Galician: Bible for 1 Chronicles, 1 Corinthians, 1 John, 1 Kings, 1 Peter, 1 Samuel, 1 Thessalonians, 1 Timothy, 2 Chronicles, 2 Corinthians, 2 John, 2 Kings, 2 Peter, 2 Samuel, 2 Thessalonians, 2 Timothy, 3 John, Acts, Amos, Colossians, Deuteronomy, Ecclesiastes, Ephesians, Esther, Exodus, Ezekiel, Ezra, Galatians, Genesis, Habakkuk, Haggai, Hebrews, Hosea, James, Jeremiah, Joel, John, Jonah, Jude, Judges, Lamentations, Leviticus, Luke, Malachi, Mark, Matthew, Micah, Nahum, Nehemiah, Numbers, Obadiah, Philemon, Philippians, Psalms, Revelation, Romans, Titus, Zechariah

Formatted for Translators

©2022 Wycliffe Associates
Released under a Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International License.

Bible Text: The English Unlocked Literal Bible (ULB)
©2017 Wycliffe Associates
Available at https://bibleineverylanguage.org/translations
The English Unlocked Literal Bible is based on the unfoldingWord® Literal Text, CC BY-SA 4.0. The original work of the unfoldingWord® Literal Text is available at https://unfoldingword.bible/ult/.
The ULB is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International License.

Notes: English ULB Translation Notes
©2017 Wycliffe Associates
Available at https://bibleineverylanguage.org/translations
The English ULB Translation Notes is based on the unfoldingWord translationNotes, under CC BY-SA 4.0. The original unfoldingWord work is available at https://unfoldingword.bible/utn.
The ULB Notes is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International License.

To view a copy of the CC BY-SA 4.0 license visit http://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/

Below is a human-readable summary of (and not a substitute for) the license.
You are free to:

Share — copy and redistribute the material in any medium or format.

Adapt — remix, transform, and build upon the material for any purpose, even commercially.

The licensor cannot revoke these freedoms as long as you follow the license terms.
Under the following conditions:

Attribution — You must attribute the work as follows: "Original work available at https://BibleInEveryLanguage.org." Attribution statements in derivative works should not in any way suggest that we endorse you or your use of this work.

ShareAlike — If you remix, transform, or build upon the material, you must distribute your contributions under the same license as the original.

No additional restrictions — You may not apply legal terms or technological measures that legally restrict others from doing anything the license permits.

Notices:
You do not have to comply with the license for elements of the material in the public domain or where your use is permitted by an applicable exception or limitation.
No warranties are given. The license may not give you all of the permissions necessary for your intended use. For example, other rights such as publicity, privacy, or moral rights may limit how you use the material.

Genesis

Chapter 13

¹²Abram subiu de Exipto e foi hata o Neguev, el, a sua esposa e todo o que el pouía. Lot tamén foi con eles. Agora Abram era moi rico en animais, en prata e en ouro.

Chapter 26

¹E houbo fame na terra, ademáis da fame anterior que ocorrera durante os días de Abraham. E Isaac foi a Gerar, a Abimelec, rei dos filisteos³²Agora aperecéuselle o Señor e dixo: Non baixes a Exipto; queda na terra que eu che direi. 3.Habita nesta terra e Eu serei contigo e te abençoarei; porque a ti e a túa descendencia darei todas estas terras, e confirmarei o xuramento que xurei a Abraham, teu pai.⁴Eu multiplicarei a túa descendencia como as estrelas do ceo e darei aos teus descendentes todas estas terras; e todas as nacións da terra serán abençoadas ⁵Eu farei isto porque Abraham obedeceu a miña voz e gardou os meus mandamentos, os meus estatutos e as miñas leis⁶Habitou pois Isaac en Gerar ⁷E cando os homes daquel lugar preguntáronlle acerca da súa muller, el dixo: É a miña irmá; porque tiña medo de dicir: É a miña muller. Pensando "Non sexa que me maten os homes do lugar por causa de Rebeca, pois é de fermosa aparencia". ⁸E sucedeu que, despois de ter estado alí longo tempo, Abimelec, rei dos filisteos, mirou por unha xanela, e velaquí, viu a Isaac acariñando a Rebeca a súa muller.⁹Entón Abimelec chamou a Isaac e díxolle: Velaquí certamente ela é a túa muller. ¿Como, pois, dixeches: “É a miña irmá”? E Isaac respondeulle: Porque me dixen: "Non sexa que eu morra por causa dela". ¹⁰E Abimelec dixo: Que é isto que nos fixeches? Porque algún do pobo facilmente se teria deitado coa túa muller, e trouxeses culpa sobre nós. ¹¹E Abimelec ordenou a todo o pobo, dicindo: O que toque a este home ou á súa muller, de certo morrerá¹²E sementou Isaac naquela terra, e cultivou aquel ano cento por un. E o Señor bendíxoo. ¹³E o home enriqueceuse, e seguiu engrandecéndose ata que chegou a ser moi poderoso ¹⁴pois tiña rabaños de ovellas e rabaños de vacas e moita servidume, e os filisteos tíñanlle envexa.¹⁵E todos os pozos que os servos do seu pai cavaran nos días de Abraham o seu pai, os filisteos cegáronos enchéndoos de terra. ¹⁶Entón Abimelec dixo a Isaac: Vaite de aquí porque ti és moito máis poderoso que nós. ¹⁷Isaac partiu de alí, acampou no val de Gerar e estableceuse alí.¹⁸Isaac volveu cavar os pozos de auga que foran cavados nos días do seu pai Abraham, porque os filisteos cegáranos despois da morte de Abraham, e púxolles os mesmos nomes que lles puxera o seu pai.¹⁹Cando os servos de Isaac cavaron no val atoparon alí un pozo de augas vivas. ²⁰Entón rifaron os pastores de Gerar cos pastores de Isaac, dicindo: A auga é nosa. Por iso el chamou ao pozo Esek, porque eles discutiran con el.²¹Cavaron outro pozo, e tamén discutiron por el ; por iso chamouno Sitna ²²E trasladouse de alí e cavou outro pozo, e non rifaron por el; por iso chamouno Rehobot, porque dixo: Ao fin o Señor fixo lugar para nós, e prosperaremos na terra.²³E de alí subiu a Beerseba. ²⁴E o Señor aparecéuselle aquela mesma noite e díxolle: Eu son o Deus do teu pai Abraham; non temas porque eu estou contigo. E bendireiche e multiplicarei a túa descendencia. ²⁵E edificou alí un altar, e invocou o nome do Señor e montou alí a súa tenda e alí abriron os servos de Isaac un pozo.²⁶Entón Abimelec veu a el desde Gerar, co seu conselleiro Ahuzat e con Ficol, xefe do seu exército ²⁷E dixo Isaac: Por que viñestes a min, vós que me odiades e me botastes de entre vós?²⁸E eles responderon: Vemos claramente que o Señor estivo contigo, así que dixemos: "Haxa agora un xuramento entre nós, entre ti e nós, e fagamos un pacto contigo ²⁹de que non nos farás ningún mal, así como nós non te tocamos e só che fixemos ben, e enviámoste en paz. Ti es agora o bendito do Señor.³⁰Entón el preparoulles un banquete, e comeron e beberon. ³¹E erguéronse moi de mañá e fixéronse mutuo xuramento; entón Isaac despediunos e eles partiron do seu carón en paz.³²E sucedeu que aquel mesmo día os servos de Isaac chegaron e informáronlle acerca do pozo que cavaran e dixéronlle: atopamos auga. ³³E chamouno Seba; por iso o nome da cidade é Beerseba ata hoxe.³⁴Cando Esaú tiña corenta anos casou con Judit, filla de Beeri heteo, e con Basemat, filla de Elón heteo; ³⁵e elas fixeron a vida insoportable para Isaac e Rebeca.

Chapter 27

¹E aconteceu que , sendo xa vello Isaac e os seus ollos demasiado febles para ver, chamou a Esaú, ao seu fillo maior, e díxolle: "Fillo meu". E el respondeulle: "Aquí estou". ²E dixo Isaac: "Mira eu son vello e non sei o día da miña morte.³Agora, pois, rógoche , colle as túas armas, a túa alxaba e o teu arco, sale ao campo e tráeme caza; ⁴e prepárame un bo guisado como a min me gusta, e tráemo para que eu coma, e que te bendiga a miña alma antes que eu morra."⁵Rebeca estaba escoitando cando Isaac falaba ao seu fillo Esaú. E cando Esaú foi ao campo para cazar unha peza para traer ⁶Rebeca falou ao seu fillo Xacob, dicindo: Velaquí, oín ao teu pai que falaba co teu irmán Esaú dicíndolle: ⁷"Tráeme caza e prepárame un bo guisado para que coma e te abençoe en presenza do Señor antes da miña morte”.⁸Agora pois, meu fillo, obedéceme no que che mando. ⁹Vai agora ao rabaño e tráeme dalí dous dos mellores cabritos das cabras, e eu prepararei con eles un bo guisado para o teu pai como a el lle gusta ¹⁰Entón levarasllo ao teu pai, que comerá, para que te bendiga antes da súa morte.¹¹E Xacob dixo á súa nai Rebeca: «Esaú o meu irmán é home peludo e eu son lampo. ¹²Quizá o meu pai me toque , e entón serei para el un mentireiro e traerei sobre min unha maldición e non unha bendición.¹³Pero a súa nai respondeu: Caia sobre min a túa maldición, fillo meu; soamente obedece á miña voz, e vai e tráemos. ¹⁴E el foi, tomounos e tróuxoos á súa nai; e a súa nai fixo un bo guisado, como lle gustaba ao seu pai.¹⁵Entón Rebeca colleu os mellores vestidos de Esaú, o seu fillo máis vello, que ela tiña na casa, e vestiu a Xacob, o seu fillo máis novo; ¹⁶puxo as peles dos cabritos sobre as mans e sobre a parte do pescozo onde non tiña pelo, ¹⁷e puxo o guisado e o pan que fixera en mans do seu fillo Xacob.¹⁸Entón el foi ao seu pai e dixo: "Meu pai." E el respondeu: "Aquí estou. Quen es meu fillo?" ¹⁹E Xacob dixo ao seu pai: "Eu sou Esaú, o teu primoxénito. Fixen o que me dixeches. Levántate, rógoche. Séntate e come da miña caza para que me abenzçoes."²⁰E dixo Isaac ao seu fillo: "Como é que a encontraches tan axiña, meu fillo?" E el respondeu: "Porque o Señor teu Deus fixo que a atopase diante de min." ²¹Isaac entón respondeu a Xacob: "Rógoche que te achegues para que te toque, meu fillo para que eu saiba se en verdade es o meu fillo Esaú"²²Xacob achegouse ao seu pai Isaac, e el palpouno e dixo: A voz é a de Xacob, pero as mans son as mans de Esaú. ²³E non o recoñeceu porque as súas mans eran peludas coma as do seu irmán Esaú, e bendiciuno²⁴E preguntoulle: "Es en verdade o meu fillo Esaú?" E el respondeu: "Eu son." ²⁵E dixo: "sírveme, e comerei da caza do meu fillo para que eu te abençoe". E serviulle e el comeu e tróuxolle tamén viño, e bebeu.²⁶E díxolle Isaac, o seu pai: "achégate a min agora e bícame, meu fillo." ²⁷E el achegouse e bicouno; e cheirou o cheiro da súa roupa e bendíxoo dicindo: "Velaquí que o cheiro do meu fillo é como o cheiro dun campo que o Señor bendixo²⁸Deus che dea pois, do orballo do ceo, e das riquezas da terra, e abundancia de gran e de mosto²⁹Sírvante os pobos, e as nacións se inclinen a ti; sei señor dos teus irmáns, e inclínense a ti os fillos da túa nai. Malditos os que te maldigan e benditos os que te bendigan³⁰E sucedeu que, tan pronto como Isaac terminara de bendicir a Xacob, e apenas saira Xacob de diante do seu pai Isaac, chegou o seu irmán da súa cacería. ³¹E tamén el fixo un bo guisado e tróuxoo ao seu pai e dixo ao seu pai: "Levántese o meu pai, e come da caza do seu fillo, para que me abençoe a túa alma."³²E díxolle o seu pai Isaac: "Quen es? "E el respondeu: "Son o teu fillo, o teu primoxénito Esaú." ³³E Isaac tremeu cun estremecimento moi grande, e dixo: "Quen foi entón o que trouxo caza, antes de que ti viñeses, e eu comín de todo, e eu o abençoei? Certamente bendito será"³⁴Cando Esaú oiu estas palabras do seu pai, clamou cun grande e amargo clamor e dixo ao seu pai: "Abençoa a min tamén meu pai!" ³⁵E el respondeu:" Veu o teu irmán con engano, e levou a túa bendición."³⁶E Esaú dixo: "Ben chamaron o seu nome Xacob, pois xa me suplantou duas veces. Levoume a primoxenitura e velaquí que agora tomou a miña bendición". E dixo: "Non reservaches una bendición para min?" ³⁷"Mira," respondeulle Isaac, "eu púxeno por señor teu, e deille por servos a todos os seus parentes; e con gran e mosto sustenteino. En canto a ti que farei, pois, fillo meu?"³⁸E Esaçu dixo ao seu pai: "Non tes máis que unha bendición, meu pai? Abençoa tamén a min, meu pai." E levantou Esaú a súa voz e chorou³⁹Entón o seu pai Isaac respondeu e dixo: "Velaquí, a túa morada estará na gordura da terra, e do orballo dos ceos arriba; ⁴⁰da túa espada vivirás e servirás ao teu irmán; e sucederá cando sexas máis forte, que descargarás o seu xugo do teu pescozo."⁴¹E aborreceu Esaú a Xacob por mor da bendición con que o seu pai o bendicira e dixo no seu corazón: "Chegarán os días do loito polo meu pai, e eu matarei a Xacob o meu irmán." ⁴²E foron ditas a Rebeca as palabras de Esaú o seu fillo máis vello; e ela enviou e chamou a Xacob o seu fillo máis novo, e díxolle: "Velaquí, Esaú o teu irmán consólase de ti coa idea de matarte."⁴³"Agora pois, meu fillo , obedece á miña voz: érguete e fuxe a Harán a casa do meu irmán Labán. ⁴⁴E queda con el algúns días ata que se calme o furor do teu irmán. ⁴⁵Ata que acougue a ira do teu irmán contra ti, e esqueza o que lle fixeches. Entón enviarei e traereite de alá. Por que hei de sufrir a perda de vós os dous nun mesmo día?"⁴⁶E dixo Rebeca a Isaac: Estou cansa de vivir por causa das fillas de Het; se Xacob toma muller das fillas de Het, como estas, das fillas desta terra ¿para que quero a vida?

Chapter 28

¹E chamou Isaac a Xacob, bendíxoo e ordenuoulle dicindo: "Non tomarás muller de entre as fillas de Canaán ²Erguete, vai a Padán-aram, a casa de Betuel, pai da túa nai; e toma de alí muller de entre as fillas de Labán, irmán da túa nai."³E o Deus Todopodroso te abençoe e che faga fructificar e te multiplique, para que chegues a ser multitude de pobos. ⁴E che dea a bendición de Abraham, e á túa descendencia contigo, para que herdes a terra das túas peregrinacións, que Deus deu a Abraham.⁵Entón Abraham despediu a Xacob, e el foi a Padán-aram, a casa de Labán, fillo de Betuel, irmán de Rebeca, nai de Xacob e Esaú.⁶E viu Esaú que Isaac bendicira a Xacob e o enviara a Padán-aram para tomar para si, muller de ali, e , cando o bendixo, deulle ordes dicindo: Non tomarás para ti muller de entre as fillas de Canaán ⁷e que Xacob obedecera ao seu pai e a súa nai e marchara a Padán-aram.⁸Viu, pois, Esaú que as fillas de Canaán non eran do agrado do seu pai Isaac; ⁹E Esaú foi a Ismael e tomou por muller, ademáis das mulleres que xa tiña, a Mahalat, filla de Ismael, fillo de Abraham, irmá de Nebaiot.¹⁰E saiu Xacob de Beerseba e foi a Harán. ¹¹E chegou a certo lugar e pasou a noite alí , porque o sol xa se puxera; colleu una das pedras do lugar, púxoa na cabeceira deitouse naquel lugar.¹²E tivo un soño, e velaquí, había unha escaleira apoiada na terra e seu extremo superior chegaba ao ceo; e velaquí, os anxos de Deus subían e baixaban por ela. ¹³E velaqui, o Señor estaba sobre ela e dixo: Eu son o Señor, o Deus do teu pai Abraham e o Deus de Isaac. Dareiche a terra na que estás deitado, a ti e a túa descendencia.¹⁴Tamén a túa descendencia será como o pó da terra e estenderaste cara ao occidente e cara ao oriente, cara ao norte e cara ao sur; e en ti e na túa semente serán bendicidas todas as familias da terra ¹⁵Velaquí, eu son contigo, e gardareite por onde quer que vaias e fareite volver a esta terra; porque non te deixarei ata que faga o que che prometín¹⁶Acordou Xacob do seu soño e dixo: Abofé que o Señor está neste lugar e eu non o sabía. ¹⁷E tivo medo e dixo: Que terríbel é este lugar! Non é outra cousa que casa de Deus e porta do ceo.¹⁸E levantouse Xacob moi de mañá, e tomou a pedra que puxera de cabeceira, erixiuna por sinal e derramou aceite sobre ela ¹⁹E púxolle o nome de Betel a aquel lugar, aínda que anteriormente o nome da cidade era Luz²⁰Entón Xacob fixo un voto dicindo: Se for Deus comigo e me gardar neste camiño no que vou e me der alimento para comer e roupa para vestir ²¹e se voltar san e salvo á casa do meu pai, entón o Señor será o meu Deus. ²²E esta pedra que puxen por sinal será casa de Deus; e de todo o que me deas dareiche o dezmo.

Chapter 29

¹Entón Xacob seguiu o seu camiño e foi á terra dos fillos de oriente. ²E mirou e viu un pozo no campo e velaquí, tres rabaños de ovellas que estaban deitados alí a o seu carón porque daquel pozo daban de beber aos rabaños, e a pedra sobre a boca do pozo era grande ³E cando os rabaños xuntábanse alí, entón rodaban a pedra da boca do pozo e daban de beber ás ovellas e volvían poñer a pedra no seu lugar, sobre a boca do pozo.⁴E Xacob dixo aos pastores: Meus irmáns,¿de onde sodes? E eles dixeron: Somos de Harán. ⁵Entón díxolles: Coñecedes a Labán, o fillo de Nacor? E eles responderon: Coñecémolo. ⁶E el díxolles: Está ben? E dixeron: está ben; mira, a súa filla Raquel vén coas ovellas.⁷E el dixo: Velaquí aínda é cedo no día ; non é hora de recoller o gando. Dade de beber ás ovellas e ide a apacentalas. ⁸Mais eles dixeron: Non podemos hata que se xunten todolos rabaños e removan a pedra da boca do pozo; entón daremos de beber ovellas⁹Aínda estaba el falando con eles, cando chegou Rebeca coas ovellas do seu pai, pois ela era a pastora. ¹⁰E sucedeu que cando Xacob viu a Raquel, filla de Labán, irmán da súa nai, Xacob subiu e quitou a pedra da boca do pozo e deu de beber ao rabaño de Labán , irmán da súa nai.¹¹E Xacob bicou Raquel e levantou a súa voz e chorou. ¹²E Jacob fixo saber a Raquel que el era parente do seu pai, e que era fillo de Rebeca; e ela foi correndo dicirllo ao seu pai.¹³E sucedeu que cando Labán oiu as novas de Xacob fillo da súa irmá, correu ao seu encontro, deulle una aperta, bicouno e levouno á súa casa. Entón el contó a Labán todas estas cousas. ¹⁴E díxolle Labán: Certamente ti es meu óso e miña carne. E Xacob quedou con el todo un mes¹⁵E Labán dixo a Xacob: Seica por seres ti o meu irmán servirasme de graza? Faime saber cal será o teu salario. ¹⁶Labán tiña duas fillas; o nome da máis vella era Lea o nome da máis nova, Raquel. ¹⁷E os ollos de Lea eran delicados, pero Raquel era de bela figura e fermosa aparencia. ¹⁸E Xacob namorouse de Raquel e dixo: Servireite sete anos por Raquel, a túa filla máis nova.¹⁹E Labán dixo: Mellor será darcha a ti que lla dar a outro home; queda comigo. ²⁰Xacob pois, serviu sete anos por Raquel e parecéronlle uns poucos días polo amor que lle tiña.²¹Dáme a miña muller, porque o meu tempo cumpriuse para unirme a ela. ²²E Labán xuntou todos os homes do lugar, e fixo un banquete.²³E sucedeu que á noitiña tomou á súa filla Lea e tróuxolla, e Xacob deitóuse con ela. ²⁴E deu Labán a súa serva Zilpa á súa filla Lea por criada. ²⁵Cando foi de mañá, velaquí que era Lea. E Xacob dixo a Labán: Que é isto que me fixeches? Non foi por Raquel por quen te servín? Por que me enganaches entón?²⁶E Labán respondeu: Non se acostuma no noso lugar dar a máis nova antes da máis vella.²⁷Cumple a semana desta, e darémosche tamén a outra polo servizo que me farás outros sete anos²⁸Así fixo Xacob e cumpliu semana de ela e Labán deulle á súa filla Raquel por muller. ²⁹E Labán deu a súa serva Bilha por criada á súa filla Raquel. ³⁰E Xacob deitouse tamén con Raquel e amou máis a Raquel que a Lea; e serviu a Labán por outros sete anos³¹E viu o Señor que Lea era aborrecida e concedeulle fillos; pero Raquel era estéril.³²32.- E concebiu Lea e deu a luz un fillo e púxolle por nome Rubén, pois dixo: Xa que Señor ollou a miña aflición, agora amarame o meu marido.³³Concibiu outra vez e deu a luz un fillo, e dixo: Porque o Señor oiu que son aborrecida, deume tamén este fillo. E chamou o seu nome Simeón. ³⁴Concebeu outra vez, e deu a luz un fillo, e dixo: Agora esta vez o meu marido apegarase a min, porque xa lle din tres fillos; por iso chamou o seu nome Leví.-³⁵Concebiu outra vez e deu a luz un fillo e dixo: Esta vez loubarei ao Señor ; por isto chamou o seu nome Xudá; e deixou de dar á luz.

Chapter 30

¹E vendo Raquel que non daba fillos a Xacob, tivo ciúmes da súa irmá e dicía a Xacob: dáme fillos, ou morro.²2.- Entón Xacob encendeuse en ira contra Raquel e dixo: Estou eu en lugar de Deus, que che negou o froito do teu ventre?³E ela dixo: Aquí está a miña serva Bilha; chégate a ela para que dé á luz nos meus xeonllos, e eu tamén teréi fillos por medio dela. ⁴E deulle a súa serva Bilha por muller, e Xacob deitouse con ela.⁵Bilha concebeu e deu á luz un fillo a Xacob.⁶E dixo Raquel: vindicoume Deus; certamente oíu a miña voz e deume un fillo; Por tanto púxolle por nome Dan.⁷E concebeu outra vez Bila, a serva de Rquel, e deu á luz o segundo fillo a Xacob ⁸E dixo Raquel: Con loitas de Deus disputei coa miña irmá e certamente vencín. E púxolle por nome Naftali.⁹Vendo Lia que deixara de dar a luz, tomou á súa serva Zilpa e deulla por muller a Xacob. ¹⁰E Zilpa, serva de Lia, deu a luz un fillo a Xacob. ¹¹E Lea dixo: veu a boa sorte. E chamou o seu nome Gad.¹²Despois Zilpa, serva de Lea, deu a luz un segundo fillo a Xacob. ¹³E Lea dixo: feliz de min, porque as mulleres felicitaranme. E púxolle por nome Aser.¹⁴E foi Rubén nos días da colleita de trigo, e atopou mandrágoras no campo, e tróuxollas á súa nai Lea. Entón Raquel dixo a Lea: Dáme, rógoche, das mandrágoras do teu fillo. ¹⁵Pero ela respondeulle: Paréceche pouco quitarme o marido? Quitarasme tamén as mandrágoras do meu fillo? E Raquel dixo: dormirá contigo esta noite polas mandrágoras do teu fillo.¹⁶E cando Xacob veu do campo á tarde, Lea saliu ao seu encontró e díxolle: Debes chegarte a min, porque certamente alugueite polas mandrágoras do meu fillo. E el durmiu con ela aquela noite. ¹⁷Escoitou Deus a Lea, e ela concebiu, e deu a luz o quinto fillo a Xacob. ¹⁸E Lea dixo: Deus deume a miña recompensa porque dei a miña serva ao meu marido. E púxolle por nome Issacar¹⁹Concibiu Lea outra vez e deu a luz o sexto fillo a Jacob. ²⁰E Lea dixo: Deus favoreceume cunha bo dote; agora o meu marido vivirá comigo, porque lle dei seis fillos. E púxolle por nome Zabulón. ²¹Despois deu a luz unha filla, e púxolle por nome Dina.²²Entón Deus lembrouse de Raquel; e Deus escoitouna e concedeulle fillos. ²³E ela concibiu e deu a luz un fillo, e dixo: Deus quitou a miña afronta. ²⁴E púxolle por nome Xosé, dicindo: Que o Señor me engada outro fillo.²⁵E sucedeu cando Raquel deu a luz a Xosé, que Xacob dixo a Labán: Despídeme e irei ao meu lugar e á miña terra. ²⁶Dáme as miñas mulleres e os meus fillos polos cales te servín, e déixame ir; pois ti ben sabes o servizo que che prestei.²⁷Pero Labán respondeulle: Se agora achei graza diante dos teus ollos, queda comigo; deime conta de que o Señor me bendixo por causa túa. ²⁸E engadiu: Fíxame o teu salario, e dareicho.²⁹Mais el respondeulle: Ti sabes como te servín, e como lle foi ao teu gando comigo. ³⁰Porque tiñas pouco antes de que eu viñese, e aumentou ata ser multitude; e o Señor bendíxoche en todo o que fixen. E agora, cando proverei eu tamén para a miña propia casa?³¹E el respondeu: Que che darei? E Xacob dixo: Non me deas nada. Voltarei a pastorear e a coidar o teu rabaño se tan só fas isto por min: ³²déixame pasar por entre todo o teu rabaño hoxe, apartando del toda ovella moteada ou manchada e todos os cordeiros negros, e as manchadas ou moteadas de entre as cabras, e ese será o meu salario.³³A miña honradez responderá por min o día de mañá, cando veñas ver acerca do meu salario. Todo o que non sexa moteado e manchado entre as cabras, e negro entre os cordeiros meus, considerarase roubado.³⁴E Labán dixo: Moi ben, sexa conforme á túa palabra.³⁵Aquel mesmo día apartou Labán os machos cabríos raiados ou manchados e tódalas cabras moteadas ou manchadas, e todo o que tiña algo de branco, e de entre os cordeiros tódolos negros, e púxoo todo ao coidado dos seus fillos.³⁶E puxo unha distancia de tres días de camiño entre si e Xacob; e Xacob apacentaba o resto dos rabaños de Labán.³⁷Entón Xacob tomou varas de álamo verdes, de amendoeira e de plátano, e sacoulles tiras brancas da cortiza, descubrindo así o branco das varas.³⁸E colocou as varas que descortizara diante dos rabaños, nas canles, nos bebedoiros, onde os rabaños viñan beber; e quentábanse cando viñan beber.³⁹Así se apareaban os rabaños xunto ás varas; e os rabaños tiñan crías raiadas, moteadas e manchadas.⁴⁰E Xacob apartou os cordeiros, e puxo os raiados no seu rabaño e a todo o negro no rabaño de Labán, e puxo o seu propio rabaño aparte; non o puxo co rabaño de Labán.⁴¹Ademais, sucedía que cada vez que os máis robustos do rabaño se apareaban, Xacob poñía as varas á vista do rabaño nas canles, para que se aparearan fronte ás varas;⁴²pero cando o rabaño era débil, non as poñía, de maneira que as crías débiles foron para Labán e as robustas de Xacob.⁴³Así prosperou o home en gran maneira, e tivo grandes rabaños, e servas e servos, e camelos e asnos.

Chapter 31

¹E Xacob oiu as palabras dos fillos de Labán, que dicían: apoderouse Xacob de todo o que era do noso pai; e de todo o que esa do noso pai fixo esta riqueza. ²2.- Ollou Xacob o semblante de Labán, e velaqui que non era para con el como antes. ³3.- Entón o Señor dixo a Xacob: Volve á terra dos teus pais e aos teus familiares, e eu estarei contigo.⁴Xacob, pois, mandou chamar a Raquel e a Lea ao campo, onde estaba o seu rabaño,⁵e díxolles: Vexo que o semblante do voso pai, non é para comigo como antes; pero o Deus do meu pai estivo comigo.⁶E vós sabedes que servín ao voso pai con todas as miñas forzas.⁷E o voso pai enganoume, e cambiou o meu salario dez veces; mais Deus, non lle permitiu prexudicarme.⁸Se el dicía: «As moteadas serán o teu salario», entón todo o rabaño paría moteadas; e se dicía: «As raiadas serán o teu salario», entón todo o rabaño paría raiadas.⁹Desta maneira Deus quitou o gando ao voso pai e deumo a min.¹⁰E sucedeu que polo tempo cando o rabaño estaba en celo, alcei os ollos e vin en soños; e velaquí, os machos que cubrían ás femias eran raiados, moteados e abigarrados.¹¹Entón o anxo de Deus díxome no soño: «Xacob»; e eu respondín: «Aquí estou».¹²E el dixo: «Levanta agora os ollos e ve que todos os machos que están a cubrir ás femias son raiados, moteados e abigarrados, pois eu vin todo o que Labán che fixo. ¹³Eu son o Deus de Betel, onde ti unxiches un piar, onde me fixeches un voto. Levántate agora, sai desta terra, e volve á terra onde naciches».¹⁴E Raquel e Lea responderon, e dixéronlle: Temos aínda nós parte ou herdanza algunha na casa do noso pai?¹⁵Non nos tratou como estranxeiras? Pois nos vendeu, e tamén consumiu por completo o prezo da nosa compra.¹⁶Certamente, toda a riqueza que Deus quitou ao noso pai é nosa e dos nosos fillos; agora pois, todo o que Deus che dixo, faino.¹⁷Entón Xacob ergueuse, montou aos seus fillos e ás súas mulleres nos camelos, ¹⁸e puxo en camiño todo o seu gando e tódalas posesións que acumulara, o gando adquirido que acumulara en Padán-aram, para ir a Isaac o seu pai, á terra de Canaán.¹⁹E mentres Labán fora a trasquilar as súas ovellas, Raquel roubou os ídolos domésticos que eran do seu pai. ²⁰E Xacob enganou a Labán arameo ao non lle facer saber que fuxía. ²¹Fuxiu, pois, con todo o que tiña; e levantouse, cruzou o río Eufrates e dirixiuse cara á rexión montañosa de Galaad.²²E ao terceiro día, cando informaron a Labán que Xacob fuxira, ²³tomou ós seus irmáns consigo e perseguiuno por sete días; e alcanzouno nos montes de Galaad.²⁴Pero Deuos veu a Labán arameo en soños durante a noite, e díxolle: Gárdate que non fales a Xacob nin ben nin mal.²⁵Alcanzou, pois, Labán a Xacob. E Xacob plantara a súa tenda na rexión montañosa, e Labán e os seus irmáns acamparon nos montes de Galaad²⁶Entón Labán dixo a Xacob: Que fixeches, enganándome e levando ás miñas fillas coma se fosen prisioneiras de guerra? ²⁷Por que fuxiches en segredo e me enganaches, e non me avisaches para que eu puidese despedirte con alegría e cantos, con pandeiros e liras? ²⁸Por que non me permitiches bicar aos meus fillos e ás miñas fillas? Agora loucamente fixeches²⁹Teño poder para facerche dano, pero onte á noite o Deus do teu pai faloume, dicindo: «Gárdate de falar nada con Xacob nin bo nin malo».³⁰E agora, certamente marchas porque tiñas morriña da casa do teu pai; pero por que roubaches os meus deuses?³¹Entón Xacob respondeu, e dixo a Labán: Porque tiven medo, pois dixen: «Non sexa que me quites ás túas fillas á forza».³²Pero aquel con quen atopes os teus deuses, non vivirá. En presenza dos nosos parentes indica o que é teu entre as miñas cousas e lévao. Pois Xacob non sabía que Raquel os roubara.³³Entrou entón Labán na tenda de Xacob, na tenda de Lea e na tenda das duas servas, e non os achou, e saiu da tenda de Lea e veu á tenda de Raquel.³⁴E tomou Raquel os ídolos e púxoos na albarda dun camelo e sentou sobre eles. E Labán buscou por toda a tenda e non os atopou. ³⁵E ela dixo ao seu pai: Non se anoxe o meu señor porque non poida levantarme diante de ti, pois estou co costume das mulleres. E el buscou, pero non atopou os ídolos domésticos.³⁶Entón anoxouse Xacob e rifou con Labán; e respondendo Xacob, dixo a Labán: Cal é a miña transgresión?Cal é o meu pecado de que me perseguiches tan apaixonadamente? ³⁷Aínda que buscaches en todos os meus aveños, que achaches de todos os aveños da túa casa? Pono diante dos meus parentes e dos teus parentes para que eles xulguen entre nólos dous.³⁸Estes vinte anos eu estiven contigo; as túas ovellas e as túas cabras non abortaron, nin eu comín os carneiros dos teus rabaños. ³⁹Non che trouxen o esnaquizado polas feras; eu cargaba coa perda. Ti demandábalo da miña man, tanto o roubado de día como o roubado de noite. ⁴⁰De día a calor consumíame e de noite a xeada, e o soño fuxía dos meus ollos.⁴¹Estes vinte anos estiven na túa casa; catorce anos servinche polas túas dúas fillas, e seis polo teu rabaño, e dez veces cambiaches o meu salario. ⁴²Se o Deus do meu pai, Deus de Abraham, e temor de Isaac, non estivese comigo, certamente enviaríasme agora coas mans valeiras. Pero Deus viu a miña aflición e o labor das miñas mans, e onte á noite fixo xustiza.⁴³Respondeu Labán e dixo a Xacob: As fillas son as miñas fillas, e os fillos os meus fillos, e os rabaños os meus rabaños, e todo o que ves é meu. Pero que podo eu facer hoxe a estas as miñas fillas, ou aos seus fillos que elas deron a luz? ⁴⁴Agora ben, ven, fagamos un pacto ti e mais eu e que sirva de testemuño entre ti e eu.⁴⁵Entón Xacob tomou unha pedra e levantouna como sinal. ⁴⁶E Xacob dixo aos seus parentes: Recollede pedras. E tomaron pedras e fixeron monte, e comeron alí xunto ao amoreado. ⁴⁷Labán chamouno Jegar Sahaduta, pero Xacob chamouno Galed.⁴⁸E Labán dixo: Este amontoado é hoxe unha testemuña entre ti e eu. Por iso chamouno Galed; ⁴⁹E Mizpa, porque dixo: Que o SEÑOR nos vixíe aos dous cando nos apartarmos o un do outro. ⁵⁰Se aflixires ás miñas fillas, ou se tomares outras mulleres ademais das miñas fillas, aínda que ninguén o saiba, mira, Deus é testemuña entre ti e eu.⁵¹E Labán dixo a Xacob: Mira este amontoado, e mira a coluna que puxen entre ti e min. ⁵²Testemuña sexa este amoreado e testemuña sexa a coluna de que eu non pasarei deste amontoado cara a ti e ti non pasarás deste amontoado e deste piar cara a min, para faceres dano. ⁵³O Deus de Abraham e o Deus de Nacor, Deus dos seus pais, xulgue entre nós. Entón Xacob xurou polo que temía o seu pai Isaac.⁵⁴Logo ofreceu Xacob un sacrificio no monte, e chamou aos seus parentes para comer; e comeron, e pasaron a noite no monte. ⁵⁵E Labán levantouse moi de mañá, bicou aos seus fillos e ás súas fillas, e os abenóou. Entón Labán partiu e regresou ao seu lugar.

Chapter 32

¹E cando Xacob seguiu o seu camiño saíron ao seu encontro anxos de Deus. ²E dixo Xacob cando os viu, Xacob dixo: Este é o acampamento de Deus; e chamou o nome daquele lugar Maanaim.³E enviou Xacob mensaxeiros diante de si a Esaú seu irmán; á terra de Seir, rexión de Edom. ⁴E mandoulles dicindo: Así diredes ao meu señor Esaú: “Así di o teu servo Xacob: con Labán morei e alí fiquei até agora. ⁵Teño bois, asnos e rabaños, servos e servas, e mando avisar ao meu señor para achar graza ante os teus ollos.⁶E os mensaxeiros voltaron a Xacob, decindo: Fomos ao teu irmán Esaú, e el tamén ven ao teu encontro e catrocentos homes con el. ⁷Entón Xacob tivo moito temor e angustia; e dividiu a xente que estaba con el, e as ovellas, as vacas e os camelos, en dous grupos. ⁸E dixo: Si Esaú vén a un campamento e o ataca, o outro grupo escapará.⁹E dixo Jacob: Oh Deus do meu pai Abraham e Deus do meu pai Isaac, oh Señor, que me dixeches: «Volve á túa terra e aos teus familiares, e eu te prosperarei. ¹⁰Indigno son de toda misericordia e de toda a fidelidade que mostraches ao teu servo; pois con só o meu cayado crucei este Jordán, e agora cheguei a ter dous campamentos.¹¹Líbrame, pídoche, da man do meu irmán, da man de Esaú, porque teño medo del, non sexa que veña e me fira a min e ás nais cos seus fillos. ¹²E ti dixeches: «De certo fareiche prosperar, e farei a túa descendencia como a area do mar que non se pode contar pola súa gran cantidade».¹³E pasou a noite alí. Entón do que tiña consigo escolleu un agasallo para o seu irmán Esaú: ¹⁴duascentas cabras e vinte machos cabríos, duascentas ovellas e vinte carneiros, ¹⁵trinta camellas criando coas súas crías, corenta vacas e dez xatos, vinte asnas e dez asnos; ¹⁶e entregounos ós seus servos, cada manada aparte, e dixo aos seus servos: Pasade diante de min, e poñede un bo espazo entre manada e manada.¹⁷E ordenou ao primeiro, dicindo: Cando o meu irmán Esaú te atope e che pregunte, dicindo: "De quen es e onde vas, e de quen son estes animais que van diante de ti? " ¹⁸entón responderás: «Son do teu servo Xacob; é un presente enviado ao meu señor Esaú; e velaquí, el tamén vén detrás de nós».¹⁹Ordenou tamén ao segundo e ao terceiro, e a todos os que ían tras as as manadas, dicindo: Desta maneira falaredes a Esaú cando o atopedes, ²⁰e diredes: «Velaquí, o teu servo Xacob tamén vén detrás de nós». Pois dixo: Tranquilizareino co presente que vai diante de min. E despois verei o seu rostro; quizais me acepte. ²¹O presente pasou, pois, diante del, e el durmiu aquela noite no acampamento.²²E aquela mesma noite levantouse, e tomou ás súas dúas mulleres, ás súas dúas servas e aos seus once fillos, e cruzou o vao de Xaboc. ²³Tomounos e fíxoos pasar o arroio, e fixo pasar tamén todo o que tiña.²⁴Xacob quedou só, e un home loitou con el ata raiar o alba. ²⁵Cando viu que non prevalecera contra Xacob, tocouno na conxuntura da coxa, e dislocouse a conxuntura da coxa de Xacob mentres loitaba con el. ²⁶Entón o home dixo: Sóltame porque raia o alba. Pero Xacob respondeu: Non te soltarei se non me abençoares²⁷E el díxolle: Cal é o teu nome? E el respondeu: Xacob. ²⁸E o home dixo: Xa non será o teu nome Xacob, senón Israel, porque loitaches con Deus e cos homes, e prevaleciches.²⁹Entón Xacob preguntoulle, e dixo: Dáme a coñecer agora o teu nome. Pero el respondeu: Para que preguntas polo meu nome? E bendíxoo alí. ³⁰E Xacob púxolle a aquel lugar o nome de Peniel, porque dixo: Vin a Deus cara a cara, e foi preservada a miña vida.³¹E saíulle o sol ao cruzar Peniel, e coxeaba da súa coxa. ³²Por iso, ata hoxe, os fillos de Israel non comen o tendón da cadeira que está na conxuntura da coxa, porque o home tocou a conxuntura da coxa de Xacob no tendón da cadeira.

Chapter 33

¹E alzando Xacob os ollos mirou, e velaquí, Esaú viña e catrocentos homes con el. Entón dividiu aos nenos entre Lea e Raquel e as dúas servas. ²E puxo ás servas cos seus fillos diante, e a Lea cos seus fillos despois, e a Raquel con Xosé en último lugar; ³e el adiantóuselles, e inclinouse ata o chan sete veces ata que chegou preto do seu irmán.⁴Entón Esaú correu ao seu encontro e abrazouno, e caendo sobre o seu pescozo bicouno, e choraron. ⁵E alzou os seus ollos e viu ás mulleres e aos nenos, e dixo: Quen son estes que veñen contigo? E el respondeu: Son os fillos que, por graza, Deus concedeu ao teu servo.⁶Entón achegáronse as servas cos seus fillos, e inclináronse.⁷Lea tamén se achegou cos seus fillos, e inclináronse; e despois Xosé achegouse con Raquel, e inclináronse. ⁸E dixo Esaú: Que che propós con todo este xentío que atopei? E el respondeu: Achar graza aos ollos do meu señor.⁹Pero Esaú dixo: Teño bastante, meu irmán; sexa teu o que é teu. ¹⁰Mais Xacob respondeu: Non, rógoche que se agora achei graza aos teus ollos, tomes o presente da miña man, porque vexo o teu rostro como un ve o rostro de Deus, e ben me recibiches. ¹¹Acepta, rógoche, o presente que che trouxen, pois Deus favoreceume, e porque eu teño moito. E insistiulle, e el aceptouno.¹²Entón Esaú dixo: Anda e vamos; eu irei diante de ti. ¹³Pero el díxolle: O meu señor sabe que os nenos son tenros, e que debo coidar das ovellas e das vacas que están a criar. Se os apresuramos moito, nun só día todos os rabaños morrerán. ¹⁴Adiántese agora o meu señor ao seu servo; e eu avanzarei sen présa, ao paso do gando que vai diante de min, e ó paso dos nenos, ata que chegue ó meu señor en Seir.¹⁵E dixo Esaú: Deixarei parte da xente que está comigo. Pero el dixo: Para que? Ache eu graza aos ollos do meu señor. ¹⁶Aquel mesmo día regresou Esaú polo seu camiño a Seir; ¹⁷e Xacob seguiu ata Sucote, e edificouse unha casa, e fixo alpendres para o seu gando; por iso ao lugar púxoselle o nome de Sucote.¹⁸E Xacob chegou en paz á cidade de Siquem, que está na terra de Canaán, cando veu de Padán-aram, e acampou diante da cidade. ¹⁹A parcela de campo onde plantara a súa tenda comprouna de man dos fillos de Hamor, pai de Siquem, por cen moedas, ²⁰e levantou alí un altar, e chamouno: O-Elohe-Israel

Chapter 34

¹Un día Dina, a filla que Lea tivera con Xacob, foi visitar ás mulleres daquela terra. ²E cando a viu Siquem, fillo de Hamor heveu, príncipe da terra, levouna e deitouse con ela e violouna. ³Pero a súa alma apegouse a Dina, a filla de Lea; namorouse da moza e tratou de gañarse o seu corazón.⁴Entón Siquem falou ao seu pai Hamor, dicindo: Consígueme a esta rapariga por muller. ⁵E Xacob oíu que Siquem violara á súa filla Dina, pero os seus fillos estaban co gando no campo, e Xacob gardou silencio ata que eles chegasen⁶Entón Hamor, pai de Siquem, saíu onde Xacob para falar con el. ⁷E os fillos de Xacob regresaron do campo ao oílo. E aqueles homes entristecéronse e irritáronse en gran maneira porque Siquem cometera unha infamia en Israel deitándose coa filla de Xacob, pois tal cousa non debe facerse.⁸Hamor falou con eles e díxolles: "Siquén, o meu fillo, namorouse da vosa filla; dádella, rógovos, por esposa. ⁹Emparentade connosco, dádenos vosas fillas e tomade nosas fillas para vós. ¹⁰E habitade connosco, porque a terra estará diante de vós; morade e negociade nela, e tomade nela posesión."¹¹Dixo tamén Siquem ao pai e aos irmáns dela: Se acho graza diante dos vosos ollos, dareivos o que me digades. ¹²Aumentade moito o dote e presentes e dareivos conforme ao que me digades, pero dádeme a moza por muller. ¹³Pero os fillos de Xacob responderon a Siquem e ao seu pai Hamor, e faláronlles con engano porque Siquem deshonrara á súa irmá Dina.¹⁴E dixéronlles: Non podemos facer tal cousa, dar a nosa irmá a un home non circuncidado, pois para nós iso é unha deshonra. ¹⁵só con esta condición compracerémosvos: se vos facedes como nós, circuncidándose cada un dos vosos homes; ¹⁶entón si vos daremos as nosas fillas, e tomaremos as vosas fillas para nós, e moraremos convosco e seremos un só pobo. ¹⁷Pero se non nos escoitades, e non vos circuncidades, entón tomaremos á nosa filla e marcharemos.¹⁸E as súas palabras pareceron razoables a Hamor e a Siquem, fillo de Hamor. ¹⁹Así que o mozo non tardou en facelo porque estaba namorado da filla de Xacob. E era o máis respectado de toda a casa do seu pai.²¹Entón Hamor e o seu fillo Siquem chegaron á porta da súa cidade e falaron cos homes da cidade, dicindo: ²⁰Estes homes están en paz connosco; que habiten, pois, na terra e comercien nela, pois velaquí, a terra é bastante ampla para eles. Tomemos as súas fillas para nós como esposas e démoslles as nosas fillas.²²²³Pero estes homes só consentirán en habitar connosco e formar un só pobo, se se circuncidar os nosos homes sexan circuncidados, como eles están circuncidados. ¿Non serán nosos o seu gando, as súas propiedades e todos os seus animais? Consintamos só nisto, e morarán connosco.²⁴E todos os que saían pola porta da cidade escoitaron a Hamor e ao seu fillo Siquem, e todos os varóns foron circuncidados, todos os que saían pola porta da cidade. ²⁵Pero aconteceu que ao terceiro día, cando eles tiñan máis dor, dous dos fillos de Xacob, Simeón e Leví, irmáns de Dina, colleron cada un a súa espada e entraron na cidade, que non estaba preparada, e mataron a todos os varóns. ²⁶Mataron a espada a Hamor e ao seu fillo Siquem, sacaron a Dina da casa de Siquem e saíron.²⁷Entón chegaron os fillos de Xacob e pasaron por riba dos mortos e saquearon a cidade, porque deshonraran á súa irmá. ²⁸E levaron as súas ovellas, os seus rabaños e os seus burros, e o que había na cidade e o que había no campo; ²⁹E levaron cativos a todos os seus fillos e ás súas mulleres, e saquearon todos os seus bens e todo o que había nas casas.³⁰Entón Xacob díxolles a Simeón e a Leví: -"Vós causástesme aflicións, converténdome en detestável entre os habitantes do país, os cananeus e os ferezeus. e como os meus homes son poucos, xuntaranse contra min e atacaránme, e eu e a miña casa seremos destruídos. ³¹Pero eles responderon: "Podemos deixar que trate á nosa irmá como unha prostituta?"

