gashipilikana kwa tabu,wamefumba macho gashipilikana kwa tabu,wamefumba macho yao ili kwamba wasijekutambua kwa meyo gao na kupilikana kwa masikio gaonji na kuelewa kwa mitima jao na kugeuka kavili na ningeliwaponya. ''²⁸Kwa nneyo mnapasua kumanya kwamba gwenengu wokovu gwa nnungu ushipelekwa kwa vandu va mataifa na shivapilikani shianje (Zingatia:Mstari gwenengu ²⁹''Wakati palugwile mambo genega wayahudi vashi kujaula,vashikuva na mashindano gamakulungwa kati jaonji:Haumo kwenye nakala bora za kale).³⁰Paulo ashikutama katika lijumba lyake lya kupanga kwa miaka miwili na aliwakaribisha vame vaishilenje kumngwake. ³¹Ashikuwa anahubiri ufalme gwa nnungu na ashi kujiyamya mambo juu ya Bwana Yesu Kristo kwa ujasiri wote.Hakuna aliyemzuia.

Romans

Chapter 1

¹Paulo mtumishi gwa Yesu Kristo, ashemilwe kuwa mtume natengwa kwaajili janinjilin ja Nnungu. ²Jejino ndio injili jalajile bukara kupitia manabiin gao katika majandiko matakatifu. ³Nikuhusu mwana gwao avelekwe kukoposhela shipinga sha Daudi kwa jinsin ja shiilu.⁴Jwenejo asjhikutangazwa kulea mwana mwana jwa Nnungu kwa mashili ga Ntimagwa utakatifukwa ufufuo gwa wafu, Yesu Kristo Bwana Vetu. ⁵Gwapitila kwa venevo tuposhele Neema na na Utume gwa utii na imani kati ja mataifa gowe kwaajili ja lyina lyake. ⁶Kati ja gene mataifa ga mmanganya pia nshishemwanga kuwa ba Yesu Kristo.⁷Barua aji ni kwa bowe balinginji Riumi, Bapingwanga na Nnungu, bashemilenje kuva vandu vatakatifu. Neema na jiwe kungwenunji na Amani koposhela kwa Nnungu Awawa yetu Bwana Yesu Kristo.⁸Kwanza ngunakunshukuru Nnungu vangu katika Yesu Kristo kwaajili jenunji bowe, kwasababu imani jenunji jinalugulwa katika dunia jowe. ⁹Kwamaana Nnungu ni shahidi vangu, pava nina kumtumishila kwa Mtima gwangu katika injilin ja mwana jwake, jinsi ngunadumu katika kuwalugiululanga. ¹⁰Daima ngunajuga katikan sala jangu kutia kwa mpanda gogowe mbate kumwisho kuva na mafanikipo lelo kwa mapenzi ga Nnungu katika kwiya kwenunji.¹¹Maana ngunapinga kuwavonga, ili mbate kumpanganga mmanganya Baadhi ja makarama ga muntima, mbate kuwaimarishanga. ¹²Yaani ngunalola kutagwa mtima pa,moja na mmanganyanji, kwa mpanda gwa imani gwa kila mundu gwetu, jenunji na jangune.¹³Lelo ashapwanga ngapinga nnepelenje kumanya kuti, papalinji njikusudia kwiya jungwenunji lakini njiivilwa mpaka Nnaino. njikupinga nneili kuva na matunda kungwenunji kama kama pili pia miongoni ja vandu va mataifa. ¹⁴Nadaiwa na Wayunani na vajeni pia, Verevu na Vjinga. ¹⁵Kwa nneyo kwa upande gwangu nne nilitayari kutangaza injili kwa kungwenunji pia mmanganya mli ku Roma.¹⁶Kwa maana ngakujionela Oni injili, kwakua ni uwezo gwa Nnungu uletao wokovu kwakila vaamini, kwa Myahudi kwanza na kwa Mnyunani pia. ¹⁷Kwamaana haki ja Nnungu imedhihirishwa kukoposhela imani hadi imani kama jishikujandikwa, "Akwete haki shiatme kwa Imani".¹⁸Maana ghadhabu ja Nnungu jishidhihirishwa kukoposhela mbinguni dhidi ja uasi na uovu gowe gwa wandu, pava kwa njia ja udhalimu huficha kweli. ¹⁹Ajino ninkwasababu gowe gakomboleka kumanyika juu ja Nnungu ni wazi kungwao. Maana Nnungu ashikwafurahisha.²⁰Maana mambo gao gakaonekana ukoto gali wali tangu kuvelekwa kwa ulimwengu. Ganaelweka kupitia indu ivelekwe. Aga mambo ga ni uwezo gwake gwa milele na asili na Uungu. matokeo gake bandu bangali udhuru. ²¹Ajino ni kwasababu, ingiwa vamumanyinji kuhusu Nnungu, hawakumtukuza yeye mbuti Nnungu, wala vangapanganga shukrani, Badala jake vashikuvanga vapumbavu katika mawazo gaonji na mitima jaonji ja ujinga jishikutungwa luwindu.²²Bashikwishemanga kuva werevu lakini valinginji vajinganji. ²³Bashikubadilinji Utukufu gwa Nnungu jwangali uharibifu kwa mfano gwa sura ja Binadamu akwete uharibifu, na shujuni na vanyama wakwete makongono ncheshe na viumbe vya kwava.²⁴Kwa nneyo Nnungu ashikuwalekanga vakagulanje tamaa ja mitima jaonji kwa uchafu, kwa shiilu shaonji kufedheheshwa baina jaonji. ²⁵Ni wenewo wabadilinji kweli ja Nnungu kuwa Unami, pava waabudunji na kuwatumishilanga viumbe badala ja Muumbaji, pava anasifiwa milele. Amina.²⁶Kwasababu ajino Nnungu ashikuwaleka wakagule tamaa jaonji ga oni, pava wandonya baonji bashikiubadiliosha matumizi gaonji ga asili kwa sheshila shili kinyume na asili. ²⁷Halikadhalika bashibaba pia washilekanga matumizi gaonji ga asili kwa ashimama na banakolelanga tamaa dhidi jaonji ashayene. Beneva balinginji bashileu bajaonji gakana kwapasa, pava bashikoposhelanga adhabu jili stahili na upotovu gwaonji.²⁸Kwasababu bashikananga kuva na Nnungu katika fahamu yaonji, ashikwalekanga vakagulenje akili jaonji yangafaa, batende mambo gegala gangafaa.²⁹Bashigumbalwanga na udhalimu gowe, uovu tamaa na ubaya. Bashigumbalwanga na wivu, uuaji, ugomvi udanganyifu na nia mbaya. ³⁰Banganyao pia balung'wenyi , basingiziaji na vakunchimanga Nnungu. Bavurugu, kiburi, na ,majivuno, benevo ni batunga mabaya, na wakatii ashaina wao. ³¹Benevo wangali ufahamu bakaaminika, bangali mapenzi ga asili, na bangali na huruma.³²Banganyanji kanuni ja Nnungu, pava Bandu batendaga mambo ga jinsi hiyo banastahilinji kuwa. lakini ngava pe batendaga gene mambogo benevo pia banakubaliananga na benevo banatenda mambo go

Chapter 2

¹Kwa nneyo mwangali udhuru , ugwe akuhukumiye, kwa maana katika gegala gakuhukumula juna mnakwitaga hatiani nnyene. kwamaana ugwe uhukumuye unatenda mambo gaala. ²Lakini tulikumumanya kuti hukumu ja Nnungu ni jakweli juu jaonjibatendaga mambo kama genego.³Lakini ugwe uganishie genega, ugwe pava uuhukumula bene batendanga gene mambo go ni ikiveje na ugwe unatende mambo gogo. Buli shimwepushe hukumu ja Nnungu. ⁴Au pukuganishia shashishoko kaje juu ja wingi gwa wema gwake, kuchelewa kwa adhabu jake, na uvumiliviu gwake? unapaswa kukuelekeza katika toba?⁵Bali kwa kadri ja ugumu gwako, na kwa mtima gwako gwangali toba kuivishila nnyene akiba ja ghadhabu kwa lyene lyuwa lya ghadhabu, yaani lyene lyua lya ufufuo gwa hukumu ja haki ja Nnungu. ⁶Jwenejo tamlipe kila mundu kipimo sawa na matendo gake ⁷Kwa venye anganya vala kwa udhibiti gwa matendo mema bashikagula sifa, heshima na kutokuharibika shavapanganje uzima wa milele.⁸Lakini kwa vele anganya vala niva binfsi, bangatii kweli bali utii dhuluma, ghadhabu na hasira kali shijikwiye. ⁹Nnungu shiapeleshe dhiki nashida juu jankila nafsi ja binadamu atendile uovu kwa Myahudi kwanza na kwa Myunani pia.¹⁰Lakini sifa, heshima na amani shijiiye kwa mila mundu atenda mema kwa Myahudi kwanza na kwa Myunani pia. ¹¹Kwa maana gwakwapi upendeleo kwa Nnungu. ¹²Kwamaana malinga nneyi bavajinji bapelelenje pangali sheria, na kama nneila bavagwinji bapelelenje kulingana na sheria shivahukumilwanje kwa sheria.¹³Maana nga vapilikananga sheria balinginji na haki mbele ja Nnungu, Bali anganya batenda sheria watakaohesabiwa haki. ¹⁴Kwa maana wandu wa Mataifa pava wangalinji sheria banatendanga kwa asili mambo ga sheria, benevo, bashivanganga sheria kwa nafsi jaonji, ingawa benevo wangali sheria.¹⁵Kwa lyelino banaonekananga kuti matendo gao pinjikwa kwa mujibu wa sheria gajandikwe nkati mwa mitima jaonji. Dhamiri gaonji pia zinawashuhudia venevo, na mawazo gaonji ashayene kuwashitakianga na kuwalindanga ashayene ¹⁶na pia kwa Nnungu genega shigakoposhele lyuwa Nnungu atakazihukumu siri ya wandu bowe, sawasawa na injili jangu kwa mpanda gwa Yesu Kristo.¹⁷Tulugulile unakuishema nnyene Myahudi, aliekataa katika sheria, shangilia kwa kujisifu katika Nnungu, ¹⁸Ugamanye mapenzi gake na kupima mambo gatofautiana baada ja lajilwa na sheria. ¹⁹Na tulugule kuti una ujasiri kuti ugwe nnyene ni kiongozi jwa vipofu, lwei kwa valinginji kuluwindu, ²⁰msahihishaji va vajinga, mwalimu jwa wana, na kuti ukwete katika sheria jinsi ja elimu ja kweli.²¹Ugwe bai, uhubirie juna, buli ukakujiganya nnyene? Ugwe uhubirie pangajiva, buli ugwe unajiva? ²²ugwe ulugula usizini, buli nnazini? Ugwe shikuishima sanamu, buli ulijiva kuhekaluni?²³Ugwe ukuisifia katika sheria, buli ukakwafedhehesha Nnugu katika kutemanya sheria? ²⁴Kwa maana "lyina lya Nnungu linafedheheshwa katika vandu va matiafa kwasababu jenu" malinga puijandikwe.²⁵Kwa nneyo kutahiriwa kweli kunafaa kama ukitii sheria, lakini malinga ugwe mkiukaji jwa sheria, kutairiwa kwako kunakuwa kuti gwangatairiwa. ²⁶Bai iwaga, mundu jwangatahiriwa anaendelea kamula matakwa ga sheria, buli pava jwangatahiriwa kwakwe hakutavchukuliwa kana kwamba ametahiriwa? ²⁷Na jwenejo jwangatahiriwa kwa asili akahukumu monaga atimizaga sheria? yenei ni kwasababu ashikola maandiko gajandikwe na tohara pia lakini mkiukaji jwa sheria!²⁸Kwa nneyo nnyene nga Myahudi ali kwa hali ja palanga; wala kutahiriwa nnga akula ni palanga katika shiilu. ²⁹Lakini jwenejo ni Myhudi jwa pankati, na tohara ni jantima, katika Roho, ngava katika andiko sifa jika mundu jwa nneyo haitokani na vandu ikawe ja kopoka kwa Nnungu.

Chapter 3

¹Kisha ni faida jashi yakwete Myahudi? na faida ja tohara ni nndi? Ni ²ya mbone sana kwa kila mpanda. Awali ja gowe, Wayahudi washikupegwanga ufunuo kukoposhela kwa Nnungu.³Lakini pushive buli pava bnaadhi ya Wayahudi bakakolanga na imani? Buli gwangamini gwaonji shiutende uamionifu gwa Nnungu kuva batili? ⁴La hasha. Badala jake, nneshe Nnungu avaoneshe kuva kweli, hata kama kila mundu ni nnami. mbuti puijandikwe, "pava unaweza kuonekana kuva mwenye haki katika malowe gako, na ukombole kushinda pushiujinjile katika hukumu"⁵Lakini avaga uovu gwetu shiuoneshe haki ja Nnungu, tulugule nndi? Nnungu ngava dhalimu paashoya ghadhabu jakwe, buli apali nneyo? mnakunguluka kutokana na mantiki ja kibinadamu. ⁶La hasha! ni namna jachi bai Nnungu pushahukumule ulimwengu?⁷Lakini ivaga kweli ja Nnungu kupitia unami gwangu hushoya sifa tele kwaajili jake, kwa nndi ningali bado nnahukumilwa mbuti nikwete shambi? ⁸Kwa nndi tunalugule, kama shitulambililwe na kama vaana shakuthibisha kuti tunaveleketa, "Tutende uovu ili gambone gaishe"? Hukumu juu jaonji ni ja haki.⁹Ni nndi bai? tunakuitetea kwaasheyene? Hapana kabisa. pava uwe tayari tumewaytuhumu Wayahudi na Wayunani bowe pamoo, pava palinginji pai ya shambi. ¹⁰Jeneji nikama puijandikwe: "Jwakwapi akwete haki, wala jumo.¹¹Jwaka mundu aelewa. Jakwapi mundu alolea Nnungu. ¹²Bowenji batendebukenje. Bene anganya kwa pamo nga vandu va mbone. jakwapi atenda ga mbone, la, hata jumo.¹³Makoo jaonji ni kaburi liliwazi. Ndimi yaonji ishitemba. Sumu ja lijoka puili pai pa ikang'wa yaonji. ¹⁴Kang'wa yaonji ishigumbala laana na uchungu.¹⁵Makongono gaonji ishikola mbio kujita minyai. ¹⁶Uharibifu na mateso gapali mumipanda jaonji. ¹⁷Bene bandunji bakave kugumanya mpanda gwa imani. ¹⁸Jakwa hofu ja Nnungu mmujo mwa meyo gawo.¹⁹Nnaino tulikumanya shoshowe sheria jiitaya, kulugula na bene anganya balinginji pai pa sheria. Jeneji ni ikawe kuti kila kang'wa jitawe, na nneyo kuti ulimwengu gowe ukombole kuwajibioka kwa Nnungu. ²⁰Yeneyi ni kwasababu shakwa shiilu shiuvalanganishiwe haki kwa matendo ga sheria mbele ga meyo gake. pava pitila sheria kwiya ufahamu gwa shambi.²¹Lakini nnaino pangali sheria, haki ja Nnungu jimanyishe. jishikushuhudiwa kwa sheria na Manabii. ²²Jenejo ni haki ja Nnungu kupitila imani katika Yesu Kristo kwa bowe bala baamininji. Maana jakwapi tofauti.²³Kwakua bowe batendilenje shambi, na kupungukiwa utukufu guka Nnungu. ²⁴Bashibalanganywanga haki bure kwa neema jake kwa mpanda gwa ukombozi gupali katika Kristo Yesu.²⁵Kwa maana Nnungu ashikumshoya Kristo Yesu ave upatanisho kwa mpanda gwa imani katika minyai jake. ashikushoya Kristo kama ushahidi gwa haki jake, pava jakuilechela shambi shipitile ²⁶Katika uvumilivu gwake. genega gowe gakoposhele ili kulagula haki jake aguno wakati gwasasa. Jeneji puyaliji ili akombole kujithibitisha vayene kwa haki, na kuonesha kuti kummalanjila haki mundu jejowe kwasababu ja imani katika Yesu.²⁷Kulikwapi bai kuisifu? Kushitengwa. Kwa misingi jashi? Misingi ja matendo? Hapana, lakinin kwa misingi ja imani. ²⁸Nneyo tunahitimisha kuti mundu kuvalanjilwa kwa imani pangali matendo ga sheria.²⁹Au Nnungu ni Nnungu va Wayahudi jika? Buli nnyene si Nnungu wa bandu va Mataifa pia? Ndiyo, gwa mataifa pia. ³⁰Iwaga kwa kweli Nnungu ni jumo, tavaalanjile haki bali ba tohara kwa imani, na bangatahiriwa kwa mpanda gwa imani.³¹Buli uwe twaibatilisha sheria kwa imani? La hasha! kinyume cha nneyo uwe twaithibitisha sheria.

Chapter 4

¹²³Shitulugule nndi kawili kuti Abrahamu, awawa yetu kwa jinsi ja shiilu, apatikene? Kwa maana ivaga Abrahamu ashikuvalanganyishiwa haki kwa matendo, akaliji nasababu ja kujisifu, lakini ngava mmujo ja Nnungu. Kwani maandiko galugula buli? "Abrhamu ashikumwamini Nnungu, na kuvalanganyishiwa kungwake kuva haki"⁴Nnaino kwa mundu atende liengo, malipo gake gaka kuvalanganyishiwa kuwa ni Neema, bali kuwa ni deni. ⁵Lakini kwa mundu angatenda liengo ikawa ana kumwani jwenejo ambaye amhesabia haki asiyekuwa mtaua, imani jake jwene mundu jo ishivalanganyiwa kuwa haki.⁶Daudi pia anaveleketa baraka juu ja mundu kuti Nnungu ashikumvalanganyishia haki pangali matendo. ⁷Ashikuwekeleta, "Bashikubarikiwa vene anganya maovu gaonji gashisamehewa na ambao shambi jaonji ishiunishilwa. ⁸Ashibarikiwa jwene mundu jula ambi Bwana vanga mmalanganyishia shambi"⁹Basi buli jene baraka jinpo ni vene anganya vatahiriwanje jika, au kuti kwa venye anganya bangatahiriwanga? Kwa maana tulilugula, "kwa Abrahamu imani jake ishikuvalanganyishiwa kuwa haki. ¹⁰Nneyo ilihesabiwaje basi? wakati Abrahamu waliji katika tohara, au kabla akanave tahiriwa? Ikaliji katika kutahiriwa, ikave katika kuto tahiriwa.¹¹Abrahamu ashikuposhela alama ja tahiriwa. Gwenegu pungwaliji muhuli gwa jejila haki ja imani jaakwete tayari kabla ja tahiriwa. matokea ga jeneji ishara ni kuti balitendeka kuwa awawa ba bowe baaminio, hatakama bapalinji katika bangatahirwa. jeneji njina maana kuti haki shijivalanganyishiwe kungwaonji. ¹²Yenei pia ishikumaanisha kuva Abrahamu ashikutendeka awawa va tohara ngava pe kwa vanganya vatokana na tohara, pava kuti vene anganya wakuikagula yajo ja awawa yetu Abrahamu.Najeneji ni imani jakwete kwa bangatahirwa.¹³kwa maana ikali kwa sheria pava ahadi ilitolewa kwa Abrahamu na uzao gwake, jene ahadi jijakuti watakua warithi wa dunia. ikaveje puyaliji kupitia haki ja imani. ¹⁴Kwa maana kama vene sheria ndio varithi, imani jishiwa ja yoyo, na ahadi imebatilika. ¹⁵Kwasababu sheria huketa ghadhabu lakini pepala pangali sheria pia kwakwapi kutotii.¹⁶Kwasababu jenejilyeneli linakoposhela kwa imani, ili kwa neema. Matokeo gake, ahadi ni dhahiri kwa uzao gowe na veneva vazawa nga pe vene vamanya sheria Bali pia vene anganya vala ni va imani ja Abrahamu. kwa maana jwenejo ni awawa yetu uwe tubowe, ¹⁷Kama shiijandikwe "nimtendile mwe kuva awawa gwa mataifa mengi" Abrahamu paalioji katika uwepo gwaajula amwamini, yaani, Nnungu ambae kwapanganga wafu uzima na kutanga mambo amabyo gakwa ili gapagwe.¹⁸Licha ya hali jowe ja palanga, Abrahamu kwa ujasiri bashikumwamini Nnungu kwa moga ga kwiya. kwa nneyo ni ava awawa va mataifa gowe, kulingana na sheshila shiveleketwe,"... Ndivyo puikupinga na uzao gwake" ¹⁹Nnyene akanava dhaifu katika imani. Abrahamu ashikukiri kuti shiilu shake nnyene shashikuwa- paliji na umri gwa tome yaka miamoja. pia ashikubaliana hali jawa ja lipitiu lya Sara.²⁰Lakini kwasababu ja Nnungu, Abrahamu jwangasita katika kutoamini, Bali, ashikutagwa mashili katika imani na ashikumsifu Nnungu. ²¹Paliji ashikuimanya hakika ja kuva sheshila shakuti Nnungu ashilajila paliji pia uwezo gwa kukamilisha. ²²kwa nneyo jeneji pia ishikuvalanganyishiwa kungwake kuva ni haki.²³Nnaino jangajandikwa kwa faida jake, kuti ishikuvalanganyishiwa kungwake. ²⁴Ishikujandikwa kwaajili jetu pia, kwa waliowekewa kuvalanganyishiwa, uwe pava tunaamioni katika jwenejo annyushiye Bwana gwetu Yesu kukoposhela wafu. ²⁵Jweneju ni jwejula ashoshiwe kwaajili ja makosa getu na kufufuliwa ili tupate kuvalanganyishilwa haki.

Chapter 5

¹Pava tushivalanganyilwa haki kwa haki kwa mpoadna gwa imani, tuyshikola amani na Nnungu kwa mpanda gwa Bwana gwetu Yesu Kristo. ²Kupitila venevo uwe pia tukwete fursa kwa mpanda gwa imani katika jejino neema ambajo tuanjima nkati gwake. Tunafurahia katika ujasiri atupele Nnungu kwaajili ja baadaye, ujasiri ambao tutashiriki katika utukufu gwa Nnungu.³Nga lyeneli pe, lakini pia tunafurahia mateso getu. tulimanya kuti mateso huzaa uvumilivu. ⁴Uvumilivu kunaveleka kukubalika, na kukubalika kunazaa ujasiri kwaajili ya baadaye. ⁵Ujasiri gwenu ukakatisha tamaa, kwasababu upendo gwa Nnungu ushibikwa katika mitima jetu kupitia Roho mtakatifu, ambae ashikushoywa kungwetu.⁶Kwa putwaaliji tungali tudhaifu, kwa wakayti muafaka Kristo ashikuwa kwaajili ja waovu. ⁷Kwakua shive ukomu jumo kuwa kwaajili ya mundu wakwete haki. jeneji nikuti, pana mundu akalinjile kuwa kwaajili ya mundu mwema.⁸Lakini Nnungu aakikishe upendo gwake nnyene kungwetu, kwasababu wakati gutwaaliji na shambi, Kristo ashikuwa kwaajili jetu. ⁹Kisha zaidi ja gowe lelo pava tuvelengenywe haki kwa minyai jao, shituokolewe kwa nneyo kukoposhela katika ghadhabu ja Nnungu.¹⁰Kwa kuwa, ikiwa wakati tulipokuwa maadui, atupatanishe Nnungu kwa mpanda gwa kifo cha mwana gwao, zaidi kaje,baada java tupatanishwe shituokolewe kwa maisha gao. ¹¹Nga nnei pe, Bali tunafurahi katika Nnungu kupitia Bwana Yesu Kristo. kupitia jwenejo ambae lelo tuposhele upatanisho gu.¹²Kwa nneyo bai, kupitila mundu jumo shambi jishikujinjila duniani, kwa gwene mpanda shiwa shishijinjila kwa njia ya shambi, na shiwa kikasambaa kwa vandu bowe, kwasababu bowe watendile shambi. ¹³Kwakua hadi sheria, shambi shishikuva duniani, lakini shambi shikavalanganyika wakati jakwa sheria.¹⁴Hata nneyo shiwa shishitawala kukoposhela kwa Adamu hadi Musa, hata juu ja venye anganya vala ambao bangatendanga shambi kama kutotii kwa Adamu, ambaye ndo mfano gwa jwenejo ambikaishe. ¹⁵Lakini nkali nneyo zawadi ja yoyo nga kama kosa. kwa kuwa kosa lya jumo bawagwinji bashikuwanganga, zaidi kaje neema ja Nnungu na zawadi kwa neema ja mundu jumo, Yesu Kristo, ishipunda jenjesheka kwa bavajinji.¹⁶Pava zawadi nga kama matokeo ga ka jwejula atendile shambi, pava kwa upande guna, hukumu ja adhabu jishikwiya kwasababu ja kosa lya mundu jumo. lakini kwa upande guna kipawa cha yoyo shikopoka katika kuvalanganywa shishikwiya baada ja makosa gamajinji. ¹⁷Kwa nneyo, pava kwa kosa lya jumo, shiwa shishitawala kupitia jumo, zaidi kaje anganya vala shivaposhelanje neema jajigwinji pamoja kipawa cha haki shibatawalanje kupitila maisha ga jumo, yesu kristo.¹⁸Kwa nneyo bai, kama kupitila kosa limo bandu bowe bashikuyangana kukuhukiumu, ikaliji kupitila tendo limo lya haki kushikwiya kuhesabiwa haki ja maisha kwa bandu bowe. ¹⁹Kwa kuwa kupitila kutotii kwa mundu jomo bawajinji bashikutendwa wakwete yambi, kwa nneyo kupitila utii gwa jumo jwenu bawajinji shiwatendwe wakwete haki.²⁰Lakini sheria jishikujinjila pamo, kaveje kosa ujenele. lakini mahali pujapundile shambi kuva jajijinji, neema jishikujenjeka hata zaidi. ²¹Yeneyi ishikushoshela ikave kuti kama shambi jitegwele katika shiwa, ndivyo nkalin neema inaweza tawala kupitila haki kwaajili ja maisha ga milele kupitila Yesu Kristo Bwana vetu.

Chapter 6

¹Tulugule ndin bai? Tuendelee katika shambi ili neema jijenjesheshe? ²La hasha. Uwe tuwile katika shambi, tukombole uli havili kutama katika nneyo? ³Buli mmumanyinji kuti anganya vabatizwenje katika Kristo bashikubatizwanga katika mauti jake?⁴Tushikushikwa pamoja na jwenejo kupitila ubatizo katika Kristo. Yenei ishikuitendeka kuti malinga nneile Kristo shahsitepajinulwa kutoka mauti kupitila utukufu gwa awawa, ili tubowe tukombole jimajima katika upya wa maisha. ⁵Maana tukundikenywe pamoja nae katika mfano gwa kifo jake, tutukundikanye katika ufufuo gwake.⁶Uwe tunamanya nnei, gundu gwetu gwa bukala ushikusulubiwa pamoja naye ivaga shiilu shashambi uharibiwe. yeneyi ishikukoposhela pava kuti tunaendelea kuva vatumwa wa shambi.

⁷Jweneji awile ashitendwa nnyene haki kulingana na shambi.⁸Lakini monaga tuwile pamoja na Kristo, kuti tuliamini tulitama pamo najo pia. ⁹Tunamanya kuti Kristo amefufuliwa kushoka katika wafu, na kwamba si mfu tena. Kifo shikamtawala kawili.¹⁰Maana kwa habari ja kifo pawile kwa shambi, pawile pamo kwaajili jabowe. Nkali nnei, maisha gatama patama kwaajili ya Nnungu. ¹¹Kwa mpanda gwenego pego, numbe mmanganya pia mnapaswa kujihesabu kuwa vaawa katika dhambi, bali hai kwa Nnungu katika Kristo Yesu.¹²Kwa nneyo unaruhusu shambi itawaleshiilu shako ili kusudi uweze kuzitii tamaa zake, ¹³Unashoye sehemu ya shiilu shako katika shambi namlinga yombo yangali haki, bali muishoye mmayenen kwa Nnungu, malinga valinginji hai kushoka mautini. na muishoyanje sehemu ja iilu yenunji malinga yombo ya mbone kwa Nnungu. ¹⁴Nnajiruhusunji shambi jitawale pava nkanavanganga pai pa sheria, bali pai pa neema.¹⁵Nndi bai? tutende shamba pava tukanava pain ja sheria, bali bpai ja Neema? La hasha. ¹⁶Nkamanyanga kuti kuka jwenejo ju mkwishoyanga mwahsyene kama vatumishi ndie ambaye mmanganya nnavanganga vatumishi vake, jwenejo mnaepaswa kuwatii? Jweneji ni ja kweli hata kama mnangaya katika shambi jiipeleshela mauti, au batumwa wa utii ulipelekea haki.¹⁷Lakini ashukuriwe Nnungu! kwa kuwa mshikuvanganga watumwa wa shambi, lakinin mshitiinji kutoka miyoyoni jejila namna ja fundisho jimpatilenje. ¹⁸Nshitendwanga Huru kukoposhela m u shambi, na nshitendwanga kuva watumwa va haki.¹⁹Ngunalambaya mbuti mundu kwasababu ga madhifu ya iilu yenunji, kwa maana malinga nneila nshoshiyenje ibalo ya shiilu shenu kuva vatuma kwa uchafu na uovu, kwa nneyo, lelo nshoye ibalo ja shiilu shenunji kuva vatumwa wa haki kwa utakaso. ²⁰Pava mwalinginji vatumwa wa shambi, mshikuvanga huru mbali na haki. ²¹Kwa gwene wakati go, mwalinginji na tunda jachi kwa mambo ambayo kwa kelo mnaonanga aibu kwa genego? pava matokeo ga mambogo ni kuwa.²²Lakini pava lelo nshitendwanga huru mbali na shambi na nshitendekanga watumwa kuka Nnungu nkwetenje tunda kwaajili ja Utakaso. tokeo ninuzima gwa milele. ²³Pava mshahara gwa shambi ni mauti, bali zawadi ja yoyo ja Nnungu ni uzima gwa milele katika Kristo Yesu Bwana gwetu.

Chapter 7

¹Au mkamanyanga, ashapwanga (pava ngunaveleka na vandu wamanya sheria) kwamba sheria jinakumtawala mundu alihai?²Kwa maana jwandonya aolewe atavilwe na sheria kwa jwejula ambujegwe ali jwa nkoto, lakini monaga ambujegwe shawe, shave huru kutoka sheria ja ndoa. ³Kwa nneyo, wakati ambaujegwe awe jwa nkoto, ivaga anatama na ka jwannume juna, shave huru dhidi ya sheria, nneyo avaka mzizi ivaga anatama na ka jwa nnume juna.⁴Kwa nneyo, mwashapwanga, mmanganya pia mshikutendwanga wafu gwa sheria kwa mpanda gwa shiilu sha Kristo. ili nnei ili mpate kulundanywa na kajuna, kwa kwajenejo ayushiwe kutoka wafu ili tukombole kumzalia Nnungu matunda. ⁵Kwa maana putwaliji katika hali ja shiilu, tamaa ja shambi jishikujumuywa katika viungo vyetukwa mpanda gwa sheria na nakuiveleshela mauti matunda.⁶Lakini nnaino tumefunguliwa kukoposhela katika sheria. Tuililwe jejila hali itupinjile. ili uwe tupata hutumika katika hali ja yambi ja ntima na ngava katika hali ja bukala ja andiko.⁷Tulugule buli bai? Sheria ni shambi? La hasha Hata nneyo ningajimanyinji shambi, nguikaliji kwa mpanda gwa sheria. pava ngngajimanyinji kutamani kama sheria ngangata shiyeye, "unapinje" ⁸Lakini shambi japatile nafasi kwa jene amri najipeleka nkati mwangu kila aina jaapinga. kwa nneyo shambi ishikupata sheria jiwile.⁹Numbe nne punalijilwa nkoto hapo kwanza vangali sheria, pujijile jene amri, shambi ishikupata uhai, numbe nne ni nguuwa. ¹⁰Jene amri na ambayo ikajie uzima nijitendeuka kuva mauti kungwangu.¹¹Maana shambi ishapata nafasi kwa jene amri na jindemba. Kupitila jene amri jishikumulaga. ¹²Nneyo sheria nitakatifu, na jene amri ni takatifu ja haki na njema.¹³Kwa nneyo bai jejila jili ja mbone pagaliji mauti kwangune? inave nneyo kamwe. Lakini shambi ilijionesha kuva nishambi hasa kupitila jejila njema, jishikupeleka mauti, nkati mwangu, Nnei pupaliji ili kwamba kupitila jene amri, shambi jishikupunda kuva mbaya mno. ¹⁴Kwa maana tumumanyi kuti sheria asili jake ni rohoni lakini nne ni mundu jwa shiilu. njiuzwa pai pa utumwa gwa shambi.¹⁵Maana lingutendalyo, ngakulimanya dhahiri. pava lyelila ngulipinga kutenda, ngalitenda na lyelila ngakulipinga ni lyenelyo ngulitenda. ¹⁶Lakini monaga ngutenda lyelila ningakulipinga nnakubaliana nma sheria pava sheria ni njema.¹⁷Lakini lelo ngava nne nafasi jangu jitenda lyenelyo, ikaveje jene shambi jitama nkati gwangu. ¹⁸Kwamaana nimumanyi kuti nkati mwangu yaani nkati mwa shiilu shangu, likatama jambo jambone. pava tamaa jalilija mbone ipali nkati mang, lakini ngakulitenda.¹⁹Pava lyenelya lya mbone ngakulitenda, Bali lyelila ovu ngakulipinga ndo ningulitenda, ²⁰Lelo monaga ngutenda lyelila ningakulipinga, nnga nne binafsi ngulitenda, ikave jene shambi jitama nkati mwangu. ²¹Nimanyile, tena, jipali kanuni nkati mwangu japinga kutenda lililojema, lakini uovu hakika upali mkati mwangu.²²Kwa maana nguna furahia sheria ja Nnungu kwa undu gwa nkati. ²³Lakini ninakujiona kanuni jili tofauti katika ibaloya nshiilu shangu, jinapiga vita dhidi ya kanuni ja yambi katika akili jangu. inandendela nne mateka kwa kanuni ja shambi iili katika nshiilu shangu.²⁴Nne ni mundu jwa uzuni! Ni gani akapinga niokoa na sheshila shno shiilu sha mauti? ²⁵Lakini shukrani kwa Nnungu kwa Yesu Kristo Bwana vetu! Nneyo bai. nne namwene kwaakili jangu ngunakuitumikia sheria jika Nnungu. Bali, kwa shilu nakujitumishila kanuni ja shambi.

Chapter 8

¹Kwa nneyo baijakwapi hukumu ja adhabu juu jao baali kaytika Kristo Yesu. ²Pava kanuni ja Roho ya uzima agula guuli katika Kristo Yesu ishingutenda nne kuwa mbali na kanuni ja shambi na mauti.³Kwa maana ashila ambacho sheria ishikulepela kutenda kwasababu jaaliji dhaifu katika shiilu, Nnungu ashikutenda. Ashikuntuma mwana gwake gwa pekee kwa mfano gwa shiilu gwa shambi ave sadaka ja shambi na kujihukumula shambi katika shiilu. ⁴Ashitenda nnei ili maagizo ga sheria gatimizwe nkati gwetu, uwe twangaenenda kwa kukagula mambo ga shiilu, bali kwa kukagula mambo ga Roho. ⁵Banevo ba kukagula shiilu huyafikiri mambo ga shiilu, lakini benevo ba kukagula Roho huyafikirini mambo ga Roho.⁶Pva nia ja shiilu ni mauti, bali nia ya Roho ni uzima na amani. ⁷Jeneji ni kwasababu jejile nia ja shiilu ni uadui juu ja Nnungu, kwa maana ngakuitii sheria ja Nnungu, wla ngakombola kujitii. ⁸Benevo bakagula shiilu bakakombola kumpendeza Nnungu.⁹Hta nneya nkapalinji katika shiilu bali katika Roho, ikave ni kweli kuti Roho gwa Nnungu gunatama nkati jenu. lakini kama mundu angali Roho jwa Kristo jwenejo ngava jwake. ¹⁰Ivaga Kristo alinkati mwenu, shiilu shishiwa kwa mabo ga shambi, bali Roho ni hali kwa mambo ga haki.¹¹Iwaga Roho ja jwejula aliemfufua Yesu kushoka kwa wafu jinatama munkati jenu, taape pia shiilu shenu mauti uhai kwa mpanda gwa gwake aatama nkati mwenu.¹²Na nneyo bai, mwashapanga, uwe tuwadeni, lakini ngava kwa shiilu kuti tutame kwa jinsi ja shiilu. ¹³Mana ivaga mnatama kwa jinsi ja shiilu, mpali karibu kuwa, lakini ivaga kwa Roho mnayafisha matendo ga shiilu, mmanganya tintame.¹⁴Maana kama ambavyo bavajinji banaongozwa na Roho jwa Nnungu, beneva ni bana va Nnungu. ¹⁵Pava mwangakoposhela Roho gwa utumwa kavili hata mjogope . Badala jake mposhele roho ja kutendwa kuva vana ambayo kwa yeneyo tunaguta"Abba, Baba!"¹⁶Roho nnyene hushuhudia pamoja na roho jetu na kuva vana va Nnungu. ¹⁷Ivaga tu vana bai tu variyhi pia, varithi va Nnungu. na uwe tu varithi pamoja na Kristo, ivaga kwakweli tunateseka na venevo ili tupate kutukuzwa pamoja navo.¹⁸Pava mnavalanganya mateso ga wakati gwenegu kuva nga shindu nnalinganisha na utukufu gwa unukulilwa kungwetu. ¹⁹Kwa maana viumbe gowe pia inaloleya kwa shauku jajigwinji kuunukulilwa kwa vana va Nnungu.²⁰Kwa maana uumbaji pia ushitiishwa pai pa ubatili, nga kwa hiarI jake, ila kwasababu jake jwenejo jwaituishile ,Ni katika tuamini ²¹kuti uumbaji gwene nao tiuvikwe huru na kukoposhelwa katika utumwa gwa uharibifu na kujinjilwa katika uhuru gwa utukufu kwa vana va Nnungu. ²²Kwa maana tumanyinji kuti uumbaji nao pia unalwala na kuteseka kwa uchungu pamoja hata nnaino.²³Nga nneyo pe, ila na uwe mmayene tulio na malimbuko ga Roho- uwe pia tiunalalwa katika nafsi jetu, tukisubili kutendwa vana, yaani ukombozi gwa shiilu shetu, ²⁴Kwa maana ni tarajia ajino twaaokolewa. lakini shindu shiitsrajiwa shioneshe jakwa faraja kavili, kwa maana ni gani atarajia sheshila sheshiweni? ²⁵Bali tukikitarajia shindu tungakiona , twakingojea kwa saburi.²⁶Kwa jinsi nneyo, Roho nago utusaidia katika udhaifu gwetu. kwa maana ngatukumanya kuvenda jinsi itupasavyo, lakini Roho nnyene hutuombea kwalwala kwangakombo kutamkwa. Na ²⁷venevo ya kuichunguza mitima banamanya akili ja Roho, kwasababu huomba kwa niaba jao baamini kulingana na mapenzi ga Nnungu.²⁸Na uwe tunamanya kuti wowe bakumpinga Nnungu, jwenejo tunatenda mambo gowe pamoja na wema, kwa vene anganya bowe ushemilwe kwa kusudi jake. ²⁹Kwasababu bene anganya bowe aamanyinji tangu asili, pia ashikuwaagulanga tangua asili bafananishwa na mfano gwa mwana gwake, ili jwenejo ave mzaliwa gwa kwanza miongoni mwa ashapwanga bavajinji. ³⁰Na benevo avahesabianje haki, benevo pia atukuzenje.³¹Tulugule nndi bai juu ja gene mambo ga? Nnungu avaga upande gwetu, ni ganin ali juu jetu? ³²Beneva banganneshela mwana gwake nnyene bali ashikunshoya kwaajili jetu uwe wowe shakose uli kutukirimia na mambo gowe pamoja na venevo?³³Ni gani shivashitakingbi vateule va Nnungu? Nnungu ndio nnyene na kuvahesabia haki. ³⁴Ni gani shivahukumie adhabu? Kristo Yesu jwenojo aliwe kwaajili jetu, na zaidi ja genego, jwenejo pia ashikufufuliwa. jwenejo anatawala pamoja na Nnungu mahali paheshima, na kavili ni jwa kutuombea uwe.³⁵Ni gani shivatutenge na upendo gwa Kristo? dhiki, au shida, au mateso, au shiwanga, au uchi, au hatari, au upanga? ³⁶Kama puijandikwe "kwa faida jenu tunauwawa mui gowe.Tushivalanganywa kama kondoo vaingwa.''³⁷Katika mambo gowe uwe tuzaidi ja washindi katika venevo vatupinjile. ³⁸Kwa maana nimalile kushawishika kuti wala mauti, wala uzima, wala malaika, wala mamlaka, wala indu ipali, wala indu ikwiya, wala mashili. ³⁹wala gali nnani, wala gali pai, wala kiumbe chiina chowe, shishikombole kututenga na upendo gwa Nnungu, ambaye ni Kristo Yesu Bwana gwetu.

Chapter 9

¹Navalekta ukweli katika Kristo. Ngaveleketa unami, na dhamira jangu kushuhudia pamo na nne katika Roho mtakatifu. ²Kuti ushipagwa huzuni kubwa na maumivu gangapela nkjati ja ntima gwangu.³Kuti ngapinjile nne namwene kulaaniwa na tenga mbali na Kristo kwaajili ja ashapwanga, bene anganya ba jamii jangu katika shiilu. ⁴Bene anganyao ni Waisraeli. bakwetenje na hali jatendeka bana, ba utukufu wa maagano, na zawadi ja sheria kumwabudu Nnungu, na ahadi. ⁵Bene anganya ni balongolela pava kristo ashikwiya kwaheshima kutawala shiilu shino pava jwenejo ni Nnungu jwa jowe. Numbe asifiwe, milele, Amina.⁶Lakini ngava kuti ahadi ja Nnungu jilepele jenela. mana ngava kila mundu ali Israeli ni Mwisraeli halisi. ⁷Ngava kuti kwa uzao wa Abrahamu kuva ni vana vake halisi. Lakini, "Nipitila isaka uzao gwako shiushemwe"⁸Yenei ni kuti b ana ba shiilu nga bana ba Nnungu. Lakini bana ba ahadi banalolwanga mbuti uzao. ⁹Mana lyeneli ni lilowe lya ahadi: "Katika aga majira ga nilikwiya, na mwana shiapegwe sara"¹⁰Ng lyeneli pei lakini baada ja Rebeka kupata shitumbo kuka mundu jumo, Isaka Baba jwetu- ¹¹Kuti vana valinginji bado vakanave velekangwa na aliji akanave tenda jambo lyolyowe lya mmbone au lya libaya, ikava kuti suluari ja Nnungu kulingana na uchaguzi lijime, wala nga kwa matendo, lakini ni kwasababu ja jujula aashema. ¹²Ishikuveleketa kungwake, "Jwankulungwa shantumishile jwanchoko" ¹³Kama puijandikwe:Yakobo njikumpinga , lakini Esau njikunchima".¹⁴Bai kawili tushilugule nndi? buli upali udhalimu kwa Nnungbu? La hasaha. ¹⁵Pava anavalanga kuka Musa, "shingole na rehema kwa jwejula shineemu, na shimme na huruma kwa jwejula jushininhurumie" ¹⁶Kwa nneyo bai, nga kwasababu ja ka jwenejo apinga, wala nga sababu ja kajwenejo aautuka, lakini kwasababu ja Nnungu, ambi alangwile rehema.¹⁷Pava maandiko kulugula kwa Farao, "pava mele ga maalumu nashikujinula, ili kwamba nioneshe mashili gangu katika ugwe, ili kwamba lina lyangu litangazwe katika nchi yowe" ¹⁸Kwa nneyo bai, Nnungu kuva na rehema kwa jejeowe akumpinga, na kwa ambaye humpenda, kuntenda kuwa mkaidi.¹⁹Ivaga tulugule kungwangu, kwa nndi bado unaona likosa? ni gani alijinkustahimili matakwa jake? ²⁰Kinyume jake, Mwanadamu, ugwe na gani ujibue kinyume na Nnungu? Kuna uwezekano wowote wa kilichofinyangwa kusema kwa mfinyanzi, "Kwa nndi shikundenda nnei nne?" ²¹Buli mfinyazi jwangali haki juu ja udongo kuwalaya kitale kwaajili ja matumizi maalumu kutokana na libonji lila pelila, na shitale shina kwa matumizi ja kila siku?²²Buli kama Nnungu, Pava ali tayari kuonesha ghadhabu jake na kutenda mashili gake manyika, ashikustahimili kwa uvumilivu gwa tosha itale ya ghadhabu iandaliwe kwa kuangamiza? ²³Buli monaga alitenda nneyo pava kuti alangule gwinji gwa utukufu gwake juu ja itale ja rehema, pava ashikuviandaa kwaajili ja utukufu? ²⁴Buli monaga atendile nnei kungwetu, pava kuva ashikutushema, ngava pe kukopoka kwa Wayahudi, lakini pia kukopoka kwa vandu gwa Mataifa?²⁵Kma palugula pia katika Hosea: "Tinashemanje vandu vangu pava bakana vanaganga vandu vangu, na mpendwa jwake ambaye akanapigwa. ²⁶Na shiive pepela pailugulwe kungwao, "Mmanganya nga vandu vangu" pepala shivashemwanje na Nnungu alie hai."²⁷Isaya kuhusiana Israeli, "Monaga hesabu ja vana va Israeli ikaliji malinga mchanga gwa bahari, shiive masalia ga vaokolenjwe. ²⁸Pava Bwana shivalitole lilowe lyake juu ja nchi, mapema na kwa utimilifu. ²⁹Na kama jinsi Isaya pavelekete awali, kama Bwana wa majeshi jwangatuleshela nyuma uzao kwaajili jetu, putukaliji kama Sodoma, na kali tutendilwe mbuti Gomora.³⁰Tulugule nndi bai? kuti bandu ba Mataifa pava palinji bakaloleyanga haki, haki kwa imani. ³¹Lakini Israeli ambaye ashikuloleya sheria ja haki, haikufikia.³²Kwa ndii nga nneyo? Kwa sababu hawakuitafuta kwa imani, bali kwa matendo. Bashikukulanga pantandu paliganga lya kuvala, ³³Kama puijandikwe, "Lola njigoneka liganga lya kuvala Katika sayuni na mwamba gwa pelela. Jweneji aamini katika lyeneli hataaibika"

Chapter 10

¹Ashapwanga nia ja mtima gwangu na liombi lyangu kwa Nnungu ni kwaajili jaonji, kwaajili ja wokovu gwao. ²Pava nawashuhudia kuti wana juhudi kwaajili ja Nnungu, lakini ngava kwaajili ja ufahamu. ³Pava akaamanya haki ja Nnungu, na vanaloleyanga shenga haki jaonji ashayene. Hawakuwa watiifu kwa haki ja Nnungu.⁴Pava Kristo ndiyo vatimilifu va sheria kwaajili ja haki ja kila mundu aamini. ⁵Pava musa anajandika kuhus haki kuya kukopokana na sheria, "mundu atenda haki ja sheria shatame kwa haki hii"⁶Lakini ambayo inatokana na imani kuveleketya nnei, "Nnavelekete muntima gwako, 'Gani shagulushe kumbimguni?(Nnei ni kumpeleka Kristo pai) ⁷Na unavalanje, Gani shaulushe nnimbo?"'(Nnei ni kumpeleka Kristo kunani kushoka kwa wafu).⁸Lakini ilugula nndi? "Lilowe lilipatome na ugwe katika nkang'wa gwako na muntima gwako" lyenelyo ni lilowe lya imani, pava tunatangaza. ⁹Pava kama kwa kang'wa jako un akumkiri Yesu kuva na Bwana, na amini mumtima gwako kuti Nnungu ashukunnyuya kushoka kwa wafu, shiuokoke. ¹⁰Pava kwa ntima gwa mundu gunaamini na kupata haki, na kwa kang'wa hukiri na kupata wokovu.¹¹"Pava lijandiko linalugula, "Kila akumwamini akapata aibu" ¹²Pava jakwapi tofauti kati ja Myahudi na Myunani. pava Bwana pe vala ni bwana ba bowe, na ni tajiri ba wowe bakweshemanga. ¹³Pava kila mundu ambaye kulishemela lyina lya Bwana shaokoke.¹⁴Kwa jinsi jachi banakombola kunshema jwenejo ambaye bakanave kumwamininji? Na jinsi gani shivakombolanje kuamini katika jwenejo bakanave kumpilikana? Na shivapilikananje buli pangali ¹⁵muhubiri? Na jinsi jachi banakombola kuhubiri, ikave bashitumwanga? - kama shiijandikwe, "Jinsi jachi ni yambone ngongonoja anganya valavatangaza habari za furaha za mambo mema!'¹⁶Lakini bowenji bakanave pilikanga injili. pava isaya anaveleketa, "Bwana ni ganiapilikene ujumbe gwetu? ¹⁷Nneyo imani jinakwiya kutokana na kupilikana, na pilikana kwa lilowe lya Kristo.¹⁸Lakini niveleketa, "Buli bangaipilikananga?" Elo, kwa hakika sana. Llilowe lyaonje likopweshe palanga katika nchi jowe, na malove gaonji kwenda mmisho ja dunia.''¹⁹Zaidi ja gowe ninaveleketa, "Buli Israeli jwangamanya" Kwanza Musa niaveleketa, "Nitawachokoza kuwatagaga wivukwa bandunji ambao nga taifa. kwa mpanda gwa taifa lyangali na uelewa, nitawachochea hadi ntumbale.''²⁰Na isaya ni jasiri sana na aveleketa, "Nashikupatikana na vene anganya vala bakanakunnoleynga. Nashikuonekana kwa vene anganya vala bakanambinganga" ²¹Lakini kwa Israeli kuveleketa, "Mova gowe nishikulogola makono gangu kwa wasiotii na kwa bandunji ba nonopa".

Chapter 11

¹Bai nnalugula, buli, Nnungu ashikwakananga bandu bake? hata kachoko. pava nne pia ni Mwisraeli, washipinga sha Abrahamu, wa kabila ja Benyamini. ²Nnungu bangakanga bandu bakwe, Avamanyinji tangu bukala. buli nkamanya liveleketa nndi kuhusu Eliya, jinsi alivyomsii Nnungu juu ja Israeli? ³Bwana bashikwaulanga manabii gwenu, nao bashibomolanga madhabahu jako. Nne jika pe njipeleka, numbe banaloleyanga Uhai gwangu.⁴Lakini jambo lya Nnungu lalugula nndi kungwako? "Nimetunza kwaajili jangu bandu elfu saba ambao bakakumpigilanga malungo Baali. ⁵Hata nneyo, wakati guno gwa nnaino pia bapali bapelekenje kwaajili ja uchaguzi gwa neema.⁶Lakini ivaga ni kwa neema, ngava kavili kwa itendo. vinginevyo neema jikava kavili neema. ⁷Ni ndi bai? jambo ambalo Israeli anda kuiloleya, bali batende bashikushipatanga, na vana bashikuvikwanga kutopa. ⁸Ni malinga puijandikwe: "Nnungu ashikwapanga Roho ja Ubutu, meyo wanalolanje na maskio wanapilikanje, mpaka lelo jino."⁹Numbe Daudi anaveleketa "Nneshe meza jao jiwe wavu, mtego, sehemu jakuvala, na kuulipiza kisasi dhidi jaonji. ¹⁰Nneche meyo gaonji galole luwindu ili banakombole kulola. Ukatepyanje migongo jaonji daima.''¹¹Bai naveleketa, "Buli bashikubalanga hata kugwa? Inave nneyo kamwe. Badala jake, kwa kushindwa kwaonji, wokovu ushiika kwa mataifa ili benevo ashayene batagwanje mashili. ¹²Lelo ivaga kushindwa kwaonji ni utajiri gwa ulimwengu, na kama hasara jaonji nin utajiri gwa Mataifa ni kiais jachi zaidi tiive kukamilika kwaonji?¹³Na lelo nnakungulukanga na mmanganyanji wandu wa Mataifa. pava njiva mtume kwa vandu va mataifa gana, najivunia huduma jangu. ¹⁴Pana shinataganje wivu vali shiilu shimo ni nne. Pana tutavaokoanga baadhi jao.¹⁵Maana ivaga kukanwanga kwaonji ni maridhiano ga dunia, koposhelwa kwaonji shiive buli ila uhai koposhela kwa wafu? ¹⁶Kama matunda ga kwanza ni akiba ndivyo ilivyokuwa kwa lidonge lya utandi. mbuti mzizi ni akiba, matawi gake kadhalika.¹⁷Lakini kama baadhi ya matawi gakatilwe, malinga ugwe, tawi pori lya mzaituni, ushipandikilwa kati jaonji nakama gwashiriki pamoja navo katika mizizi ya utajiri gwa mzaituni, ¹⁸usijisifu juu ja matawi. lakini kama unajisifu, ngava ugwe ambaye unaisaidia mizizi, bali mizizi inakusaidia ugwe.¹⁹Bai ulugule, "Matawi ishikukatwa ili mbate kupandishilwa mnitepo." ²⁰Jenejo nikweli kwasababu ja kutoamini kwaonji bashikatwa, lakini ugwe ushikujima imara kwasababu ja imani jako. Unaiganishie nnyene kwa hali ya juu sana, bali ujogope. ²¹Kwa maana ivaga Nnungu akanakuileka matawi ga asili, akahurumi ugwe pia.²²Ulole, bai, matendo ga mbone na ukali guka Nnungu, kwa upande gumo, ukali ushikwiya juu ja Wayahudi ambao bashikungwanganga. Lakini kwa upande guna, wema gwa Nnungu kwiya juu jako, kama shiudumu katika wema gwake. vinginevyo ugwe pia shiukatiliwe mbali.²³Na pia, kama vakendeleanga katika kutoamini kwaonji, shivapandishiwanje kavili. Maana Nnungu akwete uwezo kuvapandishilanga kavili. ²⁴Kwa maana ivaga nwe mshikukatwanga palanga kwa ulio kwa asili mzaituni mwitu, Na kinyume cha asili mshipandishilwa katika mzaituni ulio mwema, nga zaidi sana ava Wayahudi ambao malinga matawi ga asili kukombola pandishilwa nkati gwa mzaituni gwao bayene?²⁵Kwa maana ashapwanga ngapinga mshimanye, kuhusiana na siri jino, ili mnakolanje hekima katika kufikiri kwenunji mmanyene. siri jino ni kuti ukomu ushikoposhela katika Israeli, hadi kukamila kwa mataifa pushikuijie.²⁶Nneyo Israeli wowe shivaokoke, kama puijandikwe. "kukopoka sayuni tajie mkombozi. shaondoe uovu kukoposhela kwa Yakobo. ²⁷Na alino shilive agano lyangu pamoja navo, wakati nitakapoziondoa shambi shao"²⁸Kwa upande gumo kuhusu injili, vanachukiwa kwasababu jenu. kwa upande guna kutokana na uchaguzi gwa Nnungu, vashipingwa kwasababu ja mababu. ²⁹Kwa kuwa zawadi na wito gwa Nnungu ukabadilika.³⁰Kwa kuwa awali mmanganya mwapali mmemwasinji Nnungu, lakini lelo nshikuiposhela rehema kwasababu ja kuasi kwaonji. ³¹Kwa mpanda gogo, nnaiona beneva Wayahudi bashiasi. matokeo gake ni kuti kutokana na huruma mjaaliwenje mmanganya banakombola pia kuposhela rehema. ³²Maana Nnungu ashikwatawa bandu bowe katika uasi, ili bakombole kuwahurumia wowe.³³Jin si ipali kuu utajiri na hekima na maarifa ja Nnungu! hazichunguziki hukumu jake, na mipanda jake ikagundulika! ³⁴Maana ni nani ajiamanyile nia ja Bwana? Au gani pali mshauri gwake?³⁵Au ni gani kwanza ampele shindu Nnunguili akipwe kavili? ³⁶Kwa maana kukoposhela kungwake, na kwa mpanda gwake na kungwake, indu yowe ipali. Kungwake utukufu milele. Amina.

Chapter 12

¹Kwa nneyo ngunakuwasihi, ashapwanga, kwa huruma zake Nnungu, mwishonanje iilu yenunji jiwe dhahabu iliyo hai tatatifu, ikubalika kwa Nnungu. Jeneji ni ibada jenunji ja mbone. ²Wala nnaikagulanje namna ja dunia jino, ikave ntendeulwanjwe kwa tendwa upya nia jenu Ntendanje nnei mpatanje kumananya mapenzi ga Nnungu gali mema, gakumpendeza na kamilifu.³Kwa maana nalugula, kwasababu ja neema jimbatile, pava kila mundu pava alimiongoni mwenunjiakapingwa ganishia zaidi juu jake vayene kuliko puikupingwa ganishia. Bali, ishikumpasa kuganishia kwa hekima, kama nneyo Nnungu avapelenje kila jumo kiasi fulani cha imani.⁴Kwa kuwa tushikola ibalo jaijinji katiika shiilu shimo, lakini nga ibalo yowe ishikola liengo limo. ⁵Nnepeyo, uwe tulibavajinji tu shiilu shimo katika Kristo, na ibalo kila jumo kwa kukanjake.⁶Tushikola karama mbalimbali kwa kadri ja neema mpatyilenje. ivaga karama ja mundu ni unabii, na itendeshe kwa kadri ja imani jake, ⁸Ivaga karama ja mundu ni huduma, na atumike. ivaga junan akwete karama ja fundisha, bai afundishe. ⁷Ivaga karama ja mundu ni faraja, bai afariji. ivaga kamara ja mundu ni kushoya, atende nneyo kwa ukarimu. Ivaga karama ja mundu ni kuongoza, na litendeshe kwa uadilifu, ivaga karama ja mundu ni katika kuonesha huruma, na litendeshe kwa furaha.⁹Pendo linave na unafiki. muchimanje uovu, mkamulanje gali ga mbone. ¹⁰Kuhusu upendo gwa ashapwanga, mpingananje mmanganya kwa mmanganya. Kuhusu heshima, nshimiananje mmanganya.¹¹Kuhusu bidii, mnavanganje valegevu. Kuhusu Roho nkolanje na shauku. Kuhusu Bwana, mumtumishilanje. ¹²Furahini katika iujasiri nkwetenji kuhusu moga ga kwiya.Nkolanje na subira katika matatizo genu. Mdumu katika kujuga. ¹³Mshiriki katika mahitaji ga waumini. Nnoleyanje mipanda ja mijinji ja onesha ukarimu.¹⁴Mwapinjilanje baraka bowenji bakuntesanga mmanganya; mwabarikinji na wala mnawalaaninji. ¹⁵Mfurahinji pamo na vanafurahinji, mgutanje pamo na vagutanga. ¹⁶Nkolanje nia jimo mmanganya. Mnaganishianje kwa kuifuna, lakini mwakubalinji vandu vya hali ja pai. Mnakole hekima juu ja mawazo genu mmayene.¹⁷Mnalipanje mundu jojowe ovu kwa ovu. Ntendanje mambo mema mmeyo mwa bandu bowe. ¹⁸Kama inakombolekana kama ulivowekwa kungwenu, mve na amani na bandu bowe.¹⁹Wapenzi mnalipizanje kisasi mmanyene, lakini ipisheni ghadhabu ja Nnungu. Kwa maana ishijandikwa, "Kisasi ni shangune; Nne shinipe; alugula Bwana. ²⁰Lakini ivaga adui jako ashikola shiwanga, mlishe. Avaga na njota, mnyweshe. Kwa maana utendaga nneyo shigumpalile makala ga moto juu ja ntwe gwake. ²¹Unalepele na ubaya, bali ushinde ubaya kwa wema.

Chapter 13

¹Kila nafsi na jiwe na utii kwa mamlaka ja juu, kwa kuwa jakwapi mamlaka ikaveje kukoposhela kwa Nnungu. na mamlaka jipali jishivikwa Nnungu. ²Kwa nneyo jwenejo apinga mamlaka jo kukana amri ja Nnungu; na bene bakananga vala baposhelanje hukumu juu jaonji ashayene.³Kwa kuwa watawala nga tishio kwa watenda gambone, bali kwa vatenda maovu. Buli unatamani kugajogopa mamlaka? Ntende gali gambone, na shiusifiwe nago. ⁴Kwa kuwa ni mtumishi jwa Nnungu kungwako kwaajili ja Neema. kama shiutende maovu, jogopa, kwa kuwa akajigala upanga bila sababu Kwa kuwa ni mtumishi jwa Nnungu, jwalipa kisasi kwa ghadhabu juu ja jwejula atenda uovu. ⁵Kwa nneyo inakupaswa utii, nga pe sababu ja ghadhabu, bali pia kwasababu ja dhamiri.⁶Kwaajili jenejo pia unalipa kodi. kwakua wakwete mamlaka na vatumishi gwa Nnungu, ikaveje banaendeleanga kutenda jmabo lino. ⁷Mumnipanje kila jumo cha kunnonga: kodi kwa astahiriyr kodi, ushuru kwa astahiriye ushuru, hofu kwa astahiriyr hofu, heshima kwa astahiriye heshima.⁸Mnalongwanjwe na mundu shindu sheshoye, ikave pingana mmanganya. Kwa kuwa jwenejo akumpinga jirani jake ametimiza sheria. ⁹Kwa kuwa, " nkazini, ukabulaga, ukajiva, ukatamani" na kama jipali jina amri pia, jijumulishwe katika jejino sentesi: Shiumpinje jirani yako malinga ugwe nnyene" ¹⁰Upendo ukakundhuru jirani juka mundu. upendo ni ukamilifu gwa sheria.¹¹Kwasababu ja lyeneli, mgumanynji wakati, kuti tayari wakati gwa shoka nnugono, kwa kuwa wokovu gwetu unakaribia zaidi ja gwene wakati gula twaamini gwa kwanza. ¹²Shilo shinaenda na muhi umekaribia. na tuvishe kunyenje matendo ga luvindu, na tuwale silaha ja nuru.¹³Na tujende sawasawa, kama katika nuru, nga kwa sherehe ja uovu au kolelwa. na tunajende katika zinaa na tamaa jangakomboleka kudhibitiwa, na nga katika fitina au wivu. ¹⁴Bali tung'wale Yesu Kristo, na tunavishe nafasi kwaajili ja shiilu, kwa tamaa jake.

Chapter 14

¹Mumposhelanje jojowe ambaye ni dhaifu katika imani yakali kushoya hukumu mawazo gake. ²Mundu jumo ashikola imani yalya shoshowe, juna alidhaifu analya mboga pe.³Mundu ambaye analya kila shindu asimdharau jwenejo akalya kila shindu. na jwalake ambaye akalya kila shindu asihukumiwe juna aalya kila shindu pava Nnungu amposhele. ⁴Ugwe ni gani, ugwe ambaye unamuhukumu mtumishi pava miliki ja mundu juna? Ni mbele ja Bwana vake ikawa kujima au kugwa. lakini shijinulwe, Pava Bwana anakombola kumtenda ajime.⁵Mundu jumo kuthamini liuva limo kuliko jina. juna kuthamini kikla liuva sawasawa. Hebu kila mundu na ashawishike katika akili jake nnyene. ⁶Jwenejo akamula moga, Anakamula kwaajili ja Bwana na jwenejo alya kulya kwasababu ja Bwana, Pava anakumpa Nnungu shukrani. Jwenejo pava akalya kuivila kwangali kulya kwaajili ja Bwana jwenejo pia hushoya shukrani kwa Nnungu.⁷Pava jwakwapi atama kwa nafsi jake na jwakwapi aafa kwaajili jake Nnyene. ⁸Pava tunatama, tunatama kwaajili ja Bwana. bai ivaga tunatama au tunawa, tunawa kwaajili ja Bwana. ⁹Pava gene mele ga Kristo ashiwa na tama kavili, kuti ave Bwana jwa wowe wafu na waishio.¹⁰Lakini ugwe, kwa nndi unamuhukumu ndugu yako? Na ugwe kwa nndi, unamdharau ndugu yako? pava uwe tubowe tunajima mmujo jakiti ja hukumu cha Nnungu. ¹¹Pava ishijandikwa, " kama shingutama," avalanga Bwana "Kwangune kila lilungo shilikomwe, na kila ulimi shiushoye sifa kwa Nnungu"¹²Nneyo bai, kila jumo jwetu shashoye hesabu jake nnyene kwa Nnungu. ¹³Kwa nneyo tunaendelee kavili kuhukumiana, lakini badala jake muamue nnei, kuti jwakwapi shavishe kikwazo au mtego kwa mpwake.¹⁴Nimumanyi na nishikushawishika katika Bwana Yesu, kuti shakwapi shindu shili najisi jiyene. Ni jwenejo pe aganishia kuti shoshowe ni najisi pava kungwake ni najisi. ¹⁵Ivaga kwasababu ya chalya mpwako anahuzunika, akaowa kavili katika upendo. Usimharibu kwa shalya shako mundu ambaye kwaajili jake Kristo ashiwa.¹⁶Nneyo nnaruhusu matendo genunji mema yakasababisha vandu kuvadhihaki. ¹⁷Pava ufalme gwa Nnungu nga kwaajili ja chalya na kinywaji, bali ni kwaajili ja haki, amani na furaha katika Roho Mtakatifu.¹⁸Pava jwenejo akuntumishila Kristo kwa jinsi nnei akubalishe kwa Nnungu na akubalishe kwa bandu. ¹⁹Kwa nneyo bai, na tukagule mambo ga amani na mambo ambayo ga kumjenga mundu na juna²⁰Usiharibu liengo lya Nnungu kwasababu ya shalya. indu yowe kwakweli safi, lakini ni vibaya kwa mundu jula ambaye kulya na kumsababishia jwenejo kujikwaa. ²¹Ni ya mbone yangali kulya nnyama, wala kung'wa divai, wala shoshowe shili kwa shenesho mpwako chinakunchima.²²Yeneyi imani maalumu ulinago, uivishe kati jako nnyene na Nnungu. Ashibalikiwa jwejula ambae ajihukumu nnyene katika sheshila shakushikubali. ²³Akwete mashaka amehukumiwa ivaga aanalya, kwasababu ikakopoka na imani, Na shoshowe shangatokana na imani ni shambi.