Chapter 35

¹Entón Deus dixo a Xacob: Levántate, sobe a Betel e habita alí; e faz alí un altar ao Deus, que se te apareceu cando fuxías do teu irmán Esaú. ²Entón Xacob dixo aos da súa casa e a todos os que estaban con el: Quitade os deuses estranxeiros que hai entre vós; purificádevos e mudádevos os vestidos; ³e levantémonos, e subamos a Betel; e alí farei un altar a Deus, quen me respondeu no día da miña angustia, e que estivo comigo no camiño por onde andei.⁴Entregaron, pois, a Xacob todos os deuses estranxeiros que tiñan no seu poder e os pendentes que tiñan nas súas orellas; e Xacob escondeunos debaixo da aciñeira que había xunto a Siquem. ⁵Ao proseguir a viaxe, houbo gran terror nas cidades ao redor deles, e non perseguiron aos fillos de Xacob.⁶E Xacob chegou a Luz, é dicir, Betel, que está na terra de Canaán, el e todo o pobo que estaba con el. ⁷E edificou alí un altar, e chamou ao lugar El-Betel, porque alí Deus manifestáraselle cando fuxía do seu irmán. ⁸E morreu Débora, ama de cría de Rebeca, e foi sepultada ao pé de Betel, debaixo da aciñeira; e esta foi chamada Alón-bacut⁹E Deus apareceuse. ¹⁰E Deus díxolle: O teu nome é Xacob; non te chamarás máis Xacob, senón que o teu nome será Israel. E púxolle o nome de Israel.¹¹Tamén lle dixo Deus: Eu son o Deus Todopoderoso (El-Shadday). Sé fecundo e multiplícate; de ti nacerá unha nación e unha comunidade de nacións, e haberá reis entre a túa descendencia. ¹²E a terra que dei a Abraham e a Isaac, a ti dareicha; e darei a terra á túa descendencia despois de ti. ¹³Entón Deus subiu do lugar onde lle falara a Xacob.¹⁴E Xacob erixiu unha columna no lugar onde Deus lle falara, unha columna de pedra, e derramou sobre ela unha libación; Tamén lle botou aceite. ¹⁵E Xacob chamou o lugar onde Deus falara con el Betel (Casa de Deus).¹⁶Entón saíron de Betel; E cando aínda quedaba algo de distancia para chegar a Efrata, Raquel comezou a parir e tivo moitas dificultades para dar a luz. ¹⁷E aconteceu que cando estaba no momento máis difícil do parto, a parteira díxolle: Non teñas medo, porque tamén terás estoutro fillo. ¹⁸Raquel estaba a piques de morrer, pero co seu último alento púxolle ao neno o nome de Benoni (que significa "fillo da miña tristeza"). Porén, o pai do neno púxolle o nome de Benxamín (que significa "fillo da miña man dereita"). ¹⁹E así morreu Raquel, e foi enterrada no camiño de Efrata, é dicir, Belén. ²⁰E Xacob ergueu unha columna sobre o seu sepulcro; esa é a columna da sepultura de Raquel ata hoxe.²¹Entón Israel saíu e puxo a súa tenda máis aló de Migdal-Eder. ²²E aconteceu que, mentres Israel vivía nesa terra, Rubén foi e deitouse con Bilha, a concubina de seu pai; e Israel souboo. E os fillos de Xacob foron doce.²³Fllos de Lea: Rubén, o primoxénito de Xacob, despois Simeón, Leví, Xudá, Isacar e Zabulón. ²⁴Fillos de Raquel: Xosé e Benxamín. ²⁵Fllos de Bilhah, serva de Raquel: Dan e Neftalí.²⁶Os fillos de Zilpa, serva de Lia: Gad e Aser. Estes son os fillos de Xacob que lle naceron en Padán-aram. ²⁷Xacob foi ao seu pai Isaac en Mamre, en Quiriat-arba, é dicir, Hebrón, onde residiran Abraham e Isaac.²⁸Isaac viviu cento oitenta anos. ²⁹Isaac expirou e morreu, e reuniuse aos seus antepasados, vello e cheo de días; e os seus fillos Esaú e Xacob enterraronno.

Chapter 36

¹Estas son as xeracións de Esaú, é dicir, Edom. ²Esaú tomou as súas mulleres das fillas de Canaán: Ada, filla de Elón o heteu; Aholibama, filla de Aná e neta de Sibeón os heveus; ³e Basemat, filla de Ismael, irmá de Nebaiot.⁴Ada deu a luz a Elifaz para Esaú; e Basemat deu a luz a Reuel. ⁵Oolibama deu a luz a Xeus, Xalam e Coré. Estes son os fillos que lle naceron a Esaú na terra de Canaán.⁶Entón Esaú colleu as súas mulleres, os seus fillos e as súas fillas, a toda a xente da súa casa, o seu gando e todas as súas bestas e todos os bens que acumulara na terra de Canaán, e foise a outra terra lonxe. do seu irmán Xacob. ⁷Porque as súas posesións chegaron a ser tan grandes que non podían vivir xuntos, e a terra na que vivían non podía sustentalos por mor da súa gran cantidade de gando. ⁸E Esaú habitou no monte de Seir; Esaú é Edom.⁹Estas son as xeracións de Esaú, pai dos edomitas, no monte de Seir. ¹⁰Estes son os nomes dos fillos de Esaú: Elifaz, fillo de Ada, muller de Esaú, e Reuel, fillo de Basemat, muller de Esaú. ¹¹Os fillos de Elifaz foron Temán, Omar, Zefo, Gatham e Quenaz. ¹²Timna era a concubina de Elifaz, fillo de Esaú, e deu a luz a Amalec. Estes son os fillos de Ada, a muller de Esaú.¹³E estes son os fillos de Reuel: Nahat, Zerah, Xama e Miza. Estes foron os fillos de Basemat, a muller de Esaú. ¹⁴E estes foron os fillos de Oholibama, muller de Esaú, filla de Aná, neta de Sibeón: tivo de Esaú a Ieux, Ialam e Coré.¹⁵Estes son os xefes entre os fillos de Esaú. Os fillos de Elifaz, primoxénito de Esaú, son: o xefe Temán, o xefe Omar, o xefe Zefo, o xefe Quenaz, ¹⁶o xefe Coré, o xefe Gatham e o xefe Amalec. Estes son os xefes que descenderon de Elifaz na terra de Edom; Estes son os fillos de Ada.¹⁷Estes son os fillos de Reuel, fillo de Esaú: o xefe Nahat, o xefe Zerah, o xefe Sama e o xefe Miza. Estes son os xefes que descenden de Reuel na terra de Edom; Estes son os fillos de Basemat, a muller de Esaú. ¹⁸Estes son os fillos de Aholibama, muller de Esaú: o xefe Ieux, o xefe Ialam, o xefe Coré. Estes son os xefes que descenderon de Aholibama, muller de Esaú, filla de Aná. ¹⁹Estes foron os fillos de Esaú, é dicir, Edom, e estes foron os seus xefes.²⁰Estes son os fillos de Seir horeo, habitantes daquela terra: Lotán, Sobal, Zibeón, Aná, ²¹Disón, Ezer e Disán. Estes son os xefes que descenderon dos horeus, os fillos de Seir na terra de Edom. ²²Os fillos de Lotán foron Hori e Hemam; e a irmá de Lotán era Timna.²³Estes son os fillos de Sobal: Alván, Manahat, Ebal, Sefo e Onam. ²⁴Estes son os fillos de Zibeón: Aja e Aná. Este é o Aná que descobriu as fontes termais no deserto cando pastoreaba os asnos do seu pai Zibeón.²⁵Estes son os fillos de Aná: Disón e Aholibama, filla de Aná.²⁶Estes son os fillos de Disón: Hemdán, Esbán, Itrán e Querán. ²⁷Estes son os fillos de Ezer: Bilhán, Zaaván e Acán. ²⁸Estes son os fillos de Disán: Uz e Arán.²⁹Estes son os xefes que descenderon dos horeus: o xefe Lotán, o xefe Sobal, o xefe Zibeón, o xefe Aná, ³⁰o xefe Disón, o xefe Ezer e o xefe Disán. Estes son os xefes que descenderon dos horeus, xefe por xefe, na terra de Seir.³¹Estes son os reis que reinaron na terra de Edom, antes de que rei algún reinase sobre os fillos de Israel: ³²Bela, fillo de Beor, reinou en Edom; e o nome da súa cidade era Dinaba. ³³Morreu Bela, e reinou no seu lugar Xobab, fillo de Zera, de Bosra.³⁴Morreu Jobab, e reinou no seu lugar Husam, da terra dos temanitas. ³⁵Morreu Husam, e reinou no seu lugar Hadad, fillo de Bedad, o que derrotou a Madián no campo de Moab; e o nome da súa cidade era Avit. ³⁶E morreu Avit e no seu lugar reinou Samla, de Masreca.³⁷Morreu Samla, e reinou no seu lugar Saúl de Rehobot, xunto ó río Eufrates. ³⁸Morreu Saúl, e reinou no seu lugar Baal-hanán, fillo de Acbor. ³⁹E morreu Baal-hanán, fillo de Acbor, e reinou no seu lugar Hadar; e o nome da súa cidade era Pau; e o nome da súa muller era Mehetabel, filla de Matred, filla de Mezaab.⁴⁰Estes son os nomes dos xefes que descenderon de Esaú, segundo as súas familias e as súas localidades, polos seus nomes: o xefe Timna, o xefe Alva, o xefe Jetet, ⁴¹o xefe Aholibama, o xefe Ela, o xefe Pinón, ⁴²o xefe Cenaz, o xefe Temán, o xefe Mibsar, ⁴³o xefe Magdiel e o xefe Iram. Estes son os xefes de Edom, é dicir, Esaú, pai dos edomitas, segundo as súas moradas na terra da súa posesión.

Chapter 37

¹- E Xacob habitou na terra onde peregrinara o seu pai, na terra de Canaán. ²Esta é a historia das xeracións de Xacob: Xosé, cando tiña dezasete anos, apacentaba o rabaño cos seus irmáns; o mozo estaba cos fillos de Bilha e cos fillos de Zilpa, mulleres do seu pai. E José trouxo ao seu pai malos informes sobre eles.³E amaba Israel a José máis que a todos os seus fillos, porque era para el o fillo da súa vellez; e fíxolle unha túnica de moitas cores. ⁴E viron os seus irmáns que o seu pai amábao máis que a todos os seus irmáns; por iso odiábano e non podían falarlle amistosamente.⁵E Xosé tivo un soño e cando o contou aos seus irmáns, eles odiárono aínda máis. ⁶E el díxolles: Rógovos que escoitedes este soño que tiven.⁷Velaquí, estabamos a atar feixes no medio do campo, e velaquí que o meu feixe levantouse e púxose dereita, e entón vosos feixes poñíanse ao redor e inclinábanse cara ao meu. ⁸E os seus irmáns dixéronlle: Seica reinarás sobre nós? Ou seica serás señor sobre nós? E odiárono aínda máis por causa dos seus soños e das súas palabras.⁹Tivo outro soño e contouno aos seus irmáns, dicindo: "Velaí, tiven outro soño máis; e velaquí, o sol, a lúa e once estrelas inclináronse ante min. ¹⁰E díxolle ao seu pai e aos seus irmáns; e o seu pai reprochouno e díxolle: -¿Que é este soño que tiveches? Irei eu, a túa nai e os teus irmáns a inclinarme diante de ti? ¹¹E os seus irmáns tiñan envexa del, pero o seu pai reflexionaba sobre o que dixera.¹²Entón os seus irmáns foron para apacentar o rabaño do seu pai a Siquem. ¹³Israel díxolle a Xosé: -"Os teus irmáns non están a apacentar o rabaño en Siquem? Ven e mandareite a eles. E díxolle: Irei. ¹⁴Entón Israel díxolle: "Vai agora e mira como están os teus irmáns e como está o rabaño e tráeme noticias deles. Entón mandouno dende o val de Hebrón, e Xosé foi a Siquem.¹⁵E mentres andando el perdido polo campo, atopouno un home, e o home preguntoulle: Que buscas? ¹⁶E el respondeu: "Busco ós meus irmáns; Por favor, infórmame onde están a pacer o rabaño. ¹⁷E respondeulle o home: "Saíron de aquí, pois eu oinlles dicir: "Imos a Dotán". Entón Xosé foi tras os seus irmáns e atopounos en Dotán.¹⁸Cando o viron de lonxe, e antes de que se achegase a eles, conspiraron contra el para matalo. ¹⁹E dixéronse uns aos outros: "Aquí vén o soñador". ²⁰Agora, pois vinde, matémolo e botémolo nun dos pozos; e diremos: "Unha besta salvaxe devorouno". Despois veremos cales son os seus soños.²¹Pero Rubén escoitou isto e liberouno das súas mans e dixo: "Non o matemos". ²²Tamén díxolles Rubén: "Non derramedes sangue". Botádeo neste pozo do deserto, pero non lle poñades a man enriba. Isto dixo para liberalo das súas mans e devolvelo ao seu pai.²³E aconteceu que cando Xosé chegou aos seus irmáns, quitáronlle a Xosé a túnica, a túnica de moitas cores que levaba posta; ²⁴E collérono e guindárono no pozo. E o pozo estaba baleiro, non había auga nel.²⁵Entón sentáronse a comer e, ao erguer os ollos, viron unha caravana de ismaelitas que viña de Galaad cos seus camelos cargados de resina aromática, bálsamo e mirra, e baixaban cara a Exipto. ²⁶Xudá díxolles aos seus irmáns: -"Que gañaremos matando ao noso i mán e oculta-lo seu sangue?²⁷Veña, vendámolo aos ismaelitas e non sexa as nosas mans contra el, porque é o noso irmán, a nosa carne". E os seus irmáns concordaron con el. ²⁸E cando pasaron os comerciantes madianitas, tiraron a Xosé do pozo e venderon a Xosé aos ismaelitas por vinte pezas de prata. E levaron a Xosé a Exipto.²⁹Cando Rubén volveu ao pozo, Xosé xa non estaba no pozo. Despois rasgou os seus vestidos; ³⁰E volveu onda os seus irmáns e díxolles: "O raparigo non está alí; E eu onde vou ir?³¹Entón colleron a túnica de Xosé, mataron un cabuxo e empaparon a túnica no sangue. ³²Entón enviaron a túnica de moitas cores e leváronlla ao seu pai e dixéronlle: "Atopamos isto. Mira se é a túnica do teu fillo ou non. ³³El recoñeceuna e dixo: "É a túnica do meu fillo. Algunha fera salvaxe devorouno. Sen dúbida Xosé foi despedazado.³⁴Xacob rasgou as súas roupas, puxo cilício sobre os seus lombos e fixo luto moitos días polo seu fillo. ³⁵Todos os seus fillos e todas as súas fillas viñeron para consolalo, pero el rexeitou ser consolado e dixo: "De certo baixarei ao Seol de loito polo meu fillo". E o seu pai chorou por el. ³⁶En Exipto os madianitas venderon a Xosé a Potifar, oficial do faraón, capitán da garda.

Exodus

Chapter 29

¹Isto é o que lles farás para consagralos para que me sirvan como sacerdotes: toma un xato e dous carneiros sen defecto; ²e pan sen fermento, e tortas sen fermento amasadas con aceite, e follados sen fermento untados con aceite; faralos de flor de fariña de trigo.³Poñeralos nunha cesta, e presentaralos na cesta xunto co xato e os dous carneiros.⁴Despois farás que Aarón e os seus fillos se acheguen á entrada da tenda de reunión, e lavaralos con auga.⁵E tomarás as vestimentas e vestirás a Aharón a túnica, o manto do efod, o efod e o peitoral, e cinguiralo coa faixa tecida do efod; ⁶e porás a tiara sobre a súa cabeza, e sobre a tiara porás a coroa santa ⁷Logo tomarás o aceite da unción, e o verterás sobre a súa cabeza, e unxiralo⁸E farás chegar os seus fillos e poñerás túnicas sobre eles. ⁹E cinguirás os cintos a Aarón e aos seus fillos, ataráslles as mitras e terán o sacerdocio por estatuto perpetuo. Así consagrarás a Aharón e aos seus fillos.¹⁰Despois levarás o xato diante da tenda do encontro, e Aarón e os seus fillos porán as mans sobre a cabeza do xato. ¹¹E matarás o xato diante do Señor, á entrada da tenda do encontro.¹²Y tomarás do sangue do xato , e co teu dedo porás sobre os cornos do altar, e derramarás todo o sangue ao pé do altar ¹³E tomarás todo o sebo que cobre as entrañas, o redeño de sobre o fígado e os dous riles e a gordura que hai sobre eles, e os ofrecerás queimándoos no altar. ¹⁴Pero consumirás a fogo fóra do campamento a carne do xato, o seu coiro, e o seu esterco; é ofrenda polo pecado¹⁵Tamén collerás un dos carneiros, e Aarón e os seus fillos porán as súas mans sobre a cabeza do carneiro. ¹⁶E matarás o carneiro, e tomarás o seu sangue e asperxeralo no altar por tódolos lados. ¹⁷Despois cortarás o carneiro en pedazos, e lavarás as súas entrañas e as súas pernas, e poñeralas cos seus pedazos e coa súa cabeza; ¹⁸e queimarás todo o carneiro sobre o altar; é holocausto ao Señor, aroma agradable para o Señor, ofrenda queimada para o Señor.¹⁹Entón tomarás o outro carneiro e Aarón e os seus fillos porán as súas mans sobre a cabeza do carneiro. ²⁰E matarás o carneiro, tomarás parte do seu sangue, e poñerás no lóbulo da orella dereita de Aharón, e no lóbulo da orella dereita dos seus fillos, e no dedo polgar da súa man dereita e no dedo do seu pé dereito, e rociarás o resto do sangue por tódolos lados do altar.²¹E tomarás do sangue que hai sobre o altar, e do aceite da unción e a asepallarás sobre Aarón, e sobre as súas vestiduras, e sobre os seus fillos, e sobre as vestimentas dos seus fillos, e quedarán consagrados el e os seus fillos e as súas vestimentas con el.²²Logo tomarás a gordura do carneiro, e a cauda, e a gordura que cobre os intestinos, e o redeño do fígado, e os dous riles, e o sebo que está sobre eles, e a coxa dereita (porque é un carneiro de consagración) , ²³e unha torta de pan , e unha torta de pan con aceite e un follado da cesta dos pans ácimos que están diante da presenza do Señor²⁴Poñeralo todo nas mans de Aarón e nas mans dos seus fillos; e abanearalo como ofrenda abaneada diante do SEÑOR. ²⁵Logo tomaralo das súas mans e queimaralo no altar sobre o holocausto como aroma agradable diante do SEÑOR; é ofrenda acesa ao SEÑOR.²⁶Entón tomarás o peito do carneiro da consagración de Aarón, e abanearalo como ofrenda abaneada diante do SEÑOR; e esa será a túa porción.²⁷E consagrarás o peito da ofrenda abalada e a perna da ofrenda alzada, o que foi abalado e o que foi alzado do carneiro de consagración, do que era para Aarón e do que era para os seus fillos.²⁸Isto será como porción perpetua de parte dos fillos de Israel para Aarón e os seus fillos, porque é ofrenda alzada; e será unha ofrenda alzada dos fillos de Israel, dos sacrificios das súas ofrendas de paz, a súa ofrenda alzada ao SEÑOR.²⁹E as vestiduras sagradas de Aarón serán para os seus fillos despois del, para que nelas sexan unxidos e consagrados. ³⁰Aquel de os seus fillos que tome o seu lugar como sacerdote, vestiraas por sete días cando entre na tabernáculo de reunión para ministrar no lugar santo.³¹E tomarás o carneiro de consagración e cocerás a súa carne no lugar santo. ³²E Aarón e os seus fillos comerán a carne do carneiro e o pan que está na cesta, á entrada do tabernáculo de reunión. ³³Así comerán as cousas coas cales se fixo expiación na ordenación e consagración deles; mais o laico non as comerá, porque son sagradas. ³⁴E se sobrar algo da carne da consagración ou algo do pan ata a mañá seguinte, queimarás ao lume o que sobrase; non se comerá, porque é sacro.³⁵Así farás, pois, a Aarón e aos seus fillos, conforme a todo o que che mandei; por sete días consagraralos. ³⁶E cada día ofrecerás un xato en expiación como ofrenda polo pecado; e purificarás o altar cando fagas expiación sobre el e unxiralo para santificaralo. ³⁷Por sete días farás expiación polo altar, e santificaralo , entón o altar será santísimo e todo o que toque o altar será santificado³⁸Isto é o que ofrecerás sobre o altar: dous cordeiros dun ano cada día, continuamente. ³⁹Ofrecerás un dos cordeiros pola mañá e o outro á tardiña;⁴⁰e ofrecerás unha décima parte dun efa de flor de fariña mesturada cunha cuarta parte dun hin de aceite prensado, e para a libación, unha cuarta parte dun hin de viño cun cordeiro.⁴¹E ofrecerás o outro cordeiro á tardiña; e con el ofrecerás a mesma ofrenda de cereal e a mesma libación que pola mañá, como aroma agradable: unha ofrenda acesa ao Señor.⁴²Será holocausto continuo polas vosas xeracións á entrada do tabernáculo de reunión, diante do Señor, onde eu me encontrarei convosco, para falar alí contigo.⁴³E reunireime alí cos fillos de Israel, e o lugar será santificado pola miña gloria.⁴⁴Santificaréi a tenda de reunión e o altar; tamén santificaréi a Aarón e aos seus fillos para que me sirvan como sacerdotes.⁴⁵E habitarei entre os fillos de Israel, e serei o seu Deus. E E habitarei entre os fillos de Israel, e serei o seu Deus.⁴⁶E coñecerán que eu son o Señor o seu Deus, que os saquei da terra de Exipto para morar eu no medio deles. Eu son o Señor o seu Deus.

Chapter 30

¹Farás tamén un altar para queimar incenso: de madeira de acacia o farás. ²O seu largo será dun cóvado e o seu ancho dun cóvado : sera cuadrado e a súa altura de dous cóvados: e os seus cornos serán dunha mesma peza con el.³Revestiralo de ouro puro: a súa parte superior, os seus lados ao redor , e os seus cornos; e faraslle unha moldura de ouro ao redor. ⁴Faraslle dúas argolas de ouro debaixo da súa moldura; faralos en dous dos seus lados, en lados opostos, e servirán de sostén para as varas coas cales transportalo.E farás as varas de madeira de acacia e revestiralas de ouro.⁵E farás as varas de madeira de acacia e revestiralas de ouro. ⁶Poñerás o altar diante do veo que está xunto ao arca do testemuño, diante do propiciatorio que está sobre o arca do testemuño, onde eu me reunirei contigo.⁷E Aarón queimará incenso aromático sobre el; queimarao cada mañá ao preparar as lámpadas. ⁸E cando Aarón prepare as lámpadas á tardiña, queimará incenso. Haberá incenso perpetuo diante do Señor por todas as vosas xeracións. ⁹Non ofreceredes incenso estraño neste altar, nin holocausto nin ofrenda de cereal; tampouco derramaredes libación sobre el.¹⁰Aarón fará expiación sobre os cornos do altar unha vez ao ano; fará expiación sobre el co sangue da ofrenda de expiación polo pecado, unha vez ao ano por todas as vosas xeracións; santísimo é ao Señor.¹¹E falou o Señor a Moisés dicindo: ¹²Cando fagas un censo dos fillos de Israel para contalos, cada un dará ao Señor un rescate pola súa persoa cando sexan contados, para que non haxa praga entre eles cando os teñas contado. ¹³Isto dará todo o que sexa contado: medio siclo, conforme ao siclo do santuario. O siclo é de vinte óbolos. Medio siclo é a ofrenda ao Señor. ¹⁴Todo aquel que sexa contado, de vinte ou máis, dará a ofrenda ao Señor.¹⁵O rico non pagará máis, nin o pobre pagará menos do medio siclo, ó dar a ofrenda ao Señor para facer expiación polas vosas vidas. ¹⁶Tomarás dos fillos de Israel o diñeiro da expiación e o darás para o servizo da tabernáculo de reunión, para que sexa un recordatorio para os fillos de Israel diante do Señor, como expiación polas vosas vidas.¹⁷E o SEÑOR falou a Moisés, dicindo: ¹⁸Farás tamén unha pia de bronce, coa súa base de bronce, para lavatorio; e colocarala entre a tenda de reunión e o altar, e poñerás auga nela.¹⁹E con ela lavarán as mans e os pés Aarón e os seus fillos.²⁰Ao entraren na tenda de reunión, lavaranse con auga para que non morran; e cando se achegaren ao altar a ministrar para queimar unha ofrenda acesa ao Señor, ²¹tamén lavarán as mans e os pés para que non morran; e será estatuto perpetuo para eles, para Aarón e a súa descendencia, por todas as súas xeracións.²²Falou o Señor a Moisés, dicindo: ²³Toma tamén das especias máis finas: de mirra fluída, cincocentos siclos; de canela aromática, a metade : douscentos cincuenta; e de cana aromática, douscentos cincuenta; ²⁴de trobisco, cincocentos siclos, conforme ao siclo do santuario, e un hin de aceite de oliva. ²⁵E farás diso o aceite da santa unción, mestura de perfume, obra de perfumista; será aceite de santa unción.²⁹Consagraralos e serán santísimos; todo aquilo que os toque será santificado. E ³⁰unxirás a Aarón e aos seus fillos e consagraralos para que me sirvan como sacerdotes. ³¹E falarás aos fillos de Israel, dicindo: "Este será aceite de santa unción para min por todas as vosas xeracións.³²Non se derramará sobre ninguén, nin faredes outro igual nas mesmas proporcións; santo é, e santo será para vós.³³Calquera que faga outro aceite semellante, ou o que poña del sobre un laico, será cortado de entre o seu pobo."³⁴Entón o Señor dixo a Moisés: Toma especias, estoraque, unlla aromática e gálbano, especias con incenso puro; que haxa o mesmo peso de cada unha . ³⁵Con iso farás incenso, perfume obra de perfumista, sazonado, puro e santo. ³⁶E moerás parte del moi fino, e porás unha parte diante do testemuño no tabernáculo de reunión onde eu me reunirei contigo; santísimo será para vós.³⁷E o incenso que farás, non o faredes nas mesmas proporcións para o voso propio uso; será santo para o Señor. ³⁸Calquera que faga incenso como este, para usalo como perfume será cortado de entre o seu pobo.

Leviticus

Chapter 8

¹²³E falou Iahveh a Moisés dicindo: Toma a Aarón e os seus fillos con el, e as vestimentas, o aceite da unción, o becerro da expiación, os dous carneiros e a cesta do pan ácimo e reúne toda a congregación á entrada do tabernáculo⁴E Moisés fixo tal e como Iahveh lle ordenou e cando a congregación se reuniu á entrada do tabernáculo. ⁵E Moisés dixo á congregación: Isto é o que Iahveh mandou facer.⁶Entón Moisés fixo que se lle achegasen Aarón e seus fillos e lavounos con auga. ⁷E puxo sobre el a túnica e cinguiuno co cinto, vestiuno co manto e púxolle o efod, e ciguiuno co cinto tecido do efod, e axustouno con el⁸Púxolle logo o peitoral , e dentro do peitoral puxo o Urim e o Tumim. ⁹Puxo tamén a tiara sobre a súa cabeza,e sobre a tiara, ao frente, puxo a lámina de ouro, a diadema santa, conforme Iahveh lle mandara a Moisés¹⁰E Moisés tomou o aceite da unción e unxiu o tabernáculo e todo o que había nel, e consagrounos. ¹¹Co aceite asperxeu o altar sete veces e unxiu o altar e todos os seus utensilios, e a pia e a súa base, para consagralos.¹²E verteu aceite da unción sobre a cabeza de Aarón e unxiuno para consagralo. ¹³Despois Moisés fixo achegarse aos fillos de Aarón e vestiunos con túnicas, cinguiunos con cintos, e axustoulles as tiaras tal e como Iahveh lle mandara a Moisés¹⁴Entón trouxo o xato da expiación, e Aarón e seus fillos puxeron as súas mans sobre a cabeza do becerro da expiación. ¹⁵Despois Moisés degolouno e colleu o sangue e co seu dedo puxo parte dela nos cornos do altar por tódolos lados, e purificou o altar. Despois verteu o resto do sangue ao pé do altar e consagrouno para facer expiación por el.¹⁶Collleu tamén toda a graxa que había nas entrañas e no redeño do fígado, e os dous ris e a gordura deles, e queimounos Moisés sobre o altar. ¹⁷Pero o novelo, coa súa pel, a súa carne , e o seu esterco, queimounos no lume fóra do campamento, tal como Iahveh mandara a Moisés¹⁸Entón presentou o carneiro do holocausto, e Aarón e seus fillos puxeron as súas mans sobre a cabeza do carneiro. ¹⁹E Moisés degolouno e asperxeu o sangue sobre o altar e ao seu derredor²⁰E despois de cortar o carneiro en anacos, Moisés queimou a cabeza e os cachos e a graxa. ²¹Despois de lavar as antrañas e as patas con auga, Moisés queimou todo o carneiro sobre o altar. Foi holocausto de aroma agradable; foi ofrenda acesa a Iahveh, tal e como Iahveh mandara a Moisés.²²Despois presentou o segundo carneiro, o carneiro da consagración, e Aarón e seus fillos puxeron súas mans sobre a cabeza do carneiro. ²³E Moisés degolouno e colleu do sangue e púxoo no lóbulo da orella dereita de Aarón, no polgar da súa man dereita, e na deda gorda do seu pé dereito. ²⁴Tamén fixo achegar aos fillos de Aarón; e Moisés puxo sangue no lóbulo da orella dereita deles, no polgar da súa man dereita, e na deda gorda do seu pé dereito. Entón Moisés asperxeu o resto do sangue sobre o altar e ao redor.²⁵E colleu a gordura, e a cauda, e toda a graxa que había nas entrañas, no redeño do fígado, e os dous ris coa súa graxa e a perna dereita. ²⁶E do cesto dos pans ácimos que estaba diante de Iahveh, tomou unha torta sen fermento , unha torta de pan misturada con aceite e un follado e púxoos sobre as porcións de graxa e sobre a perna dereita. ²⁷Entón puxo todo nas mans de Aarón en nas mans dos seus fillos e presentouno como unha ofrenda abaneada diante de Iahveh²⁸Despois Moisés tomou todo isto das mans deles e queimouno no altar co holocausto. Foi ofrenda de consagración como recendo agradable, ofrenda acesa para Iahveh. ²⁹E tamén tomou Moisés o peito, e presentouno como ofrenda abaneada diante de Iahveh; era a porción do carneiro da consagración que pertencía a Moisés , tal e como lle mandara Iahveh.³⁰E tomou Moisés do aceite da unción e do sangue que estaba sobre o altar, e asperxeu a Aarón e os seus vestidos e sobre os seus fillos e as vestiduras dos seus fillos; e consagrou a Aarón e as súas vestiduras, e aos seus fillos e as vestiduras dos seus fillos con el.³¹Entón dixo Moisés a Aarón e a os seus fillos: Fervede a carne á entrada do tabernáculo e comédea alí xunto co pan que está no cesto da ofrenda de consagración, tal e como eu mandei, dicindo: "Aarón e seus fillos comerán". ³²E o resto da carne e do pan, queimarédelo no lume. ³³E non sairedes da entrada do tabernáculo durante sete días, hata que remate o período da vosa consagración; porque por sete días seredes consagrados³⁴Iahveh mandou facer tal e como se fixo hoxe , para facer expiación a voso favor. ³⁵Ademais permaneceredes á entrada do tabernáculo día e noite durante sete días, e gardaredes a ordenanza de Iahveh para que non morrades, porque así me foi mandado. ³⁶E Aarón e os seus fillos fixeron todas as cousas que Iahveh mandara por medio de Moisés.

Chapter 9

¹E aconteceu no oitavo día que Moisés chamou a Aarón e a os seus fillos e a os anciáns de Israel ²e dixo a Aarón: Toma un xato da vacada para a ofrenda polo pecado e un carneiro para o holocausto, ambos sen defecto, e ofréceos diante de Iahveh³E logo falarás aos fillos de Israel dicindo: " Collede un castrón para a ofrenda polo pecado, e un vitelo e un año, ambos dun ano, sen defecto, para o holocausto ⁴e un boi e un carneiro para as ofrendas de paz, para sacrificar diante de Iahveh; e unha ofrenda de cereal misturado con aceite porque Iahveh se presentará ante vós. ⁵E levaron ao frente da tabernáculo o que mandara Moisés e toda a congregación achegouse e permaneceu de pé diante de Iahveh⁶E dixo Moisés: Isto é o que Iahveh mandou que fagades, para que a gloria de Iahveh se vos apareza. ⁷E dixo Moisés a Aarón: achégate ao altar e presenta a túa ofrenda polo pecado e o teu holocausto, para que fagas expiación por ti mesmo e polo pobo; logo presenta a ofrenda polo pobo, para que poidas facer expiación por eles, tal e como Iahveh mandou.⁸Entón achegouse Aarón ao altar e degolou ao xato da ofrenda polo pecado por si mesmo. ⁹E os fillos de Aarón presentáronlle o sangue e el mollou o seu dedo no sangue , puxo parte do sangue sobre os cornos do altar e derramou o resto do sangue ao pé do altar.¹⁰Despois queimou sobre o altar a graxa, os riles, e o redeño do fígado da ofrenda polo pecado, tal e como Iahveh ordenara a Moisés. ¹¹Mais a carne e o coiro queimounos no fogo fóra do campamento¹²Logo degolou o holocausto; e os fillos de Aarón déronlle o sangue e el salpicouna sobre o altar, por tódolos lados. ¹³E déronlle o holocausto en anacos, coa cabeza, e queimounos sobre o altar. ¹⁴Lavou tamén as entrañas e as patas, e queimounas co holocausto sobre o altar¹⁵Logo presentou a ofrenda polo pobo e tomou o castrón para a expiación do pobo e degolouno e ofreceuno polos pecados, como o primeiro. ¹⁶E presentou o holocausto, e ofreceuno conforme á ordenanza. ¹⁷Despois presentou a ofrenda do cereal , e encheu dela a súa man e queimouna sobre o altar, ademáis do holocausto da mañá¹⁸¹⁹Logo degolou o boi e o carneiro, o sacrificio das ofrendas de paz polo pobo; e os fillos de Aarón déronlle o sangue e él salpicouna sobre o altar por tódolos lados. En canto aos anacos de graxa do boi e do carneiro, o rabo, a graxa que cobre as entrañas, os riles e o redeño do fígado,²⁰²¹puxéronos sobre os peitos dos animais sacrificados e el queimou os pedazos de graxa sobre o altar. Mais Aarón presentou os peitos e a pata dereita como ofrenda abanada diante de Iahveh, tal como Moisés ordenara²²Entón Aarón levantou as súas mans cara bendiciuno e despois de ofrecer a ofrenda polo pecado, o holocausto e as ofrendas de paz, descendeu. ²³E Moisés e Aarón entraron na tabernáculo e cando saíron, bendiciron ao pobo e a gloria de Iahveh presentouse ante todo o pobo. ²⁴E saiu fogo de diante da presenza de Iahveh, que consumiu o holocausto e os anacos de graxa sobre o altar . E véndoo todo o pobo, aclamou e postrouse sobre os seus rostros

Chapter 10

¹Nadab e Abiú, fillos de Aarón, tomaron os seus respectivos botafumeiros, e despois de poñer fogo neles, sobre o cal puxeron incenso, ofreceron diante de Iahveh fogo estraño que El nunca lles mandou. ²E saiu fogo de diante de Iahveh que os queimou, e morreron diante de Iahveh.³Entón Moisés dixo a Aarón: Isto é o que Iahveh falou dicindo: "Como santo serei tratado polos que se achegan a min, e en presenza de todo o pobo serei enaltecido". E Aaron calou. ⁴E chamou Moisés a Misael, e a Elzafán, fillos de Uziel, tío de Aarón, e díxolles: Achegádevos levade os vosos parentes de diante do santuario fóra do campamento.⁵E eles achegáronse e leváronos coas súas túnicas,fóra do campamento, como dixera Moisés. ⁶Logo Moisés dixo a Aarón e aos seus fillos Eleazar e Itamar: Non descubrades a vosa cabeza nin rasguedes vosos vestidos, para que non morrades e para que El non desate todo o seu anoxo contra toda a congregación. Mais os vosos irmáns toda a casa de Israel, lamentaranse polo incendio o trouxo Iahveh. ⁷Nin sequera sairedes da porta da tabernáculo, non sexa que morrades; porque o aceite da unción de Iahveh está sobre vós. E fixeron conforme ao mandato de Moisés.⁸⁹¹⁰¹¹Iahveh falou a Aarón, dicindo: Non beberedes viño nin licor, nin ti nin os teus fillos contigo cando entredes na tabernáculo , para que non morrades (é estatuto perpetuo por todas as xeracións) e para que fagades distinción entre o santo e o profano, e entre o inmundo e o limpo, e para que enseñedes aos fillos de Israel todos os estatutos que dixo Iahveh por medio de Moisés.¹²E Moisés dixo a Aarón e aos fillos que lle quedaban, Eleazar e Itamar: Collede a ofrenda de cereal que resta das ofrendas acesas para Iahveh e comédea sin fermento xunto ao altar , porque é santísima. ¹³Comerédela, pois, en lugar santo porque é a porción para ti e teus fillos, das ofrendas acesas a Iahveh; porque así me foi mandado¹⁴Pero o peito e a coxa ofrecidos poderedes comelos no lugar limpo ti, os teus fillos e as túas fillas contigo, por ser a parte que che toca a ti e a teus fillos dos sacrificios de comuñón, que doaron os fillos de Israel. ¹⁵Traerán a coxa e o peito xunto coa ofrenda acesa dos cachos de graxa para presentalos como ofrenda abalada diante de Iahveh; e será por estatuto perpetuo teu e dos teus fillos contigo, como Iahveh mandou.¹⁶E Moisés preguntou polo bode da ofrenda polos pecados e velaquí que fora queimado; e anoxouse con Eleazar e Itamar, os fillos que lle quedaran a Aarón dicindo: ¹⁷Por que non comestes a ofrenda polo pecado no lugar santo? Porque é santísimo e vola deu para quitar a culpa da congregación, para facer expiación por eles diante de Iahveh. ¹⁸Velaquí, como o sangue non fora metido dentro, ao santuario, certamente debiades ter comido a ofrenda no santuario, como eu mandei.¹⁹Mais Aaron dixo a Moisés: Mira; hoxe mesmo eles presentaron a súa ofrenda polo pecado e o seu holocausto diante de Iahveh. Pois que isto me sucedeu, se eu tivera comido hoxe da ofrenda polo pecado, tería sido grato aos ollos de Iahveh? ²⁰Cando Moisés ouviu isto, deuse por satisfeito.

Chapter 11

¹E falou Iahveh a Moisés e a Aaron deicindolles: ²Falade aos fillos de Israel e dicidelles:" Estes son os animais que poderedes comer de todos os animais que hai sobre a terra.³De entre os animais, todo o que teña pezuño dividido, formando así cascos fendidos e rumia, este comeredes. ⁴Estes, porén, non comeredes dos que rumian e dos que teñen cascos: o camelo, porque rumia mais non ten pezuño dividido; será inmundo para vós;⁵o coello, porque aínda que rumia, ; non ten o pezuño dividido; será inmundo para vós; ⁶a levre, porque aínda que rumia, non ten o pezuño dividido; será inmundo para vós; ⁷e o cocho, porque aínda que ten o pezuño dividido, formando así o casco fendido, non rumia; será inmundo para vós. ⁸Non comeredes da súa carne nin tocaredes os seus cadáveres; serán inmundos para vós.⁹De todos os animais que hai nas aguas poderedes comer estes: todos os que teñen aletas e escamas nas augas, nos mares ou nos ríos, poderedes comer. ¹⁰Mais todos os que non teñen aletas nin escamas nos mares e nos ríos, entre todo o que se move nas augas e entre todas as criaturas viventes que están na auga, serán abominación para vós¹¹seranvos abominación, non comeredes da súa carne e abominaredes os seus cadáveres. ¹²Todo o que nas augas non teña aletas nin escamas, seravos abominación¹³"Ademais, estas abominaredes de entre as aves, non se comerán, son abominación: a aguia, o voitre e o voitre negro,¹⁴o miñato e o falcón segundo a súa especie;¹⁵todo corvo segundo a súa especie;¹⁶o avestruz, a curuxa, a gaivota e o gavilán segundo a súa especie;¹⁷o bufo, o mergullón, o bufo real,¹⁸a curuxa branca, o pelícano, o voitre común,¹⁹a cegoña, a garza segundo a súa especie; a bubela e o morcego.²⁰Todo insecto con ás que ande sobre catro patas, seravos abominación. ²¹"Con todo, estes podedes comer de entre todos os insectos alados que andan sobre catro patas: os que teñen, ademais das súas patas, pernas con articulacións para saltar con elas sobre a terra. ²²Destes poderedes comer estes: a langosta segundo as súas especies, a langosta destructora segundo as súas especies, o grilo segundo sa súas especies e o saltón segundo as súas especies. ²³Pero todos os demáis insectos alados que teñan catro paras seranvos abominación²⁴Por estes animais seredes inmundos; todo o que toque os seus cadáveres quedará inmundo ata 0 serán ²⁵e calquera que levante parte dos seus cadáveres lavará os seus vestidos e quedará inmundo ata o serán²⁶Todo animal de pezuño dividido, mais que non ten pezuño fendido, ou que non rumian, serán inmundos para vós, e calquera que os toque quedará inmundo. ²⁷E de todos os animais que andan sobre catro patas, os que andan sobre as súas garras son inmundos para vós; calquera que toque os seus cadáveres quedará inmundo ata o serán ²⁸e o que levante os seus cadáveres lavará as súas roupas e quedará inmundo ata o serán; terédelos por inmundos.²⁹E dos animais que se arrastran pola terra, estes serán inmundos para vós: a toupa, o rato e o lagarto segundo a súas especies; ³⁰o ourizo, o crocodilo, o lagarto, a lagarta de area e o camaleón.³¹Estes serán impuros para vós entre todos os animais que se arrastran; quen os toque cando estean mortos quedará impuro ata o serán; ³²tamén quedará inmunda calquera cousa sobre a que caia morto un deles; e calquer obxeto de madeira, roupa, pel, saco, e calquer utensilio de traballo; poñerédelo en auga e quedará inmundo ata o serán; entón quedará limpo. ³³E calquera vasilla de barro na caia algún deles, o que está na vasilla quedará inmundo e crebaredes a vasilla.³⁴Toda comida sobre a que caia esta auga quedará impuro e toda bebida nesas vasillas quedará inmundo. ³⁵Todo aquilo sobre o que caia parte dos seus cadáveres quedará inmundo; o forno ou fogón será derrubado; son inmundos e seguirán sendo inmundos para vós.³⁶³⁷³⁸Porén, unha fonte ou cisterna onde se recolle a auga será limpa, mais o que toque os seus cadáveres quedará inmundo. E se parte dos seus cadáveres cae sobre calquera semente para sementar, a semente quedará limpa. Mais se a semente está mollada e unha parte dos cadáveres cae sobre ela, será inmunda para vós.³⁹Se algún dos animais que tendes para comer morre, quen toque o seu corpo morto quedará impuro ata a serán. ⁴⁰E quen coma parte do seu cadáver lavará os seus vestidos e quedará inmundo ata a tardiña; e quen levante o cadáver lavará os seus vestidos e quedará impuro ata o serán.⁴¹E todo animal que se arrastra sobre a terra é abominable ; non se comerá. ⁴²Todo o que anda sobre o seu ventre e todo o que camina sobre catro patas, todo o que ten moitos pés , de todo o que se arrastra sobre a terra, non os comeredes porque son abominación⁴³Non vos fagades abominables por causa de ningún animal que se arrastra; e non vos contaminedes con eles para que non sexades inmundos. ⁴⁴Porque eu son Iahweh o voso Deus Polo tanto consagrádevos e sede santos, porque eu son santo. Non vos contaminedes, pois, con ningún animal que se arrastra sobre a terra. ⁴⁵Porque eu sons Iahweh que nos fixen subir da terra de Exipto para ser o voso Deus; seredes, pois, santos porque eu son santo.⁴⁶Esta é a lei dos animais, das aves, de todo ser vivente que se move nas augas, e de todo animal que se arrastra sobre a terra; ⁴⁷para facer distinción entre o inmundo e o limpo, entre o animal que se pode comer e o animal que non se pode comer

Chapter 12

¹E Iahweh falou a Moisés dicindo: ²Fala aos fillos de Israel e dilles: "Cando unha muller dea a luz e teña un varón, quedará impura sete días; como nos días da súa regra, será impura. ³"Ao oitavo día a carne do prepucio do neno será circuncidada"⁴E ela permanecerá no sangue da súa pureficación por trinta e tres días; non tocará nungunha cousa sagrada nin entrará no santuario ata que os días da súa purificación sexan cumpridos . ⁵Mais si dá a luz unha nena, quedará impura dous semanas, como nos dúas da súa menstruación; e permanecerá no sangue da súa purificación sesenta e seis días⁶E cando se cumplan os días da súa purificación por un fillo ou por unha filla, traerá ao sacerdote, á entrada da tenda de reunión, un año dun ano como holocausto, e un pombiño ou unha roliña como ofrenda polo pecado⁷"Entón ofreceraos diante de Iahweh e fará expiación por ela, e ela quedará limpa do fluxo do seu sangue. Esta é a lei para a que dá a luz, sexa fillo ou filla. ⁸Mais se non alacanzaren os recursos para ofrecer un año, entón tomará duas rolas e dous pombiños, un para o holocausto e outro para a ofrenda polo pecado; e o sacerdote fará expiación por ela e quedará limpa"

Chapter 13

¹E falou Iahweh a Moisés e a Aarón dicindo: ²Cando un home teña na pel do seu corpo inchazo ou erupción ou mancha branca lustrosa, e se converta en chaga de lepra na pel da súa carne, será traído ao sacerdote Aarón ou a un dos seus fillos sacerdotes.³E o sacerdote mirará a ichaga na pel da carne; e se o pelo na chaga se tornou branco, e a chaga parece máis profunda que a pel da carne, é unha chaga de lepra; cando o sacerdote o examine declararao inmundo. ⁴Mais se a mancha lustrosa é branca na pel da súa carne, e non parece ser máis profunda que a pel, e o pelo nela non se tornou branco, entón o sacerdote illará ao que ten chagas por sete días⁵E ao sétimo día o sacerdote examinarao e se a chaga ao seu parecer non cambiou e non se estendeu na pel, entón o sacerdote illarao por outros sete días. ⁶E o sacerdote examinarao de novo ao sétimo día; e se a chaga escureceu e non se expandiu na pel, entón o sacerdote darao por limpo; é só unha bostela. E lavará a súa soupa e quedará limpo⁷Mais se a bostela estendeuse na pel, despois que fora mostrado ao sacerdote para súa purificación, será visto outra vez polo sacerdote. ⁸E o sacerdote examinarao e se a bostela estendeuse na pel, entón o sacerdote declararao inmundo; é lepra⁹Cando haxa chaga de lepra nun home, traerase ao sacerdote. ¹⁰E o sacerdote examinarao e se hai inchazo branco na pel e o pelo volveuse branco, e hai carne viva no inchazo, ¹¹é lepra crónica na pel do seu corpo, e o sacerdote declararao inmundo; non o illará porque é inmundo.¹²e se a lepra brota e esténdese na pel e a lepra cobre toda a pel do que tiña a chaga desde a súa cabeza ata os seus pés, ata onde poida ver o sacerdote, ¹³entón o sacerdote mirará, e se a lepra cubriu todo o seu corpo, declarará limpo ao que tiña a chaga; volveuse branca e el é limpo. ¹⁴Mais cando apareza nel carne viva, será inmundo.¹⁵E o sacerdote mirará a carne viva, e declararao inmundo; a carne viva é inmunda, é lepra. ¹⁶Mais se a carne cambia novamente e vólvese branca, entón virá ao sacerdote, ¹⁷e o sacerdote revisarao, e velaquí, se a chaga tornouse branca o sacerdote declarará limpo ao que tiña a infección; é limpo.¹⁸E cando o corpo teña unha chaga na súa pel e se sande, ¹⁹e no lugar da úlcera haxa inchazo branco, ou mancha lustrosa, branca avermellada, será mostrada ao sacerdote, ²⁰e el examinara e velaquí , se semella estar nun nivel máis baixo que a pel e o seu pelo tornouse branco, o sacerdote declararao inmundo; é chaga de lepra que brotou na úlcera.²¹Mais se o sacerdote a examina, e velaquí, non hai pelos brancos nela, e non está a nivel máis baixo que a pel e se escureceu, o sacerdote illarao por sete días; ²²e se se fose estendendo pola pel, o sacerdote declararao inmundo: é chaga. ²³Mais se a mancha lustrosa permanece no lugar e non se estende, é só a cicatriz da úlcera; o sacerdote declararao limpo.²⁴²⁵Así e todo, se o corpo sofre na súa pel unha queimadura de fogo, e a carne viva da queimadura se volve unha mancha lustrosa branca avermellada ou só branca, entón o sacerdote a examinara. E se o pelo na mancha²⁶²⁷²⁸Mais se o sacerdote a examina , velaquí, non hai pelo branco na mancha lustrosae non está máis profunda que a pel, mais está oscura, entón o sacerdote ilarao por sete días. Examinao no sétimo día. E se se estendeu pola pel, o sacerdote o declarara inmundo; é chaga de lepra. Ora que a mancha lustrosa permanece no seu lugar e non se espallou pola pel, senón que está escura, é lo inchazo da queimadura²⁹Se un home ou unha muller ten unha chaga na cabeza ou na barba, ³⁰o sacerdote examinará a chaga e se parece que é máis profunda que a pel e hai nela pelo fino amarelado, entón o sacerdote declararao impuro; é tiña, é lepra da cabeza ou da barba³¹Pero se o sacerdote examina a chaga de tiña, e velaquí, non parece que e máis profunda que a pel e non hai nela pelo negro, o sacerdote illará por sete días á persoa ca chaga de tiña³²E ao sétimo día o sacerdote examinará a chaga, e se a tiña non se espallou nin creceu nela pelo amarelado, nin a tiña parece máis profunda que a pel, ³³entón rrasurarase, pero non rasurará a parte con tiña; e o sacerdote illará so que ten tiña por sete días³⁴e ao sétimo día o sacerdote examinará a tiña e se a chaga non se espandiu pola pel e non é máis profunda que a pel, o sacerdote declararao limpo; entón lavará os seus vestidos e quedará limpo.³⁵Pero se a tiña se espallou pola pel despois da súa purificación, ³⁶o sacerdote examinarao e se a tiña se estendeu pola pel, o sacerdote non terá que buscar pelo amarelado; é impuro. ³⁷Mais se no seu parecer a tiña permaneceu igual e creceu pelo negro nela, a tiña sandou; é limpo, e o sacerdote declararáo limpo.³⁸Cando un home ou unha muller teña manchas brancas lustrosas na pel do se corpo, ³⁹o sacerdote examinarao, e se as manchas lustrosas na pel do seu corpo son de cor abrancazado, é ezcema que brotou na pel; a persoa está limpa⁴⁰Se un home perde o cabelo, é calvo, pero limpo. ⁴¹E se a súa cabeza perde o cabelo por diante e polos lados, é calvo na testa, pero limpo⁴²Mais se na calva da cabeza ou da testa aparece unha chaga branca avermellada, é lepra que brota na calca da súa cabeza ou na calva da súa testa,. ⁴³Entón o sacerdote examinarao , e se o inchazo da chaga é branco avermellado na calva da cabeza ou na calva da frente, como o perecer da lepra na pel do corpo, ⁴⁴é un leproso, é inmundo. O sacerdote certamente declararao inmundo; a súa chaga está na súa cabeza.⁴⁵En canto ao leproso que ten a chaga, ,a súa roupa, estará rasgada, descubrirase o cabelo da súa cabeza, cubrirase a boca e berrará: ¡Inmundo, impuro! ⁴⁶Durante todo o tempo que a chaga estiver nel será inmundo; estará impuro: vivirá solo; a súa morada estará fóra do campamento.⁴⁷Cando unha roupa teña marca de lepra, sexa un vestido de la ou de liño, ⁴⁸sexa na urda ou na trama, de liño ou de la, en coiro ou de calquera peza feita de coiro, ⁴⁹se a marca no vestido ou no coiro, na urda ou na trama, ou en calquera peza feita de coiro, é verdosa ou avermellada, é marca de lepra e seralle mostrada ao sacerdote⁵⁰Entón o sacerdote examinará a marca, e illará por sete días a cousa coa marca. ⁵¹Ao sétimo día examinará a marca; se a marca se espallou na roupa, xa sexa na urda ou na trama, ou no coiro, calquera que sexa o uso de coiro, a marca é lepra, é inmunda. ⁵²Queimará, pois, a roupa, xa sexa na urda ou na trama, de la ou de liño, ou calquera cousa de coiro no que apareza a marca, porque é lepra maligna; ao fogo será queimada.⁵³Pero se o sacerdote a examina e a marca non se espallou na roupa, na urda ou na trama ou en calquera cousa de pel, ⁵⁴entón o sacerdote ordenará lavar a cousa onde apareza a marca, e illaraa por sete días. ⁵⁵Despois de lavar a cousa coa marca, o sacerdote examinaraa outra vez e, se a marca non cambiou o seu aspecto, aínda que non se teña espallado, é impura. queimarala no fogo, xa sexa que se corroera polo dereito ou polo revés⁵⁶Entón o sacerdote examinaraa, e se a marca escureceu despois de ter sido lavada, arrincaraa da roupa, ou da pel, sexa na urda ou na trama; ⁵⁷e se aparece outra vez na roupa sexa na urda ou na trama, o en calquera cousa de coiro, é unha erupción; queimarás ao fogo aquilo onde estiver a praga. ⁵⁸A roupa, sexa na urda ou na tramaou en calquera cousa de coiro do que se quitara a marca despois de lavalo, será lavado outra vez e quedará limpa.⁵⁹Esta é a lei para a praga de lepra nunha roupa de la ou de liño, sexa na urda ou na trama, ou en calquera cousa de coiro, para declarala limpa ou inmunda.

Chapter 14

¹²Iahveh falou a Moisés dicindo: Esta será a lei do leproso nos días da súa purificación. será levado ao sacerdote, ³e o sacerdote sairá fóra do campamento. O sacerdote examinarao , e se a infección do leproso sandou, ⁴o sacerdote mandará coller dúas aves vivas e limpas , madeira de cedro, un cordón escarlata e hisopo. ⁵Logo o sacerdote mandará degolar unha das aves nunha vasilla de barro sobre augas vivas.⁶Despois collerá a ave viva, a medeira de cedro, o cordón escarlata e o hisopo, e mollaraos xunto coa ave viva no sangue da ave morta sobre as augas vivas. ⁷Despois asperxerá sete veces sobre o que é purificado da lepra , declararao limpo, e soltará a ave viva no campo aberto.⁸Despois o que é purificado lavará a súa roupa, rasurará todo o seu cabelo, bañarase en auga e quedará limpo. Despois poderá entrar no campamento pero durante sete días permanecerá fóra da súa tenda. ⁹E sucederá que no sétimo día rasurará todo o seu cabelo: a cabeza, a barba, e as cellas; afeitará todo o seu pelo. Entón lavará a súa roupa e lavará o seu corpo con auga, e quedará limpo.¹⁰No oitavo día collerá dous cordeiros sen defecto, unha cordeira dun ano sen defecto, tres décimas dun efa de flor de fariña misturada con aceite como ofrenda de cereal e un log de aceite; ¹¹e o sacerdote que o declare limpo presentará diante de Iahveh ao home que se vai purificar , coas ofrendas, á entrada do tabernáculo¹²Entón o sacerdote collerá un dos cordeiros e traerao como ofrenda pola culpa, co log de aceite, e presentaraos como ofrenda abaneada diante de Iahveh. ¹³E degolará o cordeiro no lugar onde degolan a ofrenda polo pecado e o holocausto, no lugar do santuario, porque a ofrenda pola culpa, o mesmo que a ofrenda polo pecado, pertence ao sacerdote; é cousa santísima¹⁴Entón o sacerdote collerá do sangue da ofrenda poa culpa, e porá o sacerdote sobre o lóbulo da orella dereita do que é purificado, sobre o polgar da súa man dereita e sobre a deda gorda do pé dereito. ¹⁵O sacerdote tomará tamén do log de aceite, e vertera sobre a palma de súa man ezquerda; ¹⁶despois o sacerdote mollará o dedo da súa man dereita no aceite que está na palma da súa man ezquerda, e co dedo asperxerá do aceite sete veces diante de Iahveh¹⁷E o resto do aceite que está na súa man, o sacerdote porá un pouco sobre o lóbulo da orella dereita do que é purificado sobre o polgar da súa man dereita e sobre a deda gorda do pé dereito, enriba do sangue da ofrenda pola culpa. ¹⁸E o que quede do aceu¡ite que está na man do sacerdote, porao sobre a cabeza do que é purificado. Así o sacerdote fará expiación por el diante de Iahveh¹⁹Logo o sacerdote ofrecerá o sacrificio polo pecado e fará expiación polo que vai ser purificado da súa inmundicia, e despois degolará ao holocausto. ²⁰E o sacerdote ofrecerá sobre o altar o holocausto e a ofrenda do cereal. Así fará expiación o sacerdote por el, e quedará limpo²¹Mais se é pobre e non ten recursos suficientes, entón tomará un año como ofrenda pola culpa, como ofrenda abaneada,para facer expiación por el, e unha décima dun efa de flor de fariña misturada co aceite para ofrenda de cereal, e un log de aceite, ²²e dúas roliñas ou dous pombiños, conforme o que dispoña, un será como ofrenda polo pecado e o outro para holocausto. ²³Ao oitavo día levaraos ao sacerdote para ofrecelos por su purificación, á entrada do tabernáculo, diante de Iahveh²⁴E o sacerdote collerá o año da expiación e o log de aceite e presentaraos como ofrenda abaneada diante de Iahveh. ²⁵Despois degolará o año da ofrenda pola culpa, e o sacerdote collerá do sangue da ofrenda pola culpa e porá sobre o lóbulo da orella dereita do que será purificado, sobre o polgar da súa man dereita e sobre a deda gorda do seu pé dereito.²⁶O sacerdote verterá parte do aceite na palma da súa man ezquerda. ²⁷E co dedo da súa man dereita asperxerá un pouco do aceite que ten na súa man dereita sete veces diante de Iahveh²⁸Despois o sacerdote porá do aceite que ten na súa man dereita sobre o lóbulo da orella dereita do que se purifica, sobre o polgar da súa man dereita e sobre a deda gorda do seu pé dereito, no lugar do sangue da ofrenda pola culpa. ²⁹E o que sobrar do aceite que o sacerdote ten na súa man, porao na cabeza do que se purifica, para facer expiación por el diante de Iaveh.³⁰Entón ofrecerá unha das rolas ou dous pombiños , conforme o que dispoña. ³¹Ofrecerá o que poida, un como expiación polo pecado e o outro como holocausto, ademáis da ofrenda de cereal. Así o sacerdote fará expiación diante de Iahveh polo que se vai purificar. ³²Esta é a lei para o que teña infección de lepra, cuxos recursos para a expiación sexan limitados³³Iahveh falou tamén a Moisés e a Aarón dicindo: ³⁴Cando entredes na terra de Canaán, que vos dou en posesión, e eu poña unha marca de lepra nunha casa na terra da vosa posesión, ³⁵o dono da casa irá avisar ao sacerdote: " como lepra apareceu na minha casa"³⁶Entón o sacerdote mandará baldeirar a casa antes de entrar para examinar a marca, para que nada se contamine na casa; e despois entrará e examinará a casa. ³⁷Examinará a marca, e se a marca sobre as paredes da casa mostra cavidades esverdeadas ou vermella, que parecen máis profundas que a parede, ³⁸o sacerdote sairá ata a entrada da casa e pecharaa durante sete días³⁹E ao sétimo día voltará o sacerdote e a examinará e se a marca se estendeu nas paredes da casa, ⁴⁰o sacerdote ordenará quitar as pedras que teñen a marca e botalas fóra da cidade, nun lugar inmundo.⁴¹E fará raspar a casa por dentro e botar o po que raspen fóra da cidade, nun lugar impuro. ⁴²Logo collerán outras pedras e substituirán as pedras arrincadas; e tomarán outro barro e volverán recubrir a casa.⁴³Non obstante, se a marca aparece de novo na casa despois de arrancar as pedras e raspar a casa, e despois de cubrila con morteiro, ⁴⁴o sacerdote entrará e examinaraa. Se ve que a marca se espallou na casa, será unha lepra maligna na casa; é inmunda.⁴⁵Derrubará pois a casa, as súas pedras , a súa madeira e todo o xeso da casa, e levaraos fóra da cidade, a un lugar impuro. ⁴⁶Ademais, quen entrou na casa durante o tempo que el a pechou, quedará impuro ata a noitiña. ⁴⁷Tamén quen durmiu e quen comeu na casa lavará as súas roupas.⁴⁸Pero se o sacerdote entra e examínaa e a marca non se espallou na casa despois que a marca foi recuberta, o sacerdote declarará a casa limpa, porque a marca non volveu aparecer⁴⁹Entón , para purificar a casa , tomará dúas aves, madeira de cedro, un cordón escarlata e hisopo ⁵⁰e degolará unha ave nunha cunca de barro sobre auga corrente. ⁵¹E tomará a madeira de cedro, o hisopo e o cordón escarlata e a ave viva e mollaraos no sangue da ave morta na auga corrente e esparxirá a casa sete veces⁵²E purificará a casa co sangue da ave e coa auga corrente, e coa ave viva, coa madeira de cedro, co hisopo e co cordón escarlata. ⁵³Non obstante, soltará a ave viva fóra da cidade, en campo aberto, Así fará expiación pola casa e quedará purificada.⁵⁴Esta é a lei acerca de toda infección de lepra, ou de tiña, ⁵⁵e para a roupa ou a casa con lepra, ⁵⁶para un inchazo , unha erupción ou unha mancha branca lustrosa, ⁵⁷para ensinar cando son inmundas e cando son limpas. Esta é a lei sobre a lepra.

Numbers

Chapter 1

¹Iahveh faloulle a Moisés no deserto de Sinaí, na tenda da xuntanza, o primeiro día do mes segundo, no segundo ano da súa saída da terra de Exipto e díxolle: ²“Fai un censo de toda a congregación dos israelitas polas súas familias, polas súas casas paternas, segundo o número dos nomes de todo varón, un por un; ³vinte anos para arriba, tódolos que poidan saíren á guerra en Israel, ti e Aarón contarédelos polos seus exércitos.⁴Convosco estará ademais un home de cadansúa tribo, cada un xefe da súa casa paterna. ⁵“Estes son os nomes dos homes que estarán convosco; de Rubén, Elisur, fillo de Sedeur; ⁶de Simeón, Selumiel, fillo de Zurisadai;⁷de Xudá, Naasón, fillo de Aminadab; ⁸de Isacar, Natanael, fillo de Zuar; ⁹de Zabulón, Eliab, fillo de Helón;¹⁰Dos fillos de Xosé: de Efraín, Elisama, fillo de Amiud, e de Manasés, Gamaliel, fillo de Pedasur; ¹¹de Benxamín, Abidán, fillo de Gedeoni;

Deuteronomy

Chapter 17

¹Non sacrificarás ao Señor o teu Deus boi ou cordeiro que teña defecto ou algunha imperfección, porque é cousa abominable ao Señor o teu Deus.²Se se atopa no medio de ti, en calquera das cidades que o Señor o teu Deus dáche, un home ou unha muller que fai o malo diante dos ollos do Señor o teu Deus, violando o seu pacto, ³e que vaia e sirva a outros deuses, adorándoos, ou adorando ao sol, á lúa ou a calqueira das hostes celestiais, o cal eu non mandei, ⁴e se cho din e oíches falar diso, farás unha investigación minuciosa. E velaquí, se é verdade e é certo o feito que esta abominación foi cometida en Israel,⁵entón sacarás ás túas portas a ese home ou a esa muller que cometeu esta mala acción; sacarás ao home ou á muller, e os apedrearás ata que morran. ⁶Ao que ha de morrer daráselle morte pola declaración de dous ou tres testemuñas; non se lle dará morte pola declaración dunha soa testemuña. ⁷A man das testemuñas caerá primeiro contra el para darlle morte, e despois a man de todo o pobo. Así quitarás o mal de no medio de ti.⁸Se un caso é demasiado difícil para que poidas xulgar, como diferentes clasea de homicidio, entre diferentes clases de preito e, ou diferentes clases de asalto e outra, sendo casos de litixio nas túas portas, levantarasche e subirás ao lugar que o Señor o teu Deus escolla, ⁹e virás ao sacerdote levita ou ao xuíz que oficie naqueles días, e inquirirás deles, e eles declararanche o fallo do caso.¹⁰E farás conforme aos termos da sentenza que che declaren desde aquel lugar que o Señor escolla; e coidarás de observar todo o que eles che ensinen. ¹¹Segundo os termos da lei que eles che ensinen, e segundo a sentenza que che declaren, así farás; non te apartarás á dereita nin á esquerda da palabra que eles che declaren.¹²E o home que proceda con presunción, non escoitando ao sacerdote que está alí para servir ao Señor o teu Deus, nin ao xuíz, ese home morrerá; así quitarás o mal de no medio de Israel. ¹³Entón todo o pobo escoitará e temerá, e non volverá proceder con presunción.¹⁴Cando entres na terra que o Señor o teu Deus dáche, e posúala e habites nela, e digas: Poñerei un rei sobre min, como todas as nacións que me rodean, ¹⁵certamente poñerás sobre ti ao rei que o Señor o teu Deus escolla, a un de entre os teus irmáns poñerás por rei sobre ti; non poñerás sobre ti a un estranxeiro que non sexa irmán teu.¹⁶Ademais, o rei non terá moitos cabalos, nin fará que o pobo volva a Exipto para ter moitos cabalos, pois o Señor díxoche: Xamais volveredes por ese camiño. ¹⁷Tampouco terá moitas mulleres, non sexa que o seu corazón desvíese; tampouco terá grandes cantidades de prata ou ouro.¹⁸E sucederá que cando el sente sobre o trono do seu reino, escribirá para si unha copia desta lei nun libro, en presenza dos sacerdotes levitas. ¹⁹A terá consigo e a vai ler todos os días da súa vida, para que aprenda a temer ao Señor o seu Deus, observando coidadosamente todas as palabras desta lei e estes estatutos,²⁰para que non se eleve o seu corazón sobre os seus irmáns e non se desvíe do mandamento nin á dereita nin á esquerda, co propósito de que prolongue os seus días no seu reino, el e os seus fillos, no medio de Israel.

Chapter 18

¹Os sacerdotes levitas, toda a tribo de Leví, non terán porción nin herdade co resto de Israel; comerán das ofrendas acendidas ao Señor e da súa porción. ²E non terán herdade entre os seus irmáns; o Señor é o seu herdade, como lles prometeu.³E leste será o dereito dos sacerdotes de parte do pobo, dos que ofrecen como sacrificio boi ou ovella: darán para o sacerdote a espaldilla, as quijadas e o callar. ⁴Daraslle as primicias do teu gran, do teu mosto, do teu aceite e do primeiro esquileo das túas ovellas. ⁵Porque o Señor o teu Deus escolleulle a el e aos seus fillos de entre todas as túas tribos, para que estea alí e sirva no nome do Señor, para sempre.⁶E se un levita sae dalgunha das túas cidades, de calquera parte de Israel en que resida, e chega con todo o desexo da súa alma ao lugar que o Señor escolla, ⁷el ministrará no nome do Señor o seu Deus, como todos os seus irmáns levitas que están alí diante do Señor. ⁸Comerán porcións iguais, excepto o que reciban da venda dos seus patrimonios.⁹Cando entres na terra que o Señor o teu Deus dáche, non aprenderás a facer as cousas abominables desas nacións. ¹⁰Non sexa achado en ti ninguén que faga pasar ao seu fillo ou á súa filla polo lume, nin quen practique adiviñación, ¹¹nin hechicería, ou sexa agoreiro, ou feiticeiro, ou encantador, ou médium, ou espiritista, nin quen consulte aos mortos.¹²Porque calquera que fai estas cousas é abominable ao Señor; e por causa destas abominacións o Señor o teu Deus expulsará a esas nacións de diante de ti. ¹³Serás intachable diante do Señor o teu Deus. ¹⁴Porque esas nacións que vas desaloxar escoitan aos que practican hechicería e aos adivinos, pero a ti o Señor o teu Deus non cho permitiu.¹⁵Un profeta no medio de ti, dos teus irmáns, como eu, levantarache o Señor o teu Deus; a el oiredes. ¹⁶Isto é conforme a todo o que pediches ao Señor o teu Deus en Horeb o día da asemblea, dicindo: Non volva eu a oír a voz do Señor o meu Deus, non volva ver este gran lume, non sexa que morra.¹⁷E o Señor díxome: Ben falaron no que dixeron. ¹⁸Un profeta coma ti levantarei de entre os seus irmáns, e poñerei as miñas palabras na súa boca, e el lles falará todo o que eu lle mande. ¹⁹E sucederá que a calquera que non oia as miñas palabras que el ha de falar no meu nome, eu mesmo pedireille conta.²⁰Pero o profeta que fale con presunción no meu nome unha palabra que eu non lle mandara falar, ou que fale no nome doutros deuses, ese profeta morrerá. ²¹E se dis no teu corazón: Como coñeceremos a palabra que o Señor non falou?.²²Cando un profeta fale no nome do Señor, se a cousa non acontece nin se cumpre, esa é palabra que o Señor non falou; con arrogancia falouna o profeta; non terás temor del.

Chapter 19

¹Cando o Señor o teu Deus destrúa as nacións cuxa terra o Señor o teu Deus dáche, e as desaloxe, e habites nas súas cidades e nas súas casas, ²reservarás tres cidades no medio da túa terra que o Señor o teu Deus dáche en posesión. ³Prepararás os camiños, e dividirás en tres partes o territorio da túa terra que o Señor o teu Deus dache en posesión, para que fuxa alí todo homicida.⁴E este será o caso do homicida que fuxa alí e viva: cando mate ao seu amigo sen querer, sen odialo anteriormente ⁵(como cando un home vai ao bosque co seu amigo para cortar leña, e a súa man blande o machada para cortar a árbore, e o ferro salta do mango e golpea ao seu amigo, e este morre), el pode fuxir a unha destas cidades e vivir;⁶non sexa que o vengador do sangue no furor da súa ira persiga ao homicida, e alcánceo porque o camiño é longo, e quítelle a vida aínda que el non merecía a morte, porque non o odiaba anteriormente. ⁷Por tanto, mándoche, dicindo: Reservarás para ti tres cidades.⁸E se o Señor o teu Deus alarga o teu territorio, como xurou aos teus pais, e dáche toda a terra que prometeu dar aos teus pais ⁹(se gardas coidadosamente todos estes mandamentos que che mando hoxe, de amar ao Señor o teu Deus e de andar sempre nos seus camiños), entón te engadirás tres cidades máis, ademais destas tres. ¹⁰Para que non se derrame sangue inocente no medio da túa terra que o Señor o teu Deus dáche por herdade, e non sexas culpable de derramar sangue.¹¹Pero se hai un home que odia ao seu próximo, e o asexa, levántase contra el, féreo, e este morre, e despois el foxe a unha destas cidades, ¹²entón os anciáns da súa cidade enviarán a sacalo de alí, e entregarano en man do vengador do sangue para que morra. ¹³Non terás piedade del; mais limparás de Israel o sangue do inocente, para que che vaia ben.¹⁴Non moverás os lindeiros do teu próximo, fixados polos antepasados, na herdanza que recibirás na terra que o Señor o teu Deus dáche en posesión.¹⁵Non se levantará unha soa testemuña contra un home por calquera iniquidade ou por calquera pecado que cometese; o caso será confirmado polo testemuño de dous ou tres testemuñas. ¹⁶Se unha testemuña falsa levántase contra un home para acusarlle de transgresión,¹⁷os dous litigantes presentaranse diante do Señor, diante dos sacerdotes e dos xuíces que haxa neses días. ¹⁸E os xuíces investigarán minuciosamente; e se a testemuña é unha testemuña falsa e acusou ao seu irmán falsamente, ¹⁹entón farédeslle a el o que el tentaba facer ao seu irmán. Así quitarás o mal de no medio de ti.²⁰Os demais oirán e temerán, e nunca máis volverán facer unha maldade semellante no medio de ti. ²¹E non terás piedade: vida por vida, ollo por ollo, dente por dente, man por man, pé por pé.

Chapter 20

¹Cando saias á batalla contra os teus inimigos e vexas cabalos e carros, e pobo máis numeroso que ti, non teñas temor deles; porque o Señor o teu Deus que che sacou da terra de Exipto está contigo.²E sucederá que cando vos acheguedes á batalla, o sacerdote chegará e falará ao pobo, ³e diralles: «Oe, Israel, hoxe vos achegades á batalla contra os vosos inimigos; non desmaye o voso corazón; non temades nin vos alarmedes, nin vos aterroricedes diante deles, ⁴porque o Señor o voso Deus é o que vai convosco, para pelexar por vós contra os vosos inimigos, para salvarvos».⁵E os oficiais falarán ao pobo, dicindo: «Quen é o home que edificou unha casa nova e non a estreou? Que salga e regrese á súa casa, non sexa que morra na batalla e outro a estree.⁶Quen é o home que plantou unha viña e non tomou aínda do seu froito? Que salga e regrese á súa casa, non sexa que morra na batalla e outro goce do seu froito. ⁷E quen é o home que está comprometido cunha muller e non se casou? Que salga e regrese á súa casa, non sexa que morra na batalla e outro case con ela.⁸Entón os oficiais falarán outra vez ao pobo, e dirán: Quen é home medroso e de corazón apocado? Que salga e regrese á súa casa para que non faga desfallecer o corazón dos seus irmáns como desfallece o corazón seu. ⁹E sucederá que cando os oficiais acaben de falar ao pobo, nomearán capitáns de tropas á cabeza do pobo.¹⁰Cando te achegues a unha cidade para pelexar contra ela, ofreceraslle primeiro a paz. ¹¹E sucederá que se ela está de acordo en facer a paz contigo e ábreche as súas portas, entón todo o pobo que se atopa nela estará suxeito a ti para traballos forzados e servirache.¹²Con todo, se non fai a paz contigo, senón que emprende a guerra contra ti, entón cercarala. ¹³Cando o Señor o teu Deus entréguea na túa man, ferirás a fío de espada a todos os seus homes.¹⁴Só as mulleres e os nenos, os animais e todo o que haxa na cidade, todos os seus refugallos, tomarás para ti como botín. Comerás do botín dos teus inimigos, que o Señor o teu Deus deuche. ¹⁵Así farás a todas as cidades que están moi lonxe de ti, que non sexan das cidades destas nacións próximas.¹⁶Pero nas cidades destes pobos que o Señor o teu Deus dáche en herdade, non deixarás con vida nada que respire, ¹⁷senón que os destruirás por completo: aos hititas, amorreos, cananeos, ferezeos, heveos e jebuseos, tal como o Señor o teu Deus mandouche, ¹⁸para que eles non vos ensinen a imitar todas as abominacións que eles fixeron cos seus deuses e non pequedes contra o Señor o voso Deus.¹⁹Cando cerques unha cidade por moitos días, pelexando contra ela para tomala, non destruirás as súas árbores metendo o machada contra eles; non os tallarás, pois deles podes comer. Porque, é seica a árbore do campo un home para que lle poñas sitio? ²⁰Só as árbores que sabes que non dan froito poderás destruír e tallar, para construír máquinas de sitio contra a cidade que está en guerra contigo, ata que caia.

Chapter 21

¹Se na terra que o Señor o teu Deus dáche para que a posúas, fora atopado alguén asasinado, tendido no campo, e non se sabe quen o matou, ²entón os teus anciáns e os teus xuíces irán e medirán a distancia ás cidades que están ao redor do morto.³E sucederá que os anciáns da cidade máis próxima ao lugar onde foi atopado o morto, tomarán da manda un xato que non traballase e que non levase xugo; ⁴e os anciáns desa cidade traerán ao xato a un val de augas perennes, o cal non fose arado nin sementado, e crebarán a cerviz do xato alí no val.⁵Entón achegaranse os sacerdotes, fillos de Leví, porque o Señor o teu Deus escolleunos para servirlle e para bendicir no nome do Señor, e eles decidirán todo litixio e toda ofensa;⁶e todos os anciáns da cidade máis próxima ao lugar onde foi atopado o morto, lavarán as súas mans sobre o xato cuxa cerviz foi crebada no val; ⁷e responderán e dirán: As nosas mans non derramaron este sangue, nin os nosos ollos viron nada.⁸Perdoa ao teu pobo Israel, ao cal redimíches, oh Señor, e non imputes o sangue inocente ao teu pobo Israel. E a culpa do sangue seralles perdoada. ⁹Así limparás a culpa de sangue inocente no medio de ti, cando fagas o que é recto aos ollos do Señor.¹⁰Cando saias á guerra contra os teus inimigos, e o Señor o teu Deus entrégueos nas túas mans, e os tome en cativerio, ¹¹e vexas entre os cativos unha muller fermosa, e deséxela, e tómela para ti por muller, ¹²traerala á túa casa, e ela rasurarase a cabeza e cortarase as súas uñas.¹³Tamén se quitará o vestido do seu cativerio, permanecerá na túa casa e chorará polo seu pai e pola súa nai por todo un mes; despois diso poderás chegarche a ela e ser o seu marido, e ela será a túa muller. ¹⁴Pero sucederá que se non che agrada, deixarala ir onde queira; mais certamente non a venderás por diñeiro, nin a maltratarás, porque a humillaches.¹⁵Se un home ten dúas mulleres, unha amada e outra aborrecida, e tanto a amada como a aborrecida déronlle fillos, se o primoxénito é da aborrecida, ¹⁶o día que reparta o que ten entre os seus fillos, non pode el facer primoxénito ao fillo da amada con preferencia ao fillo da aborrecida, que é o primoxénito, ¹⁷senón que recoñecerá ao primoxénito, ao fillo da aborrecida, dándolle unha porción dobre de todo o que ten, porque el é o principio do seu vigor; a el pertence o dereito de primoxenitura.¹⁸Se un home ten un fillo terco e rebelde que non obedece ao seu pai nin á súa nai, e cando o castigan, nin aínda así failles caso, ¹⁹o pai e a nai tomarano e levarano fóra aos anciáns da súa cidade, á porta da súa cidade natal,²⁰e dirán aos anciáns da cidade: Este fillo noso é terco e rebelde, non nos obedece, é glotón e borracho. ²¹Entón todos os homes da cidade o apedrearán ata que morra; así quitarás o mal de no medio de ti, e todo Israel oirá isto e temerá.²²E se un home cometeu pecado digno de morte, e déuselle morte, e colgáchelo dunha árbore, ²³o seu corpo non colgará da árbore toda a noite, senón que certamente enterraralo o mesmo día (pois o colgado é maldito de Dios), para que non contamines a terra que o Señor o teu Deus dáche en herdade.

Chapter 22

¹Non verás extraviado o boi do teu irmán[a], ou a súa ovella, sen que te ocupes deles; sen falta levaralos ao teu irmán. ²E se o teu irmán non vive preto de ti, ou se non o coñeces, entón traeralo á túa casa, e estará contigo ata que o teu irmán o búsque; entón llo devolverás.³Así farás co seu asno, e así mesmo farás co seu vestido; o mesmo farás con calquera cousa perdida que o teu irmán perdese e que ti aches. Non che é permitido ignoralos. ⁴Non verás o asno do teu irmán, ou o seu boi, caído no camiño sen ocuparche deles; sen falta axudaraslle a levantalos.⁵A muller non vestirá roupa de home, nin o home poñerase roupa de muller; porque calquera que fai isto é abominación ao Señor o teu Deus.⁶Se atopas un niño de paxaros polo camiño, nunha árbore ou na terra, con pitos ou con ovos, e a nai botada sobre os pitos ou sobre os ovos, non tomarás a nai cos fillos; ⁷sen falta deixarás ir á nai, mais aos fillos pódelos tomar para ti, para que che vaia ben e prolongues os teus días.⁸Cando edifiques casa nova, faraslle un muro á túa azotea, para que non traias culpa de sangue sobre a túa casa se algún caese dela.⁹Non sementarás o teu viña con dúas clases de semente, non sexa que todo o froito da semente que sementases e o produto da viña queden inservibles. ¹⁰Non ararás con boi e asno xuntos. ¹¹Non vestirás roupa de material mesturado de la e liño.¹²Faraste borlas nas catro puntas do manto con que te cubras.¹³Se un home toma a unha muller e chégase a ela, e despois a aborrece, ¹⁴e acúsaa de actos vergoñosos e a difama publicamente, dicindo: Tomei a esta muller, pero ao chegarme a ela non a atopei virxe,¹⁵entón o pai e a nai da moza tomarán as probas da virxindade da nova e levaranas aos anciáns da cidade, á porta.¹⁶E o pai da moza dirá aos anciáns: «Dei a miña filla por muller a este home, pero el a aborreció; ¹⁷e velaquí, el atribúelle actos vergoñosos, dicindo: “Non atopei virxe á túa filla”. Pero esta é a proba da virxindade da miña filla. E estenderán a roupa diante dos anciáns da cidade.¹⁸E os anciáns da cidade tomarán ao home e castigarano, ¹⁹e poñeranlle unha multa de cen siclos de prata, que darán ao pai da nova, porque difamó publicamente a unha virxe de Israel. E ela seguirá sendo a súa muller; non poderá despedila en todos os seus días.²⁰Pero se o asunto é verdade, que a moza non foi atopada virxe, ²¹entón levarán á moza á porta da casa do seu pai, e os homes da súa cidade a apedrearán ata que morra, porque ela cometeu unha infamia en Israel prostituíndose na casa do seu pai; así quitarás o mal de no medio de ti.²²Se se atopa a un home deitado cunha muller casada, os dous morrerán, o home que se deitou coa muller, e a muller; así quitarás o mal de Israel.²³e hai unha moza virxe que está comprometida a un home, e outro home atópaa na cidade e déitase con ela, ²⁴entón levaredes aos dous á porta desa cidade e os apedrearédes ata que morran; a nova, porque non deu voces na cidade, e o home, porque violou á muller do seu próximo; así quitarás o mal de no medio de ti.²⁵Pero se o home atopa no campo á moza que está comprometida, e o home a forza e déitase con ela; entón morrerá só o que se deita con ela, ²⁶non farás nada á nova; non hai no novo pecado digno de morte, porque como cando un home levántase contra o seu veciño e mátao, así é este caso; ²⁷cando el atopouna no campo, a nova comprometida deu voces, pero non había ninguén que a salvase.²⁸Se un home atopa a unha moza virxe que non está comprometida, e apodérase dela e déitase con ela, e son descubertos, ²⁹entón o home que se deitou con ela dará cincuenta siclos de prata ao pai da nova, e ela será a súa muller porque a violou; non poderá despedila en todos os seus días.³⁰Ningún tomará á muller do seu pai para que non descubra a vestidura do seu pai.

Judges

Chapter 1

¹Despois da morte de Xosué, os fillos de Israel consultaron a Iahveh, dicindo: -Quen de nós subirá primeiro a pelexar contra os cananeos? ²E Iahveh dixo: -Xudá subirá; velaí, Eu entreguei a terra na súa man. ³Entón Xudá dixo ao seu irmán Simeón: -Sube comigo á terra da miña herdanza, e pelexemos contra os cananeos; entón eu tamén irei contigo á túa terra. E Simeón subiu con el.⁴Subiu, pois, Xudá, e Iahveh entregou nas súas mans o cananeo e o ferezeo, e feriron deles en Bezec a dez mil homes. ⁵Encontraron a Adoni-bezec en Bezec, e loitaron contra el, e derrotaron o cananeo e o ferezeo.⁶Cando Adoni-Bezec fuxiu, perseguírono e prendérono, e cortáronlle os polgares das mans e as dedas dos pés. ⁷Entón dixo Adoni-Bezec: -Setenta reis, aos que lles cortaran os polgares das mans e as dedas dos pés, recolleron as migallas debaixo da miña mesa; como eu fixen, así me pagou Deus. E levárono a Xerusalém, e morreu alí.⁸E os fillos de Xudá loitaron contra Xerusalém e tomárona, e mataron os seus habitantes ao fío da espada, e incendiaron a cidade. ⁹Despois baixaron os fillos de Xudá para loitar contra os cananeos que vivían no monte, no Negue e no val. ¹⁰Entón Xudá saíu contra o cananita que vivía en Hebrón (antes o nome de Hebrón era Quiriat-Arba); e feriron a Sesai, a Ahimán e a Talmai.¹¹De alí foi aos que vivían en Debir, que antes se chamaba Quiriat-Sefer. ¹²E dixo Caleb: -A quen ataque Quiriat-Sefer e a tome, eu dareille a miña filla Acsa por muller ¹³E Otoniel, fillo de Cenaz, irmán máis novo de Caleb, tomóuna, e el deulle a súa filla Acsa por muller.¹⁴E aconteceu que cando ela foi con el, el persuadiuna para que lle pedira a seu pai un campo. Entón ela baixou do burro, e Caleb díxolle: -Que tes? ¹⁵E ela respondeulle: -Dáme un regalo, xa que me deches a terra do Negueb, dáme tamén fontes de auga. Entón Caleb deulle as fontes superiores e as fontes inferiores.¹⁶E os fillos do ceneo *quineu*, sogro de Moisés, subiron da cidade das palmas cos fillos de Xudá ao deserto de Xudá que está no Negueb, preto de Arad; e foron e viviron co pobo. ¹⁷E saíu Xudá co seu irmán Simeón, e derrotaron ao cananita que vivía en Sefat, e arrasaron a cidade; e puxéronlle por nome Horma.¹⁸Xudá tomou tamén Gaza cos seus territorios, Ascalón cos seus territorios e Ecrón cos seus territorios. ¹⁹E Iahveh estaba con Xudá, e el expulsou os da rexión montañosa, pero non puido expulsar os habitantes do val, porque tiñan carros de ferro.²⁰E como Moisés dixera, deron Hebrón a Caleb, e el botou de alí os tres fillos de Anac. ²¹Pero os fillos de Benxamín non expulsaron os iebuseos que vivían en Xerusalém; e os iebuseos viviron cos fillos de Benxamín en Xerusalém ata hoxe.²²Tamén a casa de Xosé subiu contra Betel, e Iahveh estaba con eles. ²³E os da casa de Xosé puxeron espías en Betel, que antes se chamaba Luz. ²⁴Os espías viron a un home que saía da cidade, e dixéronlle: -Ensínanos a entrada á cidade, e amosarémosche misericordia.²⁵E el mostroulles a entrada da cidade, e ferírona a espada, pero deixaron marchar ao home e a todos os seus. ²⁶E o home foi á terra dos hititas, e edificou unha cidade e chamouna Luz; ese é o seu nome ata hoxe.²⁷Pero Manasés non expulsou os que vivían en Bet-seán e as súas aldeas, nin os que vivían en Taanac e as súas aldeas, nin os que vivían en Dor e as súas aldeas, nin os que vivían en Ibleam e as súas aldeas, nin os que vivían en Meguido e as súas aldeas; e o cananita continuou a vivir naquela terra. ²⁸Mais cando Israel se sentiu forte, fixo que o cananita fose tributario, pero non o botou fóra.²⁹Tampouco Efraín expulsou o cananita que vivía en Gezer; senón que o cananita viviu no medio del, en Gezer.³⁰Zabulón tampouco expulsou os habitantes de Quitrón nin os habitantes de Naalal; senón que o cananita viviu no medio del, e chegou a ser obrigado a pagar impostos.³¹Tampouco Aser expulsou os habitantes de Aco, nin os habitantes de Sidón, nin os de Ahlab, nin os de Aczib, nin os de Helba, nin os de Afec, nin os de Rehob. ³²E Aser viviu entre os cananeos que vivían naquela terra, pois non os expulsou.³³Tampouco Neftalí expulsou os habitantes de Bet-Semes nin os habitantes de Bet-Anat; senón que viviu entre os cananeos que vivían na terra; pero os habitantes de Bet-Semes e os habitantes de Bet-Anat foron tributarios para el.³⁴E os amorreos perseguiron os fillos de Dan ata o monte, e non os deixaron baixar ao val. ³⁵E os amorreos continuaron a habitar no monte Heres, en Aialón e en Saalbim; pero cando a casa de Xosé se fixo forte, fíxoos tributarios. ³⁶E o límite dos amorreos ía dende o ascenso de Acrabim, dende Sela cara arriba.

Chapter 2

¹O anxo de Iahveh subiu de Gilgal a Boquim, e dixo: -Eu fíxenvos saír de Exipto, e trouxenvos á terra que xurei aos vosos pais e dixen: non quebrantarei o meu pacto convosco; ²pero vós fixestes pacto cos habitantes desta terra; e deberiades ter derrubado os seus altares. Non obedecestes a miña voz. Por que fixestes isto?³Por iso eu tamén digo: non os botarei fóra da vosa presenza, senón que serán azoutes para os vosos costados, e os seus deuses tropezo para vós. ⁴Aconteceu que cando o anxo do Iahveh falou estas palabras a todos os fillos de Israel, o pobo levantou a voz e chorou. ⁵Por iso chamaron a aquel lugar Boquim, e ofreceron alí sacrificios a Iahveh.⁶Cando Xosué despediu o pobo, os fillos de Israel foron cada un á súa herdanza para posuíla. ⁷E o pobo serviu a Iahveh todos os días de Xosué, e todos os días dos anciáns que sobreviviran a Xosué e que viran toda a gran obra que Iahveh fixera por Israel. ⁸Morreu Xosué, fillo de Nun, servo de Iahveh, tendo cento dez anos.⁹E sepultárono na súa herdanza en Timnat-Sera, na rexión montañosa de Efraín, ao norte do monte Gaas. ¹⁰E toda aquela xeración tamén foi reunida cos seus pais; e levantouse outra xeración despois deles que non coñecía a Iahveh nin a obra que fixera por Israel.¹¹Entón os fillos de Israel fixeron o malo aos ollos do Iahveh, e serviron aos baales. ¹²E abandonaron a Iahveh, Deus dos seus pais, que os sacara da terra de Exipto; e foron tras doutros deuses, e serviron aos deuses dos pobos que estaban arredor deles; e provocaron a ira de Iahveh. ¹³E deixaron a Iahveh e serviron a Baal e a Astarot.¹⁴E acendeuse a ira de Iahveh contra Israel, e entregounos en mans de saqueadores que os saquearon e vendeunos en mans dos seus inimigos arredor, e non puideron manterse máis en pé diante dos seus inimigos. ¹⁵Onde queira que saían, a man de Iahveh estaba contra eles para o mal, como Iahveh dixera, e como Iahveh lles xurara; e tiveron grande padecemento.¹⁶Entón Iahveh levantou xuíces que os salvaron da man dos que os despoxaban; ¹⁷pero eles tampouco escoitaron os seus xuíces, senón que se prostituíron atrás de deuses estranxeiros e adoráronos; desviáronse deseguida do camiño no que camiñaron os seus pais ao obedecer os mandamentos de Iahveh; mais eles non fixeron así.¹⁸E cando Iahveh lles levantaba xuíces, Iahveh estaba co xuíz e librábaos das mans dos seus inimigos todo o tempo do xuíz; porque Iahveh tiña compaixón deles cando xemían por mor de quen os maltrataba e os oprimía. ¹⁹E sucedía que cando morría o xuíz, eles volvían atrás e corrompíanse máis que os seus pais, seguindo a deuses estranxeiros para servilos e inclinarse diante deles; e non se afastaban das obras deles nin do seu camiño obstinado.²⁰Entón acendeuse a ira de Iahveh contra Israel, e dixo: "Porque este pobo transgrediu o meu pacto que mandei aos seus pais e non obedeceu a miña voz, ²¹eu tamén non volverei botar fóra de diante deles a ningunha das nacións que Xosué deixou cando morreu; ²²para probar por medio delas a Israel, por se procurarían ou non seguir no camiño de Iahveh, andando nel como o seguiron os seus pais. ²³Por iso Iahveh deixou a estas nacións sen expulsalas dunha vez, e non as entregou nas mans de Xosué.