Chapter 15

¹Lelo uwe tungali mashili tunapaswa kujigala udhaifu wa wangali dhaifu, na hatupaswi kuipendeza ashayene. ²Kila jumo jwetu ampinje jirani njake kwani ni jambo lya mbone, kwa lengo la kumjenga.³Kwani hata Kristo akanakunpinja nnyene. Badala jake puyaliji malinga pwijandikwe, "Matukano ga vene anganya bakutukenenje ganipoatile nne" ⁴Kwa sheshoye shilongolele kujandikwa, shajaandikwe kwa kutulugulila, kwa mele kupitila uvumilivu na kupitila kutagwa ntima na majandiko tukakwete ujasiri.⁵Lelo Nnungu jwa vumilia na vataga ntima awapanganje kuva na nia sawa kwakila jumo kulingana n a Yesu Kristo. ⁶Akombole kutenda nnei kwa nia jimo mkombolanje kumsifu kwa kang'wa sjhimo Nnungu na Awawa wa Bwana vetu Yesu Kristo. ⁷Kwa nneyo mumposhelanje kila jumo, malinga nneyo ashitekwamposhelanga, kwa utukufu gwa Nnungu.⁸Kwani nalugula kuti Kristo ashitendwa mtumishi wa tohara kwa niaba ja ukwelijwa Nnungu. Ashitenda nnei kuti akombole kuthibitisha ahadi shishoshiwe kwa mababa, ⁹Na kwa mataifa kumtukuza Nnungu kwa neema jake, kama malinga puijandikwe, "Kwa nneyo shinjoye sifa kwako miongini mwa Mataifa na jimba sifa katika lyina lyako.''¹⁰Kavili inalugula "Furahini mmanganya bandu ba mataifa, pamoja na vabdu vakwe" ¹¹Na kavili "Munng'inyanje Bwana, mmanganya bandu ba mataifa gowe; mwalekanje bandu ba mataifa gowe banng'anyanje yeye"¹²Kavili Isaya alugula, "Shilipagwe na litepo lya Yese, na jumo shajime kutagwala juu ja mataifa. Mataifa shivakole na tumaini katika venevo".¹³Lelo Nnungu gwa tumaini awagwambalanje na furaha jowe na amani kwa kuamini, ili kwamba mkombolanje kushuluka katika tumaini, kwa mashili ga Roho Mtakatifu.¹⁴Nne namwene pia njishawishiwa na mmanganya ashapwanga. nshishawishiwanga kuti pia nkali mmanganya mwashayene nshugumbanyangwe na mema, nshigumbanyangwa na maarifa gowe. Njishawishiwa kutrti, mmanganya nnakombnola pia kuhimiza kila jumo na njake.¹⁵Lakini ninajandika kwa ujasiri zaidi kungwenu juu ja mambo fulani ili kwakumbushilanga kavili, sababu ja kipawa mbatile na Nnungu. ¹⁶Kipawa chino shaliji kuti nikombole kuti mtumishi gwa Yesu Kristo atumilwe na mataifa, kuishoya kama kuhani gwa injili ja Nnungu. kali ngakombolwe kutenda nnei ili kwishoya kungwangu kwa mataifa kuwe kupinjillwe, kushitengwa na Nnungu kwa mpanda gwa Roho Mtakatifu.¹⁷Nneyo furaha jangu jili katika Kristo Yesu na katika mambo ga Nnungu. ¹⁸Kwani ngakombola kuthubutu kuveleketa gogowe ikanave kuti Kristo ashakamilisha kupitila kungwangu utii gwa mataifa. Aga mambo gashitimizwa kwa lilowe na tendo. ¹⁹Kwa mashili ga ishara na maajabu, na kwa mashili ga Roho mtakatifu. Yenei puyaliji pava kuti koiposhela Yerusalemu, na timbilila kwa talika kama Ilirikop, ngombole kujijigala palanga kwa ukamilifu injili ja Kristo.²⁰Kwa mpanda gwenegu, nia jangu jishiva kutanga injili, lakini ngava mahali Kristo anamanyikana kwa lina, ilio kuti mnakombole kushenga juu ja msingi gwa mundu juna. ²¹Kama puijandikwe: "Ambao kwa venevo bangakolanga habari jake alikwiya watamwona, na vevala ambao bangampilikana tabamanye."²²Kwa nneyo naliji pia nishikuzuiliwa malajigwinji kwiya kungwenunji. ²³Lakini lelo, nangali kavili sehemu jojowe katika mikoa jino, na njiva ndendapinga kwa yaka yejinji kwiya kungwenu.²⁴Nneyo mara jowe ningwenda Hispania, njitumaini kuwaonanga mbitaga, na kukiombola kupelekwa mpanda gwangu na mmanganya, badala jaava njifurahi ushirika na mmanganya kwa muda. ²⁵Lakini lelo ngungwenda Yerusalemu kwahudumianga waumini.²⁶Maana ishikwavajilanga vandu na Makedonia na Akaya kutenda changizo maaalumu kwa maskini miongoni mwa waumini kweneko Yerusalemu. ²⁷Elo ishikuva kwa upendo gwaonji, na hakika vashivavanganga wadeni waonji. Maana ivaga mataifa bashishiriki katika mambo gaonji ga kiroho, vanalongangwa na waonjib pia kwahudumianga katika mahitaji ga indu.²⁸Kwa nneyo, wakati njikamilisha nnei pava na utoshelevu kwa alino litunda kungwaonji nne shinyende mumpanda pamoja na mmanganya huko Hispania. ²⁹Nimumanyi kuti , wakati nyiaga kungwenunji, shinyie katika utimilifu gwa baraka ja Kristo.³⁰Lelo ngunakwasihinnji, apwanga , kwa Bwana gwetu Yesu Kristo, na kwa upendo gwa Roho, kuti mshiriki pamo na nne katika maombi getu kwa Nnungu kessjili jangu. ³¹Mjuganje kuti mkombole kuokolewa kukoposhela kungwao bangali na utii katika Yudea, na kwamba huduma jangu kweneko Jerusalemu ikombole kuposhelewa na waumini. ³²Mjuganje kuti ninakombola kwiya kungwenu kwa furaha kupitila mapenzi ga Nnungu, na kuti nikombole kuva pamoja na mwee, kupata kupumulila.³³Na Nnungu jwa amani ave pamoja na mmwe bowe. Amina

Chapter 16

¹Na kumkamuyanga Fibi alumbu venunji, pava vatumishi va kanisa pava kulili Kenkrea, ²Ivaga kuti mnaweza kumposhelanga katika Bwana. ntendanje nnei katika kicho cha thamani sha waumini, na mjimangane pamo navo katika jambo lyolyowe ashapinje na uhitaji nago. Maana jwenejo nnyene ashiva mhudumu jwa vavajinji, kwaajili jangu nawene.³Munsalimie Prisca na Akila, watenda maeongo pamo na nne katika Kristo Yesu, ⁴kwakua maisha gangu bashikuhatarisha maisha gaonji ashayene, Nnashoya shukrani kungwaonji, na ngava nne penenne, bali pia kwa makanisa gowe ga Mataifa. ⁵Ulisalimie likanisa ambalo lili kungwaonji, Msalimie Epanieto mpendwa gwangu, mvelekwa gwa kwanza gwa Kristo katika Asia.⁶Gunsalimie Mariamu ambaye ashitenda liengo kwa bidii kwaajili jenu. ⁷Gunsalimie Androniko Yunia, ashalongo ajangu, na vatawanga pamo na nne ba muhimu miongoni mwa Mitume, ambao washikulongolele kummanya Kristo kabla jangu. ⁸Gunsalimie Ampliato, mpendwa gwangu katika Bwana.⁹Gunsalimie Urbano, mtenda liengo pamo na nne katika Kristo, na Stakisi mpendwa gwangu. ¹⁰Gunsalimie Apele, nnyene pingwa katika Kristo. Mwasalimianje wowenji ambao balinginji katika nyumba ja Aristobulo. ¹¹Nisalimie Herodioni, nnongo nnjangu. Mwasalimie bowenji bali katika nyumba ja Narkiso, ambao bapalinji katika Bwana.¹²Gunsalimie Trifaina na Trifoso, batendanga kazi kwa bidii katika Bwana. msalimie Persis mpendwa, pava shitenda kazi zaidi kwa Bwana, ¹³Nisalimie Rufo, agwile kwa Bwana na akwave na jwangu. ¹⁴Gunsalimie Asinkristo, Flegon, Herme, Patroba, Herma, na shapwanga wowe wali pamo navo.Gunsalimie Filologo na Yulia, Nerea na dada yake, na Olimpa, na na waumini wowe wali pamo nago. Nisalimie kila jumo kwa busu takatifu. makanisa gowe katika Kristo¹⁷Lelo nnkuwasihi, ashapwanga, kuganishaia juu ja anganyao kuti sababisha mgawanyiko na ipingamizi, banakwendanga kinyume na mafundisho ambayo kumwijegenyenje. mtendeukanje mkopoke kungwao. ¹⁸Kwamaana vandunji kama veneva banakuntumkia Kristo Bwana, bali matumbo gaonji ashayene. Kwa malowe gaonji galaini na pongezi ja unami banatembenga mitima ja bangali hatia.¹⁹Kwa mfano gwa utii gwenunji unakumfikia kila jumo. Kwa nneyo nafurahi juu jenunji, lakini ngunakumpinganga mmangannya mkolanje busara katika hali ja wema, na kutokua na hatia mmujo ja uovu. ²⁰Nnungu jwa imani akakawa kumwangamiza shetani pai pa inyayo jenu. Neema ja Bwana Yesu Kristo jiwe pamo na mmanganya.²¹Timotheo, ntenda maengo pamo na nne, akwasalimia, na Lukio, Yasoni na Sospeter, ashalonga ajangu. ²²Nne Tertio, nyandishe walaka gwenegu, na kunsalimunji katika lina lya Bwana.²³Gayo, anaelile na kwa kanisa lyowe, linakwasalimu. Erasto, mytunza hazina gwa mji, anakwasalimia, pamo na Kwarto ali mpwake. ²⁴(Zingatia: katika nakala halisi ja kwanza, aguno mstari gu gwakwaa. Nlolanje Warumi 16:20. "Neema ja Bwana Yesu Kristo itame na mmanganya bowe. Amina.'')²⁵Lelo kukajwenejo akwete uwezo kutenda mjimangane kulinga na injili na mafundisho ga Yesu Kristo, kulingana na ufunuo gwa siri iliojificha kwa muda mrefu, ²⁶lakini lelo jiunukulwe na kutendwa kumanyikana na maandiko ga unabii kulingana na amri ja Nnungu gwa milele, kwa utii gwa imani miongoni mwa mataifa gowe?²⁷Kwa Nnungu jika akwete hekima, kupitila Yesu Kristo, kuve na utukufu milele jowe. Amina

1 Corinthians

Chapter 1

¹Paulo,ashikushemwa na Kristo Yesu kuti mtume kwa mapenzi ga Mnungu,Sostethene Mpwetu, ²Kwa likanisa lya Mnungu lili kukorintho,kwa likanisa lya Mnungu lili kukorintho,kwa vevalanji wawishi lwenjwe wakfu katika Yesu Kristo ambao vashemilowenje vandu watakatifu.Tunakwajandishilanga mnepeila vevalanji vakulitaganga lina lya Awawa yetu Yesu Kristo katika mahala popowe,Awawa wao na wetu. ³Baraka na amani ive kwenunji kushoka kwa a Mnungu awawa yetu na Bwana wetu Yesu Kristo.⁴Mowa gowe nakwashukuru a Mnungu wangu kwa ajili jenunji kwa sababu ya baraka ja Mnungu ambayo Kristo Yesu ashikupengwa . ⁵Ashikumtendanga mmanganje matajili kila mpanda,katika kuveleketa na maarifa gowe. ⁶Ashikumlendanga matajiri,kama mshuhudia nje kuhusu Kristo kwamba ashithibitishwa kuwa jwa kweli mmiongoni mwenunji.⁷Kwa hiyo hakapungushiwanga karama ya Kiroho,mbuti pumkwetenje na hamu ja kulindila ufunuo gwa Bwana wetu Yesu Kristo. ⁸Shimmikwanje imara mmanganya mpaka mwisho ili mnalaumiwanje lyuva lya Bwana wetu Yesu kristo. ⁹Mnungu ni mwaminifu ambaye ashikumcheza manga mmanganya katika ushirika gwa mwana jwake,Yesu Kristo Bwana Wetu.¹⁰Lelo nakumjuaganga asha kaka na ashadada yangu,kupitila lina lya Bwana wetu Yesu Kristo,kwamba mmowe mumkubalinji na kunapangwe kugawanyika mmiongoni jenunji.Nakumjiganga kwamba mngungananje pamo katika nia jimo na katika likusudio limo. ¹¹Kwani vandu va nyumba ja kloe vashitaarifarinji kuti gushipangwa mgawanyiko guendelea katika miongoni mwenunji.¹²Njikola ajinomaana:Kila jumo jwenunji anaveleketa,''Mne ni juka Paulo,''au''Mne ni juka Apolo,''au Mne ni juka Kefa,''au ''Mne ni juka Kristo.'' ¹³Je!Kristo ashigavanyika?Je!Paulo asjikuteswa kwa ajili jenunji?Je!mchikubatizwanga kwa lina lika Paulo?¹⁴Nakwashukuru a Mnungu kwamba nangambatiza jojowe,isipokuwa Krispo na Gayo. ¹⁵Aji ra kwamba jwakwa jojowe jwajugulu mchibatizwanga kwa lina lyangu. ¹⁶(Tena njikwabatizanga vanyumba ja Stephania.Zaidi ja pepala ngakumumanya kuti nji kumbatiza mundu juna jojowe).¹⁷Kwa kuwa,Kristo anganduma kubatiza bali kutangaza injili.Hanganduma kutangaza maneno ga hekima ga kibinadamu,ili kwamba nguvu ya msalaba gwa Kristo gunashoywe.¹⁸Kwa kuwa ujumbe gwa msalaba ni upuuzi kwa vene vawanganga.Lakini kwa vevala akwaokoanga Mnuni,ni nguvu ja Mnungu. ¹⁹Pawa ishikujandikwa,''shinijiharibu heshima jake akwete busara.Shiniuaribie ufahamu gwa wakwetenje akili.''²⁰Kwali kwei mundu akwete busara?Kwali kwei akwete elimu?Kwali kwei jwavelekete na jwashawishi padunia ajino?Kwa jiyo Mnungu angajigeuza dunia kwa ujinga? ²¹Tangia dunia pujalijina hekima jake jangammanya Mnyngu,ishikumkonja Mnungu katika ujinga gwaonji gwa kutangaza ili kwaokoanga vaamininji.²²Kwa Wayahudi vanavuyanga ishara ya miujiza na kwa Wayunani kuloleya heshima. ²³Lakini tuna kumtangaza Krisho atesilwe,ali kikwazo kwa wayahudi na ni ujinga kwa Wayunani.²⁴Lakini kwa vevala bashemilwenje na Mnungu wayahudi na Wayunan,tunakumtangaza Kristo mbuti nguvu na heshima ja Mnungu. ²⁵Pava ujinga gwa Mnungu gushikola heshima kuliko gwa binadamu,na udhaifu gwa Mnungu gushikola nguvu kuliko gwa Wanadamu.²⁶Mnolanje kushemwa kwa Mnungu juu jenunji,ashakaka na ashadada yangu.Mngaa gwinji gwenunji mchikuvele kwanga kwa ukulungwa. ²⁷Lakini Mnungu ashikuagula indu ya ujinga ya dunia ili kuaibisha ya heshima .Mnungu ashikushiagula shizohofishe kudumia ili kushiabishisha shikwete nguvu.²⁸Mnungu ashikushiaguka shaliji hali ja pai na shizalaulishe kudunia.Vashikuagula mkali indu yanga hesabiwa kuwa indu,na kuitenda mngaa indu kuimdu ya thamani. ²⁹Bashikutenda mnei ili anapagwe akwete sababu ja kuifunila pammujo jawo.³⁰Kwa sababu jejila Mnungu jajilendile,lelo muninginji muka Kristo Yesu,ambaye apegwilwe heshima kwa ajili jenunji kushoka kwa Mnungu. ³¹Mbuti matokeo,mbuti matokeo,mbuti liandiko puliveleketa,''Akwisifu,aisifu katika Bwana.''

Chapter 2

¹Punaishe kwenunji asha kaka na asha dada yangu,nangaika na malowe ga ushawishi na heshima mbuti pundengeshe kweli iishie kuhusu Mnungu. ²Njikuanwa mngashimanya shoshowe punaliji mmiongoni jenunji isipokuwa Yesu Kristo,na jwenejo ateswile.³Na punaliji na mmanganya katika udhaifu na hofu,na katika kutetemeka kaje. ⁴Na ujumbe gwangu na kutangaza kwangu kukalijiji katika malowe gu ushawishi na heshima.Badala jake galiji katika kumgazilisha Roho na jwa nguvu, ⁵Ili kwamba imani jenunji jinawe katika heshima ja wanadamu,bali katika nguvu ja Mnungu.⁶Lelo tunakujivelekete heshima miongoni mwa wandu wakulungwa,Lakini mnga heshima ja dunia jino,au ja watu wa langu aguno muda guno,ambao vapitanga. ⁷Badala jake,tunavelekete heshima ja Mnungu katika ukweli gwishie,Heshima jiishe ni ambayo Mnungu ashikujiagula kabla ja muda jwa utukufu gwetu.⁸Jwakwa jojowe jwa watawala wa aguno muda guno ajimanyi ajino heshima jino,kama vakajimanyinji agula mulagula,waka na mtesanje Bwana jwa utukufu. ⁹Lakini mbuti pwijandishwe we,''Mambo ambayo likwa liyo ligugaweno,na lyakwa lishikilo ligapilikene,mawazo gangafikiriya,ni mamba ambayo a Mnungu vashikugaa ndaa kwa ajili ja wewala wapinjilenje vene.''¹⁰Aga ni mambo ambayo a Mnungu vashikugaunukula kwetuwe kupitila Roho kwa kuwa Roho uchunguza kila shindu mkali mambo ga mnyumba ga Mnungu. ¹¹Kwa kuwa jwakwa afahamu mawazo ga ka mundu Isipokuwa mtima gwa mundu mnyumba jake?Kwa mneyo gwakwa akugamanya mambo ga mnyumba ja Mnungu,isipokuwa mtima gwa Mnungu.¹²Lakini twanguposhela Roho jwa dunia,Lakini Roho ambaye anashoka kwa Mnungu,ili kwamba tukombole kugamanya kwa uhuru mambo gutugwilwe na Mnungu. ¹³Tunalugula aga mamboya kwa malowe,ambago heshima ja mundu akamanya kufundisha.Lakini ambago Roho anakutufundisha ha.Roho anatusafiri malowe ga kiroho kwa heshima ja Kiroho.¹⁴Mundu angava na kiroho akapashela mambogo ni ga Roho Mnungu,kwa kwa agani upuuzi kwake.Akaweza kugamanya kwa sababu gana manyikani Kiroho. ¹⁵Kwa jwene jwa kiroho anahukumu mambo gowe.Lakini kuhukumiwa na vananji. ¹⁶Ni gani anaweza kugamanya mawazo ga Bwana,ambayo guvakombola kufundisha vene!Lakini tushikola mawazo ga Kristo.

Chapter 3

¹Na mne,asha kakana na asha dada yangu,nangaveleketa na mmanganya nuti wandu wa Kiroho,lakini kama vandu vya kumwili, mbutina vana vasho ko katika Kristo. ²Njikungwe yanga mavele na mngaa mnyama kwa kuwa mkalinginjinji bado kwa kulya mnyama.³Kwa kuwa mmanganya bado mmwashilunji kwa kuwa wivu na majivuno ganaonekana mmiongoni mwenunji,Je ,mkatamanga kulingana na shiilu,na mkaowanga kama kawaida ja kibinadamu? ⁴Kwa kuwa jumo analigula,''Nakumkagula Paulo'' Juna alilugula,''Nakumkagula Apolo,''Mkatamanga mbuti binadamu? ⁵Apolo ni gani?na Paulo ni gani?vatumishi bavevala vangamininji,kwa kila ambaye Bwana ashikumpa majukumu.⁶Mne njikupata Apolo gwatajile mashi,lakini Mnungu gwaikuzie. ⁷Kwa mneyo,mngaa apandite wala alajile mashiangali shoshowe.Lakini Mnungu akuza.⁸Lelo apanda na atega mashi vowe sawa,na kita jumo shaposhele mshahara kulingana na kazi jake. ⁹Kwa kuwa uwe tunatenda maengo ga Mnungu,mmanganya ni bustani ja Mnungu,Lijengo lya Mnungu.¹⁰Kushokana na baraka ja Mnungu jimbe gwilwe kama mjezi jwa mkulungwa,punaliji msingi na juna anshenga panani jake.Lakini mundu awe makini pashenga pananipo. ¹¹Kwa kuwa jwa kwa juna akombola kushenga msingi huna zaidi gushenjilwe,ambao ni Yesu Kristo.¹²Lelo kama jumo anashenga pananijake kwa dhabu,fedha,maganga ga thamani,mikogo,manyaki au maamba, ¹³Liengo lyake shiliungu kulwe ,kwa mwanga gwa mwi na shigwi hakikishe kwa kuwa shangwi hakikishe na moto moto shigilinje ubora gwa liengo lya kila jumo lyatendile.¹⁴Kama shindu shosho we shashe,njile shishigale,na jwene shapo shele zawadi. ¹⁵Lakini kazi jika mundu jipyagaga na moto shapate hasara.Lakini jwene mnyene shao kolewe ,mbuti mneila kuepuka pamoto.¹⁶Mkakumanyanga kuti mmanganya ni hekalu ja Mnungu na kwamba Roho jwa Mnungu anatama mnyamba jenunji? ¹⁷Mwanaga mundu aalibuji hekalu ja Mnungu ,Mnungu shamngalibie jwene mundu jula.Kwa kuwa hekalu ja Mnungu ni takatifu,na mneyo na mmanganya.¹⁸Mundu anaitembe mnyene kwamba jojowe miongoni mwenunji anaganishia kuti ashikula heshima aguno muda guno,awe mbuti,''Mnjinga ''na ndio shewe na heshima. ¹⁹Kwa kuwa heshima ja mneino kudunia ni ujinga pamujo ja Mnungu,Pawa ishijandikwa Banalanjilanga vakwetenje heshima kwa ila yawoni.'' ²⁰Na tena,''Bwana va mumanyi kuti mawazo ga vakwetenje busara ni ubatili.''²¹Kwa mneyo mundu anaifunite wanadamu kwa kuwa indu yawe yetu. ²²Kama ni Paulo au Apolo,au Kefa ,au dunia ,au maisha kuwa ,au indu ipali ,au ipingwapagwa.Yowe ni yetu, ²³Na mmanganya ni jwa wa Kristo na Kristo ni jwa Mnungu.

Chapter 4

¹Mneyi ndio mundu pakutu hesabu uwe,kama vatumishi wa Kristo na mawakili wa siri ya kweli ya Mnungu. ²Katika hali shipinjikwa kwa uwakili ni kwamba bawe wa kutumaniwa.³Lakini kwangu mne nishindu shishoko kaje kuti ningukumiwa na mmanganya au ukumu ja kibinadamu.Kwa kuwa ngakwihukumu mne nemwene. ⁴Ngakwihukumu mne nemwene,haki jangali maana kuti mne njiko la haki.Ni Bwana bangukumuwo.⁵Kwa mneyo,mnahigulanje hukumu jojowe kabla ja mudu,kabla ja kwia kwa Bwana.Shivagajia najo mwaonekana mwamba gaishiwe palu windu na kuunukulwa makusudi ga mitima.Na ndipo kila jumo shaposhele sifu jake kushoka kwa Mnungu.⁶Lelo asha kaka na asha dada yangu,mne nemwenge na Apolo njitumia hai kanuni hii kwa ajili jenunji .Ili kwamba kushoka kwa tuwe mnaweza kwifundishanga maana ja usemi,''Unajende zaidi na pushijandishwe.''Haji ni kwamba jwakira wala jumo hakwifunila kukamnjake. ⁷Maana ni gani akujiona tafauti kati jenunji na juna?Ni shindi shimkwe mwanga shiposhelagwa yoyo?Mwanaga mwaposhelo gwa yoyo ,kwa indi mna kwifunanga kuti mwanga tendanga mneyo?⁸Tayazi mkwetenje yowe imwipinjile! Tayari mkwetenje utajili!Mtandwiwinje kutawala-na kwamba mnamilikinji zaidi jetu we!Kweli na kumpinjilanga umilikigwa mmone ili kwamba tumiliki pamo na mmanganya. ⁹Kwa mneyo nadhania a Mnungu vashikutuika uwe mitume mbuti kutulanguya wa mwisho katika mstari gwa maadamano na mbuti vandu vahukumiwenje kuwa.Putuli mbuti litamasha kuulimwengu,kwa malaika na kwa wanadamu.¹⁰Uwe ni vajinga kwa ajili ja Kristo,lakini mmanganya mma heshima katika Kristo.Putuli wanyonge,lakini mmanganya mchikolanga nguvu.Mnaheshiwanga,lakini uwe tunadharauliwa. ¹¹Mkali agu muda gu tushikola shiwanga na mnjota,twangalimnguo,tushilkola mapigo,na tena twangali makazi.¹²Tunatenda liengo kwa bidii,na kwa mikono jetu tuvayene.Putizalauliwa,tunabariki.Muda gututeswa,tunavumilia. ¹³Pututukawa,tunaujajo kwa upole.Tukulile na bado tunahesabiwa kuwa kama kukamwa na dunia takalaka kwa mambo gowe.¹⁴Ngajandika aga mambo ga kumngaibishanga mmanganya,lakini kumrudianga mmanganya mbuti wana wangu mbumpinganga. ¹⁵Hata kama mkwetunje walimu elfu kumi.Katika Kristo,mwangalinji asha wawa vavajinji kwa kuwa niva awawa yenunji katika Yesu Kristo kupitila injili. ¹⁶Kwa mneyo na ku mjuganga mnandanje mne.¹⁷Na jene ndio sababu jina mtumile Timotheo,mpendwa jwangu na mwana mwaminifu katika bwana.Shamkumbushanje mipanda jangu katika Kristo,kama pungufundisha kila mahala na kila kanisa. ¹⁸Lelo baadhi jenunji wana kwisifunji,na bali tendanga kuti ngaika kwenunji.¹⁹Lakini shinyie kwenunji kitambo,kama Bwana apingaga,Na ndio shiniumanye mngaa malowe gawonji pe wakisifunji,lakini shinione nguvu yaonji. ²⁰Kwakuwa ufalme gwa Mnungu gukawa katika malowe bali katika nguvu. ²¹Imkupinganga indi?Nyie kwenunji na shiboko au kwa upendo na katika mbima gwa upole?

Chapter 5

¹Tushipili kana taarifa kuti gushipangwa umalaya mmiongoni mwenunji,ainaja umalaya ambaye hwakwa hata pakatija wandu wa Mataifa Tushikola taarifa kuti jumo jwenunji anagona na gwandonya jwa awawa yawo. ²Na mmanganya mnakwisifunji!Badala ya kukola na huzuni?Jwene atendile mneyo anapingwa ashoywe mmiongoni jenunji.³Ingawa nangawa pamo na mmanganya kwa shiilu lakini puni pamo na mmanganya kwa mtima,nimpele adhabu jwene atendile mnei,kama mneile punaliji. ⁴Pumkuimananga pamo katika lina lya Bwana wetu Yesu,na mtima gwangu gupalipopala kwa nguvu ya Bwana wetu Yesu,na nimngu kumu aju mundu ju. ⁵Nimkabidhi aju mundu ju kwa mashetani ili kwamba shiilu shake shiharibiwe,ili mtima gwake,gukombolwe kuo kuolewa katika lyuwa lya Bwana.⁶Kwiuna kwenunji ngaa shindu sha mbone.Mkakumumanyanga kuti shangalimana shimo shinaharibia yambone yowe? ⁷Mwiukangane mmanyenenji ili kwamba ya shashama ya bukara,ili iwe a nonga ya mpya,ili mmanganje mkate gwa shashama.Kwa kuwa Kristo,mwana jwa ngondolo jwetu jwa pasaka ainjilwe. ⁸Kwa mneyo tusherekee karamu ngaa kwa shasha ma kwa bukara,kusha kwa tabia jangalimana na ngaa jambone.Badala jake,tusherekee na mkate gwangatagwa kushashama kwa kunyenyekee na kweli.⁹Njikujandika ku barua jangu kwamba mnaanganikanji na wamalaya. ¹⁰Nangali maana wamalaya wa dunia aji,au vakwetenje tamaa au vanyanganyanga au kumnjuga shanamu kwa tama mbali naonji,bai mnapingwanga mchokanje kudunia.¹¹Lakini lelo na kumjandishilanga mnaianganyanje na jojowe ashemwa kaka au dada katika kristo,lakini anatama katika umalaya au ambaye anatamani,au mnyang'anyi au anaabudu sanamu,au jwatukana au jwakolelwa .Wala mnalyenangonji mundu jwa namna aji. ¹²Kwa mneyo shinishuhwinishe buri kwa huku munji valinginji pilanga ja likanisa?Badala jake,mmanganya mwanga ukumunji walinginji mnyumba ja kanisa? ¹³Lakini Mnungu ana kwahukumunji valinginji pilanga.''Mu chiyanje mundu mwalibifu miongoni jenunji''

Chapter 6

¹Jumo jwenunji pakola na litatizo na kamnjake,Ashikuthubutu kwenda kwa mahakama ga wangalinji haki kuliko mmojo ja waumini

?

²Mkakumumanyanga kuti waumini wanakuhukumunji ulimwengu?Na kama shimuhukumunji ulimwengu,mkekombolanga mambo gangali muhimu? ³Mka kumumanyanga kuwa shimuga kumunji malaika?kwa kiasi jashi zaidi,tunaweza kuamua mambo ga maisha ga?⁴Kama shitukombole kuhukumu aga mambo ga kwa indi mnathubutunji kupeleka mashitaka mmujoja wangajimanga kulikanisa? ⁵Naveleketa aga kwa aibu jenunji.Jwakwa akwete busara mmiongoni jenunji jwa tosha ni vika aga mambo ga sawa kati ja ndugu na ndugu? ⁶Lakini mbuti pwili,mwamini jumo huenda kumaha kama anaweza va dhidi jwa muumini juna ,na gene mashita kuvikwa mmujoja hakimu angali jikuamini!⁷Ukweli gashipangwa matatizo pakati ja wakristo gajiyanajo tayari usumbufu kwenunji.Kwa indi mnatesekanje kwa mabaya?Kwa inoli mnakubalinji kutembwa? ⁸Lakini mchikutendanga gangali mana na kwatembanga vamanji,na venevonji ni asha kaka na asha dada yenunji!⁹Mkakumumanyanga kwamba vangalinjinji na haki bakaulihinji ufalme gwa Mnungu?Mnaamininji unami.Waasherati waabadunji sanamu,wazinzi,wafiraji,walawiti. ¹⁰Wevi,vashienga,vakolelwanga,vanyanganyanga,

vatukananga-jwakwa mmiongoni jawonji apinga ridhi ufalme gwa Mnungu.

¹¹Na Baadhi jaonji ni mmanganyanji.Lakini mwatakaswenje,lakini mwaukengenjwe ,lakini mwatengwilwenje kwa Mnungu,lakini mchitenda wanga haki pamujo ja Mnungu,katika lina lya Bwana wetu Yesu Kristo kwa jwa Mnungu jwetu.¹²''Indu yowe ni halali kwangune,''Lakini mngaa kila shindu shishikola faida.''Induyowe ni halali kwangune,''Lakini ngatawaliwa na shimo sha mneyo. ¹³''Shalya ni kwa ajili ja lipitiu,na lipitiu ni kwa ajili ja shalya,''Lakini mnungu shaishoye yowe.Shiilu sha ngaumwa kwa ajili ja ukahaba,badala jake shiilu ni kwa ajili ya Bwana,na Bwana shauudumie shiilu.¹⁴Mnungu ashikwayuya Bwana na uweshivatuyuye kwa nguvu yawo. ¹⁵Mkakuumanyanga kati hiilu yenunji ishiunganika na Kristo?Shimkombolanje buli kwishoya iungo ya Kristo na kwenda kuunganisha na kahaba?Ikawezekana!¹⁶Mkakumumanyanga kwamba aungana na kahaba aliji shiilu shimo na jwene?mbuti liandiko,puliligula,''Vavilishivavanganje shiilu shimo.'' ¹⁷Lakini aungana na Bwana anawa roho jimo pamoja najo.¹⁸Mjiutunje zinaa!''kila shambi shakushitenda mundu ni pilanga na shiilushake.Lakini zinaa,mundu anatenda mashambi dhidi ja shiilu shake mnyene.¹⁹Mkakumumanyanga kuti iilu yenunji ni hekalu la Roho mtakatifu,atama mnyumba jenunji,jwejula ambaye mwapegwilenje kushuka kwa Mnungu?Mka kumanynga kwamba ngaa mmanganya mmayenenji? ²⁰Kwamba mchikuumwanga kwa thamani kwa hiyo mumtukuzanje mnungu kwa iilu yenunji.

Chapter 7

¹Kuhusu mambo gumnyandishilenje:Gushipangwa muda ambapo ni vzuri mwanaume anagone na akongo wake. ²Lakini n kwasababu ja majaribu gamajinji ga zinaa bai kila mwanaume awena akongo wake,na kila jwandonja awe na mmbujegwe.³Mume anapingwa ape mkagwe haki ja ndoa,na mnepeyo gwandonya kwa ambujegwe. ⁴Mnga jwandonya akwete mamlaka juu jashilusheke,ni mme.Na mne peita mwanaume hangali mamlaka juu ja shiilu shake,bali mkangwe akwete.⁵Mnajimananje pumkugonanga pamo,ila mkubaliananje kwa muda maalumu.Mtendanje mneyo ili mpatanje muda gwa maombi.Na alafu mnaweza ludiananga tena pamo,ili kwamba lishetani ana kumninganga kwa kukosa kiasi. ⁶Lakini na veleketa aga mamboga kwa hiari na mngaa kwa amri. ⁷Natamani kila jumo akalijimbuti puni mne lakini kila jumo ashikola makarama gake kushoka kwa Mnungu.Aju ashikola karama aji na ajula ashikola karama ajila.⁸Kwa vangalombwanga vajane ngunaveleketa kwamba,ni vizuri kwaonji kama vaigalaganga bila kulombwa,mbuti puni mne. ⁹Lakini kama vakakombolanga kwiiwila,vana paswanga kulombwa.Kwa kuwa heri kulombwa kutiko kuwaka tamaa.¹⁰Lelo kwa vevala valo mbilwenje na kwapanga amri.,mngaa nne,bali Bwana.''Jwandonja analekane na jwa mnume.'' ¹¹Lakini aitengaga na mbujegwe,aigale mneyo peyo bila kulombwa au labda apatane na mbujegwe.Na''jwa shileu anampe taraka mkangwe.''¹²Lakini kwa vaigelenje,naveleketa mne,mngaa Bwana-kwamba kama ndugu jojowe ashikola mkangwe akaamini na anaridhika kutama najo,akapingwa kumneka. ¹³Mwanaga jwandonya ashikola jwa shileu akaa,mini,na kama anaridhika kutama najo,Anamnoshe. ¹⁴Kwa jwashile angali imani anatakaswa kwa sababu ja imani ja akahwe .Na jwandonya angali na imani anatakaswa kwa sababu ja mmbujegwe aaminiyo.Kwa mneyo vana venunji bakaringingi mngaa safu,lakini kwa kweli bashi kutakaswanga.¹⁵Lakini mnjake akaamini ajaulaga na ajende.kwa namna aji kaka au dada hakatawa kwa viapo vyaonji mnungu ashikutoshema tutame kwa amani. ¹⁶Pumkumumanya bali kwa kuwa mmandonya pane shimumng'okoe Ambuje venu?Au shanimu manye buli mmashileu,shimwaokoe Akongo venu?¹⁷Kila jumo anapingwa atama na maisha mbuti Bwana puvatuge venye,Kila jumo mbuti Mnungu pava shemilenje venevonji.Haguno ni muongozogwa makanisagowe. ¹⁸Apali ang'andilwe pashe milwe kuamiini?Analinjo kujaula alama ja ujinga gwake.Apali jojowe ashemilwa katika imani angang'andwa?Hakapingwa kung'andwa. ¹⁹Kwa lyelino anga'andilwe wala angang'andwa gakwa matatizo.Ikwete matatizo ni kukubali amri ya Mnungu.²⁰Kila humo aigale katika kushemwa na Mnungu kuamini. ²¹Mchikwa matumwa muda Mnungu pamche mile?Mnalaje kuhusu lyenelyo.Lakini mwanaga shimkombole kuwa huru katika Bwana.Mbuti mneila ali huru pashemilwe kuamini ni mtumwa jwa Kristo. ²²Kwa jumo ashemilwe na Bwana kama mtumwa ni mundu huru katika Bwana.Kama mneila jumo ali huru pashemilwe kuamini ni mkimwa jwa Kristo. ²³Mng'umilwenje kwa thamani kwa mneyo mnavanganje vatumwa wa wandunji. ²⁴Kaka na dada zangu,katika maisha getu gogowe kila,jumo jwetu putushemilwe kuwa amini,bai tuigale mnepeila.²⁵Lelo vevala vowenji ambao vangalombanga wala nangali amri kushoka kwa Bwana.Lakini na kumpanganga maoni gangu kama puni.Kwa huruma ya Bwana,iyamini ²⁶Kwa mneyo nafikiria kwa sababu ja usumbufu,ni bora mwanaume aigale mbuti pali.²⁷Mchiugalwa kwa jwandonywa kwa kuapa kwa ndoa?Mnapinje uhuru kusho ka kwajene.Mchikola uhuru kushoka kwa mke au angalombwa? Mnaloleye Mke. ²⁸Lakini mwanaga mnombaga,mwangatenda dhambi.Na kama jwandonya angalombwa,alombwaga,angatenda dhambi.Bado vevala walombenenje vanapatanga masumbufu ga aina mbali mbali.Namne napinga nimpishanishenje na genego.²⁹Lakini punguveleketa mneyi,asha kaka na ashadada gangu,muda ni gwamng'upi.Tangia mneino na kuendelea,vevala wakwetenje wandonya vatamanje mbuti vangalinji. ³⁰Wowenji vakwete huzuni baitendanje ,buti vangalinji huzuni,na wowenji wafurahia njiji kama vangalinginji furaha,na wowenji vaumilenje shoshowe ,mbuti vangamili kinji shoshowe. ³¹Na wowowenji vashughulikane na ulimwengu,vavanganje mbuti vangashughulikanga nao.kwa kuwa mitindo ja dunia jinaika pa mwisho gwake.³²Napinga mmanganje huru kwa masumbufugowe.Mwanaume angalomba aihusishe na indu ikwausu Bwana,namna ja kwa konjavene. ³³Lakini mwanaume alombile anakwihusisha na mambo ga dunia,namna ja kwapendeza akongovavo. ³⁴Jwandonya angalombwa au jwangajinjilililwa anakwihusisha na indu kuhusu Bwana,namna ja kwitenga katika shiilu na katika roho.Lakini jwandonya alombwilwe ana kwihusisha na indu ya dunia,namna ja kumfurahisha mume jwake .³⁵Naveleketa mnei kwa faida jenunji,na ngavika mtengo kwenunji.Naveleketa mnei kwa vile ni haki,ili kwamba mnawezanga kwivika wakifu kwa Bwana bila shikwazo shoshowe.³⁶Lakini kama mundu anafikilia hakakombola kumtendela kwa heshima mwana wali jwake,mneshe sababu ja hisia yake ishikola nguvu kaje,mneshea lombane najo mbuti paapinga.Nngaa shambi. ³⁷Lakini mwanaga atendile maamuzi gangalomba, na jwakwa sababu ja lazima na kama anaweza kutawala hamu jake,shatende ukoto mwanaga shamnombe. ³⁸Kwa mneyo,akumnomba mwanawali jwake anatenda yambone,na jojowe apingaagula mngalomba shatende yambone kaje.³⁹Jwandonya ashilawa na mbujegeve ali jwa mkoto.Lakini mwanaga jashileu awagaga,shawe na uhuru gwa lombwa na jojowe akumpinga,lakini katika Bwana pe. ⁴⁰Bado katika maamuzi gangu,shewenafuraha kaje kama shatame kama paaliji.Na ngunaganishia na mne njiko la Roho jwa Mnungu.

Chapter 8

¹Lelo kuhusu yalya ushoshewe sadaka kwa sanamu:tunikumumanya kwamba,''uwe tubowe tukwetu maarifa,''Maarifa ganakwianajo kwidai,na upendo gunashenga. ²Ifaga mundu jojowe anaganishia kwamba anakummanya shindu fudani,jwene mundu jo akakombola mbuti pwikupingwa kukombola. ³Lakini iwaga jumo jwawonji alikumpinga Mnungu,jwene munduju anamanyikana.⁴Bai kuhwa kula yalya yake ishoshiwe sadaka kwa sanamu:Tumumanyi kuiti,sanamu mngaa shindu katika dunia jino,Na kwa kuwa jwa kwa Mnungu ili jumopa.'' ⁵Kwa maana vapalinji vavajinji vashemwanga miungu paulimwengu na padumia mbuti mneila pubalingini miunguni na mabawana wawajinji.'' ⁶''Japo kuwa kwetuwe vashipagwa a Mnungu vamope ambae ni Baba,indu yowe ishishoka kwawo,na uwe tunatama kwawo,na Bwana vamo Yesu Kristo,ambaye kwawo indu yowe yapali,na kwa venevyo uwe tupali.''⁷Mkali mneo agu ujuzigu gwa kwapi kwa kila jumo,Badala jake vananji vashikushirikinji kumjuga sanamu hapo bukala, na mkali mneino vanalyanganga yalya aino kana kwamba ni shindu shishoshi we sadaka kwa sanamu.Makusudio gawonji gashiviywa kwa kuona ni dhaifu.⁸Lakii shalya shika kututhibitisha uwe kwa Mnungu.Uwe mngaa twavabaya kaji tukalye,wala wema kaje tulyagaga. ⁹Lakini mmanganje makini kwamba uhuru gwenunji gunave sababu ja kumkwaza ali dhaifu katika imani. ¹⁰Hebu mfikirieti kwamba mundu amweni ,mmwe mkwete na ujuzi,Mnilyashalya katika hekaluja sanamu.Thamila jawo awa jikathibitika mkali jwene alye yalya ishoshiwe sadaka kwa sanamui?¹¹Kwa mneyo kwa sababu ja ufahamu gwa je gwa ukweli juu ja asili ja sanamu,kaka au dada yawo vali dhaofu,ambayo pia Kristo ashikuwa kwa ajili jake,atiange mizwa. ¹²Kwa mneyo pumkutenela dhambi dhidija akaka na adada yawo na kwiumiza dhambi na kuaribia dhambi yaonji yangalimana mnatendanja mashambi zaidi ja kuzidi dhidi ya Kristo. ¹³Kwa mneyo,ivaga shalya shinasababisha kumkwanza kaka au dada ngalya mnyama kamwe,ili mnamsababishashe akaka au au dada yangu kugwa.

Chapter 9

¹Mne nangali uhuru?Mne ngaa mtume? Mne nmangammona Yesu Bwana jwetu? Mmanganya mngaa matunda ga liengo lyangu katika Bwana? ²Ivaga mne mngaa mtume kwa vananji,angalau mtume jwenunji mmanganya kwa maana mmanganya ni uthibitisho gwa utumwe gwangu katika Bwana³Hakuna ndio kuteleya kwangu kwa vachunguzanga mne. ⁴Kwani twangali haki ja lya na kupapila? ⁵Twangali haki ja tola jwandonga aamini puwatendanga mitume vananji na ndugu va Bwana,na Kefa? ⁶Au mne jikape na Barnaba ambao tupingwa kutenda liengo?⁷Ni gani atenda liengo kama askari kwa gharama yake mnyene?Ni gani apanda Mzabibu na analye matunda gake?Au ni gani ashungu likundi na akapa pila maziwa? ⁸Je nguna veleketa agano kwa mamlaka ga binadamu?Sheria najalake jikalugula?⁹Kwa kuwa ishijanchikwa katika sheria jika Musa,''Mnatawe ngombe lugomo palya shalya.''Ni kweli kwamba apa Mnungu anajali ng'ombe? ¹⁰Au vakalugula aga kwa ajili jetu?Ishijandikwa kwa ajili jetu,kwa sababu jwene alima shalya ina kumpasa alime kwa matumaini,na jwene auna kwa matarijio ga shiriki katika mavuno. ¹¹Iwaga tushikupanda indu ya Mmitima mongoni jetu,Je ni lilowe likulungwa kweliwe tuunaga indu kwa iilu kushoka kwenunji?¹²Lwaga vananji bashikupatanga aji haki ji kushoka kwenunji Je,uwe mngaa zaidi?Mkali mneyo,twangalongo aji haki ji. Badala jake,tushikuvumilia mambo gowe badala java shikwazo sha injili ja Kristo. ¹³Mkakumumanyanga kuti atenda liengo kuhekalu shalya shake shapate kushooka kuhekalu?Mkakuu manyanga kuwa wowe vatendanga maengo madhabauni vanapatanga sehemu ja shishoshiwe pam dhahabu? ¹⁴Kwa namna jene,Bwana vashi kuagiza kwamba vowenji vatangazanga injiri shani vapatande kutama kushokana na jene injili.¹⁵Lakini nanga mnonganga haki yowe hi.Na ngaja ndika aga kwa ajili kila shindu shoshowe shitendeshe kwa ajili jake.Ni heli mmne mngwe kuliko mundu jojowe apinga badilisha akuno kwisifu kwangu. ¹⁶Kwa maana ivanga mni kujilinda injili,nangali sababu ja kwisifu,kwa sababu lazima ndende mnei.Na ole gwangu kama ngatangaza injili!¹⁷Kwa maana ndenalaga mnei ni kwa hiari jangu,njikola thawabu.Lakini ivaga mngaa kwa hiari,Bado njikola lijukumu limbegwilwe kwa Wakili. ¹⁸Bai thawabu yangu ni indi?ya kuwa pungutangaza,shinijishoyo injili bila gharama na bila kutumia utimilifu gwa haki jangu jingwete katika injili.¹⁹Maana japo njiwa na uhuru kwa wowenji,Njikuwa mtumwa jwa wowe,ili kwamba ngombole kwapatanga vavajinjinji zaidi. ²⁰Kwa wayahudi njikuwa mbuti Myahudi,ili naapatanje wayahudi.Kwa vevalanji vali nginji pai ja sheria,njikuwa mbuti jumo jwa wonji ali pai ja sheria ili naapatanje valingi nji paija sheria njikutenda mneila ingawa mna binafsi ngalijiji paija sheria.²¹Kwa vevalenji bali nginji pilanga ja sheria,Naliji mbuti jumo jwawonji pilanga ja sheria,Ingawa Mne binafsi ngalijiji pilanga ja sheria ja Mnungu,bali ja pai ja sheria ya Kristo.Njikutenda mneyo ilinaapatanje vangalinji pilangaja sheria. ²²Kwa walinginji vanyonge njikuwa mnyonge,ili napatanje valinginji vanyonge.Njiwa hali jojowe kwa wowenji ili kwamba mipanda jowe mbate kwaokoanga bahadhi. ²³Na mne natenda mambo gowe kwa ajili injili,ili mbate kushiriki katika baraka.²⁴Mka kumumanyanga kwamba katika mbio ya kushindana kuutuka wowe wana shindanangambio,Lakini aposhe la zawadi jumope?Kwa mneyo mmutukanje .Kwa nguvu mpatanje zawadi. ²⁵Mwana michezo anakwiivila katika yowe pavaga katika mafunzo.Venevonji vanatendanga mmneyo ili vaposheranje litaji liaribika,Lakini uwe tunatuka ili tupake litaji lyange haribika. ²⁶Kwa hiyo mne ngautuka bila sababu au kukomana ngumi kama kukoma hewa. ²⁷Lakini na kushitesa shiilu shangu na kuutenda mbuti mtumwa,ili kwamba pungamalia kwatangazianga vananji,mne nemwene mnawe na wa watawaliwa.

Chapter 10

¹Napinga mmanganya muumanyanje kaka na dada yangu,kwamba ashawawa yetu puvalingunji pai ja liunde na wowenji vyashi kupitanga katika bahari. ²Wowenji vya shikubatizwanga vavanganje naka Musa mnyumba ja maunde na mnyumba ja bahari. ³Na wowenji vyashikulya nganga shalya shila peshila sha mtima ⁴Wowenji vyashikupapilanga yapapila ilape ila ya mtima.Maana vyashikupapilanga kushoka katika mwamba gwa mtima gwawaka gulenje,na mwamba gwaliji ni Kristo.⁵Lakini Mnungu angakonjwa kaje gwinji gwaonji,na misiba jawonji jishi kusambazwa palijangwa. ⁶Bai aga mambo gowe gashikwa mifano kwetu,ili na uwe tunawe vandu vya tamani gangali mana kama puvatendilenje venevonji.⁷Mnavanganje mmakumjuganga sanamu,mbuti vananji puvalinginji.Haji ni kama pujijandikwa,''Vandu vashikutamangapai bali lyanganga na kupalila,na bashikujinukanga niganda kwa tamaa ja mapenzi.'' ⁸Tunatende umalaya ya mbuti vananji puvatendilenje.Guvawilenje vandui ishirini na tatu lyuva limo,kwa jene sababujo.⁹Wala tunamninje Kristo,mbuti wengi waonji puvatendilenje na guvaharibiyenjwe na lijoka. ¹⁰Na tena mnanungunikanje,mbuti wengi waonji puvanunguni kenje na kuharibiwa na malaika ga mauti.¹¹Bai aga mamboga gashi kutendeka mbuti mifano kwetu.Na nijandikwa ili kutulanguya uwe-tufikilwe na miishoja bukara. ¹²Kwa mneyo kila akwionda ashijima ave makini ili anagwe. ¹³Gakwa majalibu kampatilenje mmanganya gangali kawaida ja binadamu.Ila mnungu ni mwaminifu.Vakamnekanga mjalibiwanje kupila uwezo gwenunji.Pamoja na majaribu venevo shivampanganje mnango gwa koposhela,ili mkombolanje kuvumilia.¹⁴Kwa hiyo,vapendwa wangu,mjiutu kanje ibada ja sanamu. ¹⁵Naveleketa na mmanganya kama vandu wenye akili,ili mng'amuanje juu ja ngulive leketa. ¹⁶Shikombe sha baraka shitushibariki ,mngaa ushirika gwa minyai ja Kristo?Mkate agula gutu kuukata,Mnga ushirika gwa shiilu sha Kristo? ¹⁷Pava mkate ni gumo pe,uwe tuli tuvavajinji ni shiilu shimo.Uwe tubowe tunaposhela mkate gumo kwa pamo.¹⁸Mwalolanje vandu wa Israel:Vevala vowe nji valyanganga dhabihu ngaa washirika katika madhabahu? ¹⁹Ingu veleketa indi bai?Ya kuwa sanamu ni shindu?Au yakuwa shalya shishoshiwe sadaka kwa sanamu shindu?²⁰Lakini vaveleketa juu ja yeila indu ishoywa sada ka kwa wandu wapagani na mataifa,ya kuwa vanashoyanga hai indu kwa mapepo na mngaa kwa mnyngu.Na mne ngapinga mmanganya kushilikiana na mapepo. ²¹Mkawezanga kupapila shikombe sha Bwana na shikombesha mapepo. ²²Au tunakwataga Bwana wivu?Tushiko la nguvu zaidi jao?²³''Indu yowe ni halali,''Lakini mngaa yowe inafaa,''Indiyowe ni halali,''Lakini mngaa yowe ikwashenganga vandunji. ²⁴Jwakwa wala jumo jwalolea gambone gake pe.Badala jake kila jumo akaloleye gambone gaka mnjake.²⁵Mnaweza kulya kila shindu shiuzwa kusoko bila kuvuya-kuvuya kwa ajili ja dhamiri.'' ²⁶Maana''dunia ni mali ja Bwana,na yowe igumbaya.'' ²⁷Na mundu angaamini ashikuwa alikanga kulya na mnapinganga kwenda,mnyanganje shoshowe shimkupegwanga bila kuvuya maswali ga dhamiri.²⁸Lakini mundu amnugulilangaga,''Ashino shalya shino shishisho kana na sadaka ja wapagani,''Mnalyanganje.Hajino ni kwa ajili jake amnungullilenje,na kwa ajili ja dhamiri. ²⁹Na mne ngaa maanisha dhamili yenunji,balo dhamiri ja jwejula juna.Maana kwa indi uhuru gwangu guhukumiwe na dhamiri ja mundu juna? ³⁰Iwaga mne natumia shalya kwa shukrani kwa indi ndu kanwe kwa shindu ambacho njishukuru kuwanacho?³¹Kwa mneyo,shoshowe shimkulya nganga,au kupapila,au shoshowe shimkutendanga,Mtendanje yowe ajili ja utukufu gwa Mnungu, ³²Mnakoseshanje wayahudi au wayunani,au likanisa lya Mnungu. ³³Mninganje mbuti mne pungulinga kwa pendezanga vandunji wowe kwa mambo gowe.Ngalolelya faida jangu nemwene,bali ja wananji.Na mne natenda mnei ili vapalanje kuokolewa.

Chapter 11

¹Mngagulanje mne,kama na mne pungumkagula Kristo. ²Lelo na kumsifunji kwa sababu ja mneila pumkungumbukanga katika mambo gowe.Nakumsifunji kwa sababu mchikugakamulanga mapokeo kama nigajianago kwenuni. ³Bai napinga muumanyanje ya kuwa Kristo ni mtwe gwa kila jwa shileu,na jwashileuni mtwe gwa handonya,na ya kuwa mnunguni mtwe gwa Kristo. ⁴Kila jwashileu ajuga na ashoya unabii akuno aunishile mtwe gwake a na kushihaibishwa mtwe gwake.⁵Lakini kuila jwandonya ajuga au ashoya unabii hali mtwe gwake guli wazi anakuhaibisha mtwe gwake.Kwa maana ni sawa sawa na kama ashimogwa. ⁶Iwaga jwandonja aunishilaga mtwe gwake,na akatwe umbo yake iwe ya itupi.Maana ni aibu jwandonya kukata umbo yake au kumoga,bai aunishile mtwe gwake.⁷Kwa indi jashileu ika kumpasa kuunishila mtwe gwake,kwasababu jwene ni mfano gwa utukufu gwa Mnungu.Lakini jwa ndonga ni utukufu gwa jira shileu. ⁸Maana jwashileu angashokana na jwandonya bali jwandonya ashikushokana jwa shileu.⁹Wala jwashileu angaumbwa kwa ajili ja jwa ndonya.Bali jwandonya ashi kuumbwa kwa ajili jwa shileu. ¹⁰Ajino ndio sababu ja jwandonya anapasira awe na shara ja mamaka juu ja mtwe gwake,kwa sababu ja malaika.¹¹Mkali mneyo,katika Bwana,jwandonya angawa jikape pangapagwa jwashileu,au jwashileu pangali jwandonya. ¹²Maana kama mneila jwandonya ashikushoka kwa jwashileu,mneipeila jwashileu ashikushoka kuka jwandonya.Na indu yowe inashoka kwa Mnungu.¹³Mngukumunji mmaijenenji:Je! ni sahihi jwandonya amnjuje mnungu hali mtwe gwake guli wazi? ¹⁴Je hata asili jika pe jika kumfundishanga ya kwamba jwashileu akolaga umbo ya ileu ni aibu kwake? ¹⁵Je asili jika kumfundishanga ya kwamba jwa ndonya avagaga na umbo ya ileuni utukufu gwake?Maana ashipegwa yeila umbo ya ileu kama livazi lyake. ¹⁶Lakini iwaga mundu jojowe apinga bishana kwa alino,uwe twangali namna jina,wala makanisa ga Mnungu.¹⁷Katika maagizo gakagulago,Mne na kumsifunji.Maana pumkukusanyikanga,mngaa kwa faida bali kwa hasara. ¹⁸Maana kwanza,napilikana kwamba pumku imananga mmakanisa,jishipangwa migawanyiko kati jenunji,kwa sehemu ninaamini. ¹⁹Kwa maana lazima jipagwe misuguano kati jenunji,ili kwamba vevala vakubaliwenje vamanyikananje kwenunji.²⁰Kwa maana pumkuimanangapo,shimkulya nganga mngaa shalya sha Bwana. ²¹Pumkulyanganga,Kila jumo analya shalyashake mnyene kabla ja vananji kulya.Mkali aju akwete shiwanga,na aju ashikolelwa. ²²Je mwangalanginji nyumba ya lila na kupapila Je mnakulizalaunji likanisa lya Mnungu na kwa fedhehe shanga vangalinginji shindu?Nugule indi kwenunji ?Nimsifunji?Ngamsifunji kwa lyelino!²³Maana njikuposhela kushoka kwa Bwana sheshila ambacho shinimpelenje mmanganya ya kuwa.Bwana Yesu shilo shila pasalitiwe,ashikulola mkate. ²⁴Baada ya kushukuru,ashikuutemanya na kuveleketa,''Ashino ndio shiilu shangu,shili kwa ajili jenunji.Mtendanje mnei kwa kungumbushila mnei.''²⁵Na mnepeila ghwatolile shikombe baada ja lya,na kuveleketa,''Ashino shiko mbeshino ni liagano lya mpya katika minyai jangu.Mtendanje mnei mara kibao kila pumkuvanganga,kwa kungumbushila mne.'' ²⁶Kwa kita muda pumkulyanganga mkategu na kushipapilila shikombe,mjilanga zanje maite ja Bwana mpaka puvapingaika.²⁷Kwa mneyo,kila alya mkate au kushipapilila ashi shikombe sha Bwana pwikastahili,shaipatile hatia ja shiilu na minyai ja Bwana. ²⁸Mundu aioji mnyeneti,na ndio alye mkate,na kushipapilila shikombe. ²⁹Maana alya na kupapila bila kuupambanua shiilu,analya na kupapila hukumu jake mnyene. ³⁰Hajindio sababu vandu wawajinji kati jenunji ni valelwenji na dhaifu,na baadhi jenunji wawilenje.³¹Lakini twilolaga tuvayene tukahukumiwa. ³²Ila putuhukumiwa na Bwana,tuna ujilwa ili tunaukumiwe pamo na dunia.³³Kwa mneyo,asha kaka na asha dada yangu,pumkuimanangapo mpalanje kulya,mnindilanje. ³⁴Mundu akolaga shwanga,na alye kumngwake,ili kwamba mngimananganya pamoja ina we kwa hukumu.Na kuhusu mambo gana gumnja ndikenye,shini mngelekekezanje punga kwia.

Chapter 12

¹Kuhusu karama ya mumtima,asha kaka na asha dada yangu ngapinga mkosanje kuumanya. ²Muumanyinji kuwa pumwalinginji wapagani mchikuongozwanga kuikagula sanamu ikavelekelaga,kwa mipanda jojowe jinongoywenje. ³Kwa hiyo,napinga muumanyanje kwamba jwakwa aveleketa kwa Roho jwa Mnungu Roho mtakatifu aliveleketa,''Yesu ashilaaniwa,''Jwakwa jojowe apingaveleketa,''Yesu ni Bwana,''katika Roho mtakatifu.⁴Bai gashipangwa ma karama tofauti tofauti,bali Roho ni jwejuila. ⁵Na ishikupangwa huduma tofauti tofauti,bali Bwana ni vevalape vala. ⁶Na ishipangwa aina mbalimbali ya liengo,lakini Mnungu ni jula pejula akugatenda maenengo gowe katika wowe.⁷Bai kila jumo anapegwa ufunuo gwa Roho kwa faida ja Wowenji. ⁸Maana mundu jumo ashipegwa na Roho lilowe lya hekima,na juna lilowe lya maarifa kwa Roho jula.⁹Kwa juna kumpa imani kwa Roho jwene jula,na kwa juna karama ja kulamia kwa Roho jimo. ¹⁰Kwa juna matendo ga nguvu,na juna unabii.Na kwa juna uwezo gwa kupambanua Roho,juna aina mbali mbali ja Lugha ,na juna tafasiri ya lugha. ¹¹Lakini Roho ni jula pejula atenda liengo lyake lyowe,kumpa kila mundu karama kwa kadai ja uchaguzi gwake mnyene.¹²Kwa maana mbuti mneila shiilu shimo,na gushikola iungo ua ijinji,na viungo vyowe nivya shiilu shila peshila,na Kristo mnepeila. ¹³Kwa maana katika Roho jumo uwe tubowe tushikubatizwa kwa kuwa shiilu shimo,kwamba wayahudi au wayunanipe,kwamba watumwa au huru,na tubowe tushikupapilishwa na Roho jumo.¹⁴Kwa maana shiilu ngaa shiungo shimo,bali ni yaijinji. ¹⁵Iwaga lukolongono shuluvelekele,''Kwa kura mne mbgaa mkono,mnei ni sehemu ja shiluu,''jene jikatenda kuti mngawa sehemu ja shiilu. ¹⁶Na uwaga lishikilo shilivelekete,''Kwa kuwa mne mngaa liyo,mne ni sehemu ja,shiilu,''Jene jikatenda kuti mngaa sehemu ja shiilu. ¹⁷Mwanaga shiilu showe shiwe lio,kukaliji kwei kupilikana?Mwanaga shiilu sjowe shika liji lishikilo kukaliji kwei kunuya?¹⁸Lakini Mnungu ashikuwika kila shiungo mahala pake mbuti puvapanjile vayene. ¹⁹Na kama yowe ikaliji shiungo shimo,shiilu shikaliji kwei? ²⁰Kwa mneyo mneino iungo ya ijinji,lakini shiilu ni shimo.²¹Lio likaweza kulugulila mkono,''Nangali mpangi na mwe.''Wala mtwe ukakombola kugavalanjila makongono,Nangali haja na mmanganya.'' ²²Lakini iungo ya shiiulu iyonekana kuwa na heshima,kashoko inapingwa kaje. ²³Na viungo ya hiilu tukwiganishia ishikola heshima kushoka,tunakwipa heshima kaje,na viungo yetu yangali mvuto ishikola uzuri kaje. ²⁴Na mneino viungo yetu ikwete mvuto yangali haja pengwa heshima,kwa kuwa tayari ikwete heshima.Lakini Mnungu vashikwiunganisha viungo yowe pamo,na vashikwipa heshima kaje yeila ika heshimiwa.²⁵Vashikutenda mneyo ili kunapangwe na mgawanyiko katika shiilu,bali iungo yowe itunzane kwa upendo kwa jumo. ²⁶Na muda shiungo shimo shiulalaga,viungo yowe inaulala kwa amo.Au muda shiungo shimo shiheshimiwaga,iungo yowe ifurahi kwa pamo. ²⁷Lelo mmanganya ni shiilu sha Kristo,na viungo kila shimo jikape.²⁸Na Mnungu ashivika katika likanisa mitume kwanza,pili manabii,tatu valimu,alafu vene wowenji batendanga matendo makuu,na karama ya uponyaji,vasaidianga,vatendanga maengo ga ongoza,na wowenji wakwetenje aina mbali mbali ja lugha. ²⁹Je uwe tubowe ni mitume/Uwe tubowe ni manabii?tubowe ni waalimu?Je uwe tubowe tunatenda matendo ga miujiza?³⁰Je uwe tubowe tushikola makarama ga uponyaji?Uwe tubowe tunaveleketa lugha?.Uwe tubowe tunatafsiri lugha? ³¹Mnoleanje kaje ili ya ikulu.Na mne shinimna ngwianje mpanda guli bora kaje.

Chapter 13

¹Tuligule kwamba naveleketa kwa lugha ya wanadamu na ya malaika.Lakini kama nangali upendo,njiva shabajiona au upatu guvuma. ²Na kwamba njikola karama ya unabii na ufahamu gwa kweli iishiwe na maarifa,na kwamba ngwete imani ja kuaminisha itumbi.Lakini iwaga nangali upendo,Mne mngaa shindu. ³Na tulugule kwamba ngunashoya milki jangu jowe kwa kwaliyanga masikini,na kwamba ngunashoya shiilushangu ili njomwe moto.Lakini kama nangali upendo,hikafaidia shindu.⁴Upendo guna vumilia na guna fadhili.Uprndo ukakwisifu au kwifuna.Gwangali kiburi au ukorofi. ⁵Gukaloleya mambo gake,gukakuona uchungu haraka,wala gukahesabu mabaya. ⁶Gukafurahia udhalimu.Badala jake hufurahi katika kweli. ⁷Upendo gunavumilia mambo gowe;kuhamini mambo gowe,gushikola ujasiri katika mambo gowe,na gunahimili mambo gowe.⁸Upendo gwangali mwisho.Iwaga gudhipangwa unabii,gowe shugupite.Iwaga ishipangwa lugha,shikome.Iwaga gashipangwa maarifa,shigapite. ⁹Kwa kuwa tulikuumanya kwa sehemu na uwe tunatenda unabii kwa sehemu. ¹⁰Lakini jijiaga jejila jili kamili,jejila jangali kamili shijipite.¹¹Punalijimwana,njikuveleke mbuti mwana,njikufikilia mbuti mwana,njikuamwa mbuti mwana,punaliji jwa mkulungwa,njikuvika mbali na mne mambo ga shivana. ¹²Kwa kuwa mneino tunalola kama kwa kioo kama sura paluwindu,lakini mida gwegula tulilola sura kwa sura.Lelo nimumanyi kwa sehemu ,lakini agula muda gula shiniumanaye kaje kama na mne pungumanyikana kaje. ¹³Lakini lelo mambo aga gatatu,ganadumu imani:tumaini lijia na upendo.Lakini lile likulungwa katika aga ni Upendo.

Chapter 14

¹Muloleyanje upondo na mtumaninji kaje karama ya mumtima,zaidi kaje mpatanje kushoya unabii. ²Maana jwene aveleketa kwa lugha hakave veleketa na vandu bali kuveleketa na Mnungu maana jwakwa aelewa kwa sababu anaveleketa mambo gaiishie katika Roho. ³Lakini jwene ashoya unabii,anaveleketana vandu na kwashenganga,kwatanganga mtima,na kwafarijinji. ⁴Jwene aveleketa kwa lugha ana kwishenga mnyene,lakini jwene ashoya unabii anakulishenga likanisa.⁵Lelo natamani mmanganya mowenji mmeleketanje kwa lugha.Lakini zaidi ja mneyo,natamani mchoyanje unabii.Jwene ashoya unabii ni mkuu kuliko aveleketa kwa lugha (labda apagwe jwa tafsiri),ili kwamba likanisa lipate kushengwa. ⁶Lakini lelo kaka na asha dada yangu nyiaga kwenunji ni veleketa kwa lugha ,shimpatanje faida jashi mmanganya?Ngakombola,isipokuwa ngunaveleketa na mmanganya kwa mpanda gwa ufunuo,au kwa mpanda gwa maarifa,au unabii,au kwa mpanda gwa ufundisho.⁷Iwaga indu yangali uhai kama filimbi au kinubi ikashoye lisauti lilitofauti,shishilambulishe buli na shombo shashi shingandwa? ⁸Kwa maana ivaga baragumu shijishoye lilowe likamanyikana,ni namna jashi mundu shaulanye ya kwamba muda gwa kuiandaa kwa vita? ⁹Mnenepeyo na mmanganya.Mchoyangaga kwa ulimi lilowe lyangali dhahiri,ni jimsi jashi mundu shaelewe shiku veleketanga?Shimanganje mniveleketanga,na jwakwa apingakumngelewanga.¹⁰Gakwa mashaka kwamba ishipangwa lugha ya ijinji mabalimbali padunia,na jakwa wala jimo jangali maana. ¹¹Lakini iwaga ngakombola maana ja lugha,shime na mjani kuka jwene aveleketa,na jwene aveleketa shave mjani kwangu.¹²Mnepeyo na mmanganya.Kwa kuwa mnatamani nji kaje kulola ushahudi gwa Roh,Mpinga nje kaje na mjenjeshekanje kulishenga likanisa. ¹³Kwa mneyo jwene aveleketa kwa lugha,ajuajwe na kutafsiri. ¹⁴Kwa maana nyugagaga kwa lugha,mtima gwangu gunajuga,lakini akili yangu yangali matunda.¹⁵Ndende indi?shinyuje kwa mtima gwangu,lakini mnepeila shinyuje kwa akili yangu.shinyimbe kwa mtima gwangu,nashinyimbe kwa akilijangu mnepeila. ¹⁶Vinginevyo mumsifuji mnungu kwa mtima jwene ali mjani shajitushe buli.''Amina ''Pumkushoya shukrani,iwaga akakuga manya gumkuveleketa?¹⁷Maana ni kweli mmwe mnashukuru ukote,lakini jwene juna akashengwa.

¹⁸Nakwashukuru a Mnungu kwa kuwa na veleketa kwa lugha kaje na mmanganya mmowe. ¹⁹Lakini katika likanisa ni afudhali melekete malowe tano kwa ufahamu gwangu ili mbate kwafundishanga vananji,zaidi ja veleketa malowe elfu kumikwa lugha.²⁰Asha kaka na asha dada yangu,mnavanganje vana katika kufikiri kwenunji.Badala jake,kuhusiana na uovu,iweni mbuti vana vya mnganji.Lakini katika kufikiri kwenunji mkavanganje mamakulungwanji. ²¹Ishijandikwa katika sheria,''Kwa wandu wa lugha ina na kwa midomo ja vajaninji shimelekete na wandu awanji.Wala hata mneyo vakambili ngavanga,''Vashikulugula Bwana.²²Hivyo,ndimi ni ishara ,mngaa kwa waamininji,bali kwa wangaamininji.Lakini kushoya unabii ni ishara,mngaa kwa vangaamininji,bali kwa ajili ja vaaminanji. ²³Haya iwaga likanisa lyowe likusanyikaga pamo na wowenji voweleketangaga kwa lugha,na vajani nji na vangaa mininji vajijilenje,Je vakawezanga kuveleketa kwa mchikolani sharua?²⁴Lakini iwaga nkowe mnishoyanga unabii na angamini na mjani ajinjilaga,shashawishiwe na jojowe apingapilikane.Shaukumiwe gogowe galugwilwe. ²⁵Siri ya mtima gwake ikaunukwilwe.Matokeo gake,akagwile kifudifudi na kwajuga a Mnungu.Akakubali ja kwamba Mnungu ali pakati jenunji.²⁶Shindi shikagula bai,ashakaka na ashadada yangu?Pumkaimananga pamo,kila jumo ashikola zaburi,mafundisho,mafunuo,lugha au tafsiri.Mtendanje kilashindu ili mchenanje kanisa. ²⁷Mwanaga jojowe anaveleketa kwa lugha,wapangwa nje vawili au watatu,na kilajumo katika zamu.Na mundu lazima atafsiri shilungwilwe. ²⁸Lakini kama jwakwa mundu jwa tafsiri,bai kila jumo jwa wonji atame kimya mnyumba ja likanisa.Bai kila jumo avelekete jikape na kwa Mnungu.²⁹Na Manabii vawili au vatatu vavele ketanje,na vananji vapalikananje kwa kushipambanua shilu gwilwe. ³⁰Lakini atemi afundishwaga lijambo katika huduma jwejula ambaye aveleketaga atame kimya.³¹Kwa kuwa kila jumo jwenunji anakombola kushoya unabii jumo badala ja juna ili kwamba kila jumo akombole kwifundisha na wowe vakombolanje kutaga mitima. ³²Kwa kuwa mitima ya manabii pujili pai ja lolwa na manabii. ³³Kwa kuwa mnungu mngaa Mnungu jwa machafuko,bali wa amani.Mwanga pwili katika makanisa gowe ga waumini,³⁴Ishipingwa vandonyanji vatamanje kimya katika kanisa.Kwa kuwa wakaruhusiwanga kuweleketa.Badala jake,vanapingwa wawanganje katika kunyenye kea,mwanaga mneila sheria pwiku luguka. ³⁵Mwanaga shipali shoshowe shakwifundisha,bai vavuyanje valume vaonji kumui.Kwa kuwa ni aibu kwa jwandonya kuweleketa katika kanisa . ³⁶Je lilowe lya Mnungu lishikushoka kwenunji?Je lishikumngi manana mmanganyepe?³⁷Mwanaga mundu ainaonga kuti ni nabii au jwa mumtima inakumpwa agatambue mambo mngugajandika ya kwamba ni maagizo ga Bwana. ³⁸Lakni akagamanye aga,mumnekanje anama nye.³⁹Kwa mneyo basi,asha kaka na asha dada yangu,mpinga kaje kushoya unabii,na mnamng'ivilanje mundu jojowe kuweleketa kwa lugha. ⁴⁰Lakini mambo gowe gatendeshe ukoto na kwa utaratibu.