Chapter 3

¹Estas son as nacións que Iahveh deixou para probar con elas a Israel, os que non tiñan coñecido ningunha das guerras de Canaán: ²(só para que a descendencia dos fillos de Israel coñecera a guerra, e para ensinala aos que antes non a coñeceran): ³os cinco príncipes dos filisteos, e todos os cananeos, os sidonios e os heveos que vivían no monte Líbano, dende o monte Baal-Hermón ata a Hamat.⁴Quedaron pois, para probar con eles a Israel, para saber se obedecerían os mandamentos de Iahveh que El mandara aos seus pais por medio de Moisés. ⁵E os fillos de Israel vivían entre os cananeos, os hititas, os amorreos, os ferezeos, os heveos e os iebuseos. ⁶E tomaron de entre as súas fillas as súas mulleres, e deron as súas fillas aos seus fillos, e serviron os seus deuses.⁷E os fillos de Israel fixeron o malo aos ollos de Iahveh, e esquecéronse de Iahveh o seu Deus, e serviron os baales e os ídolos sagrados. ⁸Entón acendeuse a ira de Iahveh contra Israel, e vendeunos en man de Cusan-Risataim, rei de Mesopotamia; e os fillos de Israel serviron a Cusan-Risataim oito anos.⁹Entón os fillos de Israel clamaron a Iahveh, e Iahveh levantou un liberador para os fillos de Israel e rescatounos, a Otoniel, fillo de Cenaz, irmán máis novo de Caleb. ¹⁰Entón o Espírito de Iahveh veu sobre el con forza, e xulgou a Israel. E saíu á batalla, e Iahveh entregou na súa man a Cusan-Risataim, rei de Siria; e a súa man prevaleceu contra Cusan-Risataim. ¹¹E a terra descansou corenta anos, e morreu Otoniel, fillo de Cenaz.¹²E os fillos de Israel volveron facer o malo aos ollos de Iahveh; e Iahveh fortaleceu a Eglón, rei de Moab, contra Israel, porque fixeron o malo aos ollos de Iahveh. ¹³El reuniu con el os fillos de Amón e de Amalec, e foi e atacou a Israel, e tomou a cidade das palmeiras. ¹⁴E os fillos de Israel serviron a Eglón, rei de Moab, dezaoito anos.¹⁵E os fillos de Israel clamaron a Iahveh, e Iahveh levantoulles un libertador: Aod, fillo de Gera, benxamita, home zurdo. E os fillos de Israel mandaron un regalo con el a Eglón, rei de Moab.¹⁶E Aod fixo para si un puñal de dobre fío, dun cóbado de lonxitude, e cinguíuno por debaixo dos seus vestidos ao seu costado dereito. ¹⁷E entregou o regalo a Eglón, rei de Moab; e Eglón era un home moi gordo. ¹⁸E cando rematou de entregar o regalo, despediu a multitude que o trouxera.¹⁹Mais el volveu dende xunto aos ídolos que estaban en Gilgal, e dixo: -Ó rei! teño unha palabra segreda para ti. E el dixo: -Cala! E todos os que estaban con el saíron de diante del. ²⁰Achegouse a el Aod (estando el sentado só no seu apousento de verán). E Aod dixo: -Teño unha palabra de Deus para ti. Entón el ergueuse da cadeira.²¹Entón Aod estendeu a súa man esquerda e colleu o coitelo do seu costado dereito, e traspasouno polo ventre, ²²de xeito que a empuñadura entrou detrás da folla, e a gordura cubriu a folla porque non puido sacar o puñal do seu ventre; e saíron os excrementos. ²³Entón Aod saíu ao corredor e pechou detrás del as portas da sala e asegurounas co pecho.²⁴Cando el saíu, viñeron os servos do rei, e cando viron que as portas do apousento estaban pechadas, dixeron: -Certamente está facendo as súas necesidades na sala. ²⁵E agardaron ata que quedaron desconcertados, porque el non abría as portas do apousento alto; entón colleron a chave e abriron, e velaí que o seu señor estaba morto no chan.²⁶Pero mentres eles agardaban, Aod fuxiu, e pasando os ídolos, saíu a Seirat. ²⁷Cando entrou, tocou o corno na rexión montañosa de Efraín; e os fillos de Israel baixaron do monte con el, e el ía diante deles.²⁸E díxolles: -Seguídeme, porque Iahveh entregou os moabitas, os vosos inimigos, nas vosas mans! E eles baixaron tras del e tomaron os baixíos do Xordán cara a Moab, e non deixaron pasar a ninguén. ²⁹E naquel tempo mataron de Moab uns dez mil homes, todos valentes e homes de guerra; non fuxiu nin un só. ³⁰Así foi humillado Moab ese día baixo a man de Israel, e a terra tivo paz por oitenta anos.³¹Despois del foi Samgar, fillo de Anat, que feriu a seiscentos homes dos filisteos cunha aguillada de bois; el tamén salvou a Israel.

Chapter 4

¹Despois da morte de Aod, os fillos de Israel volveron facer o malo aos ollos de Iahveh. ²E Iahveh entregounos na man de Iabín, rei de Canaán, que reinaba en Hazor; e o capitán do seu exército chamábase Sísera, que vivía en Haroset-goim. ³E os fillos de Israel clamaron a Iahveh, porque aquel tiña novecentos carros de ferro, e oprimiu cruelmente os fillos de Israel por vinte anos.⁴Naquel tempo Israel era xulgado por unha muller, Débora, profetisa, muller de Lapidot. ⁵Ela adoitaba sentar debaixo da palmeira de Débora, entre Rama e Betel, na rexión montañosa de Efraín; e os fillos de Israel subían a ela para recibir xuízo.⁶E ela mandou chamar a Barac, fillo de Abinoam de Cedes de Neftalí, e díxolle: -Non te mandou Iahveh, Deus de Israel, dicindo: "Vai, xunta ao teu pobo no monte Tabor, e toma contigo dez mil homes da tribo de Neftalí e da tribo de Zabulón? ⁷E eu atraerei a ti ao arroio de Cisón a Sísera, comandante do exército de Iabín, cos seus carros e o seu pobo, e entregareino na túa man.⁸E Barac díxolle: -Se ti vas comigo, entón irei; pero se non vas comigo, non irei. ⁹E ela dixo: -Irei contigo, pero a gloria da viaxe que vas facer non será túa, porque no día no que fagas isto, Iahveh entregará a Sísera nas mans dunha muller. Entón Débora ergueuse e subiu con Barac a Cedes.¹⁰E Barac reuniu a Zabulón e a Neftalí en Cedes, e subiron dez mil homes seguindo os seus pasos; e Débora subiu con el.¹¹Pero Heber o ceneo, dos fillos de Hobab, sogro de Moisés, tiñase afastado dos ceneos e plantara as súas tendas no val de Zaanaím, que está xunto a Cedes.¹²Cando chegaron as novas a Sísera, de que Barac, fillo de Abinoam, subira ao monte Tabor, ¹³Sísera reuniu todos os seus carros, novecentos carros de ferro e todo o pobo que estaba con el, dende Haroset-Goim ata o arroio de Cisón.¹⁴Entón Débora díxolle a Barac: -Érguete, porque este é o día en que Iahveh entregará a Sísera nas túas mans. Non saíu Iahveh diante de ti? E Barac baixou do monte Tabor e dez mil homes tras del.¹⁵E Iahveh destruíu a Sísera , con todos os seus carros e todo o seu exército, a espada diante de Barac; e Sísera baixou do carro e fuxiu a pé. ¹⁶E Barac perseguiu os carros e o pobo ata Haroset-Goim; e todo o exército de Sísera caeu a espada, ata que non quedou nin un só.¹⁷E Sísera fuxiu a pé á tenda de Xael, muller de Heber cenita; porque había paz entre Iabín, rei de Hazor, e a casa de Heber ceneo. ¹⁸Entón Xael saíu ao encontro de Sísera, e díxolle: -Sae, meu señor, ven a min; non temas. E el entrou xunto dela á tenda, e ela cubriuno cun manto.¹⁹E el díxolle: -Rógoche que me deas a beber un pouco de auga, pois teño sede. Entón ela abriu un odre de leite e deulle a beber, e cubriuno outra vez. ²⁰E díxolle el: -Fica á entrada da tenda, e se alguén vén e te pregunta, dicindo: hai alguén aquí? Dirás: non.²¹Pero Xael, muller de Heber, colleu unha estaca da tenda e puxo un mazo na súa man, e achegóuselle paseniño, e chantoulle a estaca nas tempas, e caeu no chan; e el que estaba profundamente esgotado; morreu. ²²Cando Barac foi á persecución de Sísera, Xael saíu ao seu encontro e díxolle: -Ven e eu vouche amosar o home que buscas. E el entrou onde ela estaba, e velaí que Sísera estaba deitado morto coa estaca nas tempas.²³Así derrotou Deus ese día a Iabín, rei de Canaán, diante dos fillos de Israel. ²⁴E a man dos fillos de Israel seguiu endurecéndose contra Iabín, rei de Canaán, ata que o destruíron.

Chapter 5

¹Ese día Débora e Barac, fillo de Abinoam, cantaron, dicindo: ²Porque se puxeron na frente dos caudillos en Israel, porque o pobo se ofreceu voluntariamente, louvade a Iahveh!³Escoitade, reis; prestade atención, príncipes; eu, eu cantarei a Iahveh;cantarei salmos a Iahveh, Deus de Israel! ⁴Iahveh, cando saíches de Seir, cando saíches dos campos de Edom, a terra tremeu, e os ceos derramaron, e as nubes gotearon auga.⁵Tremeron os montes diante de Iahveh, mesmo o Sinai, ante a presencia de Iahveh, o Deus de Israel. ⁶Nos días de Samgar, fillo de Anat, nos días de Xael, os camiños foron abandonados; e os que ían polos vieiros afastábanse por camiños torcidos.⁷Os gobernantes quedaron abandonados en Israel, quedaron en ruínas ata que eu, Débora, me levantei;púxenme en pé coma unha nai en Israel! ⁸Cando eles escollían novos deuses, a guerra estaba ás portas; víase escudo ou lanza entre corenta mil en Israel. Louvade a Iahveh!⁹O meu corazón está para vós, príncipes de Israel, para os que vos ofrecestes voluntariamente de entre o pobo diante de Iahveh,o mesmo Sinai, diante de Iahveh, Deus de Israel. ¹⁰Vós que montades asnos brancos, os que presidides no xuízo, e vós que viaxades, meditade.¹¹Lonxe do balbordo dos arqueiros, nos bebedeiros, alí contarán os triunfos de Iahveh,os triunfos das súas aldeas en Israel. Cando o pobo de Iahveh acudiu ás portas.¹²Esperta, esperta, Débora! Esperta, esperta, e canta! Érguete, Barac, leva os teus prisioneiros, fillo de Abinoam! ¹³Remanente, somete os poderosos! O pobo de Iahveh somete os guerreiros!¹⁴De Efraín viñeron os que se prederon en Amalec; detrás de ti, Benxamín, entre os teus pobos; de Maquir descenderon os príncipes, e de Zabulón os que tiñan vara de mando.¹⁵Os príncipes de Isacar foron con Débora; e Isacar saíu a pé xunto con Barac ao val. E entre as familias de Rubén houbo grandes resolucións de corazón.¹⁶Que fai sentado entre os rabaños, escoitando as frautas dos pastores? Entre as familias de Rubén houbo grandes deliberacións do corazón.¹⁷Galaad repousou alén do Xordán; e Dan, por que quedou xunto aos barcos? Aser sentouse á beira do mar, e ficou tranquilo nos seus portos. ¹⁸O pobo de Zabulón arriscou a súa vida para morrer, e Neftalí nas alturas do campo.¹⁹Viñeron reis e loitaron; entón loitaron os reis de Canaán, en Taanac, xunto as augas de Meguido; pero non se quedaron cos despoxos da prata. ²⁰Dende o ceo loitaron as estrelas, dende as súas órbitas loitaron contra Sísera.²¹O arroio de Cisón, o arroio antigo, o arroio de Cisón, varreunos. Marcha, a miña alma con poder! ²²Entón resoaron os cascos dos cabalos polo galope, polo galope dos seus heroes.²³Maldicide a Meroz! Di o anxo de Iahveh; maldicide con severidade os seus habitantes, porque non viñeron na axuda de Iahveh, na axuda de Iahveh contra os valentes.²⁴Bendita entre as mulleres sexa Xael, muller de Heber ceneo; entre as mulleres da tenda bendita sexa en grande maneira! ²⁵El pediu auga, ela deulle leite; e nun tazón de nobres presentoulle callada.²⁶Estendeu a súa man ao estadullo, e a súa dereita ao martelo dos obreiros, e feriu a Sísera ;feriu a súa testa, perforoulle as tempas. ²⁷Caeu inclinado aos pés dela, caeu, quedou tendido aos seus pés; onde se inclinou, alí caeu morto.²⁸A nai de Sísera asomou pola fiestra, berrou polas celosías: por que tarda o seu carro en vir? Por que pararon as rodas dos seus carros?²⁹As máis sabias das súas mulleres respondíanlle, e ela respondía para si: ³⁰xa atoparon o botín e están a repartilo? A cada un unha moza, ou dúas; as vestiduras de moitas cores para Sísera, as vestiduras de moitas cores bordadas; as vestiduras de moitas cores bordadas para os príncipes que levaron o botín.³¹Así perezan todos os teus inimigos, Iahveh! E os que te aman sexan coma o sol cando sae en toda a súa forza.

E a terra descansou por corenta anos.

Chapter 6

¹E os fillos de Israel fixeron o malo aos ollos de Iahveh; e Iahveh entregounos nas mans de Madián por sete anos. ²E a man de Madián prevaleceu contra Israel. E os fillos de Israel, por mor dos madianitas, fixeron para si covas nos montes e covas e lugares fortificados.³Porque sucedía que cando Israel sementaba, subían os madianitas, os amalecitas e os fillos do oriente contra eles, e subían e atacábanos. ⁴E acampaban na frente deles, e destruían os froitos da terra ata Gaza; e non deixaban alimento a Israel, nin ovellas, nin bois, nin asnos.⁵Porque eles subían cos seus animais e coas súas tendas en multitude coma lagostas; e eles e os seus camelos eran innumerables, e viñan á terra para destruíla. ⁶E Israel quedou moi pobre por culpa de Madián; e os fillos de Israel clamaron a Iahveh.⁷E aconteceu que cando os fillos de Israel clamaron a Iahveh por mor dos madianitas, ⁸Iahveh mandou un profeta aos fillos de Israel, e díxolles: -Así di Iahveh, Deus de Israel: Eu fíxenvos subir de Exipto, e saqueivos da casa da escravitude.⁹E rescateivos da man dos exipcios e da man de todos os que vos oprimían; e boteinos de diante de vós, e deivos a súa terra; ¹⁰e díxenvos: Eu son Iahveh o voso Deus; non temades os deuses dos amorreos, da terra da que vivides. Pero vós non obedecestes a miña voz.¹¹E o anxo de Iahveh veu e sentou debaixo da aciñeira que está en Ofra, que pertencía a Ioas abiezerita. E o seu fillo Xedeón estaba a debullar trigo no lagar para agochalo dos madianitas. ¹²E o anxo de Iahveh aparecéuselle e díxolle: - Iahveh está contigo, home forte e valente.¹³E Xedeón díxolle: -Ai meu señor, se Iahveh está con nós, por que nos veu todo isto sobre nós? E onde están tódalas súas obras marabillosas que os nosos pais nos contaron, dicindo: non nos sacou Iahveh de Exipto? Mais agora Iahveh deixounos desamparados e entregounos nas mans dos madianitas.¹⁴Entón Iahveh mirouno, e díxolle: -coa forza que tes, vai, e salvarás a Israel da man de Madián. Non te estou a enviar eu? ¹⁵E el respondeulle: -Ai meu señor, con que librarei a Israel? Velaquí, a miña familia é a máis pobre de Manasés, e eu son o máis pequeno na casa do meu pai.¹⁶Pero Iahveh díxolle: -Certamente Eu estarei contigo, e derrotarás a Madián coma se fose un só home. ¹⁷E el respondeu: -Rógoche que se atopei graza diante dos teus ollos, me deas un sinal de que ti falas comigo. ¹⁸Non te vaias de aquí ata que eu volva a ti, saque a miña ofrenda e a poña diante de ti. E El dixo:-Agardarei ata que volvas.¹⁹Entón Xedeón entrou e preparou un cabrito e tortas sen lévedo dun efa de fariña; e puxo a carne nunha canastra e o caldo nunha pota; e sacouno e presentouno debaixo da aciñeira. ²⁰E o anxo de Deus díxolle: -Toma a carne e os pans sen lévedo, e ponos sobre esta rocha, e verte o caldo. E así o fixo.²¹E o anxo de Iahveh estendeu o caxato que tiña na man, e tocou coa punta a carne e os pans sen lévedo; e subiu lume da rocha e consumiu a carne e os pans sen lévedo. E o anxo de Iahveh desapareceu da presenza del.²²Vendo Xedeón que era o anxo de Iahveh, dixo: -Ai Señor Deus, que vin o anxo de Iahveh cara a cara! ²³Pero Iahveh díxolle: -A paz sexa contigo; non temas, non morrerás. ²⁴E Xedeón edificou alí un altar a Iahveh e chamouno Iahveh-Shalom; ese lugar está ata hoxe en Ofra dos abiezeritas.²⁵E sucedeu que esa mesma noite Iahveh díxolle: -Toma un boi do fato do teu pai, o segundo boi de sete anos, e derrubarás o altar de Baal que ten o teu pai, e cortarás tamén a imaxe de Ashera que está xunto a el; ²⁶E edifica un altar a Iahveh o teu Deus no cumio desta rocha, no lugar axeitado; e toma o segundo boi e ofréceo en holocausto coa madeira da Ashera que terás cortado.²⁷Entón Xedeón colleu dez homes dos seus servos e fixo tal como Iahveh lle dixera; pero porque tiña medo de facelo de día, por mor da familia do seu pai e dos homes da cidade, fíxoo de noite.²⁸Cando os homes da cidade se ergueron pola mañá, velaí que o altar de Baal estaba derrubado e que a Asera que estaba xunto a el fora cortada, e que o segundo boi fora ofrecido en holocausto sobre o altar edificado. ²⁹E dixéronse un ao outro: -Quen fixo isto? E cando investigaron e preguntaron, dixeron: -Xedeón, fillo de Ioas, fixo isto. Entón os homes da cidade dixeron a Ioas*Ioás*:³⁰Saca o teu fillo para que morra, porque derrubou o altar de Baal e cortou a Asera que estaba xunto a el.³¹Pero Ioas dixo a todos os que estaban ao seu derredor: -Vós defenderedes a Baal? Defenderedes a súa causa? O que o defenda, que morra esta mañá. Se é un deus, que loite por si mesmo co que derrubou o seu altar! ³²Ese día chamaron a Xedeón, Ierubaal, isto é: loita contra Baal, porque derrubara o seu altar.³³E reuníronse todos os madianitas, amalecitas e os fillos do oriente como un só, e cruzaron e acamparon no val de Izerel.³⁴Entón o Espírito de Iahveh veu sobre Xedeón; e ao tocar el o corno, os abiezeritas reuníronse con el. ³⁵E mandou mensaxeiros por todo Manasés, e eles tamén se reuniron con el; e mandou mensaxeiros a Aser, a Zabulón e a Neftalí, e eles saíron ao seu encontro.³⁶Entón Xedeón dixo a Deus: -Se vas salvar a Israel pola miña man, como dixeches, ³⁷velaí que eu vou poñer un vélaro de lá na eira; e se o orballo queda só no vélaro, e toda a terra queda seca, entón saberei que salvarás a Israel pola miña man, como dixeches.³⁸E sucedeu así: ergueuse moi cedo, e espremeu o vélaro, e sacou dela o orballo, unha cunca chea de auga.³⁹Entón Xedeón dixo a Deus: -Non se encha a túa ira contra min, e falarei aínda esta vez; só vou probar outra vez co vélaro. Rógoche que só quede seco o vélaro e que haxa orballo sobre o chan. ⁴⁰E así o fixo Deus esa noite; só o vélaro ficou seca, e sobre toda a terra había orballo.

Chapter 7

¹Entón, erguéndose moi cedo, Ierubaal, é dicir, Xedeón, e todo o pobo que estaba con el, acamparon xunto á fonte de Harod; e o campamento dos madianitas estaba ao seu norte, máis aló do outeiro de More, no val.²E Iahveh díxolle a Xedeón: -o pobo que está contigo é moito para que Eu entregue os madianitas nas súas mans, non sexa que se gabe Israel contra min, dicindo: a miña man salvoume. ³Agora pois, anuncia aos oídos do pobo, dicindo: o que teña medo e estea a tremer, volva pola mañá dende o monte de Galaad. E devolvéronse dos do pobo, vinte e dous mil, e quedaron dez mil.⁴E Iahveh dixo a Xedeón: -Aínda hai moito pobo. Condúceos á auga e alí probareinos; e aquel de quen Eu che diga: este irá contigo, ese irá contigo; pero aquel de quen eu che diga: este non irá contigo, ese non irá.⁵Entón levou o pobo á auga; e Iahveh dixo a Xedeón: -o que lamba a auga coa súa lingua como lambe o can, a ese porás aparte; e do mesmo xeito o que se dobre sobre os seus xeonllos para beber. ⁶O número dos que lamberon a auga coa man á boca, foi de trescentos homes; pero todo o resto do pobo axeonllouse para beber auga.⁷Entón Iahveh dixo a Xedeón: -Con estes trescentos homes que lamberon a auga salvareivos, e entregarei os madianitas na túa man. Pero o resto do pobo, que se vaia cada un ao seu lugar. ⁸E tomou aquela xente as provisións nas súas mans, así como as súas trompetas, e despediu a todos os demais israelitas, cada un á súa tenda; pero retivo os trescentos homes. E el tiña o campamento de Madián embaixo no val.⁹E sucedeu que esa noite Iahveh díxolle: -Érguete, baixa ao campamento, porque Eu entrégoo nas túas mans. ¹⁰E se tes medo de baixar, baixa ti e Fura o teu servo ao campamento; ¹¹e escoitarás o que están a falar; entón as túas mans serán fortalecidas para baixar contra o campamento. E el baixou co seu servo Fura á avanzada dos homes armados que estaban no campamento.¹²E os madianitas, os amalecitas e os fillos do oriente estaban estendidos no val como lagostas en multitude, e os seus camelos eran innumerables coma a area que está á beira do mar.¹³Cando Xedeón chegou, velaí que un home estaba contando un soño ao seu compañeiro, e dicíalle: -Olla, no meu soño vin un anaco de pan de cebada rodando ata o campamento de Madián; e chegou á tenda e golpeouna de tal xeito que caeu e desbaratouna de arriba a baixo de tal xeito que a tenda caeu. ¹⁴Entón o seu compañeiro respondeu e dixo: -Isto non é máis que a espada de Xedeón, fillo de Ioas, home de Israel; Deus entregou na súa man os madianitas con todo o campamento.¹⁵Cando Xedeón escoitou o relato do soño e a súa interpretación, adorou, e volveu ao campamento de Israel, e dixo: -Erguédevos, porque Iahveh entregou o campamento de Madián nas vosas mans. ¹⁶E dividiu os trescentos homes en tres grupos, e deulles a todos trompetas na man e canecos baleiros e fachos ardendo dentro dos canecos.¹⁷E díxolles: -Mirádeme, e facede como eu fago; velaí, cando eu chegue ao extremo do campamento, como eu fago, así faredes. ¹⁸Cando eu e todos os que están comigo toquemos a trompeta, vós tamén tocaredes as trompetas arredor de todo o campamento, e gritaredes: por Iahveh e por Xedeón!¹⁹Chegaron, pois, Xedeón e os cen homes que estaban con el ao extremo do campamento, no comezo da garda da medianoite, cando acababan de renovar as centinelas; e tocaron as trompetas e quebraron os canecos que tiñan nas súas mans.²⁰Entón os tres grupos tocaron as trompetas, e ao quebrantar os canecos colleron na man esquerda os fachos ardendo e na dereita as trompetas coas que tocaban, e berraron: -Espada de Iahveh e de Xedeón! ²¹Eles permaneceron cada un no seu lugar arredor do campamento; e todo o campamento correu berrando e fuxindo.²²E os trescentos tocaron as trompetas, e Iahveh puxo a espada de cada un contra o seu compañeiro en todo o campamento. E o pobo fuxiu ata Bet-Sita cara a Zerera e ata o límite de Abel-mehola en Tabat. ²³Entón os homes de Israel, de Neftalí, de Aser e de todo Manasés, reuníronse para perseguir a Madián.²⁴E Xedeón mandou mensaxeiros por toda a rexión montañosa de Efraín, dicindo: -Descendede ao encontro dos madianitas, e tomade as augas de Bet-bara e do Xordán antes que eles cheguen. E todos os homes de Efraín xuntos tomaron as augas de Bet-bara e do Xordán. ²⁵E colleron a dous príncipes de Madián, Oreb e Zeeb, e mataron a Oreb na rocha de Oreb, e mataron a Zeeb no lagar de Zeeb. E perseguiron os madianitas, e trouxeron as cabezas de Oreb e de Zeeb a Xedeón alén do Xordán.

Chapter 8

¹Entón os homes de Efraín dixéronlle: -Que é isto que nos fixeches, non chamándonos cando fuches á guerra contra Madián? E reprendérono duramente.²E el díxolles: -Que fixen eu agora en comparación convosco? Non é mellor o rebusco de Efraín que a vendima de Abiezer? ³Deus entregou nas vosas mans a Oreb e a Zeeb, príncipes de Madián; e que puiden eu facer en comparación con vós? E a ira deles contra el acougou despois que el lles falou esta palabra.⁴Chegou Xedeón ao Xordán e cruzou, el e os trescentos homes que estaban con el, esgotados, pero aínda seguían a perseguir. ⁵Entón dixo aos de Sucot: -Rógovos que deades uns anacos de pan á xente que me segue, porque está esgotada, e eu estou a perseguir a Zeba e a Salmuna, reis de Madián.⁶Pero os príncipes de Sucot responderon: -Están xa na túa man Zeba e Zalmuna para que deamos alimento ao teu exército? ⁷Entón Xedeón dixo: -Cando Iahveh entregue nas miñas mans a Zeba e a Zalmunna, eu esmagarei a vosa carne con espiños e abrollos do deserto.⁸Subíu de alí a Peniel, e díxolles as mesmas palabras; e os homes de Peniel respondéronlle como responderan os homes de Sucot. ⁹Entón el falou tamén aos de Peniel, dicindo: -Cando eu volva en paz, derrubarei esta torre.¹⁰E Zeba e Zalmuna estaban en Carcor e con eles o seu exército, como quince mil homes, todos os que quedaran de todo o exército dos fillos do oriente; porque caeran cento vinte mil homes que sacaban a espada.¹¹Subíu, pois, Xedeón polo camiño dos que viven en tendas, ao oriente de Noba e de Jogbeha, e atacou o campamento, porque o pobo non estaba en garda. ¹²E Zeba e Zalmuna fuxiron, pero el perseguiunos, e prendeu aos dous reis de Madián, Zeba e Zalmuna, e encheu de terror todo o exército.¹³E Xedeón, fillo de Ioas, volveu da batalla antes de saír o sol, ¹⁴e colleu un mozo dos homes de Sucot e preguntoulle; e el deulle os nomes dos príncipes e anciáns de Sucot, setenta e sete homes.¹⁵E chegando diande dos homes de Sucot, dixo: -velaí Zeba e Zalmunna, sobre os que vós me inxuriastes, dicindo: está xa na túa man Zeba e Zalmunna para que deamos alimento aos teus homes esgotados? ¹⁶E colleu os anciáns da cidade e, con espiños e abrollos do deserto, castigou con eles os de Sucot. ¹⁷Tamén derrubou a torre de Peniel, e matou os homes da cidade.¹⁸Entón dixo a Zeba e a Salmuna: -Como semellaban os homes que matastes en Tabor? E eles responderon: -Coma ti, así eran eles; cada un semellaba fillo de rei. ¹⁹E el dixo: -Eran os meus irmáns, fillos da miña nai. Vive Iahveh, que se os deixásedes vivir, eu non vos mataría.²⁰E díxolle a Ieter, o seu primoxénito: -Érguete e mátaos. Pero o rapaz non sacou a súa espada, porque tiña medo, pois aínda era un rapaz. ²¹Entón Zeba e Salmuna dixeron: -Érguete ti mesmo e mátanos, porque tal coma é un home así é o seu valor! Entón Xedeón ergueuse e matou a Zeba e a Salmuna; e colleu as medias lúas que penduraban dos pescozos dos seus camelos.²²Entón os fillos de Israel dixéronlle a Xedeón: -Sé o noso señor, ti, e o teu fillo, e o teu neto, pois rescatáchesnos da man de Madián. ²³Pero Xedeón respondeu: -Eu non serei señor sobre vós, nin o meu fillo gobernará sobre vós; Iahveh gobernará sobre vós.²⁴Entón Xedeón díxolles: -Teño que vos facer unha petición: que me deades cada un os pendentes dos vosos espolios (pois tiñan pendentes de ouro con eles, xa que eran ismaelitas). ²⁵E eles dixeron: -De boa gana darémoschos. E tendendo un manto, cada un botou alí os feixes do seu botín.²⁶E foi o peso dos pendentes de ouro que el pediu, mil setecentos siclos de ouro, sen contar as medias lúas, as xoias e os vestidos de púrpura que levaban os reis de Madián, e sen contar os colares que tiñan no pescozo dos seus camelos.²⁷E Xedeón fixo deles un efod, e púxoo en custodia na súa cidade, en Ofra; e todo Israel prostituíuse detrás dese efod alí; e isto foi unha pedra de tropezo para Xedeón e a súa casa. ²⁸Así foi humillado Madián diante dos fillos de Israel, e nunca máis levantou a cabeza. E a terra descansou por corenta anos durante os días de Xedeón.²⁹Entón Ierubaal, fillo de Ioas, foi e habitou na súa casa. ³⁰E Xedeón tivo setenta fillos que constituían a súa descendencia, porque tiña moitas mulleres. ³¹E a súa concubina que estaba en Siquem tamén lle deu a luz un fillo e chamouno Abimelec.³²E morreu Xedeón, fillo de Ioas, en boa vellez, e foi sepultado no sepulcro do seu pai Ioas, en Ofra dos abiezeritas. ³³Pero sucedeu que cando morreu Xedeón, os fillos de Israel volveron a prostituírse seguindo os baales, e escolleron por deus a Baal-berit.³⁴E os fillos de Israel non lembraron a Iahveh, o seu Deus, que os librara de todos os seus inimigos arredor deles; ³⁵nin amosaron bondade á casa de Ierubaal, é dicir, Xedeón, conforme todo o ben que fixera a Israel.

Chapter 9

¹Abimelec, fillo de Ierubaal, foi a Siquem, aos irmáns da súa nai, e falou con eles e con toda a familia da casa do pai da súa nai, dicindo: ²Falade, rógovos, aos ouvidos de tódolos homes de Siquem: que vos parece mellor, que setenta homes, todos os fillos de Ierubaal, vos gobernen, ou que un só home vos goberne? E lembrade que eu tamén son o voso óso e a vosa carne.³E os irmáns da súa nai falaron por el aos ouvidos de tódolos habitantes de Siquem todas estas palabras; e o seu corazón inclinouse a favor de Abimelec, porque dicían: é o noso irmán. ⁴E déronlle setenta siclos de prata da casa de Baal-Berit, e con eles Abimelec contratou homes preguiceiros e vagabundos, e eles seguírono.⁵E foi á casa do seu pai en Ofra, e matou aos seus irmáns, os fillos de Ierubaal, setenta homes, sobre unha soa pedra; pero quedou Iotam, o fillo máis novo de Ierubaal, que se escondeu. ⁶Entón reuníronse todos os homes de Siquem con toda a casa de Milo, e foron e fixeron rei a Abimelec, na aciñeira do piar que había en Siquem.⁷Cando informaron disto a Iotam, foi e púxose enriba do monte Gerizim, e berrando a gran voz, dixo: -Escoitádeme, homes de Siquem, para que Deus vos escoite. ⁸Unha vez as árbores foron a escoller un rei sobre si mesmos, e dixéronlle á oliveira: reina sobre nós.⁹Pero a oliveira respondeulles: -debo abandonar o meu aceite, co que honro a Deus e á xente, para ir a ser grande sobre as árbores? ¹⁰Entón as árbores dixeron á figueira: -Ven ti, reina sobre nós. ¹¹E a figueira respondeulles: -Deixarei a miña dozura e o meu bo froito para ir a ser grande sobre as árbores?¹²Entón as árbores dixeron á vide: -Ven ti, reina sobre nós. ¹³Pero a vide respondeulles: -Deixarei o meu mosto, que alegra a Deus e ás persoas, para ir a ser grande sobre as árbores? ¹⁴Entón tódalas árbores dixeron á silveira: -Ven ti, reina sobre nós.¹⁵Entón a silveira respondeu ás árbores: -Se de verdade me facedes rei sobre vós mesmos, vinde e agochádevos baixo a miña sombra; e se non, que saia lume da silveira e devore os cedros do Líbano. ¹⁶Agora pois, se con verdade e integridade procedestes en facer rei a Abimelec, e se tratastes ben a Ierubaal e á súa casa, e se lle pagastes conforme as obras das súas mans,¹⁷porque o meu pai loitou por vós, e arriscou a súa vida para librarvos da man de Madián; ¹⁸pero hoxe vós erguéstesvos contra a casa do meu pai, e matastes os seus fillos, setenta homes sobre unha soa pedra, e puxestes por rei sobre os habitantes de Siquem a Abimelec, fillo da súa serva, por ser o voso irmán;¹⁹se con verdade e integridade actuastes hoxe con Ierubaal e coa súa casa, entón alegrádevos con Abimelec, e el alegrarase tamén convosco. ²⁰E se non, que saia lume de Abimelec e consuma os de Siquem e a casa de Milo; e que saia lume dos de Siquem e da casa de Milo e consuma a Abimelec. ²¹E Iotam fuxiu e foi a Beer, e ficou alí por medo do seu irmán Abimelec.²²E Abimelec reinou sobre Israel por tres anos, ²³entón Deus mandou un mal espírito entre Abimelec e os homes de Siquem, e os homes de Siquem levantáronse contra Abimelec. ²⁴para que a violencia feita aos setenta fillos de Ierubaal e o sangue deles caera sobre o seu irmán Abimelec por matalos, e sobre os homes de Siquem que lle fortaleceran as mans para matar os seus irmáns.²⁵E os homes de Siquem puxeron saqueadores nos cumios dos montes que roubaban a todos os que pasaban polo camiño xunto a eles; e informaron a Abimelec.²⁶E Gaal, fillo de Ebed, veu cos seus irmáns, e atravesaron a Siquem, e os habitantes de Siquem confiaron nel. ²⁷E saíron ao campo, e vendimaron as súas viñas, e pisaron as uvas e fixeron festa; e entraron na casa do seu deus, comeron e beberon e maldiciron a Abimelec.²⁸E dixo Gaal, fillo de Ebed: -Quen é Abimelec, e que é Siquem para que nós o sirvamos? Non é el fillo de Ierubaal, e non é o seu axudante Zebul? Servide os fillos de Hamor, pai de Siquem! Pero por que temos que servilo nós? ²⁹Se este pobo estivese baixo o meu poder, entón eu botaría a Abimelec fóra. E diría a Abimelec: -Reforza o teu exército e sae!³⁰E cando Zebul, gobernador da cidade, escoitou as palabras de Gaal, fillo de Ebed, acendeuse a súa ira, ³¹E mandou mensaxeiros a Abimelec en segredo, dicindo: -velaí, Gaal, fillo de Ebed, e os seus irmáns viñeron a Siquem, e velaquí, están a levantar a cidade en contra túa.³²Agora pois, érguete esta mesma noite, ti e o pobo que está contigo, e pon emboscadas no campo. ³³Pola mañá, ao saír o sol, érguete cedo e ataca a cidade, cando el e o pobo que está con el saian contra ti, e farás con el segundo o que che sexa posible.³⁴Entón Abimelec e todo o pobo que estaba con el, erguéronse de noite, e tenderon unha emboscada contra Siquem en catro compañías. ³⁵Entón Gaal, fillo de Ebed, saíu e púxose na entrada da porta da cidade; e Abimelec e todo o pobo que estaba con el, saían da emboscada.³⁶Ao ver Gaal o pobo, díxolle a Zebul: -Mira, hai un pobo que baixa dos cumios dos montes. Pero Zebul respondeulle: -Ti ves as sombras dos montes coma se fosen persoas. ³⁷Gaal falou de novo, e dixo: -Velaí, un pobo baixa do medio da terra, e unha tropa vén polo camiño de Elón-Meonenim.³⁸Entón Zebul díxolle: -onde está agora a túa boca coa que dixeches: quen é Abimelec para que o sirvamos? Non é este o pobo que tiñas ti en pouco? Sae agora e loita con el! ³⁹E Gaal saíu diante dos habitantes de Siquem, e loitou contra Abimelec. ⁴⁰E Abimelec perseguiuno, e Gaal fuxiu de diante del, e moitos caeron feridos ata a entrada da porta.⁴¹E Abimelec quedou en Aruma; e Zebul expulsou a Gaal e os seus irmáns, para que non habitasen en Siquem. ⁴²E sucedeu que ao día seguinte o pobo saíu ao campo, e Abimelec foi informado, ⁴³e colleu o pobo e dividiuno en tres compañías, e puxo emboscadas no campo; e mirou, e velaí, o pobo saía da cidade; e ergueuse en contra deles e atacounos.⁴⁴Entón Abimelec e as compañías que estaban con el, atacaron con violencia e detivéronse na entrada da porta da cidade; pero as outras dúas compañías atacaron a todos os que estaban no campo e matáronos. ⁴⁵E Abimelec loitou contra a cidade todo ese día, e tomou a cidade e matou a xente que estaba nela. E destruíu a cidade e sementouna de sal.⁴⁶Cando todos os que estaban na torre de Siquem escoitaron isto, entraron no cuartel da casa de Berit. ⁴⁷e se lle informou a Abimelec que todos os homes da torre de Siquem estaban reunidos,⁴⁸entón Abimelec subiu ao monte Salmón, el e todo o pobo que estaba con el; e Abimelec colleu un machado na man e cortou unha rama das árbores, e levantouna e púxoa sobre os seus ombreiros, e díxolle ao pobo que estaba con el: -O que vistes que fago, apurádevos a facer como eu fago. ⁴⁹E todo o pobo tamén cortou cada un a súa rama, e seguiron a Abimelec; e puxéronas xunto á fortaleza, e prenderon con elas lume á fortaleza; e morreron todos os da torre de Siquem, uns mil homes e mulleres.⁵⁰Entón Abimelec foi a Tebes, sitiou Tebes e tomouna. ⁵¹Pero había unha torre fortificada no medio da cidade, e todos os homes e as mulleres, e tódolos príncipes da cidade fuxiron a ela; e pechando as portas detrás deles, subiron ao teito da torre.⁵²Entón Abimelec chegou á torre, e loitou contra ela, e chegou ata a porta da torre para prenderlle lume. ⁵³Pero unha muller deixou caer unha pedra de muíño sobre a cabeza de Abimelec, e quebrou o seu cranio. ⁵⁴Entón chamou de súpeto ao seu escudeiro, e díxolle: -Saca a túa espada e mátame, para que non digan de min: unha muller matouno. E o seu escudeiro traspasouno, e morreu.⁵⁵Cando os israelitas viron que Abimelec morrera, cada un foi para a súa tenda. ⁵⁶Así pagou Deus a Abimelec o mal que fixera contra o seu pai matando os seus setenta irmáns. ⁵⁷E Deus fixo volver sobre as súas cabezas toda a maldade dos homes de Siquem. E veu sobre eles a maldición de Iotam, fillo de Ierubaal

Chapter 10

¹Despois de Abimelec, levantouse para librar a Israel Tola, fillo de Fua, fillo de Dodo, de Isacar, que vivía en Samir na rexión montañosa de Efraín. ²E xulgou a Israel vinte e tres anos, e morreu, e foi sepultado en Samir.³Despois del ergueuse Xair galadita, que xulgou a Israel por vinte e dous anos. ⁴Tiña trinta fillos que montaban en trinta asnos, e tiñan trinta cidades, que ata hoxe se chaman as vilas de Xair, que están na terra de Galaad. ⁵E morreu Xair, e foi sepultado en Camón.⁶E os fillos de Israel volveron facer o malo aos ollos de Iahveh, e serviron os baales e as Astartés, os deuses de Siria, os deuses de Sidón, os deuses de Moab, os deuses dos fillos de Amón e os deuses dos filisteos; e abandonaron a Iahveh e non o serviron. ⁷Entón acendeuse a ira de Iahveh contra Israel, e vendeunos na man dos filisteos e na man dos fillos de Amón;⁸E eles a partir daquel ano oprimiron a Israel por dezaoito anos: a tódolos fillos de Israel que estaban alén do Xordán, na terra dos amorreos que está en Galaad. ⁹E os fillos de Amón cruzaron o Xordán para facer guerra tamén contra Xudá e Benxamín e contra a casa de Efraín; e Israel estaba moi aflixido.¹⁰Entón os fillos de Israel clamaron a Iahveh, dicindo: -Pecamos contra ti, porque abandonamos o noso Deus e servimos os baales. ¹¹E Iahveh respondeu aos fillos de Israel: -Non fostes oprimidos polos exipcios, os amorreos, os amonitas, e os filisteos? ¹²E cando os de Sidón, o de Amalec e o de Maón vos oprimiron, e clamastes a min, non vos librei das súas mans¹³Pero vós deixástesme a min e servistes a outros deuses; por iso Eu non vos librarei máis. ¹⁴Ide e clamade aos deuses que escollestes; que eles vos libren no tempo da vosa aflición!¹⁵Pero os fillos de Israel dixeron a Iahveh: -Pecamos; fai ti con nós como mellor che pareza; soamente, líbranos neste día! ¹⁶E quitaron de entre eles os deuses estranxeiros, e serviron a Iahveh; e El sentiuse profundamente anguriado pola aflición de Israel.¹⁷Entón os fillos de Amón reuníronse e acamparon en Galaad; e os fillos de Israel tamén se reuniron e acamparon en Mizpa. ¹⁸E os príncipes e o pobo de Galaad dixeron uns aos outros: -Quen comezará a batalla contra os fillos de Amón? El será xefe sobre todos os habitantes de Galaad.

Chapter 11

¹Iefte de Galaad era un home esforzado e valente; era fillo dunha prostituta, e o pai de Iefté era Galaad. ²Pero a muller de Galaad deulle fillos, e cando estes medraron, botaron fóra a Iefté, dicíndolle: -ti non serás herdeiro na casa do noso pai, porque es fillo doutra muller. ³Iefté fuxiu dos seus irmáns, e estableceuse na terra de Tob; e xuntáronse con el homes preguiceiros que ían canda el.⁴Pasado algún tempo, os fillos de Amón fixeron guerra a Israel. ⁵E cando os fillos de Amón atacaron a Israel, os anciáns de Galaad foron na procura de Iefté á terra de Tob; ⁶e dixéronlle a Iefté: -ven e sé o noso xefe para que loitemos contra os fillos de Amón.⁷Pero Iefté dixo aos anciáns de Galaad: -Non fostes vós os que me odiastes e me botastes da casa do meu pai? Por que, pois, viñestes a min agora cando estades en apuros? ⁸E os anciáns de Galaad dixéronlle a Iefté: -Por iso volvemos agora a ti, para que vaias con nós e loites contra os fillos de Amón, e sexas xefe de todos os habitantes de Galaad.⁹E Iefté dixo aos anciáns de Galaad: -Se me facedes volver para loitar contra os fillos de Amón, e Iahveh os entrega diante de min, serei eu o voso xefe? ¹⁰E os anciáns de Galaad dixeron a Iefté: - Iahveh sexa testemuña entre nós, se non facemos conforme á túa palabra. ¹¹Entón Iefté foi cos anciáns de Galaad, e o pobo fíxoo xefe e caudillo sobre el; e Iefté falou*proferiu* todas as súas promesas diante de Iahveh, en Mizpa.¹²Entón Iefté mandou mensaxeiros ao rei dos amonitas, dicindo: -Que tes ti comigo, que viñeches a min para facer guerra contra a miña terra? ¹³E o rei dos amonitas respondeu aos mensaxeiros de Iefté: -Porque Israel, cando subiu de Exipto, tomou a miña terra, dende o Arnon ata o Iaboc e ata o Xordán; agora, devolvédea en paz.¹⁴Iefté mandou outra vez mensaxeiros ao rei dos amonitas, ¹⁵e díxolle: -Así di Iefté: Israel non tomou a terra de Moab, nin a terra dos fillos de Amón. ¹⁶Pois cando Israel subiu de Exipto, pasou polo deserto ata o mar Vermello, e chegou a Cades.¹⁷Entón Israel mandou mensaxeiros ao rei de Edom, dicindo: -Rógoche que me deixes pasar pola túa terra; pero o rei de Edom non os escoitou. E mandou tamén ao rei de Moab, que tampouco quixo. E Israel ficou en Cades. ¹⁸Entón seguiu polo deserto e rodeou a terra de Edom e a terra de Moab, e chegou polo lado oriental da terra de Moab; acampou alén do Arnón, pero non entrou no territorio de Moab, porque o Arnón é o territorio de Moab.¹⁹Entón Israel mandou mensaxeiros a Sihón, rei dos amorreos, rei de Hesbón, dicindo: -Pídoche que me deixes pasar pola túa terra ata o meu lugar. ²⁰Pero Sihón non confiou en Israel para darlle paso polo seu territorio; e Sihón reuniu a todo o seu pobo, campou en Iahzaz, e loitou contra Israel.²¹E Iahveh, Deus de Israel, entregou a Sihón e todo o seu pobo en man de Israel, e eles derrotáronos; e Israel tomou posesión de toda a terra dos amorreos que vivían naquela terra. ²²E apoderáronse de todo o territorio dos amorreos dende o Arnón ata Iaboc, e dende o deserto ata o Xordán.²³E agora, o que Iahveh, Deus de Israel, despoxou dos amorreos diante do seu pobo Israel, ti pretendes apoderarte del? ²⁴O que o teu deus Quemos che concedeu, non o posuirás ti? Pois nós posuiremos todo o que Iahveh o noso Deus nos concedeu. ²⁵Ou es ti agora mellor que Balac, fillo de Zipor, rei de Moab? Tivo el algunha disputa con Israel, ou fixo guerra contra eles?²⁶Cando Israel viviu en Hesbón e as súas aldeas, e en Aroer e as súas aldeas, e en tódalas cidades que están na rexión do Arnon, por trescentos anos, por que non as recuperastes neste tempo? ²⁷Agora ben, eu non pequei contra ti, pero ti fas mal comigo loitando contra min. Iahveh, o Xuíz, xulgue hoxe entre os fillos de Israel e os fillos de Amón. ²⁸Pero o rei dos fillos de Amón non deu atención ás palabras que Iefté lle mandara.²⁹Entón o Espírito de Iahveh veu sobre Iefté; e pasou por Galaad e Manasés, e pasou a Mizpa de Galaad; e de Mizpa de Galaad pasou aos fillos de Amón. ³⁰E Iefté fixo un voto a Iahveh, dicindo: -Se realmente entregas os fillos de Amón na miña man, ³¹entón, o que saia da porta da miña casa ao meu encontro cando volva vitorioso dos fillos de Amón, será de Iahveh, ou ofrecereino en holocausto.³²Entón Iefté foi cara aos fillos de Amón para loitar contra eles, e Iahveh entregounos na súa man. ³³E venceunos dende Aroer ata chegar a Minit, vinte cidades e ata a veiga das viñas, con grande derrota. E os amonitas foron sometidos polos fillos de Israel.³⁴E Iefté volveu a Mizpa, á súa casa; e velaí que a súa filla saíu ao seu encontro con pandeiros e bailes. E ela era a súa única filla; fóra dela non tiña nin fillo nin filla. ³⁵E sucedeu que cando a viu, rachou as súas roupas, e dixo: -Ai miña filla! En verdade aflixíchesme, e ti vés ser a causa da miña tristura; porque dixen palabra a Iahveh e non podo volver atrás.³⁶Pero ela díxolle: -Meu pai, se abriches a boca a Iahveh, faime conforme o que saíu da túa boca, xa que Iahveh fixo vinganza sobre os teus inimigos, os fillos de Amón. ³⁷E díxolle a seu pai: -Permíteme isto: déixame por dous meses, para que vaia e baixe polos montes e chore a miña virxindade, eu e as miñas compañeiras.³⁸E el dixo: -Vai. E deixouna por dous meses. E ela foi cos seus compañeiros, e chorou a súa virxinidade nos montes. ³⁹E pasados os dous meses volveu onda o seu pai, que cumpriu con ela o voto que fixera. E ela non coñecera home. ⁴⁰E chegou a ser costume en Israel: que cada ano as fillas de Israel ían a chorar á filla de Iefte galedita, catro días ao ano.