Chapter 15

¹Lelo na kumkumbushanga,asha kaka na asha dada juu ja injili jini matangazienje,ambajo mchikujiposhelanga na kujima kwa jene. ²Na katika aji injili ji mchiokolewanga,mwana ga mkamulangaga imara lilowe lini mtangazienje mmanganya,isipokuwa mchikuamininje bure.³Kama kwanza punijiposhele kwa umuhimu njikuji kwianajo kwenunji mbuti pujili.Kwamba kushokana na maandiko,Kristo ashi kuwa kwa ajili dhambi yetu, ⁴Kushoka na na maandiko ashi kushikwa,na kwamba ashikuyuka lyuvu lya tatu.⁵Na kwamba ashikumshoshela Kefa kisha kwa wewe la kumi na mbili. ⁶Alafu ashikwashoshelanga kwa muda gumo asha kaka na asha dada zaidi ja mia tano.Wengi waonji bado valinginji ukoto,lakini baadhi jaonji vashigonanga lugono. ⁷Alafu gwa mkoposhele Yakobo,alafu mitume jowe.⁸Mwisho gwa gowe,ashi kunoshela mne,kama mneila kwa mwana avelekwa muda mngaa sahihi. ⁹Kwa kuwa mnei ni mwana katija mitume.Ngastahili kushemwa mtume,kwa sababu njikulitesa likanisa lya Mnungu.¹⁰Lakini kwa neema ja Mnungu mbali mbuti puni na neema yawo kwangune jangawa ja yoyo.Badala jake,njikutenda bidii kuliko wowe lakini ikalijiji mne,bali neema ja Mnungu jili mnyumba jangu. ¹¹Kwa mneyo kama mne au wenewonji,tuna tangaza mneyo na tunaamini mneyo.¹²Lelo mwanaga Kristo ashi kutangaziwa kama ashikuyuka kwa wawilenje,buli iwe baadhi jenunji mnugulanje gwakwa ufunuo gwa wawilenje? ¹³Lakini kama gwa kwa Ufunuo gwa wawilenje,bai mkali Kristo angayuka. ¹⁴Na kama Kristo angayuka,kwa mneyo matangazo genunji ni gayoyo,na imani jenunji jayoyo.¹⁵Na tishipatikana kuwa mashahidi wa unami kumng'usa Mnungu, kwa sababu tushikumshudia Mnungu kinyume,kulugula ashikunznyuya Kristo,wakati angamyuya. ¹⁶Mwanaga iwaya wawilenje wakayuywanga,Yesu mnepeila angayuywa. ¹⁷Na kama Kristo angayuywa,imani jenunji ni jayo yo na bado muni mdhambi yenunji.¹⁸Hivyo mkali vevala vawilenje katika kristo mnepeyo vamalilenje. ¹⁹Iwaga kwa maisha aga pega jikape tushikola ujasiri kwa muda gukwia mnyumba ja Kristo, vandu vowe,ni vandu vya kuhurumiwa zaidija wowe.²⁰Lakini lelo Kristo ashiyuka kushoka kwa wawilenje,matunda ga kwanza ga wewala wawilenje. ²¹Kwa kuwa kuwa kushikwia kupitila mwanadamu,mnepeila kupitila mwanadamu ufufuo gwa wawilenje.²²Kwa kuwa kama katika Adamu wowe wawilenje na mneyo katika kristo wowe shivayuywa nje. ²³Lakini kila jumo katika mpango hwake.Kristo,matunda ga kwanza ,na kisha vevala vali va kristo shivayuywanje muda gwa kwia kwake.²⁴Na ndio shiguwe mwisho,pepala Kristo pakupinga kamu ya ufalme kwa Mnugu Baba.Haji ni pepala papinga mali ya utawala gowe na mamlaka yowe na nguvu. ²⁵Kwa kuwa lazima atawale mpaka papingawika maadui wake wowe pai ja makongoono gake. ²⁶Adui jwa mwisho kuharibiwa ni shiwo.²⁷Kwa kura,''ashivika kila shindu pai ja makongono gake.''Lakini pwikulugula''ashivika kila shindu,''ni wazi kwamba liaji jikahusisha we wala wawishilenje kila shindu paija mnyene. ²⁸Muda gwa indu yowe ivishilwe paijake,kisha mwa na mnyene shavikwe pai kuka jwene ambaye ashikwivika indu yowe pai jake.Haji hijikoposhele ili kwamba Mungu Baba vave yowe katika yowe.²⁹Au shivalendanje indivevala vabatizwenje kwa ajili ja wawilenje?Mwanaga wawilenje wakayuywanga kabisa,kwa indi tena vanabatizwanga kwa ajili jaonji? ³⁰Na kwa indu tuli ku hatari kilasaa?³¹Asha kaka na asha dada yangu,kupilila kwisifu kwangu katika mmanganya,ambavyo ngwete katika kristo Yesu Bwana wetu,natangaza mnei:Nawa kila siku. ³²Njikola jashi katika mnolo gwa wanadamu kama punakomeme na wanyama wakalinji kwene Efeso,kama wawilenje wakayuywangwa?''Mneshe ba i tulye na tupapile kwa sababu malawi tunawa.''³³Mnatembanjwe:''Makundi gangalimana ganaharibia tabia ya mmbone. ³⁴''Mmanganje kiasi!kiasi!mtamanje katika haki!Mnaendeleanje kutendwa mashambi.Kwa kuwa baadhi jenunji mwangalinginji maarifaga Mnungu.Naveleketa mnei kwa aibujeminji.³⁵Lakini mundu juna shalugule,''Namna jashi wawilenje pushi wa yuywanje?Na shivajianje na aina jashi ja shiilu?'' ³⁶Mmwe mmajinga kaje!sheshila shimpandile shikakombola kutandua kukula mpaka shiwe.³⁷Na sheshila shimpandile mngaa shiilu ambasho shishikule,bali ni mbeju jiipwishe.Jinaweza wa ngano au shindu shina. ³⁸Lakini Mnungu shashipe shiilu mbutipuvapinga,na katika kila mmbeju shiilushake mnyene. ³⁹Hiilu,yowe ikalandana ila,shishipangwa shiilu shimo sha wanadamu,na shiitushina sha wanamnyama,na shiiilu shina sha ijuni, Na shina ni kwa ajili ja yamaki.⁴⁰Mneipeila ishipangwa iilu ya kumbinguna kudunia.Lakini utukufu gwa iilu ya kumbinguni aina jimo na utukufu gwa dunia ni guna. ⁴¹Gushipangwa utukufu gumo lyuwa,na utukufu guna gwa mwezi,na utukufu guna ni nyota,nyota jimo jinatofautiananga inatofautiana na ndondwa ina katika utukufu.⁴²Gwene ndio puguli katika ufunuo gwa wawilenje.Shipandwa shina haribika,na shimela shikahalibika. ⁴³Shishipandwa katika matumizi ga kawaida na shinameywa katika utukufu.Shishi pandwa katika udhaifu,shina meywa katika nguvu. ⁴⁴Shishipandwa katika shiilusha asili,shini meywa ,katika shiilusho kimtima.Mwanaga shishipagwa shiilusha asili,na shishi pangwa shiilusha kimtima mnepeila.⁴⁵Mkali mneyo ishijandikwa,''Mundu jwa kwanza Adamu ashikutendeka mtima gutama.''Adamu jwamwisho ashikutendeka mtima gushoya uhai. ⁴⁶Lakini jwa kiroho angajia kwanza bali jwa asili,na kisha jwa mtima.⁴⁷Mundu jwa kwanza ni jwa dunia,.ashikuala ywana vumbi.Mundu jwa vili ashikushoka mbinguni. ⁴⁸Kama mneila jwejula geleywe na mavumbi,Mnepeyo vevalanji vashikualaywanga kwa mavumbi.Mbuti mneila mundu jwa kumbingupali,mnepeyo vevala vya kumbingu. ⁴⁹Kama mfano ambavyo tumjigele mundu jwa mavumbi,shutujigale mnepeila mfano gwa mundu jwa kumbingu.⁵⁰Lelo na kummalanjilanga,asha kaka na asha dada yangu,kwamba shiilu na minyai ikaweza kuurithi ufalme gwa Mnungu.Wala gwa haribika kuurithi gwanga haribika. ⁵¹Mnolanje!Nakummalanjikanja mmanganya sili ya kweli:Tukawa tubowe,bali tubowe tupinga badilishwa.⁵²Shitubadilishwe katika muda,katika kuu nukula na kuunika kwa lio,katika litarumbeta lya mwisho.Kwa kuwa litarumbeta shilione,na wawilenje shivayuywanje katika hali jangaharibika,na shitubadilishwe. ⁵³Kwani agu gwa haribika lazima guwale gwanga haribika,na agu gwa kuwa,lazima guwale gwangawa.⁵⁴Lakini agu gwa kuharibika a ba gwanga haribika na agu wa guvalaga gwa mngawa,ndio shigujie mmeleketo ambao gushijandikwa,''Kua kushimelwa katika ushindi.'' ⁵⁵'' Kifo,ushindi kuti kwei!kifo,kuli kwei uchungu gwako?''⁵⁶Uchungu gwa kua ni dhambi,na nguvu ja dhmbi ni sheria. ⁵⁷Lakini shukurani kwa Mnungu,vakutupa uwe ushindi kupilila Bwana wetu Yesu Kristo!⁵⁸Kwa mneyo,wapendwa ashakaka na asha dada,monanganje imara na mnatikinyikanje.Daima mjitendanje kazi ja Bwana,kwa sababu mnikumumanyanga kwamba liengo lyenunji katika Bwana mngaa lyayoyo.

Chapter 16

¹Lelo kuhusu michango kwa ajili ja waumia,mbuti pungwelekeza katika makanisa ga Galatia,na mneyo ndio pumkupingwanga kutenda. ²Katika lyuva lya kwanza lya wiki ,kila jumo jwenunji ave shindu fulani mbali na ashiwishwe,mbuti pumkumanyanga.Mtenda nje mneyo ili kwamba mnakolanje mchango muda gungwia.³Na ngikaga,jojowe ngupinga kumngagula shinimtume pamo na barua kushoya sadaka jenunji kwene Yerusalem. ⁴Na kama ni sahihi kwenda na mne, shibva jendangananje na mne.⁵Lakini shinyie kwenunji,muda gwapitila Makedonia.Kwa kuwa shimbitile Makedonia. ⁶Labda naweza tama na mmanganya au hata kumaliga majira ga mmbepo,ili kwamba mkolanje kuzaidia katika safari jangu popowe pungwenda.⁷Kwa kuwa ngatarajia kummonanga aguno muda guno.Natumaini kutama na mmanganya kwa muda fulani,mwanaga Bwana shivaruhusu. ⁸Lakini shindame Efaso mpaka Pentekoste, ⁹Kwa kuwa mnango gwa panuka gushiugulwa kwa ajili jangu,na gashipagwa maadui gamajinji gangana.¹⁰Lelo Timotheo ajiaga,mummonanje kwamba pali na mmanganya bila kumnjogopa,ana tenda liengo lya Bwana,kama pungutenda. ¹¹Mundu jojowe anamzalau.Musaidianje katika mpanda gwake kwa amani,ili kwamba akombole kwia kwangune.Kwa kuwa namtarajia ajie pamo na ashapwanga. ¹²Lelo kuhusu mpwetu Apolo.Njiikumtaga kaje mtima awaowelanje mmanganya pamona ashapwanga.Lakini ashikuamua mngajia kwa mneino.Mkalimneyo,shajie akologa nafasi.¹³Mmanganje meyo,mjimanje imara,mtendanje mbuti mmashileunji,mmanganje na nguvu. ¹⁴Bai gowe gumkutendanga mtendanje katika upendo.¹⁵Mnikujimanya familijika stefana.Mmumanyinji kwamba washikwanganga waamini wa kwanzanji kwa ku Akaya na kwamba vashi kwivikanga vayenenji katika huduma ja wahumini .Na lelo na kumsiinji asha kaka na ashadada yangu. ¹⁶Mmanganje wanyenye kevu kwa wandu kama wenewo,na kwa kila kila mundu asaidia katika liengo na watendanga liengo pamo na uwe.¹⁷Na ngunafurahi kwa kwia kwa stefana Fotunato,na Akiko.Vashijimangananga mahala ambapo mmanganya pumkalinginji. ¹⁸Kwa kuwa washi ku furahishanga mtima gwangu na gwenunji.Kwa mneyo lelo mwamanyanje vamdu kama ava.¹⁹Makamisa ga Asia Vashitumanga salamu kwenunji.Akila na Priska wana kumsalimianga katika Bwana,pamoja na likanisa lili kumngwawonji. ²⁰Asha kaka na asha dada yangu wowe wana kumsalimunji,Msalimiananje kwa busu litakatifu.²¹Mne,Paulo,najandika mnei kwa mkono gwangu. ²²Mwanaga jojowe akakwapinga Bwana,bali laana jiwe kwawo.Bwana wetu mnjie! ²³Baraka ja Bwana jiwe na Mmanganya. ²⁴Upendo gwangu guwe pamo na mmanganya katika Kristo Yesu.

2 Corinthians

Chapter 1

¹Paulo,mtume jwaka Kristo Yesu kwa mapenzi gaka Nnungu,na Timotheo mpweti jwaa,kanisa lika nungu lipali Korintho,bavenji bauzulianga kwafamilia. ²Neema jive kuchoka kuka nungu na awawa yetu a Bwana Yesu Kristo.³Tusifie Nnungu na awawa aBwana Yesu Kristo.Venee ni awawa wa balaka jaka Nnungu faraja jake jowe. ⁴Nnungu nakutuombee mateso getu gowe,twasaidianje walinginji na matesa,twafariji vananji kwa balaka jichoka kuka Nnungu akujitumia kutufaliki uwe.⁵Kupita kupitia kwa Kristo huongezeka kwa ajili yetu, vile vile faraja yetu huongezeka kupitia Kristo. ⁶Lakini kama tunatabishwa,kwajili jafaraja jetu na wokovu ngwetu.na kama tunafarijiwa,falaja jetu jina tenda liengo kikamilifu pukushikinji na mateso.Twafaliji vananji kwa balaka.kama uwe puteseka. ⁷Hujasili sawasatunakugamanya matendo gukushilikingi mnashilinji kwafulaaa.⁸Tukapinga mmanganje majinganjii,mpwanga matatizo gutulinago kweneko Asia.Tukushikuwonelwa kajekaje,twangakola na imani jatama tena. ⁹Hukweli tushikuwa nakumu jawaa juu jenunje.Lakini jishikututenda tunatumaini juu jetu tuvayene,Badala jake tuvishe tumaini kukannungu,ka fufufnga wandu. ¹⁰Ashikutuokoaa uwe kushoka maafaga umauti,shatuokee tena.Tushivika ujasiri getu katika jwenejo ya kwamba atuokoe tena.¹¹Shatende neyo kama vile nyinyi pia kutumsaidianga kwa mambo getu.Hivyo shiwashoyanje shukrani kwa niaba getu kwa ajiri ya upendeleo wa neema tushikunsadianga uwe kupitia maombi getu.¹²Tunakuipunia:Ushuhuda gwetu.Kwa kuwa ni katika nia safi na usafiri wa Nnungu kwamba tulienenda tuwayene pa dunia.Tumefanya nneyo hasa na nyinyi na sio kateka heshima ja kwa ulimwengu,Lakini badala yake ni katika neema ya Nnunga. ¹³Tukajandishia shashowe ambacho kukakomboranga kushishoma au kuelewa.Ninaujasiri. ¹⁴Kwamba kwa sehemu ntuelewenje.Na ninaujasiri kwamba katika liyuva ya Bwana Yesu tunawana sababu genu kwa ajili ya kiburi jenu,kama nnayo pushive kungwenu.¹⁵Kwa sababu njikuwa na ujasiri kuhusu hili,njikupinga kwiya kungwenu kwanza ili kwamba muweze mposheranje faida ja olewa mara mbili. ¹⁶Nilikuwa njikupanga kwa olelanga wakati nikielekea make donia.Tena nilitaka kuwalolelanga tena wakati mujaga kushoka makedonia,na kisha nyinyi kuntumaa mimi wakati nikielekea uyahudi.¹⁷Tunanganishianga namna hii,Buri,ndenda sitasita?Buri njipanga pa mambo kulingana na viwango vya kibinadamu,ili kwamba niseme,''Ndiyo ''ndiyo'' na ''Ngapinga''ngapinga kwa wakati mmoja? ¹⁸Lakini kama nneyo Nnungu alivyo mwaminifu,tukaweleketa vyote ''Ndiyo'' na ''Ngapanga''.¹⁹Kwa kuwa mwana kwa juu ja Nnungu,Yesu Kristo ambaye silvano,Timotheo na mimi tulimtangaza miongoni jenu,siyo ''Ndiyo''na ''Ngapinga''.Badala yake,yeye wakati wote ni ''Ndiyo''. ²⁰Nneyo ni Nnungu ambaye kututhibitisha uwe pamoja nanyi katika kristo,na ashi kututuma uwe Nnungu.²¹Nneyo ni Nnungu ambaye kututhibitisha uwe pamoja nanyi katika kristo,na ashi kutuma uwe. ²²Ashi kuvika muhuri juu jetu na alitupa Roho kutaka mitima getu kama dhamana ya kile ambacho kaliji atupatie baadaye.²³Badala jake,nnansihi nnungu kunishuhudia mimi kwamba sababu jitutendile nisije korintho ni kwamba nisiwalemee nyinyi. ²⁴Hii sio kwa sababu tunatandilie kuthibiti jinsi ja imani yenu pujipingwa kuwa.Badala jake,tunatenda pamoja nanyi kwa ajili ja ufahamu getu,kama pukunji mangana katika imani getu.

Chapter 2

¹Njikuamua jika pe na mwene ningaishe je kauuli ningaishe tena kungwenunji katika hali ja uchungu. ²Kama njikunsababishianga mmanganyanji maumivu,ni nani angamfurahishe nne,lakini jwe jula tuleywe na nne?³Njikuandika kama tutendile ili kwamba nnaino nuyaga kungwanunji nguna kombolwe kulaiwa na wendendilenje mvulai.Njikora ujasiri kuhusu mmanganjanji vyote kwamba furaha jangu ni furaha jila pe jila jikwetende mmanganyanji mmowenji. ⁴Pawa njikunjandishira mmanganyanji kushoka na mateso ga makurungwa,na dhiki ja mtima,na kwa minyoi jajigwinji.Nangapinga kuwasababishianga mmanganganya nji maumivu.Badala jake,Njikupinga ngumanyanje upendo gwa dhati gumkwetenje kwa ajili gwenunji.⁵Apale jo jowe asababisha maumivu,jangwasababisha ku mgwangu,lakini kwa kiwango fulani-Nnawishe ukali kaje kaje-kungwenu mmanganyanji mmowenji. ⁶Jenejo adhabu ya mundu huyu kwa bawagwinji inatosha pe. ⁷Kwa hiyo sasa badala ya adhabu,Musa mehenji na kumpanganje pole.Mtendanje nneyo ili kwamba anashindwe na huzuni kaje.⁸Kwa hiyo kuna kunteganga mtima kusibitishanga upendo genunji hadharani kwa ajili genunji. ⁹Je nejo ndo sababu nji kujandika,ili kwamba ngombele kwalinganga na wamumanyanje bakolanje kama ni watii katika kila shindu.¹⁰Kama nsamehenji kwa jowe,na nne pia nsamee mundu huyo.She shile shimzamehe kama nsamehe shwa showe kisamehiwa kwa Faida genunji katika uwepo wa Kristo. ¹¹Hii ni kwamba shetani anatutendile ya unami.Kwa kuwa nneyo sio wajinga kwa mipango ja wowenji.¹²Nnango shikuguliwa kwangu na Bwana punyishe kweneko mji wa Troa kuhubiri injiri ya Kristo pale. ¹³Hata nneyo,nanga kora raha kumtima gangu kwa sababu nanga pinga mpwanga Tito pale.Hivyo nneyo njikwalekango na kwanguvunja Makedonia.¹⁴Lakini tumshukuru Nnungu,Ambaye akutuongoza katika ushindi Kristo mara gowe anakutuongoza uwe katika ushindi kupite kwa tuwe kutangaza mambo ga mbone mahala papowe. ¹⁵Pawa uwe kukannungu,ni harufi ja mbone tukakristo,bowenji bokowenje na wangamienje.¹⁶Kwa wandunji bangamienji,ni harufu kushoka kifo hadi kifo.Baokolewenje,ni harufu nzuri kushoka kwa uzima hadi uzima.Gani akugamanya mambo gao hivi? ¹⁷Pawa uwe nga kama vandu wana vandu vazanga lilelo kannungu kwa faida.Badala jake,kwa usafiri wa nia,funaweleketa katika ukristo,kama nneyo tututumwa kushoka kwa nnungu,mbele jika Nnungu.

Chapter 3

¹Buri,tusikuisifia tuwayene?Two kapinga barua twakuipendekeza genu au kushoka kugwenu,kama mbuti wandu,Buri tunapinga? ²Mmanganya mmaenenji ni barua jenu ya mapendekezo,Ijandishirwe kwenye miti ma jetu,jimanyisho kushomango bandubowe. ³Nna langulanga barua kwamba mmanganya nji ni barua kushoka kwa kristo,jishoshiwe na uwe.Ijandishwe nga kwa wino bali kwa roho kuka Annungu aliye hai jangajandila kwa na ibao ga maganga,bali juu ibao vya mtima ya wandunji.⁴Aguno ujasiri gutukwete gwa pitile kwa Kristo. ⁵Kukawiya minitwashayene kulonga shashoye kama kushoka kungwenu.Badala jake,kuiyamini kumgwantu kushoka kwa Annungu. ⁶Ni nnungu atutendile tuwe na liagano jipya.Hili ni agano sio la barua bali ni la Roho.Kwa kuwa barua jinaulaga,lakini roho inashoga uhai.⁷Nnaino lyengo ya kifo jialewee katika herufi ibao maganga iishe kwa namna ja utukufu kwamba bhanda wa israeli wala kumrolanga moja kwa moja kwenye moyo meyo kwa Musa .Ajino kwa sababu ja utukufu gwake . ⁸Buri lyengo ya Roho shijive utukufu zaidi?⁹Pawa kama huduma ya hukumu ilikuwa na utukufu,ni mara galingwa huduma ya haki jazidi katika utukufu! ¹⁰Hero ni kweli kwamba,sheshila sjitendilwe utukufu kwanza shangali utukufu tena katika heshima hii,pawa se ja ngali sababu ya utukufu unaozidi. ¹¹Pawa kama she shila shapitaga shishi kolana na utukufu,ni kwa kiasi gashi zaidi sheshila shadumu shishiwe na utukufu!¹²Pawa tunakwiyamini hiyo,tunaujasiri kaje. ¹³Twangawa kama Musa,awishile utajiri juu ja uso gake,ili kwamba binadamu wa Israeli banako mbolanje kulola moja kwa moja kwa mwisho gwa utukufu mbali gashokaga.¹⁴Lakini fahamu jawonji ishi kuugalwa.Hata siku jijipeji bado jinajala juu ja sima wa agano la kale.Jangawikwa wazi,kwa sababu jaka kristo jika pe inashoywa mbali. ¹⁵Lakini hata lelo,wakati gogoye musa pasho mwa,utaji hukaa juu ya mtima gao. ¹⁶Lakini mundu pa kupindikuka kuvaa Bwana,utaji unashoywa.¹⁷Nnao Bwana ni Roho.Pali na mtima jula bwana,pagwa uhuru. ¹⁸Nnano uwe tubowe,pamija na meyo ikanawa ivishiwe utaji,kulola utukufu ju kwa bwana .Tunabadilishwa na muonekano getu gula pegula kwa utukufu kushoka shahada moja ya utukufu kwenda kuna,kama pwili kushoka kwa bwana ambayue ni roho.

Chapter 4

¹Pawa hiyo,nji kwasababu tushikora huduma ju jenejo,na kama inneyo tushiposhera rehema,tukaakata tamaa. ²Badala jake,tushikana mipanda ja aibu na iishiwe.tukatama hila,na tukatumia vibaya lilowe tukannungu.Kwa kuwa silisha gali kweli,tunakuwilangula tuwa shayene wa dhamini ya mundu ju ka Nnungu.³Lakini kama injili jetu jishiwa,Jinsi wa kwa waangamianga. ⁴Katika uchaguzi gwawonji,Nnungu wa ulimwengu gweguno ashikwaposhanga fahamu gawonji zisizo amini.Matokeo gake,bakakombolanga kujiona nuru ya injili ya utukufu jwa Kristo,ambaye mfano guka Nnungu.⁵Pakuwa tukaitangaza tuwayene,bali Kristo Yesu kama Bwana,na uwe tuwa yene kama tuwatumishi wa Injili jika Yesu. ⁶Pa kuwa Nnungu ndiye ambaye awarekete,''Mwanga utaanganza kushoka paruindu.''Ashilola tu mmitima Jetu,kushoya mwanga maarifa ja utukufu kwa Nnungu katika uwepo wa Yesu Kristo.⁷Lakini tushikora hazina hii katika yaani ya udongo,ili kwamba ieleweshe kuwa nguuvu jaji kurugwa jika nnungu nasio jetu. ⁸Tunataga kwa kila hali,lakini tukaso gwa.Tukaona shaka lakini tukajali na kukata tamaaa. ⁹Tunateswa lakini tukanawe tekelezwa.Tuna japai lakini tukakumng'ovya. ¹⁰Mowa gowe tunajigala pashilu shetu kifo cha Yesu,ili kwamba uzima wa Yesu uonekane pa shiilu shetu.¹¹Uwe tuli hali mowa gowe tushishoywa kufa kwa ajili jika Yesu,ili kwamba uhai guka Yesu,uonekane pa iiru yetu ya wandu. ¹²Kwa sababu hii,kifo shinatenda lyengo iinu yetu,bali uzima unatenda lyengo.¹³Lakini tushikora mtima neypeila yaimani kama paijandikwe:''Nji kuamini,na nneyo nji kuwereketa.Uwe pia njikuamini nneyo pia njikuwereketa.Uwe pia nji kuamini nneyo pia njikuwereketa. ¹⁴Tunakumunganya jwe jula amchoshie bwana Yesu shatuyuye uwepa moja naye.Tumumanyi kama uwe shajie kutulola pamoja nanyi katika kupagwa kwakwe. ¹⁵Kila shindu kwa ajili jetu ili kwamba,kwa lyenga kuliendelea kwa wandu wawenji,shukrani zizidi kuongezeka kwa utukufu kuka Nnungu.¹⁶Nneyo tukakata tamaa.Mkali kwa palanga tunanyata,kwa nnyumba tunatendwa upya liyuva hadi liyuva. ¹⁷Kwa wakati Aguno mchoko pe,Mateso ga mashoko gana kutuandama ueve kwa ajili ya umilele kutopa utukufu uzidi ipimo yowe. ¹⁸Pawa tukalolana kwa ajili ja indu ionekana bali kwa ajili ya indu mbali ka onekana.Indu ituli kombola kuiyona ni yamuda tu,bali indu ikaonekana ni vya milele.

Chapter 5

¹Tumumanyi kama maskani ga padunia pututama gana haribiwa tukwete lijengo kushoka kwa Nnungu.Ni nyumba jikalaywa na wandunji,bali na nyumba ja milele,katika mbingu. ²Pawa katika lyena hii,jeneji tunalwala,Tunatamani kuvikwa na maskani getu mbinguni. ³Tunaatamani kwa ajili ya hii kwa sababu kuivaa tukawonekana kuwa tuuchi.⁴Kwa hakika kwa wakati tulimnyumba jali hema hii,Tunarwarwa tuelemewaga. Tukapinga kuhurwa,Badala jake,Tunapinga kuwashwa,ili kwamba shiwili shimiwona uzima. ⁵Jwe jula atuandalie uwe shene shindushi Nnungu ambaye atupele uwe mtima kama ahadi kwa sheshila shipinga kuya.⁶Kwa nneyo mmanganya na ujasiri mawagowe mmanganji meyo kwamba wakati tulipamuwi katika pa shiiru,tuko mbali na Bwana. ⁷Pawa tunaowa kwa Imani,Ngawa kuwa lola.Kwa nneyo tushikora ujasiri. ⁸Ni bora tuwenimbali kushoka pa shiiru na kugwetu pamoja na Bwana.⁹Kwa nneyo tunatenda lilengo lyetu,kama tuwaga pamui au mbali tumpendeze jwenejo. ¹⁰Nneyo pawa lazima tushikora mbele ja kiti cha hukumu ja Kristo,ili kwamba sheshila jumuapishere sheshila shista hili kwa mambo gatendesha katika pa shiiru,shi waga kwa shambone au kwa ubaya.¹¹Kwa Nneyo,kwa kujimanya hope ja bwana,tuna kuwashawishingi wandanji.Jinsi tulivyo,Inaonekana wazi na pa Nnungu.Naamini inaeleweka pia kwenye dhamiri jene. ¹²Tukalinga kumshawishingi mmanganiyanji tena kutulola uwe kama wakweli.Badala jake,Tuna kumpanganga ninyi sababu ja kuipuna kwa ajili getu,ili kwamba mkoranje na majibu bakwinipulilanga kuhusu na muonekano lakini ngawa sheshila shilima mtima.¹³Kwa Nneyo ikiwa kama tushiguru kwa na kama sheshela na akili,ni kwa ajili jika Nnungu.Na tulia akili jetu timamu,ni kwa ajiri jenunji. ¹⁴Pawa Nneyo kwapinganga kwa Kristo wanakutu shuhurishanga,kwa sababu tuna uhakika na hili:Kwa ajili mundu juma ashiwa kwa ajiri ya wandu bowe,kwa nneyo bowenji bawilenje. ¹⁵Ta kristo ashiuwa kwa ajili ja wowe,ili kwamba vewala watangamananga bana tangamanje kwa ajiri ja shae enenji.Badala jake,lazima watananje kwa ajiri jake jwenejo awile na ayushiwe.¹⁶Kwa sababu jwenejo,kuanzia nnaino na kuendelea kwa kuhumukumu mundu kulingana na lwango ya wandunji,Ingawa tushi kumnora Kristo katika nneyo.Lakini nnaino kwa kumuhukumu jojoye kwa namna hii tena. ¹⁷Kwa Nneyo,lwaga mundu jojoye yako ndani ya Kristo,jwenejo shiumbe shayambi.mambo ga bukara gapitile kulola ga shiwanga yami.¹⁸Indu yowe yeneyo kuishoka kwa Nnungu.Ashiku tupatanisha uwe kwa kumgwake bayene kushoka Kristo,na ashiku tupatia huduma jo Upatanisho. ¹⁹Kweneko ni kuvereketa,katika Kristo,Nnungu Ashi kupatanisha pa dunia kumgwake bayene,ngawa kuhesabu makosa gawonji.Vabawika ujumbe go upatanisho.²⁰Kwa Nneyo tunaagulwa kama wawakilishianga kristo,kana kwamba Nnungu ashikukata rufaa jake kushoka uwe.Tunakuwasihinji nyinyi kwa ajiri ya kristo upatanisho kuka Nnungu!'' ²¹Ashikumtenda kristo kuwa sadaka kwa ajilipe ja dhambi jetu.Jwenejo ndiye ambaye akanatenda shambi.Ashi kutenda Nneino ili tukambole kutenda ka haki jika Nnungu katika Jwenejo.

Chapter 6

¹Na kwa Nneyo,kutenda lyengo pamoja,tuna kushihinji mposheranje neema juka Nnungu pasipo matokeo. ²Pawa anasema,''Wakati ukubalishe itikuwa makini kungwenunji na katika lyango ya wokovi nji kumsaidianga.Rola,lyongo ni wakati ukubalishe.Rola lyengo ni iku ya wokovu. ³Tukavika liganga lalivila tuka mundu jojoye,pawa nneyo tunga pinga huduma getu iletwe katika sifa jangali mana.⁴Badala jake,tuna kuiyamini tuwayene matendo getu yote,kwamba tu watumishi lika Nnungu.Tu watumishi jake katika wingi bashikora ustamilivu,mateso,dhiki,ugumu gwa maisha, ⁵Kukomwa,vifungo,ghasia,katika kutenda lyengo kwa bidii,katika kukwa usingizi usiku,katika shiwanga, ⁶Katika usafiri,maarifa,uvumilivu,wema katika Roho mtakatifu,katika upendo halisi. ⁷Tu watumishi jake katika lilowe la kweli,katika mashiri juka Nnungu.Tushikora si laha kuume gwa kushoto.⁸Tunatenda lyengo katika heshima na kudharauliwa,katika kashfa na sifa.Tuna hutumiwa kuwa baunami na wakati tu wakweli. ⁹Tunatenda lyengo kana kwamba tukamanyika na wala bado tukamanyika okoto.Tunatenda lyengo kama wawilenje na mnore bado masikitiko,lakini sio kama baakumiwenje hata kuwa. ¹⁰Tunatenda lyengo kama wenye masikitiko lakini mowa gowe tuna furahi.tunatenda lyengo kama masikini,lakini tunakuwa faidishanga wawagwinji.Tuna tenda lyengo kana kwamba tukapatak ilab ama tunaomiliki kitu.¹¹Tushiwereketa ukweli gwenu,wakorintho na mtima jetu imefunguka kwa upana. ¹²Mtima jetu jikaivilwa na uwe,bali mnaivilwangu na hisia jenunji. ¹³Inaino katika kubadilishana kwa haki kuwereketa kama kwa wana-mlungulanje mitima jenunji.¹⁴Nanganyanje pamoja ba ka amini nji pawa uhusiano gwashi kwa upana?Na kuna ushirikiano gani kati ya Nuni na lawindu. ¹⁵Ni makubaliano gani Kristo anaweza kuwa najo na Beriali?Au jwenejo aminiwe akotesehemu jashi pamoja na jangaamini? ¹⁶Gapa makubaliano gashi kati ya hekalu na Nnunga na shanamu?pawa uwe ni hekalu la mungu aliyehai,kama ambavyo Nnungu ashikuwereketa:Ashindame kati jao na kuwaa kati jao.Shimme Nnungu jao,shiwa wanganje wandu wangu.''¹⁷Kwa Nneyo,''Nchokangane kati jao,na mkatengwe nao.''anawareketa Bwana.''Na kamuranje shindu sha nyata,na gani shamkaribishange mmang'anyanyi. ¹⁸Shimme na mngwawenunji kumgwe nunji mmnanganyanji shimme shiwa nangu jwa shileu na jwandonga,''awereketa Bwana mwenyezi.

Chapter 7

¹Napendwa wangu,pawa tushikora ahazi jeneje,na tujitakase tuwashayene kila shindu ambalo jikututenda tunyate pa shiiru shetu na katika roho.Na tulolee utakatifu katika hofu juka Nnungu.²Mtendanje nafasi kwa ajili jetu!tunga mkosa mundu jojoye.Hatukumdhuru mundu jojoye.Twa ngaji na faisha kwa faida ja mundu jojoye. ³Wanavereketanga hilisiyo kwa kuwalaumunju pana nimvereketanga kwamba mmo mtima getu,kumgwetu uwe kufa pamoja na kutama pamoja. ⁴Nina ujasiri mwingi kati yenunji,Ninakuipanila nga kwa ajili jenunji.Nimejawa faraja .Nina jawa na furaha hata katikati ya mateso genu.⁵Twahishe makedonia,shiiru shetu yangawa na mapumziko.Badala jake,tushikupata taba kwa namna jowe kwa kupingwa vita upande gwa kalanga na upande gwa kati. ⁶Lakini Nnungu,anayefanji na waliokata tyamaa,alitufariji kwa ujio wa Tito. ⁷Yangawa kwa Ujio gake kwamba Nnungu ashitufariji.Ishi kuwa faraja zile Tito ashi kuipashera kushoka kumgwetu jwe nejo ashikuwanjila upendo tuligonako,huzuni jenu,na mlivyo kuwa na wasiwasi kwa ajili jangu.Nneyo njizidina furajo kaje.⁸Hata ingawa waraka jangu njikutenda na basi kutishana,mimi nnenga jutia.Lakini nguna hutia wakati nimlolanga waraka huo mwa tendilenje mmangonyanji kuwa na huzuni.Lakini njikoranga na huzuni kwa muda mchope. ⁹Nnaino nina furaha,si kwa sababu mlikuwa na shida,lakini kwa sababu huzuni jetu iliwaleta kwenye tobo.njiikupatwangwa na huzuni ja kiungu,nneyo njikuteswanga si kwa hasara kwasababu yetu. ¹⁰Pawa huzuni ya kiungu huleta toba ambayo hukamilisha wokovu bila ya kuwa na majuto.Huzuni ya kidunia,Hata hivyo huleta mauti.¹¹Mnoranje huzuni hii ya kiunga ilizalisha azma yake kubwa ndani jenu.Jinsi gani azma ishikuwa jikulungwa ndani jenu,kuthibitisha kuwa twangali hatia.kwa jashi uchungu ngwetu uligwa mkurungwa,hofu jenunji,matamanio jenunji,bidii jenunji,na shauku jenunji kulola kwamba haki jinapaswa kutendeka.katika kila jambo mmethibitisha wenyewe kutokuwa na hatia. ¹²Ingawa nji kuwajandishira mmanganyanji kunjandishira kwa ajili ya mkasaji,wala si kwa mundu atesilwe na maovu.Kunjandishira ili kwamba udhabiti gwa mitima jenunji kwa ajili jetu ifanywe kujuli kana kumngwenunji mbele ya meyo ya Nnungu.¹³Ni kwa ajili hii kwamba tunafarijika.Katika Nyongeza faraja jetu tuwa yenetunafuraha ya Tito,pawa roho jake nji kubudulika na mmanganyaji wawe. ¹⁴Pawa kama nilijivuna kumgwake kuhusiana na mmanganyanji,sikuwa na aibu.kinyume chake,kama tu kila neno tulilosema kumgwena lilikuwa kweli,majivuno jetu kuhusu mmanganyanji kwa Tito yalithibitisha kuwa jakweli.¹⁵Upendo gwake kwa ajili jenu hata ni makubwa zaidi,kama akumbukapo utili wenu nyote jinsi mlivyomkaribisha yeye kwa hofu na anatetemeka. ¹⁶Njifurahi kwa sababu nina ujasiri kamili ndani yenu.

Chapter 8

¹Tunakuwa pinganga mmanganyanji mjue,akaka na adada,kuhusu neema ja kwa Nnungu ambayo jishoshiwe kwa makanisa makedonia. ²Wakati wa gwamajaribu ga mateso,jajigwinji wa furaha jao na ongezejo la umasikini gwao ushiwerekwa utajiri gwamkurungwa wa ukarimu.³Kwa neyo maana tunashuhudia kwamba washa shienje kadiri pakombolenje,na hata zaidi ya pakombolenje. ⁴Na kwa hiari gawonji kwa kutusihi kwa kugwinji,washi kutuombaga kwa ajili ja shirika katika huduma hii kwa waumini. ⁵Hii janga kuposhera kama tulivyotarajiaga.Badala jake,kwanza Bashi kuishoyanga gwao gwawonji kwa Bwana.Kisha Bashikuishayanga gwa baenenji kumgweta kwa mapenzi ya Nnungu.⁶Nneyo tushikumsihi Tito,aliteyali kuanzisha lene lyengo,kuleta katika utimilifu lyengo hili la ukarimu jenu. ⁷Lakini mmanganyanji wingi katika kila shindu-katika imani,katika usemi,katika maarifa,katika bidii,na katika litendo hili la ukarimu.⁸Nawereketa hili si kama amri,Badala jake,na sema hili kupima uhalisi wa upendo jenu kwa ringanisha na shauku ja wandu wana. ⁹Nneyo maana nikumanyanga ya Bwana jetu.Yesu Kristo.Nneyo kama pariji tajiri,kwa ajili jenu pariji maskini.Ili kwamba kushoka umasikini gwake mweze utajiri.¹⁰Katika jambo hili shinimpanganje ushauri ambao kushimsaidianje.Shaka shimo shipitile mmanga tandu wanga kutenda shindu.lakini mwatamanynji kufanya. ¹¹Nnaino mkami lishanje.kama tu pu twariji na shauku na nia ya jatenda jambo.Lakini mlitamani jatenda,kisha je kalinji pia mkombolenje katika ukamilifu,kwa kadri ya mnavyoweza. ¹²Kwa Nneyo mshauku ya kutenda tenda hili,ni jambo zuri la jambone linakubalika.Lazima lijime juu sha sheshila sha kwete mundu,siyo juu shakanawa jwawa mundu.¹³Kwa Nneyo lyengo leneyo sio kwa ajili kwamba pawa wananji bakombo lanje kupata nafuu na mmanganyanji mkombolanje kuelemewa. ¹⁴Gwinji gwenunji wa wakati wa sasa shi msaidia kwa sheshila sha kupinganga kwa sheshila kwa kupinganga.Hii ni hivyo pia ili kwamba wananji bakolelanje kusaidiana mahitaji getu na kwamba kuwe na usawa. ¹⁵Hii ni kama kujijandikula,yeye yeye aliye na vingi jangawa na shindu shosho ule shejela na ka jenejo ali na shishoko jangali na uhitaji jojoye.''¹⁶Lakini ashi kuriwe Nnungu,awishile ndani ya mtima wa Tito mtima ulelile wa bidii ya kujal ambayo nnayo kwa ajili getu. ¹⁷Kwa Nneyo si kitu ashi kuposhera maombe jetu bali pia alikuwa na bidii kuhusiana na maombi gawonji alikuja kumgwetu kwa hiari yake mwenyewe.¹⁸Tushikumtuma pamoja naye mpwanga ambaye anasifiwa miongoni mwa makanisa kwa ajili ya lyengo jake katika kutangaza injili. ¹⁹Si nneyo tu,lakini pia ashi kuwagalwa na makanisa kusafiri na uwe katika kujigala sehemu mbalimbali tendo hili la ukarimu.Hii ni kwa utukufu wa Bwana mnyene na kwa shauku jetu ya kusaidia.²⁰Tunaepuka uwezekano kwamba jojoye napaswa kulalamishe kuhusu na uwe.Kuhusiana na ukarimu huu ambao tunaoabeba. ²¹Tunatenda wangalifu gwa walayendu kilicho cha heshima,sio tu mbele za Bwana,lakini pia mbele za wandu.²²Pia tunakumtuma mundu juna pamoja nao.Tushikumpima mara nyingii,na tushi kumuona ni mwenye shauku ajili ya kazi nyingi.Hata sasa ana bidii zaidi kwa sababu ya ujasiri gama kurungwa alionao ndani jenu. ²³Kwa habari jika Tito yeye ni mshirika mwenza wangu na jwa tenda lyengo mwenzangu kwa ajili jena.Kama kwa mpwake yetu,banatumwanga na makanisa.Ni baeshimanje kwa Kristo. ²⁴Nneye,watangulanje upendo gwenu na mnangulanje kwa makanisa sababu ya majivuno getu kwa ajili jenu.

Chapter 9

¹Kuhusiana na huduma kwa ajili ja waumini,ni bora zaidi kwangu kuwajandishiranga. ²Nina kumumanya kuhusu amu jenunji,ambayo nji kwipunila ku wandu wa makedonia,Njiku nnugulilanga kwamba Akaya jishi kuwa teyari tangu shaka shipitile.Hamu jenunji jishi kuataganga mtima bowenji wao kutenda.³Sasa nji kuwatumanga mpwake ili kwamba majivuno jenunji kuhusu mmanganyanji yasiwe ya bure,na ili kwamba Ngaliji tayari,kama pumereketenje ngaliji. ⁴Vinginevyo,kama mundu jojowe wa makedonia ajiyaga pomoname na kwaimananga wakawa nae manyanga tayari,ashikuiona haya kwa kuwa jasiri sana katika mmanganyanji. ⁵Nneyo kurola ishi kuwa muhimu kwa sihinji kuya kumgwe nunji na kutenda mipango mapema kwa ajili ya zawadi mlizoahidi.Hii ni hivyo ili kwamba iwe tayari kama baraka na si kama shindu shiamuriwe.⁶Liwazo lyenelo:apandaye haba pia kuuna haba,na jojoye apandaye kwa lengo la baraka pia kuuna baraka. ⁷Bai na kila mundu ashoye kama papanjive mumtima gwake.Basi naye anashoye kwa huzuni ana kumpenda yule ataye kwa furaha.⁸Na Nnungu anakombola kuizidisha kila baraka kwa ajili jenu,ili kwamba ,kila wakati katika mambo gowe,mkombolanje gowe mahitaji,Hii shijiwe ili kwamba mkombolanje kuzidisha kila tendo jema. ⁹Ni kama kujijandikwe.''Ashitapanya utajiri gwake na shoya kwa umasikini.Haki jake yadumu milele.''¹⁰Ashoye mbegu kwa mpanzi na mkate kwa ajili ja shalya,pia shashaye na zidisha mbegu jenu kwa ajili japanda jwenejo shajenje shei mavuno ga haki jawonji. ¹¹Shimtajiri shwange kwa kila namna ili kwamba mmanganje mmakarimu .Jenejo shijiwe shukrani kwa Nnungu kushoka uwe.¹²Kwa tenda huduma jenejo ngawa jinagusa mahitaji ya waumini pia kuzidisha katika matendo gamagwinji ya shukrani kwa Nnungu. ¹³Kwa sababu ya japima kwenunji na kuthibitisha huduma kwa utii kwa ukiri gwenu wa injili ya Kristo.pia shimu mtu kuzanje Nnungu kwa ukarimu wa karama kwao na kwa kila jumo. ¹⁴Wana kwa tamani,na wanajuganga kwa ajili jetu.wanatendanga hivi kwa sababu ya neema jikurungwa ya Nnungu iliyo juu jenu. ¹⁵Shukrani jiwe kwa Nnungu kwa karama jake jikalugulika!

Chapter 10

¹Nne Paulo,mnyene nguna kunnugulilanga kwa unyenyekevu na upole wa Kristo.Nne ni mpole wakati mmagamunju jwenunji ,lakini ninaujasiri kungwenunji wakati mbali mmanganyanji. ²Nna kunjigwanga mmanganyanji kwamba,wakati moga pamoja mmanganyanji,napinga kuwa jasiri na kujiamini kwangu mwenyewe.Lakini ngunaganishira nnapinga kuwa na ujasiri wakati njikuwapinga wale wanaodhani kwamba tunatama kwa jinsi ya shiiru.³Pawa hata kama tunawa katika shiiru,Tukakomana vita kwa jinsi ya mwili. ⁴Pawa silaha itutumia tukakomana siza shiiru.Badala jake,Zinanguvu ya kiungu ya kuhalibiya ngome ishoywa kabisa mijadara ji potashwa.⁵Pia,tunaliviya kila chenye mamlaka kijiinuacho dhidi ya maarifa ya Nnungu.Tushikutenda mateka kila wazo katika utii kwa kristo. ⁶Na tunapata utayari wa kwa adhibu kila matendo likanawa la utii,maratu utii gwawonji uwa kamili.⁷Lolanga sheshila shiliwazi mmujo gwenunji.Kama shoshowe anabilishika kwamba jwenejo ja kwa kristo.Na hebu muikumbushe jwenejo mnenye kwamba kama tu alina kristo,Nneyo ndiyo pwiri na uwe pia tulimneyo. ⁸Pawa nguna kuipuna kashoko zaidi kuhusu mamlaka getu,ambayo bwana basheshie kwa ajili getu kuashenganga nga kuwaharibianga,Ngaona hayo.⁹Ngapinga lenelyo lionekane kwamba nguna kumtishanga mmanganyanji kwa nyaraka zangu. ¹⁰Kwa vile baadhi ya wandunji huvereketanga,''Nyaraka yake ni kali zina nguvu,lakini kwa shiiru dhaifu.Malowi gake ga kasta hili kupilikaniwa.''¹¹Hebu wandu wajene jinsijo waelewanje kwamba sheshila tuvereketa kwa waraka wakati tuwanga kuwatalika,ni sawasawa na vile kututenda wakati tuwaga pepala. ¹²Tukakwenda kwa hatari ka kama kujikusanya wayene au kuilinganisha wayene na wananganyaji bakwisifianga baenenji.Lakini bakwipimanga wayene na kila mundu wao,bangali akili.¹³Uwe,hata nneyo,twangaipuna kupita mipaka.Badala jake,shitutende nneyo tu ndani ya mipaka ambayo Nnungu ashikutupumila uwe.Mipika jiika umbali kama gwetu ulivyo. ¹⁴Pawa twangazidishia wayene pushaishirenje uwe.Kutwariji kuwa kwanza kuika kwa umbali kama jenunji kwa injili kristo.¹⁵Twangaipulana kupita mipaka kuhusu lyengo la wananji.Badala jake,tunatumaini kama Imani jenu ikuavyo kwamba liyeneo letu la lyengo shipanuliwe sana,na bado ndani ya mipiko sahihi. ¹⁶Tunatumaini kwa hili,ili kwamba tukombole kuhubiri injili kwenye mikoa zaidi jetu Tukaipuna kuhusu lyengo litendwa katika maeneo gana.¹⁷''Lakini jojoye akwipuno,akwipuno katika Bwana.'' ¹⁸Kwa maana nga jejula athibitishaye mnyene anathibitishwa.Isipokuwa,ni yule ambaye Bwana humthibitisha.

Chapter 11

¹Nasihi kwamba mkavumilienenje na nne katika baadhi ya upumbavu.Lakini kwa kweli nnavumiliananga na nne. ²Pawa ni mwenye wivu kuhusu mmanganyanji.Njikora wivu wa Nnungu kwa ajili henunji,tangu puningaidinji mmanganuanji kwenye ndoa ya bwana wamo.Nikuwaidi wapelekana mmanganyanji kwa Kristo kama bikra safi.³Lakini ngunajokopa kwamba kwa namna fulani,kama lijoka pantembile Eva kwa hilijake,mawazo jetu ga nawezwa halibiwa mbali kushoka kwenye ibada halisi na safi kwa Kristo. ⁴Pawa mfano kwamba mundu fulani ashikwiya kutangaza Yesu juna tofauti na jwe jula twa hubirinji.Au kwa mfano kwamba Nikwenda kumposhera mjilijina tofauti na jejila jimposherenji.Nikumvumilianga mambo genego vema ganatosha!⁵Pawa ngunadhania kwamba nne si miongoni mwa walio duni kwa weneo washemwanga mitume-bora. ⁶Lakini hata kama nne nangajiganya katika kushoya hotuba,nangawa nneyo katika maarifa.Kwa kila namna na katika mambo gowe gutunde bdile hili tumanyishe kumngwenunji.⁷Buri,njikutenda dhambi kwa nakuinyenyekeza na mwene ili mmanganyanji ila mkombolanje kujinalwa?pawa Njikuhubiri kwa uhuru injili jika Nnungu kumngwenu. ⁸Njikumpokonyera makanisa gana kwa posnera msaada kushoka kumngwao ili kwamba ngakombole kuwa hudumianga mmanganyanji. ⁹Wakati punaliji mmanganyanji na njikuwa katika uhitaji,Nanga mtegemea jwa joye.pawa mahitaji gangu ashikutekelezwa na ndugu baikengenenje kushoka makedonia.Katika kila shindu njikuivila na mwene kwa ngava mchingo kumgwenunji,na shingendele kutenda nnego.¹⁰Kama kweli ya kristo puwiri ndani jangu,kweneko kusifia kumgwangu,kukapumuywa katika sehemu za Akaya. ¹¹Kwa Nndiyashi?kwa sababu ngakwapi nganga?Nnungu ammanyi kama Nangwapinganga.¹²Lakini she shila shindendile,shindende pia.Shindende ili kwamba ngombole kuivila nafasi ja wanangananji batamaninji nafasi ya kuwa kama putuli na sheshila shakuipunilanga. ¹³Pawa wandu ni mitume wa unami na watendanga lyengo,baunamiji.Wanakuigeuzanga washaenenji kama mitume wa Kristo.¹⁴Na jejino jikashangaza pawa hata shetani kuipindi kula mnyene kama malaika ga Nuru. ¹⁵Hii haina jangalimshangao gamakurungwa kama watumishi wake pia kuipindikula mnyene kama watumishi wa haki.Hatma jawonji shiga we kama matendo gastanilivyo¹⁶Na wereketa tena:Bai na anapangwe mundu jojoje afikiri mune ni mpumbayu.Lakini kama mtendaga,mposheranje nne kama mpumbavu ili ngombolwe kuisifia kushoka. ¹⁷She shela njinguvereketa kuhusu huko kwiyamini kukaukumiwa na Bwana,lakini ngunavereketa kama mpumbavu. ¹⁸Kwa Nneyo wandu wawangwinji kwipunanga kwa ajili ja pashiiru,shinipune kaje.¹⁹Pawa Nchi kumtorelanga kwa furaha na upumbavu,mmang'anyanji mweneo mna busara! ²⁰Pawa Nnatolelananga na mundu kama akututaga utumula,kama kusababisha mgawanyiko kati jawanji,kama atutumiaga mmanganyanyi kwa faida jake,kama aiwishe panani,au kama akutukomanga tumeyo. ²¹Shimerekete kwa aibu jetu kwamba uwe tuwaga dhaifu kaje kutenda nneyo.Na bado kama jojoye akwipuna--nuna vereketa kama mpumbavu--Nne pia shinipune.²²Buri,benanganyanji wayahudi?Na ne ni nneyo.Buri,weneo ni waisraeli? Na nne ni Nneyo.Buri,weneo ni uzao wa Abrahamu?Na Nne ni Nneyo. ²³Buri benanganyanji watumishi wa ka Kristo?{Nguna wereketa kama Njikunukwa na akili jangu.}Nne ni kaje.Njivataka katika lyengo lya ligumu kaje,mbali kaje ya kuwa vifungoni,katika kukomwa kupita ipimo katika kukabili hatari ja shiwa.²⁴Kushoka kwa wayahudi Njiposhera mara tano''Mapigo arobaini kutoa mmoja.'' ²⁵Mara tatu njikomwa na shiboko.Mara moja nji komwa maganga.Mara tatu njikunu sulika melini.Njitumia shilona katika bahari wazi. ²⁶Njikuwa na mianya ja kila wakati,katika hatari za mito,katika za majambazi,katika hatari kushoka kwa wandu wangu na mwene,katika hatari kushoka kwa wandu wa mataifa,katika hatari ya mji,katika hatari ya Anga,katika hatari bahari,katika hatari kushoka kwa ndugu waongo.²⁷Njiwanga katika lyengo ligumu na katika maisha gamagumu,katika shila shashi gwingi wa gwangali kugona,katika shiwanga na njota,mara gamongwinji katika kuugala,katika baridi na uchi. ²⁸Mbali na shindu shina,kuna msukumo gwa kila siku juu jangu wa kwa wasiwasi jangu kwa ajili ya makanisa. ²⁹Nani dhaifu,na Nne nga dhaifu?Gani gani asababishe juno kwanguka kungwa kuma shambi,na Nne ngalwalila ndani?³⁰Kama lazima niipe,shi niipunile kuhusu sheshila shilangula udhaifu gwake. ³¹Nnungu na Awawa wa Bwana Yesu,Jenejo ambaye atukuzwa milele,anakummang'anya kwamba Nne Ngalambila.³²Kule Dameski,mkuu wa mkoa chini ya mfalme Areta paliji atenda kushi linda mji wa Dameski ili kungamlo. ³³Lakini nji kuvikwa nchi kapu,kupitila pa dirisha katika ukuta,na njinusari ka kushoka mikononi mulao.

Chapter 12

¹Ni lazima niipune,lakini shakwashio ngezeka kwa nneyo,Bali shinyendelee kwenye moono na mafundo kushoka kwa Bwana. ²Nilikummanyanga mundu jumo katika kristo ambaye yaka kumi na minnejipitile ambaye ikiwa katika mwili,au nje ya pa shiiru,Nne kumumanya,Nnungu anakumumanya ashikunya kurwa kunani katika mbingu ya tatu.³Na nguli kamunyanga kwamba mundu jwenejo ikiwa katika pa shiinu au nje ya pa shiiru,Nne kumumanya,Nnungu anajua-- ⁴ashi kutorwa kunanu hadi paradiso na Nguna piri kana mambo matakatifu kaje kwa mundu jojoye kugawereketa. ⁵Kwa niaba jika mundu kama jwe jeno shiinnipune.Lakini kwa niaba jangu na mwene Ngaipuna .Isipokuwa kuhusu udhaifu gwangu.⁶Kama mbinga kwipuna,Ningaweje mpumbavu,pawa kaliji nganiwereke ukweli.Lakini shineshe kuipuna,ili kwamba anapague jojoye apingamvi kiria zaidi hayo kuliko shionekana ndani jangu au kupirikani ka kushoka kumgwana. ⁷Ngaipuna pia kwa sababu ya hayo mafunuo ya aina ya ajabu.Kwa Nneyo,hivyo nga zajwa na kiburi miiva ushikuvi kwa ndani pa shiiru shangu,mjumbe wa shetani kuicha mbulila Nne,ili nguna pindi kushekuwa na majivuno.⁸Mara tatu nji kwasihi a Bwana kuhusu hili,ili weneo kujaula kushoka kumgwangu. ⁹Nawashihi kumutuka,''Neema jangu inatosha,kwa ajili jangu,pawa mashiri kutenda kamili katika udhaifu.Nneyo kalijindamani zaidi kuipuna zaidi kuhusu udhaifu gwangu,ili kwamba uwezo wa Kristo kombole juu jangu. ¹⁰Kwa nneyo inatosha kwa ajili ja kwa Kristo,katika udhaifu,katika matukano,katika shida,katika mateso,katika hali ja maji kitiko.Pawa wakati maga dhaifu njikora nguvu.¹¹Nne njiwa mpumbavu! mmanganyanji nchi nilazimishanga kwa lyeneli,pawa kalijii msifiwenje na mmanganyanji.Pawa nangawa mifume -bora,hata Nne nga shindu. ¹²Ishara ya kweli za mitume ishikutendeka katikati jetu kwa uvumilivu,ishara na maajabu na matendo ga makungwa. ¹³Kwa namna gashi pumwalinginji mmahimu wa chini kuliko makanisa gaigele,Nikawe kwamba nangawa mchigo ku mngwenunji?Mzamehenji kwa likanisa lyeneli!¹⁴Nnole!Nne puni tayari kuya kumgwenunji kwa mara ja tatu ngawa mchigo kumgwenunji pawa.Ngapinga shiri shenunji.Kunakumpinganga Mmanganyanji pawa wana bakapaswanga kuwi kanga akiba kwa ajili ya wazazi.Badala jake,wazazi bakapaswanga kuwikanga akiba kwa ajili ya wana. ¹⁵Shimvula kaje kutumia na Atumiga kwa ajili ja nafsi jenu.Kama nguna kuwa pinganja kaje,Ngunapingwa kashoka?¹⁶Lakini kama puwiri.Na ngamlemeanga mchego mmanganyanji.Lakini pawa Nne ni ngunaelewa kaje,Nne ni jwe jula ashikwa kamulanga mmanganyaji kwa nimekuwa ambaye awapatilenje kwa unami. ¹⁷Buri,Njikutora kwa kuitendela faida jojoye na mtumile kumgwenunji? ¹⁸Njikumsihi Tito kwiya kumgwenu,na nji kutuma ndugu juna pamoja na jwenejo.Tito ashikwatendilanga faida mmanganyanji?Buri,twangaowa tuka mpanda gula pe gula?Je twangaowa katika luwajo lala pe lula?¹⁹Mnaganishianga kwa muda gweguno gowe tushi kuwa tutenda kuitetea kumgwenunji mbele jika Nnungu,na katika kristo,tushikuwa tundawereketa kilashinda kwa ajili ya kuimalisha mmanganyanji.²⁰Njikora hofu kwamba kungupinga kwiya nnawezekana Nnampata nje mmanganyaji kama pungutamani.Njikora hofu kama .Nna kombolanga nne kama pukumtamanenje.Ngunahofia kwamba shituwe na majadiliano,wivu,milipukoya hasira,tamaa ya ubinafsi,umbeya,kiburi,na mpwai. ²¹Njikora hofu kwamba pushimuje kawili,Nnungu jwangu shakombola kuninyenyekeza mmoja jetu.Shikola hofu kwamba Ngulikombola kuhuzunishwa na wawangwinji washitendanga mashambi kabla ya sasa,na ambao wangatu bunji ushapu na uasherati na mambo ga tamaa gakutendanga.

Chapter 13

¹Aguna mara ya tatu kwamba nguna kwiya kumngwenunji.''Kila lishitaka lazima lishenjwe na uthibitisho gwamashahidi bawilinji au watatu.'' ²Merekete kwa wenanganyanji watendile nje mashambi kabla na kwa wananji bowenji wakati palinginji kweneko mara gawili,na vereketa tena:Kushinyie tena,ngamvumi lianga.³Nakwaluguli langa mmanganyanji hili kwa sababu jake mnaloleanga ushahidi kwamba kristo anavereketa kushoka Nne.Jwe neyo ngawa dhaifu kumgwenu,Badala jake,jwe nejo ni mnyene mashiri ndani jenu. ⁴Pawa ashikulindwa katika udhaifu,lakini jwa mkoto kwa mashiri za Nnungu miongoni mwenu.⁵Muilolanje mmashaenenje muilolanje kama nni nginji na katika imani.Mwipimanje mmaenenji.Nkakumumanyanga kwamba Yesu kristo Yu ndani jenu?jwe nejo Apali,inna kama nkanathibitishanga. ⁶Njikara ujasiri kwamba mmanganyanji shimgundaanje kwamba uwe twangakanwa.⁷Nnaino tunajuga kuka Nnungu kwamba Nna kombolanje kutenda shashoye kibaya.Tukajuga kwamba uwe tuonekane tushipita jaribu,badala jake Ngunajuga kwamba mkombola nje kutenda kwa usahihi,Ingawa tunao ni kana tushishindwe lijaribu. ⁸Pawa uwe tukatenda shashoye kinyume na kweli,lakini ni kwa ajili ya jakweli tu.⁹Pawa tunafurahi wakati patuwa dhaifu nanyi mkiwa na mshiru.Tunajuga pia kwamba tutende ukamilifu. ¹⁰Najandika mambo haya wakati maga mbali na mmanjanyanji,ili kwamba wakati maga pamo Ngapinga kuwa langulanga ukali mmanganyanji.Ngapinga kutumia mamlaka Bwana ambele nne ashenga nje nga kuharibianga chini.¹¹Hatimaye,mpwanga ja shireu na,jwa ndoya mfurahinji!mtendanje lyengo kwa ajili ya lejesho,mtanganje mtima,mkubaliananje mmanganyanji kwa mmanganyaji muishi katika amani.Na Nnangu wa upendo na amani shawe pamo na mmanganyanji. ¹²Msalimiananje kila mundu kwa busu takatifu.¹³Waumini bowe wana kumsalimianga. ¹⁴Neema ya Bwana Yesu Kristo,upendo wa Nnungu na ushirika wa Roho mtakatifu pamo mmanganyanji mmowenji.

Galatians

Chapter 1

¹Mneni Paulo mtume.Mne mnangaa mtume kushoka kwa wanadamu wala kupitila kwa wanadamu,lakini kupitila kwa Yesu Kristo na Mnungu Baba awayushie kushoka kwa wawilenje. ²Pamoja na ashapwanga wowe na mne,na kugajandishila makanisa ga Galitia.³Neema jiwe kwenunji na amani jishoka kwa Mnungu Baba yetu na Bwana wetu Yesu Kristo, ⁴aishoshie mnyene kwa ajili ja dhambi yetu ili kwamba vatugombole na nyakati aina ya uovu,kushokana na mapenzi ga Mnungu jwetu na na Awawa. ⁵Kwawo uwe utukufu gwa yakana yaka.⁶Ngunashangaa kwamba mnageukianga haraka kuinjili jina.Ngunashangaa kwamba mnageukianga mbali kushoka kwake jwene amchemilenje kwa neema ya Kristo. ⁷Jakwa injili jina,lakini vashapangwanga baadhi ja vandunji va kumsababishianga mmanganya matatizo na kupinga kubadilisha injili ja Krfisto.⁸Lakini mkali uwe au malaika kushoka kumbinguni shatangaze kwenunji injili tofauti na jejila jutujitengeze kwenunji,na alaaniwe. ⁹Mbuti putuvelekete pamwanzo,na mneino naveleketa tena,''Mwanaga shapangwe mundu shamlangazianje kwenunji injili tofauti na mjiposhelenje,na alaaniwe.'' ¹⁰Kwani mneino naloleya usibitisho gwa wanda au Mnungu?Ngunalolela kwa furahishanga wanadamu?Kama ngunaendelea kwafurahishanga wanadamu,mnemngaa mtumishi jwa Kristo.¹¹Ashapwanga,napinga muumanyanje mmanyanga kwamba injili jinitengeshe jikashokana na wanadamu. ¹²Nangajiposhela kushoka kwa wandu,wala nangafundishwa.Badala jake ishikuwa ni kwa ufunuo gwa Yeru Kristo kwangune.¹³Mwapilikenenje maisha gangu ga mnyuma katika dini ja kiyahudi,jinsi punalitesaga kwa ukali likanisa lya Mnungu zaidi ja shipimo na kulimaliya. ¹⁴Njikuendelea katika Dini ja kiyahudi zaidi ja ndugu yangu wawajinji wayahudi.Njikukola na bidii kaje katika tamaduni ya ashawawa yangu.¹⁵Lakini Mnungu vashi kukonjelwa kung'agula mne kushoka kulipitiu lya amama.vashiku njema mne kupitila neema yawo. ¹⁶Kumdhihirisha mwanajwawo mnyumbajangu,ili kwamba nimtangaze kwamba jwene ni miongoni mwa wandu wa mataifa,wala nangaloleya ushauri gwa shulu na minyai ¹⁷na nangapinga kwenda Yerusalemu kwa wewala walinginji mitume kabla jangu.Badala jake njikwenda uarabuni na baadae ni vuja ku Damesiki.¹⁸Na baada ja yaka italu njikupanga kwenda Yerusalem kumngowela kefa,gundemi na jwene muda gwa siku kumi na tano. ¹⁹Lakini nangajiona mitume jina isipokuwa Yakobo,mpwake na Bwana. ²⁰Mnole,mbele ja Mnungu,ngatemba kwa sheshila shinyandishe kwenunji.²¹Alafu njikwenda mikoa ja shamu na kilikia. ²²Ngamanyikanaga kwa meyo kwa makanisa ga uyahudi gegala gali katika Kristo, ²³Lakini vatendapilikananga pe,''vene valiji valikututesa lelo vanatangaza imani jivaji haribiya.'' ²⁴Vatenda kumtu kuzanga Mnungu kwa ajili jangu.

Chapter 2

¹Baada ja yaka kumi na me njikwenda tena Yerusalem pamoja na Barnaba.Alafu njikumtola Tito pamoja na mne. ²Njikwenda kwa sababu a Mnungu vashikwidhihirisha kwangu kwamba njikupingwanyende.Njikuwika mmujo jaoni injili ambayo njikutangaza kwa wanduji wa mataifa.(Lakini njia kuveleketa kwa siri kwa walugwilwenje kuti viongozi muhimu).Njikutenda mnei ili kuhakikisha kwamba ngautukaga,au njikuutuka givayoyo.³Lakini mkali Tito,alijipamo na mne,aliji Myunani,ashikulazimishwa kung'andwa. ⁴Ali lijamboli lishikukoposhela kwasababu ja ashopwanga wa unami wajilenje kwa siri kupeleleza uhuru gutwa kwete katika Kristo Yesu.Vashi kupinganga kutulenda uwe watumwa wa sheria. ⁵Twanga ishoya kwa heshimunji wala kwa lisaa limo,ili kwamba injili ja kweli jiigale bila kubadilishwa kwenunji.⁶Lakini wewala walugwilenje kuti vashikuwanganga viongzoi,vanashanjilanga shashowe kwangune.Shoshoowe shivatendangaga shangakola maana kwangune.Mnungu haka kubali upendeleo gwa wanadamu. ⁷Badala jake, Vashikumunanga kwambanjiaminiwa kujitangaza Injlikwa wewala ambao wanangandwaga. Ishikiwa kama Petro atangaze injili kwa vangandilwenje. ⁸Kwa maana a Mnungu,uashi kutenda liengo ndani jika petro kwa ajili ja utume kwa wewa la wang'a ndilwenje,alafu vashi kutenda liengo mnyumbajangu kwa wandu wa mataifa.⁹Wakati Yakobo,kefa,na Yohana,Vashi kumanyikanga kuti vashi kushenganga kanisa,Vashikujimanyanga neema jimbegwile mne,vashikutuposhelanga katika ushirika mnena Barnaba.Vashikutenitanga mnei ili kwamba wakombolanje kwenda kwa wewala wang'andilwenje. ¹⁰Alafu vashikupinganga uwe twakumbukanje masikini.Na mnepeila njikutamani kulilenda ali lijambo li.¹¹Muda kefa gwaaishe Antiokia,njikumbisha waziwazi kwa sababu ashikukosea. ¹²Kabla ja wandu kadhaa kwia kushoka kuka Yakobo,kefa atendega lya pamo na wandu wa mataifa.Lakini awa wandunje puvaikengenenje,ashikueleka na kujaula kushoka kwa wandu wa mataifa.Atendajogopa wandu ambao vatenda pinganga tohara.¹³Mnepile wayaudi wananji vashikuungananga na unafiki guu pamoja na kefa.Matokeo yake gashikuwa kwamba hata Barnaba ashikutolwa na unafiki gwawonji. ¹⁴Lakini pumweni kwamba vakakagulangaga ijili ja kweli,njimku malanjila kefa mbele ja wowenji mwanaga mmanganya ni waijahudi mnata manga tabia ya wandu wa mataifa badala ja tabia ja kiyahudi,kwa indi mnakwalazimishanga wandu wa mataifa kutama kama wayahudi?''¹⁵Uwe ambao ni wayahudi wa welekwa na mngaa''Wandu wa mataifa tukwete dhambi'' ¹⁶muumanye kwamba jwakwa ahesabiwa hakikwa matyendo ga sheria.Bada la jake wanahesabiwanga haki kwa imani mnyumba jika Yesu Kristo.Tushikwia kwa imani ndani ya Kristo Yesu ili kwamba tunahesabiwa haki kwa imani mnyumba jika Kristo na mngaa kwa matendo ga sheria.Kwa matendo sheria shakwa shiilu shipinga hesabiwa haki.¹⁷Lakini mbuti putu kumnolea mnungu kwa kutuhesabu haki ndani ya Kristo,tunakwimana tuvayene mnepeila kuwa tushikola dhambi,Je Kristo ashikutendwa mtumwa jwa shambi?Mngaa mneyo! ¹⁸Maana njengaga litegemeo lyangu ja kutunza sheria,litegemeo ambalo nalishoshie,na na kwilanguya nemwene kwa mvunja sheria. ¹⁹Kupitila sheria njikuwa kwa sheria,kwa mneyo napingwa kutama kwa ajili ja Mnungu.²⁰Njiteswa pamo na Kristo.Mngaa mne tena mbgutama,bali Kristo anatama Mnyumba jangu.Maisha gungutama katika shiilu natama kwa imani mnyumba ja Mwana jwa Mnungu,ambaye ashikumbinga na shikwishoya kwa asjili jangu. ²¹Nga kujikana neema ja Mnungu,maana kama haki japali kupitiliza sheria,bai Kristo akaliji awile gayoyo.

Chapter 3

¹Wagalatia vajinga,ni lio lyashi lya ualibifu livaalibienje?Kwani Yesu Kristo angaoneshwa kama jwateswa mbele ja meyo gawonji? ²Mne napinga pe kulimanya hali kusho kwenunji.Je mshikumposhelanga Roho kwa matendo ga sheria au kwa kuamini sheshila shimpilikenenje? Kwani mmanganya wajinga aji kiasiji? ³Je mshikatanduwanga katika Roho ili mmalianje katika shiilu?⁴Je mchikutesekanga kwa mambo gamajinji gwayoya kama kweli gashikwa ga yoyo? ⁵Je jwene ashoya Roho kwenunji na kutenda matendo ga nguvu kati jenunji anatenda kwa matendo ga sheria au kwa pilikana pamoja na imani?⁶Abraham,''Ashikwaamini a Mnungu na ashikuhesabiwa kuti akwete haki.'' ⁷Kwa namna jilapejila Mng'elewa nje kwamba vevalanji ambao vaamininji ni vana va Abrahamu. ⁸Liandiko lishi kutabiliwa kwamba Mnungu akavaisabienje haki vandu wa mataifa kwa njia ja imani.Injili jishikutangazwa kwanza kwa Abrahamu.''Katika mmwe mataifa gowe shigabarikiwe.'' ⁹Ili baadae vevala ambao vakwetenje imani wabarikiwanje pamo na Abrahamu,ambaye ashikukola imani.¹⁰Avalanji vategemeanga matendo ga sheria valinginji pai ja laana.Kwa kuwa jishijandikwa,''ashilaaniwa kila mundu ambae akakamula na mambo gowe gajandishwe katika shita busha sheria,kugatenda gowe. '' ¹¹Lelo ni wazazi kwamba Mnungu akakumngesabia haki wala jumo kwa sheria ,kwa kuwa akwete haki shatame kwa imani.'' ¹²Sheria jikashokana na imani,Lakini badala jake,''ambaye atenda aga ,mambo ga katika sheria,shatame kwa sheria.''¹³Kristo ashi kutugombola uwe kushoka katika laana ja sheria muda gujitendishe laana kwa ajili jetu kwa kuwa ishijandikwa,''Ashilaaniwa kila mundu agwa kunani ja mkongo. '' ¹⁴Malengo gashikuwa kwamba,baraka ambayo ishikuwa kuka Ibrahimu ikaishe kwa wandu wa mataifa katika Kristo Yesu,ili kwamba tukombole kuposhela ahadi ya Roho Kupitila imani.¹⁵Ashapwanga,nalugula kwa namna ja kibinadamu.Mkali muda gwa liagano lya kibinadamu lyavishilwe ukoto jwakwa apingamanya kupuuzia au kuongezea. ¹⁶Lelo ahadi ishi kweleketwa kwa Ibrahimu na kwa kizazi shake.Jikaveleketa,''Kwa Vizazi,''Kumaanisha yaijinji,bali badala jake kwa jumo jikape,''Kwa shizazimshenu,''ambaye ni Kristo.¹⁷Lelo nalugula mnei,sheria ambajo jishi kwia yaka 430 baadaye jikashoya liagano lya Mnyuma liivishilwe na Mnungu. ¹⁸Kwa kuwa kama urithi ukaliji kwa njia ja sheria,ukalijiji tena kwia kwa njia ja aliahidi.Lakini a Mnungu vashi kuushoya gwa yoyo kuka Ibrahimu kwa njia ja ahadi.¹⁹Kwa indi mneyo sheria jishi kushogwa?Jinsi kuongezwa klwa sababu ja makosa,mpaka mzao gwa Ibrahimu guishe kwa wewala ambao kwaonji ashikwa ahaidiwe.Sheria jishi kuvi kwa katika shinikizo kupitila malaika kwa mkono gwa patanisha. ²⁰Lelo mpalanishi anamaanisha zaidi ja mundu jumo,Mnungu ni jumo jikape.²¹Kwa hiyo je sheria pujili kinyume na ahadi ja Mnungu?Walaa!Kwa kuwa kama sheria jaliji jashoshiwe jishi kukola na uwezo gwa kwianago uzima,haki jikapatikene kisheria. ²²Lakini badala jake,liandiko lishita va mambo gowe pai ja dhambi.A Mnungu vashi kutenda mnei ili kwamba ahadi jawo ja kutuokoa uwe kwa imani katika Yesu Kristo jikombole kupatikana kwa vevala vaamininji.²³Lakini kabla ja imani katika Kristo jikana veika,tuishikutawa na kuwa pai ja sheria mpaka gujie ufunuo gwa imani. ²⁴Kwa mmneyo sheria jishi kutendeka kiongozi jwetu mpaka Kristo paishe,ili kwamba tuhesabiwe haki kwa imani. ²⁵Lelo kwa kuwa imani jiishe,twakwapi tena paija mwangalizi. ²⁶Kwa kuwa mmanganya mmowe ni vana vya Mnungu kupitila mani katika Kristo Yesu²⁷Wawe ambao mchikubatizwanga katika Kristo mwivishilenje Kristo. ²⁸Jwakwa myahudi wa Myuni,mtumwa wala huru,jwashileu wa jwandonya,kwa kuwa mmwe mmanganya mmowe ni jumo katika Kristo Yesu. ²⁹Mwana mmanganya ni wa Kristo,baini uzao gwa Ibrahimu,Mmarithinji kwa mujibu gwa ahadi.