Chapter 12

¹Entón os homes de Efraín reuníronse e pasaron cara o norte, e dixéronlle a Iefté: -Por que fuches a loitar contra os fillos de Amón e non nos chamaches para que foramos contigo? Nós queimaremos a túa casa contigo. ²Pero Iefté díxolles: -Eu e o meu pobo estabamos en grande disputa cos fillos de Amón; e cando vos chamei, non me rescatastes da súa man.³Vendo que non me defendestes, arrisquei a miña vida e pasei contra os fillos de Amón, e Iahveh entregounos na niña man. Por que, pois, subistes hoxe para loitar contra min? ⁴Entón Iefté reuniu a tódolos homes de Galaad e loitou contra Efraín; e os homes de Galaad derrotaron a Efraín, porque eles dixeran: vós sodes fuxitivos de Efraín; vós, os de Galaad, estades no medio de Efraín e Manasés.⁵E os de Galaad tomaron os pasos do Xordán para Efraín; e sucedeu que cando os fuxitivos de Efraín dicían: -Déixame pasar, preguntábanlles os homes de Galaad: -Es ti efratita? E se el respondía: -Non, ⁶entón eles dicíanlle: di agora: Shibolet. E el dicía: Sibolet, porque non podía pronuncialo correctamente. Entón botábanlle a man e matábano nos vaos do Xordán. E naquel tempo morreron de Efraín corenta e dous mil.⁷Iefté xulgou a Israel seis anos; e morreu Iefté galadita, e foi sepultado nunha das cidades de Galaad.⁸Despois del xulgou a Israel Ibzan de Belén, ⁹El tiña trinta fillos e trinta fillas, que casaron fóra e tomou de fóra trinta fillas para os seus fillos. E xulgou a Israel por sete anos.¹⁰E morreu Ibzan, e foi sepultado en Belén. ¹¹Despois del xulgou a Israel Elón zabulonita; e xulgou a Israel dez anos. ¹²E morreu Elón zabulonita, e foi sepultado en Axalón, na terra de Zabulón.¹³Despois del xulgou a Israel Abdón, fillo de Hilel, piratonita. ¹⁴El tiña corenta fillos e trinta netos que montaban en setenta asnos; e xulgou a Israel oito anos. ¹⁵E morreu Abdón, fillo de Hilel piratoniota, e foi sepultado en Piratón, na terra de Efraín, no monte de Amalec.

Chapter 13

¹Os fillos de Israel volveron facer o malo aos ollos de Iahveh, e Iahveh entregounos no poder dos filisteos por corenta anos. ²E había un home de Zora, da tribo de Dan, que se chamaba Manoa; e a súa muller era estéril, non tiña fillos.³Pero o anxo de Iahveh aparecéuselle a esta muller e díxolle: -Velaquí, ti es estéril e non tiveches fillo; pero concebirás e darás a luz un fillo. ⁴Agora pois, non bebas viño nin licor, nin comas cousa inmunda. ⁵Porque velaí que concebirás e darás a luz un fillo, e ningún coitelo pasará sobre a súa cabeza, porque o neno será nazareo de Deus dende o seo da nai; e el comezará a salvar a Israel da man dos filisteos.⁶E a muller foi e contoulle ao seu home, dicindo: -Veu a min un home de Deus, o seu parecer era moi terrible, coma o parecer dun anxo de Deus; e non lle preguntei de onde era, nin el me dixo o seu nome. ⁷Só me dixo: -Velaí que concebirás e darás a luz un fillo; agora pois, non bebas viño nin licor, nin comas cousa inmunda, porque o neno será nazareo de Deus desde o ventre ata o día da súa morte.⁸Entón Manoa orou a Iahveh, dicindo: -Ai meu Señor, rógoche que o home de Deus que mandaches, veña outra vez a nós e nos ensine o que debemos facer co neno que ha nacer. ⁹E Deus escoitou a voz de Manoa; e o anxo de Deus veu outra vez á muller mentres estaba ela no campo; pero o seu home Manoa non estaba con ela.¹⁰Entón a muller correu axiña e comunicoullo ao seu home, e díxolle: -Mira, o home que veu a min o outro día, aparecéuseme. ¹¹E levantouse Manoa e seguiu á súa muller, e chegou ao home e díxolle: -Es ti o home que falou á muller? E el dixo: -Eu son.¹²Entón Manoa dixo: -Cando se cumpran as túas palabras, cal será o xeito de vivir do rapaz, e que faremos con el? ¹³Entón o anxo de Iahveh dixo a Manoa: -A muller ha gardarse de todas as cousas que lle dixen. ¹⁴Non tomará nada que veña da vide; non beberá viño nin sidra, e non comerá cousa inmunda; gardará todo o que lle mandei.¹⁵Entón Manoa dixo ao anxo de Iahveh: -Rógoche que nos deixes reterte aquí e que che preparemos un cabrito. ¹⁶Pero o anxo de Iahveh díxolle a Manoa: -Aínda que me deteñas, non comerei do teu pan; pero se queres ofrecer un holocausto, ofreceo a Iahveh. Pois Manoa non sabía que era o anxo de Iahveh.¹⁷Entón Manoa dixo ao anxo de Iahveh: -Cal é o teu nome, para que cando se cumpra a túa palabra, te honremos? ¹⁸O anxo de Iahveh díxolle: -Por que preguntas o meu nome, que é admirable?*Por que preguntas o meu nome? É un nome misterioso* *Por que preguntas o meu nome se ves que é admirable?*¹⁹Entón Manoa colleu un cabrito e unha ofrenda, e ofreceunos a Iahveh sobre a rocha; e o anxo fixo un milagre a vista de Manoa e da súa muller. ²⁰E aconteceu que cando a chama subía do altar cara o ceo, o anxo de Iahveh subiu no fogo do altar a vista de Manoa e a súa muller, e eles prostráronse en terra²¹E o anxo de Iahveh non se apareceu máis a Manoa e á súa muller. Entón Manoa entendeu que era o anxo de Iahveh. ²²E Manoa dixo á súa muller: -Certamente morreremos porque vimos a Deus.²³Pero a súa muller respondeulle: -Se Iahveh quixera matarnos, non aceptaría o holocausto e a ofrenda das nosas mans; nin nos amosaría todas estas cousas, nin agora nos faría saber isto.²⁴Entón a muller deu a luz un fillo e chamouno Sansón. E o neno medrou, e Iahveh bendiciuno. ²⁵Entón o Espírito de Iahveh comezou a manifestarse nel no campamento de Dan, entre Zora e Estaol.

Chapter 14

¹Entón Sansón baixou a Timnat, e viu en Timnat unha muller de entre as fillas dos filisteos. ²Subíu e díxollo a seu pai e á súa nai, dicindo: -Eu vin unha muller en Timnat de entre as fillas dos filisteos, e rógovos que ma tomedes por muller.³Pero o seu pai e a súa nai dixéronlle: -Non hai muller entre as fillas dos teus irmáns, ou entre todo o meu pobo, para que vaias tomar muller dos filisteos incircuncisos? E Sansón dixo ao seu pai: -Tómame a ela por muller, porque ela é do meu agrado! ⁴Pero o seu pai e a súa nai non sabían que isto viña de Iahveh, porque El procuraba unha oportunidade contra os filisteos; e por aquel tempo os filisteos dominaban sobre Israel.⁵Entón Sansón baixou co seu pai e coa súa nai a Timnat; e cando chegaron ás viñas de Timnat, velaquí que un león novo veu ruxindo cara a el. ⁶E o Espírito de Iahveh veu sobre Sansón, e el esnaquizou o león coma se esnaquizara un cabrito, sen ter nada na man; e non lle dixo nin ao seu pai nin á súa nai o que fixera.⁷Baixou, pois, e falou á muller, e ela agradou a Sansón. ⁸E despois de varios días volveu para tomala, e desviouse do camiño para ver o cadaleito do león; e velaí que no cadáver do león había unha colmea de abellas con mel. ⁹E colleuno nas súas mans, e ía coméndoo polo camiño; e chegou onde o seu pai e a súa nai e deulles a comer, pero non lles dixo que tomara o mel do cadaleito do león.¹⁰Cando o seu pai subiu onde estaba a muller, Sansón fixo alí un banquete, porque así adoitaban facer os mozos. ¹¹Cando eles o viron, colleron trinta compañeiros para que estiveran con el.¹²E Sansón díxolles: -Eu propoñereivos unha adiviña; se nos sete días do banquete ma podedes resolver, eu dareivos trinta túnicas de liño e trinta mudas de vestidos. ¹³Pero se non podedes explicarme, vós darédesme trinta túnicas de liño e trinta mudas de vestidos. E eles dixeron: -Proclama a túa adiviña, e escoitarémola.¹⁴Entón díxolles: "Do devorador saíu alimento, e do forte saíu dozura." E eles non puideron explicarlle a adiviña en tres días.¹⁵Mais ao sétimo día dixéronlle á muller de Sansón: -Seduce ao teu home para que nos explique a adiviña, non sexa que te queimemos a ti e a casa do teu pai. Chamástesnos para despoxarnos?¹⁶E a muller de Sansón chorou diante del, e díxolle: -Só me aborreces, e non me amas; porque non me explicaches a adiviña que lles propuxeches aos fillos do meu pobo! E el respondeulle: -Velaquí, nin ao meu pai nin á miña nai llo expliquei, e que che hei dicir a ti? ¹⁷E ela chorou diante del durante os sete días do banquete; e ao sétimo día el explicoulle o asunto porque ela insistiu, e ela explicoullo aos fillos do seu pobo¹⁸E no sétimo día, antes do solpor, os homes da cidade dixéronlle: -Que hai que sexa máis doce que o mel? E que hai que sexa máis forte que o león? E el respondeulles: -Se non arásedes? coa miña becerra, non descubriríades a miña adiviña.¹⁹Entón o Espírito de Iahveh veu sobre el con forza, e descendeu a Ascalón e matou a trinta homes deles; e colleu os despoxos deles e deulles as mudas de vestidos aos que lles dixeran a adiviña. E acendido de ira, foi á casa do seu pai. ²⁰E a muller de Sansón foi dada ao seu compañeiro, ao que el tratara como o seu amigo.

Chapter 15

¹Sucedeu despois dalgún tempo, que nos días da colleita de trigo, Sansón foi visitar á súa muller cun cabrito, e díxolle: -Vou ver á miña muller no cuarto. Pero o pai dela non o deixou entrar. ²E o seu pai dixo: -Pensei que a tiñas aborrecido, e deilla ao teu compañeiro. Pero a súa irmá máis nova non é máis fermosa ca ela? Tómaa para ti no seu lugar.³Sansón díxolle: -Esta vez serei inocente contra os filisteos se lles fago mal. ⁴E foi Sansón e cazou trescentas raposas, e colleu uns fachos e atounas rabo con rabo, e puxo un facho entre cada dous rabos.⁵Despois prendeu lume nas teas, e soltou as raposas aos labradíos dos filisteos, e queimou os grans amontoados e os que estaban en pé, os viñedos e os oliveirais. ⁶Entón os filisteos dixeron: -Quen fixo isto? E eles dixeron: -Sansón, xenro do timnatita, porque lle quitou a muller e deulla ao seu compañeiro. E os filisteos subiron e queimárona a ela e o seu pai.⁷E Sansón díxolles: -Xa que vós fixestes isto, xuro que non descansarei ata que me vengue de vós. ⁸E feriunos sen piedade con gran mortandade; e baixou e habitou na cova da rocha de Etam.⁹Entón os filisteos subiron e acamparon en Xudá, e estenderonse por Lehi. ¹⁰E os homes de Xudá dixeron: -Por que subistes contra nós? E eles dixeron: -Subimos para prender a Sansón, para facerlle como el nos fixo.¹¹Entón tres mil homes de Xudá baixaron á cova da rocha de Etam, e dixéronlle a Sansón: -Non sabes que os filisteos gobernan sobre nós? Por que nos fixeches isto? E el díxolles: -Fíxenlles como eles me fixeron a min.¹²E eles dixéronlle: -Viñemos para te prender e para te entregar nas mans dos filisteos. E Sansón díxolles: -Xurádeme que vós non me mataredes. ¹³E eles respondéronlle, dicindo: -Non, senón que te prenderemos e entregaremoste nas súas mans; pero non te mataremos. Entón atárono con dúas cordas novas, e sacárono da rocha.¹⁴Cando chegou a Lehi, os filisteos saíron ao seu encontro berrando; pero o Espírito de Iahveh veu sobre el, e as cordas que estaban nas súas mans volvéronse coma liño queimado por lume, e os atados caeron das súas mans.¹⁵E atopou unha queixada de asno fresca, estendeu a súa man e colleuna, e matou con ela a mil homes. ¹⁶Entón Sansón dixo: -Coa queixada dun asno, unha morea, dous montós. Coa queixada dun asno matei mil homes.¹⁷E cando rematou de falar, botou fóra a mandíbula da súa man, e chamou a aquel lugar Ramat-lehi. ¹⁸Máis tarde tivo moita sede, e clamou a Iahveh, dicindo: -Ti deches esta grande salvación pola man do teu servo, e hei morrer agora de sede, e caerei en mans dos incircuncisos?¹⁹Entón Deus abriu o pozo que hai en Leí, e saíu de alí auga, e el bebeu, e recuperou o seu espírito e reviviu. Por iso chamouse En-hacoré a aquel lugar, que está en Leí ata hoxe. ²⁰E el xulgou a Israel nos días dos filisteos por vinte anos.

Chapter 16

¹Sansón foi a Gaza, e viu alí unha muller prostituta, e entrou con ela. ²Cando se lles dixo aos de Gaza: -Sansón veu aquí! Entón eles rodeárono e axexárono toda aquela noite na porta da cidade; e gardaron silencio toda aquela noite, dicindo: agardaremos ata a luz da mañá, entón matarémolo.³Pero Sansón quedou durmido ata á medianoite; e a medianoite ergueuse, e tomou as portas da cidade cos seus dous pilares e o pecho, e púxoas no seu ombreiro, e foi e subiunas ao cumio do monte que está en fronte de Hebrón.⁴Despois disto aconteceu que amou unha muller no val de Sorec que se chamaba Dalila. ⁵Entón os príncipes dos filisteos subiron onde ela e dixéronlle: -Engánao para que saibamos en que consiste o seu gran poder e como podemos vencelo para atalo e dominalo; e cada un de nós darache mil cen siclos de prata.⁶Entón Dalila dixo a Sansón: -Rógoche que me digas en que consiste o teu gran poder, e con que se te pode atar para te dominar. ⁷E Sansón díxolle: -Se me atan con sete cordas verdes que aínda non estean secas, debilitareime e serei coma calquera home.⁸Entón os príncipes dos filisteos trouxéronlle sete cordas verdes que aínda non tiñan zume, e ela atouno con eles. ⁹E ela tiña homes que o agardaban no apousento. Entón díxolle: -Sansón, os filisteos están contra ti! E el quebrou as amarras, como se quebra unha corda de estopa cando está chea de lume; e ninguén soubo o segredo do seu poder.¹⁰Entón Dalila díxolle a Sansón: -Velaquí, enganáchesme e falaches mentiras. Rógoche que me digas agora con que podes ser atado. ¹¹E el díxolle: -Se me atan forte con cordas novas que nunca se usaron, debilitareime e serei coma calquera home. ¹²Entón Dalila colleu cordas novas e atouno con elas, e díxolle: -Sansón, os filisteos están sobre ti! E os espías estaban agochados no cuarto. Pero el rachou as cordas dos seus brazos coma se fosen fío.¹³Entón Dalila díxolle a Sansón: -Ata agora enganachesme e mentíchesme. Rógoche que me digas con que podes ser atado. E el díxolle: -Se teces sete guedellos da miña cabeza co tecido e os aseguras coa estaca. ¹⁴E ela adormeceuno e teceu os sete guedellos da súa cabeza e suxeitounos coa estaca, e díxolle: -Sansón, os filisteos están sobre ti! E el espertou do seu soño, e rachou os fungueiros do tear co tecido.¹⁵Entón ela díxolle: -Como podes dicir: amote, cando o teu corazón non está comigo? Xa me enganaches tres veces e non me descubriches en que consiste a túa gran forza. ¹⁶E sucedeu que como ela o atormentaba día tras día acosándoo, a súa alma estaba reducida a unha anguria mortal.¹⁷Entón descubriulle todo o seu corazón, e díxolle: -Nunca se me chegou a cabeza unha espada, porque son nazareo de Deus dende o seo da miña nai. Se me rapan, a miña forza partirá de min, quedarei feble e serei coma calquera home.¹⁸Cando Dalila viu que el lle descubriu todo o seu corazón, mandou chamar aos príncipes dos filisteos, dicindo: -Vinde esta vez, porque el me descubriu todo o seu corazón. E os príncipes dos filisteos viñeron a ela coa prata na súa man. ¹⁹Ela fíxoo deitarse nos seus xeonllos e chamou por un home que lle rapou as sete guedellas da súa cabeza. E ela mesmo comezou a aflixilo, pois a súa forza afastábase del.²⁰E díxolle: -Sansón, os filisteos están sobre ti! E cando el espertou do seu soño, dixo: esta vez sairei coma as outras veces, e fuxirei. Pero non sabía que Iahveh se afastara del. ²¹Entón os filisteos botáronlle man e sacáronlle os ollos, e levárono a Gaza e atárono con cadeas, e tivo que moer no cárcere. ²²Pero o cabelo da súa cabeza comezou a medrar despois de ser rapado.²³Entón os príncipes dos filisteos reuníronse para ofrecer un sacrificio especial a Dagón, o seu deus, e para festexar, porque dicían: o noso deus entregou nas nosas mans a Sansón, o noso inimigo. ²⁴E cando o pobo o viu, louvou o seu deus, pois dicían: o noso deus entregou nas nosas mans ao noso inimigo e destrutor da nosa terra, aquel que dera morte a moitos de nós.²⁵E aconteceu que cando se alegraron no seu corazón, dixeron: -Chamade a Sansón para nos divertirmos. Entón chamaron a Sansón da cadea, e fixérono brincar diante deles, e puxérono entre as columnas. ²⁶Entón Sansón dixo ao rapaz que o levaba da man: -Achégate a min, e déixame apalpar as columnas sobre as que se apoia a casa, para que me apoie nelas.²⁷E a casa estaba chea de homes e mulleres; e todos os príncipes dos filisteos estaban alí; e no piso superior había uns tres mil homes e mulleres que estaban a mirar a burla de Sansón.²⁸Entón Sansón invocou a Iahveh, e dixo: -Ai Señor Deus, lémbrame agora mesmo, e fortaléceme, rógoche, só esta vez, o Deus! Para que me vengue dos filisteos polos meus dous ollos. ²⁹Entón Sansón suxeitou as dúas columnas medianas sobre as que se apoiaba a casa, e botou todo o seu peso sobre elas, apoiando coa súa man dereita sobre unha e coa súa man esquerda sobre a outra.³⁰E Sansón dixo: -Que morra eu cos filisteos! E inclinouse con toda a súa forza, e a casa caeu sobre os príncipes e sobre todo o pobo que estaba nela. E os que matou ao morrer foron moitos máis que os que matara durante a súa vida. ³¹Entón os seus irmáns e toda a casa do seu pai baixaron, e collérono e levárono fóra e sepultárono entre Zora e Estaol, no sepulcro do seu pai Manoa. E el xulgou a Israel vinte anos.

Chapter 17

¹Había un home da rexión montañosa de Efraín que se chamaba Micaías. ²E el dixo á súa nai: -Os mil cen siclos de prata que che roubaron, sobre os que maldixeches, e dos que me falaches, velaquí, o diñeiro está comigo; eu tomeino. Entón a súa nai dixo: -Bendito sexas de Iahveh, meu fillo.³E el devolveu a súa nai os mil e cen siclos de prata. E a súa nai dixo: -Certamente santifiquei os cartos a Iahveh por mor do meu fillo para facer unha imaxe esculpida e unha imaxe fundida; agora pois, devólvocha. ⁴E el devolveu o diñeiro a súa nai; e a súa nai colleu douscentos siclos de prata e deullos ao ourive, e el fixo con eles unha imaxe cortada e unha imaxe fundida, e puxérona na casa de Micaías.⁵Este home, Micaías, tiña un santuario, e fixo un efod e terafíns, e consagrou a un dos seus fillos para que lle fose sacerdote. ⁶Naqueles días non había rei en Israel; cada un facía o que ben lle parecía.⁷E había un mozo de Belén de Xudá, da tribo de Xudá, que era levita, e vivía alí por un tempo. ⁸O home saíu da cidade de Belén de Xudá para ir a vivir onde puidese atopar lugar. Ao chegar á rexión montañosa de Efraín, chegou á casa de Micaías. ⁹E Micaías díxolle: -De onde vés? E o levita respondeulle: -Son de Belén de Xudá, e vou vivir onde poida atopar lugar.¹⁰Entón Micaías díxolle: -Queda na miña casa e serás para min pai e sacerdote; e eu dareiche dez siclos de prata ao ano, roupa e comida. E o levita quedou. ¹¹O levita aceptou vivir co home e chegou a ser coma un dos seus fillos.¹²E Micaías consagrou o levita, e o mozo serviulle como sacerdote, e quedou na casa de Micaías. ¹³Entón Micaías dixo: -Agora sei que Iahveh me fará ben, porque teño un levita por sacerdote.

Chapter 18

¹Naqueles días non había rei en Israel; e por aquel tempo a tribo de Dan procuraba unha posesión para si onde habitar; porque ata aquel día non tivera herdanza entre as tribos de Israel. ²E os fillos de Dan mandaron de entre eles cinco homes, homes valentes, de Zora e de Estaol, para explorar e recoñecer a terra, dicíndolles: -Ide e explorade a terra. E eles chegaron á rexión montañosa de Efraín, á casa de Micaías e pararon alí.³Cando estaban preto da casa de Micaías, recoñeceron a voz do mozo levita; e ao pasar por alí, dixéronlle: -Quen te trouxo aquí? Que fas aquí? Que tes aquí? ⁴E el díxolles: -Isto e aquelo fixo Micaías comigo, e pagoume para que sexa o seu sacerdote.⁵Entón eles dixéronlle: -Rógoche que consultes a Deus para saber se será prosperada esta viaxe na que imos. ⁶E o sacerdote díxolles: -Ide en paz! A vosa viaxe na que ides está diante de Iahveh.⁷Saíron, pois, os cinco homes e chegaron a Lais; e viron que o pobo que vivía alí estaba seguro, acougado e confiado, conforme ao costume dos sidonios; e non había ninguén na rexión que os incomodara en cousa algunha, nin posuía ninguén o reino. E estaban lonxe dos sidonios e non tiñan trato con ninguén. ⁸Cando eles volveron aos seus irmáns en Zora e Estaol, os seus irmáns dixéronlles: -Que tal? E eles dixeron: -Que tal?⁹Erguédevos, subamos contra eles, porque exploramos a terra e velaí, é moi boa. E vós, quedaredes parados? Non sexades preguizosos ao marchar para tomar posesión daquela terra. ¹⁰Cando vaiades, chegaredes a un pobo seguro e unha terra moi ampla. Porque Deus entregouna nas vosas mans; un lugar onde non lle falta nada do que hai na terra.¹¹Entón saíron de alí de Zora e de Estaol seiscentos homes da familia de Dan, armados para a guerra. ¹²Subiron e acamparon en Quiriat-xearim en Xudá; por iso chamaron a aquel lugar o campamento de Dan ata hoxe; está ao occidente de Quiriat-xearim.¹³De alí pasaron pola rexión montañosa de Efraín, e chegaron á casa de Micaías. ¹⁴Entón os cinco homes que foran espiar a terra de Lais, dixeron aos seus irmáns: -Non sabedes que nestas casas hai un efod, terafíns, unha imaxe cortada e unha imaxe de fonte? Agora pois, considerade o que tendes que facer.¹⁵Cando chegaron alí, chegaron á casa do mozo levita, á casa de Micaías, e preguntáronlle como se atopaba. ¹⁶E os seiscentos homes que eran dos fillos de Dan, estaban armados para a guerra na entrada da porta.¹⁷Entón subiron os cinco homes que foran explorar a terra, e entraron alí e colleron o ídolo esculpido, o efod, os terafíns e o ídolo fundido; e o sacerdote estaba na entrada da porta cos seiscentos homes armados con armas de guerra. ¹⁸Cando aqueles entraron na casa de Micaías, colleron o ídolo esculpido, o efod, os terafíns e o ídolo fundido. E o sacerdote díxolles: -Que estades a facer?¹⁹E eles dixéronlle: -Cala, pon a man sobre a túa boca, e vai connosco e sé o noso pai e sacerdote. Ou é mellor que sexas sacerdote da casa dun só home, ou de unha tribo e familia en Israel? ²⁰E o corazón do sacerdote alegrouse, e collendo o efod, os terafins e o ídolo, entrou no medio do pobo.²¹Entón eles volveron e partiron, poñendo os nenos, o gando e as pertenzas diante deles. ²²Cando estaban xa lonxe da casa de Micaías, os homes que vivían nas casas que estaban preto da casa de Micaías foron convocados, e perseguiron aos fillos de Dan. ²³Cando berraron aos fillos de Dan, eles viraron a súa faciana e dixéronlle a Micaías: -Que tes, que estás a reunir a xente?²⁴E el respondeu: -Levastes os meus deuses que fixen, e tamén o sacerdote, e marchastes; e que me queda a min? E por que me preguntas: que me pasa? ²⁵E os fillos de Dan dixéronlle: -Non lances voces detrás de nós, non sexa que uns homes anoxados vos asalten, e perdas a túa vida e a vida dos teus parentes. ²⁶E os fillos de Dan seguiron polo seu camiño. Vendo Micaías que eran máis fortes ca el, volveu e volveu á súa casa.²⁷Entón eles, levando o obxecto que Micaías fixera, e o sacerdote que tiña, chegaron a Lais, pobo que vivía tranquilo e confiado, e ferírono a espada e queimaron a cidade. ²⁸E non houbo quen os librara, porque estaban lonxe de Sidón, e non tiñan nada que ver con ninguén. E a cidade estaba no val xunto a Bet-rehob. Eles reconstruíron a cidade e habitaron nela. ²⁹E chamaron á cidade Dan, segundo o nome do seu pai Dan, fillo de Israel; mais antes o nome da cidade era Lais.³⁰E os fillos de Dan levantaron para si a imaxe esculpida; e Xonatán, fillo de Gersón, fillo de Moisés, el e os seus fillos foron sacerdotes da tribo de Dan ata o día da deportación da terra. ³¹E puxeron sobre eles a imaxe esculpida que Micaías fixera, todo o tempo que a casa de Deus estivo en Silo.

Chapter 19

¹Naqueles días, cando non había rei en Israel, había un levita que vivía como estranxeiro no remoto da rexión montañosa de Efraín, que tomara para si unha concubina de Belén de Xudá. ²Pero a súa concubina fíxose infiel con el, e marchou del á casa do seu pai en Belén de Xudá, e quedou alí catro meses enteiros.³Entón o seu home ergueuse e seguiuna para falarlle con afecto e facer que volvera; e tiña con el un criado e un par de asnos; e ela levouno á casa do seu pai. ⁴Cando o pai da moza o viu, saíu ao seu encontro alegre e fixo que o seu sogro, pai da moza, o convidara a quedarse con el; e quedou na súa casa por tres días, comendo e bebendo e quedando alí.⁵E sucedeu que ao cuarto día, cando se erguían moi cedo, preparouse para marchar; pero o pai da moza díxolle ao seu sogro: -Reforza o teu corazón cun anaco de pan, e despois iredes. ⁶Entón sentaron os dous, e comeron e beberon xuntos; e o pai da moza díxolle ao home: -Rógoche que pases aquí a noite e que o teu corazón se alegre.⁷Cando o home se ergueu para marchar, o seu sogro insistiu, e volveu a pasar alí a noite. ⁸Ao quinto día, ergueuse moi cedo para marchar, e o pai da moza díxolle: -Reforza agora o teu corazón, e agarda ata que se poña o sol. E comeron os dous xuntos.⁹Cando o home se ergueu para marchar, el e a súa concubina e o seu servo, o seu sogro, pai da moza, díxolle: -Mira, xa está caendo o día, por favor, pasa aquí a noite; mira, está caendo o día; pasa aquí a noite e que o teu corazón se alegre; e mañá erguederédesvos cedo para o voso camiño e iredes á vosa casa.¹⁰Pero o home non quixo pasar alí a noite, senón que se ergueu e foi; e chegou ata en fronte de Iebus, é dicir, Xerusalém, co seu par de asnos aparellados e a súa concubina. ¹¹Cando estaban preto de Iebús, o día xa estaba a declinar. E o servo dixo ao seu señor: -Ven, achegémonos a esta cidade dos iebuseos e pasemos alí a noite.¹²Pero o seu señor díxolle: -Non entraremos nunha cidade de estranxeiros que non son dos fillos de Israel; senón pasaremos a Guibea. E dixo ao seu servo: ¹³Veña, vaiamos a un destes lugares e pasemos a noite en Gabaa ou en Rama.¹⁴Pasaron, pois, e seguiron polo camiño, e púxose o sol cando chegaron a Gibea, que era de Benxamín. ¹⁵Entón desviáronse polo camiño para entrar a pasar a noite en Xudea; e entrando sentaron na praza da cidade, porque non había quen os recibira na súa casa para pasar a noite.¹⁶E velaí un home vello viña do seu traballo no campo á tardiña, o home era da rexión montañosa de Efraín, e pasaba o tempo en Guibea; pero os homes daquel lugar eran fillos de Benxamín. ¹⁷E cando o ancián levantou os ollos e viu ao home, o camiñante na praza da cidade, díxolle: -A onde vas e de onde vés?¹⁸E el respondeulle: -Estamos pasando de Belén de Xudá ao extremo superior da rexión montañosa de Efraín, de onde son, e fun a Belén de Xudá; e vou á casa de Iahveh, e non hai ninguén que me reciba na súa casa. ¹⁹Temos palla e forraxe para os nosos asnos, e temos pan e viño para min, para a túa serva e para o servo que está co teu servo; non nos falta de nada.²⁰E o home vello dixo: -A paz sexa contigo! Toda a túa necesidade está baixo o meu coidado, só que non pases a noite na praza. ²¹Entón tróuxoos á súa casa, e deu forraxe aos seus asnos; e lavaron os pés, e comeron e beberon.²²Pero estando eles alegrándose, velaí que os homes malvados da cidade rodearon a casa, golpeando á porta, e falaron ao ancián, dono da casa, dicindo: -Saca o home que entrou na túa casa para que nos deitemos con el! ²³Entón o home, o dono da casa, saíu cara eles e díxolles: -Non, meus irmáns, rógovos que non actuedes perversamente; xa que este home veu á miña casa, non fagades esta maldade.²⁴Velaí a miña filla virxe e a súa concubina. Deixádeme sacala agora; humilládea e facede con ela como vos pareza mellor, pero non lle fagades a este home tal infamia. ²⁵Pero os homes non quixeron escoitalo; así que o home colleu a súa concubina e sacouna; e entraron sobre ela e violarona toda a noite ata a mañá; e ao amencer deixárona alí. ²⁶E veu a muller no abrente, e caeu á porta da casa do home onde estaba o seu señor, ata a alborada.²⁷Ergueuse o seu señor moi cedo, e abriu as portas da casa, e saíu para seguir polo seu camiño; e velaí que a muller, a súa concubina, estaba deitada á porta da casa coas mans no umbral. ²⁸El díxolle: -Érguete, e vámonos. Pero non houbo resposta. Entón o home levantouna, e púxoa no seu asno, ergueuse e foi ao seu lugar.²⁹Cando chegou á súa casa, colleu un coitelo, e botando man da súa concubina, partiuna polos seus ósos en doce pezas, e mandouna por todo o territorio de Israel. ³⁰E todo o que o vía dicía: -Xamais se fixo nin se viu cousa semellante dende o día que os fillos de Israel subiron da terra de Exipto ata o día de hoxe! Pensade nisto, tomade decisións e falade!

Chapter 20

¹E saíron todos os fillos de Israel, e a congregación reuníuse coma un só home dende Dan ata Beerseba, e a terra de Galaad, diante de Iahveh en Mizpa. ²E os príncipes de todo o pobo, de tódalas tribos de Israel, compareceron na asemblea do pobo de Deus, catrocentos mil homes de a pé que sacaban a espada.³E os fillos de Benxamín escoitaron que os fillos de Israel subiran a Mizpa. E os fillos de Israel dixeron: -Dinos como foi esta maldade. ⁴Entón o levita, marido da muller morta, respondeu e dixo: -Cheguei a Guibea de Benxamín coa miña concubina para pasar alí a noite.⁵E os homes de Xudea levantáronse contra min, e rodearon a casa ao meu derredor de noite con a intención de matarme; e violaron á miña concubina de tal xeito que morreu. ⁶Entón tomei a miña concubina e corteina en anacos e mandeina por todo o territorio de Israel, porque eles cometeron unha maldade e unha infamia en Israel. ⁷Velaí, todos vós sodes fillos de Israel; dádeme o voso parecer e consello.⁸E todo o pobo ergueuse coma un só home, e dixo: -Ningún de nós irá á súa tenda, nin ningún de nós volverá á súa casa. ⁹Pero agora isto é o que faremos a Gibea: subiremos contra a cidade por sorteo.¹⁰Tomaremos dez homes de cada cen de tódalas tribos de Israel, e cen de cada mil, e mil de cada dez mil, para que leven provisións para o pobo, a fin de que vaian a Guibea de Benxamín e fagan con ela conforme toda a abominación que cometeu en Israel. ¹¹E todos os homes de Israel reuníronse contra a cidade, unidos coma un só home.¹²E as tribos de Israel mandaron homes a toda a tribo de Benxamín, dicindo: -Que maldade é esta que se fixo entre vós? ¹³Agora pois, entregade os homes malvados que están en Xudea para que os matemos e quitemos o mal de Israel. Pero os de Benxamín non quixeron escoitar a voz dos seus irmáns, os fillos de Israel. ¹⁴E os fillos de Benxamín reuníronse dende as cidades a Guibea, para saír a batalla contra os fillos de Israel.¹⁵E foron rexistrados naquel tempo os fillos de Benxamín das cidades, vinteseis mil homes que sacaban a espada, sen contar os habitantes de Gibea, que foron contados en setecentos homes escolleitos. ¹⁶De todo o pobo había setecentos homes escolleitos, que eran zurdos; todos eles tiraban unha pedra cunha tirapedras a un cabelo sen fallaren.¹⁷E foron contados os homes de Israel, aparte de Benxamín, catrocentos mil homes que sacaban espada, todos eles homes de guerra. ¹⁸Erguéronse, pois, os fillos de Israel e subiron a casa de Deus, e consultaron a Deus, dicindo: -Quen de nós subirá o primeiro á batalla contra os fillos de Benxamín? E Iahveh respondeu: -Xudá será o primeiro.¹⁹E os fillos de Israel erguéronse pola mañá, e marcharon contra Gibea. ²⁰E os fillos de Israel saíron a loitar contra Benxamín, e os homes de Israel preparáronse para o combate contra eles xunto a Gibea. ²¹E os fillos de Benxamín saíron de Gibea, e mataron ese día a terra vinte dous mil homes dos fillos de Israel.²²Pero o pobo animouse, e os homes de Israel volveron ordenarse para a batalla no mesmo lugar onde se xuntaran no primeiro día. ²³E subiron os fillos de Israel e choraron diante de Iahveh ata á noite, e consultaron a Iahveh, dicindo: -Iremos outra vez á guerra contra o noso irmán os fillos de Benxamín? E Iahveh respondeu: -Subide contra eles.²⁴E os fillos de Israel achegáronse contra os fillos de Benxamín no segundo día. ²⁵E Benxamín saíu de Gabaa ao seu encontro no segundo día, e mataron a outros dezaoito mil homes de fillos de Israel, todos eles que sacaban espada.²⁶Entón subiron todos os fillos de Israel e todo o pobo, e viñeron á casa de Deus, e choraron e sentaron alí diante de Iahveh; e xaxuaron ese día ata á noite, e ofreceron holocaustos e ofrendas de paz diante de Iahveh.²⁷E os fillos de Israel preguntaron a Iahveh (pois a arca do pacto de Deus estaba alí naqueles días, ²⁸e Finees, fillo de Eleazar, fillo de Aarón, servía diante dela naqueles días, dicindo: -Sairemos outra vez a pelexar contra os fillos de Benxamín, o noso irmán, ou desistiremos? E Iahveh dixo: -Subide, porque mañá entregareinos na vosa man.²⁹E Israel puxo emboscadas arredor de Guibea. ³⁰Entón os fillos de Israel subiron contra os fillos de Benxamín no terceiro día, e armáronse para a batalla fronte a Gibea, como nas outras veces.³¹E os fillos de Benxamín saíron ao encontro do pobo, afastándose da cidade, e comezaron a ferir e a matar o pobo como nas outras veces nos camiños que suben a Betel e nos camiños que suben a Xudea no campo; e de Israel mataron uns trinta homes.³²E os fillos de Benxamín dicían: -Están derrotados diante de nós como antes. Pero os fillos de Israel dicían: -Fuxiremos para afastalos da cidade aos camiños. ³³Entón todos os homes de Israel levantáronse do seu lugar e dispuxéronse en filas para a batalla en Baal-tamar; e as emboscadas de Israel saíron do seu lugar na chaira de Guibea.³⁴Entón dez mil homes escolleitos de todo Israel viñeron contra Xudea; e a batalla era violenta; pero non sabían que o desastre estaba preto deles. ³⁵E naquel día Iahveh derrotou a Benxamín diante de Israel, e os fillos de Israel mataron ese día a vintecinco mil cen homes de Benxamín, todos eles que sacaban espada.³⁶E os fillos de Benxamín viron que foran derrotados. E os fillos de Israel cederon terreo diante de Benxamín porque confiaban nas emboscadas que tiñan postas detrás de Gibea. ³⁷E os homes da emboscada atacaron axiña a Guibea, e avanzaron e feriron a espada a toda a cidade. ³⁸E este era o sinal acordado entre os homes de Israel e os que estaban emboscados, para que subiran unha grande columna de fume da cidade.³⁹Cando os homes de Israel recuaron no combate, os de Benxamín comezaron a matar e a ferir a uns trinta homes de Israel, porque dicían: certamente caeron diante de nós como na primeira batalla.⁴⁰Pero cando a columna de fume comezou a subir dende a cidade, os de Benxamín miraron atrás, e velaí, o fume da cidade subía ao ceo. ⁴¹Cando os homes de Israel viraron a súa defensa, os de Benxamín sentiron moito medo, porque viron que a calamidade chegara a eles.⁴²E volveron a espalda ante os homes de Israel cara o camiño do deserto, pero a batalla alcanzounos e os que saían das cidades esnaquizábanos no medio deles.⁴³Sitiaron a Benxamín, perseguírono e derrotárono dende Menúha ata en fronte de Gibea, cara o oriente. ⁴⁴E caeron de Benxamín dezaoito mil homes, todos eles homes de guerra.⁴⁵Pero eles volvéronse e fuxiron cara o deserto, onde a rocha de Rimón; e mataron deles cinco mil homes nos camiños; e perseguíronos ata Gidom, e mataron deles dous mil homes. ⁴⁶Todos os benxaminitas que caeron ese día foron vintecinco mil homes que sacaban a espada, todos eles homes de guerra.⁴⁷Pero seiscentos homes volvéronse e fuxiron ao deserto á rocha de Rimón; e quedáronse na rocha de Rimón catro meses. ⁴⁸E os homes de Israel volveron contra os fillos de Benxamín, e feríronos a fío da espada en todas as cidades, tanto homes coma animais, e todo o que se atopou; tamén prenderon lume a tódalas cidades que se atoparon.

Chapter 21

¹E os homes de Israel xuraron en Mizpa, dicindo: -Ninguén de nós dará a súa filla por muller a Benxamín. ²E o pobo foi á casa de Deus, e sentou alí ata a noite na presenza de Deus; e levantando a voz choraron moito, e dicían: ³-Ai Iahveh!, Deus de Israel, por que aconteceu isto en Israel, que hoxe falte unha tribo de Israel?⁴Ao día seguinte, o pobo ergueuse moi cedo, e edificou alí un altar, e ofreceu holocaustos e ofrendas de paz. ⁵Entón os fillos de Israel dixeron: -Quen de tódalas tribos de Israel non subiu á congregación diante de Iahveh? Porque se fixera grande xuramento contra o que non subira a Iahveh en Mizpa, dicindo: certamente morrerá.⁶E os fillos de Israel sentiron pena por mor do seu irmán Benxamín, e dixeron: -Hoxe unha tribo foi cortada de Israel. ⁷Que faremos en canto ás mulleres para os que quedan, xa que nós xuramos por Iahveh que non lles daremos as nosas fillas por mulleres?⁸Entón dixeron: -Quen das tribos de Israel non subiu a Iahveh en Mizpa? E velaí, ninguén de Iabes-Galad viñera ao campamento, á reunión. ⁹Porque foi contado o pobo, e non había alí ningún home dos habitantes de Iabes-Galaad. ¹⁰Entón a congregación mandou alí doce mil homes dos máis valentes, e deulles ordes, dicindo: -Ide e feride a espada os habitantes de Iabes-Galaad, xunto coas mulleres e os nenos.¹¹Pero faredes isto: mataredes todo varón, e toda muller que coñeceu home. ¹²E atoparon de entre os habitantes de Iabes de Galaad catrocentas raparigas solteiras que non coñeceran home, e trouxéronas ao campamento en Silo, que está na terra de Canaán.¹³Entón toda a congregación mandou mensaxeiros para falar aos fillos de Benxamín que estaban na rocha de Rimón, e anunciáronlles a paz. ¹⁴Cando os benxamínitas volveron entón, déronlles as mulleres que deixaran vivir de entre as mulleres de Iabes de Galaad, pero non lles bastaron. ¹⁵E o pobo tiña compaixón de Benxamín, porque Iahveh fixera unha brecha entre as tribos de Israel.¹⁶Entón os anciáns da congregación dixeron: -Que faremos cos que quedaron sen mulleres, porque as mulleres de Benxamín foran exterminadas? ¹⁷E dixeron: -Que Benxamín teña herdanza entre os que fuxiron, para que non desapareza unha tribo de Israel.¹⁸Pero nós non podemos darlles mulleres das nosas fillas, porque os fillos de Israel xuraron, dicindo: -Maldito o que dea muller a Benxamín! ¹⁹E engadiron: -Velaí, hai unha festa de Iahveh cada ano en Silo, que está ao norte de Betel, ao oriente do camiño que sobe de Betel a Siquem, e ao sur de Lebona.²⁰Entón mandaron os fillos de Benxamín, dicindo: -Ide e poñede emboscadas nas viñas, ²¹e estade atentos; e cando vexades que as fillas de Silo saen a danzar no corro, saíde das viñas, e arrebatade cada un a súa muller de entre as fillas de Silo, e ide á terra de Benxamín.²²E acontecerá que se os seus pais ou os seus irmáns veñen queixarse diante de nós, dirémoslles: -Tede a ben concedérnolas, pois non tomamos mulleres para todos nós na guerra; e ademais, non fostes vós os que as estades dando, para que sexades considerados culpables.²³E así o fixeron os fillos de Benxamín, e colleron mulleres segundo o seu número de entre as que bailaban; e saíron e volveron á súa herdanza e reconstruíron as cidades e habitaron nelas. ²⁴E os fillos de Israel partiron tamén de alí, cada un á súa tribo e á súa familia; e saíron de alí cada un á súa herdanza.²⁵Naqueles días non había rei en Israel; cada un facía o que ben lle parecía.

1 Samuel

Chapter 1

¹Había un home de Ramataim de Zofim, da rexión montañosa de Efraín que se chamaba Elcana, fillo de Xeroham, fillo de Eliú, fillo de Tohu, fillo de Zuf o efrateo. ²Elcana tiña dúas mulleres, unha chamábase Ana e a outra Penina. Penina tiña dous fillos, pero Ana non tiña fillos.⁵Mais a Ana dáballe unha dobre porción, xa que a amaba, aínda que o Señor non lle dera fillos. ⁶A súa rival, Penina, provocábaa amargamente para alporizala, porque Deus non lle dera fillos.⁷Isto sucedía todos os anos, sempre que ela subía á casa do Señor, Penina provocábaa, polo que Ana choraba e non comía. ⁸Entón Elcana, o seu home, díxolle: Ana, por que choras e non comes? Por que está triste o teu corazón? Non son eu mellor para ti que dez fillos?⁹Ana, despois de ter comido e bebido en Silo, ergueuse, e mentres o sacerdote Elí estaba sentado nunha cadeira xunta un poste da porta do templo do Señor, ¹⁰ela, moi agoniada, oraba ao Señor e choraba amargamente.¹¹Entón fixo un voto e dixo: Ó Señor dos exércitos, se te dignas a mirar a tristura da túa serva, recórdame e non esquezas a túa serva, e dálle un fillo a túa serva, eu ofrecereillo ao Señor por todos os días da súa vida e nunca pasará navalla pola súa cabeza.¹²Mentres ela continuaba en oración diante do Señor, Elí observaba a súa boca. ¹³Mais Ana só falaba no seu corazón, movendo os beizos e sen que se oíse a súa voz. Entón Elí pensou que estaba bébeda. ¹⁴E díxolle Elí: Ata cando vas estar bébeda? Bota fóra ese viño!¹⁵Mais Ana respondeu: Non, señor, son unha muller aflixida de espírito. Non bebín viño nin licor, senón que desafoguei a miña alma diante do Señor. ¹⁶Non teñas a túa serva por unha muller indecente. Ata agora estaba orando por causa da miña anguria e aflición.¹⁷E respondeulle Elí: Vai en paz e que o Deus de Israel che conceda a petición que lle fixeches. ¹⁸Ela dixo: A túa serva encontrou graza aos teus ollos! Entón a muller seguiu camiño e comeu e xa non estivo máis triste.¹⁹Á mañá seguinte erguéronse moi cedo, adoraron diante do Señor e volveron para a súa casa en Ramá. E Elcana deitouse coa súa muller Ana e o Señor lembrouse dela. ²⁰Despois de ter concebido, Ana deu a luz no seu tempo un fillo ao que lle puxo por nome Samuel, dicindo: "Porque llo pedira ao Señor."²¹Subiu o seu home Elcana con toda a súa familia para ofrecer o sacrificio anual e cumprir a súa promesa. ²²Mais Ana non subiu, dicindolle ao seu home: Non subirei ata que destete o neno. Entón levareino para presentalo diante do Señor e que quede alí para sempre. ²³Elcana, o seu home, díxolle: Fai como che pareza mellor. Queda ata que o destetes, e que o Señor confirme a túa promesa. Ana quedou e criou o seu fillo ata que o destetou *destetalo*.²⁴Despois de telo destetado, aínda que o neno era pequeno, colleuno consigo e tróuxoo á casa do Señor en Silo. ²⁵Tamén levou un cuxo de tres anos, un *efa*(fanega?) de fariña e un pelello de viño.²⁶Oh, señor meu!, dixo Ana. Vive a túa alma, meu señor. Eu son a muller que estivo aquí orando o Señor xunto a ti. ²⁷Oraba por este neno e o Señor concedeume a petición que lle fixen. ²⁸Polo que eu tamén o adiquei o Señor todos os días da súa vida. E adorou ao Señor.