Chapter 4

¹Naveleketa kwamba kwa kuwa mrithi ni mwana,hangali tofauti na mtumwa,mkali iwaga ni mmiliki jwa mali yowe. ²Badala yake,pali pai ja waangalizi na wadhamini mpaka muda guvishilwe na awawa yake.³Mnepeila mkali uwe,putwaliji wana,tuishiku kamulilwa katika utumwa gwa kanuni ya kwanza ya ulimwengu. ⁴Lakini muda sahihi puguishe,Mnungu ashikumtuma mwana jwake,avelekwa na jwandonya,avelekwe pai ja sheria. ⁵Ashi kutenda mnei ili kwa jombalanga vevala valinjinji ja sheria,ili kwamba tuposhele hali ja wa mbuti wana.⁶Kwasababu mmanganya ni wana,Mnungu ashikumtuma Roho jwa mwanangwe mnyumba ja mitima jenunji,Roho ashemwaga,''Abba,Baba.'' ⁷Kwa jene sababu ji mmwe mngaa mmatumwa tena bali mwana.Kama ni mwana,bai mmwe mnepeila ni mmarithi kupilila Mnungu.⁸Hata kabla ,muda guka mmanyangaga Mnungu,Mchikuwanganya watu mwa kwa vevala ambao kwa asili mngaa miungu kabisa. ⁹Lakini lelo mnikummanyanga Mnungu,au kwamba mnimanyikananga na Mnungu,kwa indi mnaujanga tena ku kamuni dhaifu ya kwanza na ingali ya thamani?Je mnapinganga mmanganje watumwa tena?¹⁰Mkamulanje kwa uangalifu lyuva maalumu,kuandama kwa miei,majira na yaka.Najigipa kwa ajili jenunji. ¹¹Najogopa kwamba kwa namna fulani nji kwianganisha gayoyo.¹²Nakumgusianga,ashapwanga,mmanganje mbuti puni,kwa mnepeila puni mbuti pumninginji.Mwangangoseanga. ¹³Bali mmumanyinji kwamba ishi kuwa ni kwa sababu ja ugonjwa gwa shilu kwamba njikutangasha ionjili kwenunji kwa mara ja kwanza. ¹⁴Ingawa hali jangu ja shilu jishi kummikanga katika majaribu,mwanganizalaunji au kungana.Badala jake mchi kumboshelanga kama malaika wa Mnungu,na kwamba njikwa Krsto mnyene.¹⁵Kwa mneyo,kujili kwei furaha jenunji?Kwa kuwa nashuhudia kwenunji kwamba,iwezekanaga,mkatutumbwilenje meyo genunji na kumba mne. ¹⁶Kwa mneyo lelo,Je njiva adui venunji kwa sababu na kummalanjilanga ukweli?¹⁷Wana kumnoleyanga kwa hamu,bali mngaa kwa wema.Vanapinganga kumtenganishanga mmanganya na mne ili mwakagulanje. ¹⁸Ni vizuri daima kuwa na hamu kwa sababu ili yuammbone,na mngape muda gunguwa pamo na mmanganya.¹⁹Wana wangu wawashiki,nalwala uchungu kwa ajili jenunji tena mpaka Kristo aumbwe mnyumba jenunji. ²⁰Ngapinjile kwa pepala na mmanganya na kulingeuza lisauti lyangu kwa sababu njikola wasiwasi juu jenunji.²¹Mmalanjilanje,mmanganya ambao mnatamani nji kuwa pai ja sheria,mkapili kananga sheria pujiveleketa? ²²Kwa kuwa ishijandikwa kwamba Abrahamu ashikukola na wana wa shileu vavili jumo ni jwa jwejula mwanamke mtumwa na jina ni jwa mwanamke huru. ²³Mkali mneyo jwejula jwa mtumwa ashikuvelekwa kwa shiilu pe,bali jwe jula jwa mwanamke huru ashikuvelekwa kwa ahadi.²⁴Aga mambo ga ganaweza kuelezwa kwa kutumia mfano,kwa kuwa awa wanawake vanalandananga na maagano gawili .Limo kushoka katika shitumbi sinai kukola vana ambao ni watumwa.Hajui ni Hajiri. ²⁵Lelo Hajiri ni shitumbi guli Arabuni.Gunalandangwa na Yerusalem ja nneino,kwa kuwa ni mtumwa pamoja na wana vake.²⁶Bali Yerusalemu ambajo jili kunani ni huru,na jeneji ndio mama jetu. ²⁷Kwa kuwa jishijandikwa,''Mfurahi,mmwe mmandonja mkakola.Mchoye lisauti na mkome nyenye kwa furaha,mmwe ambaye mmangali uzoefu gwa kola.Kwa maana ambaye vavajinji ni vana valinginji tasa,zaidi ja vevalanji va jwejula akwete jwashileu.''²⁸Lelo ashapwanga,kama Isaka,mmanganya ni wana wa ahadi. ²⁹Kwa gwegula muda ambao mundu ambaye ashikuvelekwa kwa mujibu gwa shiilu ashikumtesa jwejula avelekwe kwa mujibu Roho.Kwa mneino ni mnepeila.³⁰Maandiko ganaveleketa,'Mumchoyanje mwanamke mtumwa pamoja na mwana jwakwe jwa shileu.Kwa kuwa mwana jwa mwanamke mtumwa akarithi pana mwana jwa mwana mke huru.'' ³¹Kwa mneyo,mpwanga,uwe mngaa ni wana wa mwanamke mtumwa,bali ni wa mwanamke huru.

Chapter 5

¹Ni kwa sababu Kristo ashiikutupa uhuru ilituve huru.Kwa mneyo,mjimanje imara wala,mnanaswanje tena katika kongwa la utumwa. ²Mnole,mne Paulo,nakummalanjilanga kwamba iwaga shimng'andwanje,Kristo shanfaidianje kwa njia jojowe jila.³Tena,nakumshuhudia kila jwa mnume ang'adilwe kwamba anapaswa kuwajibika kwa sheria jojowe. ⁴Mchivikwanga mbali na Kristo,vevala vowenji mkuhesabiwanga haki kwa sheria.Mgwilenje mbali na neema.⁵Maana kwa njia ja Roho,kwa imani tunalindila ujasiri gwa haki. ⁶Katika Kristo Yesu,kung'andwa au kutongangwa kwa ngali maana jojowe.Ni imani jikape jitendwa liengo kupitila upendo ndio kumaanisha shindu. ⁷Mtendaga utukanga mbio ukoto;Gani amng'ivi ulenje kuto kutii ukweli? ⁸Ushawishi gwatenda mneyo gukashoka kwawo vene va kumchemanga mmanganya.⁹Shashashama shishoko huathiri lidonji lyowe. ¹⁰Njikola matyumaini na mmanganya katika Bwana kwamba mkafikirinji kwa mpanda guna gogowa.Jojowa jula apinga kumpotoshanga shajigala hukumu jake jwene mnyene,jojowe jula.¹¹Ashapwangu,kama naendelea kutangaza tohara,kwa indi bado nateswa?Kwa lyelino liswala lino ambalyo ni kizuri sha msalaba shishikombole kuharibiwa. ¹²Ni kupinga kwangu kwa wewalanji va kung'ongozanga vibaya shirahi hasinji vyayenenji.¹³Mnungu a chikumchemanga mmanganya,ndugu,kuuhuru.Ili mnautumianje uhuru gwenunji kama fursa kwa shiilu.Badala jake kwa upendo mnguchumiananje mmanganya kwa mmanganya. ¹⁴Kwa kuwa sheria jowe jikamilishe katika amri jimo;na jenejo ni ''Lazima mumpinje jirani jwako kama ugwe gumnyene.'' ¹⁵Lakini mwanaga shingumanje na kulyana,mwilolanje kwamba mnahiaribia nje mmanganya kwa mmanganya.¹⁶Naveleketa,mngowanje kwa mtima,na wala mkahitimizanga tamaa ya shiilu. ¹⁷Kwa kuwa shiilu shishi kola tamaa jikulungwa dhidi ja mtima,na mtima gushikola tamaa jikulungwa zaidi ja shiilu.Hali ina kaniana kila jimo na jina.Matokeo gake ni kwamba mkatendaga indu ikutamaninji kwitenda. ¹⁸Lakini kama Roho ana kumng'ongozanga mmanganya,m,wangavanga pai ja sheria.¹⁹Lelo matendo ga shiilu ganaonekana.Na genego ni umalaya,uchafu,ufisadi, ²⁰ibada ja sanamu,uchawi,uadui,ugomvi,husuda,kukolela hasira,kushindana, faraka,mgawanyiko gwa madhehebu. ²¹wivu,ulevi,ulafi na matendo gana mbutiaga nmakumgonyanga mmanganya,mbuti puni mng'onyilanje mwanzoni,kwamba vevala vatendanga mambo mbuti aga vaka urithi ufalme gwa Mnungu.²²Lakini litunda lya mtima ni upendo,furaha,amani uvumilivu,ukarimu,utu mwema imani, ²³Upole na kiasi.Jakwa sheria dhidi ja mambo kama aga. ²⁴Vevala walinginji na Kristo Yesu vashi kuutesanga mwili pamoja na shauku na tamaa yaonji mbaya.²⁵Mwananga tutamaga kwa mtima,mnepeila tuowe kwa mtima. ²⁶Tunawe tuwakwivuna,tunachokozane kila jumo naka mjake,wala tunaonelane wivu.

Chapter 6

¹Ndugu,iwaga mundu a kamulangwa katika uovu,mmanganya mninginji wa Kiroho,mnapingwanga kummuja najo aju ndugu katika mtima gwa upole.Akuno mnikwilolanga mmayenenji ili mnajalibiwanje. ²Mjagalikananje mishingo,na kwa mneyo shimji kamili shanje sheria ja Kristo.³Iwaga kila mundu alikwiona ni bora wakati mngaa shindu,ana kwilemba mnyene. ⁴Kila juma na aipime lienga lyake.Alafu shako shindu mnyene sha kwisifu,bila kwilinganya mnyene na mundu jojowe. ⁵Kwa maana kila mundu shatole mchigo gwake mnyene.⁶Mundu afundishwe lilowe lazima amshirikishe gambone gowe mwalimu jwake. ⁷Mnatembwanje:Mnungu akataniwa .Kila shapanga mundu ndio shapinga una. ⁸Kila apanda mmbeju katika asili jake ja mashambi,shaune uaribifu.Lakini apanda mmbengu katika Roho,shaune uzima gwake kushoka kwa Roho.⁹Tunatotoshele katika kutenda gambone,maana kwa muda gwake shituune mwanaga tukakata tamaa. ¹⁰Kwa mneyo bai,muda gutupinga kola nafasi tutenda gambone kila jumo.Tutenda gambone kaje hasa kwa walinginji mjumba ja imani.¹¹Mnolanje ukulungwa barua inimjandishilanje kwa mkono gwangu nemwene. ¹²Vevala vapinga tendanga ga mmone kwa mtazamo gwa shiilu na ndio vapinga kumlazimishanga mng'andwanje.Vanalendanga mneyo kwa sababu vanajinjilanje kumateso ga msalaba gwa Kristo. ¹³Maana mkali vene vyayenenji vangandilwe njeve vakakujikamulanga sheria.Badala jake wanapinganga mmanganya mng'andwanje ili wakombolanje kwifunila ulu yenunji.¹⁴Inakoposhele ni kwifuna isipokuwa msalaba gwa Bwana wetu Yesu Kristo.Ni kama tuvayene ulimwenguni gushileswa kwangu na mne katika ulimwengu. ¹⁵Kwa kuwa ikamaanisha kungandwa au kuto ngwandwa kuwa ni shindu.Badala jake uzao gwa mpya ni muhimu. ¹⁶Kwa wowe wenye kutama kwa kanuni hai,vavanganje na amani na rehema ive juu jaonji wowe,na juu ja Israel ja Mnungu.¹⁷Kuanzia mneino mundu jojowe anang'a ngaishe,maana njijigala chapa ika Yesu mchichu shangu. ¹⁸Neema ya Bwana wetu Yesu.Kristo jiwe na mitima jenunji,ashapwanga.Amina.

Ephesians

Chapter 1

¹Paulo,mtume jwa Yesu Kristo kwa mapenzi ga Mnungu,kwa waliotengwa kwa ajili ja Mnungu valinginji Efeso na aubao ni waaminifu katika Kristo Yesu. ²Neema jiwe kuweninunj na amani jishoka kwa Mnungu anawa yetu na Abwana Yestu Kristo.³Mnungu na awawa wa Abwana vetu Yesu Kristo apegwe sifa.Ni jwenejo atubariki kwa kila baraka za kiroho,katika mahali pa mbinguni ja Kristo. ⁴Kabla ja ahaywa ulimwenguni,Mnungu a shikutuagula uwe tunaamini katika Yesu Kristo.Ashi kutuagula uwe ili tukombole kuwa watakatifu na tusiolaumika mbele yake.⁵Katika pendo Mnungu ashikutuagula mwanzo kwa kututwaa malinga vana vake kwa mpanda gwa Yesu Kristo.Ashikutenda nnei kwasababu ashikupinga kutemda sha pinjile. ⁶Matokeo gake kwamba Mnungu anatukuzwa kwa neema ya utukufu wake.Sheneshi ndicho shatupele shayo kwa mpanda gwa Mpendwa jwake.⁷Kwava katika mpendwa jwake,tunaukombozi kupitila minyani jake msamaha wa shambi,Tukuete lyeneli kwa sababu ja utajiri wa neema jake. ⁸Ashikutenda neema jeneji kuva jajigwinji kwa ajili jetu katika hekima na ufahamu.⁹Mnungu ahikutenda imanyikane kumngwetu jejila jishikuiya mmapango,kutokana na hamu iliyo dhihirishwa nkati ja Kristo. ¹⁰Wakati nyakati zimetia kwa utimilifu wa mpango wake Mnungu shaivishe pamo kila shindu sha mbinguni na cha kunani nkati ja Kristo..¹¹Katika Kristo fushikuaguliwa na kukusudiwa kabla ja wakali.Yenai ishikuva ni kutokana na mpango gwa atenda induyowe kwa kusudi la mapenzi yake. ¹²Mnungu ashikutenda nneyo ili kwamba tukombole kuwapo kwa sifa ya utukufu wake.Tushikuwa na kwanza kuva na ujasiri nkati ja Kristo.¹³Ishikuwa kwa mpanda gwa Kristo kwamba mshikupilikana lilove lya kweli,injili ya wokovu wenu kwa mpanda gwa Kristo.Ilikuwa na kutagwa muhuni na Roho mtakatifu aliye ahidiwa. ¹⁴Roho ndiyo dhamana ya urithi wetu mpaka umiliki pupinga patikana.Hii jishilkuva ni kwa sifa ja utukufu wake.¹⁵Kwasababu jeneji tangu wakati pumbilikene.Kuhusu imani jenunji nkati ja Abwana na Yesu na kuhusu pendo lenu kwa vevala vowe wametengwa kwa ajili yake. ¹⁶Ninajuga Mnungu wa Abwana Yesu Kristo,awawa wa utukufu,shava panganje mtima gwa hekima,mafunuo ya ufahamu make.¹⁷Ninajuaga Mnungu wa Abwana yetu Yesu Kristo,awawa wa utukufu,shavapanganje mtima gwa hekima,mafunuo ya ufhamu make. ¹⁸Ninajuga kwamba mmanye utajiri wa utukufu wa urithi wake miongoni mwa vevala walio tendwa kwa ajili yake.¹⁹Najuga kwamba umanje ukuu uzindio na mashili gake nkati jetu ambao tunaamini Gwenegu ukuu ni kutokana na kutenda maengo katika mashili gake. ²⁰Jeneji ni mashili jitendile liengo nkati ja Kristo wakati Mnungu pamyushie kushoka kwa wanile na kumtamiya katika mkono gwake gwa kuume katika mahali pa Mnungu. ²¹Ashikumtamiya Kristo juu kwatalika na utawala,mamlaka,mashili,enzi na kila njina lishemilwe.Ashikumtamiya Yesu ngava tu kwa wakati gwenegu lakini kwa wakati ukuiya pia.²²Mnungu amevitiisha indu yowe pai pa makongono ya Kristo.Ashitenda jwenejo mtwe juu ya katika kanisa. ²³Ni likanisa kwamba ndilo shiilu shake,ukamilifu gwake ambaye hugumbaya indu yowe katika mipanda jowe.

Chapter 2

¹Malinga mwalyi nshiwanganga katika makosa na dhambi zenu. ²Ishikuva katika genega kwamba kwanza mlienenda kulingana na nyakati za ulimwengu huu.Mlikuwa mkienenda kwa kukagula utawala wa mamulaka ga kunani.Yenei ndiyo mtima gwa jwejula atenda liengo katika vana va kuasi. ³Uwe tuwome penepo mwanzo tushikuva miongoni mwa hawa wasioamini.Tushikuva tunatenda kwa namna ya tamaa mbaya ya shiilu shetu.Putwalyi tunatenda mapenzi ga shiilu na ufahamu wetu.Tulikuwa kwa asili wana wa ghadhabu malinga vananji.⁴Lakini Mnungu ni jwamgwinji jwa Rehema kwa sababu ya pendo lake kubwa lyatupingile uwe. ⁵Wakati putwalyi tuwile katika makosa getu alituleta pamoja katika maisha mapya nkatija Kristo.Ni kwa neema kwamba mmeokolewa. ⁶Nnungu ashikutuyuya pamo na kututenda kutama katika mahali pa mbinguni nkati ja Kristo Yesu. ⁷Ashikutenda nneyi ili katika nyakati ikwiya akombole kutulanguya utajiri mkuu wa neema jake.Hutulanguya uwe kwa mpanda gwa mema gwake nkati ja Kristo Yesu.⁸Kwa neema mmekolewa kwa mpanda gwa imani,Na yenei yangakoposhela kumgwenu.Ni zawadi ja Mnungu. ⁹Jikashoshela na matendo,matokeo gake anapagwa jumo jwa kuigamba. ¹⁰Kwa sababu uwe tu maengo ga Mnungu,tu meumbwa katika Kristo Yesu kutenda matendo mema.Ni matendo genega ambayo Mnungu ashikugapanga shoka vukala ja kale kwa ajili Jetu,ili tujende katika genego.¹¹Kwa nneyo mkumbukanje kwamba penepo vukala mshikuva vandu va mataifa kwa jinsi ja shiilu.Mnashemwa ''Mwangahinginji tohara ''kwa sheshile shiishemwa tohara ja shiilu jitendwa kwa makono ga vandu. ¹²Kwa wakati genego mlikuwa mmetengwa na Kristo.Mlikuwa wageni kwa vandu va Israeli.Mshikuva vajeni kwa agano la ahadi.Mwangalinginji na uhakika wa wakati ukwiya,Mshikuva bila Mnungu katika ulimwengu.¹³Lakini nnaino katika Kristo Yesu mmanganyanji ambao penepo mwanzo mshikuva kwatalika na Mnungu mmeletwa karibu na Mnungu kwa minyai ja Kristo. ¹⁴Kwa maana jwenejo ndiye amani jetu.Ashikutenda vavili kuva jumo.Kwa shiilu shake ashikuangavanya ukuta wa utengano ambao ulikuwa umetenganishwa gwenego uadui. ¹⁵Kwamba alikonesha sheria ya amri na kanuni ili kwamba aumbe mundu jumo jwaambi nkati jake.Gwatendile amani. ¹⁶Ashikutenda nnei ili kuwapatanisha makundi mawili ga vandu kuva shiilu shimu sha Mnungu kupitila msalaba.Kwa mpanda gwa msalaba ashikuliiya uadui.¹⁷Yesu ashikwiya na kutangaza amani kwenunji mmanghanyaji mlimanginji kwatalika na amani kwa vevala valinginji tome. ¹⁸Kwa maana kwa mpanda gwa Yesu uwe tumove vavili tuna nafasi kwa jwejula Roho jumo kujinjila kwa Ababa.¹⁹Nneyo bai mmanganyanyi vandu va mataifa ngava wasafiri na vajenzi kavili.Bali ni menyeji pamona vevala waliotengwa kwa ajili ja Mnungu na wajumbe katika nyumba ja Mnungu na wajumbe katika nyumba ja Mnungu. ²⁰Mshishengwa kunani ja msingi gwa mitume na manabii Kristo Yesu mmwene ashikuva liganga likuu lya kunyenje. ²¹Katika jwenejo jengo lote limeungamanishwa pamo na kukula malinga hekalu nkati ja Bwana. ²²Ni nkati jake mmanganyanyi na mji mnashengwa pamo malinga mahali pa tamapa Mnungu katika mtima.

Chapter 3

¹Kwa sababu ja nnei nne,Paulo ni mfungwa wa Yesu Kristo kwa ajili yenu Mataifa. ²Naamini ya kuva mshipilikana juu ja maengo ya neema ja Mnungu ambele kwa ajili jenunji.³Nakumjandishilanga kutokana na jinsi ufunuo ulivyofunuliwa kwangu.Gwenegu ni ukweli uliyofichika ambao jikujandika kwa kifupi kwenye barua jina. ⁴Usomapo kuhusu genega,shiukombole kumanya busara jangu katika ukweli gwenegu guishwile kuhusu Kristo. ⁵Kwa vizazi vingine,ukweli gmenegu gwangatendwa utambulike kwa vana va vandu.Ila kwa nnaino ushivikwa wazi kwa Roho kwa mitume waliotengwa na manabii.⁶Ukweli gwenengu uishilwe ni kwamba vandu va mataifa ni washiriki wenzetu na wajumbe wemetu wa shiilu.Niwashiriki pamoja na ahadi ya Kristo Yesu kupitila injili. ⁷Na kwa lyeneli njitendekwa mtumishi kwa zawadi ja neema ja Mnungu jishoshinu kwa ngune kupitila utendaji gwa mashili gake.⁸Mnungu ashikushoya zawadi jeneji kwangune jopo nne ni mundu jwamshoko kwa vowe katika vevala waliotengwa kwa ajili ja Mnungu zawadi jeneji ni kwamba inanipasa kuwala ngazi Mataifa injili yenye utajiri usiochunguzika kwa Kristo. ⁹inakunipasa kuwangazia vandu vowe juu ja indi mpando gwa Mnungu na siri.Gwenegu ni mpango ambao ushikuiywa kwa yaaka yaigwinji ipitile na Mnungu ambaye ashikua la indu yowe.¹⁰Hii ilikuwa kwamba kupitia kanisa,watawala na mamlaka katika sehemu za mbingu wapate kumanya pande yaigwinji za asili ya hekima ja Mnungu. ¹¹Genega gakakoposhele kupitila mpango gwa milele ambao aliukamilisha nkati ja Yesu Kristo Bwana wetu.¹²Kwava katika Kristo tushikola ujasiri na uwezo gwa jinjila kwa ujasiri kwa sababu ja imani yetu kwake. ¹³Kwa nneyo nakwajuganga mnakate tamaa kwa sababu ja mateso kwa ajili yenu Haya ni utukufu wenu.¹⁴Kwa sababu jeneji napiga magoti kwa Baba. ¹⁵ambaye kwa jmenejo kila familia mbinguni na juu ya nchi ishishemwa lina. ¹⁶Ninajuga kwamba apate kuwaneemesha,kutokana na utajiri wa utukufu wake,na natende imara kwa mashili kupitila Roho wako,ambaye yu nkati jenunji.¹⁷Ninajuga kwamba Kristo atame nkati ja mitima jenunji kupitila imani. ¹⁸Ninajugu kwamba muwe na shina na msingi wa upendo wake.Muwe katika pendo lake ili mkombole kumanya pamo na lomekina cha Upendo wa Kristo. ¹⁹Ninajuga kwamba mmanye ukuu wa upendo wa Kristo,ambao uazidi ufahamu.Mtende genega ili Mgumbaywe na ukamilifu gone gwa Mnungu.²⁰Na nnaino kwake jwenejo akombola kutenda kila jambo zaidi ya gowe tukukajuga au tuu kombola kupitila mashili gake iitenda maengo nkati jetu, ²¹Kwake jwenejo kuwe utukufu nkati ja kanisa na katika Kristo Yesu kwa Vizazi Vyote milele na milele.Amina.

Chapter 4

¹Kwa nneyo malinga Mfungwa kwa ajili ja Abwana,nawasihi mjendejende sawa sawa na wito ambao Mnungu ashikwashema. ²Mtamanje kwa unyenyekevu mkuu na upole na uvumilivu.Mkichukuliana katika upendo. ³Mtendenje bidii kuutunza unjwa wa Roho katika kifungo cha amani.⁴Kuna shiilu shimo na mtima gumo malinga pumwalinginji mnashemwa katika uhakika wa daraja jimo ja wito wenu. ⁵Na kuna Bwana jumo,imani jimo,ubatizo gumo, ⁶na Mnungu jumo na awawa va vowe.Jinejo ali kunani va vowe,na klatika yowe na nkati ja yowe.⁷Kwa kila jumo ashipengwa kipawa kulingana na kipimo cha kipawa cha kristo. ⁸Ni kama maandiko pugalugula.''Alipopaa juu sana aliongoza mateka katika utumwa,Gwashoshiye vipawa kwa vandu.''⁹Ni nini maana ya,Alipopaa isipokuwa kwamba ashikuuuluka pia pande za pai za dunia? ¹⁰Jwenejo ambaye ashikuuluka ni mundu jwejula pejula ambae pia alipaa mbali juu ya mbingu zote.Ashikutenda nnei ili uwepo wake ume katika indu yowe.¹¹Kristo ashikushoya vipawa malinga yeneyi mitume,manabii;wainjilisti,wachungaji na waalimu. ¹²Ashi kutenda nnei kuwawezesha waumini kwa ajili ja maenengo ga huduma,kwa ajili ja kushenga shiilu sha Kristo. ¹³Anatenda nnei mpaka uwe tunove tuishile umoja gwa imanina umoja gwa imani na maarifa ga mwana jwa Mnungu.Anatenda nnei hadi tukombole kukomaa malinga vevala vashile kimo kamili cha Kristo.¹⁴Hii ni ili kwauba tunave avili m,alinga vana tunaguluymwegulunywe akuno na kwekula.Ili klwamba tunatolwe na kila aina ja mbungo ja fundisho,kwa hila za vandu katika ujanja wa udanganyifu uliopotoka. ¹⁵Badala jake tushikungurushe ukweli katika upendo na kukula zaidi katika mipanda jowe nkati yake ambaye ndiye mtwe Kristo. ¹⁶Kristo ameunganisha,kwa pamo ilu yowe ya waumini:Umeungamanisha pamoja na kila kiungo ili kwamba shiilu showe shikule na kuishenga mmwene katika upendo.¹⁷Kwa nneyo nalugula lyeneli,na nawasihi katika Bwana:Mnajendelejende kavili malinga vandu va Mataifa puvakuendanga katika ubatili wa akili zao. ¹⁸Vashitagangwa luvindu katika mawazo yao.Vashiringwangwa kushoka katika uzima gwa Mnungu kwa ujinga ulio nkati jao kwa sababu ja ugumu wa mitima jao. ¹⁹Vakapilikwa oni vashikwipanganga vayenenji kwa ufisadi katika matendo machafu katika kila aina ja shienga.²⁰Lakini nneyi ngava muijiganyenje kuhusu Kristo. ²¹Nadhani mpilikenenje kuhusu jwenejo nadhani kwamba mtenda fundishwa katika jwenejo.Malinga ukweli pauuli nkati ja Yesu. ²²Lazima mngulanje mambo gowe gaendana na mwenendo gwenu gwa nikala,utu wa nikala.Ni utu wa rukala unabola kwa sababu ya tamaa za Udanganyifu.²³Mngulanje utu gwenunji wa mkala ili kwamba mtendwanje upya katika roho ya akili zenu. ²⁴Mngulanje utu gwenunji wa mkala ili kwamba mtendanje upya katika roho ya akili zenu.²⁵Kwa nneyo,rika kwa falika udanganyifu.''Mkungurukanje ukweli kila jumo na jirani jwake kwa sababu tu washirika kwa kila mmoja kwa mwemake. ²⁶Mvanganje na hasira,lakini mnatendanye dhambi,''Lyuva litimile mkiwa katika hasira zenu. ²⁷Mnapanganye Iblisi nafasi.²⁸Jojowe ajiva laizma anajive kavili.Badala yake ni lazima atende liengo.Atende liengo likwete manufaa kwa mikono jake ili kwamba akombole kumhumia mundu aliye na hitaji. ²⁹Kauli janyata jinasheshe mkangwa mwenunji.Badala yake malove lazima gashosho katika kangwa jenunji gaafa kwa mahitaji,kwapanga faida vevala vakupi likanishianga. ³⁰Na msimhuzunishe Roho mtakatifu jwa Mnungu.Ni kwa jwenejo kwamba mshirikwa muhubiri kwa ajili ja movaga ukombozi.³¹Lazima mvikanje kwa talika uchungu gowe,ghadhabu,hasira,Ugomvi na matusi pamoja na kila aina ya uovu,Iweni wema mmanganyanji kwa mmanganyanji . ³²Mme na huruma.Msamchane mmanganyanji kwa mmanganyaji,malinga Mnungu katika Kristo aliyewasamehe ninyi.

Chapter 5

¹Kwa nneyo mmanganje vandu va kumkagula Mnungu,malinga vana vake wapendwao. ²Mjende katika pendo,vilevile malinga Kristo patupinjile uwe,alijitoa mwenyewe kwa ajili yetu.Jwenejo ashikuva sadaka na dhabihu kuwa harufu nzuri ja kumfurahisha Mnungu.³ZInaa au uchafu wowote na tamaa mbaya lazima inaluguliwe kati jenunji malinga puipinjikwa kwa waaminio, ⁴Wala machukizo ganataywe,mazingumzo ya kipumbavu,au mizaha ya udhalilishaji ambayo ngava sawa,badala jake imepo shukrani.⁵Mnakombola kuva na uhakika ya kwamba jishipangwa zinaa,uchafu,wala atamaniye,jwenejo nimwabudu sanamu,jwangali urithi gogowe katika ufalme wa Kristo na Mnungu. ⁶Mundu jojowe anakutembe kwa malove jika,kwa sababu ja mambo genega hasira ja Mnungu inakwiya juu ya wana wasio tii. ⁷Nneyo unashiriki pamo nao.⁸Kwava mmamganyanji mwanzo mshikuva paluvindu,lakini nnaino mshiva nuru katika Bwana.Nneyo mjendanje malinga mwana wa nuru. ⁹Kwava matunda ga nuru ganajumlisha uzuri gowe,haki na ukweli. ¹⁰Loleya sheshila kinachofurahisha kwa a Bwana. ¹¹Unapagwe ushiriki katika maengo ga lu vindu yangali matunda,badala yake zimeke wazi. ¹²Kwa sababu mambo gatendwa na vene voni aibu sana hata kugataya.¹³Mambo gowe yanapofichuliwa na nuni huwa wazi, ¹⁴Kwa kuwa kila shindu kilichofichuliwa shanava nunini.Nneyo hulugula nnei,''Jimuka ugwe ugonile,na jinuka kushoka wawilenje na Kristo atang'aa juu yako.''¹⁵Nneyo iweni makini jinsi pumkujendanga ngava malinga vandu wangalinginyi werevu bali malinga murevu. ¹⁶Ukomboeni muda kwava moga ni ga wokovu. ¹⁷Mnave vabelu badala jake mmanyanje indi mapenzi ga a Bwana.¹⁸Mnakolelwe kwa mvinyo,huongoza kwenye uharibifu,badala yake mgumbaywe na Roho mtakatifu. ¹⁹Mkungushilaye na kila jumo jmenunji kwa Zaburi,na sifa,na nyimbo za rohoni.Mji mbanye na sifuni kwa mtima gwa Abwana. ²⁰Daima shoya shukrani kwa mambo gowe katika lyina lya Kristo Yesu Bwana wetu kwa mungu Baba. ²¹Muishoyanje mmayene kila jumo kwa juna kwa heshima ya Kristo.²²Vandonya muishoyanje kwa vashileu venunji mahinga kwa Abwana. ²³Kwa sababu jwajishileu ni mtwe gwa jwa ndonya,malinga Kristo pali mtwe kwa kanisa.Ni mwokozi wa shiilu. ²⁴Lakini malinga kanisa.Pulili pai ja Kristo nnepeyo vandonya lazima vatende nneyo kwa wa vashileu vaonji katika kila jambo.²⁵Vashileu,mwapendanje vakongwe venunji malinga nneila Kristo palipinjile kanisa na gwaishoshiye mmwene kwa ajili yake. ²⁶Ashikutenda nneyo ili liwe takatifu.Alijitakasa kwa kuukanga na mashi katika lilove. ²⁷Ashi kutenda nnei di kwauba akombole kujiwasilishia mmayene kanisa tukufu,pangali na doa wala waa au shindu shilinga na na genega,badala jake ni takatifu lyangali na kosa.²⁸Kwa mpanda gwegulapegula vashileu vano pingwangwa kwapinganga vandonya vaonji malinga shiilu shao.Jwejula akumpinga mkongwe jwake anakuipinga mmanyene. ²⁹Jwaka hata jumo akaushima shiilu shake.Badala jake hurutubisha na kuupinga malinga Kristo papinjile likanisa. ³⁰Kwava uwe ni washiriki wa shiilu shake.³¹Kwasababu jeneji jwashileu shamleshe awana yake na amama yake na kuungana na mkongwe jwake,na venevo vavili shivavanganye shiilu shimo.'' ³²huu ushikuiiya.Lakini ninalugula kuhusu Kristo na kanisa. ³³Walakini,kila jimo jmenunji lazima ampinje jwamkongwe jwake malinga mmene na jwaukongwe amuheshimu jwashileu jwake.

Chapter 6

¹Vaana watiini ashawawa venunji katika Abwana ,kwa maana jeneji ni haki.'' ²Mheshimu baba yako na mama yako''(Maana jeneji ndiyo amri ya kwanza yenye ahadi), ³ili jive heri kwenu na mkombole kuishi maisha marefu juu ya nchi.''⁴Na mmanganyanyi ashawawa nawakwaze vana venunji na kuwasababishia hasira,badala jake, mwalelanje katika maonyo na maagizo ya Bwana.⁵Enyi watumwa,imeni watiifu kwa mabwana zenu wa ghapa duniani kwa heshiema jajikulungwa na kutetemela kwa hofu jishoka mumtima gwenunji.Mmanganje watiifu kwaonji malinga mnavyomtii Kristo. ⁶Utii gwenunji unave tu pepala mabwana zenu puvakuvalolanga ili kuwafurahisha.Badala jake mmanganje watiifu malinga watumwa wa Kristo. ⁷Mtendanje mapenzi ga Mnungu kushoka mumtima gwenunji,watumikieni kwa mioyo yenu yote,kwava mnakumtumikia Abwana na wala ngava vandu. ⁸Mnapaswa kumanya kwamba katika kila tendo jema mundu atenda shaposhele zawadi kushoka kwa Bwana,ikiwa ni mtumwa au mundu huru.⁹Na mmanganyaji mabwana mtendanje nnepeyo kwa watumwa venunji.Msiwatishe mmanye kuwa jwenejo aliye Abwana wa vowe ni jwejula atama kumbinguni,Mmanyanje gwakwa upendeleo nkati jake.¹⁰Hatimaye,iweni na mashili katika Abwana na katika uwezo gwa mashili gake. ¹¹Mngwalanye silaha yolwe ya Mnungu ili kwamba mpate kujima kinyume na hila za shetani.¹²kwava vita jetu ngava ja minyai na nyama bali ni dhidi ya falme na mamlaka ya roho na watawala wa ulimwengu wa uovu na luvindu,dhidi ja mbungo katika sehemu za mbingu. ¹³Kwa nneyo mngwalanje silaha yowo ya Mnungu ili mpate kujima imara dhidi ya uovu katika kipindi sheneshi kiovu.Baada ja maliya kila shindu shimji manye imara.¹⁴Hatimaye mjimanje imara.Mtendanye nnei baada ja tava mkanda katika kweli na haki kifrani. ¹⁵Mtendaye nnei akuno mliwala utayari mmakongono mwenunji kwa kutangaza injili ya amani. ¹⁶Katika kila hali mtolanje ngao ya imani ambayo itakuwezesha kuizima mishale ya yule muovu.¹⁷Mngwaalanje kofia ya wokovu na upanga wa Roho,ambayo ni lilove lya Mnungu. ¹⁸pamoja na maombi na dua,mjiganje kwa mtima kila wakati kwa mtazamo gwenegu imeni waangalifu kila wakati kwa uvumilivu gome na maombi kwa ajili ya waamini wave.¹⁹Mjuganje kwa ajili jangu,ili mbegwe njumbe punguugula lugomo lwangu.Mjiganje kwamba nieleweshwe kwa ujasiri kweli iishiye ihusuyo injili. ²⁰Ni kwa ajili ja injili nne ni balazo ndavi ime minyororo,ili kwamba nkati jaonji nugule kwa ujasiri kama ninavyooniwa kusema.²¹Lakini mmanyanyi pia mmanye mambo gangu na jinsi pungujendelela .Tikiko ndugu yangu kipenzi na mtumishi mwaminifu katika Bwana, atawajulisha kila kitu. ²²Nimemtuma kwenu kwa kusudi hii maalumu ili kwamba mmanye mambo kuhusu iwe,akombole kuwafariji mitima jenunji.²³Amani na jive kwa ashapwanga,na upendo pamo na imani kushoka kwa Mnungu baba na aBwana Yesu Kristo. ²⁴Neema na jive pamo na vowe va ku mpinga Abwana Yesu Kristo kwa Pendo lyetila ambalo likawa.

Philippians

Chapter 1

¹Paulo na Timotheo, watumishi wa Kristo Yesu, kwa anganyanji washenjilwe katika Kristo wanaoishi Filipi, pamoja na waangalizina mashemasi. ²Neema na iwe kwenu na amani ikoposhela kwa Nnungu awawa yetuna bwana wetu Yesu kristo.³Ngunashukulu kuka Nnungu kila ninapowakumbuka mmwe bowe. ⁴Mala bowe kujuga kwangu kwaajili jenunji wowe, ninakola furaha ninapowaombea. ⁵Ngunashukuru kwasababu ja ushirika gwenu katika injili tangu siku ja kwanza mpaka lelo. ⁶Njikola uhakika kuwa nnyene atandule liengo lya mmbone ndani jetu shiakamilishe mpka moga ga Bwana wetu Yesu Kristo.⁷Ni sawa kwangune kujipilikanile juu jenu bowe kwasababu njikwaikanga mumtima gwangu. mmana nshiwa washirika wenza katika neema ja kifungo shangu kayika utetezi na uthibitishaji gwangune gwa injili. ⁸Nnungu ni shahidi wangu, mbuli nshikola shauku juu jenu bowe kaka undani wa pendo la kristo⁹Ngunajuga kwamba. Upendo gwenu gujenjeshee kajekaje katika maarifa na ufahamu gowe. ¹⁰Ngunajuga kwaajili jeneji ili mkwete uwezo gwapima na kugagula mambo gambone. na nguna kuwajuganga muwe na mitima jambone pangali hatia jejowe katika siku ja Kristo. ¹¹Ajazwe na litunda lya haki likpatikana katika Yesu Kristo, kwa utukufu na sifa ja Nnungu.¹²Lelo ashapwanga napinga mmanyanje mambo gakoposhele gatendile injili ijende sana. ¹³Ndio maana ifungo yangu kwa kristo, imanyikana kwa walinzi wa ikulu wowe na kwakila mundu. ¹⁴Na ashapwanga wawagwinji katika Bwana, kwasababu ya ifungo yangu, wameshawishika na kuthubutu kulihubiri lilowe pangali hofu.¹⁵Bana kutangazanga Kristo kwa fitna na ugomvi, na bana kwa nia ja mbone. ¹⁶Anganyanji wanatangazanga kristo kwa upendo wanamanya njitama penepa kwaajili ja utetezi ja injili. ¹⁷Bali wana wanatangazanga kristo kwa ubinafsi na nia mbaya. pakuganishia wanasababishanga matatizo kwangune katika minyonyoro jangu.¹⁸Nneyo? nngajali, aidha mpanda gukawa kwa hila au kwa kweli, kristo shiatangazwena katika lyenelyi ngunafurahia! Ndio, shinifurahie. ¹⁹Kwakua ngunamanya lyenelyi shililete kuuguliwa kwangu. jambo lyeneli shilikoposhele kwasababu ya maombi jenu na kwa msaada guka Mtima gwa Yesu Kristo.²⁰Kulingana na matarajio gangu ga uhakika na ukweli ni kwamba, gawona aibu. badala jake, kwa ujasiri gowe, malinga moga gowe nan nnaino, ngunatarajia kristo shiainuliwe pashiilu pangu, ikiwa katika uzima au kuwaa. ²¹kwa maaana gangu nne, kuishi ninkristo na kuwaa ni faidaa.²²Lakini mbuti kuishi katika shiilu kuwelekwa litunda katika liengo lyangu, kwaiyo ngamanya la chagua. ²³Maana nguna sukumwa kaje na mawazo genega mawili. njikola hamu ja leka shiilu pamoja na Kristo, shindu cha thamani kaje kaje. ²⁴Ingawa kubaki katika shiilu sheneshi ni jambo lya mmbone kaje kwaajili jenu.²⁵Pava njikola uhakika juu ya lyeneli, ngunamanya shinibaki pamoja na nnyi bowe, kwaajili ja maendeleo na furha na amani jenu. ²⁶Na jeneji shijilete furaha jenu kubwa katika KristoYesu, kwasababun jangune shijijenjeshee, kwasababu ya uwepo gwangu kawili na mwee. ²⁷Mnapingwangwa kuishi maisha genunjin katika mwenendo mzuri uipasavyo injili jika Yesu Krito.ntende nei ili nijiaga kuwalolanga au nangaja, nipilikane msimamienje katika ntiman gumo. ngunatamani pilikana mkwete mtima gumo, mkiishindania imani ja injilin kwa mtima gumo.²⁸Mnatishwanje na sheshoye shitendwa na maadui zenu. Jeneji kwao ni ishara ja uharibifu. bali kwenunji ni ishara ja wokovu kushoka kwa Nnungu. ²⁹Kwamaana mwe mmepewa kwaaajilinja Kristo, nga kumwani jika, bali na teswanga katika yeye. ³⁰Kwamaana mshikola mgogoro gwegula kama muuwonenji kwangunena mnapilikana gupali hata Nnaino.

Chapter 2

¹Iwaga kutiwanga mtima katika Kristo. iwaga jishipagwa faraja koposhela katika pendo lyake.iwaga gupali ushirika gwa mtima iwaga ishipagwa rehema na huruma. ²Jikamilisheni furaha juu yangu kwa kuwania mamoja mkiwa na upendo ngumo, tuwaga pamo katika katika mtima pakuwa bora zaidi jenu.³Mnatende kwa ubinafsi na majivuno. japokua kwa unyenyekevu , mwawonanga wanakuwa bora zaidi jenu. ⁴Kila mmoja jwenu alolile tu mahitaji yawe binafsi bali pia mahitaji gawana.⁵Ikole na nia kama hakwetenge Kristo Yesu. ⁶Pakuwa yeye ni sawa na Nnungu. lakini jwangajali kuwa sawa na Nnungu kwa shindu cha shikamananga nacho. ⁷Badala jake atelemwishe wayene ajiegele umbo la mtumishi. akoposhele katika mfano wa mwanadamu aoneshele mwanadamu. ⁸Nnyene ashikunyenyekea pakuwa mtii mpaka kuwa, na kiwo cha msalaba.⁹Ineyo bai Nnungu ashitukuzwa kaje, hawapele lyina kuu lipitalo kila lyina. ¹⁰Atendile nneyo ili kwamba katika lyina lya Yesu kila goti sharti ajiname. magoti ga wapalinji mbinguni na wapalinji mnani ja ardhi na pai ya ardhi. ¹¹Na atendele nneyo ili kwamba kila ulimi sharti ukiri kwamba Yesu kristo ni Bwana, kwa utukufu wa Nnungu Baba.¹²Kwa ineyo basi, wapendwa njangu kama mwaatii mowa gowe, pakuwa tu tupali kwangune lakini inaino ni zaidi sana hata pakuwa uwepo gwangu, wokovu gwenu kwa hofu na jatetemeka. ¹³Kwa ineyo Nnungu, atendile maengo mkati jenu ili kuwawezeshanga kunia na kutinda mambo yale yampendezayo yeye.¹⁴Itende mambo gowe bila malalamiko na mabishano . ¹⁵Itendele ineyo ili kwamba nnelaumikanje nakuwa wana wa Nnungu waaminifu wangali na lawama, Ntende nneyo ili muwe Nuru ya dunia katika kizazi cha uasi na uovu. ¹⁶Tukamule sana lilowe lya uzima ili kwamba muwe na sababu ja tukuzwa mowa ga kristo. kisha shingelewe kwamba nangakomwa mbio burea wala nanga tabishila bure.¹⁷Lakini hata kama ninaaminiwa mbuti sadaka juu ja dhabibu na huduma ja imani jenu, ninafurahi na ninafurahi pamo na nyi bowe. ¹⁸Na hakuti nneyo na nanyi pia mnafurahi, na mnafurahi pamo na nne.¹⁹Lakini natumaini katika Bwana Yesu Kristo amtumile Timotheo kungwenu hivi karibuni ii kwamba niwezile kutaga mtima nimanyile mambo getu. ²⁰Kwakua nangali juna aliye mtazamo kama gwangune mwenye nia ja kweli kwaaajili jenu. ²¹Anganyaji bowe ambao ngawatumilenge kungwenu wanaloleanga mambo gao binafsi na inayo mambo ga Yesu Kristo.²²Lakini mnamanya thamani jake, kwasababu kama mtoto anavomuhudumianga awawa yake, ndivyo atumishile pamoo nami katika injili. ²³Kwa ineyo nitamuamini kumtuma haraka pindi tu wamenyilenge hindi koposhela kwangune. Lakini nina hakika katika Bwana nne mmanyene pia naishi hivi karibuni. ²⁴Lakini nina hakika katika Bwana kwamba nne nnyene pia naishe hivi karibuni.²⁵Lakini nafikiri ni muhimu kumrejeshanga kungwenu Epafradito. yeye ni anungunangu na mtenda maengo ajetuna askari ajetu mjumbe na mtumishi jwenu kwaajili ja mahitaji gangu. ²⁶Kwasababu alikuwa na hofu na atamanile kuwa pamoo nanyi nyowe kwakua mwapilikene kwamba alikua analwala. ²⁷Maana hakika pakuwa analalwa sana kiasi cha kuwa. lakini Nnungu alimhurumia, na wema gwenego haukua juu yake tu. lakini pia upaliji nnani kwangu, ili kwamba nisiwe na huzuni juu ya huzuni.²⁸Kwa ineyo nina kumrejeshanga kwenye haraka kwenye haraka iwezekanayo ili kwamba mtakapomwona tena mpate kufurahia na nne pakuti pakuwa ngondolewe wasiwasi. ²⁹Muwakalibishenge Epafradito katika bwana kwa furaha yowe. waheshimuni wandu kama nnyene. ³⁰Pakuwa paaliji kwaajili ya maengo ga kristo kwamba alikaribia kuwa. alihatarisha maisha yawe ili kunikombola nne na atendile kile kitu ambacho ngamanyanga kutenda katika kumuhudumianga nne kwakua mpo mbali na nne.

Chapter 3

¹Hatimaye, ashapwanga mfurahinji kwa Bwana. ngalola ukomo kumjandishilanga malowe gala pe gala. agana mambo shigampanganje usalama. ²Jihadharini na mbwa. Jihadharini na watendanga maengo gangalimana. Jihadharini na vevala vakuikataanga iilu yaonji. ³Kwakua uwe ndio twangang'andwa. uwe ndio tunamuabudu Nnungu kwa msaada gwa Mtima. Tujivuniao katika Kristo Yesu, na ambao twangali ujasiri katika shiilu.⁴Nkali nneyo, kama akapali mundu jwakutumainia shiilu sheneshi, nne ngakombola kutenda nneyo kaje. ⁵Kwani njikung'andwa lelo lyuva lya nane na nivelekwa katika kabila la waizilaeli.ni wakabira la benjamini. Ni Mwebrania wa waebrania katika kutimilia haki ya sheria ika Musa, niva, Farisayo.⁶Kwa juhudi zangu njikuteseka kulikanisa, kwaataga haki ja sheria na nangakola lawama ya sheria. ⁷Lakin i mambo gowe kunigaweni ga faida kwangunne, njikugavalanganya mbuti takataka ili kummanya Kristo.⁸Kwa kweli, Ngunavalanganya mambo gowe ni vahasara kushokana na ubora gwa kumanya Kristo Yesu Bwana wangu. kwaajili jao njileka mambo gowe na nguna hesabia mbuti takataka ili nipate Kristo. ⁹Na mmonekane nnyumba jake, Nangali haki jangu binafsi kushoka kwa sheria, Bali ngwete haki jejila jipatikana kwa imani katika Kristo. jikoposhela kwa Nnungu, jikwete msingi katika imani. ¹⁰Lelo ngunapinga kwaamanya venevyo na nguvu gwa ufufuo gwao na ushriki gwa mateso gawo. Ngunapinga kubadilishwa na Kristo kuwa na mfano gwa shiwo shake, ¹¹Pana shimanye kuwa na matumaini katika ufufuo gwa wawilenje.¹²Nga kweli kuti tayari nigapatile mambo genego, au kwamba ngamilishe katika agano Bali ngunakuitaidi manye kushipata sheshila kushipata sheshila shipatikene na Kristo Yesu. ¹³Ashapwanga sidhani kwamba nimekwisha kupata genega mambo ga. Bali ngunatenda jambo limo: nguna livala ga bukala ni kugalola ga mmujo. ¹⁴Ngunakwitaidi ngishile malengo kusudi mbate tuzo ja kunani ja shemwa na Nnungu katika Kristo Yesu.¹⁵Tubowe tukubali uwokovu, tunapingwa kuganishia namna jino. Na avagaga juna aliganishia ajino namna jambo lyolyowe, a Nnungu shivaliunukule kungwenu. ¹⁶Nkali nneyo hatua jitupingaishila nikwenda katika agu ntindo gu.¹⁷Ashapwanga, mnolanje nne, muwalolanje kwa ukoto vevalanji vakwendangana kwa mfano gwetu. ¹⁸Vavagwinji vatamananga ni vevala vunammalanjile mala gwinji, na nnaino nguna mmalanjila kwa minyoi- vavagwinji wanatama mbuti maadui wa msalaba guka Yesu Kristo. ¹⁹Mwisho gwawonji kuharibia. Kwakua Nnungu jwawonji lipitiu na kiburi chao shipali katika aibu jawonji. walikumbushiranga mambo ga dunia.²⁰Bali uraia gwetu gupali kuliundi, ambako tunamkusudia mwokozi wetu Yesu Kristo. ²¹Shivabadilishe iilu yetu ya udhaifu na kuwa mbuti yake ya utukufu; kwa uwezo uleule gwa kombola kudhibitu indu yowe.

Chapter 4

¹Kwa nneyo vapenda vangu, ambao nawatamani, ambao ni furaha na taji yangu. Mjimanje imara katika Abwana, amanganyanji marafiki wapendwa. ²Ninakusihi gwegwejo Eudia, pia nina kusihi gwegweje Sintike, mrejesho mahusiano katika ga amani kati jenunji kwasababu mmanganyanji nyote mmawili mshikuungana na Abwana. ³Kwakweli niwasihi kawili mwe watenda maengo wenzangu, mujangutile hawa wandonyakwa vashikutumika pamo na nne katika kujeneya injili ya aBwana tukiwa na kelementi pamoo na vatumishi vana va Bwana ambao majina gao gajandikwe katika shitabu sha uzima.⁴Katika Bwana moga gowe, tena shinugule furahini. ⁵Upole gwenunji umanyikane kwa vowe. Bwana puvali patome. ⁶Mnaishumbuanje kwa jambo lyolyowe. Badala jake, ntendanje indu yowe kwa mpanda gwa sali kujuga na kushukuru. na mahitaji genunji gamanyikane kwa Nnungu. ⁷Bai amani ja bwana jili kunani kuliko ufahamu gowe shiilinde mitima na mawazo genunjikwa msaada guka Kristo Yesu.⁸Hatimaye ashapwanga; yatafakarini sana mambo gowe gakwete ukweli, heshima, haki, usafi, upendo, gakwete taarifa njema, gakwete busara, pamoja na gowe yanayohitaji kulumbililwa. ⁹Ntekelezanje indu yowemujiganyenji, mposhelenje mpilikenenje na gowe mmonenje kwangune na Awawa yetu wa amani shawe na mmanganyanji.¹⁰Njiva na furahab kubwa kaje juu jenunji katika Bwana kwakua mwe mshilanguyanga kawili nia jakujihusisha kwenunji juu ya mahitaji gangu kwakweli penepo awali mshikupinganga kunijali kwa mahitaji gangu japo mwangapatanga fursa ja kuninyangutila. ¹¹Ngalugula nneyo kwaajili ja kujipatia shindu kwaajili ja mahitaji gangu. kwani njikujiganya kuridhika katika hali jowe. ¹²Nafahamu kuishi katika hali ja pungukiwa na pia katika hali ja na indu yaigwinji. katika ,mazingira gowe ga nne njikuijiganya siri jalya wakati wa shibe na jinsi jalya wakati wa shiwanga, yaani ya igwinji na kuwa mhitaji. ¹³Ngunamanya tenda gowe hii kwa jangutilwa na jwenejo ambele mashili.¹⁴Nkali nneyo njikutenda vyema kushirikiana na nne katika dhiki jangu. ¹⁵Mmanganyanji Wafilipi mnaman yanga kwamba mwanzo gwa injili punyawile Makedonia, lyakwa kanisa lililoniwezesha katika mambo yanayohusu utoaji nakuposhela isipokua mmanganyanji mmayene. ¹⁶Hata panaliji Thelasonika, mmanganyanji njikutumila msaada zaidi ja mara moja kwaajili nja mahitaji gangu. ¹⁷Ngamanisha kuwa naloleya msaada Bali naluguila ili mbate matunda galetayo faida kungwenunji.¹⁸Njiposhela indu yowe, na nnaino njigumbalwa na indu yab igwinji. Njiposhela indu yenu kushoka kwa Epafradito. Ni indu ya mmbone yanushila mithiri ya manukato, yenye kukubalika yowe ni sadaka ikumpendeza Nnungu. ¹⁹Kwaajili jenejo Nnungu jwangu shagumbale mahitaji genunji kwa utajiri wa utukufu wake katika Yesu Kristo. ²⁰Nnaino kwa Nnungu na Awawa yetu utukufu gwa milele na milele Amina.²¹Salamu zangu zimng'imane kila muumini katika Kristo Yesu wapendwa gwetenao pepano wanawasilimieni. ²²Pia waumini wowe valinginji pepano wanawasalimieni, hususani wowe wa familia ja Kaisari. ²³Na nnaino Neema ja Bwana wetu Yesu Kristo iwe na Mitima jenunji.

Colossians

Chapter 1

¹Paulo,Mtume jwa Kristo Yesu kwa mapenzi ga Mnungu,na Timotheo ndugu jwetu, ²Kwa waumini na ndugu waaminifu katika kristo wali kolosai.Neema jiwe kwenunji,na amani kushoka kwa Mnungu Awawa yetu. ³Tunashoya shukrani kwa Mnungu,Awawa wa Bwana wetu Yesu Kristo na tunakwajujilanga mara kwa mara.⁴Tupilikeni imani jenunji katika Yesu Kristo na upendo gumkwetenje kwa wewala wowenji vatenjilwenje kwa ajili ja Mnungu. ⁵Mchikolanga agu upendo gu kwa sababu ja taraja uhakika jihifadhiliwe kumbinguni kwa ajili jetu.Mwapilikenenje kuhusu taraji jene ja uhakika kabla katika lilowe lya kweli,injili,ambayo jaishe kwenunji, ⁶Injili aji jinakola litunda najinajenela kuu ulimwengu kowe.Jitendagatenda mnei mnyumba jetu mnepeila tangu lyuvu limpikenenje na kuifundisha kuusu neema ya Mnungu katika kweli.⁷Haji ndio injili jimumwifundishenje kushoka kwa Epafra,mpendwa jwetu mtumishi mnjwetu,ambaye ni mtumishi mwaminifu jwa Kristo na kwa niaba jetu. ⁸Epafra ashikutenda umanyikane Kwetu upendo gwetu katika Roho.⁹Kwa sababu ja agu upendo gu,tangia lyuvu putwapilikene mnei,twangaleka kwao mbeanga.Tutendaga juga ili kwamba tugumbaywe na maarifa ga mapenzi gawo katika heshima jowe na ufahamugwa kiroho. ¹⁰Twaliji tulijuga kwamba shimng'owanje kwa uvumilivu gwa Bwana katika mipanda jakonja twaliji tulijuga kwamba shimkolanje litunda katika kila litendo lyammbone na kwamba shimmanganje katika maarifa ga Mnungu.¹¹Tunajuga mkombolanjwe kutangwa nguvu katika kila uwezo kulingana na nguvu ya utukufu gwake katika uvumilivu na uimara gowe. ¹²Tunajuga kwamba,kwa furaha,shimchoyanje shukrani kwa Awawa,vamtendilenje mmanganya mmanganje na sehemu katika urithi gwa uaminifu katika nuru.¹³Vashikutuokoa katika utawalaga luwindu na kutuamishia katika ufalme gwa mwana jwake mpendwa. ¹⁴Katika mwana jwawo tushikola ukombozi,msamaha gwa dhambi.¹⁵Mwa ni mfano gwa Mnungu akaonekana.Ni mzaliwa jwa kwanza jwa uumbaji gowe. ¹⁶Kwa kuwa kwa vene indu yowe ishikuumbiwa,yeile ili kumbingu na ili kudunia,indu ionekana na ikaonekana.Iwaga ni ya enzi au mamlaka au utawala au gukwete nguvu,ili yowe ishikuumbwa na jwene na kwa ajili jake. ¹⁷Jwene ashikupangwa kabla ja indu yowe,na katika jwenejo indu yowe inakumula na pamo.¹⁸Na jwene ni mtwe gwa shiilu yani likanisa,jwene ni mwanzo na mzaliwaja kwanza kushoka mmiongoni mwa wawilenje,kwa mneyo,ashikola nafasi ja kwanza miongozni mwa indu yowe. ¹⁹Kwakuwa Mnungu ashikupinga kwamba utimilifu gwake gowe gutame mnyumba jake,na kupatanisha indu yowe kwake kwa njia mwana jwake, ²⁰na mmanganya mnepeila,kwa muda gumo mchikuvanganga vajininji.Mnungu na mchi kuwanganga maaadui kwawo katika akili na matendo maovu.²¹Na mmanganya mnepeila,kwa muda gumo mchikuvanganga vajaninji.Kwa Mnungu na mchi kuwanganga maadui kwawo katika akili na matendo maovu. ²²Lakini lelo ashikumpatanishanga mmanganya kwa shiilu shake kupitila kuwa.Vashikutenda mnei ili kumnjianagonji mmanganya watakatifu,vangalinginji mmanganya watakatifu,vangalinginji ni lawama bila dosari mmujo jawo. ²³Mwanga mjendangaga katika imani,mngimari shwenjwe na kuwa thabiti,Pangali kujauywa mbali kushoka ku taraja lya ujasiri ja injili mjipilike nenje.Haji ndio injili jitengeshwe kwa kila mundu aumbilwe paija mbingu.Haji ndio injili ambayo jingwete mne ,Paulo,mni mtumishi.²⁴Lelo nafurahia mateso gangu kwa ajili jenunji.Na mne natimilia shipungie katika shulushangu kwa mateso ga Kristo kwa ajili ja shillu shake,ambao ni kanisa. ²⁵Mne ni mtumishi jwa kanisa aji,sawa na wajibu gumbegwileve kushoka kwa mnungu kwa ajili jenunji,kugumbaya lilowe lya Mnungu. ²⁶Haguni ukweli siri jaishiwe kwa yaka ya ijinji na kwa vizazi.Lekini lelo ishiunukulwa kwa wowe waamininji katika vene. ²⁷Kwa wewala ambao Mnungu ashikupinga kuunu.Kula kuli utajiiri gwa utukufu gwa siri ja ukweli agu miongozni mwa mataifa.Ni kwamba Kristo apali mnyumba jenunji ujasiri gwa utukufu gukwia.²⁸Hajundio tukumtangaza.Tuna kumkania kila mundu,na kumfundisha kila mundu kwa heshima jowe,ili kwamba tumjianajo kila mundu mkamilifu katika kristo. ²⁹Kwa ajili aji mne na kwibisha na kwilahidi kulingana na nguvu jake jitenda liengo mnyumba jangu katika kukomboleke.

Chapter 2

¹Kwakuwa napinga muumanyanje jinsi ambavyo njikukola na tabu jajijinji kwa ajili jenunji,kwa wowe wali Laodikia na kwa wowe ambao vangauonanga uso gwangu katika shiilu. ²Natenda ali liengo li ili kwamba mitima jawonji jikombole kufarijika kwa kujianajo pamo katika upendo na katika utajiri gowe gwa gwinji gwa uhakika kamiligwa mataifa,katika kujimanya siri ja kweli ja Mnungu,ambaye ni Kristo. ³Katika venevo hazina yowe ya heshima na maarifa iishiwe.⁴Naveleketa mnei ili kwamba mundu jojowe ana kumtendelanga hila kwa hotuba ja ushawishi. ⁵Na ikali na nangapangwa pamo na mmanganya katika shiilu,lakni mbali na mmanganya katika mtima.Na furahi kuguo na utaratibu gwenunji gwa mmbone na nguvu ya imani yenunji katika kristo.⁶Mwanaga pumumposhelenje Kristo Bwana,mngowanje katika jwene. ⁷Mngimarishwa njwe katika jwene,na mchenganjwe katika jwene,Mngimarishanjeve katika imani mbuti pumfundisha shwenjwe na kutoa katika shukrani yainjii.⁸Mnolanje ya kwamba mundu jojowe anamtanjianje kwa Falsafa na malowe gangali shindu ga temba kulingana na mapokeo ga wandamu,kulingana na kunani ya kidunia,na mngaa kulingana na Kristo. ⁹Kwa kuwa katika vene ukamilifu gowe gwa Mnungu guna tama katika shiilu.¹⁰Na mmanganya mchigumba ywanga katika vene.Jwene ni mtwe gwa kila uweza na mamlaka. ¹¹Katika vene mnepeila mchikutahiriwanga kwa tohara janga tendwa na wanadamu katika kushongwa shilu sha mnyama,lakini ni katika tohara ya Kristo. ¹²Mchikushikwanga pamo na jwene katika ubatizo.Na kwa njia imani katika jwene mchikuyuywanga kwa uwezo gwa Mnungu,amnyushio kushoka kwa wawilenje.¹³Na pumwawilenje katika makosa genunji na kutokutahiriwa kwa iihi yenunji,vashikumnyunga,pamoja na vene na kutusamehe makosa gehi gowe. ¹⁴Vashikufunda kumbukumbu ja magambo gajandikwe,na taratibu yaliji kinyume na uwe.Ashikujishoya jowe na kujikomela mumralaba. ¹⁵Vashikwishoya nguvu na mamlaka.Vashikuga vika wazi na kugatenda kuwa sherehe ya ushindi kwa njia ja msalaba gwake.¹⁶Kwa mneyo,mundu jojowe anaming'ukumunji mmanganya katika kulya au katika kupapila au kuhusu lyuva lya sikuwa au mwezi mpiya au siku ya sabato. ¹⁷Hai ni vivuli vya mambo ga kwia,lakini shiini ni Kristo.¹⁸Mundu jojowe apingwa ananyang'anywe tuzo jake kwa kutamani unyenyekevu na kwa kuabudu malaika.Mundu jwa jene jinsi jo anajinjila katika mambo gagaweni na kushawishiwa na mawazo gake ga shilu. ¹⁹Jwene akakamulila mtwe.Ni kushoka katika mtwe kwamba shiilu showe kupitila viungo vyake na maupa kuunganya na kukusanishwa pamoja,na kukula kwa ukuaji gwa Mnungu.²⁰Iwaga mchikuwanganga pamo na Kristo kwa tabia ya dunia,mbona mnatamanga mbuli mnawajibika kwa dunia: ²¹''Mnakamulanje,wala kupaya''? ²²Haga gowe gashiamuliwa kwa ajili ja uaribifu gukwia na matumizi,kutokana na maelezo na mafundisho ga wanadamu. ²³Sheria hai ishikola heshima ya chini iyeleywa kwa ubinafsi na unyenyekevu na mateso ga shiilu.Lakini yangali thamani dhidi ja tamaa ya shiilu.

Chapter 3

¹Iwanga tena Mnungu ashikumnyuyanga pamo na Kristo,Mgaloleanje mambo ga kunani amboko Kristo anatama mkono gwa shilume gwa Mnungu. ²Mfikirianje kuuhusu mambo ya kunani,mngaa kuhusu mambo ga dunia. ³Kwa kuwa mchiwanganga,na maisha genunji gashiiywa pamo na kristo katika Mnungu. ⁴Muda gwapinga onekana Kristo,ambaye ni maisha genunji,na ndio na mmanganya mnepeila shimmonekananje na jwene katika utukufu.⁵Kwa mneye mgaiyanje mambo gali katika nchi yaani,zinaa,uchafu,shauku jangalimana,nia jangalimana,na tamaa,amboyo ni ibada ja sanamu. ⁶Ni kwaajili ja aga mambo ga ghadhabu ja Mnungu jinakwia juu ja wana wakatunji. ⁷Ni kwa ajili ja aga mambo ga mmanga ya mnepeila mchikuowanga kwa gene pumwatemilenje kati jaonji. ⁸Lakini lelo ni lazima mgashoyanje aga mambo gowe ga.Yaani ghadhabu,hasira nia mbaya,matusi,na matendo machafu gashoka Mnugomo lwenunji.⁹Mnatembananje mmanganya kwa mmanganya,kwa kuuva mchikuulanga utu gwenunjigwa kale na matendo gake. ¹⁰Mchiwalanga utu gwa mpya,ambao gunetendwa gwa mpya katika maarifa kushoka na na mfano gwa jwejula ali muumba. ¹¹Katika aga maarifa,jwakwa myuhani na myahudi,kutahiriwa na kutokutahiriwa msomi,anga shoma,mtumwa,angalimtumwa lakini badala jake kristo ni mambo gowe katika gowe.¹²Kwa wateule wa Mnungu,watakatifu na wapendwao,mwivikanje utu mwena,ukarimu,unyenyevu,upole na uvumilivu. ¹³Mtolelananje mmanganya kwa mmanganya.Mngurumiananje kila mundu na mnjake mwanaga mundu ashikola lila miko dhidi ja juna,amsamehe kwa jinsi jila ambayo Bwana puvamsamehenje mmanganya. ¹⁴Zaidi ja mambo aga gowe mmanganje na Upendo,ambao ndio shigezo sha ukamilifu.¹⁵Amani ja Kristo jimng'ongozanje mmitima jenunji.Ishikuwa ni kwa ajili ja amani aji kamba mchikushemelwanga katika shilu shimo.Mkolanje shukrani. ¹⁶Na lilowe lya Kristo litame mnyumba jenunji kwa utajiri.Kwa heshima jowe,mfundishananje na mshauriananje mmanganya kwa mmanganya kwa Zaburi,nyimbo,na nyimbo ya mumtima.Mjimbanje kwa shukrani mitima jenunji na kwa Mnungu. ¹⁷Na shoshowe shimkutenga,katika malowe au katika matendo,mtenelanje gowe katika lina lya Bwana Yesu.Mwapanganye shukrani a Mnungu kupilila vene.¹⁸Wandonya,mwanyenyekeanje walume wenunji,mbuti pwikukonja katika Bwana. ¹⁹Na mmanganya mmashileu,Mwapinganje ashakongo wenunji,na mnavanganje wakali dhidi jaonji. ²⁰Wana mwaeshimunji wazazi wenunji katika mambo gowe,maana ndio pwikwapendeza Bwana. ²¹Asha awawa mnachokozanje wana wenunji,ili kwamba wanakatanje tamaa.²²Watumwa,mwaheshimunji mabwana wenu nji katika shiilu kwa mambo gowe,Mngaa kwa huduma ja meyo kama vandu va furaha ishangape,bali kwa mtima gwa kweli.Mumnjogopanje Mnungu. ²³Shoshowe shimkutendaga,mtenda nje kushoka mnafsi jenunji kama kwa Bwana na mngaa kama kwa wanadamu. ²⁴Muumanyinji ya kwamba mpinga poshelani tuzo ja umiliki kushokwa kwa Bwana.Ni kristo Bwana Mkutumikianga. ²⁵Kwa sababu jojowe atendaga ngali haki shaposhele ukumu kwa matendo gangali haki gagalendile,na gwakwa upendeleo.

Chapter 4

¹Mabwana,mchoyanje kwa watumwa mambo gali ga haki na adili.Muumanyinji mnepeila kwamba mchikulanga Bwana kumbingu.²Mngendeleanje kuwa thabiti katika masombi.Mtamanje meyo katika lyene kwa shukrani. ³Mnjuganje pamo kwa ajili jetu mnepeila,ili kwamba Mnungu augule mnango kwa ajili ja lilowe,kuweleketa siri ja kweli ja Kristo kwa jene sababuji njila wa minyololo. ⁴Na mnjugaje kwamba ngombole kuli wika wazi,kama pumbinjilwe kuveleketa.⁵Jenda kwa heshima kwa wewala walinginji pilangu,na muugombolanje muda. ⁶Malowe genunji gawe na neema muda gowe,na ganonye mnjehe majira gowe,ili kwamba mkombolanje jinsi pumkupingwanga kumjangula kila mundu.⁷Kwa mambo gang'usu mne,Tikiko shagatende gamanyikane kwenunji.Jevene ni mpwanga,mpendwa,mtumishi mwaminifu,na mtumwa mnjetu katika Bwana. ⁸Na kumtuma kwenunji kwa ajili ja lyelino,kwamba mkombolanje kugamanya aga mambo ga kuhusu uwe na mnepeila kwamba akombole kumtanga mtima. ⁹Na kumtuma pamoja na Onesimo,ndugu jwetu mpendwa mwaminifu na jumo jwenunji.Shimnungulu lwanje kila shindu shikoposhele apano.¹⁰Aristarko, mfungwa mnjetu,ana kumsalimianga,mnepeila na Marko binamu jwake na Barnaba mwaposhelenje utalatibu kushoka kwakwe,''Mwanangu ajiaga kwenunji,mumposhelanje,'' ¹¹Na mnepeila Yesu ashemwa Yusto.Hawajikapenji wa tohara ni watenda kazi vajanguji kwa ajili ja ufalme gwa Mnungu.Vashivanganga ni faraja kwangu.¹²Epafra anakumsalimianga.Jwene ni jumo jwenunji na mtumwa jwa Kristo Yesu.Jwene anatenda bidii katika kujuga kwa ajili,ili kwamba mkombolange kujima kwa ukamilifu na kuhakikishwa kikamilifu katika mapenzi gowe ga mnungu. ¹³Kwa kuwa na kumshukuhudia,anatenda liengo kwa bidii kwa ajili jetu,kwa wewala walinginji Laodekia,na kwa wewala wali Hierapoli. ¹⁴Luka jwejula tabibu mpendwa ,na Dema wanakumsalimianga.¹⁵Mwasalimianje ashapwanga valinginji ku Laodekia,na Nimfa,na likanisa lyelile liili kumngwake. ¹⁶Jene barua ji pujipingwa shomwa mmiongoni mwenunji,jishomwe mnepeila kwa kanisa lya walaodekia,na mmanganga jene barua kushoka Laodekia. ¹⁷Mmelekete kwa Arkipo,''Mnole jejila huduma jijiposhele kushoka kwa Bwana,kwamba mnapingwa kuji kamilisha.''¹⁸Aji salamu ni kwa mkono gwangu nemwene-Paulo.Mji kumbukanje minyororo jangu.Neema na jiwe na mmanganyanji.

1 Thessalonians

Chapter 1

¹Apaulo, Silwano na Atimotheo kwa kanisa la wathesalonike katika Nnungu Baba na Bwana Yesu kristo Neema na amani jiwe nanyi.²Tunatola shukurani kwa Nnungukila mala kwaajili jenunji nyowe wakati kutowalugulanga katika maombi getu. ³Tunaikumbushila bila koma mbele ja Nnungu na awawa jetu maengo genu ga imani, juhudi ja upendo na uvumilivu, gwenyw ujasiri kwaajili ja baadae katika Abwana Yesu kristo.⁴Anugwana mnaopendwa na Nnungu tugumanyile wito gwenu, ⁵Na jinsi injili jetu iijile kungwenu nga ja lilowe jika, bali pia katika nguvu katika Roho Mtakatifu na katika uhakika kwa namna jenejo. mmanyile pia tuwe tupaliji wandu wa shindu shashi miongoni mwetu kwaajili yetu.⁶Mwaliji wandu wakutuiga tuwe na Bwana kama muposhele lilowe katika taabu kwa furaha jishoshile kwa roho Mtakatifu. ⁷Na matokeo gake mkawa mfano kwa wowe katika makedonia na akaya ambao wanaamini.⁸Kwakua kunakoposhela kukwenu lilowe la Nnungu lijenele kowe na si kwa makadoniana akaya jika pe, badala jake kwa kila mahali imaninjenu katika Nnungu jijenele kowe na matokeo gake mkahitajion kuweleketa chochowe, ⁹Kwakua gwao wayene wanaarifu ujio gwetu upaliji nan shindu shashi, kati jenu, wanasimulianga jinsi miuwageushile Nnungu kuposhela katika sanamu na kumtumikia Nnungu alie haio na jwakweli. ¹⁰Washishoya habari kuwa nguna kuninda mwana gwake kupoka mbinguni aliefufuliwa koposhela wafu na jwenejo ni Yesu, atuwishile huru koposhela kwenye ghadhabu jikwia.

Chapter 2

¹Kwakua mmanganya mnikummanya, ujio gwetunji nnga gwa yoyo. ²Mshikumanyanga kwamba pamwanzo tushikuteseka na bashi kututenda kwa oni akula kufilipi, mbnuti pumkumanyangapo. tushikukola ujasiri gwaveleketa injili jika Nnungu nkali na tabu jaigwinji.³Kwa maana mahusia getu gakashokana na ubaya, wala ya nyata, wala ya hila. ⁴Badala jake kama nneila tukubalishe na Nnungu na kuaminiwa injilindio putukuveleketa, tunaveleketa nnga kwa kuwafurahishanga wandunji, lakini kumfurahisha Nnungu, nnyene jika pe ndio analola mitima jetu.⁵Kwa maana twangatumia malowe gwakwipendekeza muda gogowe, mbuti pumkumanyanga, ⁶wala mwangatumia malowe ga lambililwa kwa tamaa, Nnungu shahidi jwetu. Wala twangaloleya utukufu kwa vandu, wala kushoka kwenunji wala kwa anganyanji, Tukamanyile kulonga kupendelewa mbuti mitume ja Kristo.⁷Badala jake putwaliji kimya kati jetu mbuti amama puvakwapembeleyanga wana wake, ⁸Kwa gweguno mpanda tushikukola na upendo kwenunjiputwaliji tayari kuwashirikishanga na wala injili jika Nnungu bali na maisha getu vayene. Kwakuwa mmekua wapendwa gwetu. ⁹Kwakua mmekuwa ndugu mnikumbushiranga liengolya kulaga kwetu. shilo na mui tunatenda liengo kusudi tukamlemea jejoye. Gwene mudago, nikuwahurianga injilin jika Nnungu.¹⁰Mmanganyanji mshuhudianje, na Nnungu jo, na kwa utakatifu gwa namna jashi, haki na wala lawama, tulivyoenenda wayene mbele jenu mnaoamini. ¹¹Nnepeyo mmanyanje namna jashi kila jumo jwenu, mbuti awawa puvali vanavavo nikuwahimizanga na kuwataganga mtima. Tushikushuhudia ¹²Kwamba tushikupingwa kwenda mbuti putushemwile kuka Nnungu, avashemilenje kuufalme na utukufu gwake.¹³Kwa jene sababu tunamkushukuru Nnungu kikla muda. pava mda gumposhelenje kushoka kwetu uijumbe gwa Nnungu gutupilikene, mwaposhelenje malowe gavandunji. badala jake niposhera mbuti nneyo pwili lilowe lya Nnungu ni lilowe litenda liengo kati jenjnji mngamininji.¹⁴Kwa nneyo mmanganya, ashapwanga, mmanganje mmandu waiga makanisa ga ka Nnungu gali ku uyahudi katika Kristo Yesu. kwakua mmanganyanji mshikutesekanga kwa gegala mambo kushoka kwa wandunji vyenumbuti mwili kushoka kwa wayahudi. ¹⁵Puvalinginji wayahudi ndio vavulegenje Abwana yesu pamoja na manabii Ni wayahudi watuvingelenje tushoshe pilanga, vakakumpinganga Nnungu na ni maadui ga vandu vowe, ¹⁶Walituzuia tunavelekete na mataifa ili vapatanje kuokolewa, matokeo gake ni endelea na mashambi gaonji, mwisho gwake nikwighadhabu pamtundu jao.¹⁷Uwe ashapwanga tushitengana na mmanganya kwa muda mfupi na shiilu, ngaa pamtima. tushikutenda kwa uwezo gwetu na shauku kuu ni lola nyuso jenunji. ¹⁸Pava tushikupinga kwia kungwenunji, nne Paulo kwa mara jimo pe na kwa muda gwina, lakinji lishetani lishikutuivila. ¹⁹Pava kujiamininkwetu nnga shindu kwa baadaye, au kufurahi, au taji jakwivunila mbele ya Bwana wetu Yesu muda gwa kwia kwake. ²⁰Pava mmanganya ni utukufu gwa furaha jetu.

Chapter 3

¹Kwaiyo putwali tukamamnya vumilia zaidi, gutuganishie niwa yambone ingala kwekula athene jika jetu. ²Twamtumile Timotheo ndugu yetu na mtumishi jwa Nnungu katika injili ya Kristo. kwaimalishianga na kwafalijinji kuhusiana na imani jenu. ³Tushikutenda genega ili kusudi anapagwe jojowe jwateteleka kutokana na mateso haya. kwakua namwene nimumanyi kwamba tumekwisha kwaajili ya hili.⁴Kwakweli wakati gutwaliji pamo nanyi, tushikulongolela kuwaeleza ya kuwa tulikuwa karibu kupata mateso, na genego gashikoposhela kama shimkuti manyanga. ⁵Kwasababu jino, punaliji ngamanya kuvumilia tena, namtumile ili kusudi mbate kumanya juu ya imani jenu. Huenda mjaribu ashikualinganga na liengo lyetu na kuwa lanyoyo.⁶Lakini Timotheo alikuja kungwetu kukoposhela kunngwenu na gwatupeleshele habari njema juu ya imani na upendo gwenu. Ashimkutulugulila yakuwa mnayo kumbukumbu mzuri juu jetu, na kwamba mnatamani kutuona kama kama amba na uwe tunatamani kummonanga mmanganyanji. ⁷Kwasababu haji ndugu twashimkufaliojika sana kwa imani jenunji, katika kulaga na mateso gowe.⁸Kwasasa tunaishi, kama msimamangaga imara kwa Abwana, ⁹Kwani shukulani jipali tumpe Annungu kwaajili jenu, kwa furaha jowe tulijinajo mbele ya Nnungu juu jenunji. ¹⁰Tunajuga sana shilo na muhi ili tuweze kuiona nyuso yenunji na kumjonjesheanga kinachopungua katika imani yenu.¹¹Nnungu na awawa wayene, na Abwana yetu Yesu batuongoze mpanda gwaika kunngwenu. ¹²Na abwana atende mjojeshikanje upendo uzidi, Mpinganangaga na kuwapinga wandu bowe kama tushikuntendeaga mmanganya. ¹³Na atende nnei ili kuimarisha mioyo jenu jiwe bnila lawama katika utakatifu mbele ja Nnungu jwetu na awawa yetu katika ujio wa Abwana Yesu pamoja na watakatifu wake wote.

Chapter 4

¹Hatimaye, ndugu, tunakuwatia mtima na kuwasihi kwa Ayesu kristo. mbuti mpokelenje maelekezo kushoka kwetu namna iwapasavyo kuendana na kumpendeza Nnungu, ²kwakua mnamanyanga ni maelekezo gashi tuwapelenji kupitia Abwana Yesu.³Kwakua genega ndiyo mapenzi gaka Nnungu: utakaso gwenunji-kwamba muepukanje zinaa, ⁴Kwamba kila mundu anamanya namna japata jwandonya jwake nnyene katika utakatifu na heshima. ⁵Unakwete wandonya kwa tamaa ja shiilu (mbuti mataifa gakammanya Nnungu) ⁶Anapagwe mundu jejoye atakaevuka mipaka na kumkosea nnjake kwaajili ya jambo hili. kwakua Abwana ndiye mwenye kulipa kisasi kwa mambo gowe haga, kama tulivyo tangulia kuwaonya na kushuhudia.⁷Kwa kuwa Abwana wangatushema kwa ushafu, bali kwa utakatifu. ⁸Kwa hiyo alikukana lyeneli wakakana wandu, anakumkana Nnungu, ashikwapa Roho mtakatifu jwake.⁹Kuhusu upendo wa ndugu, hakuna haja ya mundu jejowe jula kukuandikishia, kwakua mshikufundishwanga na Nnungu kupingana ninyi kwa ninyi. ¹⁰Hakika mutendile genega gowe kwa ndugu wapalinji Makedonia gowe, lakini twawasihi, ndugu, ntende hata na zaidi. ¹¹Twawasihi mtamani kuishi maisha ga utulivu , kujali shughuli zenu, natenda maengo kwa mikono jenu kama tuwaamuru. ¹²Ntende aga ili uweze kuenenda ukoto na kwa heshimakwa wenewo wali palang ja imani, ili unapiungushile na hitaji lolowe.¹³Tukapinga ninyi muelewe isivyo sahihi, enyi anungwana, juu ya wenewo wagonilenji, ili mnaishe mkahuzunika mbuti anganyanji wangali uhakika tykuhusu wakati ¹⁴ujao. Iwapo tunaamini Yesu awile na ashifufuka tena, Nnepeyo Nnungu awalete pamoo na Yesu na hao wagonilenje mauti katika yeye. ¹⁵Kwaajili ya ago tunakuwalugurira nanyi kwa lilowe la Bwana, kwamba uwee tulio hai, tupali wakati waja kwake Bwana, hakika tunalongolela wagonile mauti.¹⁶Kwakua awawa wayene atashuka kukoposhela mawinguni, Ajile na sauti kuu, pamoja na sauti ya malaika mkuu, pamoja na parapanda jika Nnungu, na wawile katika kristo watafufuka kwanza. ¹⁷Kisha tuwe tulio hai, tupeleshele, tutaungana katika mawingu pamoo nao kumlaki Bwana hewani. kwa mpanda gwenegu tutakuwa na Bwana moga gowe. ¹⁸Kwa hiyo, mfarijiane ninyi kwa ninyi kwa malowe genega.

Chapter 5

¹Sasa kwa habari ja muda na nyakayti, ashapwanga jakwa haja java kila shindu shoshowe kijandikwe kwenunji, ²Kwava mmanganyanji mmayene mnamanyanga kwa usahihi kuwa moga ga ABwana inakwia malinga mwii pai kashilo, ³Pepala pavakueleketanga kuna "Amani na Usalama" penepo uharibifu pukwiya ghafla. ni malinga ushungu puukwiya kwa jandonya akwete shitumbo, vakaepukangha kwa mpanda gogowe gula⁴Lakin mmanganyanji ashapwanga mwangalinginji mnuvindu hata siku malinga mwii. ⁵Kwa maana mmanganyanji mmowe ni wana wa nunu na wana muhi uwe ngawa wana na shilo au wana waluvindu. ⁶Nneyo bahi tugone malinga vananji puvagonilenje bali tukeshe na kuwa makini. ⁷Kwakua wanagonanga wagona shilo na vakolelwa vanakolelwa shilo.⁸Kwakua uwe ni wana wamuhi, tuwe makini. Tuwale ngao ya imani na Upendo na kofia ya chuma ambayo ni uhakika wa wokovu wakati ukwiya. ⁹Kwakua Nnungu jwaanga agula mwanzo kwaajili ya gadhabu, bali kwapata wokovu kwa mpanda gwa Abwana Yesu Kristo. ¹⁰Jwenejo ndo atuwile ili kwamba, hakuno tuli meyo au tugonile shituishi pamo na nnyene. ¹¹Kwa nneyo, farijiananinji na kushenga mmanganyanji kwa mmanganyanji malinga pumtendanje.¹²Ashapwanga tunakuwajuga mwamanyanje wale wanaotumika nkati jenunji na vevala valinginji kunani nkati jenunji katika Abwana na vevela wakumshaurinji. ¹³Tunakuwajuganga pia muwatambue na kuwapa heshima katika upendo kwaajili ja maengo gaonji. Muwe na amani nkati jenunji mmayene. ¹⁴Tunakuwasihi, ashapwanga muwaonyanje wasio kwenda kwa utaratibu, mwapanganje mtima wakatilenje tamaa, wasaidieni wali wanyonge na muweenje wavumilivu muda gowe.¹⁵Mnolanje anapagwe mundu jwa lipa bya kwa baya kwa mundu juna, Badala jake mtendanje gali mema kwa kila jumo jwenunji na kwa wandu bowe. ¹⁶Mfurahinji mowa gowe. ¹⁷Mjuganje bila kupela. ¹⁸Mumshukuru Nnungu kwakila shindu pava genego mapenzi ga Nnungu kwenunji katika Yesu Kristo.¹⁹Msimzimishe mtima. ²⁰Mnauzaraunji Unabii. ²¹Mninganje mambo gowe. Mkamulanje la mmbone. ²²Nng'epukanje kila muonekano gwa Uovu.²³Nnungu jwa Amani awakamilishe kaika utakatifu. Mtima, nafsi na shiilu vitunzwe pangali mawaa katika kwiya kwake Abwana wetu Yesu Kristo. ²⁴Nnyene awashemile ni mwaminifu, na ndiye mwenye kutenda.²⁵Ashapwanga mtujugalanje pia. ²⁶Mwasalimunji ashapwanga bowe kwa busu takatifu. ²⁷Nawasihi katika bwana kuwa jene barua aji jisomwe kwa ashapwanga bowe. ²⁸Neema ja Abwana yetu Yesu Kristo iwe pamoja na mmanganyanji.

2 Thessalonians

Chapter 1

¹Paulo, Silwano na Atimotheo kwa kanisa la Wathesalonike katika Nnungu Awawa jetu Yesu Kristo. ²Neema jiwe kungwenu kwa amani jishoka kwa Nnungu Ababa jetu na kwa Abwana jetu Yesu Kristo.³Jishikutupasa uwe kumshukulu Nnungu moga gowe kwaajili jenunji, ashapwanga. Maana pava nneyo ndiyo pwikupinjikwa, pava imani jenu inakua sana, na upendo gwenu gwa kila mundu mjonjeanje gwa ngwinji. ⁴Uwe twashayene tunaweleketa kwa ufahali juu jenunji katika makanisa ga Nnungu. Tunaweleketa abali ja saburi jenu na imani mkwetenji katika mateso gowe. Tunaweleketa kwa abali ja mateso jisitaili. ⁵Jejino ishara ja hukuku ja haki ja Nnungu. Matokeo ga nneyi kuwa muhesabiwanje kuwa mwastahili kulundila ufalme gwa Nnungu amnbao kwa ajili jake mnateswanga.⁶Kwakua haki ya Nnungu kwalipanga mateso banganya vala kuwa tesanga mmanganya, ⁷Nakuwapanganga raha mmanganya mkuteswanga pamo nauwe. shiuwatende nnei kipindi januikuliwa kwake Abwana Yesu shoka kumbinguini pamo na malaika na uwezo gwake . ⁸Katika amwali vamoto shiwalipizie kisasi bene anganya banga mmanya Nnungu na bene wanganyanji wangajiheshimunji injiili ja Bwana yetu Yesu.⁹Wapingatesekanga kwa maangamizi ga milele akuno wali watendilenjwe na uwepo gwa Abwana na utukufu gwa nguvu jake. ¹⁰Apinga tenda atakapokuja ili kutukuzwa na wandu gwake na kustaajabishwa na bowe wakwete imani. kwasbabu ushuhuda gwetu kwenunji ushisadikiwa kwenunji.¹¹Kwasababu ajino tunakumjugalanjila moga gowe. Tunajuga kwamba Nnungu gwetu avahesabunji kwakua bashimkustahilinji shemwanga. Tunajuga kwamba bapate kutimiza kila haja ya wema na kila liengo lya imani kwa mashili. ¹²Tunajuga mambo aga ili mpatanje kutukuza lina lya Abwana bwana Yesu. Tunajuga kwamba mpate kutuzwa naye kwasababu Neema ja Nnungu na ja Bwana Yesu Kristo.

Chapter 2

¹Baada jaika Bwana wetu Yesu Kristo nitama pamo na uwe na kuwajuganga ashapwetu, ²Kwamba mnasumbuliwanje wala kutabishwanga kwa urahisi, kwa Mtima wala kwa ujumbe gwa barua jiionekana kushoka kungwetu, nibeleketa kuti luvya lya Abwama tayari liishe.³Mundu anamtembanje kwa namna jejoye. kwakua ingaika mpaka lyelila anguko likoposhele na mundu jwa uasi aunukulilwe jwejula mwana jwaalibia. ⁴Jweneju ndio anapinga nikwijinula nnyene Nakumpinga Nnungu na sheshoye shiabudiwa. Na matokeo gake, nitama kuekalu lya Nnungu nikwilola nnyene mbuti Nnungu.⁵Kwani mkakumbushilaga kuti punaliji na mmanganyanji njikumalanjilanga aga mambo ga? ⁶Nnaona mnamanya shikwaivila, vanapingwa vaunukulilwe kwa muda sahihi utakapowadia. ⁷Pava jishiwa siri ja mundu jwa tenda uasi inatenda liengo mpaka nnaino, ila pe pavali vakwaivila mpaka bavashoye mumpanda.⁸Ndio jwejula jwa uasi shianukiuliwe, na Bwana Yesu vya pinga kwa ula na mbumu yao yab mtwe, Bwana apingakwatenda shakwashindu shoshowe kwa ufunuo gwa kwia kwawo. ⁹Kwiya kukajwejula jwa uasi ni kwasababu ja liengo likishetani na mashirin gake gowe, kwa ishara na maajabu ga unami. ¹⁰Na unami gowe gwa udhalimu. Genega mambo ga shigapagwe mpaka vevala vyao vilenje, kwasbabu vyagaposhelanga upendo gwakweli kwaajili jaokelewa kwaonji.¹¹Kwasababu jenejo Nnungu anakwatumiaga kazi jaangalimana na vaaminji kuti unami. ¹²Matokeo gake ni kwamba wowenji shivahukumiwanje, wewala wangaamininji ukweli ni nikuifurahisha katika udhalimu.¹³Lakini tunapingwa kumshukuru Nnungu kila muda na kwaaajioli jenunji munaapingwa na Bwana. Kwasababu Bwana ashikuwaaguilanga mmanganya mbuti malimbuko ga wokovu kwa utakaso gwa Ntima na Imani katika ile ja kweli. ¹⁴Hashino ndio shakumtemelenje mmanganyanji kwamba kupilila injili mnaweza kupatanga utukufu gwa Abwana wetu Yesu Kristo. ¹⁵Kwahiyo, ashapwanga, mjimanje imara. ueleweni gwegula utamaduni gumfundishwe, kwa lilowe au Barua jetu.¹⁶Lelo Bwana wetu Yesu kristo Nnyene, na Nnungu awawa yetu vyatupinjile nikutupa faraja ja milele na ujasiri gwa mmbone kwaajili ja maisha gakwia kupitila neema, ¹⁷Awafariji na kujitenda imara mitima jenunjikatika kila lilowe na liengo lya mbone.

Chapter 3

¹Nnaino, ashapwanga, tujuganenji, kwamba lilowe lya Bwana liweze kuenea na kutukuzwa, kama ilivyo kwenunji. ²Mjugenenji kwamba tuweze kuokolewa kushoka katika uovu na wandu waasi, kwakua nga bawonji wakwete Imani. ³Lakini Abwana ni mwaminifu, ambaye atawaimarisha ninyi na kuwalinda kushoka kwa yuel muovu.⁴Tushikola ujasiri katika Bwana kwaajili jenunji, kwamba mnatendanga na shimtendanje mambo ambayo tunawaagiza. ⁵Bwana aweze kuongoza mitima jenunji katika upendo na uvumilivu gwa Kristo.⁶Nnainpo tunawaagizanga, ashapwanga, katika lyina lya Bwana Yesu Kristo, mwepukenje anganyanji wa maisha ga uvivu na nnga desturi mposhilenje kushoka kungwetu. ⁷pava mmanganya mnamanyanga ni sawa kwenunji kutuiga sisi. Twangaishi miongoni mwenu malinga wewala wangali nidhamu. ⁸Na twangalya shalya sha mundu jejowe jula bila kukilipia. Badala jake tushitenda maengo muhi na shilo maengo gamagumu na ga shida, ili tusiwe mizigo kwa jejowe yula. ⁹Tushitenda nnei nnga twangali mamlaka. Badala jake tushitenda nnei ili tuwe mfano kwenunji, ili kwamba muweze kutuiga sisi.¹⁰Wakati tulipokua pamoja na mwe tuliwaagiza, "Ikiwa jumo akapinga tenda liengo, na angalye." ¹¹Pava tunapilikana kwamba baadhi washikola uvivu miongoni mwenu. wakatenda maengo lakini badala jake ni wandu wangali utaratibu. ¹²Nnaino hao nao tunaagiza na kuwaasa katika Bwana Yesu Kristo, Kwamba lazima watende liengo gwa utulivu na lyanganga shalya shao wayene.¹³Lakini mmanganyanji, msizimie mitima katikan tenda ga usahihi. ¹⁴Mundu akapinga tii lilowe lyetu katika gwenegu waraka guno, Mutamenae kwa umakini na na mnashirikiane najwenejo, ili atende kuaibika. ¹⁵Mnaposhele mbuti adui, lakini mumkalipile mbuti ndugu.¹⁶Bwana jwa amani nnyene awape amani muda gogowe na katika mipanda jowe. Bwana atame nanyi bowe. ¹⁷Jejino salamu jangu, Paulo, kwa nkono gwangu nnyene, ambayo ni alama katika kila waraka. hivi ndivyo nijiandikishe. ¹⁸Neema ja bwana wetu Yesu Kristo iwe na mmwe bowe.

1 Timothy

Chapter 1

¹Paulo mtume wa Kristo Yesu Kulingana na amri ja Nnungu na mwokozi wetu Yesu Kristo aliye ujasiri wetu, ²Kwa Timotheo mwanangu wa kweli katika imani Neema,rehema na amani ishaka kwa nnungu Baba na Kristo Yesu Abwana vatu.³Malinga punikusihi punyawile kwenda makedonia uigale Efeso ili kwamba ukombole kuwaamuru vandu fulani wanajiganye mafundisho tofauti. ⁴Pia mpilikanishianje hadithi na orodha za nasaba zisizo na mwisho.Genega husababisha mabishano zaidi kuliko kwajangatila kuendeleza mpango gwa Nnungugwa imani.⁵Basi lengo la agizo lyeneli ni upendo ushoka katika mtima safi,katika dhamira jambone na katika imani ya kweli. ⁶Baaadhi ya vandu vashikulikosa lengo guvaleshile mafundisho genega na kugeukia mazungumzo ya kipumbavu. ⁷Vanapinganga kwa waalimu wa sharia,lakini vakafahamu shilugulanga au wanachosisitiza. ⁸Lakini tunamanya kwamba sheria ni njema malinga mundu ataitamia kwa usahilu.⁹Tunamanya kuwa sheria jangatungwa kwa ajili ja mundu mwenye haki,bali kwa ajili ya wavunja sheria na waaasi, Vandu wasio wataua na mwenye dhambi,na ambao vangalinginji Nnungu na waovu.Imetungwa kwa ajili ya wanao sababu na amama yaonji kwa ajili ya wauaji. ¹⁰Kwa ajili ja washerati,kwa ajili ya vandu vanzinzi,kwa ajili ja vevala vakwatekanga vandu na kuwatenda watumwa,kwa ajili ya waongo kwa ajili ya mashahidi wa vongo na jojowe ali kinyume na maelekezo ya waminifu. ¹¹Maelekezo genega ganashokana na injili yenye utukufu ja nnungu mwenye kubarikiwa ambayo kwao nimeaminiwa.¹²Nina kumshukuru Yesu Kristo Abwana vetu.Ashikunitaga mashili kuwava alinihesabu nne kuwava alinihesabu nne kuwa mwaminifu na gwamishile katika huduma. ¹³Njikuva mundu jwa kufuru,mtesaji na mundu jwa vurugu.Lakini njikupata rehema kwa sababu nji kutenda kwa ujinga kwa kutoamini. ¹⁴Lakini neema ja Mnungu vetu jishigumbala imani na upendo ulio katika Kristo Yesu.¹⁵Ujumbe gwenegu ni wakuaminika na unastahili kuposhwelwa na vowe,ya va kristo Yesu ashikwiya padunia kuokoa wakwetenje mashambi,Nne ni mbaya zaidi ya wowe. ¹⁶Lakini kwa sababu jeneji nne njikupengwa rehema ili kwamba nkati jangune awali ya yowe Kristo Yesu adhihirishwe uvumilivu wowe.Ashikutenda nneyo malinga kidelezo kwa vowe vapinga kumwamini jwenejo kwa ajili ja uzima wa milele. ¹⁷Na nnaino kwa mfalme jwangali na ukomo,akawa,akaonekane,nnungujika ime heshima na utukufu milele na milele na milele .Amina.¹⁸Ninakuliivika agizo lyeneli mnuyo jako Timotheo,Mwana jwangu.Natenda nnei kulingana na unabii ushoshiwe penepo kwanza kuhusu ugwe,ili kwamba uhusika katika vita njema. ¹⁹Tenda nneyo ili kwamba uve na imani na dhamira njema.Baadhi ja vandu vashikuga kunanga genega wakaangamiza imani. ²⁰Malinga nneila Himeneyo na Alekizanda ambao njikumpa shetani ili vajiganywe wasikufuru.

Chapter 2

¹Kwa nneyo awali ja jowe,napinga maombi na dua na maombezi na shukrani itendeshe kwa ajili ja vandu vowe, ²Kwa ajili ja wafalme na vowe ambao valinginji kwenye mamlaka,ili kwaula tukombole kuishi maisha ga amani na utulivu katika utauwa wowe na heshima. ³Lyeneli ni njema na lenye kukubalika mmujo ja nnungu mwokozi wetu. ⁴Jwenejo hutamani kuwa vandu vowe waokolewe na wapata kumanya ukweli.⁵Kwava apali nnungu jumo na kuna mpatanishi jumo kati ja nnungu na mwana damu ambaye ni Kristo Yesu. ⁶Ashikuishoya mmwene kama fidia kwa vowe,mahinga ushuhuda kwa wakati muafaka. ⁷Kwa sababu jeneji nne namwene njikutendwa kuva mjumbe wa injili na mtume.Nalugula kuchi,'ngalugula unami.Nne ni mwalimu vandu mataifa katika imani na kweli.⁸Kwa nneyo napinga vashileu kila mahali vajuje na kujinula makono matukatifu bila ghadhabu na mashaka. ⁹Nne peyo napinga vandonya waivisha mavazi gakubalika,kwa heshima na kujizuia,vanavanganje na umbo ilushilwe,au dhahabu,au lulu au mavazi ya gharama jajikulungwa. ¹⁰Pia napinga vawale mavazi yakwastahili vandivya wanaokini uchaji kwa kupitila matendo mema.¹¹Jwandonya na aijiganye katika hali ja utulivu na kwa utii gowe. ¹²Ngakummhusu mundu jwandonya kujiganya au kuwa na mamlaka juu ja vashileu bali atame katika hali ja ukimya.¹³Kwava Adamu ashikualaywa kwanza kisha Eva. ¹⁴Adamu jwangatembwa,lakini jwandonya ashikutembwa kabisa katika hasi. ¹⁵Hata nneyo ataokolewa kwa kupitila kuveleka vana,kama shivajendelele katika imani na upendo na katika utakaso na akili njema.

Chapter 3

¹Usemi gwenegu ni gwaminika.Kama mundu anatamani kuva msimamizi,anatamani Liengo jema. ²Kwa nneyo msimamizi ni lazima anave na lawama.Ni lazima ave jwashileu jwa mkongwe jumo.Ni lazima ave kiasi,busara,mwenye utaratibu,mkarimu.Ni lazima awe na uwezo gwa jigamya. ³Anave anatumila mvinyo,anapwate,bali mpole mwenye amani.Ni lazima anave apinga mmbya.⁴Inampasa Kuwasimamia vema vandu va nyumba jake mmwene na vana vake imewapasa kumtii kwa heshima zote. ⁵Maana ikiwa mundu akamanya kuvajimila vandu va kumui kwake mwene atalilejeaje kanisa lya Mnungu?⁶Anave mwamini jwaambi ili kwamba asije akajiwina na kugwa katika hukumu kama yule mwovu. ⁷Lazima pia awe na sifa jambone.Kwa vome valinginji pilanga ili anagwe kwenye aibu na mtego wa mwovu.⁸Mashemasi,vilevile wanapaswa kuwa menye kustahili heshima,venave venye kauli ivili.Vanatumilaye mvinyo kupita kiasi au kuwa na tamaa. ⁹Vakombole kuitunza kwa dhamiri safi ile kweli ya imani iliyofunuliwa. ¹⁰Wawe pia wamethibitisha kwanza,alafu wakombole kuhudumu kwa sababu vangahinginji lawama.¹¹Vando nyanji nnepeyo vawe wakuetenje heshima wasime wasingiziaji,wane ma kiasi na waaaminifu kwa mambo gawe. ¹²Mashemasi lazima vawe vashileu wa mkongwe jamo,lazima vakombole kwa jamilanga vema vana vao na majumba gao. ¹³Kwava vevala vanatumika ukoto hupata msimamo gwambone na ujasiri gwamkulungwa katika imani jili katika Kristo Yesu.¹⁴Ninajandika mambo geneja kumgwako na ninatumaini kwiya kumgwako nnei foome. ¹⁵Lakini ikiwa nitachelewa,ninajandika ili upate kumanya namna ya kuenda katika nyumba ja nnungu,au balo ni likanisa lya nnungu aliye hai,nguzo na msaada wa kweli.¹⁶Na haipingiki kwamba kweli ya wungu uliyofunuliwa ni mkuu:Ashi kuonekana katika shiilu,akathibitishwa na mtima gwalolilwe na malaika akatangazwa miongoni mwa mataifa akaaminiwa na ulimwengu na gwatolilwe katika utukufu.

Chapter 4

¹Nnao Roho analugula waziwazi katika nyakati.Ikwiya baadhi ja vandu shivajileshe imani na kuwa makini kupilikanishia mtima pugutemba na mafundisho ya kipepeo gapimgajiganya katika unami na unafiki. ²katika uongo na unafiki. Dhamira zao zitabadilishwa.³Wapinga kwakaniyanga kulomba na kuposhela yalya ambayo Mnungu aliviumba vitumiwe kwa skukrani miongoni mwao na wenye kuimanya kweli. ⁴Kwa sababu kila shindu ambacho nnungu amekivumba ni shambone.Shakwa ambacho tunapashela kwa shukrani kinastahili kukanwa. ⁵Kwa sababu kinatakaswa kupitila lilove lya Mnungu na kwa mpanda gwa maombi.⁶Kama shingavishe maombi genega mmujo ja nnungu shiuve mtumishi jwaubone wa Yesu Kristo kwa sababu umestanishwa kwa malove ga imani na kwa mafundisho gambone ambayo ushikukagula. ⁷Lakini zikane hadithi za kidunia ambazo zinapigwa na vandonya vazee.Badala yake jijiganye mmwene katika utaua. ⁸Kwa maana mazoezi ga shiilu ganafaa kashoko bali utauwa wafaa sana kwa mambo gowe.Hutunza ahadi kwa maisha ga nnaino na gegala gakwiya.⁹Ujumbe genegu ni wakuaminiwa na unastahili kukubaliwa kabisa. ¹⁰Kwa kuwa ni kwasababu jeneji tunalaga na kutenda maego kwa bidii sana.Kwa kuwa tunao ujasiri katika Mungu aliye hai, ambaye ni Mwokozi wa watu wote, lakini hasa kwa waaminio.¹¹Ugalugule na kuggafundisha mambo genega. ¹²Mundu jojowe asiudharau ujana gwako.Badala yake ume mfano kwa vowe waaminio,katika usemi mmenendo,Upendo,vaminifu na usafi. ¹³Mpaka pupingakwiya dumu katika kushoma,katika kuonya na katika kujiganya.¹⁴Uaipuune karama jili nkati mwako ambayo ushikupengwa kupitila unabii kwa ushilwa makono na ashambuje. ¹⁵Uyajali mambo genega.Ishi katika henego ili kukula kwako kuve dhahiri kwa vandu vowe.Zingatia sana mwenendo wako na mafundisho. ¹⁶Dumu katika mambo genega.Maana kwa kutenda aneyo utajiokoa gummwene na vevala vakukupilikanishia.

Chapter 5

¹Unamkavipile jwashileu mzee.Bali mtaje mtima malinga awawa yako.Uwataganje mtima vijana vashileu kana kwamba ashapwanga vako. ²Gwataganje mtima vandonya vazee malinga ashamawa yako na vandonya vijana malinga ashadada yako kwa usafi gowe.³Waheshimu wajane,vevala valinginji wajane kwelikweli. ⁴Lakini kama mjane akuete vana au vaukulu,valeshe kwanza waijiganye kulangaya heshima kwa vandu va kumui kwaonyi vayenenji cvaleshe vavalipe ashawawa yao mema kwava yeneyi inakenja mmujo ja Mnungu.⁵Lakini mjane kweli ni jimejula aleshilwe jika.Naye hurika tegemeo lyake kwa Mnungu.Mora gowe huduma katika sala na maombi mui na shilo. ⁶Hata nneyo jwandonya jwejula atama kwa anasa awile,ingawaje yu hai.⁷Na uyahubiri genega mambo ili kwamba vanavanganje na lawama. ⁸Ila kama mundu akanaga kwatunza ashapwanga vake hususani vevala valinginji kumai kwake,ashikujikana imani na ni mbaya kuliko mtu asiye amini.⁹Basi jwandonya ajandikishwe kwenye orodha kama mjane akiwa na umri usiopungua miaka sitini na ni jwamkongwe jwa jwannume jumo. ¹⁰Lazima amanyikane kwa matendo mema ikiwa ni kwamba ashikwajali vana au ameshakuwa mkarimu kwa vajeni,au ashiukanga makongono ga waaminio au ashikwaajangutila ambao vatendateswa au ashi kuishoya kwa liengo lyo lyoma jema.¹¹Lakini kwa vevala wajane vijana kana kuwaandikisha kwenye orodha ya wajane kwa kuwa vajinjila ga kwenye matamanio ga kimwili dhidi ya Kristo vanapigwa kulombwa. ¹²Kwa mpanda gwenegu hujinjila kwenye hafia kwakuwa huvunja kujitoa kwao kwa awali. ¹³Na pia hujinjila kwenye mazoea ga uvivu.Venavo hutimbilila nyumba kwa nyumba.Si tu kwamba ni wavivu bali pia huwa wasengenyaji na ni menye kuingilia mambo ya mengine venavo hulugula mambo yasiyopaswa kulugulwa.¹⁴Kwa nneyo nne napinga vandonya vijana valombwe,vakole vana,Vajimilile majumba gaonji ili kutokumpa adui nafasi ya kutushitaki kwa kufanya dhambi. ¹⁵Kwa sababu baadhi yao wameshamge ukia shetani. ¹⁶Kama jwandonya jojowe aaminiye akwete vajane basi na avajangutile ili kanisa lisielemewe ili likombole kuwasaidia vevala valingnji vajane kweli kweli.¹⁷Basi ashambuje vevala watawalao vyema wahesabiwe kuwa wamestahili heshima maradufu,hasa vevala vakui shughulisha na kujiganya lilove lya Mnungu. ¹⁸Kwa maandiko ganalugula,''Unamfumbe ng'ombe kang'wa apulapo nafaka,''na ''Mfanya kazi anastahili mshahara wake.''¹⁹Unaposhele mashitaka dhidi ya mzee isipokuwa kuna mashahidi vavili au vatatu. ²⁰Waonye wakosaji mmoja ja vandu voweili vana vaigelenje labda shivajogope.²¹Nakulajila kwa dhati mmoja ja nnunguna mmujo ja Kristo Yesu na malaika wateule kwamba usitunze maagizo genega bila ubaguzi gogowe,na kwamba unatende jambo lyolyowe kwa upendeleo. ²²Unamvishe mundu jojowe mikono haraka.Usishiriki dhambi ja mundu juna.Yakupasa kujitunza mwenyewe uwe safi.²³Hakupaswi kupapila mashi jika.Badala jake upapile mvinyo kashoko kwa ajili ja lipyutuu na ihwele yako ya mara kwa mara. ²⁴Dhambi za baadhi ja vandu humanyikana kwa uwazi na hulongolela hukumuni.Lakini baadhi ga mashambi hukagula baadaae. ²⁵Nnepeyo baadhi ja maengo mema humanyikana kwa uwazi lakini hata ina,lakini ya hazitafichika.

Chapter 6

¹Vevala vome valinginji pai ja nira mahinga watumwa wawaekulie mabwana zao kama wenye heshima zote,Vanapingwa kutenda nneyo ili lyina lya Mnungu na mafundisho ganatukanwa. ²Watumwa wakuetenje mabwana waaminio wasiwadharau kwa sababu wao ni ngugu.Badala yake wawatumikie wao ni ndugu.Badala yake wawatumikie zaidi .Kwa sababu mabwana vajangutilwa maengo gao ni waamini na vana pingwa.Jiganya na kugatangaza mambo genega.³Iwapo mundu fulani anajiganya kwa upotovu na akakugaposhela maelekezo getu gaaminika ambayo ni malove ga Abwana vetu Yesu Kristo iwapo hawalikubali fundisho liongozalo kwenye utauwa. ⁴Mundu jwenejo anakuivuna na akamanya shoshowe,Badala jake akwete vulugu na mabishano juu ya maneno.Malove genega hukola nivu,mpwai,Matukano,shuku mbaya, ⁵na vurugu za mara kwa mara kati ja vandu wakuetenje akili ishikua ngavanyika.Wakujilekaanga kweli,wanaganishia kwamba utauwa''⁶Nnaino utauwa na kurishika ni faida jajikulungwa. ⁷Kwa maana akaakwiya na shoshowe Padunia.Wala tukakombola kutola shoshowe kushoka padunia. ⁸Badala jake tutosheke na shalya na mavazi.⁹Nnaino venevo vapingava na malihugwa katika majaribu,katika mtego.Hugwa katika upumbavu gwamgwinyinji na tamaa mbaya na katika shindu shoshowe shikwatendanga.Vandu wazame katika maangamizi na uharibifu. ¹⁰Kwava kupinga mbaya ni chanzo cha aina hutamani,nneyo wamepotoshwa kwa talika na imani na vashikuijoka vayene kwa huzuni jajikulungwa.¹¹Lakini ugwe Mnungu jwa nnungu gautushe mambo genego.Kagula haki utauwa,uaminifu,Upendo,usitahimilivu na upole. ¹²Piga vita vizuri vizuri vya imani.Kamulila uzirua gwa milele ulioitiwa.Ishikuva ni kwa sababu jeneji kwamba ushi kushoya ushuhuda mmuujo ja mashahidi vavagwinji kwa sheshila shili chema.¹³Nakupa amri jeneji mmujo ja nnungu aasababisha indu yowe kuishi na ammujo ja Yesu Kristo aliyenena iliyo kweli kwa pontio Pilato: ¹⁴Itume amri kwa ukamilifu,Pasipo mashaka,hadi ujio wa Abwana Vetu Yesu Kristo.¹⁵Nnungu shadhihirishe ujio gwake kwa wakati sahihi Nnungu,mbarikiwa,mashilijika,Mfalme anayetawala,Bwana ashikugalongolela. ¹⁶Jikape apingatama milele na shatame katika mwanga usio karibiriwa.Jwaka mundu aakombola kumwona na wala aakombola kumlola.Kwake jive heshima na uweza gwa milele.Amina.¹⁷Valugulile matajiri katika ulimwengu gwenegu wasijivune na wasitumaini katika utajiri,ambao siyo wa uhakika.Baadala yake wanapaswa kumtumaini Mnungu.Ambaye hutupatila utajiri gowe wa kweli ili tufurahie. ¹⁸Valugulile vatenda mema,watajirike katika maengo gambone,wame wakarimu na utayari gwa shoya. ¹⁹Katika mpanda gwenego shivaishilanje msingi gwambone kwa mambo gakuiya,ili kwamba vakombole kukamula maisha halisi.²⁰Timotheo, linda sheshila upegwile.Jiepushe na majadiliano ya kipumbavu na mabishano yenye kujipinga kwa unani hushemwa maarifa. ²¹Baadhi ja vandu hugatangaza mambo genega,na nneyo wameikasa imani Neema na jive pamo na ugwe.

2 Timothy

Chapter 1

¹Paulo mtume gwa Yesu Kristo kwa mapenzi ga Nnungu, sawasawa na ahadi ja ukoto nkati ja Kristo Yesu, ²Kwa Timotheo mwana jwaapingwa: rehema na amani kopoka kwa Nnungu Baba na Kristo Yesu Bwana wetu.³Nakwashukuru Nnungu, ambae nguna kumtumikia kwa nia njema mbuti watendile awawa yangu, ngunankumbushila daima katika maombi gangu. Shilo na ⁴mui pungupinga kummona, ili kwamba ngwete furaha. nigakumbushila minyoi jenu. ⁵Kunaliji nikumbushilagwa kuhusu imani jako halisi, ambayo hapo bukala kuyatameni kwa abibi yako Loisi na akwenu Yunisi. na nina hakika kwamba jene imani jo jilitama nkati mwenu pia.⁶Jenejo nisababu jab kunkumbushila kukuwila karama ja Nnungu jili nkati mwenu kwa mipanda ja vishilwa mikono jangu. ⁷Pava Nnungu akana kutupa ntima gwa woga, bali ga mashili na gaapinga na nidhamu.⁸Kwa nneyo nnaonele oni ushuhuda kuhusu Bwana wetu, wala gwangune Paulo mfungwa gwake. Bali ushiriki mateso kwaajili ja injili malinga na uwezo gwa Nnungu. ⁹Ni Nnungu kutuokoa na kutushema kwa wito mtakatifu. Bangatenda nnei malinga bnan kazi jetu bali paalingana na neema na mipango jao vayene. Bashikutupa gene mambo ga katika Kristo Yesu kabla ja yakatanduva. ¹⁰Lakini lelo wokovu gwa Nnungu ushiunukulwa pakwia kwa mwokozi gwetu Kristo Yesu. Ba Kristo bapeshile mauti na peleka kulama kwangapela kwa nuru ja injili. ¹¹Kwa sababu jenejo njikuagulwa kuwa mhubiri, mtume na mwalimu.¹²Kwasababu jeneji nnateseka pia, lakini ngakola oni pava na kwamanya venevo niliekwisha kumwamini. Ninahakika pava nnyene vanamanya kukitunza sheshila nilichokikabidhi kwake hata liuva lila. ¹³Unaganishie mfano kwa ujumbe gwa uwaminifu gung'ishe gwa koposhela kungwangu, pamoja na imani na upendo uli nkati mwa Kristo Yesu. ¹⁴Yatunze mambo ga mmbone kuvampele Nnungu kupitila Roho mtakatifu atama nkati mwetu.¹⁵Mmanyi kuti bowenji batamanagana ku Asia bashikunnekanga. Kwenye alino likundi bapalinji Figelo na Homogene. ¹⁶Abwana bajirehemu nyyumba ja Onesiforo pava mala nyingi aliniburudisha na vangajionela aibu minyororo jangu. ¹⁷Baada va kaveje kuroma bashikuona laya kwa biddii na akanipata. ¹⁸Nnungu amjaalie kupata Reema kukoposhela kungwake lyelila lyuwa lila. Malinga alivyonisaidia nilipokuwa Efeso, ugwe unamanya ukoto.

Chapter 2

¹Kwa nneyo, ugwe mwanangu bantanjile mashili kuneema jili mnkati mwa Kristo Yesu. ²Na mambo gupilikene kungwangu vaaliji mashahidi vamajinji, gwapanganje bandunji vaaminika vananganyao livakombolanje kuwafundisha vajavonji pia.³Ushiriki mateso pamo na nne, kama askari ba mbone ba Kristo Yesu. ⁴Jwakwapi askari jwa tumika penepo pepo alikuishugulisha shuguli ja kawaida ya genego maisha ga, ikaveje anng'angalaye ofisa gwake jwa mkulungwa. ⁵Nkali mundu ashindanaga malinga jwa utushia akapata taji akakombole kwa kufuata kanuni.⁶Ni muhimu kuva vaalima va bidii bave va kwanza kuposhela mgao gwa ,azao gao. ⁷Nganishie inguveleketa, kwamaana tivape kumanya kwa mambo gowe.⁸Mumkumbushile Yesu Kristo, kushoka uzao wa Daudi, ashikufufliwa kushoka kwa wafu. Ajino ni kulingana na ujiumbe gwangu gwa injili. ⁹ambao kwasababu njiteswa na tawa minyororo malinga mhalifu. lakini lilowe lya Nnungulikaatawa na minyororo. ¹⁰Kwa nneyo nnavumilia indu nyowe kwaajili ja vene anganyao vapatanje wokovu kuli mu Kristo Yesu pamo na utukufu gwa milele.¹¹Aga malove ga ni ga kuaminika. "Ivaga tushiwa na venevo, tututame pamo na venevo pia, ¹²Kama tuvumiliaga, shitutawale na venevo, ivaga twakananga venevo, na uwe shitwakane. ¹³Mwanaga tukava vaaminifu venevo shivave kuwa vaaminifu, bakaweza kuikana vayene".¹⁴Tuendelee kuwakumbushilanga juu gene mambio ga. makanyanje mbele ja Nnungu valekenanje kubishananga gene malove. kwasababu jakwaa manufaa kwa gene mambo ga. kwa lyene likoposhele lishipagwa uharibifu kwa vene anganya vapilikananga. ¹⁵Ntende bidii kujionesha nshikubalika pava ushikubalika kwa Nnungu kama ntenda maengo angali sababu ja kulaumiwa. ntumie lilowe lya kweli kwa usahihi.¹⁶Jiepushe na majadiliano ga kidunia, ga ongeza kwa zaidi kwa zaidi na zaidi ya uasi. ¹⁷Majadiliano gaonji shivajene malinga shilonda shangapona. miongoni mwaonji ni Himenayo na Fileto. ¹⁸Banganya ni vandu vangali ukweli. vanaveleketa kuwa ufufuo tayari ukoposhele. Banakupindukulanganya imani ja vandunji.¹⁹Hata nneyo, msingi gwa nkoto gwa Nnungu anajima, ashayeneyenji ajandikaku. "Bwana ashikwamanya vandu vake, na kila vataya lina lya Bwana ni lazima vaitenje na udhalimu." ²⁰Nnyumba ja kitajiri kuti ishipwagwa vyombo ya dhahabu na shaba jika. kavili ishipagwa vyombo ya mikongo na litaka. Baadhib ja yenei kwaajili ja matumizi jan ishima na kavili kwa matumizi gangali na ishima. ²¹Pava mundi chaikonjelele nnyene gwa jaula kwa matumizi gangali ishima, benevo ni chombo cha eshimika. ashitengwa maalumu, bambone kwa Bwana, bashiyalashiwa kwakila maengon ga mbone²²Gwiutushe tamaa ja ujana, Nkagulaga haki, imani, Upendo na amani pamon na benewo banakumshema Bwana kwa ntima gwa mbone. ²³Lakini ukane upumbavu na maswali gakipuuzi. kwani unamanya pava yanazaa mpwai.²⁴Batumishi ba Bwana bakapinga kupwata, badala jake panapaswa kuva vapole kwa vandu bowe, akombola kuifundisha na vavumilia. ²⁵Ni lazima avajiganyanje kwa upole bakunkananga. ikave Nnungu avapinganje toba na kujimanya kweli. ²⁶Bakombolanje kupata lunda kavili na epuka lukonji gwa shetani badala jatolwa na venevo kwaajili ja mapenzi gake.

Chapter 3

¹Lakini Ganishia lyeneli: katika moga ga mwisho kushiwe na moga ga ukomu. ²Kwasababu vandu tivavanganje ikuipinga veneva bapinganga ipanje, bakuisifunji, bakuifunaga, na vakwetenje mimbenga, vaangali ishima na sheinavaonji, vaangalinji chukrani na vaangali maana. ³Bangalinji upendo gwa asili bakapinganga kutama kwa ukoto na ajavonji, Banaminji, balaambila, vakakombolanga kuivila, vangondongondo, bakapinganga vya mbone. ⁴Tivavanganje va lung'wenyi, banaminji, bakuipinga ashayene na bapinganga anasa kuliko kwaapinga a Nnungu.⁵Kwa palanga tivavanganje va mbone, lakini tivakananje mashili gao. muiyepuye na vane vandunji vo. ⁶Pava balinginji bashileunji bakuyaangana mu nchipinga cha vandu na kuvashawishinji wandonya wajinga. Benevo ashimama vagumbelenje shambia na bapinganga tamaa ja kila aina. ⁷Vene ashimama vo kuijiganyanga moga gowe, lakini kamwe wakamanyanga kuufikia ufahamu wa ile kweli.⁸Kama nneyo malinga Yane na Yambre bashikujimananga kinyume na Musa. kwa mpanda gwenegu baalimu hawa wa unami hujima kinyume na ukweli. ni bandu walioharibiwa katika Fikra zao, wasioharibika kuhusiana na imani. ⁹Lakini bakajendangana kwa talika. pava upumbavu gwaonji tiuvikwe ukoto na vandu bowe, kama shalinginji vene vandunji vala.¹⁰Lakini ugwe ushikagula mafundisho gangu, mwenendo gwangu mele gangu, imani jangu, uvumilivu gwangu, upendo gwangu, na ustahimilivu gwangu, ¹¹Mateso maumivu nagambatile akula Antiokia, Ikonio na Listra. Nishikumvumilia mateso. Bwana bashikung'okoa katika gowe go. ¹²Bowenji bapinganga tamananga kwa maisha ga kwapinga Nnungu katika Yesu Kristo tivateswanje. ¹³Bandu baovu na vanami watazidi kuwa waovu zaidi. watapotosha anganya. bao bayene wamepotoshwa¹⁴Lakininmwe ntame nnepeyo na mambo muijiganye kugaamini kwa uthabiti. Pava kugwijiganye kukeni. ¹⁵Umumanyi kuti tangu gwana gwako gwagamanyi maandiko matakatifu. Genega ganaweza kukuhekimisha kwaajili ja wokovu kwa mpanda gwa imani katika Yesu Kristo.¹⁶Kila lijandiko lishitagwa pumzi na Nnungu. linafaa kwa mafundisho ga faida, kwashawishi kwarekebisha makosa na kuwafundisha katika haki. ¹⁷Yenei mundu juka Nnungu ave kamili, alipatile nyenzo yowe kwaajili alaya kazi jambone.

Chapter 4

¹Nguna kumpa agizo shino lya topa mbele ja Nnungu na Kristo Yesu, shawahukumu lanje wakoto wawilenje, na Kwasababu ja unukulwa kwavo na ufalme gwake. ²Hubiri lilove. ugwe tayari kwa wakati ukapwaa nagupwaa. Mwavalanjiulanje vandunji mashambi gaonji, kalipa, kuhimiza, kwa uvumilivu wowe na kwa mafundisho.³Kwa maana wakati unakwiya ambao wandu vakatolelananga na mafundisho ga kweli Badala jake shivaloleanje valimu va fundisha kulingana na tamaa yaonji. kwa gwene mpanda gu mashikilo gao gashitekenywa. ⁴Shivalekanje kupilikanila mafundisho ga kweli, na kupindukilila lutango. ⁵Lakini ugwe mwaminifu katika mabo gowe, Mvumilie magumu, ntende maengo ga mwinjilisti, ntimize huduma jako.⁶Kwa maana nne tayari kumiminwa. Muda gwa jaula kungwangu utimilile. ⁷Njishindana mbele ja haki, mwendo niumaliye, imani nji kujilinda. ⁸Taji ja haki jichivikwa kwaajili jangu, ambayo Bwana, va hukumula kwa haki, shivambe lyene lyuva lyo. Ngava kungwangu pe bali pia kwa wowe valindililanga kwa hamu kuonekana kwavo.⁹Muitaidi kwiya kwangu haraka. ¹⁰Kwa kuwa Dema ashineka. Anapinga ulimwengu gwa Nnaino na ashijaula Thesalonike, Kreseni bashikwenda Galatia, na Tito bashikwenda Dalmatia.¹¹Luka jika paali pamo na nne. ¹²Mumjigale Marko nnjie najo kwani benevo ni muhimu kwangune katika huduma. Njikwatumia TikikoEfeso. ¹³Alila lijoho njileka Tro kwa Karpo, pushinjie njienajo, pamoja na aila itabu hasaaila ya lipende.¹⁴Alekizanda jwafua shitale ashikutenda maovu gamagwinji. Bwana tivalipe kulingana na matendo gake. ¹⁵Na mmwe pia jihadhari naye, kwani ashikukana malove getu. ¹⁶Katika kutumia utetezi gwangu gwa kwanza, jwakwapi mundu jojowe aliyesimama pamo na nne, badala jake kila jumo ashineka. Nnungu anahesabie hatia.¹⁷Lakini Bwana ashikujima pamo na nne, gwandajile mashili ili kwamba kupitila kungwangu, lilowe liveleketwe kwa ukamilifu na mataifa vapatanje kupilikana. Njikuokolewa mu nkang'wa gwa simba. ¹⁸Bwana tuepushe na matendo gowe maovu yakuniokoa kwaajilio ja ufalme gwake gwa mbinguni. utukufu uve kungwake milele na milele. Amen¹⁹Mwasalimie a Prisca, Akila na nyumba ja Onesiforo. ²⁰Erasto ashikuelekea kweneko Korintho, lakini Trifimo nishinleka mileto bali balwele. ²¹Ntende hima njie kabla ja mbepo. Eubulo vanakunsalimia, pia Pude, Lino, Claudia na na vandunji vowe. ²²Nnungu bave pamo na mtima jako, Neema jiwe na mmwe.

Titus

Chapter 1

¹Paulo mtumishi wa Nnungu na mtume Yesu kristo, kwa imani ya wateule wa Nnungu na maarifa ja kweli ²Wapali katika tumaini ja uzima wa milele ambao Nnungu asiweza kutenda unami aliuahidi tangu milele, ³Aguno muda aunukulile lilowe lyake ndendenneyo amri jaka Nnungu mwokozi jwetu,⁴Kwatito mwana jwa kweli katika imani yetu, Neema uluma kushoka kwa Nnungu awawa Yesu kristo mwokozi wetu, ⁵Kwasababu nakuleshile krete kwamba kugalauya mambo gowe ganawe kamilika kuwika wazee wa kanisa kwakila shilambo kama puninajile,⁶Mzee jwa kanisa lazima asiwe na lawama, ambuje wa vandonya vamo, akole na wana waaminifu, wasioshuhudia mabaya na wangali nizamu, ⁷Ni muhimu kwa mwangalizi mbuti msimamizi wa nyumba ja Nnungu anave na lawama, anave na nyenyee , anave mwepesi jwa hasira, anave jwa ukana, anave jwa na tamaa,⁸Badala yake awe mundu mkalibishaji apendile wema lazima awe mundu mwenye akili timamu , mwenye haki, mcha Nnungu anayejitawala mwenyewe. ⁹Akombele kusimamia mafundisho yakweli gafundishwe ili amanye kuwatanganga mtima kwa mafundisho gambone na awezere kuwarekebisha wowe wapinganga¹⁰Kwakua kuna waasi wawagwinji hasa wale wa tohara malowe gao nga gambone wanatimbananga na kuwaongozanga wandu katika katika upotovu, ¹¹Ni lazima kuwaiwilanga wandu kama wenewo wanafundishanga ga ga ukweli kwa faida zao oni na kualibia familia yowe,¹²Mmoja jwao mundu mwenye busara awelekete wakrete wana unami gwa ngali mwisho wabaaya na wanyamo wa hatari, wavivu na walafi, ¹³Aga maelekezo nga ga ukweli kwa ineyo muwahiwiranje kwa nguvu ili kwamba waweze kuweleketa ukweli katika imani,¹⁴mmwe unajihusishe na hadithi yangali ga kweli za kiyaudi au amri ja wandu ambao ngwangarudisha nyuma ja ukweli¹⁵Kwa wowe waliosafi indu yowe visafi lakini kwa wowe walio wachafu na wasioamini shakwa kili kisafi kwakua mawazo gao na dhamira jao jimechafuliwa, ¹⁶Wanakili kummanya Nnungu laikini kwa matendo gao wanakumkana weneo ni waovu na wasiotii, wangasibitishwanga kwa itendo yeyowe jema.

Chapter 2

¹Lakini mmwe ngaweleketa gale gajendana na maelekezo gaaminika. ²A wazee mna kiasi heshima busara imani safi katika upendo na katika uvumilivu.³Inepei wandonya wazee lazima daima wajionyeshe wao wenyewe kama gwenye kujisheshimu, na sio wasengenyaji. Na wanawangaje watumwa wa ukana. ⁴Wanapaswa kufundishwa galio gambone ili kuwandaa wandonya kwa busara kuwapendanga warume gwao na wana wao ⁵wanapaswa kutenda nnei ili neno la ashipanganya lisitukanwe.⁶Katika namna ja nneyo watieni moypo vijana wanarume wawe na busara. ⁷Katika mipanda ngowe tujiweketu wawayene kuwa mfano katika maengo gakoto: na mfundishapo aonesheni na heshima, ⁸Nkururusheni ujumbe gwa afya na wangali dosari ili kwamba gegowe apinjile Aaibishwe kwasababu jwangali na baya ja weleketa juu yetu.⁹Watumwa na wawatii mabwanazao katika kila shindu, wanapaswanga kuwafurahisha na wangali kubishananao. ¹⁰Hawapaswi kujiwa badala jake wanapaswanga kuonesha imani jowe yamkoto ili kwamba katika mpanda gowe wayapambe mafundishob getu kuhusu Nnungu mwokozi jwetu,¹¹Kwakua neema ja Nnungu jionekane kwa wandu wowe, ¹²Linatufundisha kukana mambo yangali Kinnungu na tamaa za kidunia. linatufundisha kuishi kwa busara, kwa haki, na katika mmpanda gwa Kinnungu na kwa wakati, ¹³Wakati tunatarajia kuposhela tumaini letu lenye Baraka mwonekano wa utukufu gwa Nnungu gwetu mkuu na mwokozi gwetu yesu kristo.¹⁴Yesu ashikuishoya wayene kwaajili yetu ili atukombwele kukopoka katika uasi na kututenda wasafi, klwaajili yawe wandu maalumu walio na hamu ya tenda maengo gakoto.¹⁵Yaweleketwe na kuyasisitiza mambo aga kalipila kwa mamiaka gowe anakubali mundu yeyowe akupuuze

Chapter 3

¹Uwakumbushile kuwanyenyekea aviongozi na mamlaka kuwapilikana na akamula kila liengo jema. ²Muwakumbushile nga kuwatendea ubaya jejote jula, waepukanje malumbano, wapanjeni nafasi wandu wana kutenda maamuzi, na kuwanyenyekea wandu wowe.³Kwa sisi pia tushikola mawazo potofu na gaukaidi tushikuwowa kwa tamaa na starehe mpaka tushikuwa tuwatumwa.⁴Lakini kwa huruma ja ashipanganya mwokozi jwetu upendo wake kwa wandunji tulikuuona, ashikutuuokoa kwa neema jyake. ⁵haikua kwa ,matendon jetu ja haki tulikuyatenda, alikutuokoa kwa neema jake. Ashikutuokoa na kutuosha kwa kuwelekwa upya kwa Roho Mtakatifu.⁶Ashipanganya ashimwaga Roho Mtakatifu kwa wingi juu yetu kupitia Yesu kiristo mwokozi jwetu. ⁷Ashitenda nnei ili kwamba, tukiwa tushihesabiwa haki na neema jake, tuwe washirika katika maisha ga milele.⁸Gwenegu ujumbe gwa kuaminika, Ninawataka muweleketanje kwa ujasiri genega mambo ga, ili wale wanakumuamini ashipanganya wawe na dhamira juu ya liengo la ashipanganya, genega mambo ga mmbone na gashikola manufaa kwa wandunji bowe.⁹Mijadala ja kipumbavu , nasaba malumbano, ja sheria jiepusheningi, genego mambo nga gambone na gangali faida, ¹⁰mkataeni jwajote jula anasesabnabisha kulumbana kati yenu, Baada ya onyo jakwanza au japili, ¹¹jwenejo ashileka njia ya mbone na anatenda zambi.¹²Shinimtume kungwako Artemi ama Tikiko, utende mwanja kungwangu nikopoli kweneku ngunatama kipindi cha mbepo, ¹³utende mbio kumjuga Zena anakuimanya sheria na Apolo bila kupungukiwa shindu,¹⁴Wandunji alzima wajifunze maengo ga mbone ga mahitaji muhimu ili kwamba wasijekuwa wakaaweleka matunda.¹⁵Bowe walio karibu na nne nguna kuwasilimianga, jeneji salaam kwa bowe wanakutupinga katika imani. Neema namwe.

Philemon

Chapter 1

¹Apaulo,ashitawa na Kristo Yesu na anungunayo Timotheo kwa Filemoni,mmapendwa njangu yetu na atendile maengo pamoo natue, ²na kwa afia ya dada yetu,na kwa Arkipas njetu,na kwa kanisa helila linalokutanika kumui kwenu. ³Neema ipali kungwenu na amani jikopweshe kwa achipanganya,awawa yenu na kwa bwana yesu Kristo.⁴Wakati wowoe nnakushukuru achipanganya.Nakutarajia katika maombi ngagune. ⁵Napilikana upendo na imani ngwete katika Bwana Yesu na kwa ajili ya waumini wowoe. ⁶Najuga kwa ineyo ushirika wa imani njenu jiwe na ufanisi katika ujuzi wa kila shindu jema lipali kati yatue katika kristo. ⁷Na kwa nnepeyo gwete na furaha na faraja kwa sababu ya upendo gwako.kwa sababu.Ja mitima ja waumini imekune jitulizwe namwe ,anungunayo.⁸Kwa kuwa ingali na ujasiri wowoe katika Kristo kumiwa muru mmwe kutenda shile shimanjire kutenda, ⁹Lakini nneyo sababu ja penda mbadala jao nakusihi nne,Paulo mbali na mzee na naino njitawa kwa ajili ja kristo Yesu.¹⁰Ninakumsihi kuhusu mwanangu onesmo awelekwe katika vifungo njangu. ¹¹Pa kuwa patangulila pangafaa lakini naino anafaa mmwe na nne. ¹²Natumile- mumwe ambaye ni wa mtima ngwagu hasa kuuja kwako. ¹³Nataraji aendelee kubaki pamoo nne ili anitumikie mbadala jako,wakati niwako njiatawa kwa ajili ya injili.¹⁴Lakini nganile kutenda shindu lolowe bila ruhusa jenu natendile inai ili pa kuwa shinde lolowe sha mbone litendeka kwa sababu ulipendile mmayene kulitendela. ¹⁵Pa kuwa sababu ashitengwa namwe kwa muda ili nneyo tuwe pamoo na mmwe milele. ¹⁶Ili nneyo asiwe tena mmatumwa bali bora zaidi ya mmatumwa kama mnungunuyo mpendwa hasa kwangune,na zaidi sana kwene ko,katilia mwili na katika Bwana.¹⁷Na ineyo kama wanijingele nne mshiliki,mposhele kama ambavyo mmboshele nne. ¹⁸Lakini kama ashikukosea jambo lolowe au unakumdai shindu shashowe ikidai chene cho kupoka kwangune. ¹⁹Nne Paulo ninajaandika kwa makono ngangu mayene,nne nakumlipa,ngaweleketa kwako ineye ninakumdai maisha genu hasa. ²⁰Naam mnunguna ache anipatile furaha ya bwana kupoka kwako uburudishe mtima ngwangu katika kristo.²¹Na pali na imani kuhusu utii ngwenu.najandika nimanyile ineyo natendile hata zaidi ya genego ninavyo kumjunganga. ²²Wakati ngwenengo na kumwandalia chumba cha wajeni kwa ajili jangu,kwa kuwa nanatumaini kupiti maombi genu na minakumtembelea hivi karibuni.²³Epafra,atawilwe na njangu katika kristo Yesu anakusalimia, ²⁴na kama atendile marko,Aristarko,Dema,Luka watendile maengo pamoo natuwe. ²⁵Neema ya Bwana Yesu Kristo jiwe pamoo na mtima yakoo.Amina.

Hebrews

Chapter 1

¹Nyakati ipitile Annungu washikuweleketa na mahabu yetu kupitila manabii mara nyingi na kwa njia jajigwinji. ²Lakini katika lyuwa naina tushikupweta,Annungu washiweleketa na uwe kupitila mwana,ambaye washikumika kuwa mrithi wa indu yowe,na ambaye kupitila jwenejo pia washinaba ulimwengu. ³Mwanagwe ni nuru ja utukufu gwake,tabia pekee ja asili jake,na aendeleza indu yowe kwa lineno lya nguvu jake,Baada ja kamilisha utakaso gwa enzi gweneko kunani.⁴Ashiwa bora kuliko malaika,kanza nneila alilolirithi lililo bora zaidi kuliko lina lyao. ⁵Kwa maana ni kwa malaika jwashi ashinuni kuwe leketa,''Ugweni mwanangu,lelo njiwa ababa yako?''Na tena ''Nitakuwa ababa kungwake,na jwenejo shawe mwana kwangu?''⁶Tena,wakati Annungu puwampeleshe mzalimu jwa kwanza ulimwenguni,huweleketa,''Malaika wawe wa Annungu wa Annungu lazima wamwabudunji.'' ⁷Kuhusu malika hutya,Jwenejo ambaye hutenda malaika jake kuwa mroho,na watumishi gwake kuwa ndimi ya moto.''⁸Lakini kuhusu mwana hutaya,''Kiti shako sha enzi,Annungu,ni sha milele na milele,Fimboo ja ufalme gwako ni shinabo sha haki. ⁹Ushipinga haki na kujishima uvunjaji gwa sheria,kwa mneyo Annungu,Annungu wenu,ashikupaka mahuta ga furaha kuliko wajenunji.''¹⁰Hapo mwanzo,Bwana,gushiwikwa msingi gwa dunia.Mbingu ni liengo ja mikono jako. ¹¹Zitatowekwa,lakini ungwe shuendelee,yowe shichakae kama vazi. ¹²Shaipinde kama likoti,nayo shiiyaliwike kama livazi lakini ungweni ajula pejula,na miaka yako jikakoma.''¹³Lakinini kwa malaika gwashi Annungu bashikutaya wakati gogowe,''Keti mkono gwangu kulia mpaka shiniwatendanje adui yako kwa sha makongono jako''? ¹⁴Buli,malaika wowe mngawa mntima itumulwe kuwahudumianga na kuwatunzanga anganya shiwa mrithinji wokovu?