Chapter 2

¹Entón Ana orou e dixo: O meu corazón alégrase no Señor, a miña fortaleza exáltase no Señor, a miña boca fala sen medo contra os meus inimigos, xa que me alegro na túa salvación.²Non hai ninguén máis santo que o Señor, non hai outro fóra de ti, nin rocha coma o noso Deus.³Non presumades con tanto orgullo, nin saia arrogancia da vosa boca, porque o Señor é Deus de sabedoría e El é quen pesa as accións. ⁴Os arcos dos fortes son quebrados, mais os débiles cínguense de poder.⁵Os fartos contrátanse por pan e deixan de ter fame os famentos. Aínda a estéril pare sete fillos e a que ten moitos desfalece.⁶O Señor dá a morte e dá a vida, fai baixar ao Seol e fai subir. ⁷O Señor empobrece e enriquece, humilla e tamén exalta.⁸Ergue do pó o pobre, levanta da esterqueira o necesitado para que sente cos príncipes e herde un sitio de honor, xa que as columnas da terra son do Señor e sobre elas asentou o mundo.⁹El garda os pés dos seus amigos, mais silencia os malvados nas tebras, xa que o home non se impón pola forza.¹⁰Os que se enfrentan ao Señor serán abatidos, El tronará desde os ceos contra deles. O Señor xulgará os confíns da terra, dará vigor ao seu rei, e afirmará o poder do seu unxido.¹¹Despois Elcana volveu a Ramá, a súa casa, e o neno Samuel quedou ao servizo do Señor na presenza do sacerdote Elí.¹²Mais os fillos de Elí eran homes indignos. Non coñecían o Señor ¹³nin os costumes dos sacerdotes para co pobo. Cando alguén ofrecía sacrificio, mentres se cocía a carne, viña o criado do sacerdote cun garfo de tres dentes na man, ¹⁴metíao na cazola, na pota, na caldeira ou no caldeiro e todo o que o garfo sacaba, collíao para o sacerdote. E así facían en Silo con todos os israelitas que ían ata alí.¹⁵Ademais antes de queimar a graxa, viña o criado do sacerdote e dicíalle ao home que ofrecía o sacrificio: "Dálle ao sacerdote a carne para asar, pois non acepta a carne cocida, senón carne crúa. ¹⁶E se o home lle dicía: "Primeiro hai que queimar a graxa e despois toma todo o que queiras". El respondíalle: "Non, dáma a min agora, senón collereina pola forza". ¹⁷O pecado destes mozos era moi grande ante o Señor, porque menosprezaban as ofrendas do Señor.¹⁸Samuel, ainda neno, ministraba diante do Señor con roupa sacerdotal (n.d.t.: no orixinal "efod") de liño. ¹⁹Súa nai facíalle unha túnica pequena cada ano, e traíalla cando subía co seu home para o sacrificio anual.²⁰Eli bendicía a Elcana e á súa muller e dicía: "Que Deus che dea fillos desta muller no lugar do que ela ofreceu ao Señor". E volvían para a súa casa. ²¹O Señor visitou a Ana, que concibiu e pariu tres fillos e dúas fillas. E Samuel crecía*medraba* diante do Señor.²²Sendo Elí xa moi ancián, escoitou todo o que os seus fillos estaban facendo a todo Israel, como se deitaban coas mulleres que servían á entrada da tenda de reunión ²³e preguntoulles: "Por que facedes estas cousas? Cousas malas que escoito falar a todo o pobo". ²⁴Non, fillos, non é bo o rumor que escoitei, pois afastades o pobo do Señor.²⁵Se un home peca contra outro, Deus mediará por el. Mais se un home peca contra o Señor, quen intercederá por el? Mais eles non escoitaron as palabras do seu pai, porque o Señor xa decidira que morreran. ²⁶E o xove*mozo* Samuel ía crecendo*medrando* en estatura e en graza diante do Señor e diante dos homes.²⁷Un home chegou onda Elí e díxolle: "Así di o Señor: Non me revelei á casa do teu pai cando eles eran escravos en Exipto na casa de Faraón? ²⁸Non vos escollín de entre todas as tribos de Israel para ser os meus sacerdotes, para subir ao meu altar, para queimar incenso, para levar efod diante de min? Deille á casa do teu pai todas as ofrendas encendidas polos fillos de Israel.²⁹Por que pisades os meus sacrificios e as miñas ofrendas que demandei para a miña casa e honras aos teus fillos máis que a min, engordándovos co mellor de cada ofrenda do meu pobo Israel? ³⁰Por tanto, o Señor, Deus de Israel, declara: "Eu dixéralle á túa familia e a familia do teu pai que andariades diante de min para sempre". Mais agora o Señor di: "Lonxe de min todo isto, porque eu honrarei aos que me honran e os que me desprezan serán tidos en pouco.³¹Polo tanto, veñen días nos que quitarei a túa forza e a forza da casa do teu pai, e non haberá ancián na túa casa. ³²Verás con angustia todo o ben que lle fago a Israel, mais nunca haberá vello*ancián* na túa casa. ³³Non cortarei do meu altar a algún dos teus, para consumir os teus ollos e facer esmorecer a túa alma, todos os nacidos na túa casa morrerán na forza da vida.³⁴En canto os teus dous fillos, Ofni e Finees, este será o sinal para ti: os dous morrerán o mesmo día. ³⁵Mais levantarei para min un sacedorte fiel que fará conforme os desexos do meu corazón e da miña alma. E levantarei unha casa duradeira e el andará diante de meu unxido.³⁶E todo o que quede vivo da túa casa, virá e se prostrará diante del por unha moeda de prata ou por unha torta de pan e diralle: Dáme un dos traballos sacerdotais para que poida comer un anaco de pan.

(n.d.t.: no orixinal "efod")

Chapter 3

¹O neno*Samuel de rapza* Samuel ministraba para o Señor na presenza de Elí. A palabra do Señor era escasa naqueles días e non abundaban as visións. ²Un día, estando Elí deitado no sitio de costume (os seus ollos comenzaban a oscurecerse e non podía ver ben), ³cando a lámpada de Deus aínda non se apagara e Samuel estaba deitado no templo do Señor preto da arca de Deus, ⁴o Señor chamou a Samuel e el repondeu:"Estou aquí".⁵Entón correu cara Elí e lle dixo: Aquí estou, xa que me chamaches. Mais Elí respondeu: Non te chamei, volve a deitarte. E el deitouse. ⁶O Señor volveu a chamalo*volveuno a chamar*: Samuel!. E Samuel ergueuse, foi cara a Elí e díxolle: Aquí estou, xa que me chamaches". Elí respondeu: Non te chamei, meu fillo, volve a deitarte.⁷Samuel aínda non coñecía a Iahveh*Señor*, nin se lle revelara aínda a palabra de Iahveh. ⁸O Señor volveu a chamar a Samuel por terceira vez. E el ergueuse, foi cara Elí e lle dixo: Aquí estou, xa que me chamaches. Entón Elí entendeu que o Señor estaba chamando ao*polo* rapaz.⁹E díxolle Elí a Samuel: Vai e déitate, e se El te chama, dirás: Fala, Señor, que o teu servo escoita. E Samuel foi e deitouse no cuarto.¹⁰Entón Iahveh presentouse e o chamou como nas outras ocasións: Samuel, Samuel! E Samuel repondeu: Fala que o teu servo escoita. ¹¹E Iahve díxolle a Samuel: Estou por facer en Israel unha cousa que fará tremer os ouvidos dos que oian.¹²Ese día cumprirei en Elí todo o que dixen sobre a súa casa, desde o principio ata o fin. ¹³Porque lle fixen saber que estou ao punto*a piques* de xulgar a súa casa para sempre por causa do pecado que el xa coñecía, porque os seus fillos trouxeron sobre si unha maldición e el non os reprendeu. ¹⁴Polo tanto xurei á casa de Elí que o seu pecado non será expiado xamais, nin con sacrificios nin con ofrendas.¹⁵Samuel deitouse ata pola mañá. Entón abriu as portas da casa de Iahveh. Mais Samuel tiña temor de lle contar a visión a Elí. ¹⁶Así que Elí chamou a Samuel e lle dixo: Samuel, meu fillo. Aquí estou, respondeu Samuel.¹⁷Elí dixo: Que palabra El che falou? Rógoche que non ma ocultes. Así che faga Iahveh e aínda máis se me ocultas algo de todas as palabras que El che falou. ¹⁸Entón Samuel contoullo todo, sen ocultarlle nada. E Elí dixo: El é Iahveh, que faga o que*mellor* lle pareza.¹⁹Samuel creceu e Iahveh estaba con el. Non deixou sen cumprir ningunha das súas palabras. ²⁰E todo Israel desde Dan ata Beerseba soubo que Samuel fora confirmado como profeta de Iahveh. ²¹E Iahveh volveu a aparecer en Silo, pois era alí onde se revelaba pola súa palabra a Samuel.

Chapter 4

¹A palabra de Samuel chegaba a todo Israel. Cando Israel saiu para enfrentarse aos filisteos, acampou en Ebenezer, mentres que os filisteos acamparan en Afec. ²Os filisteos se puxeron en orde de combate para enfrentarse a Israel. Entablada a batalla, Israel foi derrotado diante dos filisteos, quen mataron como a catro mil homes no campo de batalla.³Cando a tropa volveu ao campamento, os anciáns de Israel dixeron: Por que o Señor nos fixo perder diante dos filisteos? Collamos con nós en Silo a arca da alianza de IHVH para que vaia no meio de nós e nos libre do poder dos nosos inimigos. ⁴Entón o pobo mandou xente a Silo e trouxero de alí a arca da alianza de IHVH dos exércitos que está enriba dos querubíns. Os dous fillos de Elí, Ofni e Finees, estaba coa arca da alianza de Deus.⁵Cando a arca da alianza entrou no campamento, todo Israel berrou tan forte que tremou a terra. ⁶Ao escoitar os filisteos o berro, dixeron: Qué é ese grande berro no campamento dos hebreos?. Entón entenderon que a arca do Señor chegara ao campamento.⁷Os filisteos tiveron medo e dixeron: Deus entrou no campamento. E engadiron: Ai, de nós! Porque non acontecera nada como isto antes. ⁸Ai, de nós! Quen nos librará da man destes deuses poderosos? Estes son os deuses que feriron aos exipcios no deserto con todas as pragas. ⁹Tende ánimo e sede homes, oh, filisteos, para que non cheguedes a ser escravos dos hebreos coma eles foran escravos vosos. Sede homes e pelexade.¹⁰Os filisteos pelexaron, Israel foi derrotado e cada quen fuxiu para a súa tenda. A matanza foi moi grande, xa que caeron trinta mil soldados de infanteria de Israel. ¹¹A arca de Deus foi capturada e morreron Ofni e Finees, os dous fillos de Elí.¹²Un home da tribo de Benxamín correu desde o campo de batalla e chegou a Silo no mesmo día coas vestiduras rachadas e ca cabeza cuberta de po. ¹³Cando chegou, Elí estaba sentado na súa cadeira xunto ao camiño, porque o seu corazón tremaba pola arca de Deus. Cando o home chegou coa nova à cidade, toda a cidade berraba.¹⁴E ao escoitar Elí o ruido dos berros dixo: Que é este rebumbio? Entón o home achegouse correndo e lle deu a nova. ¹⁵Elí tiña noventa e oito anos, e os seu ollos cegaran e non podía ver.¹⁶O home lle dixo a Elí: Eu son o que veu do campo de batalla. Fuxín hoxe da batalla. Elí perguntou: Como foron as cousas, meu fillo? ¹⁷O que trouxo a nova respondeu: Israel fixiu diante dos filisteos, ademais houbo grande matanza entre o pobo, tamén morreron os teus dous fillos Ofni e Finees e a arca de IHVH foi capturada.¹⁸Cando mencionou a arca de IHVH, Elí caeu do seu asento cara atrás, xunta a porta, rompeu a caluga e morreu, xa que era un home maior e pesaba moito. Elí xulgara en Israel por coarenta anos.¹⁹A súa nora, a muller de Finees, estaba embarazada e xa a punto de parir, ao escoitar a nova de que a arca de Deus fora capturada e que o seu sogro e o seu home morreran, axeonllouse e deu a luz, porque lle viñeron as dores de parto. ²⁰Ao momento en que morria, as mulleres que estaban con ela lle dixeron: Non temas, porque pariches un fillo. Mais ela non respondeu nen puxo atención.²¹Mais chamou ao neno Icabod e dixo: Marchou a glroria de Israel, por ter sido capturada a arca de Deus e pola morte do seu sogro e do seu home. ²²Ela dixo: Marchou a gloria de Israel porque a arca de Deus foi capturada.

Chapter 5

¹Cando os filisteos capturaron a arca de IHVH, leváronna de Eben-Ezer a Asdod. ²E os filisteos colleron a arca de IHVH e metéronna no templo de Dagón e puxéronna xunto a Dagón. ³Ao día seguinte, cando se ergueron as xentes de Asdod, velaí que Dagón estaba prostrado por terra diante da arca de IHVH e colleron a Dagón e o puxeron no seu sitio.⁴Ao dia seguinte, erguéronse de novo, velaí que Dagón caera prostrado polo chan diante da arca de IHVH, e a cabeza e as mans de Dagón estaban cortadas no limiar, quedándolle só o tronco a Dagón. ⁵Por iso ata hoxe os sacerdotes de Dagón e todos os que entran no seu templo non pisan o limiar de Dagón en Asdod.⁶E a man de IHVH se agravou sobre Asdod e destruíunos e feriunos con tumores, tanto en Asdod como nos seus territorios. ⁷Cando os homes de Asdod viron o que pasaba, dixeron: A arca de IHVH non debe de quedar entre nós, xa que a súa man é dura sobre nós e sobre o noso deus Dagón.⁸Entón, enviaron e convocaron a todos os principes filisteos e dixeron: Que imos facer coa arca do Deus de Israel? E eles responderon: Que a arca do Deus de Israel se traslade a Gat. E trasladaron a arca do Deus de Israel. ⁹Ocurriu que cando a trasladaran, houbo grande confusión xa que a man de IHVH caeu contra da cidade; feriu con tumores aos homes da cidade desde o menor ao maior.¹⁰Entón enviaron a arca de IHVH a Ecrón. Sucedeu que cando a arca de IHVH chegou a Ecrón, os ecronitas clamaron dicindo: Traeron a arca do Deus de Israel ata nós para matarnos a nós e ao noso pobo.¹¹Entón, enviaron e reuniron a todos os principes dos filisteos e dixeron: Sacade de aquí a arca do Deus de Israel e que volva para o seu lugar, de xeito que non nos mate a nós e ao noso pobo. Porque había un medo mortal por toda a cidade. A man de Deus fora moi pesada alí. ¹²E os homes que non morreron, foron feridos con tumores e o clamor da cidade subiu ata o ceo.

Chapter 6

¹A arca de Iahveh estivo sete meses en terra dos filisteos. ²Entón os filisteos chamaron aos sacerdotes e aos adiviños, dicindo: Que faremos coa arca de Iahveh? Decídenos como a devolveremos ao seu lugar³E dixéronlles: Se enviades a arca do Deus de Israel, non a enviaredes valeira, senon que a devolveredes cunha ofrenda expiatoria. Entón seredes sandados e saberedes que a súa man non se apartou de vós. ⁴E os filisteos perguntaron: que ofrenda expiatoria lle podemos devolver? e eles dixeron: cinco tumores de ouro e cinco ratos de ouro tantos como o número dos principes filisteos, porque a mesma praga estivo tanto sobre vós como cobre os vosos principes.⁵Entón, faredes imaxe dos vosos tumores e imaxe dos ratos que estragaron a vosa terra e daredes a gloria ao Deus de Israel, quizais así El alixeire a súa man sobre vós, sobre os vosos deuses e sobre a vosa terra. ⁶Por que endureceredes os vosos corazóns, como endureceron os seus corazóns os exipcios e o faraón? Cando El os tratou con dureza, non deixaron ir ao pobo e marcharon?⁷Agora pois, tomade e preparade un carro novo e dúas vacas con crías as cales nunca foron xunguidas. Xunguide as vacas ao carro e levade os cuxos a casa, lonxe delas. ⁸E collede a arca de Iahveh e colocádea no carro e poñede ao carón da caixana caixa os obxetos de ouro que lles daredes como ofrenda de expiación. Despois, deixádea ir e que marche. ⁹Observade: se sube polo camiño dos seu territorios a Bet-semes, entón saberemos que non foi a súa manque nos feriu, senon que nos sucedeu por casualidade.¹⁰Entón os homes fixeron así. Colleron dúas vacas con crías, xunguíronnas ao carro e pecharon aos seus cuxos na corte. ¹¹Colocaron a arca de Iahveh no carro e a caixa cos ratos de ouro e a figura dos seus tumores. ¹²E as vacas colleron o camiño dereito cara Bet-semes. Ían polo camiño bruando mentres andaban e non se desviaron nen a dereita nen a esquerda. Os principes filisteos as seuguiron ata o linde de Bet-semes.¹³A xente de Bet-semes esta a segar o trigo no val, levantaron os ollos e viron a arca e se alegraron de véla.¹⁴O carro chegou ao campo de Xosué, o bet-semita, e parou onda unha grande pedra. Eles partiron a madeira do carro e ofreceron as vacas en holocausto ao Iahveh. ¹⁵Os levitas baixaron a arca de Iahveh e a caixa que estaba con ela, na que estaban os obxetos de ouro e as colocaron sobre unha grande pedra e os homes de Bet-semes ofreceron holocaoustos ao Iahveh naquel día.¹⁶Cando os cinco príncipes filisteos viron isto, volveron ese mesmo día para Ecrón.¹⁷Estes son os tumores de ouro que os filisteos entregaron coma ofrenda de expiación ao Señor: un por Asdod, un por Gaza, un por Ascalón, un por Gat e un por Ecrón. ¹⁸E os ratos de ouro correspondían a todas as cidades dos filisteos as que pertencían aos cinco principes, tanto de cidades fortificadas como de aldeas sen muralla. A grande pedra sobre a que colocaron a arca do Señor, ainda hoxe é testemuña no eido de Xosué o bet-semita.¹⁹O Señor feriu aos homes de Bet-semes porque miraron dentro da arca do Señor. Castigou a cincuenta mil setenta homes de todo o pobo e a xente chorou porque o Señor ferira ao pobo con grande mortandade. ²⁰Os homes de Bet-semes dixeron: Quen pode estar diante do Señor, Deus Santo? Quen subirá alonxandose de nós?²¹E enviaron mensaxeiros aos habitantes de Quiriat-jearim, dicindo: Os filisteos devolveron a arca do Señor, baixade e subídea con vós

Chapter 7

¹E viñeron os homes de Quiriat-jearim, colleron a arca do Señor e leváronna para a casa de Abiadab no outeiro. E consagraron ao seu fillo Eleazar para que gardase a arca do Señor. ²Pasou moito tempo, vinte anos, desde que o día en que a arca quedou en Quiriat-Iearim. E Toda a casa de Israel estrañaba ao Señor.³Entón Samuel falou a toda a casa de Israel dicindo: Se tornades al Señor con todo o voso corazón, botade de entre vós os deuses alleos e as Astorets e volvede os vosos corazóns ao Señor e servídeo só a El, e El vos librará da man dos filisteos. ⁴Os fillos de Israel quitaron os baales e as Astorets e serviron só ao Señor.⁵Samuel dixo: Reunide en Mizpa a todo Israel e eu orarei ao Señor por vós. ⁶E se reuniron en Mizpa, sacaron auga e vertéronna diante do Señor. Xaxuaron aquel día e dixeron alí: Pecamos contra o Señor. E Samuel xulgou aos fillos de Israel en Mizpa.⁷Cando os filisteos escoitaron que os fillos de Israel se xuntaran en Mizpa, os principes dos filisteos subiron contra Israel. Cando escoitaron isto, os fillos de Israel tiveron medo dos filisteos. ⁸Entón os fillos de Israel lle dixeron a Samuel: Non deixes de clamar ao Señor noso Deus por nós, para que El nos libre da man dos filisteos.⁹Samuel colleu un año de leite e ofreceullo ao Señor en holocausto. E Samuel clamou ao Señor por Israel e o Señor lle respondeu.¹⁰Mentres Samuel estaba ofrecendo o holocausto, os filisteos se achegaron para pelexar con Israel. Mais o Señor mandou un trono tal aquel día contra os filisteos que os confundiu e foron derrotados diante de Israel. ¹¹Os homes de Israel sairon de Mizpa perseguindo aos filisteos, feríndoos ata máis alá de Bet-car.¹²Despois Samuel colleu unha pedra e colocouna entre Mizpa e Sen, e chamouna Eben-Ezer, dicindo: Ata aquí nos axudou o Señor.¹³Os filisteos foron sometidos e non volveron máis dentro das lindes de Israel. E a man do Señor estivo contra dos filisteos toda a vida de Samuel. ¹⁴As cidades que os filisteos colleran a Israel, foronlles devoltas, desde Ecrón ata Gad, e Israel liberou o seu territorio da man dos filisteos. E houbo paz entre Israel e os amorreos.¹⁵Samuel xulgou en Israel todos os días da súa vida. ¹⁶Todos os anos facía un percorrido por Betel, Gilgal e Mizpa e xulgaba a Israel en todos estes lugares. ¹⁷Despois volvía a Ramá, xa que alí estaba a súa casa, e alí xulgaba a Israel. E edificou un altar ao Señor.

2 Samuel

Chapter 1

¹E aconteceu que despois da morte de Saúl, David volveu da derrota dos amalecitas e quedou por dous días en Siclag. ²E ao terceiro día, velaí que chegou un home do campamento de Saúl coas súas roupas rachadas e po na súa cabeza; e cando chegou diante de David, caeu en terra e prostrouse.³E David díxolle: -De onde vés? E el díxolle: -Fuxín do campamento de Israel. ⁴E David díxolle: -Que aconteceu? Cóntame o que sabes! E el respondeu: -O pobo fuxiu da batalla, e tamén moitos do pobo caeron e morreron; e tamén Saúl e o seu fillo Xonatán morreron. ⁵Entón David díxolle ao mozo que estaba a contarlle todo: -Como sabes que Saúl e o seu fillo Xonatán morreron?⁶E o mozo respondeu: -Por casualidade eu estaba no monte Gilboa, e velaí, Saúl estaba apoiado na súa lanza, e os carros e os xinetes xa estaban chegando, ⁷el volveuse, viume e chamoume, e eu respondín: -Aquí me tes.⁸E el preguntoume: -Quen es? E eu respondín: -Son un amalecita. ⁹Entón díxome: -Rógoche que te poñas xunto a min e me mates, pois a agonía apoderouse de min e aínda me queda a vida. ¹⁰Entón púxenme a carón del e mateino, pois sabía que non podía vivir despois de caer dese xeito, e tomei a coroa que había na súa cabeza e o brazalete que tiña no seu brazo, e tróuxenos aquí ao meu señor.¹¹Entón David colleu as súas roupas e rachounas; e tamén fixeron así todos os homes que estaban con el. ¹²E lamentaron, choraron e xaxuaron ata a tarde por Saúl e por Xonatán, o seu fillo, e polo pobo do Iahveh e pola casa de Israel, porque caeran a espada. ¹³Entón David preguntoulle ao mozo que lle falara: -Ti de onde es? E el respondeu: -Son fillo dun estranxeiro, un amalecita.¹⁴E David díxolle: -Como é que non tiveches medo de estender a túa man para destruír o unxido de Iahveh? ¹⁵Entón David chamou a un dos mozos e díxolle: -Érguete, matao! E el feriuno e morreu. ¹⁶E David díxolle: -Caia o teu sangue sobre a túa cabeza, porque a túa boca testemuñou contra ti, dicindo: eu matei o unxido de Iahveh!¹⁷David entoou este lamento por Saúl e por Xonatán, o seu fillo, ¹⁸e mandou que lles ensinaran aos fillos de Xudá o canto do arco. Velaí, está escrito no libro do Xusto: ¹⁹A túa gloria, Israel, morreu sobre os teus montes. Como caeron os valentes! ²⁰Non o anunciedes en Gat, non o anunciedes nas rúas de Ascalón, non sexa que as fillas dos filisteos se alegren, non sexa que as fillas dos incircuncisos o celebren.²¹Ó Montes de Gilboa, que non veña sobre vós orballo nin choiva, nin campos de ofrendas! Porque alí foi deshonrado o escudo dos heroes, o escudo de Saúl, que non foi unxido con aceite. ²²Senón do sangue dos feridos e da gordura dos valentes. O arco de Xonatán xamais volveu atrás! E a espada de Saúl xamais volveu baleira!²³Saúl e Xonatán, queridos e amados na súa vida, nin na súa morte foron separados. Eran máis lixeiros cás águias, máis fortes que os leóns. ²⁴Fillas de Israel, chorade por Saúl! Que vos vestía de espléndido escarlata, e adornaba de ouro as vosas roupas.²⁵Como caeron os valentes no medio da batalla! Xonatán, ferido nas túas alturas! ²⁶Estou aflixido por ti, meu irmán Xonatán! Eras moi querido! O teu amor para min era marabilloso, máis que o amor das mulleres. ²⁷Como caeron os valentes e pereceron as armas de guerra!

Chapter 2

¹Despois disto, aconteceu que David consultou a Iahveh, dicindo: -Subirei a unha das cidades de Xudá? E Iahveh díxolle: -Sube. E David dixo: -A onde subirei? E El dixo: -A Hebrón. ²Subiu, pois, David alá, e tamén as súas dúas mulleres, Ahinoam izreelita e Abigail, viúva de Nabal o carmelita. ³E David tamén fixo subir aos seus homes que estaban con el, cada un coa súa familia; e viviron nas cidades de Hebrón.⁴Entón viñeron os homes de Xudá e unxiron alí a David como rei sobre a casa de Xudá.

E informaron a David dicindo: -Os homes de Iabes de Galaad foron os que sepultaron a Saúl.

⁵Entón David mandou mensaxeiros aos homes de Iabes de Galaad, e díxolles: -Sede benditos de Iahveh, porque amosastes esta bondade ao voso señor Saúl ao sepultalo.⁶Agora pois, que Iahveh vos amose a súa bondade; e eu tamén vos recompensarei por terdes feito iso. ⁷Agora pois, fortalecede as vosas mans e sede valentes, pois o voso señor Saúl morreu, e a casa de Xudá unxiume a min por rei sobre eles.⁸Pero Abner, fillo de Ner, comandante do exército de Saúl, tomou a Is-boset, fillo de Saúl, e levouno a Mahanaím. ⁹E fíxoo rei sobre Galaad, Gesur e Iezreel, sobre Efraín e Benxamín e sobre todo Israel.¹⁰Is-boset, fillo de Saúl, tiña corenta anos cando comenzou a reinar sobre Israel, e reinou dous anos. Só a casa de Xudá seguiu a David. ¹¹O tempo que David reinou en Hebrón sobre a casa de Xudá foi de sete anos e seis meses.¹²E Abner, fillo de Ner, saíu de Mahanaím e foi a Gabaón cos servos de Is-boset, fillo de Saúl. ¹³E saíu Ioab, fillo de Zeruia, cos servos de David, e atopáronos xunto ao estanque de Gabaón, e sentaron uns neste lado do estanque e outros no outro lado.¹⁴E Abner dixo a Ioab: -Que se ergan os mozos e loiten diante de nós! E Ioab dixo: -Pois veña! ¹⁵Levantáronse e pasaron en número igual: doce por Benxamín e por Is-boset, fillo de Saúl, e doce dos servos de David.¹⁶E cada un deles agarrou o seu adversario pola cabeza, e meteu a súa espada no costado do outro, de xeito que caeron xuntos. Por iso chamouse aquel lugar Helcat-hazurim, que está en Gabaón. ¹⁷Aquel día a batalla foi moi dura, e Abner e os homes de Israel foron derrotados polos servos de David.¹⁸E estaban alí os tres fillos de Sarvia: Ioab, Abisai e Asael. E Asael era rápido coma as gacelas do campo. ¹⁹E Asael perseguiu a Abner, e non se desviou nin a dereita nin a esquerda na persecución de Abner.²⁰E Abner mirou atrás e dixo: -Es ti Asael? E el respondeu: -Son eu. ²¹E Abner díxolle: -Apártate á túa dereita ou á túa esquerda, e bota man dalgún dos mozos e toma para ti os seus despoxos. Pero Asael non quixo deixar de perseguilo.²²E Abner dixo de novo a Asael: -Deixa de me perseguir! Por que te hei ferir derrubándote en terra? Como entón podo levantar o meu rostro diante do teu irmán Ioab? ²³Pero el rexeitou apartarse; de xeito que Abner feriuno no estómago co fío da lanza, e a lanza saíu pola parte posterior, e caeu alí, e morreu alí. E aconteceu que todos os que viñan ao lugar onde Asael caera e morrera, detíanse.²⁴Pero Ioab e Abisaí perseguiron a Abner; e ao poñerse o sol, chegaron ao outeiro de Amma, que está en fronte de Gia, no camiño ao deserto de Gabaón. ²⁵E os fillos de Benxamín reuníronse detrás de Abner formando unha soa tropa e detivéronse no cumio dun monte.²⁶E Abner chamou a Ioab e dixo: -Devorará a espada para sempre? Non sabes que o fin será amargo? Canto tempo esperarás para dicirlles que deixen de perseguir os seus irmáns? ²⁷E respondeu Ioab: -Vive Deus que se non falases, certamente o pobo non tería deixado de perseguir a seus irmáns ata a mañá.²⁸Entón Ioab tocou a trompeta e detívose todo o pobo, e non perseguiron máis a Israel nin seguiron a loitar. ²⁹E Abner e os seus homes camiñaron toda aquela noite pola Araba, e cruzaron o Xordán, e camiñaron toda a mañá e chegaron a Mahanaím.³⁰Cando Ioab volveu da persecución de Abner, e reuniu todo o pobo, faltaron dos servos de David dezaoito homes ademais de Asael. ³¹Pero os servos de David mataran a trescentos sesenta homes de Benxamín e dos homes de Abner. ³²E levaron a Asael e sepultárono no sepulcro do seu pai que estaba en Belén. E Ioab e os seus homes camiñaron toda a noite e chegaron a Hebrón ao amencer.

Chapter 3

¹E houbo unha guerra longa entre a casa de Saúl e a casa de David, mais David ía fortalecéndose, e a casa de Saúl debilitándose cada vez máis.²A David nacéronlle fillos en Hebrón: o seu primoxénito foi Amón, fillo de Ahinoam a iesreelita; ³o segundo, Quileab, de Abigail, viúva de Nabal do Carmel; o terceiro, Absalom, fillo de Maaca, filla de Talmai, rei de Gesur;⁴o cuarto, Adonías, fillo de Haguit; o quinto, Sefatías, fillo de Abital; ⁵o sexto, Itream, de Egla, muller de David. Estes nacéronlle a David en Hebrón.⁶E aconteceu que durante a guerra entre a casa de Saúl e a casa de David, Abner fortalecíase na casa de Saúl. ⁷E Saúl tiña unha concubina que se chamaba Rizpa, filla de Aiá. Entón Is-boset díxolle a Abner: -Por que te achegaches á concubina do meu pai?⁸Entón Abner anoxouse moito por mor das palabras de Is-boset, e dixo: -Seica son cabeza de can para Xudá? Ata hoxe estou a amosar bondade coa casa do teu pai Saúl, cos seus irmáns e cos seus amigos, e non te entreguei na man de David; e ti acúsasme agora dun delito con esta muller?⁹Que Deus faga isto a Abner, e aínda máis, se non fago cumprir o que Iahveh xurou a David: ¹⁰para transferir o reino da casa de Saúl e establecer o trono de David sobre Israel e sobre Xudá dende Dan ata Beerseba. ¹¹E el non puido responder nada a Abner porque lle tiña medo.¹²Entón Abner mandou mensaxeiros a David por si, dicindo: -De quen é a terra? E engadindo: -Fai un pacto comigo, e velaquí, a miña man estará contigo para facer que todo Israel se volva a ti. ¹³E el respondeu: -Ben. Farei un pacto contigo, pero pídoche unha cousa: non verás a miña faciana a non ser que cando veñas a verme, veña contigo Mical, filla de Saúl.¹⁴Entón David mandou mensaxeiros a Is-boset, fillo de Saúl, dicindo: -Dáme a miña muller Mical, coa que me desposei por cen prepucios dos filisteos. ¹⁵Entón Is-boset mandou a tomala do seu home, Paltiel, fillo de Lais. ¹⁶E o seu home foi con ela chorando, e seguiuna ata Bahurim. Entón Abner díxolle: -Vaite, volve! E el foise.¹⁷E Abner celebrou consello cos anciáns de Israel, dicindo: -Durante moito tempo procurastes que David fose rei sobre vós. ¹⁸Agora pois, facédeo así porque Iahveh falou de David, dicindo: "Pola man do meu servo David salvarei o meu pobo Israel da man dos filisteos e da man de todos os seus inimigos."¹⁹Abner falou tamén aos ouvidos dos benxaminitas; e ademais foi a Hebrón para dicirlle a David todo o que lle parecía ben a Israel e a toda a casa de Benxamín. ²⁰Cando Abner chegou onda David en Hebrón, con vinte homes con el, David preparou un banquete para Abner e os homes que estaban con el.²¹E Abner dixo a David: -Levantareime e irei a reunir a todo Israel para o meu señor o rei, para que fagan un pacto contigo, e sexas rei sobre todo o que o teu corazón desexe! Entón David despediu a Abner, e el foi en paz.²²Velaí, os servos de David e Ioab chegaron dunha incursión e trouxeron con eles moito botín; pero Abner non estaba con David en Hebrón, porque el despedírao e el marchara en paz. ²³Cando chegou Ioab e todo o exército que estaba con el, informárono dicindo: -Abner, fillo de Ner, veu xunto o rei e el despediuno, e marchou en paz.²⁴Entón Ioab foi onda o rei e dixo: -Que fixeches? Velaquí, Abner veu a ti; por que, pois, o despediches e el marchou? ²⁵Ti coñeces a Abner, fillo de Ner, que veu para te enganar, para coñecer as túas saídas e as túas entradas, e para saber todo o que fas! ²⁶E cando Ioab saíu de onde David estaba, mandou mensaxeiros tras de Abner, e trouxérono dende o pozo de Sira sin que David o soubera.²⁷E cando Abner volveu a Hebrón, Ioab levouno aparte no medio da porta para falarlle en privado, e aló feriuno no seu ventre, e morreu por causa do sangue do seu irmán Asael.²⁸Cando David soubo disto dixo: -Eu e o meu reino somos inocentes diante de Iahveh por sempre do sangue de Abner, fillo de Ner! ²⁹Que recaia o seu sangue sobre a cabeza de Ioab e sobre toda a casa do seu pai! Que nunca falte na casa de Ioab un que teña fluxo, ou gafo, ou que se sustente cun caxato, ou que morra a espada, ou que teña necesidade de pan! ³⁰Así Ioab e o seu irmán Abisai mataron a Abner porque el matara a Asael, o seu irmán, na batalla de Gabaón.³¹E David dixo a Ioab e a todo o pobo que estaba con el: -Rasgade as vosas roupas, cinguídevos de saco e chorade diante de Abner. E o propio rei David ía detrás do ataúde. ³²E sepultaron a Abner en Hebrón; e o rei levantou a súa voz e chorou ao pé do sepulcro de Abner, e todo o pobo chorou tamén.³³E o rei entoou unha lamentación por Abner, e dixo: -Debería morrer Abner como morre un insensato? ³⁴As túas mans non estaban atadas, nin os teus pés postos en grillóns. Caes como un que cae diante dos malvados.

E todo o pobo volveu chorar e lamentarse por el.

³⁵E todo o pobo chegou onda David para persuadilo a comer algo mentres aínda era de día, pero David xurou, dicindo: -Fágame Deus isto e aínda máis se antes de poñerse o sol probo pan ou calquera cousa! ³⁶Cando o pobo soubo disto, viuno con agrado. Todo canto facía o rei, parecíalle ben ao pobo.³⁷Deste xeito todo o pobo e todo Israel entendeu nese día que non era do rei o propósito da morte de Abner, fillo de Ner. ³⁸Entón o rei dixo aos seus servos: -Non sabedes que hoxe caeu un príncipe e un home grande en Israel? ³⁹Hoxe en día son feble a pesar de ser unxido rei, mentres estes homes, os fillos de Sarvia, son máis violentos ca min. Que Iahveh pague ao malfeitor conforme a súa maldade!

Chapter 4

¹Cando Is-boset, fillo de Saúl, escoitou que Abner morrera en Hebrón, as súas mans debilitáronse e todo Israel colleu medo. ²E o fillo de Saúl tiña dous homes que eran príncipes de bandas: un chamábase Baana, e o outro Recab, os dous, fillos de Rimón Beerotita, dos fillos de Benxamín (pois Beerot tamén se considera parte de Benxamín). ³pois os beeroteos fuxiran a Gitaím, e viviron ali coma estranxeiros ata hoxe.⁴E Xonatán, fillo de Saúl, tiña un fillo lisiado dos pés. Este tiña cinco anos cando viñeron de Xizreel as novas da morte de Saúl e Xonatán, e a súa criada colleuno e fuxiu; pero aconteceu que na súa présa por fuxir, caeu e quedou coxo. O seu nome era Mefiboset.⁵E os fillos de Rimón o Beerotita, Recab e Baana, foron e entraron na casa de Is-boset no calor do día, mentres el estaba durmindo a sesta. ⁶E eles entraron ao medio da casa coma se fosen buscar trigo, e ferírono na quinta costela; e despois Recab e o seu irmán Baana fuxiron. ⁷Cando entraron na casa Is-boset estaba deitado na súa cama, na súa habitación, e ferírono e matárono; e cortáronlle a cabeza, e colleron a cabeza e camiñaron toda a noite polo camiño da Araba.⁸E trouxeron a cabeza de Is-boset a David en Hebrón, e dixéronlle ao rei: -Velaquí a cabeza de Is-boset, fillo do teu inimigo Saúl, que quería quitarche a vida! Así Iahveh vengou hoxe ao meu señor o rei de Saúl e á súa descendencia! ⁹Pero David respondeu a Recab e ao seu irmán Baana, fillos de Rimón Beerotita, e díxolles: -Vive Iahveh que rescatou a miña vida de toda anguria! ¹⁰Que cando un me avisou, dicindo: "velaí, Saúl morreu," pensando que me traía boas novas, prendino e mateino en Siclag; ese foi o pago que lle dei polas novas que me trouxo, aínda que el pensaba que traía boas noticias;¹¹canto máis, a vós homes malvados que matastes un home xusto na súa propia casa e na súa cama? Non demandarei agora o seu sangue das vosas mans, para botarvos da terra? ¹²Entón David ordenou aos mozos, e eles matáronos e cortáronlles as mans e os pés, e colgáronos xunto ao estanque en Hebrón. Despois tomaron a cabeza de Is-boset e sepultárona no sepulcro de Abner en Hebrón.

Chapter 5

¹Entón tódalas tribos de Israel foron xunto a David en Hebrón, dicindo: -Velaquí, nós somos parte dos teus ósos e da túa carne! ²Aínda antes, cando Saúl era rei sobre nós, ti eras o que guiaba a Israel nas súas saídas e entradas, e Iahveh díxote: ti pastorearás o meu pobo Israel, e ti serás príncipe sobre Israel.³Entón todos os anciáns de Israel viñeron ao rei en Hebrón, e o rei David fixo un pacto con eles en Hebrón diante de Iahveh; e unxiron a David como rei sobre Israel. ⁴David tiña trinta anos cando chegou a ser rei, e reinou por corenta anos. ⁵Reinou en Hebrón sobre Xudá sete anos e seis meses; e en Xerusalém reinou trinta e tres anos sobre todo Israel e Xudá.⁶E o rei e os seus homes marcharon a Xerusalém contra os iebuseos, habitantes daquela terra, que lle dixeran a David: -Non entrarás aquí; mesmo os cegos e os coxos serán quen de te rexeitar berrando: David non pode entrar aquí! ⁷Con todo, David tomou a fortaleza de Sión, é dicir, a cidade de David.⁸E dixo David ese día: -Quen queira ferir os iebuseos, que suba polo túnel da auga e chegue aos coxos e aos cegos, aos que a alma de David aborrece. Por iso se di: "Nin os cegos nin os coxos entrarán na casa." ⁹E David viviu na fortaleza e chamouna Cidade de David. E edificou David o muro arredor dende o Milo cara adentro. ¹⁰E David seguía engrandecéndose, porque Iahveh, Deus dos exércitos, estaba con el.¹¹E Hiram, rei de Tiro, mandou mensaxeiros a David, con madeira de cedro, e carpinteiros e canteiros, e eles construíron unha casa para David. ¹²E David entendeu que Iahveh o confirmara como rei sobre Israel, e que exaltara o seu reino por amor ao seu pobo Israel.¹³Despois de vir de Hebrón, David tomou máis concubinas e mulleres en Xerusalém, e nacéronlle a David máis fillos e fillas. ¹⁴E estes son os nomes dos que lle naceron en Xerusalém: Samua, Sobab, Natán, Salomón, ¹⁵Ibhar, Elisúa, Nefeg, Iafía, ¹⁶Elisama, Eliada, e Elifelet.¹⁷Cando os filisteos escoitaron que David fora unxido rei sobre Israel, todos os filisteos subiron a buscar a David. E cando David o soubo, baixou á fortaleza. ¹⁸Entón chegaron os filisteos e desplegáronse polo val de Refaím.¹⁹David consultou entón a Iahveh, dicindo: -Subirei contra os filisteos? Entregaralos na miña man? E Iahveh dixo a David: -Sube, e certamente entregarei os filisteos na túa man. ²⁰Entón David foi a Baal-Perazim e alí venceunos, e dixo: - Iahveh creou unha brecha entre os meus inimigos diante de min, como unha corrente impetuosa! Por iso chamouse a aquel lugar Baal-Perazim. ²¹E eles abandonaron alí os seus ídolos, e David e os seus homes leváronos.²²Despois os filisteos subiron outra vez e desplegáronse no val de Refaím. ²³Entón David consultou a Iahveh, e El dixolle: -Non subas directamente; virás por detrás deles e sairás a eles en fronte das moreiras.²⁴E acontecerá que cando escoites o son de marcha nas copas das moreiras actuarás axiña; porque entón Iahveh sairá diante de ti para derrotar o exército dos filisteos. ²⁵E David fixo así, como Iahveh lle mandara, e derrotou os filisteos dende Geba ata Gezer.

Chapter 6

¹David reuniu de novo a todos os homes escollidos de Israel, trinta mil. ²e David ergueuse e foi con todo o pobo que estaba con el a Baala de Xudá, para facer subir de alí a arca de Deus, que é chamada polo Nome: o nome de Iahveh dos exércitos que está sobre os querubíns.³E puxeron a arca de Deus sobre un carro novo, para levala da casa de Abinadab que estaba no monte; e Uzá e Ahío, fillos de Abinadab, guiaban o carro novo. ⁴E levárono coa arca de Deus dende a casa de Abinadab que estaba no monte; e Ahío ía diante da arca. ⁵E David e toda a casa de Israel tocaban con ledicia diante de Iahveh con toda clase de instrumentos feitos de madeira de abeto, con liras, salterios, pandeiros, frautas e címbalos.⁶Cando chegaron á eira de Nacon, Uza estendeu a súa man cara a arca de Deus e suxeitouna, porque os bois estaban a piques de derrubala. ⁷Entón acendeuse a ira de Iahveh contra Uza, e Deus feriuno alí por mor da súa transgresión, e morreu alí xunto á arca de Deus.⁸E anoxouse David porque a ira de Iahveh caera sobre Uza, e chamou a aquel lugar Perez-Uza, como se chama ata hoxe. ⁹E David tivo medo de Iahveh ese día, e dixo: -Como poderá vir a min a arca de Iahveh?¹⁰E David non quixo trasladar a arca de Iahveh con el á Cidade de David, senón que a trasladou á casa de Obed-edom o ieteo. ¹¹E a arca de Iahveh quedou na casa de Obed-edom o ieteo por tres meses; e Iahveh bendixo a Obed-edom e a toda a súa casa.¹²E informaron ao rei David, dicindo: - Iahveh bendiciu a casa de Obed-edom e todo o que lle pertence por mor da arca de Deus. Entón David foi e fixo subir a arca de Deus da casa de Obed-edom á Cidade de David con ledicia. ¹³E aconteceu que cando os que levaban a arca de Iahveh camiñaban seis pasos, el sacrificaba un boi e un cordeiro.¹⁴E David bailaba con toda a súa forza diante de Iahveh; e estaba vestido cun efod de liño. ¹⁵Así David e toda a casa de Israel subían a arca de Iahveh con aclamacións e son de trompeta.¹⁶E aconteceu que cando a arca de Iahveh chegou á Cidade de David, Mical, filla de Saúl, mirou pola fiestra, e cando viu ao rei David brincando e bailando diante de Iahveh, desprezouno no seu corazón. ¹⁷E trouxeron a arca de Iahveh e puxérona no seu lugar dentro da tenda que David tivera levantada para ela; e David ofreceu holocaustos e ofrendas de paz diante de Iahveh.¹⁸Cando David rematou de ofrecer os holocaustos e as ofrendas de paz, bendiciu o pobo no nome de Iahveh dos exércitos. ¹⁹Despois repartiu a todo o pobo, a toda a multitude de Israel, tanto homes coma mulleres, a cada un, un anaco de pan, un anaco de dátiles e unha torta de pasas. Entón todo o pobo marchou cada un á súa casa.²⁰Cando David volveu a bendicir a súa casa, Mical, filla de Saúl, saíu ao encontro de David e díxolle: -Que distinguido se fixo hoxe o rei de Israel, descubríndose hoxe aos ollos das criadas dos seus servos, como se descubre un calquera!²¹E David dixo a Mical: -Foi diante de Iahveh que me escolleu por enriba do teu pai e de toda a súa casa para me constituír príncipe sobre o pobo de Iahveh; así que cantarei diante de Iahveh. ²²E aínda me hei facer menos que isto, e serei humillado diante dos meus propios ollos; pero serei honrado diante das servas das que ti que falaches. ²³E Mical, filla de Saúl, non tivo fillos ata o día da súa morte.