Chapter 2

¹Kwa hiyo lazima tuwishe kipao mbele zaidi kwa gegala gutupilikene ili kwamba tunaje tengwa mbali nago.²Kwa maana hiwangaga ujumbe guwelekete kwe na malaika ni halali nakila likosa na asi poshela adhabu tu, ³putushi pate shanabuli kuepuka tukasami ni wokovu haga mkuu?-wokovu ambao kwanza gwatengezwe na a Bwana nathibitishwa kwetu na wanganya wagupili kenenje. ⁴Annungu pia hasibitishe kwa ishira,maajabu kwa matendo makuu mbalimbali ,na kwa zawadi ya mtima mtakatifu hapelegenye kulingana mapenzi gake nyene.⁵Annungu jwanga guwika ulimwengu ujao,ambao tunakugu beleketela habari jake chinijamalaika. ⁶Badala jake mundu fulani ashuhudia mahali fulani alibeleketa,''Mtu ni gani,hata ukombole kumkumbu shila?Au mwana jwa mundu hata gumtunze?⁷Umemfunga mundu kuwa jwamchoko kuliko malika;umemrika taji ya utukufu na heshima.(Zingatia:malove haga,''Na ushikumika mnani mwa liengo jamikono jako). ⁸Umeweka kila shindu pai makongono gako.''Kwahiyo Annungu bashiwika kila shindu pai mkango.Bangaleka shinda shoshowe ambacho shangawa pai jake.Lakini mnaino tukalola bado kila shindu shiwa gaga pai jake.⁹Hatia nneyo tunawona ambaye ashimkuwa ashitendwa kwa muda,pai kuliko malaika Yesu,ambaye,kwa sababu ja mateso gake na kifo jake,ashirikwa litaji ja utukufu na heshima.Hivyo sasa kwa neema ja Annungu.Yesu bashipaya kifo kwa ajili ja kila Mundu. ¹⁰Ishinkuwa sahihi kwamba Annungu,kwa sababu shindu shipala kwa ajili jake na pitila jwenejo hishi mkupaswa kwajiana wonji wana wawa gwinjinji katika utukufu.na kwamba hashimkupa swa kutenda kiongozi katika wokovu gwao kuwa mkamilifu kupitila mateso gake.¹¹Kwa maana bowe bavilinji hajula avika wakfu na hanganya ambao bana vikwanga wakfu bowe banashoka kwenye asili jimo.Annungu kwa sababu hajino ajula akwawikangu wakfu kwa Anunga hawona aibu kwashemanga ndugu. ¹²Anasema,''Ngatangasha lina lyako kwa hashapwanga ngajimba kuhusu hugwe shoka nyumba ja kusangika.''¹³Tena taya.''Shing'amini katika jwenejo,''na tena ,''Tazama.hazina pumili na wana ambao Annungu bashimba.'' ¹⁴Kwahiyo kwa kuwa wana wa Annungu bowe kushilikim shilu shaminyani kadhalika.Yesu ashimku shiliki kindu hila peila ili kwamba pitila kifo hapate kumdhohofisha jwejula ambae ashikola mamlaka juu ja mauti ambae ni ibilisi. ¹⁵Hii jishimkuu neyo ili hawa wikanje hura hanganya bowe pitila hofu ja kifo bashiishi maisha gawo gowe katika utumwa.¹⁶Kwa hakika gawa malaika anakwasai dianga.Badala jake anakwasaidiangu wazao wa Abrahamu. ¹⁷Kwa neyo,ishimkuwa lazima jwenejo awe kama mpwake. yake katika njia yowe,ili hakamba kuwa kuhani mkuu mwenye huruma na mwaminifu kwa nindu ya Annungu na hili kwamba awe na uwezo gwa shoya msamaha kwashambi sha wandu. ¹⁸Kwa sababu Yesu bayene bashiteseka na jalibiwa bashikola huwezo gwa gwakwa kwa saidia changu hanganya wala balingwanga.

Chapter 3

¹Kwanneyo,ashapwanga watakatifu washiriki gwa wito gwa mbingu,mfikilianje Yesu,Mtume na kuhani mkuu gwa ukiri gwetu. ²Washikuwa baaminifu kwa Annungu bateuliwe kama Musa pawile mwaminifu pia katika nyumba yowe ya Annungu. ³Kwa kuwa aYesu washiku balanganishiwa kuwa na heshima jaji kulungwa alinayo Musa,kwa sababu ajula ashenga nyumba ashiesabiwa kuwa heshima jikulungwa kuliko nyumba jiena. ⁴Kwa kuwa kila nyumba hushengwa na mundu fulani,lakini ajula ashenga kila shindu ni Annungu.⁵Hakika Musa ashikuwa nawaminifu kanaa natumishi katika nyumba jowe ja Annungu,alishoya ushuhuda kuhusu mambo gashiwele ketekwe wakati ujao. ⁶Lakini Kristo ni mwana katika nasimamizi wa nyumba ja Annungu.Uwe ni nyumba jake kanaa tushikamulile haraka katika kuiamini na fahari ja kuiyamini.⁷Kwa nneyo,ni kama ntima mtakatifu awelekete,''Lelo kama shiupilikane lisauti lyake, ⁸Unautende mntima gwako kwa nagunau kama waisraeli batendilenje katika wasi,katika wakati kujaribiwa nyikani.⁹Anguno gushikuwa wakati ambao baba.Yenunji waliniasi kwa kuninga na wakati kwa yaka arobaini,bashikuwaonanga matendo gangu. ¹⁰Kwa nneyo nangafurahishwa na kizazi sheresho.Njikutaya,''Wanaowanga kila mara katika mintima jaa na waka imanyanga mipanda jangu.'' ¹¹Ni kama nneila punapatile katika hasira jangu bakajinjilanga raha jangu.''¹²Mmanganje baangalifu,ashapwanga,ili kwamba unaishe ukawepo mntima mwovu gwa kutong'amini kwa jumo jwenunji,mntima ambao gushijende mbali na annungu aliye hai. ¹³Badala jake,mhamisishananje kila lyuwa kima jumo na mnjake,ili kila iitwapo lelo mtamaninji,ili kwamba jumo kati jenunji anatende kuwa mgumu kwa tembenanga kwa shambi.¹⁴Kwa maana tushiwa washiriki wa Kristo ikiwa tushi kamlane na uthabiti gwetu kwa nguvu katika jwenejo kushoka mwanzo hadi mwisho. ¹⁵Kuhusu hali limalile kusemwa,''Lelo kama shipilikananje lisauti lyake,Mnatendanje mitima jenunji kuwa migumu,kama waisraeli puwatendilenje wakati gwa uasi.''¹⁶Ni ashi gani anganyauwo wapilikenenje Annungu na kuasi?Wangawanganga awalanji wote ambao Musa alikuwa ashikuwaongoza kushoka Misiri? ¹⁷Na ashi gani ambao Annungu ashikuwatumbaoyanga kwa miaka arobaini? Mnga pamo na awalanji batendilenje shambi,ambao hiilu yawonji iwile ishikugona jangwani? ¹⁸Ni ashi gani aliowaapia Annungu kwamba wakajinji langa katika raha jake,kama ngowe anganya ambao hawakuamini jwenejo? ¹⁹Tunalola kwamba wangamanyanga kujinjilanga katika raha jake kwa sababu ja kutongamini.

Chapter 4

¹Kwa mneyo,tunapaswa kuwa makini ili kwamba kati jenunji anapagwe mkali jumo sheenekane kulepela kufikia ahadi endelevu ja kujinjila katika pumulila lya Annungu. ²Kwani tushiwa na habari njema kuhusu pumziko lya Annungu litengeshwe gwenego gwanga saidia anganga ambao wausikenje bila unganisha imani kwa lywnwlyo.³Kwa uwe ambao tumekwisha amini-uwe ndi miongoni tushijinjile katika lyelila pumziko,kama ipulitaya,''Kama pung'apize kwa hasira jangu,baraka jinjilanga katika pumziko mwangu.''Ashi kutaya tangu mwanzo gwa Ulimwengu. ⁴Kwani ashitaya sehemu fulani kuhusu lyuwa lya saba,''Annungu bashikupumulila lyuwa lya saba katika jowe atendile.'' ⁵Tena ashitaya,bakajinjilanga kwenye pumziko lyangu.''⁶Kwa sababu jenejo,tangu pumziko la Annungu bado ni akiba kwa ajili ja baadhi kujinjila,na tangu waisraeile wawagwinji ambao bashipilikananga habari njema kuhusu pumziko lyake bangajinjiranga kwa sababu ja kutotii, ⁷Annungu bashi kuweka lyuwa fulani,jishemwa ,''Lelo jwenejo bashi kujenjeshea lyuwa hali muda gwa mnewa baada ja agatashiye kwanza,''Lelo kama shimpilikanje lisauti lyake mnatendanje mitima jenunji kwa migumu.''⁸Kwani kama Yoshua ashikuwapanganga pumzika,Annungu nawakaweleketeje juu ja lyuwa lina. ⁹Kwa mneyo bado kuna sabato ja pumziko atuzwile kwa ajili ja wandu ba Annungu. ¹⁰Kwani anjila katika pumziko lya Annungu jwenejo. ¹¹Kwa mneyo tuwanje na shauko ja jinjila katika lyiela pumziko,ili kwamba jangapwaga apingwa katika aina ja uasi guwatendilenje.¹²Kwa maana lineno lya Annungu li hazi na lina nguvu na lishikola ukali kuliko upanga gogowe gwenye makali kuwili.Na kuhoma hata kuishiba kugawanya nafsi na mtima,na viungo kutika uboho.Na lenye manya kufahamu fikra ja mitima nia jake. ¹³Shakwa shiumbulwe shihile katika uso gwa Annungu.Badala jake ,kila shindu ni dhahiri na wazi kwa meyo ja jumo ambaye ni lazima tushoe hesabu.¹⁴Badaye kuwa na kuhani mkuu ajinjile katika mbingu,Yesu mwana jwa Annungu,kwa uimara tukamulile imani yetu. ¹⁵Kwa kuwa twangali kuhani mkuu ambaye akamanya kuhisi huruma kwa ajili udhaifu gwetu,lakini jwenejo ambaye kwa anjia yowe ashiwa alilinjiwa kama uwe,isipokuwa jwenejo jwangali shambi. ¹⁶Nae tuishe kwa ujasiri katika kiti enzi sha neema,ili kwamba tuposhele rehema na kupata neema ja kutusaidia wakati gwa hitaji.

Chapter 5

¹Kwani kila mkuu haagwilwe kushoka miungoni mwa wandu,ashiangulwa kujima badala jawo katika hindu hiasiana Anungu,ili bakombole kushoya kwa pamoja zawadi na dhabihu kwa ajili ja dhambi. ²Anaweza kuhishuhulisha kwa upole na wajinga na wabishi kwakuwa jwenejo myene pia ashitimbalilwa na hudhaifu. ³Kwa sababu ga lyelino.ashikola wajibu gwa shoya sadaka kwa ajili jashambi jake kama shakutitenda kwa shambi ya wandanji.⁴Na jwakwa mundu atolile heshima ajino kwa ajili jake myene.Lakini badala jake.Lazima ashemwe na Anungu kama shishitewa Haruni. ⁵Hata Kristo jwanga heshima nyene kwa kuitenda nyene kuhani mkuu.Badala jake Annungu bashinkubeleketa kungwake ugwe ni gwamwa nangu.Lelo njiwa na ng'inango gwako.''⁶Ni kama shakuti beleketa pia sehemu jina,''hungwe ni kuwani milele baada ja mfumo gwa Melkizedeki.''⁷Wakati gwa kipindi jake katika shiilu,hashinkujuga na jujilwa ashinkujuga Annungu kwa minyoi kwa jwenejo akomwele kumwokoa kushoya kwenye kifo. ⁸Kwa sababu unyenyekevu gwake kwa Anungu,ashinkulikanwa. Ijapokuwa ashinkua mwana.ashinkuijigaya kutii kwa mambo gantesile.⁹Alikamilishwa kwa njia ajino ashitendeka kwa kila mundu ang'aminiye kuwa sababu ja wokovu gwa milele. ¹⁰Kwa tangwa na Anungu kama kuhani mkuu baada ja zamu ja Melkizedeki. ¹¹Tuna mengu gabeleketa kuhusu a Yesu.Lakini ni vigumu kwahele kezanga kwa kuwa manganga makatanji wa pilikana .¹²Ijapokuwa kwa kipindi hajino mchikupa swanga kwa walimu.bado gushipangwa umuhimu gwa mundu kwajinga nganga mafundisho ga awali ga kanuni ja lineno lya anungu.Mnahitaji mabele na ngawo shalya shanonopa. ¹³Kwa kuwa jojowe ang'wele mavele nashikola uzoefu katika ujumbe gwa haki kwa kuwa bado ni mwana. ¹⁴Kwa upendo guna shalya shanonopa ni shawandu wawakotonji anganya ambaokwa.

Chapter 6

¹Kwa hiyo.tulekaga shituijigenye kwanza kuhusu ujumbe gwa Kristo,Kipaswa kuwa najuhudi kuelekea kuwokovu,tunavishe kavili misingi ja toba kushoka katika liyengo lyangali na uhai na imani katika Annungu, ²wala misingi ja mafundisho ja ubatizo na kwabishilanga mikono .ufufuo wa wafu na kuhukumu ja milele. ³Na tushitenda nneino hiwagaga anungu shibatuhusu.⁴Kwa kuwa izikawezekana kwa wanganya ambao washinkuipatanga nuru bawili,ambao washinkupayanga kipawa cha mbinguni,natendwa kwa washilika wa Roho mtakatifu, ⁵na ambao washinkupa yanga uzuli gwa lineno lya anungu na kwa nguvu ya wakati ujao, ⁶na kisha gwagwilenje-hikamezekana kwaleje shanga tena katika toba.ajino ni kwa sababu washiku mshumbisha mwana jwa anungu mara ja vili kwa nafsi yamo .Washineta kuntendanga chombo shadhiaka hadharani.⁷Kwa kuwa ardhi jiposhele hula jingu mara kwa mara juu jake na gwashoshie mazao muhimu kwa hamganyawo watendilenje maengo katika ardhi,poshela baraka kushoka kwa Annungu. ⁸Lakini iwagaga kola shitumbo na magugu ya kwapi tena thamani na ipali katika hatali jalahaniwa mwisho gwakwe niteketezwa.⁹Ijapo kuwa tunabeleketa nneino rafiki wapenzi tuna shaawishiwa na mambo gambone yawahusuyo mmanganya namambo yanusuyo makovu. ¹⁰Kwa kuwa Annungu si dhalimu hata baka livalila maenego genunji na kwa upendo gungulangwienje kwa ajili ja lina lyake.katika halimo nachikwatumikia waamini na bado mngali mnawatumikia¹¹Na tunalokolila sana kwamba kila jumo jwenu anaweza kulanguya bidii jilapejila mpaka mwisho kwa uhakika gwa ujasili. ¹²Hatutaki mmanganje mavivu.Lakini mmanganje wafuasi wa kanganya wala marithio ahadi kwa sababu ja imani na uvumilivu.¹³Kwa maana Annungu pampele Abrahamu ahadi,ashiapa kwa nafsi jake kwa kuwa niakali apileje kwa mwisho guna jojowe ali jwamkulungwa kuliko jweneji. ¹⁴Alisema,'' Hakika shinikubariki na shigu jonje sheye uzao gwako zaidi.'' ¹⁵Kwa njia hajina Abrahamu ashipashela sheshila shaidiwe baada ja kulindilila kwa uvumilivu.¹⁶Maana wanadamu kuapa kwa jwenejo mkuu kuliko wanganyao,na kumgwawo ukomo gwa mashindano gowe nikiapo kwa kugasi bitisha. ¹⁷Wakati Annungu puwa hamuwe kulanguya kwa uwazi zaidi kwa warithi wa ahadi kusudi lyake lyambone lyanga badilika ashinkulithibitisha kwa kiapo. ¹⁸Alifanya hivyo ili kwa hindu hibili yangakombola badilika.ambavyo katika yeneyo Annungu bakombola kubeleketa unami.Uwe jibutushile hifadhi kutagwa mtima kukamulilwa kwa nguvu tumaini liphishilwe mbele jetu.¹⁹Tunao ujasiri huu kama nanga imara na ya tegemea ya mitima jatu.ujasiri ambao gwetu.akisha kutendeka kuani mkuu hata milele baada ja utaratibu gwa melkizedeki. ²⁰Yesu ajinjile sehemu jejila kama jwalogelela gwetu pamalile kutendeka kuhani mkuru hata milele baada ja utaratibu gwa Melkizedeki.

Chapter 7

¹Ishikuwa mneino Melkizedeki,mfalme wa salamu,kuhani wa Annungu apali panani,ashikuimana na Abrahamu aliwuja kushoka kuwawulaganga wafalme na kumbariki. ²Abrahamu ashikunapa jimo ja kumi ja kila shindu alichokuwa amekiteka,lina lyake''Melkizedeki''maana jake''mfalme wa haki'' na pia mfalme wa selemu ''ambayo mfalme wa imani.'' ³Jwangali baba,jwangali mama,jwangali wazazi,jwangali mwanzo gwa siku wala mwisho gwa maisha gake.Badala jake,alibakia kuhani milele,kama mwana jwa Annungu.⁴Mneino fikiria jinsi aju mundu paliji mkuu.Mzazi jwetu Abrahamu ashikumpa jinao ja kumi ja shindusha konja alivyovichukua pa ngondo. ⁵Na hakika,ukoo gwa walawi guwaposhelenje ofisi ja kikuhani bashi kuwanganga na umri kushoka kwenye sheria kukusanya jimo ja kumi kushoke kwa wandu,ambayo ni,kushoka kwa waisraeli ajawonji,pamoja na kwamba anganya,pia ,ni ukoo kushoka kwa Abrahamu. ⁶Lakini Melkizedeki,ambaye jwangawa jwa ukoo kushoka kwa Walawi,ashikuposhela jimo ja kumi kushoka kwa Abrahamu,na akambariki,jwenejo paliji na ahadi.⁷Hapo jikakanwa kwamba mundu jwa nashoko habarikiwa na jwa mkulungwa. ⁸Kwa jambo hali mundu aposhele jimo ja kumi shiyawe lyuwa limo,lakini kwa jambo lina jumo aposhele jimo ja kumi,pia ashikulipa jimo ja kunai kwa Abrahamu akaelezwa kama anaeishi. ⁹Na kwa namna je zungumza,lawi aposheshe jimo ja kumi,pia ushikulipa jimo ja kumi kwa Abrahamu, ¹⁰Kwa sababu lawi ashikuwa katika hiwunu ya ababa yake Abrahamu wakati Melkizedeki puwa kutanenje na Abrahamu.¹¹Mneino kama ukamilifu guwezekene kupitila ukuhani wa lawi,(hivyo pai jake wandu huposhela sheria),pashikuwa ni lihitaji gani zaidi kwa kuhani gunape kujinuka baada ja mfumo gwa Melkizedeki,na ngawa kushemwa baada ja mpangilio gwa Haruni? ¹²Kwa mneyo ukuhani ubadilikaga,hapana budi sheria nayo kubadilika.¹³Kwa kuwa jumo ambaye mambo aga gashitangwa kuhusu likabila lina,kushoka kwake shakwa adumu lywe madhabahuni. ¹⁴Mneino ni wazi kwamba Bwana wetu alishoka katika Yuda kabila ambalo Musa jwangataya kuhusu makuhani.¹⁵Na haga tukugataya ni wazi hasa ikiwa kuhani junape shakoposhele kwa mfano gwa melkizedeki. ¹⁶Kuhani haju mpya ngawa jumo ambaye nshiwa kuhani juu ja msingi gwa sheria hiusiana na uzao gwa mundu,lakini katika msingi gwa nguvu ja maisha gangawezekana kuhariwika. ¹⁷Mneyo maandiko gaashuhudia kuhusu jwenejo:''Ugwe ni kuhani milele baada ja mfumo gwa Melkizedeki.''¹⁸Kwa kuwa amri jitangulie jishiwekwa panyenje kwa sababu jishiwa dhaifu na jikafaa. ¹⁹Mneyo jangatenda shoshowe kikamilifu.Isipokuwa kushikuwa na ujasiri mzuri kwa genejo tunaku waegejela Annungu.²⁰Na ujasiri hagu mzuri gwangokoposhe paspo kuzungumzia kiapo,kwa hali makuhani wanape wangatolanga kiapo shoshowe. ²¹Lakini Annungu bashikutola kiapo wakati puwa taile kuhusu Yesu,''Bwana anaeapa na shiwabadilishe mawazo gake ugwe ni kuhani milele.''²²Kwa hali Yesu pia ashiika kuwa dhamana ja agana bora. ²³Kwa hakika,kifo anawila makuhani kuhudumu milele.Haji ni kwa sababu bashikuwanganga makuhani wawagwinji,jumo baada ja jumape. ²⁴Lakini kwa sababu Yesu anaishi milele,ukuhani gwake gukabadilika.²⁵Kwa naneyo jwenejo pia anaweza kwa ukamilifu kukamilishwa kuwaokoanga wakungegejeranga Annungu kupitila kwake,kwa kuwa jwenejo anaishi daima kwa kujuga kwa ajili jao. ²⁶Kwa mneyo kuhani mkuu jwa namna hii anastahili kwehu.Asiye na shambi,hatia,msafi atenjilwa kushoka kwa wenye shambi,na ashiwa panani kuliko mbingu.²⁷Jwenejo jwangawa na uhitaji,mfano gwa makuhani wakuu,kushoya dhabihu kila lyuwa,kwanza kwa shambi shake mnyene,na baadaye kwa shambi sha wandu.Ashikutenda mnei mara moja kwa bowe,paishoshiye jwenejo mnyene. ²⁸Kwa sheria huwateuwanga wandu dhaifu kwa makuhani wakuu,lakini lineno lya kiapo lisshe baada ja sheria,ashikumteuwa mwana,atendilwe kuwa mkamilifu milele.

Chapter 8

¹Mneino jambo ambalo tuwebeleka ni hali tunaye kuhani mkuu atemi pai katika mkono gwa kulia gwa kiti sha enzi Mbinguni. ²Jwenejo ni mtumishi katika mahali patakatifu.hema lya kweli ambalo Bwana baliwishilemnanga mundu jojowe jwa waa.³Kwa maana kila kuhani mkuu huikwa kushoya zawadi na dhabihu;kwa mneyo ni muhimu kuwa na shindu sha shoya. ⁴Mneino kama Kristo bashikuwa panani ja nchi,jwenejo asingekuwa kuhani zaidi je penepo.kwa kuwa bashikuwanganga tayali anganya wala bashishoyanga vipawo kulingana na sheria. ⁵Walihudumu shindu ambacho shishikuwa nakala na shiwili sha indu ya mbinguni,sawa kama Musa alipoonywa na Annungu wakati alipotaka kushenga hema.''Ona Annungu puwawelekete,''kwamba halaya kila shindu kulingana na muunda gulanguywe panani ja shikweya.''⁶Lakini maneno Kristo bashiposhela huduma bora zaidi kwa sababu jwenejo pia ni mpatanishi jwa agano zuri,ambalo linakwisha kuimarishwa kwa ahadi nzuri, ⁷Mneyo kama agano la kwanza lisingekuwa na makosa,ndipo limale kuimarishwa kwa ahadi nzuri haja pili.⁸Kwa kuwa wakati Annungu puwagundue makosa kwa wandu bashikutaya,''Mnolanje lyuwa hiika,'asema Bwana,wakati nitakapotengeneza agano jipya pamoja na nyumba ja Israel,na nyumba ja Yuda. ⁹Likawa kama agano nililitendile pamoja na baba zao lyuwa ambayo njikuwatolanga kwa mkono kuwaongozanga kushoka nchi ja Msiri.Kwa kuwa bangaendeleanga katika agano lyangu,nane nangawajalinji tena,'asema Bwana.¹⁰Kwa kuwa hali ndilo agano shindende kwa nyumba ja Israel baada ja siku yeneyo;asema Bwana shimishe sheria yangu mawazoni mwaonji na shinyandishe mitima jawonji shime Annungu waonji anganya shiwawaonganje wandu wangu.¹¹Wakafundishananga kila jumo na jirani jake,na kila jumo na ashapwanga,yake,alitaya,''Mmanyanje Bwana,''Mneyo bowe shiwamanyanje mne,kushoka jwa mshoko hadi jwa mkulungwa jwawonji. ¹²Mneyo shinanguye rehema kwa matendo gawanji gangawa ga haki,na ngaikumbushila mashambi gawonji tena.''¹³Kwa taya''Mpya,''ashitenda agano lya kwanza kuwa kuukuu.Na lyenelyo ambalo ashikulitangaza kuwa kuukuu liko tayali kutowekaa.

Chapter 9

¹Maneno hata agano lya kwanza lishikuwa na sehemu ja ibada hapano pa dunia na taratibu ja ibada. ²Kwani katika hema kushikuwa na shamba shishi kuandaliwa,shumba sha palanga,pashikushemwa mahali patakatifu.katika eneo hali pashikuwa na kinara sha taa,meza na mikate ja wanyeshi.³Na nyuma ja pazia la pili pashikuwa na shumba shina,pashikushemwa mahali patakatifu zaidi. ⁴Mshikuwanganga madhabahu ga dhahabu kwa kuvukizia uvumba.Pia mushikuwanganga sanduku lya agano,ambalo lishikuwa lishikuwa lishishengwa kwa dhahabu jika.Ndani jake kushikuwa na bakuli lya dhahabu lenye namna,fimbo ja Haruni jishoile maamba ,na haila ambazo za maganga ga agano. ⁵Panani ja sanduku lya agano maumbo ga maserafi gwa utukufu wafurika mabaya gawo mbele ja jiti sha upatanisho,ambacho kwa mnaino tukamanya kuelezea kwa kina.⁶Baada ja hindu hai kuwa imalile andaliwa,makuhani kawaida hujinjila shumba sha palanga sha hema kushoya huduma yawonji. ⁷Lakini kuhani mkuu hujinjila ashila shumba sha pili pekee mara oja kila mwaka,na pangali kuleka kushoya dhabihu kwa ajili jake binafsi,na kwa shambi ya wandu hiwatendilenje pangali kusudia.⁸Roho mtakatifu alishuhudia kwamba,mpanda gwa mahali patakatifu zaidi bado pangaunukulwa kwa vile ajila hema lya kwanza bado linajima. ⁹Hali ni kielelezo sha muda hagu gwa mnaino.Yowe zawadi ambovyo itolewa mnaino haviwezi kukamilishwa dhamiri ja anayeabudu. ¹⁰Ni vyakula na vinywaji pekee ishinganishwa katika namna ja taratibu ya ibada ja kujiosha.Yowe hai ishikuwa taratibu ja kimwili vilivyokuwa iyandaliwe hadi je amri mpya itakayowekwa mahali pake.¹¹Kristo alikuja kama kuhani mkuu wa mambo mazuri ambayo gashiika.Kupitila ukuu na ukamilifu gwa hema kuu ambayo jangatendwa na mikono ja wandu ambayo si gwa ulimwengu hagu guumbulwe. ¹²Isikuwa nga kwa minyai ja mbwii na ndama,bali kwa minyai jake mnyene kwamba kristo ashikujinjila mahali patakatifu zaidi mara moja kwa kila jumo na kutuhakikisha ukombozi gwetu gwa milele.¹³Kama kwa minyai ja mbwii na mafahari na kunyunyiziwa kwa liwu lya ndama katika anganya wasiosafi bashikutengwa kwa Annungu na tenda hiilu yaonji safi, ¹⁴Buli si zaidi sana minyai ja Kristo ambaye kupitia mtima gwa milele ashikuishoya mnyene bila mawaa kwa Annungu,kugulula dhamiri yetu kushoka matendo mafu kutumikia Annungu bali hai? ¹⁵Kwa sababu hiyo,Kristo ni mjumbe ba agano jipya.Haji ndiyo sababu mauti imewaacha huru wowe walinginji na agano lya kwanza kushoka katika hatia ja shambi yawonji,hali kwamba wowe bashimwilwenje na Annungu bamanyanje kuposhela ahadi ja urithi gwao gwa milele.¹⁶Kama kuna agano linadumu,ni lazima kuthibitishwa kwa kifo sha mundu ajula atendile. ¹⁷Kwani agano linakuwa na nguvu mahali kulikoposhela mauti kwa sababu jakwa wakati mnyene kulitenda akiwa anaishi.¹⁸Mneyo hata nga halila agano lya kwanza lishikuwa limewekwa pasipo minyai. ¹⁹Wakakati Musa alipokuwa alishoya kila agizo la sheria kwa wandu bowe,alitola minyai ja ngombe na mbwii,pamoja na mashi,shitambaa shanashe,na hisopo na kuwanyunyizia gombo lenyewe na wandu wote. ²⁰Kisha aliweketa,Haji ni minyai ja agano ambayo Annungu ashikuwapanganga amri kwenu.''²¹Katika hali ajila pejila,alinyunyiza minyai panani lihema na vyombo yowe vilivyotumiwa kwa lihema na vyombo yowe vilivyoyumiwa kwa huduma ja ukuhani. ²²Na kulingana na sheria,karibu kila shindu kinatakaswa kwa minyai.Pasipo kujita minyai gwakwa msamaha.²³Kwa nneyo hishikuwa lazima kwamba nakala ya indo vya kumbinguni sharti hisafishwe kwa halino dhabihu ja wananyama.Hata nneyo.hinduvya kumbinguni niyene hishi mkupaswa kusafishwa kwa dhabihu jili bora zaidi. ²⁴Kwani Kristo jwangajinjila mahali patakatifu sana patendilwe na mikono.ambayo ni nakala ja shindu halisi.Badala jake ashinku jinjila mbingu jiyene,mahali ambapo sasa yuko mtumujo ja uso gwa Annungu kwa ajili jetu.²⁵Hakuingia kwekula ajili ja kuishoya sadaka ajili jake mara kwa mara kama pukuti patendwa kutuani mkuu,ambaye kujinjila mahali patakatifu zaidi mwaka baada ja shaka pamoja na minyaijikajuna, ²⁶Kama nneyo puyaliji kweli,basi puikaliji lazima kungwake kuteswa mara nyingi zaidi tangu mwanzo gwa ulimwengu.lakini lelo ni mara moja hadi mwisho gwa yaka jaiyunukwile kuishoga dhambi kwa dhabihu jake nyene.²⁷Kama ilivyo kwakila mundu kuwa mara moja,na baada ya nneyo kwia hukumu, ²⁸ndivyo hivyo naye ambaye ashinkushoywa mara moja kuiondoa shambi ya yawawagwinji .Shakoposhele mara jawili.ga kwa mele lyo shugulikia dhambi.bali kwa ukombozi kwa anganya wala malindi lilangaga kwa saburi.

Chapter 10

¹Kwa vile sheria ni shiwilishamambo mema yajayo.ngawa gegala gali halisi sheria kamwe jikaweza kwa kukamilishanga banganya bala ambao wakwabandishilanga Annungu kwa njia ja dhabihu hilapehila ambazo makuhani washinkuendeleanga kushoya shaka baada ja shaka. ²Au vinginevyo dhabihu hizo zisingweza kukoma kushoywa?kwa kigezo jenejo waabuduo,wawangaga wasafi shwenje mara moja.niwakalinginjinji na utambuzi zaidi gwa shambi. ³Bali katika dhabihu hizo kuna ukumbusho gwa dhambi hiendalwe mwaka baada ya mwaka. ⁴Kwa kuwa hikawezekana kwa damu ya mafahari nambii kuhiondoa dhambi.⁵Wakati Kristo paishe padunia,ashinkutaya,''Hamkutamani matoleo au dhabihu.baadala jake,nchikuandaa shiilu kwa hajili jangu. ⁶Hamkuwa na thamani katika matoleo gowe ga tetezwa au dhabihu kwa haji ja shambi. ⁷Kisha jinkutaya,''Ona,hapa ninukugatenda mapenzie gako,Annungu,kama puijandikwe kung'usu nne katika gombo.''⁸Alisema kama ilivyo sema hapo juu.''Hamkutamani dhabihu.Matoleo au sabaka ja tekeleza kwa ajili ja dhambi wala gwa ngawona furaha nkati jake dhabihu ambazo hinashoywa lingana nashelia. ⁹Kisha alisema,''Ona.niko hapa kuitenda mapenzi gako.''Ameweka panyenje mbole mbole hili ya awali ilikuimarisha yeila ya phili.

¹⁰Katika taratibu za pili.tushitengwa kwa Annungu kwa mapenzi gake pitila kuishoya kwa shiilu sha ayesu kristo mara moja kwa nyakati yowe.¹¹Nikweli,kila kuhani husimama kwa huduma siku kwa siku ,alishoya dhabihu jila pejila,ambayo,kwa vyovyote,kamwe isingeweza kuiyondoa dhambi. ¹²Lakini baada ya Kristo kushoya dhabihu mara maja kwa dhambi milele jowe,ashinkuketi mkono gwa kuume gwa Annungu, ¹³akisubiri mpaka maadui zake wataganjwe pai na kutendwa kiti kwa ajili makngono gake. ¹⁴Kwa kuwa kwa njia jatoleo jimo ashikwamilisha milele hanganya ambao washitengwa kwa Annungu.¹⁵Na Roho mtakatifu pia ashishuhudia kungwetu.Kwa kuwa kwanza atashie, ¹⁶'' Hili ni agano tendeka pamoja nao baada ja siku hizo;asema aBwana:Shimishe sheria yangu ndani ya mioyo jawo.na shini hijandishe katika akili yawo.''¹⁷Kisha ashinkutaya.''Hawatazikumkubuka tena dhambi matendo yao mafu.'' ¹⁸Sasa mahali pali namsamaha kwa hanganya ,hakuna tena dhabihu jojowe kwa ajili ja dhambi.¹⁹Kwahiyo,hashapwanga wapalinji ujasiri gwa kujinjila mahali patakatifu zaidi kwa minyai ja Ayesu. ²⁰Hiyo ni njia ambayo ashikujigopola kwa ajili jetu kwa njia ja shihilu shake jampia na hai hipitila kwenye panzia. ²¹Na kwa sababu hatupali kuhani mkuu juu ja nyumba ja Annungu, ²²na tumandi shile na mtima gwa kweli katika utimilifu gwa uhakika gwa imani tuwaga namitima jinyunyiziwe safi kushoka uovu wa tadhamiri na kuwa namiili jetu jigulwilwe kwa mashi safi.²³Basi na tukamuli kwa uthabiti katika ungamo la ujasiri gwa tumaini lyetu,bila ja tendeuka.kwa sababu anungu shashite ahidi nimwaminifu. ²⁴Natuzidi tafakari namna jakumtaga mtima kila jumo kupenga na matendo mema. ²⁵Na tunaleshe kusanyika pamo.Kama wafanyavyo bana .Baadala jake kutagana moyo kila jumo zaidi na zaidi.Kama shinkuti lolanga siku hinabandishila.²⁶Kama twatendile melekuendelea kutenda dhambi baada ja kuwa tushiposhela elimu ya ukweli.Dhabihu hina ya dhambi haisalii kabili. ²⁷Badala jake jishipagwatarajio pekee la hukumu jajogoya,na ukali gwa moto ambao shigwateketezanje maadui wa Annungu.²⁸Yeyote ambae ashikujina sheria ja amusha kuwa bila rehema mmujoja ushuhuda gwa mashaidi wawilinji au batatu. ²⁹Kiwango gani zaidi sha adhabu pugani shia kinamstahiri kila jumo ambaye ashidharau mwana jwa Annungu.Jojowe ajitendele minyai ya agano kama shindu shangawa kitakatifu,damu ambatyo kwayo ashinkujiwika wakfu kwa Annungu jojowe ambae ashi kwatukana Roho waneema?³⁰Kwakuwa tunakumu manya jumo ambae ashibeleketa.''Kusasi ni shangu.Shinipe.''Natema.''a Bwana showahukumu bandu bake.'' ³¹Ni jambo la kuogofya mundu kugwilila katika mikono ja Annungu ali ahi!³²Lakini kumbushila siku hipitile.baada ja tangwa kungwenu nuru,ni jinsi jashi mwakombolenje kuvumilia maumivu makali. ³³Mlikuwa mishilwenje wazi katika dhihaka jamatukano na mateso.na pumwali nginji washirika pamoja na banganya bapitilenje mateso na banganya bapitilenje mateso kama genego. ³⁴Kwa kuwa mchikuwanganga na mitima jahuruma kwa hanganyawo balinginji wafungwa na mwaposhelenje kwa furaha adhabu ja urithi gwenu ni kumumanya kwamba mmanganya mmashayene nchi kuwanganya na urithi bora na gwadumu milele.³⁵Kwahiyo nagujaanje ujasiri gwenu guli na zawadi kuu. ³⁶Kwa kuwa mnapinganga uvumilivu.ili kwamba mpatanje poshela ambacho Annungu bashi kushiahidi,baada jawa ngatendilenje mapenzi gake. ³⁷Kwa kuwa baada ja muda kashoko.jumo akwiya.shaishe hakika nashukalwe.³⁸Mwenye haki jangu shaishi kwa imani kama habuja nyuma,ngapendezewa najo.'' ³⁹Lakini sisi ngakama banganya bala wabujanga nyuma kwa hangamia.Badala jake.huwe ni baadhi ja wanganya tulina imani ja kuilinda roho yetu.

Chapter 11

¹Mnaino imani ni hakika akwete nayo mundu wakati patarajia shindu fulani kwa ujasiri.Ni hakika ja shindu ambacho bado shangaonekana. ²Kwa sababu aji mababu getu bashi kuthibitishanga kwa imani jawo. ³Kwa imani tunafahamu kwamba ulimwengu gushiumbwa kwa amri ja Annungu,ili kwamba ashila shiwonekana shangatengenezwa kushoka naindu ambavyo ishikuwa inaonekana.⁴Ishikuwa kwa sababu ja imani kwamba habili ashiku mshoshea Annungu sadaka ja faa kuliko atendile kaini.Ishikuwa ni kwa sababu aji kwamba ashikusifiwa kuwa mwenye haki.Annungu bashikusifu kwa sababu ja zawadi apeleshe.Kwa sababu jenejo,Habili bado ananena,ingawa bashiwaa.⁵Ishikuwa kwa imani kwamba Enoko ashikutolwa panani na kulola mauti.''Jangawanekana,kwa sababu Annungu bashikumtola kwa mneila alinenwa panani jake kuwa ashikukonjaa Annungu kabla ja kutolwa panani. ⁶Pangali imani ikawezekana kumkonjea Annungu,kwa kuwa ajaye kwa Annungu lazima aamini kwamba Annungu banaishi na kwamba huwapanganga zawadi anganya bawakuloleanga.⁷Ishikuwa ni kwa imani kwamba Nuhu,akiwa ameonywa na Annungu kuhusiana na mambo ambayo gangawa gashionekana kwa heshima ja ki Annungu bashikualaya safina kwa ajili ja kuikoa familia jake.kwa tenda mneyi, ashikuhumu ulimwengu na ashikuwa mrithi jwa haki ambayo huika kupitila imani.⁸Ishikuwa ni kwa imani kwamba Ibrahimu,pashemwilwe ashikutii na kwenda mahali ambapo ashikupaswa kuposhela na kwenda mahali ambapo ashikupaswa kuposhela kama urithi.Ashikushoka bila kumanya mahali gani alikuwa anakwenda. ⁹Ishikuwa kwa imani kwamba ashikuishi katika nchi ja ahadi kama mjeni.Ashikuishi katika mahema pamoja na Isaka na Yakobo.Warithi anjake kwa ahadi ajilapejila. ¹⁰Haji ni kwa sababu ashikutarajia kuupata mji ambao mwenye kubuni na mjenzi jwake angelikuwa ni Annungu.¹¹Ishikuwa ni kwa imani kwamba Ibrahimu,na Sara mnyene,bashikuposhelanga nguvu ja kutunga mimba ingawa washikuwanganga wazee sana kwa kuwa washikumuona Annungu kwa mwaminifu,ambaye ashikuwaaidingi mwana jwa shilewu. ¹²Kwa mneyo pia kushoka kwa mundu aju jumo ambaye ashikuwa ashibandishila kuwaa puwawelekenje wana wangawalanganyika.Bashikuwa nganga wawangwinjwi kama ndondwa ya angani na wawagwinji kama mmbenju za mianji katika ufukwe gwa bahari.¹³Hawa bowe bashikuuwonga katika imani pasipo kuposhele ahadi.Isipokuwa wakiwa wameziona na kuikalibisha kwa mbali,washikulinji kwamba bashikuwanganga wajeninji na wapitaji panani ja nchi. ¹⁴Kwa anganya wawelekatanga mambo aga wana winganga bayana kuwa wanaloleanga nchi jao weyenji.¹⁵Kwa kweli,kama wangekuwa wakiifikiria nchi ambayo kwayo bashishokanga wangelikuwa na nafasi ja kurejea. ¹⁶Lakini kama ilivyo,wanatamaninji nchi iliyo bora ambayo ni ja kimbingu.kwa mneyo Annungu akalola aibu kushemwa anganyanji,kwa kuwa ametayarisha mji kwa ajili jawonji.¹⁷Ishikuwa ni kwa imani kwamba Ibrahimu baada ja kujaribishiwa,ashikumshoya Isaka.Ndiyo jwenejo ambaye ashikuposhela kwa furaha ahadi ashikumshoya mwanangwe jwa pekee, ¹⁸ambaye panani jake ilinenwa,''kushoka kwa Isaka kushoka zao gwako shiushemwe.'' ¹⁹Ibrahimu ashikumanya kwamba Annungu ashikuwa na uwezo gwa kumfufua Isaka katika wafu,na kwa kubeleketa kwa lugha ja maumbo ashikumposhela,.²⁰Ishikuwa ni kwa imani kwamba Isaka alimbariki Yakobo na Esau kuhusu mambo yayayo. ²¹Ishikuwa ni kwa imani kwamba Yakobo alipokuwa katika hali ja waha,alimbaliki kila jumo jwa bana ba Yusufu.Yakobo akaabudu,aliegemea panani ja fimbo shake. ²²Ishikuwa ni kwa amani kwamba Musa,Pawelekwa ashikuiwa kwa myei jitatu na wazazi bake kwa sababu bashikumuonanga kuwa ni mwana mchanga alikuwa jwa konja,na hawa kutishwa na amri ja amfalme.²³Ishikuwa ni kwa amani kwamba Musa,paweelekwe ashikuiwa kwa myei jitatu na wazazi bake kwa sababu bashi kumuonanga kuwa ni mwana mchanga alikuwa jwakonja,na hawa kutishwa na amri ja amfalme. ²⁴Ishikuwa ni kwa imani kwamba Musa,pawele mundu mzima,ashikutana kushemwa mwana jwa binti farao. ²⁵Badala jake,ashikuagula kushiriiki mateso pamoja na wandu ba Annungu badala ja furahia anasa ya shambi kwa kitambo. ²⁶Ashikufikiri aibuja kumkagula Kristo kuwa ni utajiri mkuu kuliko hazina za misri kwa kuwa ashikukaza meyo gake katika zawadi ja wakati ujao.²⁷Ishikuwa ni kwa imani kwamba musa ashikushoka Misri.Hakuhofia hasira ya mfalme,kwa kuwa ashiku vumilia kwa kulola kwa gangaonekana. ²⁸Ishikuwa ni kwa imani ashikukamula pasaka na kunyunyiza minyai,ili kwamba mharibu jwa mzaliwa ja kwanza jwanganya kuwa kwaya wazaliwa wa kwanza ba shilewu wa waisrael.²⁹Ishikuwa ni kwa imani kwamba bashikupitanga katika bahari ja shamu kama katika nchi kavu.Wakati wamisri puwajalibunji pita,bashikumilwangwa. ³⁰Ishikuwa ni kwa imani kwamba ukuta gwa Yeriko bashikugwa pai,baada ya timbilila kwa siku saba. ³¹Ishikuwa ni kwa imani kwamba Rahabu ajula kahaba jwangangamia pamoja na anganya.³²Na niseme nini zaidi? Maana muda hautoshi kusimulia ya Gideoni, Barak, Samsoni, Yeftha, Daudi, Samwel na za manabii, ³³ambao kupitia imani walizishinda falme, walitenda haki, na wakapokea ahadi. Walizuia vinywa vya simba, ³⁴walizima nguvu za moto, walikwepa ncha ya upanga, waliponywa kutoka katika magonjwa, walikuwa mashujaa vitani, na walisababisha majeshi wageni kukimbia.³⁵Wanawake walipokea wafu wao kwa njia ya ufufuo. Wengine waliteswa, bila kukubali kuachwa huru ili kwamba waweze kupata uzoefu wa ufufuo ulio bora zaidi. ³⁶Wengine waliteswa kwa dhihaka na kwa vichapo, naam, hata kwa vifungo na kwa kutiwa gerezani. Walipondwa mawe. Walikatwa vipande kwa misumeno. ³⁷Waliuawa kwa upanga. Walikwenda kwa ngozi za kondoo na ngozi za mbuzi walikuwa wahitaji, wakiendelea katika maumivu na wakitendewa mabaya ³⁸(ambayo ulimwengu haukustahili kuwa nao), wakitangatanga nyikani, milimani, katika mapango na katika mashimo ya ardhini.³⁹Ingawa watu wote hawa walikubaliwa na Mungu kwa sababu ya imani yao, hawakupokea alichoahidi. ⁴⁰Annungu alitangulia kutupatia kitu kilichobora, ili kwamba bila sisi wasingeweza kukamilishwa.

Chapter 12

¹Kwahiyo,kuwatushitimbililwa na lihunde lyalikulungwa lya mashaidi na tujae kila shindu shinkutu helemea pamoja na dhambu ambayo shi hitu zingile kwa uraisi.Tupige mbio kwa saburi katika mashindano gabishilwe bele jetu. ²Tuya elekeze meyo grtu kwa aYesu.ali mwanzilishi na mwenye timiza imani jetu.ambaye kwa ajili ja furaha jibishilwe mbele jake aibu jake na tama pai mkono gwa kulia gwa kiti ja enzi sha Annungu. ³Maana mtafakarini jwenejo aliye stahimili malowe ga chuki kushoka kwa shayene dhambi.dhidi jake nyenye ili kwamba mjianje totoshela au kuondoka mitima jenunji.⁴Hamjataabika auteseka mshindananga gana dhambi kiasi shahishiwa minyoai. ⁵Tena mmesahau kwekula kutagwa moyo ambako kunakuaheleza kama wana washileu:Mwanangu.unagatole kwa wepesi marudio ga a Bwana,wala huna katetamaa pulekebishwa na nakajwenejo.'' ⁶Kwa kuwa aBwana humrudi jojowe ambaye akumpinga,na humwazibukila mwana ambaye humpokea.⁷Stahimili majalibu kama bujilwa.Annungu hushugulikiwa mmanyanya kama shakuti shugulikiwa na wana.Maana ni mwana jwei ambaye hainagwe hakakombola kumrudi? ⁸Lakini kama jwakuwa kubujilwa ambako huwe tubowetunashiriki,bali mmanganya na huwe wana wake.⁹Zaidi ja yowe,kushimkuwa na ababa yetu kidunia wa kutuludi na tushikwaheshimunji.bali na kakutupasa hata zaidi kwatii a Baba wa kiroho naishi? ¹⁰Kwa hakika ababa yetu washinkuathiribu kwa yaku nichache kama puhiwoneshe sawa kungwawo.Lakini Annungu hutuadhibu kwafaida jake ili tushiriki utakatifu gwake. ¹¹Hakuna adhabu jifulahisha kwa wakati gwa enego kuwa na maumivu.Hata nneyo,baadaye hogola litunda lya amani ya utauwa kwa banganya wala wajigenyenjwe nayo.¹²Kwa nneyo njinalanje mikono jenu jilegeleshe natenda malungo genu gali dhaifu kwa ganguru tena; ¹³nyosheni mapito ga hiwayo yenu,ili kwamba gogowe hali mlemavu shaongozwe upoteruni lakini apate ponywa.¹⁴Tafutani amani na wandu,bowe na pia utakatifu ambao gwene gwakwa shamwone a Bwana. ¹⁵Muwe waangalifu ili kwamba anapaagwe jwatengwa mbali na neema ja Annungu,na kwamba linajie litepo lya uchungu shilili pashe na sababisha shida na kengeusha wawagwinji. ¹⁶Angalieni kuwa jakwa zinaa au mundu asiye mtauwa kama nneila Esau,amaye kwa sababu ya mlo gumo ashinkuhuzahakijake jabelekwa. ¹⁷Kwa kuwa nikumumanyanga kwamba badae.Palokolile kurithi baraka.Hashinkukanwo kwa sababu jwangapata fursa jatubu pamoja na ababa yake,hata ingawa ashinkuloleyea sana kwa minyoi.¹⁸Kwakuwa mmangajianga katika mlima ambao gunaweza kukwaywa mlima gukolela moto,luwindu.katisha tamaa na dhoruba. ¹⁹Hamkuja kwa sauti za tarumbeta au kwa maneno gashokana na sauti ambayo hishiku sababisha kila bapilikananga banajuganje lineno lolowe kubeleketa kwao. ²⁰Kwa kuwa bangakombolanga kuvumilia sheshila shiamuliwe:''Ikiwa hananyama hakwa shie mlima.Lazima hakomwe kwa maganga.'' ²¹Ya kutisha zaidi gagaweni Musa ashikutaya .''Nishijogopa sana kias ja tetemela.''²²Badala jake.nng'ikenje mlima sayuni na katika mji gwa Annungu aliyehai,yerusalemu ya kumbinguni,na kwamalaika elfu kumi bashelekeanga. ²³Mmekuja katika nkusanyiko la wazaliwa bakwanza bowe basajiliwenje kumbinguni.Kwa Annungu hakimu wabowe.na kwa roho za watakatifu ambao washikamilishwa. ²⁴Mmekuja kwa Yesu batanisha agano lyampia na kwa minyai jihunyunyuziwe ambao hunena mema zaidi kuliko minyai ya Habili.²⁵Angalia kuwa asije kumkuna jumo ambae abelekete .Kwa kuwa kama banga epuka puankanilege jumo awakanyishienje padunia kwa hakika tukapuka tiwagaga tulitengeuka bali shoka kukajwejula hatukanyishie kushoka kumbinguni. ²⁶Kwa wakati kweneyo sauti jake jishinkuti ngishika dunia.Lakini lelo ashiaidi na beleketa.''Bado mara jina tena ngatikinya dunia pekee,bali mbingu pia.''²⁷Maneno haga.Mara moja tena.inalangu ya toweshwa kwa hindu yeila hitikinya haino ni hindu yeila ambavyo hishiumbwa ili kwamba yeila hindu hitetemeywa haino ni hindu yeila ambayo hukatetemegwa hiigale. ²⁸Kwa hiyo,tuposhele ufalme ambao hukatete meshwa,tufurahi katika hali jakwa habudu Annungu kwa kubali pamoja na nyenyekea katika jicho. ²⁹Kwa maana Annungu wetu ni moto ulao.

Chapter 13

¹Basi upendo gwa anungu na endelea. ²Msisahau kwakaribisha wajeni.Maana kwa tanda neinobaadhi washikaribishanga malaika pakana kuwa kumumanya.³Kumbuka bowe walinginji kumageleza kuna kwamba nchikuwa nawo nji hakula pamo nao kama hiilu yenunji hushinkutendelwa kama banganyawo. ⁴Basi ndoa na jiheshimiwe na bowenji na bai shinanda shandoa shitendwe kuwa sofi kwa maana Annungu shawahukumu waasherati na wazinzi.⁵Basi yetu yamaisha hiwe huru katika upendo gwa pesa.Muwe wanaridhika na hindu hininginji nayonji,kwa Annungu bayene bashinkutaya.''Nganekanga manganya kamwe wala kumtelekezanga manganya.'' ⁶Basi tulidhikeni ili tuseme kwa ujasiri.Bawani msaidizi wangu ngajogopa.Mwanadamu anaweza ndenela hindi?''⁷Wafikilieni anganya wang'ongozenje wanganyo wala watashienje lieno lya Annungu kungwenu,na mkumbushilanje matokeo ga nyendo gawo;ng'iganje imani yao. ⁸Yesu Kristo nijwenejo liyo.Lelo na ata milele.⁹Usije hongozwa na mafundisho mbalimbali ga shijeni na kwani yambone kwamba moyo ujengwa kwa neema,na ngawa kwa sheria kuhusu shalya genego gakansahidia anganya wahishinji kwa genego. ¹⁰Tunayo madhau ambayo wanganya watumika nkati ya hekalu banga linginji hakiyakila. ¹¹Kwakuwa minyai jashinanyama,kikopweywe dhabihu kwa ajili jashambi,ja peleshwe na kuhani mkuu nkati ja sehemu takatifu.Lakini hiilu yawonji hishinkushangwa palanga ja likambi.¹²Kwa hiyo a Yesu na balawo bashikute seka nje ya lango la mji.hili kwamba kuwika wakfu bandu kwa Annungu pitila minyai jake. ¹³Na kwa nneyo twendanje kungwake nje jalinambi,tuhijigalaga fadheha zake. ¹⁴Kwani twangali makao gadumu katika mji huu.Badala jake tuloleye mji ambao gunakwia.¹⁵Kupitia a Yesu mnapaswa mara kwa mara kuishoya sadaka ja kumtukuza Annungu. ¹⁶Na usisahau kufanya gambone na sahihi ana mmanganya kwa manganya kwa kuwa ni kwasadaka kama nneyo ndiyo Anungu pendezwa sana. ¹⁷Tiini na kujishusha kwa viongozi wenu.kwana wanaendelea anga kwalindanga shiwa shokanje hesabu.Tii ilikwamba viongozi wenu wakombolanje kwatunza kwa furaha na ngawa kwa kuzuni ambaye hikasahidianga.¹⁸Tuombeni ,kwani tuna uhakika kwamba tuna dhamira njema tunalokolila kuishi maisha gaheshima katika mambo gome. ¹⁹Na nyote nnakwashemelanga moyo zaidi mtendanje nnelino ili kwamba ngombole kuwuja kungwenu nneino tome.²⁰Sasa Annungu wa amani ambuye hainawanji kawili kushoka kwa wafu mchungaji mkuu wa kondoo a Bwana wetu a Yesu,kwa damu ya agano la milele. ²¹Atawapa uwezo kwa kila lijambo lya mbone kutenda mapenzi gake atendaga maengo nkati jake galinjema gakonja mmeyo mwake.Pitila aYesu Kristo kungwake utukufu milele na milele.Amina.²²Sasa ninakutia moyo,mwanga,tolelana na lineno lyatya moyo ambalo kwa ufupi njinku lijandika kungwenu. ²³Fahamu kwamba mpwetu Timotheo aleshelwe huruambaye pamo na kajwenejo shina wonanje kama shaishe nnaino kalibunji.²⁴Salimia viongozi wako bowe na waumini bowe.Anganyabashokanga Italia wakusalimianga. ²⁵Na neema jiwe namanganya mmowe.

James

Chapter 1

¹Yakobo,mtumwa wa a Mnungu nawa a Bwana Yesu Kristo,makabila kuna mbili gashitawanyika,salama. ²Mmalanga nyange kwafuaha zaidi.hashapwanga punkupitanga mmatatizo mbalimbali. ³mmumanya ngaga kuwa mnaligwanga kwaima ni yenunji kumpanganga uvumilivu.⁴Mnwkanje uvumilivu mkamishe holiengo lyake.Kwamba mkombolanje kukomala kikamilifu bila pungukiwa lyolyowe. ⁵Lakini kama mundu kati jetu anapinga hekima.Ajuje shoka kwa a Mnungu.ambaye kushoya kwaukalimu na pakana kuwa kukalipa kwa bowe wamwombao na shawapanganje hekima.⁶Lakini jiga kwaimani .Bila shaka.kwa kuwa mwenye kutangu shaka ni kama mawimbi mbaali.Kutolwa na mbungo na jawa hakuna na nakoko. ⁷Kwa hakika aju mundu ju hanaganishi kwamba shaposhelwe ombi lake kushoka kwa a Bwana; ⁸haju mundu ju hashikolania hivilinga himala kati njia yake yowe.⁹Mpwanga masikini hapaswa kwifuna katika kujima kujima kwake nnani, ¹⁰Wakati gogo mwanga taji katika unyenye kevu gwake.shashoshe kama liuwa la kondeni mungunda gwapita. ¹¹Jua huchomoza na lyoto lya hunguza na kausha mimeu,maua kugwa na huzuli gwake kuwa.Mnepeyo bandu hashimatajili shiwachakaanje katikakati jamahengo gawanji.¹²Amebarikiwa mundu jwejula havumilia majalibu kwa kuwa baada ja.Kushinda linga lyenelyo.Hapingaposhela litaji lya uzima.Hiahidiwe kwa wanganya bakwapinganga a Mnungu . ¹³Mundu jojowe hakapinji kubeleketa palingwa.''Linga hali linashoka kwa amnungu,''Kwa sababu hamngu bakalingwa na uwovu.a Mnungu bayene kakumjali jojowe.¹⁴Kila mundu kulingwa na tamaa yake mbaya hikumshawi kung'uta kwatalika. ¹⁵Ndipo baada jatamaa ja shambi jigala shitumbo.Shambi kubelekwa.nabaada ja shambi kukomala sawa sawa .Pakati mauti. ¹⁶Hashapanga mmapendwa mnatembekanje.¹⁷Kila zawadi jikamilishe na kila zawadi jikamilika shaka kanani kutulukai pai kushoka kwa a Bwana wa nuru.Kamwe kakabadilika kama shiwili kibadilikavyo. ¹⁸Mnungu bashimkuagula kutupa huwe uzima kwalineno lya kweli tuwe kama huzaho kwanza mchihilu mwa vihumbe mwake.¹⁹Mnajua halino hashapwanga mmapendwa kilajumo anapaswa kwa mwepesi wa husika.Siyo mwepesi gwambeleketa wala kutumbala, ²⁰Pawa hasira jikamwanamu jikatenda haki ya a Mnungu. ²¹Kwahiyo bikambali uchafu wa dhambi na ubaya gowe guli mali popowe.nakwa unyenyekevu mniposhelanje lineno lipandilwe mkati jake,ambalo lishikola uwezo gwaokoa mitima²²Lakini lineno mnalipilikananje tu.nakuitemba nafsi yenunji mmashayene. ²³Kama jojowe hakulipilikana lineno bila bila kulitendea kazi sawa na mundu hailoleshe uso gwake halisi mkioo. ²⁴Huhitathimini uso gwake.na kujendela baada ja muda gwa mgupi kuliphalila shakuti landana. ²⁵Bali mundu jwejula akujilolesheo kwa uangalifu shelia kamili,sheria ya uhumu naendelea kujiti.Nga kwa sababu jwenejo msikilizaji alipolila,haju mundu apinga balikiwa pakuitenda.²⁶Ikiwa mtu jojowe shanganishie nyene kuwa mundu jwa dini lakini mkaweza kulutawa lulimi lwake.Kugutemba mtima gwake na dini jake ni yayoyo. ²⁷Dini jili safi nakina halibiwa mbele ya amnungu wetu na Baba ni katika mateso gawawonji.Kuilinda hashayene na ufisadi gwa dunia.

Chapter 2

¹Ndugu zangu mnakagulenje imani ja a Bwana Yesu Kristo,aBwana wa utukufu,kwa pendelea kwetu fulani. ²Kama mundu fulani ajinjilaga mmikutano yenu awete mbete ya dhahabu na mavazi gakonja,nijinjila masikini jwa mavazi gangata, ³na gumnangunyenje kumsamini zaidi jwejula jwa mavazi gakonja natenda,''Tafadhali ugwe uketi hapa mahali pakonja,''ugwe jima pepala,''au''tama pahi ja makongono gangu.'' ⁴Je,mkahukumiana nga manganya hashayene,na hamuhaga wenye mawazo mabaya?⁵Sikilizeni,hashapwanga wapendwa buli Mnungu bahanga hagulanga masini wa dunia kuwa matajili katika imani jalithi hashikahalidinji jwa wakumpinganga? ⁶Lakini mchikwa zalaunji masikini?buli nga matajili wakumtesanga mmanganya,nangawa wanganyawi bakumkwakwa tanga kumahakamni? ⁷Si matajili waku litukonanga lina lyakonja hambolo limkushemwanga?⁸Hata mneyo.Kama mtimizanga shelia ja kifalume pujindikwe mahandiko.''Shigumpinje mjilani jwako kama hugwe gumwene,''Mnatendanga vyema. ⁹Lakini kama mpendanganga bahazi javandu.Mnatenda dhambi mnahukumiwa nashelia kuwa mnakahanga sheria kuwa ni wavunja sheria.¹⁰Kwakuwa jojowe ataje shelia jojowe.baada nikuhiku wala nukta jimo tu.heshima na hati yavunja shilya jome! ¹¹Pawa amnungu balungwile,''mzini.''na ndoye balugwile,''unabulaje.''kama hukazini.lakini unabulaje,''Uvunjile sheria ja Mnungu.¹²Kwahiyo mkungulukanje natii kama banganya bhala amba ninginji nawonji tome hukumiwa sheria ja uhuru. ¹³Pawa hukumu kwiya pangali huruma kwa nanganya wala wangalinginji huruma.Huruma huitukuza juu ja hukumu.¹⁴Kuna huzuli gwashi ashapwanga kama mundu ataya gumboli imani.Lakini jwangali matendo?jenelimani jo ajinaweza kumwokoa? ¹⁵Kama ndugu wandonga washileu kuitajiwa mavazi au shakya shakila siku, ¹⁶na jumojwenu gwawalanijelenje,njendanje kwa amani,mkajotanje moto na mniyanganje ukote,''Lakni ankakwapanganga mahitaji muhimu ga shiilu,genego igafaa indi? ¹⁷Hali kadhalika,imani pekee,kama jangali matendo,jiwele.¹⁸Bado mundu fulani anaweza beleketa,''Ukwete imani nane ngwete matendo.''Nanguye imani jako paka nakuwa na matendo, nane shinikulanguye imani jangu kwa matendo gangu. ¹⁹Mwaaamininji kuwa Mnunghu bamo;puli sahihi.Lakini mapepo nago gaamini neyo natetemela. ²⁰Je,ulipanga kumumanya,ugwe gwa mpumbavu,ndama ambavyo imani jenejo pangali matendo gangafaa?²¹Je,si ababa yetu Abrahamu bashi mkubalanga ni shiwa haki kwa matendo puwa shoshie mwana gwawo isaka juu ja madhabahu? ²²Mnaonanga kuwa imani jake jishikutenda liengo na matendo gake,na kwa matendo gake,imani jake jaishile kusudio lake. ²³Maandiko gashitimizwa gaweleketekwa ,''Abrahamu ashikwaami anungu,na esabiwa kuwa jwa haki.''Hivyo Abrahamu bashiku shemwa rafiki ba Mnungu. ²⁴Nnilolanga kwa matendo munduhuhesabiwa haki,na nga kwa imani pe.²⁵Hali kadhalika,buli,jwangawa Rahabu jwejula kahaba ashimkubala nga nisgiwa haki kwa matendo,pawa kalibishinje wajumbe na kuwapelekanga barabara jina? ²⁶Kwa kuwa kama nneila shiilu gwangalikuwa na ntima gwiwile,nnepeyo imani pangali matendo jiwile.

Chapter 3

¹Ndugu zangu,nga gwinji gwenunji mkupaswanga kuwa walimu,mmumanje kuimba tashituposhele hukumu ja jikulungwa zaidi. ²Kwa kuwa tuboe tunakosea atika njia jagigwinji kama jojoe kama akakwikuwala katika maneno hake jwenejo ni mundu mkamilifu,anauweza dhibiti shiilu shake shoe pia.³Sasa kama tunavika lijamu zaefarasi katika kang'wa yaho wanakututi, tunaweza geuza hilu yawonji yawo yowe. ⁴Tambua kwamba meli ingawa jijikulungwa na sukumwa na mbungo jikali,inajonje shewa kwa mshukani kwamchoko kwenda papowe kwapinga nahodha.⁵Mnepeyo ulimi nikiungo shashi shoko mwili,lakini husifia makuu sana,Angalia msitu gwamkulungwa pukombola kolea kwa cheche yaishoko ya moto! ⁶Ulimi pia ni moto na uilimwengu gwa uovu,ushiwikwa miongoni mwa kiungo yua shinilu yetu,ambao hunajisi shihitu showe na vika kunani ja moto njia ja masiha ,na hashayene kuhomwa moto gwa kuzumu.⁷Kila aina namnyama jwa mukonde.ndege,kitambaacho kiumbe sha mbahari shinazibitiwa wanadamu. ⁸Lakini jwakwapi mwanadamu wala jumo ambae akombola kuzibiti lulimi,ni uovu gwanga tuli,ushigumbala simu ya kufisha.⁹Kwa lulinu tunakwa tukuza a Bwana na a Baba yetu,nakwagenego tunakwalaani banelu ambao basliumbwa kwamfano gwa Mnungu.

¹⁰Katika kany'wa hichohicho kulugula maneno ga baraka na laana ,basha pwangu mambo haga gapaswa kwa.¹¹Je,liko limo linaweza kushoya mashi matamu na machungu? ¹²Ndugu zangu buli mkongo wa mtini unaweza kuogola matunda ga mzuituni,au mzabibu unaogola matuna ga mkongo?wala chemchemi ja musti gamjete gakashoya mashi gangalimjete.¹³Ni gani miungoni mwenunji akwete naekima na ufaamu?Hebu mundu jwenejo na alanguye maisha mema kati liengo gake kwa unyenyekevu kutokana na hekima. ¹⁴Lakini kama mkwetenje wivu mkali na nia ja ubinafsi mutimwenu,msijivue nabeleketa unami nakugukana ukweli.¹⁵Hiin siyo hekima jituluka kushaka kunani,lakini badala jake nijakidunia,si yakiroho,najakipepo. ¹⁶Kwakua palipo na wivu na ubinafsi gupali,jishipagwaa ngura nakila matendo maovu ¹⁷Lakini hekima jishokayo kunani kwanza ni safi,kupinga amani,upole na ukalimu,gayene kugumbala rehema na matunda mema,bila pendelea baada fulani na kweli. ¹⁸Na tunda lya haki kupandwa katika amani kwa wewala ambao wanatenda mambo ga amani.

Chapter 4

¹Ugomvi na migogoro miongoni mweninji kuikopo shela kwei?Hikajunuka kutoka katika tamaa yenunji mbaya ipeleka vita mkati ja mashirika ge nunji? ²Mnatamani kile shinkana kolanga.Mnabulaganga na mnafukuzianga ashila mnakushi kambolanga kuwa nacho.Mnakomananga na pwata na bado mkapatanga kwa sababu mkajuganga Mnungu. ³Mnaomba na mkaposhela kwa sababu mnajuganga kwa ajili ja mambo mabaya,ile kwamba mkombolanje kuitumia kwa tamaa yenunji mbaya.⁴Enyi mkuzininji!mkakumunyanga kwa mbiga na ulimwengu ni uadui zaidi ja Mnungu?kwa hiyo,jojoe aamuye kuwa urafi na ulimwengu huitenda nyene adui wa Mnungu. ⁵Au puganishianga maandiko gangari maana yasemapo kwambo mntima gushile nyumba jetu jishikola wivu sana kwa ajili jetu?⁶Lakini Mnungu hushoya neema zaidi ndiyo maana maandiko hutaya,''Mnungu humpinga akwete kiburi,lakini kumpa neema mnyenyekitu.'' ⁷Hivyo,mushoyanje kwa Mnungu.Munkananje ibilisi na jwenejo shawutushe kushoka kungwenunji.⁸Ng'egejeranje tome na Mnungu,na wenewo shiwa egejere tome jenunji.Mgululanje mikono jenunji,mkwatenje shambi,na ntakoseni mitima jenunji mmangaa mkwetenje nia iwili. ⁹Nguzunikanje,ng'ombolenzanje,na guta! Mtendeuyanje shieko shenunji kuwa huzuni na furaha jenunji kuwa maombolezo. ¹⁰Tuinyenyekee twa shayene mbele ja Bwana,na nashaijulanje mnami.¹¹Na weleketaji kinyume mmanganya kwa mmanganya,ndugu.Mundu aweleketa kinyume nankapwake,au kumhukumu mpwake,uweleketa kinyume na sheria na kujihukumu sheria ja Mnungu.Mkumunjiji sheria,mkajieshimunji sheria,bali mnakujikumunji. ¹²Ni jumo pe ambaye sheria na hakimu,Mnungu ,weneo ambao washikola uwezo gwa okoa na angamiza.Ugwe ni gani ukumuhukumu mjirani yako?¹³Mpuli kanaje,mmanganyanji mkutayanga,''Lelo u malawi tushijende kwene kushijiji kuna tamaa shaka kweneko,na tenda biashara,na alaya faida.'' ¹⁴Ni gani akumumanya indi shishikoposhele malawi,na maisha genunji indi hasa?pawa nnalanda kama ndambwe gukoposhela kwa muda ng'upi na guliowa.¹⁵Badala jake mkalugulanje,''Kama mapenzi ga Bwana,shituishi na shitutende ashi na ashila.'' ¹⁶Lakini sasa mnakuipunanga juu ja mipango jenunji.Majivuno goe go ni huaribifu. ¹⁷Kwahiyo jwenejo amanyi kutenda gambone,lakini akakugutenda,kungwake jwenejo shambi.

Chapter 5

¹Njianje nnaino,mmanganji nninginji matajiri,mgutanje kwa sauti jaji kulungwa kwa sababu ya taabu jikwiya juu jeenunji. ²Utajiri gwenunji kuharibiwe na mavazi genunji gashi taunwa na wadudu baharibifu. ³Dhahabu yenunji na hera yenunji ishikosa thamani na uharibifu shushuudie dhidi jenju na kuangamiza hiilu yenunji ndu moto.Mjiwishilenje hakiba jenunji katika lyuwalia mwisho.⁴Mnolanje malipo ga watenji liengo banganyanji mmangalipanga kwa vuna mungunda mwenu wanagutanga!Shililo sha wanganya waunilenje mazao genunji shishikuwa ishilanga mmashikilo ga a Bwana wa majeshi. ⁵Nchiishinji kwa anasa padunia na kuhifurahisha mmanganya mmashayayene.Mchikuijimbayanga mitima jenunji kwa lyua machinjo. ⁶Mshikung'umunji na kumulaga mnyene akana kombola kumpinga.⁷Kwahiyo mvumilianje,ashapwanga,mpaka ujio ga a Bwana,kama kamaa mkulima mkulima kulindilila mavuno ga thamani kushoka katika nchi,alilindilila uvumilivu kwa ajili jake,mpaka hula ya kwanza na yeyila ya mwisho jinyangaga. ⁸Na mnanganyanji mmanganje mmavumilivu mkazanje mitima jenunji,kwa sababu kwiya kwawo a Bwana ni karibu.⁹Ashapwanga,nnanung'unikanje mmanganya kwa mmanganya,na kwiya hukumiwanga.lola,hakimu anajima panango. ¹⁰Kwa mfano.Ashapwanga mnolanje mateso na uvumilivu gwa manabii waweleketenje lina lya a Bwana. ¹¹Mnalonje tunakuwashemanga wewale wavumilianga,''heri.''Mgupilikenenje uvumilivu guka Ayubu,na mnimanji likusidio lya abwana kwa ajili ja Ayubu,na mnimanji likusidio lya abwana kwa ajili ja Ayubu,kwa jinsi gani a Bwana washigumbula huruma na rehema.¹²Zaidi jojowe,ashapwanga mnaapanje ,aidha kwa mbingu ama kwa mchi,au kwa kiapo ja aina jina.Bali jenu ''Ndiyo''na jimaanishe ''ndiyo''na ''hapana'' jenu jimanishe ''hapana'',ili kwamba mnajie mnajie gulilanga pai ja hukumu.¹³Apali jojowe miongoni munji a kwete mateso?lazimaa ajuje.Buli,mundu jojowe jwashamka?Na ajuje sifa. ¹⁴Buli,ashipangwa jojowe miongoni mwetu alinwele?Na awasheme wakongopanji bali kanisa,na bakongopa bakanisa bajuganje juu jake,walikumpanganga mahuta katika lina lya a Bwana, ¹⁵na maombi ga imani shiwalame walwele,na a Bwana shiwajinule.Na kama bashikutenda mashambi,Annungu shiwasamehe.¹⁶Kwa hija ngu'ungamanje mashambi genunji mamanganya kwa mmanganya,na ombeana kila jumo na kanjake,ili mkomnolanje ponjwa.Maombi ga wayene belekwa matokeo matokeo gamakulungwa. ¹⁷Eliya ashikuwa mundu jwa hisia kama yetu,ashikujuga kwa juhudi kwamba hula jinanye,nanganyaa katika nchi kwa muda gwa miaka jitatu na miei sita. ¹⁸Na Eliya ashikujuga tena,na mbingu ishikunya hula juu ja nchi na nchi nishoya mavuno.¹⁹Ashapwanga,kama jojowe miongoni anapotoka kushoka pa ukweli,lakini mundu juna gwampeleshe, ²⁰Hebu na amumanye kuwa jojowe akung'oza jwa shambi kwenda katika mpanda gwake gwa ukosaji shaponywe nafsi jake katika mauti na taunika gwinji gwa shambi.

1 Peter

Chapter 1

¹Petro,mtume ja na Yesu Kristo,kwa wajeni watawanyiko kwa wateule,katika potito yote,Galatia,kapadokio,Asia na Bithinia, ²Kutokana na ufahamu ga amnungu Baba,kwatakaswa na mtima mtakatifu,kwa utiifu,gwa ayesu Kristo,na kwanyungu ziwa minyani jake,iteema jiwe kwengwenu,na amani jenu jijonjesheshe.³Mnungu a Baba wa a Bwana yetu hayesu Kristo na abarikiwe katika ukuu wa rehema jake ashikupa kubelekwa upya kwa ujasiri gwa urithi pitila ufufuo gwa Yesu Kristo kushoka katika wafu, ⁴Kwa urithi ukanuha ngamia,hukukola na uchafu walapungua,gushini fadhiwa kumbinguni kwa hajilu jenu. ⁵Kwa uwezo gwa amnungu mnalindwanga kupitila imani kwa wokovu ambao puguli teyali kuhunukulwa katika nyakati ya mwisho.⁶Mfurahishanji katika lyeneli,ingawaje nnainope ni lazima kungwanunji kuisikia huzuni katika majaribu ga aina mbalimbali. ⁷Aji,ni kwasababu imani yenunji iweze kulinjilwa imani ambayo ni ja thamani kuliko dhahabu,ambayo inaowa na katika moto kulinga imani jenunji.Aji kukoposhela imani jenunji ipate kukola sifa,utukufu,na heshima katika ufunuo gwa Ayesu Kristo.⁸Mmangamonanga jwenejo,lakini mnakimpinganga.mkakumonanga nnaino,lakini mnaaminji katika jwenejo na mafurahinji jangawezekana kueleketesha kwa furaha ambayo ishigumbala na furaha. ⁹Nnaino mnaposhelanga mmashayene matokeo ga imani yenenji,wokovu gwa nafsi ikaliji yenunji. ¹⁰Manabii washikuloleanga na wuya kwa umakini kuhusu wokovu gwenugu,kuhusu neema ambayo jikaliji jenu.¹¹Bashikuloleanga kumumanya aina jashi ja wokovu ambao ukaishe.Bashikuloleanga kumumanya muda gwashi Roho ja Kristo aliji nyumba jao yaweleketa india na anganya wo aji puyaliji inakoposhela wakati paliji alikuwalanjilanga mapema kuhusu mateso ga Kristo na utukufu ambao ukarikagwile. ¹²Ishikuunukuliwa na manabii kwa puwalinginji washida kugatumianga mamaba aga na nga kwa ajili jawonji ashayene,bali kwa ajili jenunji nzimulizi injili kwenunji kwa njia ja Roho mtakatifu atumwile kushoka kumbinguni,mambo ambayo mnkali malaika banalokolinga kuunu kulwa kwake.¹³Kwahiyo mtawanje ihungo ya akili yenunji.Mmanganye mmatulivu katika mfikira yenunji.Mmanganye na ujasiri mkamilifu neema ambayo jipinga pelekwa kungwenu wakati gwa hunukulwa kwa Yesu Kristo. ¹⁴Kama wana watiifu,mnatawanje na ashayene na tamaa ambayo jimwakagwilenje pumwalinginji mmangilinji ufahamu.¹⁵Lakini kama nneila awashimilenje alivyo mtakatifu,na anganya,pia,mmanganje mmatakatifu katika tabia yenunji joe ja mashani. ¹⁶Pawa ishijandikwa,lweni watakatifu,kwa sababu nne na mtakatifu.'' ¹⁷Na mshemangaga ''a Baba''wewala haukumiwe kwa haki kulingana na maengo ga kila mundu,tumia muda gwa mwanja gwako katika unyenyekevu.¹⁸Mnafahamu kwamba jangawa kwa hera au dhahabu indu iyalibika ambavyo nshikombolewanga kushoka tabia yenunji ya ujinga ambavyo mwajigenenje kushoka kwa ababa yenunji. ¹⁹Lakini nshikombolewanga kwa minyani ja heshima ja Kristo,kama ja ngondoro jwangali hila wala lidoa.²⁰Kristo nashumku mkuaguhwa kabla ja misingi ja dunia,lakini sasa nnaino siku ya mwisho,ashiunukulwa kumgwenu. ²¹Mnakwahamininji annungungu kupitia jwenejo,ambaye amungu ashimkukagula kushokuka awafu na ambaye ashikumpa utukudu ili kwamba imani jenunji na ujasiri guwe katika Mnungu.²²Mtendite nafsi jenunji kuwa safi kwa utii gwa lyiela,kwa dhumuni lya upendo lya ulongo lili na unyofu,nneyo mmpingananje kwa bidii kushoka muntima. ²³Mmelekwenje mara ja wili,na nga kwa nanabenju jialibishe,lakini kushoka katika mmenju jangaalibika,kupita uzima na lineno lya annungu lilepeshe.²⁴Kwa maana hiilu yowe ni kama maamba,na utukufu gwake gowe ni kama liuwa lya liaanabaa.liambaa ujumla na liuwa kugagwaa, ²⁵lakini lineno lya a Bwana huigala milele.''Aguno ni ujumbe ambao gushitangazwa kama injili kungwenunji.

Chapter 2

¹Kwa mneyo mikanje kunyenje uovu gowe,kutembeka unafika,wivu kashifa. ²Kama wanawanambombe,hana lokolila mavele safi gakiroho,ili kwamba mkombolanje kukula nkati ja wokovu, ³Kama mpashenje kwamba Abwana ni mwema.⁴Njianje kumgwake ali liganga hai linaishi ambalo lishikanwa na wandu,lakini lyenelyo lishigulwa na annungu na nilyasamani kumgwake. ⁵Ninyi pia kama maganga gali hai gashengwa kunani kuwa nyumba ja Kristo,ili kuwa ukuhani mtakatifu ambao hushoya dhabihu za kiroho hikubaliwa kwa Mnungu pitia Yesu Kristo.⁶Andiko hutaya nnehino,''Tazama,nishivika katika sayuli liganga lya kunyenje kuu na liya gwile na lyathamani,jojowe shaamie katika jwene jo shawone noni''.⁷Hivyo heshima nijema kumgwenu mmanganya mkuamininji.Lakini,''liganga likanilwe nawajenzi hilino lishiwa liganga kuu lya kunyenje.'' ⁸na,liganga lyakuikawala na mwamba gwa kuikuwalaa.''Anganya huikuwala,bakulikanga lineno ,kwa lyelila ambalo pia washikuwangang bashiteuliwa kwalo.⁹Lakini mmanyanya mngagulunjwe,ukuhani gwa kifalme,taifa takatifu,wandunji wa miliki ja Mnungu,Ili kwamba mkombolanje tangasha matendo ga ajabu ajala awashimilenje kushoka paluwindu kuiya kunudu jake ja ajabu. ¹⁰Mmanyanya kwanza mkali ginjinji mmandunji,lakini mnaino mmanganya bandu wa annungu.Mnanyanya mamangaposhelanga rehema,lakini mnaino mposhelanji rehema.¹¹Wapendwa ,njikuwashemanga kama wajeninji bazururanga kuijima kushoka kutama mabaya ja shambi,ambayo jikomana vita na mitima jenunji. ¹²Mnapaswa kuwa na tabia ja mbone kati ja mataifa,kwamba kama kamashi wabeleketanje.Kama kama mtendilenjemaovu,shiwagalolanje maengo genunji njema na kwasifa Mnungu kati siku ya kwiha kungwawo.¹³Tiika kila mamlaka ga mwanadamu kwa ajili ja Abwana,hiwagaga mfalu kama mkuu, ¹⁴Ikiwa watawala batumilwenje kuwaadhibunji watenda mabaya na kwasifiananga hanganya batendanga mema. ¹⁵Kwakuwa mapenzi ga annangu,kwamba kwatenda mema mema mnapumuyanga mazungumzo ga shipuuzi ga bandu bapumbavu. ¹⁶Kama bandu huru,mnahutumanje uhuru gwenu kama shuniko shama ovu,bali mmanganye kama watumishi ba Mnungu. ¹⁷Mwaheshimunji bandu bowe mwapinganje nashapwenu.Mwajogopanje annungu,mwaeshimunji hamfulume.¹⁸Mmatumwa mwatiinji Abwana yetu kwa heshima jawe tu Abwana balinginji bakonjanga na bapole lakini pia walio waovu. ¹⁹Kwakweli sifa kama jojowe shavumilie maumivu wakati gwateseka pangali haki kwa sababu ja dhamira jake kwa amnungu. Ni faida jashi jipali kama mnidumunji kutenda shambi kisha ngendeleanje ²⁰kuadhibiwa?Lakini kama ntendilenje mema na ndipo mtesekanje kwa hukumiwa,jejino ni sifa njema kwa Mnungu.²¹Kwa lyelino mchi kushemwanga,kwasababu Kristo pia ashimkuteswa kwa ajili jetu,asikwa leshelanga mfano kwa ajili jetu kukagula hiwajo yake. ²²Jwenejo jwanga tenda dhambi.Wala gwangabonekana udanganyifu gogowe nikanywa jake. ²³Wakati jwenejo patukenwe,jwanga bujisha matusi,pateseshe ,jkwangojogoya bali ashimkai shoya myene kumgwoke jwenejo ahaukumiwe kwa haki.²⁴Jwenejo myene ashimkuijigala shambi yetu katika mchilu shake munkongo ilikwamba tunawe nasehemu kabili katika shambi,nakwamba tuishi kwa ajili ja haki,kwa komwa kwakwe mmanyanya mnamilenje. ²⁵Mmowenji mwalinginyi mwalagangaga kama ngondolo ahowile laki lelo mmunjilenje kwa ho mchungaji na walinzi wa mitima jetu.

Chapter 3

¹Kwanjia jejino,ambao ni mmandoya mnapaswa inga kuishoya kwa washileu benu mmashoyene,lyelino bata kama baadhi juwo bangalitii nji lineno,pitila tabia ya hashakongowawonji bamo naweza kuutwa panguli lilowe, ²kwa sababu wene wene angunya nashayene liwe waweninji tabiya janunji njema panoja na heshima.³Hii jitendeshejenejo kwa mapambo ga palanga-kutiwa humbo,vito ya dhahabu,mavazi ga mtindo. ⁴Lakini badala jake jityendeshe kwa gundu gwamkati gwa mtima,na panda katika uzuri gwa unyenyekevu na kutulivu ga mtima,ambao ni gwa thamani bele ja anungu.⁵Kwakuwa bandonyanji batakatifu bashi mkuipambanga hashayene kwa namna jeneji.Bashkua nganya na imani kati anungu na washimkwaa tiinji nasha mbaje wawonji hasha yene. ⁶Kwanjia jejino sara ashikumtii Ibrahimu na kumchana jwenejo''Abwana''wake.Mmanganya mnaino ni hashi wanagwe kama shitendanje gambone kama mkajogopanga mabaya.⁷Kwa mpanda gogo.mmashilenji mnapwanga kuishi masha kongowenu.mniku mumanya nyanga kuwa banganya wo wagwiinji wa slindanya dhaifu.mwatambuanje hanya kama waposhelanga hashajenu wa zawadi ja uzima.Mtendanje mnei ili kwamba ,maombi genu ganaiwile.⁸Hatimaye,mmanganya mmone,mmanganje nania jimo kwa huruma,upendo kama ndugu,wanyenyekerunji,upendo kama ndugu,wanyenyekerunji na bapole. ⁹Mnalipanje mdovu kwa maovu au matwikwa matusi,kinyume jake,ng'endele anje kubariki,kwa sababu mchimkushe wanga,ili kwamba mkombo lanje kurithi baraja.¹⁰Jwenejo shakubelekete penda maisha nakujiwana siku njema lazima azulie lulhi lwale kwamabaya na magomo gake kubeleketa nalino. ¹¹Na atende ukana leka mabaya na teda gali gambone.Aloleye amani na kujikagula. ¹²Macho ga abwana kumwona akwete haki na mashikilo gake pilikanishio maombi gake lakini uso gwa abwana.¹³Ni gani hapinga kumzulungi mmanganya hwanga mnitumaninji lili vyakonja? ¹⁴Lakini kama mtesekanga kwa haki,mbarikiwenji.Mnajogopanje gegala ambayo bene baganya bana kugajokopanga.Mnawanganje na wasiwasi.¹⁵Badala jake,mwawikanje Kristo Olswanao katika mitima jenu kama mtakatifu.Kila mara mmanganje tehali kwajangula kila mundu hakwa wuyanga mmanganya kwa hindi mnatumaini katika anungu.Mtendanje mneino kwaupole na heshima.

¹⁶Mmanganje na dhamiri njema ili kwamba bandu watu kanangu maisha genunji mema katika kristo bakombolanje kuaibika kwa sababu banajonje sheanga kinyume dhidi jenunji kwaba nchimku wanganga watenda maovu. ¹⁷Ni yambone zaidi,hiwagaga anungu bana lokolila.kwamba mnatesekanga kwa tendamema kuliko kutenda mabaya.¹⁸Kristo pia hasli mkuteseka mara moja kwa ajili ja shambi jwenejo ni nyene haki ashimkuteseka kwa ajili jake,ambao twangawa twashayene haki,ili kwamba hatapeleshe huwe kwa anungu.Ashi mkuwa katika shiilu,lakini hashi kutendwa jwakoto katika mtima. ¹⁹Katika mtima,apite na ubiri riho ambazo nnaino mvili mkifunga. ²⁰Hazina kuwa tiifu wakati uvumilivu ga anungu pungwaliji ulilindi wakati gwa Nuhu,siku ya za ujenzi wa safina,na anungu ashimkuokoa bandu bachache nafsi -nane -katika mashi.²¹Hii ni alama ja ubatizo hakwa hokowanga mmanganya mnaino siyo kama kugula hushapa kushoka mshihilu,lakini kama liombi lya dhamili njama kwa anungu pitila ufufuo gwa Yesu Kristo. ²²Yeye kwali mkono wa kuume wa anungu.Ashimkwenda kumbinguni.Malaika mamlaka,na nguvu lazima vitii yeye.

Chapter 4

¹Pa ineyo pa kuwa Kristo aliteseka katika mwili,jivikeni silaha za nia jejila,jejila jwejula aliyeteseka katika mwili ajawilwe na yambi. ²Mundu jweneju jwanga endelea hawili unishi katika tamaa za gwili bali kwa mapenzi ga mnungu kwa maisha gake gaigere.³Pa kuwa muda upitile utishile kutenda mambo ambayo wamataifa wanapinga kutenda ufisadi,nia mbaya,ulevi,ulafi,sherehe ja kipagani na ibada ja sanamu ngali machuhizo. ⁴Wanafikiri ni ajabu mupingo kuepusha kutenda mambo gayo pamo nao ineyo wanena maovu juu jenu. ⁵Washashwa hesabu uwale apali tajili kuhukumu wapali hai na wafu. ⁶Pa kusudi jeneji injili lilihubiriwa kukwao wamalile kuwa kwamba japoluwa wamalile kuhukumira katika miili jao kama wanadamu ili wamanyire kuishi kulingana na Mnungu katika mtima.⁷Mwisho gwa mambo yowe unaika kwa ineyo mwe na ufahamu upali sahihi na ipali na nia njema kwa ajili ja mambo genu. ⁸Kabla ga mambo gowe kuwanganje na bidii katika upendo kwa kila jimo pa kuwa upendo hukalolea kuunukula yambi ja wana. ⁹Muonyeshange ukarimu kwa kila jumoo bila kunung'unika.¹⁰Kama ambavyo kila jumo jwenu paposhele karama,itumikite katika kuhudumiana,kama wanaji mila vema kwa karama yajingwinji ikopwesha bure na Mnungu. ¹¹Kama mundu alojela na ipali kama mausia ga Mnungu na kama Mundu akihudumu na pali na kama mundu akihudumu na pali kama uwezo apegwile na Mnungu ili kwamba kwa kila jambo Mnungu apegwe.Kutukuzwa kupitila Yesu Kristo utukufu na unakombola vina jejila milele na milele.Amina.¹²Wapendwa minahesabu jaribu ambalo huilia kuwajaribu kama indu jakigeni ingawa kuna shindu shashijeni lupaliji kinatukia kungwenu. ¹³Lakini kwa kadiri mnavyozidi hupengwa uzoefu gwa mateso ga Kristo mpurahi pia na huangarara katika ufunuo gwa utukufu gwake. ¹⁴Iwapo mmetukanwa kwa ajili ja lina lya Kristo mmebarikiwa kwa sababu ja mtima gwa utukufu na mtima gwa Mnungu atamile kunani jenu.¹⁵Lakini asiwepo yeyowe mwenye kuteswa kama mulagaji gwii,Mtenda maovu,au ajishughulishaye na mambo gana. ¹⁶Lakini apali mundu anateswa kama Mkristo alolile aibu,bali amtukuze mnungu katika lina lyenelo.¹⁷Pa luura wahati uishile kwa hukumu hutandua leatika nyumba ja mnungu.Na kema inatandua liwukwetu ipalijiliwa wewala wangaitii injili ja Mnungu? ¹⁸Na kama apali na haki onaokolewa kupitila magumu.Ipaliji liwa mundu angali na haki na wapali na yambi?'' ¹⁹Kwa ineyo wowe wanaoteseka kuposhela na mapenzi ga Mnungu wakabidhi nafsi jao kwa nyumba mwaminifu ili hali atendile mema.

Chapter 5

¹Nina kwashinji baze balinginji miongoni mwenunji,nne na mzee hajawo na shaidi wa mateso ga kristo na ambaye mnepeila ni bashilika katika utukufu utakakao dhihirika. ²Kwa mneyo,mnakuwataganga ntima mmanganya mmazee,michunganje likundi la annunhu lililo miongoni mwenunji mlilolanje,nanga kwa sababu mnapaswanga,lakini kwa sababu mnalokolilanga mneyo,kulinganaa na annungu.Mlilolanje,nanga kwa pinga pesa ya oni,lakini kwa pingaa. ³Mnaitendanje mabwana juu ya wandunji walinginji paija uangalizi gwenunji,lakini guwe mfano katika likundi. ⁴Pepale mchungaji amkuu atakapodhiihirishwa,shinaposhelanje litaji lya utukufu gukaowa uthamani gwake.⁵Mnepeyo,mmanganya vijana washako,mnyenyekeanje kwa wakulungwa wenunji.Mmanganya mmowe,mng'walanje unyenyekevu na kuhudumiana mmanya kwa mmanganya kwani annungu huwapingaa wakwetenje kiburi,lakini huwapanga neema wanyenyekevu. ⁶Kwa mneyo mnyenyekeanje pai ya mikono ja annunguliyo hodari ili kwamba iwajulanje kwa wakati gwake. ⁷Mumishilanje fadhaa jenunji panani jake,kwa sababu anakujalinji.⁸Iweni na busara,iweni waangalifu,ajula adui jenunji,ibilisi,kama inaba angulumaa alinyatia,alisaka mundu jwa kunaparura. ⁹Mjimanje shinyume shake mmanganje na nguvu katika imani jenunji.Mnimanji kwamba ashapwanganji wapalinji ulimwenguni wanapitilanga mateso kama agala.¹⁰Badala ja teseka kwa muda kitambo,annungu wa neema jowe,awashimelenje katika utukufu gwa milele ndani ja Kristo,shiwakamilishanje,Shiwaimalishanje na kuwa taganga nguvu. ¹¹Enzi jwe kwake milele na milele,Amina.¹²Nguna kunathamini silwano kama mpwanga ,mwaminifu,na njikuwandishilanga anganya kwa ufupi kupitila kwake ngunakuwatanga mntima na ngunashuhudia kwamba shinyandishe ni neema ja kweli ja annungu.Mjimanje ndani jake. ¹³Waamininji waliloko Babeli,waagulwenje pamoja nanganya,nguna kuwasalimianga na marko mwanangu,anakuwasalianga. ¹⁴Msaliamianje kila jumo kwa busu la upendo.Na amani iwe kwanunji mpalinji munkate ja Kristo.

2 Peter

Chapter 1

¹Simon Petro Mtumwa na mtimer wa Yesub kristo, vevala vijaposhelenje imani jila pe jila ja thamani mbuti putujipokele imani jili nnyumba jika Nnungu na mwokozi jetu Yesu kristo. ²Neema jiwe kungwenunji amani jijenjesheshe kupitia kwa maarifa jab Nnungu na Bwana wetu Yesu.³Kupitia maarifa gaka Nnungu, tushipata mambo gake gowe kwaajili ja uchaji gwa maisha , kushoka kwa Nnungu vatushemile kwaajili ja akonjan na utukufu gwao, ⁴Kwa gweguno mpanda guno vashikutuvalanjila ahadi ya mbone na ya thamani , vyashikututenda nnei ni kututenda tuwe vahisi vya ka Nnungu kwa kila putuendelea kuleka indu iovu pa dunia pano⁵Kwasababu jino nkolanje bidii nijenjeshea ukioto na mpanda gwa imani jetukwasababu ya mmbone maarifa, ⁶Kupitila maarifa kiasi na na kupitila kiasi saburi na kupitia saburi utauwa, ⁷kupitiloa utauwa kupingwa na ashapwake na kupitila ashapwake kupingwa⁸Kama mambogo gapali mnyumba jenunji gajejenjeshelaga mnyumba mo, bai mkavanganga tasa au vandu mkakolanga matunda pakati ja maarifa ga ka Bwana jetu Yesu Kristo, ⁹Lakini jejoye angali aga mambo ga kugaona mambo gatome pe, venevyo vyakalola kukonja kwa yambi yao ya bukara.¹⁰Lelo ashapwanga, mtendaje juudi na mwiakikishianje uteule na wito kwaajili jenunji, kama mtendangaga agano mkaikuvalanga, ¹¹Na shimwipatilanje gwinji gwa jinjila kumnango katika ufalme gwa milele gwa bwana jetu mwokozi Yesu kristo.¹²Kwa nne shiniwe ntayari kukumbushanga mambo ga kila mala nkali mkugamamnyanga na lelo puninginji imara katika kqweli, ¹³Nguna fikiri kuti ni tayari kuwajumuyanga na kumkujmbushilaga kwaajioli ya gene mambo ga mbuti ngupali amuno mniema muno, ¹⁴Kwa maana nimumanyi kutyi ngaa muda kwa nnjinjishinilishoye lyema langu mbuti bwana Yesu kristo puvanangwie, ¹⁵Shinijitahidi kwa bidii na kwaajili jenunji mkumbushilanje agana mambo gano baada ya nne kujaula.¹⁶Kwa uwe twangafataga hadithi ijinjiwe kwa usitadi pepala tulipowaeleza juu ya nguvu ja kujidhihirisha kwa Bwana wetu Yesunkristo bali tuwe mashahidi gwa utukufu gwake, ¹⁷Nyenye aposhele utukufu na heshima kutoka kwa Nnungu awawa pepala sauti jipilikanishile ishiweleketa "Haju ndio mwanangu mpendwa jwangu ambae tupendezene najo" ¹⁸Tushipilikana ali lilowe likoposhela kumbingu pepala pashitumbi shitakatifu.¹⁹Tukwete ali lilowe la Unabii lisibitishwe lyenelyo litendile ukoto kulitekeleza, nikama taa jing'ara paluvindu mpaka kuchapo na ndondwa ya mawio ionekananje mumtima jenunji, ²⁰Mgamanye agano kuti, gwakwa Unabii gujandikwa kwasababu ja kujifikirisha kwa anabii nnyene, ²¹Kwakua gwa kwa unabii guishile kwaapingwa na ka mundu isipokua wandunji wasiwezeshwa na Mtima mtakatifu gwa velekete kutoka kwa Nnungu.

Chapter 2

¹Manabii wa unami vashikuilanguyanga kwa waizilaeli na Vaalimu va unami shivajianje pia kumngwenunji. kwa siri shivajianago mafundisho ga inami na wapinga kumkananga abwana avaumilenje wanakuilelela uharibifu gwa haraka juu jayonji vayenenji, ²Wawagwinji shivakagule mpanda gwao gwa aibu na kupitila vayonji shivakufuru mpanda gwa kweli, ³Kwa shiyenga shivawaonyanje wandu kutumila malowe ga unami hukumu jaonjikakava uharibifu shiujiye⁴Maana Nnungu angaveleka malaika vakengeukenje Bali ashikuvajaa kuzimu ili watawe minyororo mpaka hukumu itakapowajilia, ⁵Wala Nnungu angavumilia ulimwengu va ukala, Bali ashikumwika Nuhu, akwete wito wa haki pamoja na vananji saba , wakuti paleshile ganika kuulimwengu uo vile, ⁶Nnungu ashikuhukiumu ilambo ya sodoma na gomora kiasi cha ava liyiu na uharibifu ili awe mfano kwaajili ya waovu katika moga ga tome,⁷Lakini patendile jenejo ashikumuokoa Lutu kuwa mundu jwa haki ambae ashikuhuzunishwa na tabia ja nyata ja kutokagula sheria jaka Mnungu, ⁸Pava jwenejo mundun jwa haki ateminelayo molva kwa mova akiitesa nafsi yake kwaajili ya gegila apilikene na agawane, ⁹Kwa nneyo abwana anamanya jinsi jakuwaokolanga kwaajili ya ukumu katika moga ga mwisho.¹⁰Kwahakika gwenegu ndio ukweli gwa wanao jendelela kuishi katika tamaa ja shihilu na kuyadharau mamalaka ya wandu wa jinsi wa kuuleta ujasiri katika dhamira jaonji, wakajogopanga kuwa kufuru Watukufu. ¹¹Ingawa malaika wakwete uwezo na mashili kuliko wandu lakini vakakopolanga kujianago hukumu dhidi jaonji kwa Abwana,¹²lakini hawa vanyama wavangalingingi akili washialaywa kwaajili ya kamulwa na kuangamizwa. ¹³Vanaulwaya kwa ujira wa maovu gao muhi kutwa kuishi kwa anasa vashigumbala uchafu na mahafa hufurahia anasa za tendana wanaposhererkea na ugwe. ¹⁴Meyo gao gashiunikwa na uzinzi vakatosheka kutenda dhambi, huvalaghai na kwaguyanga waumini vashoke katika dhambi vashikola mitima jigumbale tamaa na vaana valaaniwe.¹⁵Vashilekanga mpanda gwa ukweli, vashipotoka na vashikagulanga mpanda gwa balaam mwana wa boeri, apinjile kupata malipo ya udhalimu, ¹⁶Lakini ashikukomelwa kwaajili ya ukosaji gwake , punda avele bubu ashikukunguruka lilowe lya binadamu ashikuivila wazimu wa nabii.¹⁷Vene vandu ni malinga chemichemi jangali mashi ni malinga maunde jakwenda na mbungo, liunde lya topa lishiifadhiwa kwaaajili yako, ¹⁸Wanakunguruka kwa kwa majivuno jika, huwaangusha wandu kwa tamaa za shihilu, huwatemba vandu kwa vapinga jaribu kuutuka vandu vatemanje katika ukosaji, ¹⁹Wanakuwaidi wandu uhuru wakati wayenenji ni watumwa wa dhambi ja ufisadi maana mundu hutendwa kuwa mtumwa kwakwekula shikumtawala,²⁰Jwenejo ajiepushaye na uchafu gwa ulimwengu kwa kutumila maarifa ya Abwana na mwokozi Yesu kristo, na kisha kuujila kavila uchafu gula, hali jake kuwa jangakonja kuliko ja mwanzo, ²¹Yafile vene vanduvo wanamanye mpanda gwa haki kuliko kumanyana kuleka amri takatifu wapengwenje. ²²Mithali hii huwa ja ukweli kwaonji, "mbwa hujila matapishi gake"Na nguruwe aokwenje kuja kuuvili mmatope"

Chapter 3

¹Nnaino nguna kukujandishila barua japili ili kukujumiuya lunda, ²ili kwamba ukombole kumbushila malove gaveleketwe kabla ja manabii watakatifu na kuhusu amri ja Bwana wetu na mwokozi kwa kutumia mitume.³Ulimanye ili kwanza wsasliti shiwaikanje mogagamwisho kukumkananga mmnannganya wajendaga sawa na matakwa jao, ⁴Balugulangaga "kuili kwei ahadi ja awawa yenu jawuja? Ababa yetu washikuuwa lakini indu yowe ishikuwa nneyo tangu mwanzo gwa uumbaji,⁵Washikuitemba liwala kama nchi na mbingu puitwandwile na kutokana na mashi na kupitia mashi bukala kaje kwa ,lilowe lya Nnungu, ⁶Na kwamba kupitia lillowe lyake na mashi gapali kwa ulimwengu jene kipindi jo, ikiwa jishigumbala mashi niaribiwa, ⁷Lakini lelo mbingu na dunia ishitunzwa kwa lilowe lyolyo kwaajili ja moto. Ishihifadhiwa kwaajili ya siku ja ukumu kwaa wanbdu wangali Nnungu⁸Jeneji jikaweza kuchengwa ujumbe gwako wapendwa, lyuwa limo kwa bwana ni kama yaka elfu moja, na yaka elfu moja nikama lyuwa limo, ⁹Nga abwana wanatenda mbolembole kutimiza ahadi kama pujifikiriwa lakini benewo ni wavumilivu kwaajili jenu, benewo wakapinga wala jumo aangamie lakini wakalokolila kushoya muda ili bowe watubu.¹⁰Ingawa siku ya bwana ipingaika mbuti ngwii, mbingu jipingapita kwagomba nyenye , indu ipinga teketezewa kwa moto. indu na wandubwowe ipinga unukulwa wazi.¹¹Kwakua indu yowe ipinga teketezwa kupitila aji njia. je upinga wa mundu jwa aina jashi? Uishi kitakatifu na maisha ga Nnungu. ¹²Inapaswa umumanye na tambua shangwe ujio gwa siku ja Nnungu. Lyenelyo lyuwalo mbinu shijitetemele kwa moto na indu ipinga yeyuka lyoto likali. ¹³Lakini kutokana na ahadfi yake tunbalindila mbingu na nchi mpya, ambapo wakwete haki wapinga ishinji.¹⁴Hivyo wapendwa kwakua tunatalajia hindu hii, jitaidi kuwa makini na kutolaumika na uwe na amani pamoja naye. ¹⁵Na uzingatie uvumilivu kwa abwana wetu na uwokozi , kama mpendwa akaka yetu Apaulo, ashikuwaandikia manganyanji kutokana na hekima ashikupegwa, ¹⁶Paulo anabeleketa haga gowe mbalua jake kuna hindu ambayo ni igumu kuielewa,. bandu wangali adabu na uimara bashikuiharibianga yene hindu yo, na mbuti shakutendanga kwa maandiko. helekea kwa maangamizi jao.¹⁷Hivyo wapendwa mgamanyinji genego, muulindanje mashayene ili kwamba mnapotoshwanje na udanganyifu gwa ulagai na poteza uaminifu. ¹⁸Lakini mkulanje katika Neema na ufahamu gwa Bwana na mwokozi Yesu kristo. Nnaino utukufu gwa kwa nnyene nnaino milele Amina.

1 John

Chapter 1

¹Ashi shipali tangu bukala-ashila shitupilikene, ashila tushiwene kwa meyo getu, ashila tushilolile, na makono getu gashikamula-kuhusu lilove lya uzima. ²Na kukula kulama gwatendile kumjanyikana wazi, na tuuwene, na kushuhudia na kuvatangazia uzimagwa milele, ambao gwaajili kwa awawa na litendilwe kumanyikana kwetu.³Ashila shitushiwene na kushipilikana tulikushikulugula kungwenu pia, ili kwamba nkombole kujumujika pamoja na uwe, na ushirika gwetu pamo na awawa na mwana gwao Yesu Kristo. ⁴Na tunakunjandishilanga aga mambo mmwe kwa nneyo furaha jetu jive timilifu.⁵Gwenegu ndio ujumbe tuupilikene kukoposhela kungwao na kuvatangazia Nnungu ni Nuru na nkati gwake yangali luvindu hata kashoko, ⁶Mmonaga tulugule kuti ushilika navo na tunaowa nluvindu, tunatemba na tukatenda kweli. ⁷Lakini tuliowa katika nuru kama paali katika nuru, tulishirikiana uwe, na minyai ja Yesu Kristo, mwanagwao, jatutakasa kukioposhela shambi showe.⁸Kama tulugulaga twangalin shambi, tunakujitemba twashayene, na kweli jakwa nkati mwetu. ⁹Lakini tukizitubu shambi shetu, benevo ni vaaminika na haki ntusamehe mashambi getu na kututakasa uovu gowe. ¹⁰Tulugulaga kuti tukanavetenda shambi, tunakwatenda benevo kuva banami, na lilowe lyake likanapangwa nkati mwetu.

Chapter 2

¹Wana wangu wapendwa, ngunakuwajandikia mambo ga kungwenunji ili nnatendanje shambi. Lakini nnjenunji atendaga shambi, vapali wakili vali pamo pe na awawa, Yesu Kristo bali na haki. ²Benevo ni vapatanishi shambi shetu, na ngava kwa shambi shetub jika, lakini pava dunia jowe. ³Kwa lyeneli tulimanyi kuti twaamanyi venevo monaga shituivishe a,mri jake.⁴Benevo valugule "Naamanuyia Nnungu" Lakini bakakuimaula amri jake ni banami, nan kweli jwakwapi mkati mwake, ⁵Lakini jojowe bakamula malove gao kweli katika mundu jula upendo gwa Nnungu kukamilishwe. katika genega tuumanyi kuti tuli nkati mwao. ⁶Benevo balugula mwakutama nkati mwa Nnungu banapingwa bayene kwenda malinga Yesu Jristo paapite.⁷Bapenzi ganjandichilaga amri ja yambi, ikaveje amri ja bukala ikaveje mkwetenje tangu bukala. Amri ja bukala ni lilove nlipilikenje. ⁸Hata nneyo ngunjandishilaga mmanganya amri ja yambi, ikaveje kweli katika Kristo, na kungwenu pava luvindu lunapita, na nuru ja kweli jiloi tayari jinakolela⁹Jwenejo alilugula alin pa nuru na anakunchima mpwake ali nnuvindu hata nnaino. ¹⁰Jwenejo akumpinga mpwake banatama katika nuru na yakwapi lilowe lyolyowe liwezekana kiunchima. ¹¹Lakini jwenejo akunchima mpwake mwali nnuvindu bna anaona nnuvindu, Jwenejo akakumanya kwapi kwa kwenda, kwasababu luvindu lushukumpujula meyo gake.¹²Na ngunakunjandishilanga mmanganya,. bana bvapingwa pava nshisamehewanga shambi jenunji kwaajili ja nlina lyake. ¹³Na kunjandishilanga mmanganya, ashawawa pava mmanyinji benevo bali tangu bukala. na kunjandishilanga mmanganya, pava nshikunnepelanga maovu. nishikwajindishilanga mmanganya, bana ba chokochoko, pava nchikwamanyanga awawa. ¹⁴Nijandishilenje mmanganya, asha awawa pava nchikummanyanga jwenejo tangu bukala. Ninjandishilenje mmanaganya, vijana, kwasababu nliji imara lilovye lya Nnungu lilitama nkati mwenu na munnepelanje ajula muovu.¹⁵Mnajipinganje dunia wala mambo gali katika dunia. pava ajula shajipinje dunia, Upendo gwa kwapinga Awawa gwakwapi nkatin mwake. ¹⁶Kwani kila shindu shiuli pa dunia ni tamaa ja shiilu, tamaa ja meyo na shibuli sha ukoto ikakopokana na awawa lakinib puikopokana na dunia. ¹⁷Dunia na tamaa jake jinapita, Ikaveje jwenejo atendeje mapenzi ga Nnungu jwenejo adumu milele.¹⁸Vana vachokochoklo, ni wakati gwa mwisho. kama malingav pumpilikenenje kuti vakumpinga Kristo vanakwiya, hata nnaino va kumpinga Kristo vashikwiya, Kwa nneyo tunamanya kuti ninukati gwa mwisho. ¹⁹Bashikwendananga kukoposhela kungwetu, pava ngava vetuy. malinga nneyo kaaliji betu kali vaendelenje, chenecho chaapali vakalinginji vetu.²⁰Lakini nshitagangwa mauta na jwene Mtakatifu, na mmanganya bowe mmanyinji Kweli. ²¹Ngava kunjandishila mmanganya pava nkana kummanyanga kweli, ikave pava mummanji na ikave gwakwapi unami gwa kweli.²²Gani nnamini ikaveje jwenejo aakana kuti Yesu nin Kristo? Jweneju mundu ni vaapinga Kristo, penepa pakwakana Awawa na Akamwana. ²³Jwakwa akumpinga mwana niava na ainagwe. jojowe akumpinga mwana akwete ainagwe pia.²⁴Kama kwaajili jenunji chechila shimpilikenenje toka bukala nchileche shiendelee kuva nkati mwenu. malinga ashila shimpilikene toka bukala shishitame nkati mwenu pia, tintamangane nkati mwaka mwaana na Awawa. ²⁵Na jeneji ni ahadi ja atupele uwe uzimagwa milele. ²⁶Ninjandishilenje aga mmanganya kuhusu anganya vala vakanng'ongoze nje mmanganya katika upotevu.²⁷Na kwaajili jenunji, gene mauta mgaposhele kushoka kungwao ganatama nkatin mwenunji, na mkapinganga mundu jojowe jula kwafundishanga ikavceje malinga mauta gakweganakwajiganya kuhusu mambo gowe na nin kweli na ngava unami, kama bajigenyenji, ntamanangane nkatyi mwake. ²⁸Na nnaino banapingangwa, ntamangane nkati mwake ili ukati papinga koposhela, tukombole kuva na ujasiri na tunapilikane aibu mmujo jakwe katika kuya kwake. ²⁹Mmonanga mmanyinji kuva venevo vayene haki, mmumanyinji kuti nkila mundu atenda haki avalekwe naka jwenejo.

Chapter 3

¹Nnolanje ni pendo lya namna jashi atupele Awawa, kuti tunashemwa vana va Nnungu, na nnei puli pene. Kwa nneyo aji dunia akakutumanya pava ukana kwamanya venevo. ²Gwapendwa uwe lelo ni vana va Nnungu, na ikanave manyika bado jinsi tukupinga ava. tumumanyi kuti Kristo pakupinga onekana, tutulingane navo, kwani tutwaone malinga chali. ³Na kila mmoja pava bakwete ujasiri ga kuhusu ukati ukwiya ubalanjilwe kungwao, kuitakasa nnyene malinga benevo paali Mtakatifu.⁴Kila mundu aendelea tenda shambi kutemanya sheria. Pava shambi shatemanya sheria. ⁵Mmanyinji Kristo alidhihilishwa ili kuishoya shambi kabisa. na nkati mwake mwangali shambi. ⁶Jwakwapi wala jumo jwadumu nkati mwake na aendelea tenda shambi. jwakwapi mundu hata jumo vadumu katika shambi avaga amweni au kummanya jwenejo.⁷Vana vapingwa nnapinje kuvalanjilwa na mundu jojowe. Atenda haki nnyene haki, malinga Kristo nnyene shali nye na haki. ⁸Atenda shambi ni va ibilisi, kwasababu ibilisi ni vatenda shambi tangu bukala. pava mwana jwa Nnungu ashidhihilishwa ili vakombole kuialibia maengo ga ibilisi.⁹Jojowe avalekwe na Nnungu akatenda shambi, pava mbejiu ja Nnungu jinatama mnkati mwake. akaweza endelea kutenda shambi pava shivelekwa na Nnungu. ¹⁰Katika genega vana va Nnungu na vana va ibilisi valimanyikanga. Jojowe akatenda haki, nga jwa Nnugu, wala jwejula akamanya kumpinga mpwake.¹¹Kwani gwenegu ni ujumbe gumpilikeneje toka bukala, kuti tunapaswa kupingana sisi kwa sisi, ¹²Nga malinga kaini kwa nneyo baliji ba muovu na shikummulaga mpwake. na kwanndi ashikummulaga? pava matendo gake bashikuva maovu na gegala ga ka mpwake gashikuva gambone.¹³Ashapwanga nnashangaeje pava ulimwengu utawachukia. ¹⁴Tumumanyi tuyushiuke na jinjila mu ukoto, pava tunakwapinga ashapwetu. jojowe jwangali upendo akutama mmauti. ¹⁵Mundu jojowe akuchima mpwake ni muuaji. na mumanyinji kuti uzima gwa milele ukatama nkati jwa muuaji.¹⁶Kwa nneyo tuliimanyi pendo, kwasababu Kristo ashikushoya uhai gwake kwaajili jetu. numbowe tunapingwa kugashoya maisha getu kwaajili ja ashapwetu. ¹⁷Lakini jojowe apali na indu, na bana mmona mpwake bahitaji, lakini banazuia ntima gwake gwa huruma kwaajili jake, je upendo gwa Nnungu tuutame uli nkati gwake? ¹⁸Vana vangu vapenzi, tunapinje kwa midomo wla kwa malowe jika bali katika vitendo na kweli.¹⁹Katika nnei tunamanya kuti uwe tuli katika kweli, na mitima jetu jinathibitika katika venevo. ²⁰Ivaga mitima jetu jinatuhukumu, Nnungu ni nkulungwa katika mioyo jetu na benevo banamanya mambo gowe. ²¹Vapenzi, malinga mioyo jetu ikatuhukumu, uwe upalinji ujasiri kwa Nnungu. ²²Na shashowe shitukujuga shituposhele kushoka kungwao, Kwasababu tunakuikamula katika amri jake na tunatenda mambo ngakonja mbele jake.²³Na ajino ndio amri jake jakuti jatupasa kuamini katika lina lya mwana gwao Yesu Kristo na Kupingana uwe pe uwe, malinga pa atupele amri jao. ²⁴Vapunda amri jake vadumu nkati jake, na Nnungu banatama nkati jao. malinga nnei tumumanyi kuti banatama nkati jetu. kwa benevo Roho batupele.

Chapter 4

¹Gwapendwa, nnaamini kila roho, lakini njilinganje roho muivonanje malinga ikukopokana na Nnungu, kwasababu minabii gavajinji va unami bakoposhele dunia. ²Kwa nneyo shimumanyanje roho ja Nnungu-kila ntima shiupinje kuti Yesu Kristo alikwiya katika nchiilu ni ja Nnungu, ³Na kila ntima ukakumpinga Yesu nga ja Nnungu. Gwenegu ni ntima gwa kunkana Kristo, ambi gumpilikenenje kuti jinakwiya na nnaino tayari shila pa dunia.⁴Mwe wa Nnungu, vana va pingwa, nna mwalepekenje kwasababu jwenejo ali nkati mwenunji ni nkulungwa, kuliko jwenejo pali katika ulimwengu. ⁵Benevo ni ba ulimwengu, kwa nneyo chakulugulanga ni shaulimwengu na ulimwengu ulikuwapilikananga. ⁶Uwe ni vandu va Nnungu jwenejo ammanyi Nnungu atupilikanile uwe. jwenejo akanave jwa Nnungu akatupilikana. pava lyeneli tumumanyi ntimagwa ukweli na ntima gwa unami.⁷Bapingwa, tupingane twashayene, kwa nneyo upendo ni jwa ka Nnungu, nan kila jumo apinga ashivelekwe na Nnungu na kummanya Nnungu. ⁸Jwenejo akapingajo akakummanya Nnungu, kwasababu Nnungu ni upendo.⁹Kwa lyeneli pendo lya Nnungu lishikuunukulwa nkati jwetu, kuti Nnungu ashikuntuma mwanagwe gwa pekee pa dunia ili tutame bapinjile benevo. ¹⁰Katika pendo, ngava kuti tushimpinga Nnungu, lakini benevo batupinjile na nia ja kuntuma mwanagwake ave fidia ja shambi jetu.¹¹Vapingwa, ivaga Nnungu atupinjile uwe, vilevile tunapaswa tupendane uwe kwa uwe. ¹²Jwakwapi wala jumo amwene Nnungu. kama tupingananga uwe kwa uwe, Nnungu alitama nkati mwetu na pendo lyake likamilishe nkati mwetu. ¹³Katika lyeneli tumumanyi kuti tulitama nkati mwake na venevo nkati mwetu, pava ashikutupa ntima gwake. ¹⁴Na tulolile na kushuhudia kuti awawa bashikuntuma mwana kuva mwokozi va ulimwengu.¹⁵Kila anaekiri kuti Yesu ni mwana jwa Nnungu, Nnungu anatama nkati mwake jwenejo na nnyene nkati jwa Nnungu. ¹⁶Na tunamanya na kuamini upendo akwete Nnungu nkati mwetu, Nnungu ni pendo na jwenejo aatama nkati ja upendo anatama nkati ja Nnungu, na Nnungu banatama nkati mwake.¹⁷Katika pendo lyeneli lili tayari likamilishwe kati jetu, ili tuve na ujasiri liuva lya hukumu kwa nneyo kama jwenejo paali, na uwe ndivyo tulivyo katika gweguno ulimwengu. ¹⁸Jwakwapi hofu nkati mwa pendo. lakini pendo kamili jinajaa hofu palanga, pava hofu jinalingana na hukumu. lakini jwenejo jwajogopa akanavekamilishwa katika pendo.¹⁹Tunapinga kwasababu Nnungu ashikutupinga kwanza. ²⁰Ivaga jumo shalugula, "Ngunakumpinga Nnungu" lakini anakunchima mpwake ni nnami. pava akakumpinga mpwakeakummona akakombola kumpinga Nnungu pava akanave kummona. ²¹Na jeneji ni amri jitulinago kukopoka kungwake: Jojowe akumpinga Nnungu, anapaswa kumpinga mpwake pia.

Chapter 5

¹Jojowe aamini kuti Yesu Kristo ashivelekwa na Nnungu. Na jojowe jwakumpinga jwenejo ambaye akoposhele kwa Awawa kavili kwapinganga ashivanagwe. ²Kwa nneyo tulikumumanya kuti tunakwapinganga bana ba ka Nnungu--tunakumpinga Nnungu na tekeleza amri jake. ³kwa nnei putukwapinga Nnungu kuti tulikujikamula amri jake. Na amri jake yapepeka.⁵Pava kila avelekwe na Nnungu huushindwa ulimwengu. na gwenegu ndigo ushindi gwa kuushinda ulimwengu, imani jetu. ⁴Ni gani ashindile ulimwengu?ni jwejula aamini kuti Yesu ni mwana jwa Nnungu.⁶Jweneju ndio aishe kwa mashi na minyai-Yesu Kristo. Akanaika pe na mashi ikaveje mashi na minyai. ⁷Pava bashipagangwa batatu balolilenje: ⁸Ntima mashi na minyai. Bene batatu ba bakubaliene. (Zingatia: malove aga "Awawa, lilove, na Roho Mtakatifu" gakavoneka katika nakala bora ja bukala)⁹Monaga tunapokea ushahidi wa wanadamu ushuhuda gwa Nnungu ni mkuu kuliko gwenego. pava ushuhuda gwa Nnungu ni gwenegu kutin upali ushuhuda kuhusiana na mwana gwake. ¹⁰Jwenejo jwaamini mwana jwa Nnungu aali ni ushuda nkati gwake mmanyene. Na jojowe bankwaamini Nnungu atendile kuva banami Pava ganakuamini ushuhuda ambao Nnungu ashikujianavo kuhusu mwana gwake.¹¹Na ushuhuda ni gwenegu-- kuti Nnungu bashikutupa ukoto gwa milele, na gwenegu ukoto uli nkati mwa mwanagwake. ¹²Baali na mwana bana ukoto. Bakaalinavo mwana jwa Nnungu jwangali ukoto.¹³Nijandishikenje genega mkombolanje kumumanya kuti ngwete uzima gwa milele mmanganya nkuamininji katika lyina lya Nnungu. ¹⁴Na gwenegu ndio ujasiri putulinago mmujo jake, ivaga tujugaga shindu shoshowe sawasawa na mapenzi gao balikutupilikana. ¹⁵Mmonaga tumumanyi kuti alikutupilikana--shoshowe shitukwajuga tumumanyi kuti tukwete shenesho shitwajujile.¹⁶Malinga mundu akumwona mpwake ashitenda shambi isiopelekea kifo, inakumpasa ajuje na Nnungu shampe uzima. Ninalugula kwa venye vanganya vala kuti shambi yaonji ni jejila isopelekea kifo -- jipali shambi jangamanyika kifo -- ngalugula kuti anapingwa kujuga kwaajili ja shambi shao. ¹⁷Uasi gowe ni shambi -- lakini shipali shambi isiyopelekea kifo.¹⁸Tumumanyi kuti avelekwe na Nnungu akatenda shambi. ikaveje avelekwe na Nnungu kulelwanavo salama daima na jujula muovu akakombola kumdhuru. ¹⁹Tumumanyi kuti uwe tuva ka Nnungu na tumumanyi kuti dunia jowe uli pai pa utawala pa kujujula muovu.²⁰Lakini tumumanyi kuti mwana jwa Nnungu aishe na atupele ujuzi, kuti tulikumumanya benevo bali ba kweli na kuti tupali nkati mwao benevo baali ba kweli, hata katika mwanagwao Yesu Kristo. ni Nnungu gwa jweli na ukoto gwa milele. ²¹Vana vapenzi, muiyepuyanje na yanamu.

2 John

Chapter 1

¹Kushoka kwa ababu kwenda kwa jandonya agwile na wana wake,na ngwapinganga kweli nganepene,na wananji wowenji wakujimanyanga okoto, ²Jipali sababu jikutenda tutame yaka na yaka. ³Baraka shijive na uwee kushoka kwa awawa Yesu Kristo,Mwanajo awawa,jwa kweli tukumpinga.⁴Njifurahi kaje njiwaonanga vana wanakwe ndanga okoto,kama nneila kushoka kwa awawa. ⁵Na inneino na kummranjira mwe,mmambonya,ngawa ninakunnugulila malowe gana,ila galagabukala,elo tugawene,na kweneko kupinga,inapingwa tujiandane mbuti tuwapinga weneo. ⁶Agano malowe mbilikene tangu bukala,tunapinga kujenda kwa relinoo.⁷Pawa baunami bawagwinji pa duniaaa nawakubalinji kwamba ashikwiya nchiiru,Aju ndio atauka kwamba Ukristo jakwapi. ⁸Muilolanje mmanenji,lyengo litutendilile tunaliwiye.⁹Jwa jowe akwenda mmujo nang'ajima kufundishwa na kristo angali nnungu awawa na mwanape. ¹⁰Mwanaga mundu alikwiya kungwenunji na akakumfundishaga inaposheranje nnasalimianje. ¹¹Pawa akwasalimiya mambo gao jangali.¹²Njikora indu yaigwinji ya kunjandishira,nangapinga kunjandishira na karatasi na wino.Lakini nguna kwiya kungwenu nunji kuvereketa meyo kwa meyo,tuelewane okoto. ¹³Vana va dada yenu inunjii wakuvugwa vana kunsalimianga.

3 John

Chapter 1

¹Amzee kwa Gayo Mpenzi,napendile katika kweli. ²Mpendwa ngunajuga ufanikiwe katika mambo gowe na kuwa na afywa njema,kama ineyo mtima jenu ngufanikiwe. ³Maana nafurahika sana wakati nnungulilwe na anungunayo waishile na kutola ushuhuda juu ya kweli yenu kama ineyo unanyoendanga katika kweli. ⁴Nangali na furaha jaji kurungwa zaidi ya naye.Napilikene pa kuwa wanawenu wanajenda katika kweli.⁵Mpendwa,uendendanga kwa uaminifu unapowahudumianga anunguna na wajeni. ⁶Pa kuwa watoile ushuhuda wa upendo ngwenu mbele ya kanisa unatenda uleoto kuwasafirishanga katika safari yao kwa namna hayo inakupendezanga achipanganya. ⁷Kwa sababu kwa ajili ya lina wajendilie bila tolanga chinu chochowe kopoka kwa wanu wa mataifa. ⁸Ineyo, uwe tupendile kuwakaribishanga wanu kama awo ili tuwe watendile maenengo wenza kwa ajili ya kweli.⁹Najandishile mkusanyiko shinu fulani na kuwa Diotrofe niyapendile kuwa gwa kwanza miongoni mwenu akakubali na uwe. ¹⁰Ineyo,kama aishele nnayakumbukila matenda gawe yatendile na jinsi palungulile maneno m,abaya,kunyene nasi,nganaweridhika na ikowe yao ya wayene ngaposhela anungunuyo,hata wakananga wengine awo anungunayo na kuwawinganga washoshe kwenye mkusanyiko.¹¹Mpenzi unaige shinu shibaya bali ingige shilisho shema pa kuwa atendile mema ni wa achipanganya na yeye atendile mabaya ngamwona achipanganya. ¹²Demetrio ashihudie na woo na kweli jenyewe.Uwe pia ni mashahidi na umanyile kuwa ushahudia wetu ni kweli.¹³Ngwete shinu ya ingwinji ya kujandishila kwa kalamu ja wino. ¹⁴Bali natarajia kumwona hivi punde na tulonjele nawe ana kwa ana. ¹⁵Amani iwe pamoo nawe,Hajungu wanakusalimu,wasalimu hajangu kila jumo kwa lina lyao.

Jude

Chapter 1

¹Yuda ashikutumwa na Yesu kristo na kampwake Yakobo mnanganyanji mchishemwanga naka Nnungu nilugulilwa kuti kuninginjipa kwaajili jika Yesu kristo. ²Lelo barakan yowe ijenjesheke kuumngwenunji.³Mpingenenje pavanne ndendegatenda kila shindu kumjandishilanga mmanganyanji kuti akuna kuokoka kwetu bowe , nne nililazimisha kujandika nikummalanjilanga kuti aji imani jishiika kamo pe lakini kwa jwejula ajipinjile, ⁴Pava bashipagwanga bhandunji bashijinjilanga wla kumanyikana kati jenunji washikuvikwanga alama kwaajili ja ukumiwa venevonji vashikubadilishanga indu ika Nnungu ni kutenda kuti ya unami, hubadili Neema ya Nnungu jetu kuwa ufisadi, na kunkana awawa yetun pekee na Abwana Yesu kristo.⁵Lelo ngunakumalanjilanga kuti vevala awawa ndio wawagombwelenje vandu kushoka kumisiri nikwamaliya vevalanji vakanilenje kuamini, ⁶Na gegala malaika gowe gakanile kutenda indu yaka Nnungu bai gowe gashitawa ja yakana yaka nivikwa paluvindu kulindilwa lyene lyuwa lya ukumu.⁷Mbuti kwekula kwa Sodoma na Gomora na ijiji inaitimbilile nikola hamu, janghali jiene nilangwa mbuti vevaranji valinginji kumoto yaka na yaka, ⁸Nnepeila vaganilanga shilo ni nyatia iilu yavonji nikana mamulaka alafu niveleketa unami pa watakatifu.⁹Lakini mikaeli malaika jwankulungwa gwegula muda gwa bishananga na ibilisi ni vuyana kwaajili ya shiilu shika Musa, wala wangajianajo azabu ya unami pepala lakini baada ja nne niveleketa "Abwana amkalipile" ¹⁰Lakini vandu venewa wanakwiya na unami kwa shindu sheshoye wakushimanya, sheshila ambacho wanyama wangali lunda wanamanya kwa silika genego ndio gawaaribienje. ¹¹Shonde venevonji wanaopitanga mpanda gwa kaioni niikagula likosa lika Baalam bai vashimaliyangwa na uasi gwa kora.¹²Venewa miamba katika sherehe yenu ya upendo, watenda gulikaguluikanga bila oni, nikwiluyanga vyayenenji na maunde gangali mashi kashijigalwa na mmbepo jenejo mikkongo jipakalishe jangali matunda na jiwile mala mbili na ,mishiga kjitutumbwile , ¹³Mawimbi gambaali galitaga nyenye kushoya oni jawonji vyayenenji, na ndondwa yanapi kwaajili javaenenji yaka na yaka¹⁴Enoko jwa saba katika orodha ja Adamu ashikutabiri kuti "mnolanje! awawa wanakwia na maelfu kwa maelfu ya Utakatifu kwake, ¹⁵Lelo kila mundu akupingapata azabu jake nikubali amri jowe jika Nnungu Pava vangakulana indu yatendwaga mmipanda jangali jambonne niveleketa malowe ga kalipa bai gowe gashikuweleketwa ambayo wasio watauwa wanaweleketa dhidi yao, ¹⁶VenevaTumbalanga kulalamikanga kukagula indu nngawa ya mmbone gwa faida jao wankuwatembanga vananji.¹⁷Mmanganyanji mpengenenje mkumbushilanje malowe gabukara gaweleketwe na mtume kuga Yesu kristo, ¹⁸Washikiuweleketa kumngwenunji "Katika moga ga mwisho wandu kuveleketa ,masiara niikagula indu ngaa ya mmbone" Venevanyandunji vya vyalekanyanga pava bashikoranga tamaa jabukara na vyangikilinginji mtima. ¹⁹Ila mmanganya mpingenenje mshenganje imani jammbone kaje mbuti pumkujuganga pamtima kwa mmbone.²⁰Na mwilolenje pava mmapingwanga naka Nnungu na mlindilanje baraka jika Yesu kristo avampanganje kulama kwa yaka na yaka. ²¹Mlolanje baraka ya vevalanji vyakwetenji wasiwasi,²²Mlolanje Rehema kwa wakwete shaka ²³Na mualolenji vananji nikwanyakulanga kushoka kumoto na kwa vananji mnolanje huruma jawonji mnatumbalanje mkali liwalo litajilqe lidowa lashiilu.²⁴Lelo kumngwake amani kumkakamulanga mnaikumbnavalanje nisababisha mjimanganaje pamoja najake wala mashak na furaha ni jukumu. ²⁵Venevyo jikape vanamanya kugombola uwe kupitia kwsa Yesu kristo, ukulugwa gwao , uwezo gwao, na mashili kabla ya muda gwso na lelo mpaka yowe, Amina.

Revelation

Chapter 1

¹Gwenego ni ufunuo gwa Yesu Kristo ambao Nnungu apeile ili kuwalugulila watumishi gwake mambo ambayo laizma gaeloposhwe Karibuni. atendile gamanyile uwatumwa malaika gwake kwa mtumishi gwakwe Yohana. ²Yohana ashoshike ushuhuda wa kila shindu aonile kuhusiana na lilowe lya Nnunguna kwa ushuhuda ushoshiwe kuhusu Yesu Kristo. ³Amebarikiwa jwejula asomae kwa sauti na wewala wowe wapilikane malowe ga unabii gweguno na kutii chinjandishwe mwenemo kwasababu ja muda ukaribie.⁴Yohana kwa makanisa saba gapali Asia: Neema iwe kungwenu na amani kushoka kwake apali, apaliji, na shaajie, na kushoka kwa roho saba walio mmujo mwa shitengu shake sha enzi, ⁵na kushoka kwa Yesu Kristo ambaye ni shahidi mwaminifu, mmelekwa wakwanza kwa wawile na mtawala wa wafalume wa dunia jeneji. kungwake jwejula atupendae na atuwishile huru kukopoka kwa shambi shetu kwa minyai jake, ⁶atendile kuwa ufalme, makuhani wa Nnungu na Awawa jake- kugwake kuwa utukufu na mashili milele daima. Amina.⁷Mnole, anaika na mawingu; kila liyo linamlola, pamoo na wowee wamchomile. Na kabila jowe ja dunia shiwaomboleze kukwake ndivo Amina. ⁸"Nne ni Alfa na Omega" aweleketa bwana Nnungu, "jwejula apali, na apaliji, na amabae anaisha, Akwete mashili."⁹Nne, Yohana - ndugu na jumo anayeshiriki pamoo nanyi katika mateso na ufalme na uvumilivu thabiti ulio katikia Yesu mipaliji katika kisiwa kiitwacho Patimo kwasababu ja lilowe lya Nnungu na ushuhuda kuhusu Yesu. ¹⁰Nipaliji katika Roho lyuwa lya Bwana Napilikene nyuma jangu sauti ja nnani kama ja tarumbeta, ¹¹iweleketa "mjandishe katika shitabu unago kulola na mgatume kwa makanisa saba kujenda Efeso, kujenda Smirna, kujenda Pergamo, kujenda Thiatatira, kujenda Sardi, kujenda philadelphia, na kujenda Laodikia"¹²Nikageushila kukola ni sauti lya nani aapaliji akilojela nami na nigauchile niwonile kinara cha dhahabu cha taa saba. ¹³Katikati ja kinara cha taa apaliji jumoo kama mwana jwa Adamu awete kanzu jajileu jiishile pai pa magulu jake n mkanda wa dhahabu, kujuguka kifua shake.¹⁴Mtwe gwake na nywele jake ipaliji nyeupe mbuti sufi nyeupe malinga saruji, na meyo gake gapali mbuti mwali jwa moto. ¹⁵Unyayo gwake upaliji kama shaba jisuguliwe sana, kama shaba ambayo jimalile palishwe katika moto na sauti jake upaliji kama sauti ja mashi gamagwinji ganagotiririka kwa kasi. ¹⁶Apaliji akamwile nyota saba katika mkono gwake gwa kuume, na kopoka kushinywa shake kupaliji na upanga mkali wenye makali kuwili, uso gwake upaliji uking'aa kama mwanga mkali wa lyuwa.¹⁷Nimonile, nishigwaa mumakongono gake kama mundu awile. awishile mkono gwake gwa kulia juu jangu na kuweleketa, "Unjogope nne ni wakwanza na wa mwisho, ¹⁸na ambaye ninaishi, Nipaliji niwile, lakini mnole ninaishi milele! na nikwete funguo za mauti na kuzimu.¹⁹Kwa nneyo, yajandike wayaonele, gapalioji nnaino, na gegala gakoposhele baada ya genega. ²⁰Kwamaana iliyojificha kuhusu nyota saba ijionile katika mkono gwangu wa kuume na sheshilam kinara cha dhahabu cha taa saba nyota saba ni malaika ga gegala makanisa saba na kinara cha taa saba ni gegala makanisa saba."

Chapter 2

¹Kwa malaika gwa kanisa lya Efeso jandika Aga ni malowe ga jwejula anyekamulila yeila nyota saba katika mkono gwake gwa kuume, jwenejo ajendike kati ja vinara vya dhahabu vya taa saba anawaweleketa ineyi, ²"Namanyile ambacho ndendile na bidii jako ja maengo na uvumilivu gwako thabiti na kwamba mkakombola kuhusiana nao wangali waovu. na muwajaribie wowe wajichemile kuwa mtume na kumbe nga na waonile kuwa wanatemba.³Ngunamanya mkwete subira na uvumilivu, na upitile gamagwinji kwasababu la lyina lyangu na nganaweshoka bado. ⁴Lakini lyeneli ndio nilikwete dhidi jako, mneshile upendo gwako gwa kwanza. ⁵Kwa ineyo mkumbushe pepala ajangwishe nitubu na kutenda matundo utendile tangu mwanzo. ungatubu. nashile kungwenu na kukishoya kinara shako kopoka mahali pake.⁶Lakini mmwe upali na lyeneli, ujigale gegela ambayo wanikolai watendile ambayo hata nne ninakuyachukia. ⁷Kama ukwete sikio mupilikane gegala ambayo roho anayalugulila makanisa. na kwa jwenejo ashindaye shinimpr kibali cha kulya⁸Kwa malaika wa kanisa lya Smirna ajandishe: 'Aga ni malowe ga jwejula ambaye ni mwanzo na mwisho ambaye ashikuwa na kuwa hai kawili: ⁹Nagamanyile mateso gako (lakini mmwe ni tajiri), na unami gwa wewala wawashemileni Wayahudi (lakini nga wenewo ni sinagogi lya shetani).¹⁰Mnajigope mateso gapigile kumpate mnole Ibilisi anapinga kuwajaa baadhi jenu gerezani ili mpate kujaribiwa na mteseke uwa moga kumi, muwe ni waaminifu hadi kuwa na kuwapea taji la uzima. ¹¹Kama mkwete lisikilo, mpilikane Roho anavyokuyalugulila makanisa. jwejula ashindaye shapate madhara ga umauti wa pili.'¹²Kwa malaika wa kanisa la Pergamo ajandike: Aga ndivo anenayo jwejula aliye nago gweguno upanga mkali. upali na makali kuwili. ¹³Namanya mahali unapoishi mahali shipali shitengo cha enzi ja shetani hata ineyo mmwe akamwile sana lina lyangu na kuikana imani jako. ingaliji kungwetu hata moga gegala ja Antipasi shahidi jwangu mwaminifu jwangu. awileje miongoni mwenu hapo ndivo shetani anaishi.¹⁴Lakini nikwete mambo machache dhidi yako: mkwete kweneko vandu wakamulao mafundisho ga Baalamu jwejula aliyemfundisho Balaki kuwika vikwazo mbele ga wana wa Israeli ili walye yalya vishoshiwe sadaka kwa miungu na kuzini. ¹⁵Katika hali ya nepeyo, hata mmwe upali baadhi jao wakamwile mafundisho ya wanikolai.¹⁶Basi tubu na upigie kutenda ineyo naishi upesi na nitendile vita dhidi jao kwa upanga ushokao katika shinywa shangu. ¹⁷Kama mkwete lisikilo, mpilikane Roho anachowalugulila makanisa jwejula ashindaye shimpele baadhi ga gegala maana gaiiwilwe pia nakupea liwe jeupe lijandishwe lina lipya kuliganga lyina ambalo jwangalimanya jwakwa akuliamanya jwejula aliposhelele.'¹⁸Kwa malaika wa kanisa la Thiatira ajandishe: "Aga ndivyo malowe ga mwana jwa Nnungu, jwejula apali na meyo gake kama mwali jwa moto na nnyayo kama shaba jiunguliwe sana: ¹⁹Namanyi ambacho utendile upendo gwake na imani na huduma na uvumilivu gwake thabiti na kwamba sheshila utendile ineyi karibuni ni zaidi ga sheshila utendile mwanzo.²⁰Lakini nikwete lyeneli dhidi jako unamvulia jwandonya yezebeli ashemilwe mmayene nabii mleongwe kwa mafundisho mmayene nabii mkongwe kwa mafundisho gake anakuwapotosha watumishi gwangu kuzini na kulya shalya lishoshiwe sadaka kwa sanamu. ²¹Nampele muda gwa tubu lakini jwangali tayari kuutubia uovu gwake.²²Mnole kujaa pa shinanda sha maradhi na wewala wajendao uasharati naye pa mateso makali inapeyo watubu kwa gatendile. ²³Nakuwakomanga wanawe kuwa na makanisa gowe watambwile kwamba nne ndiye nigachunguzae mawazo na tamaa nankupea kila jumo gwenu kadri ga matendo gake.²⁴Lakini kwa baadhi jenu mlepeshe katika Thiatira, kwa wewala wowe mwangakamula mafundisho lyeneli baadhi ushema mafumbo ga shetani na weleketa kungwenu, ngaweka juu jenu mzigo gogowe,' ²⁵Kwa jambo lolowe lazima muwe imara mpaka niishapo.²⁶Yeyowe ashindae na kutenda sheshila shitendile hadi mwisho, kukwake jwejula nampele mamlaka juu ja mataifa. ²⁷Shiwatawale imbo ja shuma, kama makabuli ja udongo shiwatemanje ipande ipande.' ²⁸Kama niposhele kushoka kwa Awawa yangu makupea pia nyota ja lyamba. ²⁹Ivaga upali na lisikilo, mpilikane sheshila ambacho Roho anayaalugulila makanisa.'