Chapter 7

¹E aconteceu que cando o rei vivía na súa casa, despois de que Iahveh lle dera descanso de todos os seus inimigos arredor, ²o rei dixo ao profeta Natán: -Mira, eu vivo nunha casa de cedro, pero a arca de Deus vive entre cortinas.³E Natán dixo ao rei: -Vai, fai todo o que hai no teu corazón, porque Iahveh está contigo. ⁴Pero esa mesma noite a palabra de Iahveh chegou a Natán, dicindo: ⁵-Vai e di ao meu servo David: -Isto di Iahveh: -Es ti o que me vai edificar unha casa para vivir?⁶Pois non vivín en casa algunha dende o día que fixen subir aos fillos de Israel de Exipto ata o sol de hoxe, senón que andei en tenda e en tabernáculo. ⁷En todo o que andei con todos os fillos de Israel, falei algunha vez a algunha das tribos de Israel ás que lles mandei pastorear o meu pobo Israel, dicindo: por que non me edificastes unha casa de cedro?⁸Agora pois, así dirás ao meu servo David: así di Iahveh dos exércitos: Eu collinte das mandas, de seguir tras do rabaño, para que foses príncipe sobre o meu pobo Israel. ⁹E estiven contigo en todos os teus camiños e destruín a todos os teus inimigos diante de ti; e farei de ti un gran nome, coma o nome dos grandes que están na terra.¹⁰E dispuxen un lugar para o meu pobo Israel e planteino alí, para que habite na súa propia terra e non sexa perturbado; e os malvados non os aflixan máis como no principio, ¹¹como dende o día en que mandei levantar xuíces sobre o meu pobo Israel. E dareiche acougo de todos os teus inimigos; e tamén Iahveh faiche saber que Iahveh edificará unha casa para ti.¹²Cando se cumpran os teus días e descanses cos teus pais, levantarei a túa descendencia despois de ti, que sairá das túas entrañas, e establecerei o seu reino. ¹³El edificará unha casa para o meu nome, e Eu establecerei o trono do seu reino para sempre. ¹⁴Eu serei o seu pai e el será o meu fillo. Cando cometa iniquidade, corrixireino con vara de homes e con azoutes de fillos dos homes,¹⁵pero a miña misericordia non se afastará del, como a afastei de Saúl, a quen quitei de diante de ti. ¹⁶A túa casa e o teu reino permanecerán para sempre diante de ti; e o teu trono será establecido para sempre. ¹⁷Segundo todas estas palabras e conforme toda esta visión, así lle falou Natán a David.¹⁸Entón o rei David entrou e sentou diante de Iahveh, e dixo: -Quen son eu, meu Señor Iahveh, e que é a miña casa para que me teñas traído ata aquí? ¹⁹E coma se fose pouco aos teus ollos, ó Señor Iahveh, ti tamén falaches da casa do teu servo respecto ao que vai a vir moito máis adiante. Señor Iahveh, que grande designio para un home! ²⁰E que máis pode dicirche David? Pois ti, Señor Iahveh, coñeces o teu servo!²¹Por mor da túa palabra e conforme o teu propio corazón, fixeches toda esta grandeza para que o soubera o teu servo. ²²Ó Señor Iahveh, por iso ti es grande! Non hai ninguén coma ti, nin hai outro Deus ademais de ti, conforme todo o que escoitamos cos nosos ouvidos! ²³E que nación hai na terra coma o teu pobo Israel, que viñeches rescatar para ti como pobo, para poñerlle nome e facer grandes cousas grandes e terribles, expulsando as nación e os seus deuses diante do pobo que rescataches de Exipto?²⁴Ti estableciches o teu pobo, Israel, como o teu pobo para sempre, e ti, Iahveh, viñeches ser o seu Deus. ²⁵E agora, Ó Iahveh Deus, confirma para sempre a palabra que falaches sobre o teu servo e sobre a súa casa, e fai como dixeches. ²⁶Que o teu nome sexa engrandecido para sempre, para que digan: Iahveh dos exércitos é o Deus de Israel. E sexa establecida a casa do teu servo David diante de ti.²⁷Porque ti, Iahveh dos exércitos, Deus de Israel, despertaches o ouvido do teu servo dicindo: "Eu construireiche unha casa. Por iso o teu servo atopou no seu corazón o valor para levantar esta oración diante de ti. ²⁸Pois agora, Señor Iahveh, ti só es Deus, e as túas palabras son verdade, e prometiches ao teu servo este ben. ²⁹Ten a ben bendicir a casa do teu servo para que permaneza para sempre diante de ti; porque ti, Señor Iahveh, falaches, e coa túa bendición será bendita a casa do teu servo para sempre.

Chapter 8

¹Despois disto, aconteceu que David derrotou os filisteos e someteunos, e David tomou a cidade das mans dos filisteos.²E derrotou tamén a Moab, e mediunos cun cordón facéndoos deitarse en terra: dous cordóns para darlles morte, e un cordón para deixalos vivir. E os moabitas foron servos de David, e pagaron tributos.³David tamén derrotou a Hadad-ezer, fillo de Rehob, rei de Soba, cando este ía restaurar o seu dominio na rexión do río Eufrates. ⁴E David capturou mil setecentos homes de a cabalo e vinte mil homes de a pé; e David descabezou os cabalos dos carros, deixando só para cen carros.⁵E cando os sirios de Damasco viñeron axudar a Hadadezer, rei de Soba, David matou vinte e dous mil homes deles. ⁶Entón David puxo postos de garda en Siria de Damasco, e os sirios foron servos de David, traéndolle tributos. E Iahveh ía con David onde queira que fora e dáballe a victoria.⁷E David colleu os escudos de ouro que tiñan os servos de Hadadezer, e tróuxoos a Xerusalém. ⁸E de Beta e de Berotai, cidades de Hadadezer, o rei David colleu unha gran cantidade de bronce.⁹E cando Toi, rei de Hamat, escoitou que David derrotara a todo o exército de Hadadezer, ¹⁰mandou o seu fillo Ioram ao rei David, para saudalo e darlle os parabéns porque Hadadezer pelexara con el e el o derrotara; pois Hadadezer era inimigo de Toi. E Ioram traía na súa man obxectos de prata, de ouro e de bronce,¹¹que o rei David ofreceu a Iahveh , xunto coa prata e o ouro que tomara de tódalas nacións que conquistara: ¹²de Aram e Moab, dos fillos de Amón, dos filisteos e de Amalec, e do botín de Hadadezer, fillo de Rehob, rei de Soba.¹³E David fíxose famoso cando volveu despois de derrotar a dezaoito mil sirios no val do Sal. ¹⁴E puxo postos de garda en Edom, e todos os edomitas foron servos de David. E Iahveh daba a victoria a David onde queira que ía.¹⁵E David reinou sobre todo Israel, e administrou xustiza e xuízo a todo o seu pobo. ¹⁶Ioab, fillo de Sarvia, era xefe do exército; e Iosafat, fillo de Ahilud, era o cronista; ¹⁷Sadoc, fillo de Ahitob, e Ahimélec, fillo de Abiatar, eran os sacerdotes; e Seraías era o secretario; ¹⁸Benaías, fillo de Iohada, estaba a cargo dos cereteos e peleteos; e os fillos de David eran os príncipes.

Chapter 9

¹Entón David dixo: -Hai aínda alguén que quede da casa de Saúl para que eu lle teña bondade por amor a Xonatán? ²E había un servo da casa de Saúl que se chamaba Siba, chamárono diante de David, e o rei díxolle: -Es ti Siba? E el respondeu: -O teu servo.³Entón o rei dixo: -Non queda ninguén da casa de Saúl a quen eu poida amosar o favor de Deus? E Siba respondeu ao rei: -Aínda queda un fillo de Xonatán, impedido de ambos pés. ⁴E o rei díxolle: -Onde está? E Siba dixo ao rei: -Velaquí, está na casa de Maquir, fillo de Amiel, en Lodebar.⁵Entón o rei David mandou traelo da casa de Maquir, fillo de Amiel, de Lodebar. ⁶Cando Mefiboset, fillo de Xonatán, fillo de Saúl, chegou onda David, caeu sobre o seu rostro e prostrouse. E David dixolle: -Mefiboset? E el respondeu: -Aquí está o teu servo.⁷Entón David díxolle: -Non temas, porque de certo amosarei misericordia contigo por amor a Xonatán, o teu pai, e devolvereiche tódalas terras do teu avó Saúl, e ti comerás sempre na miña mesa. ⁸E el prostrouse de novo e dixo: -Quen é o teu servo para que te preocupes por un can morto coma min?⁹Entón o rei chamou a Siba, servo de Saúl, e díxolle: -Hei dar ao neto do teu señor todo o que pertencía a Saúl e á súa casa. ¹⁰Ti, cos teus fillos e os teus servos, cultivaredes a terra para el e levaredes os froitos para que o neto do teu señor teña alimento. Con todo, Mefiboset, neto do teu señor, comerá sempre na miña mesa. E Siba tiña quince fillos e vinte servos.¹¹Entón Siba dixo ao rei: -Segundo todo o que o meu señor o rei manda ao seu servo, así fará o teu servo. E Mefiboset comía á mesa de David coma un dos fillos do rei. ¹²E Mefiboset tiña un fillo pequeno que se chamaba Micaías. E todos os que vivían na casa de Siba eran servos de Mefiboset. ¹³E Mefiboset vivía en Xerusalém, porque sempre comía na mesa do rei; e era coxo dos seus dous pés.

Chapter 10

¹Aconteceu despois disto que morreu o rei dos amonitas, e o seu fillo Hanún reinou no seu lugar. ²E dixo David: -Serei bondadoso con Hanún, fillo de Nahas, así coma seu pai foi bondadoso comigo. Entón David mandou os seus servos para consolalo pola morte do seu pai. Pero cando os servos de David chegaron á terra dos amonitas, ³os príncipes dos amonitas dixéronlle a Hanún: -Cres que David honra a teu pai por mandarche xente para te consolar? Non enviou os seus servos para recoñecer a cidade, espiala e conquistala?⁴Entón Hanún colleu os servos de David, e rapoulles a metade da súa barba e cortou as súas roupas pola metade ata as nádegas, e despediunos. ⁵Cando informaron a David, mandou ao seu encontro, porque os homes estaban moi avergoñados, e o rei díxolles: -Quedade en Iericó ata que vos medre a barba, e despois volvede.⁶E cando os amonitas viron que se fixeran odiosos con David, mandaron homes para contratar aos arameos de Bet-rehob e aos sirios de Soba, vinte mil homes de a pé, e do rei de Maaca mil homes e de Is-tob doce mil homes. ⁷E cando David o escoitou, mandou a Ioab e a todo o exército de homes valentes. ⁸E os amonitas saíron e puxéronse en fila de batalla na entrada da súa cidade; e os sirios de Soba e de Rehob, e os homes de Is-tob e de Maaca, estaban aparte no campo.⁹E cando Ioab viu que o combate arreciaba por diante e por detrás, escolleu de entre todos os homes máis capaces de Israel e colocounos en batalla contra os sirios. ¹⁰E puxo o resto do pobo a mando do seu irmán Abisai, e colocouno en orde de batalla contra os amonitas.¹¹E dixo: -Se os sirios son demasiado fortes para min, entón ti axudarasme; e se os amonitas son demasiado fortes para ti, entón eu irei a axudarte. ¹²Sé forte e mostrémonos valentes por amor ao noso pobo e polas cidades do noso Deus; e que faga Iahveh o que ben lle pareza!¹³E Ioab e o pobo que estaba con el achegáronse para loitar contra os sirios, e eles fuxiron de diante del. ¹⁴E cando os amonitas viron que os arameos fuxían, eles tamén fuxiron de diante de Abisaí e entraron na cidade. Entón Ioab volveu da batalla contra os amonitas e regresou a Xerusalém.¹⁵Pero cando os sirios viron que foran derrotados por Israel, volveron a reunirse. ¹⁶E Hadadezer mandou traer os sirios que estaban alén do río, e foron a Helam; e Sobac, comandante do exército de Hadadezer, ía á súa cabeza.¹⁷Cando se lle informou a David, reuniu a todo Israel e cruzou o Xordán e chegou a Helam. Os sirios dispuxéronse en orde de batalla para se enfrentar a David, e loitaron contra el. ¹⁸Pero os sirios fuxiron diante de Israel; e David matou dos arameos setecentos carros e corenta mil homes de a cabalo; e feriu a Sobac, comandante do seu exército, que morreu alí. ¹⁹Cando todos os reis servos de Hadadezer viron que foran derrotados por Israel, fixeron paz con Israel e servíronlle. E os sirios tiveron medo de axudar máis aos amonitas.

Chapter 11

¹E aconteceu que na primavera, no tempo en que os reis saen a batalla, David mandou a Ioab e con el os seus servos e a todo Israel, e destruíron os amonitas e sitiaron Rabá. Pero David permaneceu en Xerusalém.²E sucedeu que á tardiña David ergueuse da súa cama e andaba pola terraza da casa real, e dende a terraza viu unha muller que se estaba a bañar; e a muller era moi fermosa. ³E David mandou preguntar sobre aquela muller; e alguén dixo: -Non é esta Betsabé, filla de Eliam, muller de Urías o hitita?⁴David mandou mensaxeiros para que lla trouxeran; e ela veu onda el, e el deitouse con ela. E ela volveu á súa casa despois de purificarse da súa impureza. ⁵E a muller concibiu, e mandou aviso a David, dicindo: -Estou embarazada.⁶Entón David mandou mensaxe a Ioab, dicindo: -Mándame a Urías o hitita. E Ioab mandou a Urías a David. ⁷Cando Urías veu onda el, David preguntoulle como estaba Ioab e como estaba o pobo e como ía a guerra. ⁸Entón David dixo a Urías: - baixa á túa casa e lava os teus pés. Cando Urías saíu da casa do rei, enviáronlle un regalo de parte do rei.⁹Pero Urías durmiu á entrada da casa do rei con todos os servos do seu señor, e non baixou á súa casa. ¹⁰Cando lle informaron a David dicindo: -Urías non baixou á súa casa, David díxolle a Urías: -Non viñeches de viaxe? Por que non baixaches á túa casa? ¹¹E Urías respondeu a David: -A arca, Israel e Xudá viven en tendas, e o meu señor Ioab e os servos do meu señor están acampados no campo. Irei eu á miña casa para comer e beber e deitarme coa miña muller? Pola túa vida e pola vida da túa alma, que non farei tal cousa!¹²Entón David dixo a Urías: -Queda aquí tamén hoxe, e mañá deixareite ir. E Urías quedou en Xerusalém ese día e o día seguinte. ¹³Entón David convidouno a comer e a beber con el, e embebedouno. Pero á tardiña Urías saíu e deitouse na súa cama cos servos do seu señor, e non baixou á súa casa.¹⁴Ao día seguinte David escribiulle unha carta a Ioab e mandouna por man de Urías. ¹⁵Na carta escribía: -Pon a Urías no fronte da batalla máis dura, e afastádevos del, para que sexa ferido e morra.¹⁶E aconteceu que cando Ioab estaba a asediar a cidade, puxo a Urías onde sabía que estaban os homes mais valentes. ¹⁷Entón os homes da cidade saíron e loitaron contra Ioab; e algúns dos homes, dos servos de David, caeron; e morreu tamén Urías o hitita.¹⁸E Ioab mandou unha mensaxe para contarlle a David todos os acontecementos da guerra; ¹⁹E ordenou ao mensaxeiro, dicindo: -Cando remates de contar ao rei todos os feitos da guerra, ²⁰se acontece que se alporiza e che di: Por que vos achegastes tanto á cidade para loitar? Non sabedes o que botan dende o muro?²¹Quen matou a Abimelec, fillo de Ierubaal? Non foi unha muller a que botou sobre el unha roda de muíño dende o cumio do muro, de xeito que morreu en Tebes? Por que vos achegastes tanto ao muro? Entón di: -Tamén o teu servo Urías o hitita morreu.²²Saíu, pois, o mensaxeiro, e chegou e díxolle a David todo o que Ioab mandara dicir. ²³E o mensaxeiro dixo a David: -Os homes foron máis fortes ca nós, e saíron ao campo contra nós, pero nós arremetemos contra eles ata a entrada da porta.²⁴E os arqueiros tiraron contra os teus servos dende o muro, e algúns dos servos do rei morreron; e tamén o teu servo Urías o hitita morreu. ²⁵E David dixo ao mensaxeiro: -Así dirás a Ioab: non te angusties por isto, pois a espada devora tanto a este como a outro; fortalece a batalla contra a cidade e destrúea; e ti, anímate!²⁶Cando a muller de Urías soubo que o seu marido Urías morrera, estivo de loito polo seu marido. ²⁷E cando pasou o loito, David mandouna traer á súa casa, e ela foi a súa muller, e deu a luz un fillo. Pero o que David fixera era malo aos ollos de Iahveh.

Chapter 12

¹E Iahveh mandou a Natán a David, e foi diante del e díxolle: -Había dous homes nunha cidade, un rico e o outro pobre. ²O home rico tiña grandes rabaños de ovellas e vacas. ³Pero o home pobre non tiña máis ca unha pequena ovella que mercara e que criara, e esta medraba con el e cos seus fillos. Comía da súa comida e bebía da súa copa e durmía no seu peito e era coma unha filla para el.⁴Pero chegou un viaxeiro diante do home rico, e este non quixo tomar das súas ovellas nin das súas vacas para preparar o alimento para o viaxeiro que viñera a el, senón que colleu a pequena ovella do home pobre e guisouna para o home que viñera a el. ⁵Entón acendeuse a ira de David contra o home, e díxolle a Natán: -Como vive Iahveh, certamente o home que fixo isto merece morrer! ⁶E ha pagar catro veces máis pola ovella, porque fixo isto e non tivo compaixón.⁷Entón Natán díxolle a David: -Ti es ese home! Así di Iahveh, Deus de Israel: Eu unxínte rei sobre Israel e rescateite da man de Saúl. ⁸eEentreguei na túa custodia a casa do teu señor e as mulleres do teu señor, e deiche a casa de Israel e de Xudá; e se iso non fora suficiente, teríache engadido moito máis.⁹Por que desprezaches a palabra de Iahveh, facendo o malo aos seus ollos? Mataches a espada a Urías o hitita, e tomaches a súa muller para que fose a túa muller; e asasináchelo coa espada dos amonitas. ¹⁰Agora pois, a espada non se afastará da túa casa para sempre, porque me desprezaches e tomaches a muller de Urías o hitita para que fose a túa muller.¹¹Así di Iahveh: "Velaquí, levanto contra ti maldade dende a túa propia casa; e tomarei as túas mulleres diante dos teus ollos e dareinas ao teu compañeiro, e el deitarase coas túas mulleres a luz do día. ¹²En verdade ti fixéchelo en segredo, pero Eu farei isto diante de todo Israel e á luz do sol. ¹³Entón David dixo a Natán: -Pequei contra Iahveh! E Natán díxolle a David: - Iahveh perdoa o teu pecado; non morrerás.¹⁴Con todo, por canto blasfemaches grandemente contra Iahveh neste asunto, o fillo que che naceu morrerá. ¹⁵E Natán volveu á súa casa. E Iahveh feriu o neno que a viúva de Urías lle dera a David, e púsoxe moi grave.¹⁶David orou a Deus polo neno, xaxuou, retiruose, e pasou a noite deitado no chan. ¹⁷E os anciáns da súa casa achegáronse a el para levantalo do chan, pero el non quixo, e non comeu pan con eles. ¹⁸E aconteceu que morreu o neno ao sétimo día. E os servos de David tiñan medo de lle dicir que o neno morrera, pois dicían: mira, cando o neno estaba vivo, falamos con el e non nos escoitou. Canto mais non se aflixirá se lle decimos que o neno morreu?¹⁹Pero cando David viu que os seus servos murmuraban entre si, entendeu que o neno morrera; e dixo aos seus servos: - Morreu o neno? E eles dixeron: -Está morto. ²⁰Entón David ergueuse do chan, lavouse e unxiuse e mudou de roupa; e entrou na casa de Iahveh e adorou. Despois veu á súa casa e pediu que lle puxeran comida diante e comeu.²¹Entón os seus servos dixéronlle: -Que é isto que fixeches? Mentres vivía o neno, xaxuaches e choraches; e cando morreu o neno, erguécheste e comiches pan. ²²E el respondeu: -Mentres vivía o neno, xaxuaba e choraba, porque pensaba: quen sabe se Iahveh terá compaixón de min e o neno vivirá? ²³Pero agora que morreu, por que xaxuar? Poderei facelo volver? Eu irei a el, pero el non volverá a min.²⁴Entón David consolou a Betsabé, a súa muller, e veu a ela e deitouse con ela; e ela deu a luz un fillo e chamouno Salomón. E Iahveh amouno. ²⁵E mandou mensaxe por medio do profeta Natán, e chamouno Iedidías, por mor de Iahveh.²⁶Entón Ioab atacou a Rabá dos amonitas e capturou a cidade real. ²⁷E Ioab mandou mensaxeiros a David, e dixo: -Loitei contra Rabá e tamén tomei a cidade das augas. ²⁸Agora pois, xunta o resto do pobo, e acampa contra a cidade e toma a cidade, non sexa que eu tome a cidade e sexa chamada polo meu nome.²⁹Entón David reuniu a todo o pobo e foi a Rabá, e loitou contra ela e conquistouna. ³⁰E quitou a coroa da cabeza do seu rei, que pesaba un talento de ouro e tiña unha pedra preciosa, e púxoa sobre a cabeza de David. E sacou da cidade un botín moi grande.³¹Tamén sacou a xente que había nela e obligouna a traballar con serras, picos de ferro e machados, e fíxoos ir aos fornos de ladrillos. Así fixo con todas as cidades dos amonitas. Entón David volveu con todo o pobo a Xerusalém.

Chapter 13

¹Despois disto aconteceu que Absalom, fillo de David, tiña unha irmá moi fermosa chamada Tamar, e que Amnon, fillo de David, namorouse dela. ²E Amnon estaba tan apaixoado por mor da súa irmá Tamar que enfermou, porque ela era virxe, e era difícil para Amnon facerlle cousa algunha.³E Amnon tiña un amigo que se chamaba Ionadab, fillo de Simea, irmán de David; e Ionadab era un home moi astuto. ⁴E el díxolle: -Fillo do rei, por que estás tan triste día tras día? Non me dirás? E Amón díxolle: -Estou namorado de Tamar, irmá do meu irmán Absalón.⁵Entón Jonadab díxolle: -Déitate na túa cama e finxe estar doente; e cando o teu pai veña a te ver, dille: pídoche que deixes que a miña irmá Tamar veña e me dea un pouco de alimento para que coma e prepare a comida diante de min, para que eu a vexa e coma da súa man. ⁶Entón Amnon deitouse e finxiu estar doente. E cando o rei veu velo, Amnon díxolle ao rei: -Rógoche que veña a miña irmá Tamar e faga dúas tortas diante de min para que eu coma da súa man.⁷Entón David mandou mensaxe a Tamar á súa casa, dicindo: -Vai, rógoche, á casa do teu irmán Amnon e prepáralle unha comida. ⁸Foi, pois, Tamar á casa do seu irmán Amnon, que estaba deitado; e ela colleu a masa, amasouna e fixo tortas diante del e cociñounas. ⁹E collendo a sartén, serviuna diante del, pero el rexeitou comer. E dixo Amnon: -Facede saír a todos de diante de min. E todos saíron de alí.¹⁰Entón Amnon dixo a Tamar: -Trae a comida á mesa para que coma da túa man. E Tamar colleu as tortas que fixera e levounas ao seu irmán Amnon na mesa. ¹¹Cando ela se lle acercou para que comera, el botoulle a man e díxolle: -Ven, déitate comigo, miña irmá. ¹²Pero ela respondeulle: -Non, meu irmán, non me maltrates, porque tal cousa non se fai en Israel! Non fagas esta infamia!¹³Pois, onde podo eu ir coa miña vergoña? E ti serás coma un dos necios en Israel. Agora, rógoche, fala co rei, porque el non te negará o entregarme a ti. ¹⁴Pero el non quixo escoitala, e como era máis forte ca ela, violentouna e deitouse con ela.¹⁵Deseguida Amnon aborreceuna dun xeito terrible; o odio co que a aborreceu era maior que o amor co que a amara. E Amnon díxolle: -Érguete, vaite! ¹⁶Pero ela respondeulle: -Non, porque esta inxustiza que me fas botándome fóra é maior que a outra que me fixeches. Pero el non quixo escoitala. ¹⁷Mais ben chamou a seu criado que o servía e díxolle: -Bota a esta muller de aquí, e fecha a porta detrás dela.¹⁸(Ela tiña un vestido de mangas longas, porque así se vestían as fillas virxes do rei con túnicas). E o criado botouna fóra e pechou a porta detrás dela. ¹⁹Entón Tamar puxo cinza sobre a súa cabeza, rachou o manto de mans longas que levaba posto, e marchou berrando coas mans sobre a súa cabeza.²⁰E o seu irmán Absalón díxolle: -Estivo o teu irmán Amnon contigo? Agora, irmá miña, cala, pois é o teu irmán; non te angusties polo asunto. E Tamar quedou desconsolada na casa de seu irmán Absalón. ²¹Cando o rei David escoitou todas estas cousas irouse moito. ²²E Absalón non lle dixo nada a Amnon, nin bo nin malo; pero Absalón odiou a Amnon porque el deshonrara a súa irmá Tamar.²³Pasados dous anos, aconteceu que cando Absalom tiña o tosquiado das ovellas en Baal-Hazor, que está xunto a Efraín, Absalom convidou a tódolos fillos do rei. ²⁴E veu Absalón ao rei, e dixo: -Velaquí, agora o teu servo ten o tosquiado das ovellas; pídoche que o rei veña cos seus servos co teu servo.²⁵Pero o rei dixo a Absalom: -Non, meu fillo; non vaiamos todos, non sexa que sexamos unha carga para ti. E aínda que el insistiu, el non quixo ir pero deulle a súa bendición. ²⁶Entón dixo Absalom: -Pois se non, rógoche que deixes que vaia o meu irmán Amnon connosco. E o rei díxolle: -Por que ha ir contigo?²⁷Pero como Absalón lle insistiu, el deixou ir con el a Amnon e a tódolos fillos do rei. ²⁸E Absalón ordenou aos seus servos, dicindo: -Mirade cando o corazón de Amnon se alegre co viño; e cando eu vos diga: feride a Amnon! Entón matádeo. Non temades, pois non vos mandei eu? Esforzádevos e sede valentes! ²⁹E os servos de Absalón fixeron con Amnon como Absalón lles mandara. Entón todos os fillos do rei se levantaron e montando en cadansúas mulas, fuxiron.³⁰E mentres aínda ían de camiño, chegou a nova a David, dicindo: -Absalón matou a tódolos fillos do rei, e non quedou nin un deles. ³¹Entón o rei ergueuse, rachou as súas roupas e deitouse no chan; e todos os seus servos estaban a carón seu, coas roupas rachadas.³²Pero Ionadab, fillo de Simea, irmán de David, dixo: -Non crea o meu señor que mataron a tódolos mozos fillos do rei; pois só morreu Amnon, pois isto estaba determinado por Absalom dende o día en que Amnon deshonrou a súa irmá Tamar. ³³Agora pois, que o meu señor o rei non teña en conta o conto que andan dicindo: todos os fillos do rei morreron; porque só Amnon morreu.³⁴Entrementres, Absalom fuxiu. E o rapaz que estaba de vixianza alzou os ollos e mirou, e velaí, había unha gran multitude que viña polo camiño detrás del no lado do monte. ³⁵E Ionadab dixo ao rei: -Velaquí, os fillos do rei veñen! Conforme a palabra do teu servo, así aconteceu. ³⁶E sucedeu que tan pronto como rematou de falar, velaí, chegaron os fillos do rei, e levantaron a voz e choraron; e tamén o rei e todos os seus servos choraron moi amargamente.³⁷E Absalón fuxiu e foi xunto a Talmai, fillo de Amiud, rei de Guesur. E David chorou por seu fillo todos os días. ³⁸E Absalón fuxiu a Guesur e estivo alí durante tres anos. ³⁹E o rei David tiña morriña de ir onda Absalom, pois xa se consolara de que Amnon morrera.

Chapter 14

¹E Ioab, fillo de Servia, entendeu que o corazón do rei se inclinaba cara Absalón. ²Entón Ioab mandou a Tecoa e trouxo de alí unha muller sabia, e díxolle: -Finxe estar de loito, e pon roupas de loito, e non te unxas con aceite, senón sé coma unha muller que leva moito tempo de loito por un morto: ³e vai ao rei e falalle deste xeito. E Ioab puxo as palabras na súa boca.⁴Cando a muller tecoa falou ao rei, caeu sobre o seu rostro en terra, e prostrouse, e dixo: -Axúdame, rei! ⁵E o rei díxolle: -Que che pasou? E ela respondeu: -En verdade son viúva; o meu marido morreu. ⁶A túa serva tiña dous fillos; e discutiron no campo, e cando non había quen os separara, un feriu ao outro e matouno.⁷E agora, toda a familia se levantou contra a túa serva, e dixeron: -Entregade ao que feriu o seu irmán para que teñamos que darlle morte por mor da vida do seu irmán que o matou, e habemos destruír tamén o herdeiro. Así matarán o último que me quede e non deixarán o nome do meu marido, nin remanente sobre a face da terra.⁸E o rei dixo á muller: -Vai á túa casa e eu darei ordes en canto a ti. ⁹Entón a muller tecoa dixo ao rei: -Ai meu señor o rei, que a culpa sexa sobre min e sobre a casa do meu pai, pero o rei e o seu trono sexan inocentes.¹⁰E o rei dixo: -Traéme o que fale contra ti e non te ha molestar máis. ¹¹E ela dixo: -Rógolle que o rei se lembre de Iahveh o seu Deus, para que o vingador do sangue non aumente o dano e non destrúa o meu fillo. E el dixo: -Vive Iahveh, que non caerá a terra nin un pelo do teu fillo!¹²Entón a muller dixo: -Permite que a túa serva fale unha palabra máis ao meu señor o rei. E el dixo: -Fala. ¹³E dixo a muller: -Por que, pois, pensaches tal cousa contra o pobo de Deus? Porque ao dicir isto, o rei faise culpable por non traer de volta o seu desterrado. ¹⁴Porque certamente todos morreremos, e somos coma a auga derramada en terra que non se pode recoller outra vez. Pero Deus non quita a vida, senón que diseña medios para que o desterrado non siga lonxe del.¹⁵Agora pois, vin dicir esta palabra ao meu señor o rei, porque o pobo fíxome ter medo; e a túa serva dixo: Falarei agora ao rei; poida ser que o rei faga caso do que pide a súa serva. ¹⁶Pois o rei escoitará para rescatar á súa serva da man do home que procura destruírme a min e a meu fillo, eliminándoos da herdanza de Deus. ¹⁷E a túa serva pensou tamén: -Sexa de consolo para min a palabra do meu señor o rei, porque o meu señor o rei é coma un anxo de Deus, para discernir o bo do malo, pois Iahveh o teu Deus está contigo.¹⁸Entón o rei respondeu e dixo á muller: -Non me agoches nada do que che vou preguntar. E a muller dixo: -Rogo a meu señor o rei que fale. ¹⁹E dixo o rei: -Non anda a man de Ioab metida en todo isto? E a muller respondeu e dixo: -Vive a túa alma! Ó meu señor o rei! Non hai maneira de desviar a dereita nin a esquerda de nada do que di meu señor o rei. En verdade o teu servo Ioab deume ordes, e el puxo todas estas palabras na boca da túa serva. ²⁰O teu servo Ioab fixo isto para mudar a aparencia deste asunto; pero meu señor é sabio como un anxo de Deus, para coñecer todo o que hai na terra.²¹Entón o rei dixo a Ioab: -Velaquí, agora farei isto: vai e trae o mozo Absalom! ²²E Ioab caeu rostro a terra e prostrouse e bendixo ao rei, e dixo Ioab: -Meu señor o rei, hoxe o teu servo sabe que atopei graza ante os teus ollos, pois o rei concedeu o que o seu servo pedía.²³Entón levantouse Ioab e foi a Guesur, e trouxo de volta a Absalón a Xerusalém. ²⁴Pero o rei dixo: -Que volva á súa casa e non vexa a miña faciana. E Absalón volveu á súa casa e non viu a faciana do rei.²⁵En todo Israel non había home tan fermoso e tan admirado como Absalom; dende a planta do seu pé ata a cabeza non había defecto nel. ²⁶Cando se cortaba o cabelo (pois ao final de cada ano cortábao, pois pesaba moito para el e entón rapábase), o peso do cabelo era de douscentos siclos segundo o peso real. ²⁷E a Absalom nacéronlle tres fillos e unha filla que se chamaba Tamar; era unha muller moi fermosa.²⁸E Absalón residiu en Xerusalém por dous anos enteiros sen ver a faciana do rei. ²⁹Entón Absalón mandou chamar a Ioab para mandalo ao rei, pero el non quixo ir. Mandou por segunda vez, e el non quixo ir.³⁰Entón dixo aos seus servos: -Velaí, o campo de Ioab está xunto o meu, e hai cebada alí; ide e prendédelle lume! E os servos de Absalom prenderon lume no campo. ³¹Entón Ioab ergueuse e foi a casa de Absalón, e díxolle: -Por que prenderon lume os teus servos ao meu campo?³²E Absalón respondeu a Ioab: -Velaquí, mandei por ti, dicindo: ven para te mandar ao rei e dicirlle: para que vin de Guesur? Mellor sería para min quedar aínda alí. Agora, que vexa eu o rostro do rei; e se hai culpa en min, que me mate! ³³Entón Ioab foi onda o rei e fíxollo saber; e este chamou a Absalom, e el veu e prostrouse en terra sobre o seu rostro diante do rei; e o rei bicou a Absalom.

Chapter 15

¹Despois disto aconteceu que Absalom fíxose con carros e cabalos, e cincuenta homes para correr diante del. ²E Absalón erguíase moi cedo e poñíase á beira do camiño xunto á porta; e cando calquera que tiña un caso e viña ao rei para xuízo, Absalón chamábao e dicíalle: -De que cidade es? E el respondía: -O teu servo é dunha das tribos de Israel.³E Absalom dicíalle: -Mira, o teu caso é bo e xusto, pero non hai ninguén de parte do rei que te escoite. ⁴E dicía tamén Absalom: -Que bo sería que me fixesen xuíz na terra! Entón toda persoa que tivese un litixio ou causa viría a min e eu faríalle xustiza.⁵E acontecía que cando algún se achegaba para prostrarse diante del, el estendía a súa man, levantábao e bicábao. ⁶E así facía Absalom con todos os israelitas que viñan ao rei para xuízo, e deste xeito roubaba Absalom o corazón dos homes de Israel.⁷E sucedeu que ao cabo de catro anos, Absalom dixo ao rei: -Rógoche que me deixes ir a Hebrón para cumprir o meu voto que fixen a Iahveh. ⁸Pois o teu servo fixo un voto cando vivía en Guesur de Aram, dicindo: se Iahveh me fai volver a Xerusalém, entón servirei a Iahveh.⁹E o rei díxolle: -Vai en paz. E el levantouse e foi a Hebrón. ¹⁰Mais Absalón mandou espías por todas as tribos de Israel, dicindo: -Cando escoitedes o son da trompeta, diredes: Absalón reina en Hebrón!¹¹E con Absalom ían douscentos homes de Xerusalém, convidados, pero ían inxenuamente, sen saber nada. ¹²E Absalón mandou chamar a Ahitofel o guilonita, conselleiro de David, dende a súa cidade de Guilo, ao tempo que ofrecía os sacrificios. E a conspiración ía fortalecéndose pois os seguidores de Absalón ían medrando entre o pobo.¹³Entón chegou un mensaxeiro a David, dicindo: -O corazón dos homes de Israel está con Absalom. ¹⁴Entón David dixo a todos os seus servos que estaban con el en Xerusalém: -Erguédevos, temos que fuxir, porque non haberá escapatoria para ningún de nós por causa de Absalón! Apurádevos, non sexa que nos alcance axiña e traia maldade sobre nós e ataque a cidade a fío de espada! ¹⁵E os servos do rei dixéronlle: -Velaquí, os teus servos están preparados para facer todo o que o noso señor o rei desexe!¹⁶Saíu, entón, o rei e toda a súa casa con el, e o rei deixou dez concubinas para coidar a casa. ¹⁷Saíu, pois, o rei e todo o pobo con el, e pararon en Bet-Merhak. ¹⁸E todos os seus servos pasaron a carón del, todos os cereteos e peleteos e todos os gueteos, os seiscentos homes que viñeran con el dende Gat; e todos eles pasaron diante do rei.¹⁹Entón o rei dixo a Itai o geteo: -Por que ves ti tamén connosco? Volve e queda co rei, pois es un estranxeiro e tamén un exiliado. Volve á túa terra. ²⁰Chegaches onte, e hei facer que andes hoxe connosco mentres eu vou onde queira ir? Volve e leva de volta a teus irmáns, que a misericordia e a fidelidade sexan contigo.²¹Pero Itai respondeu ao rei, e dixo: -Como vive Iahveh e como vive meu señor o rei que, en verdade, onde estea meu señor o rei, sexa para morte ou para vida, alí tamén estará o teu servo! ²²Entón David dixo a Itai: -Vai e pasa adiante! E Itai o gueteo pasou con todos os seus homes e con todos os mozos que estaban con el. ²³E todo o país choraba a gran voz cando todo o pobo cruzou. E o rei cruzou o arroio de Cedrom, e todo o pobo cruzou cara o deserto.²⁴E velaí, Sadoc tamén cruzou, e con el todos os levitas que levaban a arca do pacto de Deus; e puxeron a arca de Deus en terra, e subíu Abiatar cando rematou de pasar todo o pobo que saía da cidade. ²⁵Entón o rei dixo a Sadoc: -Volve a arca de Deus á cidade; se atopo graza ante os ollos de Iahveh, fará que volva e me fará ver a arca e a súa morada. ²⁶Pero se El dixera: Non me comprazo en ti! Aquí estou; que faga comigo o que ben lle pareza.²⁷E o rei dixo tamén ao sacerdote Sadoc: -Non es ti o vidente? Volve á cidade en paz, e con vós os vosos dous fillos, Ahimaas, o teu, e Xonatán, fillo de Abiatar. ²⁸Ollade, eu detereime nos vados do deserto ata que veña palabra da vosa parte para me informar. ²⁹Entón Sadoc e Abiatar levaron de volta a arca de Deus a Xerusalém, e quedaron alí.³⁰E David subiu a costa do Monte das Oliveiras, chorando mentres ía, coa cabeza cuberta e descalzo; e todo o pobo que ía con el cubrira cadansúa cabeza e ían chorando mentres subían. ³¹E alguén fíxolle saber a David, dicindo: -Ahitofel está entre os conspiradores xunto con Absalom. E David dixo: -Ai Señor, rógoche que fagas necio o consello de Ahitofel!³²E aconteceu que cando David se achegou ao cumio onde se adoraba a Deus, velaí que Husai o arquita saíu ao seu encontro co seu manto rachado e pó sobre a súa cabeza. ³³E David díxolle: -Se pasas comigo, serás unha carga para min; ³⁴Pero se volves á cidade e lle dis a Absalón: -Serei o teu servo, rei; como fun servo do teu pai no pasado, así serei agora o teu servo, entón poderás anular o consello de Ahitofel no meu favor.³⁵E non están alí contigo Sadoc e Abiatar, os sacerdotes? Polo tanto, todo o que escoites da casa do rei, halo informar aos sacerdotes Sadoc e Abiatar. ³⁶Velaí, os seus dous fillos están alí con eles, Ahimaas, fillo de Sadoc, e Xonatan, fillo de Abiatar; e por medio deles mandarasme todo o que escoites. ³⁷E Husaí, amigo de David, entrou na cidade cando Absalón entrou en Xerusalém.

Chapter 16

¹Cando David pasou un pouco máis aló do cumio, velaí que Siba, o servo de Mefiboset, saíu ao seu encontro cun par de asnos aparellados que levaban douscentos pans, cen racimos de uvas pasas, cen froitos de verán e un pelexo de viño. ²Entón o rei dixo a Siba: -Para que tes isto? E Siba respondeu: -Os asnos son para a familia do rei, para montar, e o pan e as froitas de verán para que os mozos coman, e o viño para que beba quen se canse no deserto.³Entón o rei dixo: -E onde está o fillo do teu señor? E Siba respondeu ao rei: -Velaquí, está en Xerusalém, pois dixo: hoxe a casa de Israel devolverame o reino do meu pai. ⁴Entón o rei dixo a Siba: -Velaquí, todo o que pertence a Mefiboset é teu. E Siba respondeu: - Meu rei e señor, póstrome diante de ti e agardo atopar graza diante dos teus ollos!⁵Cando o rei David chegou a Bahurim, velaí que saíu de alí un home da familia da casa de Saúl, chamado Simei, fillo de Gera. E cando saíu, botaba maldicións; ⁶e tiraba pedras a David e a tódolos servos do rei David, aínda que todo o pobo e tódolos homes valentes marchaban á súa dereita e á súa esquerda.⁷E Simei dicía mentres maldicía: -Fóra, fóra, home sanguinario! ⁸Iahveh devolveuche todo o sangue derramado da casa de Saúl, a quen lle quitaches o trono; Iahveh entregou o reino na man do teu fillo Absalón; e velaquí, estás preso na túa propia maldade, pois ti es home sanguinario!⁹Entón Abisaí, fillo de Sarvia, dixo ao rei: -Por que ha maldicir este can morto a meu señor o rei? Déixame ir agora a cortarlle a cabeza! ¹⁰Pero o rei dixo: -Que teño que ver eu convosco, fillos de Sarvia? Deixade que siga a maldicir! E se Iahveh lle dixo: maldice a David? Quen lle dirá: por que fixeches isto?¹¹E dixo David a Abisaí e a tódolos seus servos: -Velaquí, o meu fillo que saíu das miñas entrañas procura a miña vida; canto máis este benxaminita? Deixádeo maldicir, pois así Iahveh llo dixo. ¹²Pode ser que Iahveh vexa a miña aflición e me devolva ben a cambio das súas maldicións de hoxe.¹³E David e os seus homes seguiron polo seu camiño; e Simei ía polo lado do monte que está enfronte del, e mentres ía maldicíndolle, lanzaballe pedras e pó. ¹⁴E o rei e todo o pobo que estaba con el chegaron cansos ao Xordán, e alí descansaron.¹⁵Entón Absalón e todo o pobo, os homes de Israel, entraron en Xerusalém, e con el Ahitofel. ¹⁶E aconteceu que cando Husaí o arquita, amigo de David, chegou onda Absalom, Husaí díxolle a Absalom: -Viva o rei! Viva o rei!¹⁷Entón Absalom díxolle a Husaí: -É esta a túa bondade para co teu amigo? Por que non fuches co teu amigo? ¹⁸Pero Husaí dixo a Absalom: -Non, senón que a quen escolla Iahveh e este pobo e tódolos homes de Israel, del serei, e con el quedarei.¹⁹Ademais, a quen hei servir? Non será na presenza do seu fillo? Como servín diante de teu pai, así serei diante de ti.²⁰Entón Absalom dixo a Ahitofel: -Dádeme o voso consello. Que temos que facer? ²¹E Ahitofel dixo a Absalom: Achégate ás concubinas do teu pai que el deixou para gardar a casa; entón todo Israel saberá que te fixeches odioso ao teu pai, e as mans de todos os que están contigo serán fortalecidas.²²Ergueron, pois, para Absalom unha tenda no terrado, e Absalom achegouse ás concubinas de seu pai a vista de todo Israel. ²³O consello que daba Ahitofel naqueles días era como se un consultara a palabra de Deus; así era todo consello de Ahitofel, tanto para David como para Absalón.

Chapter 17

¹E dixo Ahitofel a Absalón: -Pídoche que me deixes escoller doce mil homes, e levantareime para perseguir a David esta noite. ²E irei sobre el cando estea esgotado e feble, e enchereino de medo, e todo o pobo que está con el fuxirá; e matarei só o rei, ³porque el é a quen andas buscando, e farei que todo o pobo volva a ti. E cando todos volvan, todo o pobo quedará en paz. ⁴E o plan pareceulle ben a Absalom e a tódolos anciáns de Israel.⁵Pero Absalón dixo: -Chamade tamén a Husaí o arquita e escoitemos o que ten que dicir. ⁶Cando Husaí chegou a Absalón, este díxolle: - Ahitofel deste xeito. Faremos conforme o seu consello? E se non, fala. ⁷E Husaí dixo a Absalón: -Desta vez o consello que deu Ahitofel non é bo.⁸E dixo ademais Husaí: -Ti sabes que o teu pai e os seus homes son homes valentes, e son violentos coma unha osa privada dos seus cachorros no campo; e o teu pai é un home de guerra que non pasará a noite co pobo. ⁹Velaí, agora estará agochado nalgunha cova ou noutro lugar; e acontecerá que ao primeiro asalto caerán algúns dos teus homes, e o que o escoite dirá: hai unha matanza no pobo que segue a Absalón. ¹⁰E aínda o máis valente, que o seu espírito sexa coma o corazón dun león, desmaiará por completo; porque todo Israel sabe que o teu pai é un home valente, e que todos os que están con el son valentes.¹¹Por iso, o meu consello é que se che xunte todo Israel, dende Dan ata Beerseba, como a area que está á beira do mar en multitude, e que ti mesmo vaias á batalla. ¹²E iremos ao seu encontro en calquera dos lugares onde el se atope, e baixaremos sobre el como cae o orballo sobre a terra; e non quedará ninguén, nin el nin un de todos os homes que están con el.¹³E se marchara a refuxiarse dentro dalgunha cidade, entón todo Israel levará cordas a esa cidade e arrastrararémolo ata o val ata que non se atope alí nin unha pedra pequena. ¹⁴Entón Absalón e todos os homes de Israel dixeron: -O consello de Husaí arquita é mellor que o consello de Ahitofel (porque Iahveh ordenara anular o bo consello de Ahitofel, para que Iahveh trouxera a calamidade sobre Absalón).¹⁵E dixo Husai a Sadoc e a Abiatar, os sacerdotes: -Ahitofel aconsellou deste xeito a Absalón e aos anciáns de Israel, e este foi o meu consello. ¹⁶Agora pois, mandade decontado avisar a David, dicindo: -Non pases a noite nos vados do deserto, senón vai axiña ao outro lado do río, non sexa que o rei e o pobo que está con el sexan destruídos.¹⁷E Xonatán e Ahimaas detivéranse na fonte de En-rogel; e como non podían ser vistos entrando na cidade, unha serventa foi e informounos, e eles saíron para avisar o rei David. ¹⁸Pero un rapaz viunos e avisou a Absalom. Entón os dous saíron a présa e foron á casa dun home en Bahurim que tiña un pozo no seu patio, e baixaron ao pozo.¹⁹E a muller colleu unha manta e estendeuna sobre a boca do pozo, e espallou gran sobre ela, de xeito que non se podía notar nada. ²⁰Cando os servos de Absalón chegaron á muller na casa, dixeron: -Onde están Ahimaas e Xonatán? E a muller díxolles: -Pasaron o arroio. E cando os buscaron e non os atoparon, volveron a Xerusalém.²¹E aconteceu que despois de marchar eles subiron do pozo, e foron e avisaron o rei David, dicindo: -Erguédevos e atravesade axiña as augas, porque así foi o consello de Ahitofel contra vós! ²²Entón David e todo o pobo que estaba con el levantáronse e cruzaron o Xordán; e ao amencer non había ningún que non cruzara o Xordán.²³E cando Ahitofel viu que o seu consello non fora seguido, aparellou o seu asno, ergueuse e foi á súa casa, á súa cidade; e puxo orde na súa casa e aforcouse. E morreu e foi enterrado na sepultura de seu pai.²⁴E chegou David a Mahanaím, e Absalón cruzou o Xordán, e todos os homes de Israel con el. ²⁵Absalón nomeou a Amasa sobre o exército en lugar de Ioab. Amasa era fillo dun home chamado Itra, israelita, que se unira a Abigail, filla de Nahas, irmá de Servia, nai de Ioab. ²⁶E Israel e Absalom acamparon na terra de Galaad.²⁷Cando David chegou a Mahanaím, Sobi, fillo de Nahas de Rabá, dos fillos de Amón, e Maquir, fillo de Amiel de Lodebar, e Barzilai galadita de Rogelim, ²⁸trouxeron leitos, cuncas, pratos de barro, trigo, cebada, fariña, gran tostado, fabas, lentellas, sementes tostadas, ²⁹mel, leite, ovellas e queixo de vaca, para mandar a comer a David e o pobo que estaba con el; pois dicían: o pobo está no deserto, famento, esgotado e sedento.