Chapter 3

¹Kwa malaika gwa kanisa la Sardi ajandishe: Malowe ga jwejula jwakamulenje yeila roho saba ja Nnungu na nyota saba. mmanyile ambacho utendile ukwete sifa ja kuwa hai, lakini u-mfu. ²Jimuka mkaimarishe kulepesha, lakini gapali karibu na kuwa. kwasababu nangalola matendo gowe gakamilike meyoni pa Nnungu gwangu.³Kwa ineyo mkumbuke gegala muposhele na kupilikana Yatii na kutubu lakini ukapinga jimuka, sheniishe kama mwivi na mukamanyanga saa jepi napinga isha juu jako. ⁴Lakini gapali mena machache ga vandu katika Sardi ambao wangabilila nguo jao wali ndele pamoo nami wawete nnguo nyeupe kwasababu wanastahili.⁵Jwejula ashindeye avikilwa mavazi meupe na kamwe ningaluuta lyina lyake kopoka katika shitabu sha uzima nalichemile lina lyake mmujo mwa malaika. ⁶Ukwete na lisikilo lipilikanile roho niwalugulilavyo makanisa."⁷Kwa malaika ga kanisa la Philadefia mjandike, malowe ga abile mtakatifu na kweli akwete funguo ja Daudi niugula na jwakwapi augele niugale na jwakwapi jwangamaye kuugula. ⁸Mmanyile ambacho utendile mnole nileuwishile mble jako ja mlango guugwile ambao jwakwapi amanyile kuugula, namanya mkwete mashili kashoko lakini umelitii lilowe lyangu na munalikane lyina lyangu.⁹Mnole mowe wewala wapali sinagogi lya shetani, wewala waweleketao. wenewo ni wayahudi nan kumbe nga badala jake wana kukutemba niwatendile waishe na kusujudu mbele ja magulu jako na mumanyile pakuwa nampendile. ¹⁰Pava utuzile amri jangu kwa uvumilivu, na uthabiti ninakumlinda pia katika saa jako ja jaribiwa ambayo inaika katika ulimwengu wowe kuwajaribia wewala wowe wanaoshi katika nchi. ¹¹Naisha upesi mkamule sana sheshila ukwenacho ili jwangalipo mundu gwa kulitwaa taji lyako.¹²Shinimtendele jweneji ashindaye kuwe nguzo katika hekalu ja Nnungu jwangu (Yerusalemu jayambi, utelemkayo paishoka mbinguni. kwa Nnungu jwangu) la lina lyangu lyayambi. ¹³Jweneji aliji na Sikilo na apilikene ambacho Roho anaweleketa kwa makaisa.'¹⁴Kwa malaika gwa kanisa ja Lodikia jaandika malowe gake apalijin Amina wanategemewa nashahidi mwaminifu, mtawala mnani mwa muumbaji gwa Nnungu. ¹⁵Ngunamanya ambacho utendile nakwamba mmwe nga mmbepo wala moto ngunatamani kwamba ungekua na mmbepo au moto. ¹⁶Ineyo kwasababu mwee ni vuguvuguga moto wala mmbepo nitakutapika ushoke munking'wa jangu.¹⁷Kwa kuwa unaweleketa, Nne ni tajiri, ningaliji na mali jajigwinji na gahitaji shoshowe lakini mkamanya kwamba mmwe ni duni sana, wakuhuzunikiwa, maskini, kipofu na uchi. ¹⁸Mpilikanile ushauri gwangu: mngume kwangune dhahabu jioswele kwa moto uli ukwete kuwa tajiri na nnguo nyeupe ja kumetemeta, ili mujivike mmanyene na ungana boneshe aibu ja uchi gwake na mauta gapaka katika meyo gao mkwete kulola.¹⁹Kila nimpendaye, ngunakumwelekeza na kumfundisha namna jipasavyo kuishi kwa ineyo kuwa mkweli na kutubu. ²⁰Mnole najima katika mlango na kubisha. Yejowe apilikanaye lisauti lyangu na ugula mlango. naisha na jinjili kukaya kwake na kulya shalya nawo na jweneji pamoo nami.²¹Jweneji ashindaye shipele haki tama pai pamoo nami mnani mwa shitengu shangu sha enzi, kama vile nne njindile pai pamoo na Awawa jangu kunani mwa shitengu shake sha enzi. ²²Jweneji akwete lisikilo, na apilikane ambacho Roho analugulila makanisa"

Chapter 4

¹Baada ga mambo aga nilolile, nilola kuwa mlango upaliji uhugwiliwe mbinguni jejila sautin ja kwanza jinazungumzwa nami mbuti tarumbeta, ikiweleketa, "Mjianje penepa, ninakumuonesha gakoposhele baada ga mambo aga. ²Mara jimoo nipaliji katika Roho nawaonile gupaliji na shitengu cha enzi kimewekwa mbinguni na mundu atamile. ³Jumo apaliji atamile ashionekana mbuti liganga la yaspi na akiki. kulikuwa na upinde waula umekizunguka shitengu sha enzi. Upinde gwa ula gushionekana mbuti zumaridi.⁴Kuunguruka shitengu sha enzi uupaliji shitengu sha enzi shina ishirini na Vinne na watemile kwenye shitengu sha enzi wapaliji wazee ishirini na wancheshe, wamevikwa mavazi meupe na taji ga dhahabu mumtwe mwawo. ⁵Kukopoka katika shitengu sha enzi kulishoka miale ja radi, muungurumo gwa radi. Taa saba zipaliji zikikolela mmujo mwa shetangu sha enzi taa ambazo ni Roho saba ja Nnungu.⁶Kavili mmujo mwa shitengu sha enzi kupalijina bahari jingali ja wazi kam a kioo. Wowe wajinguke shitengu sha enzi kuupalijina wenye uhai wanne wagumbele meyo mmujo na nyuma.⁷Shiumbe sha kwanza wene uhai ashiwa mbuti imba, kiumbe jwa pili mwenye uhai apaliji kama ndama kiumbe jwa tatu, mwenye uhai apaliji na uso kama wa mwanadamu na jwejula mwenyeb uhai wa nne apaliji kama tai apagwile. ⁸Viumbe wakwete uhai wancheshe kila jumo apaliji na mabawa sita, wagumbele meyo nnani na pai pake. shilo na muhi wakakomanga lugula, "Mtakatifu ni Bwana wa Nnungu, mtawala kunani ya wowe wapaliji na wapali na wakwiya."⁹Kila wakati viumbe wa uhai puwaonile utukufu, heshima na kushukuru mbele na jwejula apaliji amekiti kwenye sheneshe shitengu sha enzi jweneji aishiye milele na daima. ¹⁰Wazee ishirini na ncheshe walisujudu wayene mmujo njake aliekikatia shitengu sha enzi. washijinama pai kukwake aishiye milele na daima na kujaa pai taji jao mmujo mwa shitengu sha enzi niweleketa. ¹¹Wastahili mmwe Bwana jwetu na Nnungu jwetu, kuposhela utkufu wa heshima na mashili gowe kwakua uliviumba vindu vyowe na kwa mapenzi gwako vipaliji na viumbwile,"

Chapter 5

¹Kisha nimonile katika mkono gwa mnilo wa jwejula apaliji atamile katika shitengu sha enzi, gombo lijandishwe mmujo na nnyuma na apaliji litajirwe mihuri saba. ²Namonile malaika mwenye nguvu alihubiri kwa sauti jijikuringwa, "gani astahiliye kuliugula gambo na kutemenga mihuri jake?³Jwakwapi mundu mbinguni au duniani au pai pa dunia jwangamanyile kulugula gomba au kuyoma. ⁴Nagutile kwa uchungu pa kwakua jwangapatikana na yeyowe aliestahili kulugula gombo na kuyoma. ⁵Lakini jumo wa wazee nikwalugulila, "Unagute. Inole imba wa kabila la Yuda, shin a la Daudi ashindile na amanyile kulugula gombo na mihuri gake saba.''⁶Kati ja shitengu sha enzi na wewala uhai wancheshe na miongoni mwa wazee namonile mwanakondoo ajimile, nioneka kama jwejula awilege, paliji na pembe saba na meyo saba yeneyi ni Roho saba za Nnungu zitumwile duniani kowe. ⁷Ajendile ajigele gambo kushoka katika mkono gwa kuume wa jwejula apaliji atamile katika shitengu sha enzi.⁸Pajigele gombo wenye uhai wanne na wazee ishirini na wanne nijinama hadi nchi ja mmujo jwa mwanakondoo. kila jumo apaliji na kinubi na bakuli ja dhahabu ugumbele uvumba ambayo ni maombi gawaamini.⁹Wajimbilenje wimbo gwa yambi: "unastahili kulitwaa gombo na kuzifungua muhuri gwake. kwa kuwa ulichinjwa, na kwa minyai jako ukamnunulia Nnungu wandu wakila kabila, lugha, jamaa na taifa. ¹⁰Ukawatendile ufalme na makuhani kwaajili ja kumtumikia Nnungu jwetu, na wenewo shiwatawale kunani ja nchi."¹¹Kisha nililolile na nikapilikana sauti nja malaika wawagwinji wazunguluke shitengu sha enzi idadi jao jipaliji 200,000,000 na wakwete uhai na wazee. ¹²Washikuweleketa kwa sauti jikuru, "Astahili mwanakondoo ambaye aingilwe, kuposhela, uwezo utajiri hekima, mashili, heshima, utukufu na sifa."¹³Nikapilikana sheshila kiumbilwe shipaliji mbinguni na duniani na pai ga nchi na kunani mwa bahari kila shindu mkati mwake uliweleketa, "Kungwake jweneji aketiye kunani mwa shitengu sha enzi na kwa mwanakondoo, kupali na sifa, heshima, utukufu na mashili ja kutawala milele na milele. " ¹⁴Wakwete uhai wancheshe wakaweleketa "Amina'' na wazee washijinama pai kuabudu.

Chapter 6

¹Nikalola wakati wa mwanakondoo paugwile jumo gab gegala muhuli saba nikapilakana jumo wa wewala wenye uhai wanne akiweleketa kwasauti jilandane na radi "Njie" ²Nikalola paliji nafarasi mweupe! apandilwe paliji na bakuli banan apegwile taji ashikoshela kama mshindi ashindaye ili ashindile.³Wakati mwanakondoo pualugulile muhuri gwa pili, napilikene mwenyeb uhai gwa pili na kuweleketa "Mjie" ⁴Kisha farasi juna ashikoposhela mwekundu kama moto paliji apandile ashipegwa ruhusa ja shoya amani duniani ili uwambie wandu wachinjane. jweneju apandile apegwile upanga gwa mkurungwa.⁵Wakati mwanakondoo paugule gwegula muhuri gwa tatu, napilikene mwenye uhaiwa tatu na kuweleketa "Mjie" Niweni farasi mweusi na ampandile mizani mikononi mwake. ⁶Nikapilikana sauti jionilwe kuwa ga jumo wa wewala wenye uhai ukiweleketa, "Shibaba sha ngano kwa dinarijumo na vibaba vitatu vya shayiri kwa dinari jimo lakini usiyadhuru mauta na divai."⁷Wakati mwanakondoo pualugule muhuri gwa ncheshe, napilikene sauti ga mwenye Uhai wa ncheshe ikuweleketa "Mjie" ⁸Kisha nilola farasi gwa kijivu jwewjula ampandile alishemwa lina lyake mauti, nakuzimu apaliji akimkagula apangilwe mamlaka juu ga robo gab nchi. kuulaga jwa upanga, kwa shiwanga, na kwa ugonjwa na kwa wanyama wa muitu katikia nchi.⁹Wakati mwanakondoo puugule muhiri gwa nng'ano, naloliole pai ga madhabahu Roho za wewala wapaliji wawaulaje kwasababu ja lilowe lya Nnungu na kuposhela na ushuhuda waukamule kwa uthabiti. ¹⁰Ni guta kwa sauiti jikuru, "Mpaka lyuwa gani, Mtawala gwa wowe, Mtakatifu gwa kweli, shiahukumu watamao panani pa nchi, na kulipiza kisasi minyai jetu? ¹¹Kisha kila jumo apigwe kanzu nyeupe kulugulilwa kuwa wanapaswa kusubiri kashoko hata jitakapotimila hesabu jao kamilija watumishi wenzao na ndugu zao wandonya na walume patimilile ambao waulaganga kama wewala ambavyo wenewo waliulaga.¹²Wakati mwanakondoo paugulu muhuri gwa sita, nilolile na paliji na teteneko kuu. lyua likanawe jeusi kama gunia la singa na mwei mzima gupaliji kama minyai. ¹³Nyota ya kumbingu zikaanguka katika nchi, kama mkongo upukutishayo matunda gake ga wakati wa mmbepo shiutikiswe na kimbunga. ¹⁴Anga jashoshile kama gombo lilivyoviringishwa. kila mlima na kisiwanilikuhamishwea mahala pake.¹⁵Kisha wafalme wa nchi na wabndu maarufu na majemedari, matajiri, wakweteb mashili na kila jumo alijimtumwa nna huru, nikwiya katika mapango na katika miamba ja milima. ¹⁶Nikuilugulila milima na miamba, "Tuianje dhidi ja uso gwake akwete kwenye shitengu cha enzi na kopoka hasira ja mwanakondoo. ¹⁷Pakuwa lyua jikuru ja gadhabu jao jiwadie ni gani amanyile kujiima?"

Chapter 7

¹Baada ya genega niwonile malaika mancheshe wajimile kwenye kona ncheshe za dunia, wamezuia pepo nne za nchi kwa mashili ili kwamba kunawe na mmbepo jivuma katik nchi, kunani kwa bahari au dhidi ya mkongo gogowe. ²Nikamonile malaika jwingi aishile kpoka mashariki apaliji na muhuri wa Nnungu aliji hai. nihuta kwa sauti jikuru kwa malaika wancheshe ambao wapegwile ruhusa ja kudhuru nchi na bahari. ³Msidhuru nchi bahari au mikongo mpaka tunapinga pakuwa tumalie kuwaweka muhuri katika paji la mtwe lya watumishi wa Nnungu jwetu."⁴Napilikene idadi ja wewala watajirwe muhuri: 14,000, ambao watajirwe muhuri kopoka kila kabila ja vandu wa israeli. ⁵12,000 kopoka katika kabila la Yuda watajirwe muhuri, 12,000kopoka kwa kabila ja Rubeni, 12,000 kopoka katika kabila ja Gadi. ⁶12, 000 kopoka katika kabila ja Asheri 12,000 kopoka katioka kabila ja Naftali, 12,000 kopoka katika kabila ja Manase⁷12,000 kopoka katika kabila ja Simoni, 12,000 kopoka kabila ja Lawi 12,000 kopoka kabila ja Isakari, ⁸12,000 kopoka kabila ja Zebuloni, 12,000 kopoka kabila ja Yusufu, na 12,000 kopoka kabila ja Benyamini watajirwe mihuri.⁹Baada ga mambo aga nilolilena wapaliji na umati gwa mkuriungwa ambao jwakwapi mudu awezile kuhesabau - koposhela kila taifa, kabila, jamaa, na lugha - washijimanga mbele ja shitengu sha enzi na mmujo mwa wanakondoo. washiwalanga kanzu nyeupe na washikola matawi na mitende mijononi mwao, ¹⁰na wapaliji wakichema kwa sauti ja kunani: "Wokovu ni kwa Nnungu ambaye aketile katika shitengu sha enzi na mwanakondoo!"¹¹Malaika wowe wapaliji washijimanga kujunguluka shitengu sha enzi na kuwazungulu wewala wazee pamoo na nwenye uhai na wancheshe wakajinama pai ardhini na kuiweka nyuso zao kunani ja ardhi mmujo mwa shitengu sha enzi na kumwabudu Nnungu. ¹²Wakiweleketa, " Amina sifa, utukufu, hekima, shukrani, heshima, uwezo na nguvu viwe kwa Nnungu jwetu milele na milele Amina!"¹³Kisha jumo ja wewala wazee nimuya, "wenewa ashiganin wawetenje kanzu nyeupe na wakoposhele kwei? ¹⁴Nikawarugulila, "Bwana jwamkurungwa unamanyi mmwe" na ashikunilugulila, Wenewa ni wewala washokile kwenye dhili jajikuru wauleje kanzu jao na kuzitenda nyeupe kwa damu ja mwanakondoo.¹⁵Kwasababu jeneji wako mmujo mwa shitengu sha enzi sha Nnungu na wanamwabudu njwene shilo na mui katika hekalun lyake nnyene apali aketile kunani pa shitengu sha enzi nisambaze hema jake mnani jao. ¹⁶Wangalola shiwanga kawili wala shiu kawili lyua likachomoka, wala lyota la kuunguza. ¹⁷Pava mwanakondoo apali katikati mwa shitengu sha enzi apalijin mchungaji wawo. na shiwalongoza katika chemichemi ga mashi ga uzima, na Nnungu atauta shila chozi katika meyo gao.

Chapter 8

¹Wakati mwanakondoo paugule muhuri gwa saba kuupaliji na ukimya mbinguni takribani nusu saa. ²kisha niwalole malaika saba wajimanga na mmujo mwa Nnungu na nipegwa tarumbeta saba.³Malaika jun an aishile ashikamula bakuli ja dhahabu genye uvumba, ajimile madhabahuni, anapengwa uvumba gwamgwinji ili kwamba autole pamoo na maombi ga waamini wowe katika dhahabu mmujon mwa shitengu sha enzi. ⁴Lyoyi lya uvumba, pamoo na maombi ga waamini akapandile kunani mwa Nnungu kopoka mumkono mwa malaika. ⁵Malaikan nijigala bakula lya uvumba na kugumbala moto kopoka kwenye madhabahu nankisha nikulijaa paa na panani na nchi na kushikoposhela sauti ja radi, miale ja radi na tetemo la nchi.⁶wewala malaika saba ambao wapaliji na tarumbeta saba waliji tayari kuzipiga. ⁷Malaika kwanzanikoma tarumbeta jake na kukoposhela ula ja maganga na moto uanganyike na minyai ni jawa pai katika nchi ili kwamba theluji jake jitinike theluji ja mkongo ni tinika na manyai gowe za kijani nitika.⁸Malaika jwa pili nikoma tarumbeta jake na shindun kama mlima gwa mkurungwa wapaliji unatinika kwa moto nijawa baharini. ⁹Theluthi ja viumbe hai katika bahari niwa na theluthi ja meli niaribiwa.¹⁰Malaika jwa tatu nikoma tarumbeta jake na nyota jajikurungwa nigwakopoka mbinguni nimulika kama kurunzi kunani mwa theluthi ja mito ja chemichemi ja mashi. ¹¹Nilya nyota nipakanga, theluthi ga mashi jipali pakangab na vandu wagwinji niuwa kopokela na mashi gapaliji machungu.¹²Malaika jwa ncheshe akomile tarumbeta jake theluthi ja lyua mnikomwa pamoo na theluji ja mwei na theluthi ja nyota kwa ineyo theluthi ja yowe nigeushila kuwa kiiza theluthi ja mui na theluthi ga shilo vikapaliji na mwanga.¹³Nalolile na kupilikana tai apali kuwa ananguruka katikati ja anga kwa sauti jikurungwa, "Ole, ole, ole, kwa wewala watamao katika nchi kwasababu ga mripuko gwa tarumbeta jirepeshe ambayo jikaribia kukomwa na malaika watatu."

Chapter 9

¹Kisha malaika jwa tano ashikoma tarumbeta jake. naonile nyota kopoka mbingunijipali jijagwishe kwenye Dunia. Nyota jipeilwe funguo gwa shimo linaloelekea kwenye shimo lyangali mwisho. ²Augwile liimo lingali na likomo na lyoi mipanda mnani kwa safu kopoka nkati ja liimo kama lyohi kopoka katika tanuri lyalikurungwa lyua lya anga vilibadilika vipalin kiiza kwasababu ja lyoi ukoposhele liimo.³Nkati mwa liimo nzige wakoposhele kwiya mnani mwa dunia, nao wapegwele mashili kama jejila ja nge kunani mwa dunia. ⁴Washukilugulilwa kuto kuyadhuru maamba katika nchi au mmea gogowe wakijani au mkongo japokuanpe vandu ambao vapaliji na muhuri gwa Nnungu katika paji lya nyuso gao.⁵Wangapewanga ruhusa ja bulaga wenewo vandu bali kuwatesanga pe kwa mei mitano. uchungu gwao upaliji kama gwegula gwa kuumwa na nge walumapo mundu. ⁶Katika moga genego wandu wataloleya kiwo, lakii nwangalipata, wapinga kutamani kuwa, kiwo kinawutuka.⁷Nzige washilandana na farasi wajandaliwe kwa viita, pamtwe gwawo kupaliji na shindun kama tajilya dhahabu na nyuso jao zipaliji kama za binadamu. ⁸Wapaliji na umbo kama lya wakongwe na meno gao gapaliji kama ga imba. ⁹Wapaliji na viua kama viua vya yuma ya sauti ja mabawa gao jipaliji kama sauti jamutuka gamagwinji gaiita na farasi wautukao kujenda kuiita.¹⁰Wapaliji na nchila inayoluma kama nge, katika michili njao wapaliji na mashili ja kudhuru vandu kwa miyei mitano. ¹¹Wapaliji naye kama kunani mwao malaika muliimo lingali na mwiyo lina lyake katika Kiebrania ni Abadoni na katika kiyunani wangali na lina Apolioni. ¹²Ole jwa kwanza apitile inolanje baada ja lyeneli yangali maafa mawili ganakwiya.¹³Malaika jwa sita akomile tarumbeta jake na nikapilikkana sauti jishoshile katika pembe ja madhabahu ambayo ipali mmujo ja Nnungu. ¹⁴Sauti ilimrugulila malaika jwa sita apaliji na tarumbeta, " waweleshe malaika wancheshe ambao watawilwe katika mto wamkulungwa Efrata" ¹⁵Malaika wewala wancheshe wapaliji waandaliwe kwasaa jenejo maalumu moga ago, meyi igo, na mwaka ago, walepeshwe wawaulaje theluthi ya wanadamu.¹⁶Idadi ja maaskari wapaliji kunani mwa farasi wapaliji 200,000,000. Napilikane idadi jao. ¹⁷Aga ndivo nigaonile farasi katika maono gangu ga wewala wapandile kunani mwao viua vyao vipaliji vyaanache kama moto, bluu jiivile na njano jangali iva. mitwe ja farasi vilendene na mitwe jaimba na midomoni mwao ushoshile moto, lyoyi na salfa.¹⁸Thgeluthi ja wanadamu waulegwe na aga mapigo matatu moto, lyoyi na salfa jishoshile katika midomo jao. ¹⁹Pava mashili ga farasi jipaliji katikan midomo jao na katika mikia jao--pava michila jao kama lyoka na wapaliji na mitwe ambayo watumile kupengwa majeraha wanadamu.²⁰Vandu vapeleshe wewala ambao wapaliji wangabulagwa na mapigo aga wangakutubia matendo gao wapaliji watendile, wewala wangaleka kuabudu mapepo na Nnungu ja dhahabu, fedha, shaba, maganga, na mikongo--indu ambayo vingamanya kulola, kupilikana kujenda. ²¹Wewala wangakutubia kuulaga kwao, uwawi gwao, uasherati gwao, na mipanda jao ja wii.

Chapter 10

¹Kisha nilolile malaika jua akitelemshwa pai kushoka kumbungu. apali atawile katika liwingu, na upaliji upinde gwa ula kunani mwa mtwe gwake. Uso gwake upaliji kama lyua na migulu jake jipaliji malinga nguzoja moto. ²Akamwile gambo jashishoka katika mkono gwake lipaliji liunilwe, naye awikile mgulu gwake gwa mnilo kunani mwa bahari ja mgulu gwake kushoto kunani mwa nchi kavu.³Kisha alipaza sauti kunani kama imba aungurumapo na wakati alipopaza sauti saba ziliunguruma. ⁴Wakati raba saba zilipounguruma, paliji nakaribia kujandika, lakini napilikene sautin kopoka mbinguni jinaweleketa, "Tunza ive siri sheshila ambacho radi saba jiwelekete. Unajandike."⁵Kisha malaika nimonile ajimile kunani mwa bahari ja nchi kavu, ajinule mkono gwake kunanin mbinguni ⁶na vyowe vikapaliji. dunia vyowe vipaliji na bahari na vyowe vikapaliji.''panga palikuchelewakawili. ⁷lakini katika moga gale wakati malaika wa saba atakapoukaribia kukoma tarumbeta jake ndivo siri ja mnungu jipali jitimizwe kama watangazile kwa watumishi gwake kwa manabii.''⁸Sauti nipilikene kopoka mbinguni jinilugulile kawili: "Ijende, mjigare gombo ja jishoko lililofunuliwa ambalo liwile katika mkono gwa malaika ajimile kunani ja bahari kunani ja nchin kavu." ⁹Kisha najendile kwa maliaka na kunugulila anipe gombo jajishoko. Anugulile, "Mjigale gombo na mlyanganje linatendile litumbo lyako libile na uchungu, lakini katika mdomo gwako lipaliji litamu malinga asali."¹⁰Najigere gombo jajishoko kopoka mmakono mwa malaika na kulila. lipaliji litamu malinga asali katika mdomo gwangu, alakini baada ja kulya lipitiu lyangu lipaliji na uchungu. ¹¹Kisha baadhi ja sauti zilinugulila, " Unapaswa kutabili kawili kuhusu wandu wawagwinji wa amataifa, lugha na wafalme.'

Chapter 11

¹Nipegwile mnayio gwa tumila kama imbo japimila. Nalugililwe, Mjaule na mkapime hekalu ja Nnungu na madhabahu na wewala wanaoabudu nkati mwake. ²Lakini manpime eneo lya ua wa palanga ga hekalu pakuwa wapegwile vandu va mataifa waliwete mji mtakatifu kwa muda wa miye arobaini na miwili.³Nawapeile mashahidi gwangu wawili mamlaka ga kutabiri kwa muda wa moga 1,260 wapaliji wawete magunia. ⁴Wenewa mashahidi ni mikongo miwili ga mizeituni na vinara viwili ambavyo vijimile mmujo gwa Bwana wa dunia. ⁵Kama mundu yeyowe amwile kuwadhuru moto kushoka minywa mwao na kuwadharau adui jao. yeyowe apingile kuwadharu lazima abulage kwa mpanda gwenegu.⁶Wewala mashahidi wangali na uwezo gwa ugalanga ili kwamba ula jinye wakati wanatabiri wengali na mashili ja badili mashi kuwa minyai na kuikoma nchi kwa kita aina ja kumwa wakati wowowe upingile. ⁷Wakati wapaliji kumalia ushuhuda gwao jwejula mnyama akoposhaye kwenye liimo lingali la mwiyo atendile vita dhidi jao wapinga kuwashida na kuwaulaga.⁸Miili jao jigonile katika mtaa wa mji mkuru (ambao kimfano unachemwa sodoma na Misri ) ambapo Bwana gwao alisubiwa. ⁹Kwa lyua lya tatu na nusu baadhi kushoka katika jamaa za vandu, kabila lugha na kila taifa wanalolana miili jao na wangashoya kibali kuwika katika kaburi.¹⁰Wewala wanaoishi katika nchi shiwafurahi kwaajili jao na kushangilia hata kutumiana zawadi kwasababu jao manabii wawili watasilwe wewala waishie katika nchi. ¹¹Lakini baada ga moga gatatu na nusu pumzi ja uhai kopoka kwa Nnungu jiwajinjile nao watajima kwa magulu gao. Hofu jajikuru nikuwaangushikla wewala wa kulolana. ¹²Kisha shiwapilikane sauti jikuru kopoka mbinguni ikiwalugulila, "Njianje hakuno!" na wenewo nijendanga kunani mbinguni katika liwingu, wakati adui jao wakilolana.¹³Katika saa jenejo kupaliji na tetemeko na wewala wapeleshe hai shiwaogopeshwe na kupea utukufu Nnungu wa mbinguni. ¹⁴Ole ja pili jipitile. mnolanje! Ole ja tatu jinakwiya upesi.¹⁵Kisha malaika wa saba ashikukoma tarumbeta jake na sauti jikurungwa zijenele mbinguni na kuweleketa, "Ufalme wa dunia upaliji ufalme wa Bwana jwetu na wa Kristo jwake. shiatawale milele na milele."¹⁶Kisha wazee ishirini nancheshe wapaliji waketile kwenye vitengu vya enzi mbele ja Nnungu washigwa wayene pai pa ardhi, Nyuso jao zijiname pai na wayene walikumwabudu Nnungu. ¹⁷Wawelekete, "tunashoya shukrani jetu kungwako, Bwana Nnungu mtawala kunani ja yowe, ambaye apali na ambaye akapaliji, kwasababu utwaaile mashili gako jikuru na kuamnza kutawala.¹⁸Mataifa washikukasirika lakini ghadhbau jako jiishile. wakati unaika kwa wafu kuhukumiwa na mmwee nna kuwazawadia zawadi watumishi gwako manabii, waamini na wewala wapali na hofu ja lyina lyako, wowe wawili wakafaa shindu na wakwete mashili. na wakati gwako guishile wa kuwaharibia wewala mbao wapaliji wakiharibia dunia."¹⁹Kisha hekalu lya Nnungu mbinguni liliunukulwa na sanduku lya agano lililoonekan nkati mwa hekalu lyake. kupaliji na milae ja mwanga, nyenye, ngurumo ja radi, tetemeko la ardhi na maganga ga ula.

Chapter 12

¹Ishara jikuru jioneke mbingunimkongwe aunikwe na lyua na apali na juna pain ja migulu jake na ntajin jan nyota kumi na iwili apaliji kunani mwa mtwew gwake. ²Aaplaiji na shitumbo na apaliji anaguta kwa maumivu ga weleka-- katika uchungu wa weleka.³Na ishara jina jionekane mbinguni: Mnole! kuupaliji na lyoka jwa nashe mkurungwa ambaye apaliji nan mitwe saba na pembe kumi na kupaliji na taji saba kwenye mitwe gake. ⁴Mchila gwake ukokwete theluthi jimo ja nyota mbinguni na kujaa pai pa dunia. lyoka lijimile mmujon mwa wandonya apaliji anakaribia kuweleka, ili kwamba wakati anaweleka, apate kumeya mwana jwake.⁵Amelekwe mwana, mwana jwa Nnume ambaye shiatawale mataifa gowe kwa imbo ja yuma. mtoto jwake anyakwile kunaninkwa Nnungu na kwenye shitengu shake sha enzi, ⁶Na jwandonya awutwishe nyikani mahali ambako Nnungu apaliji liandaliwe eneo kwaajili jake ili amanye kuhudumiwa kwa moga 1,260.⁷Ineyo kupaliji na vita mbinguni. mikaeli na malaika jwakewashikomananga na jwejula lyooka; jwamkurungwa na malaika njwake ni komananga. ⁸Lakini lyiyoka jwangali na mashili ngaatosha kushinda. kwaiyo jangapagwa kawili nafasi mbinguni kwaajili jake na malaika jake. ⁹Lyoyoka likurungwa-- jwejula lyioka lya ukala achemilwe ibilisi au shetani ambayo kutembanga-- dunia nzima jijawa pai katika dunia na malaika gwake wajailwe pai pamon naye.¹⁰Kisha napilikene sauti jikurungwa kopoka mbinguni: "Nnaino wokovu uishile, mashili--nanufalme wa Nnungu jwetu, na mamlaka ga Kristo jwake. pava mshtaki wa ashapwanga jetu ajawe pai--ambaye ashikujwashtaki mmujo mwa Nnungu jwetu muhi na shilo.¹¹Wahikumshinda kwa miyai ja mwanakondoo na kwalilowe kya ushuhuda gwao, kwa maana hawakupenda sana kwa maisha gao hata kuwa. ¹²Kwaiyo, mshangilie, mmnanganyanji kumbingu na wowe watemile nkati jake. lakini Ole wa nchi na bahari kwasababu muovu atelemishwe kungwenu aliji nan hasira hali kwasababu anamanya kwamba akwete muda mchache pe.¹³Wakati lyoyoka alipoanza ajiwe pai pa nchi, ashikumkagula jwandonya ambaye apaliji ashiwelekwa mwana mnalume. ¹⁴Lakini jwandonya apegwile mabawa mawili ga tai makulungwa. ili kwamba apinjile kuguruka hadi kwenye eneo lililoandaliwa kwaajili jake kwekula kujangwa, eneo ambalo jwawenzile kutunzwa kwa wakati nyakati ja nusu wakati--mahala awezile kuoafikia jwenejo lyoyoka.¹⁵Lyoka amwagile mashi kopoka muinywa mwake malinga mto ili atende gharika ja kumgharikisha. ¹⁶Lakini ardhi jigombweshe jwandonya ilikuinula shinywa shake na kumeya mto autumile lyiyoka kopoka nkushinywa shake. ¹⁷kisha lyiyoka ashikukasiria jwandonya nae ajawilwe na kutendwa vita na uwelekaji gwake wowe wewala watii amri ja Nnungu na kukamulila ushuhuda kuhusu Yesu. ¹⁸Kisha lyiyoka nijima kunani ga mchanga ufukwe gwa bahari.

Chapter 13

¹Kisha namonile mnyama alikopoka kwenye bahari. apaliji na pembe na mitwe saba katika pembe jake wapaliji na taji kumi na katika mtwe gwake kupaliji na malowe ga kufuru kwa Nnungu. ²Jweneju mnyama nimonile ni kama chui. magulu gake gapalijin kama dubu na mdomo ngwake upalijin kama gwa imba jwejula lyiyoka ampegwile mashili na katika shitengu sjhake sha enzi na mamlaka gene mashili sana ga kutawala.³Mtwe jwa mnyama jumo jwao kilolile kuwa na jeraha jajikulungwa ambao lingesababisha mauti gake Lakini jeraha lyake liponilwe na dunia jowe ikishangazwa na kumkagula mnyama. ⁴Pia wakamwabudu lyiyoka maana wampelekemamlaka jwejula mnyama, wakamwamubudu mnyama pia na nijendelea kuweleketa, "Gani kama mnyama? na yani shakomane nagwe?''⁵Mnyama apegirwe mdomo ili alongele malowe ga kujisifu na matusi. Aluhusiwe kuwa na mamlaka kwa meyi arobaini na iwili. ⁶Ineyo mnayama agula mdomo gwake nilongela matusi dhidi ja Nnungu, nitukana lina pekee eneo apaliji akiishi na wewala wanaoshi mbinguni.⁷Mnyama aruhusiwe kutenda vita na waamini na kugashinda. Pia, apegwile mammalaka juu ja kila kabila, vandu, lugha na taifa. ⁸Wowe waishio duniani watamwabudu Nnungu jwejula kila jumo ambaye lyina lyake likanawe jandikwa shoka uumbaji mwa dunia katika shitabu sha uzima ambacho ni sha mwanakondoo ambaye alichinjwa.⁹Apali yeyowe akwete lisikilo, na apilkane. ¹⁰Ivaga jumo jwao ajamwile mateka na kwenye mateka shajende apali jumo jwao shaulage kwa upanga, wa upanga shiauwawe, gweguno mwito gwa utulivu na uvumilivu na imanin kwa wenewo wapali watakatifu.¹¹Kawili nalolile mnyama juna anaika kopoka katika nchi. apaliji na pembe mbili malinga kondoo na aweleketa malinga lyoyoka. ¹²Aboneshwe mamlaka jowe katika mnyama, kama jwejula wakwanza katika kupali kwake na kutenda katika duniab na wewala walioishi wakimwabudu jwejula ambaye jereha lyake liponile.¹³Atendile miujiza ja mashili, hata atenda moto ushuke katika dunia kopoka mbinguni mmujo ja vandu, ¹⁴na kwa ishara washiruhusiwa kuwatemba wenewo watamile katika dunia nikuwalugulila kuwalaya sanamu kwa heshima ja mnyama ambaye apaliji ajeruhiwe kwa upanga lakinin bado aliishi.¹⁵Aruhusiwe kushoya pumzi katika jejila sanamu ja mnyama ili sanamu jimanyile weleketa na kusababisha wewala wowe wakanile kumwabudu mnyama wabulagwe. ¹⁶Pia nilazimisha kila jumo apali na thamani na mwenye mashili, tajiri na maskini, huru na mtumwa, aposhele alama katika mkono gwa kuume katika pajin la uso. ¹⁷Apaliji jwangawezekana kwa kila shindu kuwuya na kuuma japo apaliji akwete alama ja mnyama, na jejino ni namba ja wakilisha lina lyake.¹⁸Jeneji jinahitaji busara apaliji yeyowe ana atambwile, mneche amanye kutenda hesabu ja namba na mnyama maana ni namba ja kibinadamu. Namba jake ni 666.

Chapter 14

¹Nikalolile na kulola mwanakondoo ashijima mmujo jangu kunani mwa mlima Sayuni. Pamoja na jwejula wapaliji 144,000 kwenye lyina lyake na awawa jake lijandishwe katika vipaji vya nyuso jao. ²Napilikene sauti kopoka mbinguni ipilikana mbuti mashi ga magwinji na sauti jajikurungwa ja radi. sauti nipilikene nikama wakoma vinubi vyao.³Wakijimba gwimbo gwa yambi mmujo mwa shitengu sha enzi na mmujo gwa uhai gwa wanne na wazee jwakwapi hata mwenye uwezo wa kujifunza gwenego wimbo japo wapaliji kwa 144,000 ambao wakombole kopoka duniani. ⁴Wenewa ni wewala ambao wanganyata wayene kwa wandonya maana wajitulize wayene dhidi ja matendo ga zinaa ni wewala ambao walimnkagula mwanakondoo kokowe ajendile. wenewo wakombwele kopoka kwa wanadamu wapali na matunda ga kwanza kwa Nnungu na kwa mwanakondoo. ⁵Gwakwapi unami upegwile katika inywa jao ngalaumiwa.⁶Nalolile malaika juna akunguruka katikati ja mbingu, ambaye mwene ujumbe wa mbinguni na habari njema kwa kuwatangazia wenye kuiishi pa duniani kwa kila taifa, kabila, lugha na vandu. ⁷Nikwashema kwa sauti jajikuru. "mjogopanje Nnungu na mumpaye utukufu. kwa maana muda ja hukumu ukaribie mumwabudu jweneji, Jwenejo aumbile mbingu na dunia ma habari na chemichemi ja mashi."⁸Malaika juna - malaika jwapili nikukagula niweleketa, "Ujagwishe, ujagwishe Babeli jwamkuru, ambaye uwanywile mataifa divai ja ukahaba, divai ambayo jiletile ghadhabu kunani jake."⁹Malaika juna - malaika jwa tatu akagwile niweleketa kwa sauti jikuru, "yeyowe apingaye kumwabudu jweneju mnyama na sanamu jakee na kuposhela alama katika paji lyake lya uso au mmakono. ¹⁰Jweneju pia anywele divai ja ghadhabu ja Nnungu, divai ambayo jiandaliwe na kumwaga bila anganywa katika shikombe sha hasira jake mundu angwele shateswe kwa moto na moto gwa kiberiti mmujo mwa malaika jake watakatifu na mmujo ja mwanakondoo.¹¹Na lyoyi jwa maumivu jao ujendile milele na milele na jwangapali na mapumziko muhi na shilo - wenewo waabuduyo mnyama na sanamu jake na kila mundu aposhele alama ja lina lyake. ¹²Gwenegu ni wito wa subira na uvumilivu kwa waamini, wewala ambao hutii amri ja Nnungu na imani katika Yesu."¹³Napilikene sauti kopoka mbinguni ikiweleketa, "mjandishe aga. Heri ja wafu wafao katika Bwana. "Ndivo jiwelekete Roho, "ili wamanyi kupumulila kopoka kwenye maengo gao, Maana matendo gao ganakumkagula."¹⁴Nalolile na kukola kuupaliji na liwingu jeupe na aketile kwenye liwingu na jumo apaliji wa mfano wa mwana wa mundu. Apaliji nan taji ja dhahabu katika mtwe gwake na mundu mkali katika mkono gwake. ¹⁵Malaika juna kawili aishile kopoka kwenye hakulu na shemile kwa sauti jikuru kujenda kwa jwejula atamile katika liwingu. mtole mundu gwenu na mtanduwe kuuna pakuwa muda gwa mavuno uwadie. maana mavuno katika dunia gaivile." ¹⁶Kawili jwejula apali katika wingu aliupitisha gwake kunani mwa dunia, na dunia ikavuma.¹⁷Na malaika juna aishile kopoka kwenye hekalu la mbinguni; naye apali na mundu mkali. ¹⁸Na bado malaika juna aishile kopoka kwenye madhabahu, na malaika apaliji kwa sauti la likuru malaika ambaye apaliji na mundu mkali "mjigare mundu mkali na lyakusanye matawi, ga mzabibu kopoka kwenye mzabibu gwa nchi. pa kuwa zabibu nnaino ziivile"¹⁹Malaika apeleshe mundu gwake katika dunia na alikusanya mavuno ga zabibu na dunia na ashigurusha katika pipa likuru la divai ja ghadhabu ja Nnungu. ²⁰Liungulo la divai lishipondwapondwa palanga mwa mji na minyai jimwagishe kopoka katika lyenelo shimo sha hatanu ja farasi kwa stadia 1,600.

Chapter 15

¹Kawili nilolile ishara jina ja mbinguni, jikurungwa na genye kushangaza; apaliji na malaika saba wenye mapigo saba, ambayo yapaliji mapigo ga mwisho (katika genego hasira ga Nnungu aliji jitimile).²Nilolile sheshila kikoposhelem kwa bahari ja bilauri iliochanganywa na moto na mjimanga pembeni mwa bahari ambapo wewala wapaliji washindile dhidi ja mnyama na sanamu jake, na kunani mwa namba jinajowakilisha lina lyake. walikua wakamule vinubiwapegwile na Nnungu.³Wapaliji walijimba wimbo gwa musa mtumishi jwa Nnungu na gwimbo gwa mwanakondoo: "Maengo gako ni makurungwa na genye kushangaza, Bwana Nnungu, utawale vyoye. mwaminifu na mpanda gwako ni gwa ukweli, mfalme wa mataifa. ⁴Ni gani ashindilwe kukuhofu mmwe Bwana na kulitukuza lina lyako? na kuwa mmwe jika npe ni mtakatifu. mataifa gowe gaishile na kukuabudu mmujo jako kwasababu umwema na matendo gako gamanyile"⁵Baada ya mambo aga nilolile, na sehemu takatifu sana ambapo paliji na hema ja ushuhuda. iliofungukia mbinguni. ⁶kopoka mahali patakatifu sana waishile malaika saba wenye mapigo saba wawete mavazi safi, kitani genyen kung'aa na mshipi gwa dhahabu kuungukula vifuan jao.⁷Jumo wa wewala wapali na uhai wanne nishoya kwa malaika saba, mabakuli saba ga dhahabu gagumbele ghadhabu ja Nnungu mwenye kuishi milele na milele. ⁸Mahali patakatifu sana kugombele lyoyi kopoka kwenye utukufu gwa Nnungu na nkopoka kwenye uwezo gwake. jwakwapi hata jumo amanyile kujinjila mpaka mapigo saba ga malaika saba galiji gakamilike.

Chapter 16

¹Napilikene sauti jajikulungwa jikishema kopoka sehemu jitakatifu na kulugula nkwa wewala malaika saba, "Mjende mkajite kunani ja dunia mabakuri saba ga dhahabu ja Nnungu."²Malaika gwa kwanza ajendile nan kujita bakuli jake katika dunia; majeraha mabaya na genye maumivu makali gaishe kwa wandu wakwete alama ja mnyama, kwa wewala ambao waabudie sanamu jake.³Malaika jwa pili ajitile sanamu jake katika bahari jipali kama minyain ja mundu awile, na kila kiumbe hai katika bahari shiwile.⁴Malika jwa tatu ajitile bakuli jake katika miiton na katika chemichemi ga mashi; iwaga minyai. ⁵Napilikene malaika jwa mashi ashikuweleketa, "mmwe ni mwaminifu - jumo apali na uliyekuweko, Mtakatifu - ⁶kwasababu nneletile hukumu yeneyi. Kwasababu wajitile minyai ya waamini na manabii uwapatile wenewo kung'wa minyai; ndicho wanachostahili," ⁷Napilikene madhabahu ikijibu, "Ndiyo! Bwana Nnungu mwenye kutawala kunani na nyowe, hukumu jako ni kweli na ja haki,"⁸Malaika jwa ncheshe nijita kopoka kwenye bakuli lyake mnani mwa lyua, na lipengwile ruhusu kuugula vandu kwa moto. ⁹Waugwile kwa lyoto lya tisha na wakarikufuru lilowe lya Nnungu, mwenye mashili kunani mwa mapigo gowe. wangatubu wala kumpa nnyene utukufu.¹⁰Malaika jwa tano ajitile kopoka kwenye bakuli jake katika shitengu sha enzi sha mnyama, na luvindu kufunika ufalme gwake. washiyaga meno katika maumivu makali. ¹¹Wakamtukana Nnungu jwa mbinguni kwasababu ga maumivu gao na majeraha gao, na bado waeendeleenje kutotubu kwa sheshila watendasho.¹²Malaika jwa sita ajitile bakuli jake kopoka katika mto mkurungwa, Frati, na mashi gake gajumwile ili kumanya kuandaa mpanda gwa wafalme shiwaishe kopoka mashariki. ¹³Nikalolile mitima mitatub jajibii zilolile kama chura wakoposhele palanga palikang'wa mwa lyoka, jwejula mnyama, na jwejula nabii jwa unami. ¹⁴Ni mitima jwa pepo zitendazo ishara ja miujiza wapaliji wakijenda kwa wafalme wa dunia yowe ili kumanya kuwakusanya pamoo kwa vita katika moga jikuru ja Nnungu, mwenye kutawala kunani ja yowe.¹⁵("Inole nakwiya kama mwii! Heri jwejula adumuye katika kukesha, atunzaye mavazi gake ili jwangamanya kujenda palanga uchi na kujilola aibu jake.") ¹⁶Wawapeleshe pamoo katika sehemu jichemilwe katika Kiebrania Amagedoni.¹⁷Malaika jwa saba ajitile kopoka kwenya bakuli jake katika anga. kisha sauti jikuru jipilikenike kopoka Ptakatifu na kopoka kwenye shitengu sha enzi, ikiweleketa, "Imalile!" ¹⁸Kupaliji nan miale ja mwanga wa radi, ngurumo, vishindo vya radi, na tetemeko lya tisha - tetemeko lyalikuru lya ardhi ambalo likanawe koposhela pa duniani tangu mwanadamu jwapali duniani lyenelyo ni tetemeko rikurungwa zaidi. ¹⁹Mji mkuru gwagawanyika katika sehemu tatu, na miji ga mataifa jijangwishe, kisha Nnungu akamkumbusha Babeli mkulu, na akaupa mji huo shikombe shigumbele divai kopoka kwenye ghadhabu jake jaliji kali.²⁰Kila kisiwa shiwowile na milima jangaonekana kawili. ²¹Ula jikurungwa ja maganga ipaliji na uzito gwa talanta, jitelemishwe kopoka mbinguni kunani mwa vandu, na wakamlaani Nnungu kwa mapigo ga ula ga maganga kwasababu lyelila pigo lipali baya sana.

Chapter 17

¹Jumo jwa malaika saba apaliji nan vitasa saba aishile na kuninugulila, "Njie" nimuoneshe hukumu ja kahaba mkuru atimile kunani mwa mashi gamagwinji, ²ambaye wafalme gwa nchi watendile mambo ga uzinzi gwake watamao kudunia wameleweshwa."³Malaika panijigelen katika mtima mpaka nyikani na nimwonile mkongwe atamile kunani mwa mnyama jwanache meya ga matukano. mnyama apaliji na mitwe saba na pembe kumi. ⁴Jwandonya awete nguo ja dhambarau na janache na apambwile kwa dhahabu maganga ga thamani, na lulu. apaliji akamwile mmakono mwake shikombe sha dhahabu kigumbele indu ya machukizo ga uchafu gwa uasharati gwake. ⁵Kunani mwa paji la uso gwake lijandishwe lyina lya kisiri."BABELI MKURU, MAMA JWA MAKAHABA NA GA INDU VYA MACHUKIZO GA NCHI."⁶Nikalolile ja kuwa jwandonya jwejuno apaliji akolelwe kwa minyai ga waumini na minyai ja wawile kwaajili ja Yesu. wakati nammonile naliji na mshangao mkuru. ⁷Lakini malaika panilugulile, "Kwa di unashangaa? shinimmalanjile maana ja jwandonya na mnyama amjigele (mnyama jwenejo mwenye mitwe saba na yeila pembe kumi).⁸Mnyama mummonile apali, jwakwapi kawili nnaino, lakini apali tayari kuwela kopoka katika liimo lingali na mwisho. kisha shaendelee na uharibifu. wewala watamao kunani mwa nchi, wewala ambao mena gao gangajandikwa kwenye shitabu sha uzima tangu kubikwa misingi ja ulimwengu - watashangaa wamlolapo mnyama apaliji kwamba jwakwapi nnaino lakini apali karibu kuika.⁹Wito gweguno ni kwaajili ja akili jikwete na hekima. mitwe saba ni milima saba ambapo jwandonya atamile kunani kwake. ¹⁰Nayo pia ni wafalme saba, wafalme watano wajagwishe, jumo apali, na juna jwangali bado, wakati aishile shatame kwa muda muupi pe.¹¹Mnyama jwapaliji lakini nnaino jwakwapi jwejula pia ni mfalme wanane; lakini ni jumo wa wewala wafalme saba na ajenda kwenye uharibifu.¹²Yeila pembe kumi ulizozionz ni wafalme kumi ambao wakanawe poshela ufalme lakini waposhele mamlaka kama wafalme kwa sa jimo pamoo na mnyama. ¹³Wenewa wakwete ushauri gumo na shiwapele mashiloi jao na mamlaka ga jwejula mnyama. ¹⁴Shiwatende vita baina jao na mwanakondoo, lakini mwanakondoo atawashinda kwasababu ni Bwana gwa mabwana, na mfalme gwa mfalme - na katika jweneji tuchemilwe, tuchaguliwa, waaminifu."¹⁵Mlaika anigulile, 'Gegala mashi ugaweni, pepala aketin jwejula kahaba ni vandu, makutano, mataifa na lugha.¹⁶Yeila pembe kumi ujiweni - yeneyo na jwejula mnyama shiwamchime jwejula kahaba. Nao shiwatende kuwa mpweke na uchi, shiwamlyangange mwili gwake, na kuuteketeza kwa moto. ¹⁷Maana Nnungu awikwile mioyoni mwao kubeba kusudi lyake kwa makubaliano ga kumpea mnyama mashili jao kiumtawala mpaka malowe ga Nnungu gapingapotimia.¹⁸Jwejula jwandonya ummonile ni mji gula gwa mkurungwa utawalao kunani mwa wafalme wa nchi."

Chapter 18

¹Baada ya indu yeneyi namlolile malaika atelemwishe pai kushoka mbinguni. jweneji paliji na mamlaka makuruga nchi jiliangazwa kwa utukufu gwake. ²Agutile kwa sauti jajikuru, akiweleketa, "Mjangwishe, jwegula mji mkuu Babeliupaliji sehemu gatamilapo mapepo, na sehemu jitamapo kila roho chafu, na sehemu gatamapo machafu na shijuni achukizaye. ³pakuwa mataifa goweganyweile mvinyo gwa tamaa ga uesharati gwake ambao upeile ghadhabu. wafalme wa nchi wamezini naye, wauyanga biashara wa nchi wapaliji matajiri kwa mashili ga maisha gake ga anasa."⁴Kisha napilikene sauti jinakopoka mbinguni ikiweleketa, "Mshokanje kungwake wandu wangune, mnaishe mkashiriki katikan yambi gake na ili mnajie kuposhela mapigo gake gegowe. ⁵Yambi yake ilundikene kunani ja mbingu. na Nnungu akumbushile matendo gake maobvu. ⁶Mumlipe kama muwalipange wana, na mkalipe mara mbili kwa jisniandendile katika shikombe shakiengenye , mchanganyisheni mara mbili kwaajili jake.⁷Kama mutukuze nyie mmayene na aishile kwa anasa, mupeyange mateso gamagwinji na huzuni, pakuwa huweleketa mumtima gwake, Natamile kama malkia, wala nga mjane, na wala gagaona maombolezo. ⁸Kwa ineyo nkayti mwa lyua limo mapigo gake gapinga kulemea, shatekelezwe uwo moto, pa kuwa Bwana Nnungu ni mwenye mashili na n i mhukumu gwake."⁹Wafalme wa nchi waliozini na mwanga nikiwa pamoo naye wagutile na kumuombolezea wapingapo kuulola lyoyin na kuungula kwake. ¹⁰Shiwajime mbali naye kwa hofu ja maumivu washikuweleketa Ole, ole kwa mji mkuru, Babeli mji mwenye nashili kwa saa jimo hukumujako jiishe.''¹¹Watendanga biashara jwa nchi mgutange na kuomboleza kwaajili jako pakuwa jwakwapi hata jumo aumele bidhaa jake kawili - ¹²bidhaa ja dhahabu, fedha, maganga ga thamani, lulu, kitani cha mkoto, zamabarau, hariri shanashe, aina jowe ja mikongo ja harufu jamkoto, kila shombo sha mbembe za ndovu, kila shombo kielelywe kwa mkongo ja thamani, shaba, shuma, liwe, ¹³mdalasini, viungo, uvumba, manemane, ub ani, mvinyo, mauta, utandi gwa mbone, ngano, ng'ombe na kondoo, farasi na mutuka, na watumwa, na mitima za vandu.¹⁴Matunda ugatamani kwa mashili jako gajawile kopoka kungweko. anasa jako jowe na mapambo gashoshile, gangapangwa kawili.¹⁵Watenda biashara wa indu yeneyi wapatile utajiri kwa mapenzi gake shiwajimanje mbali kopoka kungwake kwasababu ja hofu ja maumivu gake, waligutanga kwa sauti ja maombolezo. ¹⁶Waliweleketa, "Ole, ole nji gwegula mkuru uvikilwe kitani chambone, zambarau, na janache, na kupambwe kwa dhahabu, na vito vya thamani na lulu!" ¹⁷Nkati ja saa jino utajiri wowe gwenego shiukoposhe. kila naodha jwa meli, kila baharia, na wowe wanamashi, na wowe watendao liengo baharini, washijiamangana mbali.¹⁸Wagutile walipouona lyiyi wa kuungua kwake. Waweleketenje, Ni mji gani ulendene na mji gwenegu mkuru?" ¹⁹Wajaile mavumbi mnani mwa mitwe jao na waliguta wasshishoka miyoyi nja kuomboleza, "Ole ole mji mkurungwa mahali gowe wapaliji na meli zao baharini washiwa matajiri koposhela mali jake, nkati ja saa jimo gaangamizwe." ²⁰Furahini mnani mwake, mbingu, mmanganyanyi waumini, mitume na manabii, kwa maana Nnungu aletile hukumu jenu juu jake!"²¹Malaika akwete mashili ashijinula liganga likuru lya sajila na alilitupa baharini, akiweleketa, "kwa mpanda gwenegu Babeli, gwegula mji mkuru, gunajawa pai kwa ukatili na gukaonekana kawili. ²²Sauti ja vinanda, wanamuziki, filimbi na tarumbeta wangapilikana kawili kungwenu. wala fundi wa aina yeyowe mukamuinanga kungwenu, wala sauti jaliinu jikapilikana kawili kungwenu.²³Mwanga gwa taa gukaangaza nkati jako, sauti ja bwana harusi na bibi harusi jangali pilikanika kawili bkati jako, maana watenda biashara gwako wapaliji wakuru wa nchi, na wamataifa, washitembwa kwa uwawi gwako. ²⁴Nkati jwake minyai ja manabii na waamini jitolile na minyai ja wowe waulegwe kunani mwa nchi."

Chapter 19

¹Baadda ga mambo genega napilikene sauti kama ja mnito gukurungwa ja kikundi likulungwa lya wandu mbinguni jishiweleketa, "Haleluya. wokovu, utukufu, na mashili ni ga Nnungu jwetu. ²Hukumu njake ni kweli na haki, pava aamemuhukumu nkahaba mkuru aalibiye nchi kwa uzinzi gwake. Atendile kisasi ja minyai ja watumishi gwake, ambaye ajitile nyene."³Kwa mala japili palugulile, "Haleluya lyoi nikopoka kungwake milele na milele." ⁴Wewala wazee ishirini na wancheshe na iyumbe hai wancheshe wakasujudu na kumwabudu Nnungu atemile pa shitengu sha enzi wapatiji wakiweleketa, "Amina Haleluya!"⁵Ndivo lilowe lishoshile pashitengu sha enzi, liweleketa, "Mumsifu Nnungu jwetu mmanganyi watumishi gwake wowe, mmanganya mnaomcha jwejula wowe wangawa na umuhimu na wakweteb mashili."⁶Ndivo napilikene lilowe kama lilowe ja likundi likurungwalya vandu kama lilowe ja ngurumo ga mashi gamagwinji na kama ngurumo ja radi, jiweleketa, Haleluya Bwana ni Nnungu jwetu, mtawala jwakuamini ja wowe, hutawala.⁷Na tushangilie na kufurahi na kupea utukufu kwasababu harusi na sherehe ja Mwana kondolo jiishile na awiawi jwa harusi apali tayari." ⁸Aliruhusiwa kuvalishwa kitani safi na yenye kung'ala(Kitani safi ni matendo ga haki ga waumini}.⁹Malaika niweleketa nanne, "Mjaandishe genega: wabarikiwe wewala walikwe kwenye sherehe ja harusi ja mwanakondoo." inepeyi nikuwarugulila, "Genega ni malowe ga kweli ga kweli ga Nnungu." ¹⁰Ninasujudu mmujo ja migulu jake nin kumwabudu lakini anilugulile, "Mnatende nnei! nne ni mtumshi njako na gwa anungunayo wewala wakamwile ushuhuda gwa Yesu ni mtima ja unabii."¹¹Kiaha najnilole mbingu jikiugulaka na nnole nankupaliji na farasi mweupe! na jwejula alijib anamkwela alichemwa mwaminifu na gwa ukweli Hukumu kwa haki na kutenda vita. ¹²Meyo gake ni kama mwali jwan moto nabn kunani mwa mtwe gwake ashikola taji jajigwinji. ashikola lyin a lijandishwe kunani jake jwangalimanya mundu jojoiwe ipaliji jwejula mmayene. ¹³Awete vazi lionilwe katika minyai na lina lyake lichemilwe lilowe lya Nnungu.¹⁴Majeshi ga mbinguni gashikumkagula kunani ja farasi weuepe, wavishwenge kitani cha mbone, nyeupe na sifa. ¹⁵Mukinywa mwake hukopoka upanga mkali ambao huyaangamiza mataifa, naye atawatawala kwa imbo ya yuma, naye aliwataka yombo vya vya mvinyo kwa hasira kali ja Nnungu, hutawala kunani jwa wowe. ¹⁶Naye ajandishwe kunani ja vazi lyake na nkatioka paja lake lina MFALNME WA WAFALME NA BWANA WA MABWANA.¹⁷Namulolile malaika ajimule pan lyua. awachemilen kwa lilowe likuru ijunin wowe wagurukao kunani "Njianje" mkusanyikenin pamoo kwwenye shalya shikulu sha Nnungu. ¹⁸Njianje mlyanganje nyama ja wafalme, nnyama ja majemedari, nnyama ja vandu wakulungwa, mnayama ja farasi na wakwela faraxsi na nnyama ja vandu wowe wangali huru na watumwa, wangali na umuhimu na wakwete mashili.''¹⁹Namlolile mnyama na wafalme wa nchi pamoo na majeshi gao. wapaliji wajipanmjile kwaajili ja kutenda vita na jumoo akwetile farasi na lijeshi lyake. ²⁰Mnyama akamwilwe nan nabii jwake jwa unami azitendile ishara katika kupali kwake. kwa ishara yeneyi awatembile wewala wajiposhele chapa ja mnyama na wangalisujudia sanamu jake. wowe wawili wajawe wangali hai katika ziwa la mto likolelalo kwa kiberiti.²¹Wewala wapeleshe waulegwe kwa upanga ukoposhwe muhinywa mwa jumo apandile kunani ja farasi. ijuni wowe walile mizoga ja iilu yaonji.

Chapter 20

¹Kisha nalolile malaika alilugulamkopoka mbinguni, na ugulo gwa liimo liongali na mwiyo na mnyororo mkulungwa mmakono gwake. ²Amkamwile jwejula lyiyoka, lijoka lyab ukala ambaye na ibilisin au shetani, na kumugala miaka elfu. ³Amjaile na liimo lingali na mwiyo, ninkulugala na kutaga muhuri kunani jake, jeneji jipaliji ineyo ili kwamba mwangawatemba mataifa kawili mpaka miaka elfu jikamilapo , baada ja penepo, ashaashirwe huru kwa muda gwa mshoko.⁴Kisha nilolile itengu ya enzi. itamilwe na wewala ambao wapaliji wapegwile mamlaka ja kuhukumu. Inepeyo nalolele nafsi ja wewala ambao wapaliji wajatwile mitwe kwaajili ja ushuhuda kuhusu Yesu na lilowe lya Nnungu. wapaliji wakanawe mwabudu mnyama wala sanamu jake, na wakanile kuposhela alama kunani mwa paji ja nyuso jao au mmakono. waishile uzimani na wakatawala pamoo na Kristo kwa miaka elfu.⁵Wafu walepeshwe wangaika uzimani mpaka miaka elfu jopaliji, jimalile. gwenegu ndo ufufuo gwa kwanza. ⁶Mbarikiwa na mtakatifu ni undu jojowe ambaye ajigere nafsi katika ufufuo na kwanza! Mauti jwa pili jwangali mashili juu ja vandu malinga wenewa. shiwawe makuhani wa Nnungu na Kristo na shiwatawale na jwenejo kwa iyaka elfu.⁷Wakati iyaka elfu itakapofikia mwisho, shetani shauguliwe kushoka kugereza jeke. ⁸Shajende palanga kuwatembanga mataifa katika kona ncheshe ja dunia - Gogu na Magogu - kuwaleta pamoo kwaajili ja vita. wapaliji wagwinji mbuti miyanga ja bahari.⁹Wajendile kunani kwenye tambarare ja nchi, nao nijunguka kambi ja waumini, mji upingwao. lakini nmoto waishile kopoka mbinguni na kuwaangamiza. ¹⁰Shetani ambaye ashikwatembanga, ajailwe mukati ja ziwa liwakalo kiberiti, ambamo mnyama na nabii jwa unami wapaliji wajailwe, shiwateswange muyi na shilo milele na milele.¹¹Kisha nalolile shitengu shaenzi shikurungwa sheupe na jwejuala ambaye atamile kunani jake. dunia na mbingu ziutushwe mbali kopoka katika kupali kwake, Lakini jangapaliji nafasi ja wenewo kujenda. ¹²Nawalolile wawile - hodari na wangali wamuhimu wajimile katika shitengu sha enzi, na itabu ihunulwe, kisha shitabu shina shiugulwe-- shitabu sha uzima wafu walihukumiwa kwa sheshila kijandishishwe nkati mwa itabu, matokeo ga sheshila wakitendile.¹³Bahari jishikuwashoya wafu ambao wapaliji nkati jake, kiwo na kuzimu viwashoshie wafu ambao wapaliji nkati jake na wafu walihukumiwa kulandana na watendile. ¹⁴Shiwo na kuzimu zijailwe nkati mwa ziwa lya moto. jeneji ni mauti ja pili ziwa lya moto. ¹⁵Kama lina lya yeyowe lyangapatikana lijandishwe nkati ja shitabu sha uzima, kujawa nkati ja ziwa lya moto.*

Chapter 21

¹Kisha nalolile mbingu ja yambi na nchi ja yambi, kwakua mbingu ja kwanza na nchi ja kwanza jipitile, na bahari jangapali kawili. ²Niwonile mji mtakatifu, Yerusalemu ja yambi, ambao uishile nchini kopoka mbinguni kwa Nnungu, ulioandaliwa mbuti bibi harusi apambilwe kwaajili ja Mnume gwake.³Napilikene lilowe lya likurungwa kopoka kwenye shitengu sha enzi ikiweleketa, "Mnole makao ga Nnungu gapali pamoo na wanadamu, naye shaisha pamoo nao, wapaliji vabdu vake, na Nnungu mmayene apaliji nao na apaliji Nnungu gwao. ⁴Atafuta kila lyoyoyi kopoka katika meyo gao na pangaliji na kiwo kawilin au kuomboleza, au kuguta, au maumivu, mambo ga ukala gamalile kupita.⁵Jweneji ambaye apaliji aketile kunani mwa shitengu sha enzi awelekete, "Mnole ngunatenda mambo gowe kuwa gayambi" Awelekete, Njandika lyeneli kwasababu malowe agab ni ga hakika na kweli. ⁶" Anugulile" Mmbo genega gamaliye kupita! nne ni Alfa na Omega. mwanzo na mwisho. kwa jejowe aonile njota napegwile shinywaji bila garama kopoka katika chemichemi ja mashi ga uzima.⁷Jweneju ashindaye atayarithi mambo aga na nipaliji Nnungu gwake, naye apaliji mwanagwangu. ⁸Lakini kama jipali kwa woga, wangali amani, wachukizao, wabulagaji, wazinzi wawi, waabudu sanamu, na waumini wowe, sehemu jao jipali katika ziwa lya moto wa kiberiti utinikao, Ineyo ndivo mauti japili."⁹Jumo jwa malaika saba aishile kungwangu, jumo akwete mabakuli saba yagumbale mapigo saba ja mwisho ashikuweleketa, "Njie pepano. nitakuonesha bibi harusi, mkongwa gwa mwanakondoo." ¹⁰Kisha anijigele mbali katika mtima kwenye mlima mkurungwa na mreu pamuoneshe mji mtakatifu, Yerusalemu, niuluka pai kopoka mbinguni mwa Nnungu.¹¹Yerusalemu na utukufu gwa Nnungu na uzuri gwake upaliji mbuti kitu cha thamani, kama lyiwe lya kioo safi ja Yaspi. ¹²Papaliji na ukuta gwa mkurungwa mreu gwenye milango kumi na miwili, pamoo na malaika kumi na wawili milango ni kunanji mwa mlango paaliji na paandwishe mena ga makabila kumi na mawili ja wana wa Israeli. ¹³Upande gwa mashariki paaliji na milango mitatu. Upande wa kaskazini milango mitatu, na upande wa magharibi milango mitatu, na upande wa magharibi milango mitatu.¹⁴Kuta za mji zipaliji na misingi kumi na iwili, na juun jake pakwete mena kumin na iwili ja mitume kumin na iwili na mwanakondoo. ¹⁵jumoo jwalongele na nne apaliji na shipoimo sha imbo shieleywe kwa dhahabu kwaajili ja pima mji, milango jake na kuta jake.¹⁶Mji ubikwile mukati ja mraba, ureu gwake upaliji sawa na upana gwake. Apimile mji sawa na kipimo cha imbo, stadia 12,000 kwa ureu. (Ureu gwake, upana, na kimo vilendane). ¹⁷Nneila apimile ukuta gwake, unene gwake upaliji dhiraa 144 kwa ipimo ya wanadamu(ambayo pia ni ipimo ya malaika).¹⁸Ukuta upaliji uchenjilwe kwa Yaspi na mji ukwete dhahabu safi, kama kioo nkisafi. ¹⁹Misingi ja ukuta ipaliji apambilwe na kila aina ja liganga lya thamani, la kwanza lipaliji Yaspi, lya pili ipaliji yakuti samawi na lya tatu lipaliji kalkedon, na lya ncheshe zumaridi, ²⁰Lya tano Sardoniki, lya sita akiki, lya saba krisolitho, lya nane zebarajadi, lya tisa yakuti ya manjano, lya kumi krisopraso, lya kumi na moja haikintho, lya kumi na mbili amethisto.²¹Milango kumi na iwili iliji lulu kumi na iwili, kila mlango ulitengenezwa kopokan kwenye lulu jimo. mitaa ja mjiniliklua dhahabu safi, ikionekana mbuti kioo safi. ²²Nangalilola hekalu lolowe nkati mwa mji, pakuwa Bwana Nnungu ambaye anatawala kunani mwa yowe na mwanakondoo ni hekalu lyake.²³Mji gwangahitaji lyua au mwei kuanhgaza kunani jake kwasababu utukufu wa Nnungu uengazwe kunani jake na btaa jake ni mwanakondoo. ²⁴Mataifa shiwajendanje kwa mwanga gwa mji gwenego. wafame wa dunia wapeleshe fahari jao mkati jake. ²⁵Milango jake jingaugalwa wakati wa muhi na pangapaliji na shilo pepala.²⁶Wapeleshe fahari ja heshima ja mataifa nkati jake, ²⁷na jwakwapi kibii chijinjila mukati jake. wala jejoye ambaye atendile jambo lolowe la aibu au kutembanga jwangajinjila, bali ni wewala pe ambao mena gao gaandwishe katika shitabu sha uzima sha mwanakondoo.

Chapter 22

¹Kisha malaika akamlolela mtu gwa mashi ga uzima, mashi gapaliji ga mng'ao kama gwa bilauri. gapaliji gatililika kopoka shitengu sha enzi sha Nnungu na wana wa kondoo ²Kupitila katika mtaa gwa mji katika kila pembe ja mto paliji na mkongo wa uzima, uwelekwe aina kumi na mbili ja matunda na uweleka matunda katika mwei. na mahamba ga mkongo kwaajilii ja uponaji gwa mataifa.³Wala wangapaliji na laana jojowe kawili. shutengu sha enzi sha Nnungu na mwanakondoo shipali mkati gwa mji, na watumishi gwake wapinga kutumikia. ⁴Shiwamlolange uso gwake na lina lyake liapaliji kunani ga vipaji vya nyuso jao. ⁵Wangapaliji na shilo kawili; wala wangapaliji kupinga hitaji lya mwanga gwa taa au lyua kwasababu Bwana Nnungu shangaazo kuanani jao . nao watatawala milele na milele.⁶Malaika shanugulile, " malowe aga ni ga kuaminika na kweli. Bwana Nnungu jwa mitima gwa manabii atume malaika gwake kuwalola watumishi gwake shipinga koposhela nneino karibuni." ⁷"Mnole! Naishike upesi! amabarikiwa jweneju agukatii malowe ga unabii ga shitabu sheneshi."⁸Nne, Yohana ndiye nipilikanile na kulola mambo aga. pumbilikene na kuyalola najagwishe pai mmayene mmujo ja migulu ja malaikakumwabudu malaika jwaniboneshe mambo aga. ⁹Akanilugulila "Mnatende nneyo! nne ni mtumishi nnjako, pamoo na anungunayo manabii, pamoo na wewala wangatii malowe ga shitabu sheneshi. mwabudu Nnungu!"¹⁰Akanilugulila, Mnataje muhuri malowe ga unabii wa shitabu sheneshi, maana wakati ushikaribia. ¹¹Jwangali mwenye haki, aendelee kutopali na haki. Ambaye ni mchafu klimaadili aendelee kuwa mchafu kimaandili.Akwete haki aendelee kuwa mwwenye haki, na aendelee kuwa mwenya haki. Apaliji Mtakatifu, na aendelee kuwa mtakatifu."¹²Mnole! Naika upesi, Ujira gwangu upali pamoo nami, kumlipa kila jumo kulandana na shiwatendile. ¹³Nne ni Alfa na Omega, Wakwanza na Wamwisho, Mwanzo na Mwisho.¹⁴Wamebarikiwa wewala wakundao mavazi gao ili wawe na haki na lyanganga kopoka mkongo gwa uzima na kujinjila mji kupitila mlangoni. ¹⁵Palanga kupali mbwa, wawi, wazinzi, waulaga, waabudu sanamu, na kila apendaye na ashuhudiaye ushahidi gwa unami.¹⁶Nne,Yesu, nimtumile malaika gwangukuwashuhudia kuhusu mambo aga kwa makanisa. Nne ni mzinzi na uzao gwa Daudi, nyota ja lyamba ing'aayo."¹⁷Mtima na bibi harusi awelekete, "Njie" na jweneji aplikanaye awelekete, "Njie" yeyowe akwete na kiu na aishe, na yeyowe anayetamani, na apegwe mashi ga uzima bure.¹⁸Namshukuru kila mundu apilikanaye malowe ga unabii gwa shitabu sheneshi kama yeyowe shajengeshe katika ago Nnungu shiamjeshee mapigo galiyo jandikwa kwa katika shutabu sheneshi. ¹⁹Malinga mundu jejowe shashoshiye malowe ga shitabu sheneshi sha unabii Nnungu shashoe sehemu jake katika mkongo gwa uzima na katika mji mtakatifu ambao habari jake zijandishwe mukati mwa shitabu sheneshi.²⁰Jweneju ashuhudiaye mambo aga awelekete, " Ndiyo! Naika upesi." Amaina Njie, Bwana Yesu! ²¹Neema ja Bwana Yesu iwe na kila mundu. Amina.