Chapter 18

¹David pasou revista ao pobo que estaba con el, e puxo sobre eles xefes de mil e de cen. ²E David mandou a unha terceira parte do pobo baixo o mando de Ioab, e unha terceira parte baixo o mando de Abisaí, fillo de Sarvia, irmán de Ioab, e unha terceira parte baixo o mando de Itai o gueteo. E o rei dixo ao pobo: -Eu tamén sairei convosco.³Pero o pobo dixo: -Non irás; porque se fuximos, non se preocuparán por nós, nin nos farán caso mesmo que morramos a metade de nós; pero ti es coma dez mil de nós. Agora pois, será mellor que nos axudes dende a cidade. ⁴E o rei díxolles: -Farei o que mellor vos pareza. E o rei detívose xunto á porta, e todo o pobo saíu por centenas e por mil.⁵E o rei ordenou a Ioab, a Abisaí e a Itai, dicindo: -Por amor a min, tratade con benignidade o mozo Absalón. E todo o pobo escoitou cando o rei ordenou a tódolos comandantes en canto a Absalón.⁶E o pobo saíu ao campo ao encontro de Israel, e a batalla librouse no bosque de Efraín. ⁷E o pobo de Israel foi derrotado alí diante dos servos de David, e houbo ese día unha matanza de vinte mil homes. ⁸E a batalla estendeuse sobre toda aquela rexión; e o bosque devorou máis xente ese día que a espada.⁹E Absalón atopouse cos servos de David. E Absalón ía montado na súa mula e o mula pasou por debaixo da rama espesa dunha aciñeira grande, e a cabeza de Absalón enredouse na aciñeira e quedou colgada entre o ceo e a terra, mentres a mula ía lonxe debaixo del. ¹⁰E un dos homes viuno e avisou a Ioab, dicindo: -Velaquí, vin a Absalom colgado da aciñeira. ¹¹E Ioab dixolle ao home que lle informara: -Velaquí, se o viches, por que non o feriches alí derribándoo ao chan? Eu teríache dado dez pezas de prata e un cinto.¹²Pero o home dixo a Ioab: -Aínda que me deran mil pezas de prata na man, non estendería a miña man contra o fillo do rei, porque aos nosos ouvidos o rei ordenoute a ti, a Abisaí e a Itai, dicindo: - Tédeme conta do mozo Absalom. ¹³E de non ser así, eu tería actuado con traizón contra a súa vida (e nada está oculto ao rei) e ti desentenderíaste de min.¹⁴Pero Ioab respondeu: -Non hei perder o meu tempo aquí contigo. E collendo tres dardos na súa man, traspasounos ao corazón de Absalón mentres aínda estaba vivo no medio da aciñeira. ¹⁵Entón dez mozos que eran escudeiros de Ioab rodearon a Absalom, ferírono e matárono.¹⁶Deseguido, Ioab tocou a trompeta e o pobo deixou de perseguir a Israel, pois Ioab detuvo o pobo. ¹⁷Colleron, pois, a Absalom e botárono nunha fochanca no bosque, e levantaron sobre el unha morea de pedras; e todo Israel fuxiu cada un á súa tenda.¹⁸Absalom, mentres vivía, erguera para si un monumento no val do Rei, pois dicía: non teño fillo para perpetuar o meu nome. E puxo o seu propio nome ao monumento, e ata hoxe chámase Piar de Absalom.¹⁹E dixo Ahimaas, fillo de Sadoc: -Pídoche que me deixes correr para levar as boas novas ao rei, porque Iahveh o rescatou da man dos seus inimigos. ²⁰Pero Ioab díxolle: -Ti non es quen de levar as novas hoxe; levaralas outro día; hoxe non levarás novas, pois o fillo do rei morreu.²¹Entón Ioab dixo ao etíope: -Vai e dille ao rei o que viches. E o etíope prostrouse diante de Ioab e correu. ²²E Ahimaas, fillo de Sadoc, insistiu a Ioab: -Sexa como sexa, pídoche que me deixes correr detrás do cusita. E Ioab dixo: -Por que has de correr, meu fillo, se non haberá recompensa para ti? ²³Pero el dixo: -Sexa como sexa déixame correr. E el dixo: - Vaite! E Ahimaas correu polo camiño do val e pasou á rexión de Cus.²⁴David estaba sentado entre as dúas portas; e o sentinela subiu ao teito da porta no muro, e levantou os ollos e mirou, e velaí, un home corría só. ²⁵E o sentinela clamou e informou ao rei. E o rei dixo: -Se vén só, hai boas novas na súa boca. E el continuou aproximándose,²⁶e o sentinela viu a outro home que corría, e berrou ao porteiro, e díxolle: -Mira, hai un home que corre só. E o rei dixo: -Este tamén trae boas novas. ²⁷E o sentinela dixo: -Creo que o xeito de correr do primeiro é coma a carreira de Ahimaas, fillo de Sadoc. E o rei dixo: -É un bo home, e vén con boas novas.²⁸E Ahimaas clamou e dixo ao rei: - Paz! E prostrouse rostro en terra diante do rei, e dixo: -Bendito sexa Iahveh o teu Deus, que entregou o home que levantou a súa man contra o rei meu señor. ²⁹E o rei dixo: -Está ben o mozo Absalom? E Ahimaas respondeu: -Cando Ioab mandou o servo do rei e ao teu servo, vin un gran balbordo, pero non sabía de que era. ³⁰Entón o rei dixo: - Pasa e ponte alí. E el pasou e quedou alí en pé.³¹E velaquí, chegou o etíope, e dixo: - Que as boas novas sexan proclamadas ao meu señor o rei, porque Iahveh libroute hoxe da man de todos os que se levantaran contra ti! ³²Entón o rei dixo ao etíope: -Está ben o mozo Absalom? E o cusita respondeu: -Sexan coma o mozo os inimigos do meu señor o rei e todos os que se levanten contra ti para facerche mal. ³³E o rei conmoveuse moito, e subiu ao apousento que estaba sobre a porta, e chorou, e dicía ao camiñar: -Meu fillo Absalom, meu fillo, meu fillo Absalom! Que bo sería que morrera eu en lugar teu! Absalom, meu fillo, meu fillo!

Chapter 19

¹E dixéronlle a Ioab: -Velaquí, o rei chora e lamenta por Absalom. ²E a victoria ese día converteuse en loito para todo o pobo, porque o pobo escoitou que se dicía ese día: o rei está triste polo seu fillo!³E o pobo entrou na cidade calado ese día, como un pobo que fuxindo da batalla entra ás agachadas. ⁴E o rei cubriu o seu rostro, e choraba a gran voz: -Meu fillo Absalom! Absalom, meu fillo, meu fillo!⁵Entón Ioab entrou no fogar do rei, e dixo: -Cubriches hoxe con vergoña as caras de tódolos teus servos, que salvaron hoxe a túa vida, a vida dos teus fillos e fillas, a vida das túas mulleres e a vida das túas concubinas; ⁶amando aos que te aborrecen e odiando aos que te aman; pois demostraches hoxe que nin os príncipes nin os servos son nada para ti; porque sei hoxe que se Absalom vivise e todos nós estivésemos mortos, entón estarías contento.⁷Agora érguete, sae e fala con bondade aos teus servos; porque xuro por Iahveh que se non saes, non haberá un só home contigo esta noite, e isto será peor para ti que todo o mal que che veu dende a túa mocidade ata o de agora. ⁸Entón o rei ergueuse e sentou á porta; e cando se lle avisou a todo o pobo, dicindo: -Velaquí, o rei está sentado na porta, todo o pobo veu diante do rei; porque os israelitas fuxiran, a cadansúas tendas.⁹E todo o pobo discutía en todas as tribos de Israel, dicindo: -O rei rescatounos da man dos nosos inimigos e rescatounos da man dos filisteos; e agora fuxiu do país por causa de Absalom. ¹⁰E en canto a Absalom, a quen unximos sobre nós, morreu en batalla. Agora pois, por que estades calados en canto a facer volver o rei?¹¹E o rei David mandou mensaxe a Sadoc e a Abiatar, os sacerdotes, dicindo: -Falade aos anciáns de Xudá, e dicídelles: por que sodes os derradeiros en facer volver o rei á súa casa, xa que a palabra de todo Israel chegou ao rei para que volva á súa casa? ¹²Sodes os meus irmáns, sodes o meu óso e a miña carne. Por que, pois, sodes os derradeiros en facer volver o rei?¹³E dicídelle a Amasa: -Non es ti o meu óso e a miña carne? Fágame Deus así e aínda máis se non es o meu xefe do exército para sempre en lugar de Ioab! ¹⁴E inclinou o corazón de todos os homes de Xudá coma se fosen un só home; e mandaron mensaxe ao rei, dicindo: -Volve, ti e todos os teus servos. ¹⁵E o rei volveu e chegou ao Xordán. E Xudá chegou a Guilgal para ir ao encontro do rei e conducilo ao outro lado do Xordán.¹⁶Entón Simei, fillo de Guera, o benxaminita, que era de Bahurim, deuse présa e baixou cos homes de Xudá ao encontro do rei David. ¹⁷E había con el mil homes de Benxamín e Siba, servo da casa de Saúl, e con el os seus quince fillos e os seus vinte servos; e apresuráronse e cruzaron o Xordán diante do rei. ¹⁸E cruzaron o vao para axudar a pasar á familia do rei e para facer o que lle parecía mellor diante dos seus ollos. E Simei, fillo de Guera, prostrouse diante do rei cando este ía cruzar o Xordán.¹⁹E díxolle ao rei: -Non me considere o meu señor culpable, nin lembre o mal que o seu servo fixo o día que o meu señor o rei saíu de Xerusalém; que o rei non o teña no corazón! ²⁰Pois o teu servo recoñece que pecou, e por iso, velaquí, vin hoxe o primeiro de toda a casa de Xosé, para baixar ao encontro do meu señor o rei.²¹E Abisaí, fillo de Sarvia, respondeu e dixo: -Non ha morrer Simei por isto, porque maldiciu ao unxido de Iahveh? ²²E dixo David: -Que teño que ver eu convosco, fillos de Zeruia, para que esteades hoxe a ser os meus adversarios? Acaso ha morrer home algún hoxe en Israel? Non sei que hoxe fun posto como rei sobre Israel? ²³E o rei dixo a Simei: -Non morrerás! E o rei xuroullo.²⁴Tamén Mefiboset, fillo de Saúl, descendeu ao encontro do rei. E non lavara os seus pés, nin se afeitara, nin lavara as súas roupas dende o día que o rei marchara ata o día en que volveu en paz. ²⁵E aconteceu que cando veu de Xerusalém ao encontro do rei, este díxolle: -Por que non viñeches comigo, Mefiboset?²⁶E el respondeu: -Ai meu señor o rei, o meu servo enganoume; pois o teu servo dixo: aparellarei un asno para montar nel e irei co rei, pois o teu servo é coxo. ²⁷Ademais, calumniou ao teu servo diante do meu señor o rei, pero o meu señor o rei é coma un anxo de Deus; faga o que mellor lle pareza. ²⁸Pois aínda que toda a casa de meu pai era digna de morte diante do meu señor o rei; con todo puxeches ao teu servo entre os que comían na túa propia mesa. Que dereito tería eu para me queixar de nada diante do rei?²⁹Entón o rei díxolle: -Por que insistes nos teus asuntos? Eu decidín que ti e Siba repartirades as terras. ³⁰E Mefiboset dixo ao rei: -Que o tome todo, xa que o meu señor o rei volveu san e salvo á súa casa.³¹E Barzilai de Galaad tamén descendera de Roguelim, e cruzara o Xordán co rei para despedilo no Xordán. ³²E Barzilai era moi vello, de oitenta anos. E el provera ao rei mentres el vivía en Mahanaím, porque era un home moi poderoso. ³³E o rei díxolle a Barzilai: -Pasa comigo, e eu proverei para ti xunto a min en Xerusalém.³⁴Pero Barzillai dixo ao rei: -Cantos días me quedan na vida para que suba eu co rei a Xerusalém? ³⁵Teño agora oitenta anos. Podo distinguir entre o bo e o malo? Pode o teu servo saborear o que coma ou beba? Pode aínda escoitar a voz dos cantores e cantoras? Por que, pois, debe o teu servo ser máis unha carga para o meu señor o rei? ³⁶O teu servo non fará máis ca cruzar o Xordán co rei; por que me ha conceder o rei esta recompensa?³⁷Deixa que o teu servo volva para que morra na miña cidade xunto ao sepulcro de meu pai e de miña nai. Pero, velaquí o teu servo Quimam; que pase el co meu señor o rei, e fai por el o que mellor che parece.³⁸E o rei dixo: -Quimam pasará comigo, e farei por el o que ti queiras; e todo o que me pidas, farei por ti. ³⁹E todo o pobo cruzou o Xordán, e o rei tamén o cruzou. Despois o rei bicou a Barzillai e bendiciuno; e este volveu ao seu lugar.⁴⁰E o rei pasou a Guilgal, e Quimam pasou con el; e todo o pobo de Xudá e tamén a metade do pobo de Israel ían co rei. ⁴¹Entón todos os homes de Israel viñeron ao rei, e dixéronlle: -Por que te roubaron os nosos irmáns, os homes de Xudá, e fixeron cruzar o Xordán ao rei e ás súas casas, e a todos os homes de David con el?⁴²E todos os homes de Xudá responderon aos homes de Israel: -Porque o rei é o noso parente cercano. Por que, pois, vos incomodades por isto? Comemos algo á costa do rei, ou aproveitámonos de algo? ⁴³Pero os homes de Israel responderon aos homes de Xudá, e dixeron: -Nós temos dez partes no rei, e por iso temos máis dereito que vós sobre David. Por que, pois, nos desprezastes? Non foi o noso consello o primeiro en ser dado para facer volver o rei? Pero as palabras dos homes de Xudá prevaleceron sobre as palabras dos homes de Israel.

Chapter 20

¹Pero había alí un home malvado que se chamaba Sheba, fillo de Bicri, benxaminita. E el tocou a trompeta e dixo: -Non temos parte en David nin herdanza no fillo de Ixaí. Israel, cada un aos seus deuses! ²E todos os homes de Israel deixaron de seguir a David e foron tras de Sheba, fillo de Bicri; pero os homes de Xudá quedaron unidos ao seu rei dende o Xordán ata Xerusalém.³Cando David chegou á súa casa en Xerusalém, o rei colleu as dez mulleres e as concubinas que deixara para coidar a casa, e púxoas baixo custodia e proveulles de alimentos, pero non se achegou a elas; e quedaron encerradas ata o día da súa morte, vivindo coma viúvas.⁴Entón o rei dixo a Amasa: -Convócame aos homes de Xudá dentro de tres días, e ti aparece aquí. ⁵Amasa foi convocar a todos os homes de Xudá, pero tardou máis do tempo que lle asignara.⁶Entón David dixo a Abisaí: -Agora Sheba, fillo de Bicri, faranos máis mal que Absalón. Toma, pois, os servos do teu señor e persígueo, non sexa que atope para si cidades fortificadas e poida fuxir das nosas mans. ⁷E saíron tras del os homes de Ioab, xunto cos cereteos e os peleteos, e todos os homes valentes; e saíron de Xerusalém para perseguir a Sheba, fillo de Bicri.⁸E cando estaban xunto á gran pedra que hai en Gabaón, Amasa saíu ao seu encontro. E Ioab estaba vestido coa súa roupa do exército e tiña un cinto atado á cintura cunha espada na vaíña; e ao avanzar, caeu a espada.⁹E Ioab dixo a Amasa: -Como estás, meu irmán? E Ioab colleu a Amasa da barba coa súa man dereita para bicalo. ¹⁰Pero Amasa non se percatou da espada que había na man de Ioab; e este feriu con ela o seu ventre, e as súas tripas derramáronse por terra. E, sen ferilo outra vez, morreu. E Ioab e o seu irmán Abisaí perseguiron a Sheba, fillo de Bicri.¹¹E un dos mozos de Ioab estaba xunto a el, e dixo: -Quen estea con Ioab e quen estea por David, que siga a Ioab. ¹²E Amasa estaba deitado revolvéndose no seu sangue no medio do camiño. E cando aquel home viu que toda a xente se detía, apartou a Amasa do camiño ao campo e botou sobre el unha túnica, porque vía que se paraba todo o que pasaba ao seu carón. ¹³Cando Amasa foi apartado do camiño, todo o pobo segiu a Ioab para perseguir a Sheba, fillo de Bicri.¹⁴E Sheba atravesou todas as tribos de Israel ata Abel-bet-Maacá e reuniuse todo Barim e foi detrás del. ¹⁵Chegaron tamén os homes de Ioab e sitiárono en Abel-bet-Maacá, e levantaron un terraplén contra a cidade que chegaba á muralla; e todo o pobo que estaba con Ioab batía no muro para derrubalo. ¹⁶Entón unha muller sabia clamou dende a cidade: -Escoitade, escoitade! Pídovos que lle digades a Ioab: ven aquí para que poida falar contigo!¹⁷E el achegouse a ela, e a muller dixo: -Es ti Ioab? E el respondeu: -Son eu. Entón ela díxolle: -Escoita as palabras da túa serva. E el respondeu: -Estou a escoitar. ¹⁸Entón ela respondeu, e dixo: -Antes adoitaban dicir: "Certamente consultarán en Abel," e así remataban calquera asunto. ¹⁹Somos unha das cidades máis pacíficas e fieis en Israel. Ti procuras destruír unha cidade e unha nai en Israel. Por que queres destruír a herdanza de Iahveh?²⁰E Ioab respondeu, e dixo: -Lonxe estea de min destruír ou exterminar! ²¹O caso non é este, senón que un home da rexión montañosa de Efraín, chamado Seba, fillo de Bicri, levantou a súa man contra o rei David. Soamente entregádeo, e eu sairei da cidade. E a muller díxolle a Ioab: -Velaquí, mandaremos a súa cabeza por riba do muro! ²²E a muller foi a todo o pobo coa súa sabedoría; e cortáronlle a cabeza a Sheba, fillo de Bicri, e lanzárona a Ioab. E el tocou a trompeta e afastáronse da cidade, cada un á súa tenda. E Ioab volveu a Xerusalém xunto ao rei.²³Ioab era xefe de todo o exército de Israel; e Benías, fillo de Ioyada, era xefe dos cereteos e peleteos; ²⁴Adoram estaba a cargo dos tributos, e Iosafat, fillo de Ahilud, era o cronista; ²⁵Seva era o escriba, e Sadoc e Abiatar os sacerdotes. ²⁶Ira o xaireo era o ministro principal de David.

Chapter 21

¹E houbo unha fame nos días de David por tres anos seguidos. E David consultou a Iahveh, e Iahveh dixo: -É por mor de Saúl e da súa casa sanguinaria que mataron aos gabaonitas.²O rei chamou aos gabaonitas e faloulles. (Os gabaonitas non eran dos fillos de Israel, senón do remanente dos amorreos, e os fillos de Israel fixeran un pacto con eles; pero Saúl procurara matalos polo seu celo polos fillos de Israel e de Xudá). ³E David dixo aos gabaonitas: -Que podo facer por vós, e que podo facer para que bendigades a herdanza de Iahveh?⁴E os gabaonitas dixéronlle: -Non é cuestión nin da prata nin do ouro de Saúl ou da súa casa, nin é cousa nosa dar morte a ninguén en Israel. E el dixo: -Farei por vós o que digades.⁵E eles dixeron ao rei: -Do home que nos consumiu e que procurou exterminarnos para que non quedásemos dentro do territorio de Israel, ⁶han de se nos entregar sete varóns de entre os seus fillos, e colgarémolos diante de Iahveh en Guibea de Saúl, o escollido de Iahveh. E o rei dixo: -Entregaréivolos!⁷Pero o rei compadeceuse de Mefiboset, fillo de Xonatán, fillo de Saúl, por mor do pacto de Iahveh que había entre eles, entre David e Xonatán, fillo de Saúl. ⁸Pero o rei colleu a Armoni e a Mefiboset, os dous fillos de Rizpa, filla de Aiá, que ela lle dera a Saúl, e os cinco fillos de Merab, filla de Saúl, que ela lle dera a Adriel, fillo de Barzilai meholatita; ⁹e entregounos nas mans dos gabaonitas, e eles penduráronos no monte diante de Iahveh, de xeito que sete deles morreron xuntos. Matounos nos primeiros días da colleita, no comezo da colleita da cebada.¹⁰Entón Rizpa, filla de Aiá, colleu tea de cilicio e estendeuna sobre unha rocha, dende o comezo da colleita ata que caeu a choiva do ceo sobre eles; e non permitiu que as aves do ceo se puxeran sobre eles de día nin as feras do campo de noite. ¹¹Cando lle informaron a David do que fixera Rizpa, filla de Aiá, concubina de Saúl,¹²David foi e recolleu os ósos de Saúl e os ósos de Xonatán, o seu fillo, que tiñan os homes de Iabes de Galaad que os roubaran da praza de Bet-san, onde os filisteos os colgaran o día que os filisteos mataron a Saúl en Gilboa. ¹³E trouxo de alí os ósos de Saúl e os ósos do seu fillo Xonatán; e recolleron tamén os ósos dos aforcados.¹⁴E sepultaron os ósos de Saúl e do seu fillo Xonatán na terra de Benxamín, en Zela, no sepulcro do seu pai Cis; e fixeron todo o que o rei ordenara. Despois disto, Deus sentiu compaixón pola terra.¹⁵Houbo de novo guerra entre os filisteos e Israel. David baixou cos seus servos. E loitaron contra os filisteos, e David estaba esgotado. ¹⁶Entón Isbi-Benob, que era descendente de Rafah (a súa lanza pesaba trescentos siclos de bronce e estaba cinguida cunha espada nova), tentou matar a David. ¹⁷Pero Abisaí, fillo de Sarvia, veu ao seu socorro e feriu o filisteo e matouno. Entón os homes de David xuraron, dicindo: -Nunca máis sairás á batalla con nós, para que non se apague a lámpada de Israel.¹⁸Aconteceu despois disto que houbo de novo guerra en Gob contra os filisteos; e Sibecai husatita matou a Saf, que era outro dos fillos de Rafah. ¹⁹Outra vez houbo guerra contra os filisteos en Gob; e Elhanán, fillo de Iare-Oregim de Belén, matou a Goliat o gueteo; e o fío da súa lanza era coma un rolo de tecer.²⁰Houbo outra guerra en Gat, onde había un home de grande estatura que tiña seis dedos en cada man e seis dedos en cada pé, un total de vintecatro; el tamén descendía dos gigantes. ²¹Cando desafiou a Israel, matouno Xonatán, fillo de Simea, irmán de David. ²²Estes catro eran fillos de Rahaf en Gat, e caeron por man de David e dos seus servos.

Chapter 22

¹E David falou a Iahveh as palabras deste canto o día que Iahveh o librou da man de Saúl e de todos os seus inimigos. ²E dixo: "Iahveh é a miña rocha, o meu baluarte e o meu libertador;³o meu Deus, a miña rocha en quen me refuxio; o meu escudo e o poder da miña salvación, meu alto refuxio e o meu Salvador. Rescatáchesme da violencia ⁴Invoco a Iahveh, que digno é de ser louvado, e serei salvo dos meus inimigos.⁵As ondas da morte rodeáronme, os torrentes de iniquidade asustáronme; ⁶as cordas do Sheol envolvíanme, e as redes da morte alcanzáronme.⁷Na miña angustia clamei a Iahveh, e pedín axuda ao meu Deus; e El escoitou a miña voz dende a súa morada, e o meu clamor chegou aos seus ouvidos.⁸Entón a terra foi conmovida e tremeu; conmovéronse os alicerces dos ceos tremeu e foron sacudidos, porque El indignouse. ⁹Fume saíu do seu nariz, e o lume da súa boca consumía; brasas foron prendidas por El¹⁰Inclinou os ceos e descendeu, con densas tebras baixo os seus pés. ¹¹Cabalgou nun querubín e voou, caendo sobre as ás do vento. ¹²Envolto nas tebras, abundancias de augas, e densos nubarróns.¹³Co relampo da súa presenza acendéronse chispas de lume. ¹⁴Iahveh tronou desde os ceos, o Altísimo fixo ouvir a súa voz: ¹⁵Enviou as súas frechas e dispersounos, mandou lóstregos e confundiunos.¹⁶Entón apareceron os torrentes das augas e foron descubertos os alicerces do universo, pola reprensión de Iahveh, polo sopro do alento do seu nariz.¹⁷Estendeu desde o alto a súa man e tomoume, sacoume das moitas augas. ¹⁸Do meu poderoso inimigo libroume, e dos que me odiaban, porque eran máis fortes ca min.¹⁹Enfrontáronse a min o día do meu quebranto, porén Iahveh foi o meu apoio. ²⁰Sacoume a un lugar espazoso, rescatoume, agradouse de min. ²¹Iahveh recompensoume conforme á miña xustiza, pagoume segundo a pureza das miñas mans,²²porque gardei os camiños de Iahveh, non me afastei impiamente do meu Deus. ²³Pois todos os seus decretos estiveron diante de min, e non me afastei dos seus estatutos.²⁴Fun recto con El, e tiven conta de non cometer iniquidade. ²⁵Iahveh recompensou a miña xustiza; a miña pureza diante dos seus ollos.²⁶Co misericordioso amosarás misericordia; e recto para o home recto. ²⁷Limpo amosaraste co limpo, e co perverso, astuto.²⁸En verdade, Ti salvas o pobo aflixido, e humillas os ollos soberbios. ²⁹Ti es a miña lámpada, ó Iahveh! Ti alumeas a miña escuridade!³⁰Contigo aplastarei exércitos, co meu Deus gabearei murallas. ³¹En canto a Deus, o seu camiño é perfecto; a palabra de Iahveh é acrisolada; escudo a todos os que nel esperan.³²Por que quen é Deus senón Iahveh, quen é a Rocha senón o noso Deus? ³³Deus é quen me cingue de poder, e quen fai perfecto o meu camiño.³⁴Que fai que os meus pés sexan como de cervas, e pon firmeza nas miñas alturas, ³⁵que adestra as miñas mans para a loita, e os meus brazos tensen o arco de bronce.³⁶Déchesme tamén o escudo da túa salvación, a túa destra sustentoume,a túa bondade hónrame. ³⁷Agrandas os meus pasos debaixo de min, e os meus tornecelos non fraquearon.³⁹³⁸Perseguín os meus inimigos, e captureinos, e non volvín até acabar con eles. 39Esnaquiceinos e non puideron erguerse, caeron debaixo dos meus pés!⁴¹⁴⁰Pois ti cinguíchesme con forza para a batalla; sometiches debaixo de min os que se levantaron contra min.41Puxeches en fuga os meus inimigos, e puiden destruír os que me odiaban.⁴²⁴³42Miraron para todas partes, mais non houbo quen os librara, aínda a Iahveh, pero non os escoitou. 43Desfíxenos como po ante o vento, boteinos como lama nas rúas.⁴⁴44Libráchesme das liortas do pobo, fixéchesme cabeza das nacións, un pobo que non coñecía, sírveme, ⁴⁵Os fillos dos estranxeiros someteránseme; ao escoitar de min, obedeceránme. ⁴⁶Os estranxeiros debilitaránse e sairán tremendo das súas fortalezas.⁴⁷⁴⁸47Viva Iahveh! Bendita sexa a miña Rocha! Sexa exaltado o Deus da miña salvación, 48o Deus que executa vingaza por min, e suxeita os pobos debaixo de min; ⁴⁹o que me libra dos meus inimigos; ti exáltasme sobre os que se levantan contra min; rescátasme do home cruel.⁵⁰Por iso, Ó Iahveh, confesareite entre as nacións e cantarei louvores ao teu nome. ⁵¹Que salva marabillosamente o seu rei e amosa misericordia ao seu unxido: a David e á súa descendencia para sempre!

Chapter 23

¹Estas son as derradeiras palabras de David: Di David, o fillo de Ixaí, e di o home que foi exaltado, o unxido do Deus de Xacob, o doce salmista de Israel: ²O Espírito de Iahveh falou por min, e a súa palabra está na miña lingua.³Díxome o Deus de Israel, faloume a Rocha de Israel: -O que con xustiza goberna sobre os homes, o que goberna no temor de Deus, ⁴é coma a luz da mañá cando o sol se levanta, coma nunha mañá sen nubes despois da choiva, que fai brillar a tenra herba da terra.⁵E aínda que a miña casa non fora así para Deus, El fixo comigo un pacto eterno, en todo ordenado e ben seguro, que fará prosperar os meus desexos dunha salvación completa.⁶Mais os perversos, todos eles serán coma espiños, Que se botan fóra e ninguén recolle, ⁷Ninguén se aproxima a eles, só co ferro ou con vara de lanza,E con lume que os abrasa completamente no seu lugar.⁸Estes son os nomes dos heroes que tiña David: Ioseb-basebet tacmonita, xefe dos capitáns; este era Adino eznita, porque matou oitocentos nunha soa batalla;⁹e despois del, Elazar, fillo de Dodo ahohita, un dos tres valentes que estaban con David cando desafiaron aos filisteos que se xuntaran alí para a batalla, e os homes de Israel xa fuxiran. ¹⁰Este levantouse e feriu aos filisteos ata que se esgotoua súa man e quedou pegada á espada; e Iahveh concedeu unha grande victoria ese día; e o pobo volveu tras del, só para recoller o botín.¹¹Despois del estaba Sama, fillo de Ague ararita. Os filisteos concentráronse nunha retagarda onde había un campo cheo de lentellas, e o pobo fuxira diante dos filisteos. ¹²Pero el púxose en pé no medio do campo e defendeuno, e feriu aos filisteos; e Iahveh concedeulle unha grande victoria.¹³Tamén baixaron tres dos trinta príncipes e foron a David á cova de Adulam nos días da colleita, cando unha banda de filisteos estaba acampada no val de Refaím. ¹⁴David estaba entón na fortaleza, e unha garda dos filisteos estaba en Belén.¹⁵E David tivo un desexo e dixo: -Que bo sería que alguén me dera a beber auga do pozo de Belén que está xunto á porta! ¹⁶Entón os tres heroes atravesaron o campamento dos filisteos e sacaron auga do pozo de Belén que está á porta, e levárona e trouxéronlla a David, pero el non quixo bebela, senón que a derramou como ofrenda a Iahveh. ¹⁷E dixo: -Lonxe estea de min, Ó Iahveh, que faga isto! Beberei o sangue dos homes que a trouxeron arriscando as súas vidas? E non quixo bebela. Estas cousas fixeron os tres valentes.¹⁸E Abisaí, irmán de Ioab, fillo de Sarvia, era o xefe dos trinta. El lanzou a súa lanza contra trescentos e matounos, e tivo unha gran sona entre os tres. ¹⁹El era o máis respetado dos trinta, por iso chegou a ser o seu xefe, pero non foi incluído entre os tres primeiros.²⁰Máis tarde, Benaías, fillo de Ioyada, fillo dun home valente de Cabseel, home de grandes feitos, matou os dous fillos de Ariel de Moab. E el baixou nun día de neve e matou un león dentro dun foso. ²¹Tamén matou a un exipcio, un home de grande estatura. E o exipcio tiña unha lanza na man; pero Benaya baixou contra el cun caxato e quitoulle a lanza da man do exipcio e matouno coa súa propia lanza.²²Estas cousas fixo Benaías, fillo de Iohada, e tivo fama como os tres valentes. ²³El era o máis respetado entre os trinta, pero sin acadar a sona dos outros tres. E David púxoo ao frente da súa garda persoal.²⁴Asael, irmán de Ioab, estaba entre os trinta; e Elhanán, fillo de Dodo de Belén, ²⁵Sama harodita, Elica harodita, ²⁶a Heles paltita, a Ira, fillo de Iques de Tecoé, ²⁷Abiezer anatotita, Mebunai husatita, ²⁸a Salmón ahohita, a Maharai netofatita,²⁹Heleb, fillo de Baana netofatita; e Itai, fillo de Ribai de Guibea dos fillos de Benxamín; ³⁰Benaías piratonita, Hidai dos arroíos de Gaas, ³¹Abi-albón arbatita, Azmavet barhumita, ³²Eliaba salbonita, os fillos de Iasén e Xonatán,³³Sama ararita, Ahíam, fillo de Sarar ararita, ³⁴Elifelet, fillo de Ahasbai, fillo de Maaca, e Eliam, fillo de Ahitofel gilonita, ³⁵Hezrai carmelita, Paarai arbita, ³⁶a Igal, fillo de Natán de Soba, e a Bani gadita,³⁷a Selec amonita, a Naharai Beerotita, escudeiro de Ioab, fillo de Sarvías, ³⁸Ira itrita, Gareb itrita, ³⁹Urías o hitita; en total trinta e sete.

Chapter 24

¹Unha vez máis acendeuse a ira de Iahveh contra Israel, e incitou a David contra eles para que ordenara: -Vai, fai un censo de Israel e de Xudá. ²E o rei dixo a Ioab, comandante do exército que estaba con el: -Vai por todas as tribos de Israel, dende Dan ata Beerseba, e facede un censo do pobo, para que saiba o número da xente.³Pero Ioab dixo ao rei: -Que Iahveh o teu Deus engada ao pobo cen veces máis do que é, e que o meu señor o rei o vexa! Pero por que se agrada neste asunto o meu señor o rei? ⁴Pero a palabra do rei prevaleceu sobre Ioab e os comandantes do exército. E saíu Ioab e os comandantes do exército da presenza do rei para facer o censo do pobo de Israel.⁵Pasaron o Xordán e acamparon en Aroer, á dereita da cidade que está no medio do val de Gad, cara Iázer. ⁶E foron para Galaad e para a terra de Tahtim-hodsi; e foron para Dan-xaán e dobraron cara Sidón; ⁷e foron á fortaleza de Tiro e a tódalas cidades dos heveos e dos cananeos, e saíron cara o sur de Xudá, a Beerseba.⁸Percorrendo así toda a terra, volveron a Xerusalém ao cabo de nove meses e vinte días. ⁹E Ioab deu ao rei o número do censo do pobo: en Israel había oitocentos mil homes valentes que sacaban espada, e os de Xudá cincocentos mil homes.¹⁰Pero despois de que David fixo contar o pobo, o seu corazón sentiuse aflixido, e dixo a Deus: -Pequei moito no que fixen. E agora, Ó Iahveh, pídoche que quites a iniquidade do teu servo, porque actuei coma un necio.¹¹Cando David se ergueu pola mañá, a palabra de Iahveh veu ao profeta Gad, vidente de David, dicindo: ¹²-Vai e di a David: -Así di Iahveh: ofrézoche tres cousas; escolle unha delas para que eu a faga.¹³E Gad foi onda David e fíxollo saber, dicíndolle: -Queres que veñan sete anos de fame sobre ti na túa terra, ou que fuxas por tres meses diante dos teus inimigos mentres te perseguen, ou que haxa tres días de peste na túa terra? Agora pensa e decide que resposta hei devolver a quen me mandou. ¹⁴E David respondeu a Gad: -Estou moi anguriado, pero é mellor caer nans mans de Iahveh porque as súas misericordias son moitas, que non caer nas mans dos homes.¹⁵Entón Iahveh mandou unha peste sobre Israel dende a mañá ata o tempo sinalado; e morreron do pobo dende Dan ata Beerseba, setenta mil homes. ¹⁶E aconteceu que cando o anxo estendeu a súa man cara Xerusalém para destruíla, Iahveh compadeceuse por esa desgraza e díxolle ao anxo que estaba destruíndo o pobo: -Xa está ben! Detén agora a túa man! E o anxo de Iahveh estaba xunto á eira de Arauna o iebuseo.¹⁷E cando David viu o anxo que estaba a ferir o pobo, díxolle a Iahveh: -Velaquí, son eu o que pequei e eu o que fixen mal; pero estas ovellas, que fixeron? Que a túa man veña sobre min e sobre a casa de meu pai!¹⁸Ese mesmo día Gad foi onda David e díxolle: -Subide e edificade un altar a Iahveh na eira de Arauna iebuseo. ¹⁹E David subiu conforme a palabra de Gad, como Iahveh mandara. ²⁰Arauna mirou e viu o rei e os seus servos que viñan cara a el; e saíu Arauna e prostrouse rostro en terra diante do rei.²¹E preguntou Arauna: -Por que veu o meu señor o rei ao seu servo? E David respondeu: -Para mercarche a eira para edificar un altar a Iahveh, a fin de deter a mortandade do pobo. ²²E Arauna dixo a David: -Tome e ofreza meu señor o rei o que mellor lle pareza: velaí, os bois para o holocausto, e os troncos e os xugos dos bois como leña. ²³Todo, Ó rei, Arauna dállo ao rei! Tamén lle dixo Arauna ao rei: - Iahveh o teu Deus teña favor contigo!²⁴Pero o rei díxolle a Arauna: -Non, senón que de certo comprareino por prezo, porque non ofrecerei holocaustos a Iahveh o meu Deus que non me custaron nada. E David comprou a eira e os bois por cincuenta siclos de prata. ²⁵Entón David edificou alí un altar a Iahveh e ofreceu holocaustos e ofrendas de paz. E Iahveh respondeu á súa súplica pola terra e cesou a praga en Israel.

1 Kings

Chapter 1

¹O rei David era vello, entrado en días, e cubríano con roupas, pero non se quentaba. ²Entón os seus servos dixéronlle: -Buscade para o meu señor o rei unha moza virxe, para que estea diante do rei e o cubra, e durma no seu costado, para que o meu señor o rei se quente.³E buscaron unha moza fermosa en toda a terra de Israel, e atoparon a Abisag sunamita e trouxérona ao rei. ⁴A rapaza era fermosa, e coidou ao rei e servíao, pero o rei non se deitou con ela.⁵Entón Adonías, fillo de Haguit, enalteceuse e dixo: -Eu reinarei. E preparou carros e xinetes, e cincuenta homes para correr diante del. ⁶O seu pai nunca o molestara dicíndolle: por que fas así? Ademais, el era de moi fermoso parecer, e nacera despois de Absalom.⁷E tratara con Ioab, fillo de Sarvia, e co sacerdote Abiatar, e estes apoiaron a Adonías. ⁸Pero o sacerdote Sadoc, e Benaías, fillo de Iehoiadá, e o profeta Natán, e Simei, e Rei e tódolos valentes de David, non estaban con Adonías.⁹E Adonías sacrificou ovellas, vacas e animais cebados xunto á rocha de Zohelet, que está preto de En-rogel, e convidou a todos os seus irmáns, os fillos do rei, e a tódolos homes de Xudá, servos do rei; ¹⁰pero non convidou o profeta Natán, nin a Benaías, nin aos valentes, nin a seu irmán Salomón.¹¹Entón Natán falou a Batseba, nai de Salomón, dicindo: -Non escoitaches que Adonías, fillo de Haguit, reina, e o noso señor David non o sabe? ¹²Agora pois, ven e dareiche un consello para que preserves a túa vida e a do teu fillo Salomón.¹³Vai onda o rei David e dille: -Non xuraches, meu señor o rei, á túa serva, dicindo: certamente o teu fillo Salomón reinará despois de min, e el sentará no meu trono? Por que, pois, reina Adonías? ¹⁴E acontecerá que mentres ti aínda esteas a falar co rei, eu entrarei detrás de ti e reafirmarei as túas palabras.¹⁵Entón Batseba entrou no cuarto do rei. E o rei era moi vello, e Abisag a sunamita coidábao. ¹⁶Entón Batseba prostrouse diante do rei. E o rei dixo: -Que queres? ¹⁷Entón ela respondeulle: -Meu señor, ti xuraches á túa serva por Iahveh o teu Deus, dicindo: o teu fillo Salomón reinará despois de min, e el sentará no meu trono.¹⁸E agora, velaí que Adonías reina, e ti, meu señor o rei, non o sabes. ¹⁹El sacrificou bois e animais cebados e ovellas en gran abundancia, e convidou a todos os fillos do rei, a Abiatar o sacerdote e a Ioab, xefe do exército; pero ao teu servo Salomón non o convidou.²⁰Agora ben, meu señor o rei, os ollos de todo Israel están postos en ti para que lles informes quen ha sentar no trono do meu señor o rei despois del. ²¹Doutro xeito, acontecerá que cando o meu señor o rei durma cos seus pais, eu e o meu fillo Salomón seremos considerados culpables.²²E aínda estaba ela falando co rei, cando chegou o profeta Natán. ²³E avisaron ao rei, dicindo: -Velaí o profeta Natán. O que entrando onda o rei, prostrouse diante do rei, inclinándose ata o chan.²⁴E dixo Natán: -Meu señor o rei, dixeches ti: Adonías reinará despois de min, e el sentará no meu trono? ²⁵Porque baixou hoxe e matou bois, animais cebados e moitísimas ovellas, e convidou a tódolos fillos do rei, e aos oficiais do exército, e ao sacerdote Abiatar; e velaquí, están a comer e a beber diante del, e dixeron: que viva o rei Adonías!²⁶Pero non me convidaron a min, o teu servo, nin ao sacerdote Sadoc, nin a Benaías, fillo de Iehoiadá, nin ao teu servo Salomón. ²⁷Ordenou o meu señor o rei isto sen que informes aos teus servos quen sentará no trono do meu señor o rei despois del?²⁸Entón respondeu o rei David, e dixo: -Chamádeme a Batseba! E ella entrou onda o rei, e púxose diante do rei. ²⁹E o rei xurou, e dixo: -Como vive Iahveh, que rescatou a miña alma de toda anguria, ³⁰que así como che xurei por Iahveh, Deus de Israel, dicindo: "O teu fillo Salomón reinará despois de min, e el sentará no meu trono en meu lugar, así fareino hoxe." ³¹Entón Batseba prostrouse diante do rei co seu rostro en terra, e prostrouse diante do rei, e dixo: -Viva o meu señor o rei David para sempre!³²E o rei David dixo: -Chamádeme ao sacerdote Sadoc, ao profeta Natán e a Benaías, fillo de Iehoiadá. E eles entraron diante do rei. ³³E o rei díxolles: -Levade con vós os servos do voso señor, e montade ao meu fillo Salomón na miña mula, e baixádeo a Guihón; ³⁴E alí o sacerdote Sadoc e o profeta Natán unxirano por rei sobre Israel; e tocade o shofar, e berrade: viva o rei Salomón!³⁵E seguirédelo, e el virá e sentará no meu trono, e el reinará por min, porque eu escollino para que sexa príncipe sobre Israel e sobre Xudá. ³⁶E Benaías, fillo de Iohiadá, respondeu ao rei e dixo: -Amén; así diga Iahveh, Deus do meu señor o rei. ³⁷Como Iahveh estivo co meu señor o rei, así sexa con Salomón, e faga maior o seu trono que o trono do meu señor o rei David.³⁸E Sadoc o sacerdote, e Natán o profeta, e Benaías, fillo de Iohiadá, e os cereteos e os peleteos baixaron e montaron a Salomón na mula do rei David, e levárono a Guihón. ³⁹E o sacerdote Sadoc colleu o corno de aceite do tabernáculo, e unxiu a Salomón; e tocaron o shofar, e todo o pobo dixo: -Viva o rei Salomón! ⁴⁰E todo o pobo subiu detrás del, e o pobo cantaba con frautas e facía tan grande festa que era coma se a terra afundira cos seus berros.⁴¹E Adonías e todos os convidados que estaban con el escoitaron iso cando remataron de comer. Ao ouvir Ioab o son do shofar, dixo: -Por que está a cidade con tanta ledicia e algueirada? ⁴²Mentres el aínda estaba a falar, velaí que chegou Ionatán, fillo do sacerdote Abiatar, e Adonías díxolle: -Entra, porque ti es un home valente, e traes boas novas.⁴³E Ionatán respondeu e dixo a Adonías: -En verdade o noso señor o rei David fixo rei a Salomón. ⁴⁴E o rei mandou con el o sacerdote Sadoc, o profeta Natán, e a Benaías, fillo de Iohiadá, tamén os cereteos e os peleteos, e eles montárono na mula do rei; ⁴⁵e o sacerdote Sadoc e o profeta Natán unxírono por rei en Guihón, e subiron de alí con ledicia, e a cidade está chea de ledicia. Esta é a algueirada que escoitastes.⁴⁶Ademais, Salomón sentouse no trono do reino. ⁴⁷E tamén os servos do rei viñeron bendicir ao noso señor o rei David, dicindo: que Deus faga bo o nome de Salomón máis que o teu nome, e faga maior o seu trono que o teu. E o rei adorou na súa cama. ⁴⁸E tamén dixo así o rei: -Bendito sexa Iahveh, Deus de Israel, que me deu hoxe alguén para sentar no meu trono, e vírono os meus ollos.⁴⁹Entón todos os convidados que estaban con Adonías tremeron, e erguéronse e fóronse cada un polo seu camiño. ⁵⁰Pero Adonías, tendo medo de Salomón, ergueuse e foise agarrar aos cornos do altar. ⁵¹E informáronlle a Salomón, dicindo: -Velaquí, Adonías ten medo do rei Salomón e agarrouse dos cornos do altar, dicindo: xúrame hoxe rei Salomón que non matará o seu servo a espada.⁵²E Salomón dixo: -Se é un home nobre, nin un só dos seus cabelos caerá a terra; pero se se atopa maldade nel, morrerá. ⁵³O rei Salomón mandou que o fixeran baixar do altar; e el veu e prostrouse diante do rei Salomón. Entón Salomón díxolle: -Vaite para a túa casa.

Chapter 2

¹Cando se achegaban os días da súa morte, David mandou ao seu fillo Salomón, dicindo: ²Eu vou no camiño de todos os que están na terra; sé forte e sé un home. ³Garda os preceptos de Iahveh o teu Deus, camiñando nos seus camiños, e gardando os seus estatutos, mandamentos, decretos e testemuños, conforme o que está escrito na lei de Moisés, para que prosperes en todo o que fagas e en todo o que emprendas; ⁴para que Iahveh confirme a palabra que me falou, dicindo: "Se os teus fillos gardan o meu camiño, camiñando en verdade diante de min con todo o seu corazón e con toda a súa alma, non che faltará nunca un descendente no trono de Israel."⁵Agora, ti tamén sabes o que me fixo Ioab, fillo de Sarvia, o que fixo a dous xenerais do exército de Israel, a Abner, fillo de Ner, e a Amasa, fillo de Ieter, e como os matou, derramando en tempo de paz sangue de guerra, e poñendo sangue de guerra no cinto que tiña nos seus lombos e no calzado que tiña nos seus pés. ⁶Ti, pois, farás conforme a túa sabedoría; non permitirás que as súas canas baixen en paz ao Sheol.⁷Mais amosarás misericordia aos fillos de Barlaizi galedita, para que sexan dos que son convidados á túa mesa, porque eles viñeron a min e puxéronse ao meu carón cando eu fuxía do teu irmán Absalom.⁸Tamén tes contigo a Simei, fillo de Guera, fillo de Benxamín, de Bahurim; el maldiciume cunha maldición cruel o día que ía a Mahanaím. Pero el baixou ao meu encontro ao Xordán, e eu xureille por Iahveh, dicindo: non te matarei a espada. ⁹Pero agora non o absolverás, pois ti es un home sabio e sabes o que debes facer con el, e farás descender as súas canas con sangue ao Sheol.¹⁰E David durmiu con seus pais, e foi sepultado na súa cidade. ¹¹Os días que David reinou sobre Israel foron corenta anos: sete anos reinou en Hebrón e trinta e tres anos reinou en Xerusalém. ¹²E Salomón sentou no trono do seu pai David, e o seu reino foi firme en gran maneira.¹³Pero Adonías, fillo de Haguit, foi onda Betsabé, nai de Salomón, e ela díxolle: -Vés en paz? E el dixo: -veño en son de paz. ¹⁴E engadiu: -Teño unha palabra para ti. E ela dixo: -Di. ¹⁵E el dixo: -Ti sabes que o reino era meu, e que todo Israel tiña posta a súa mira en min para que eu reinase; pero o reino cambiou de mans e veu ser do meu irmán, pola decisión de Iahveh é seu.¹⁶Fágoche agora unha petición, non me rexeites. E ela díxolle: -Fala. ¹⁷Entón el dixo: -Rógoche que fales ao rei Salomón (pois el non cho negará), para que me dea a Abisag sunamita por muller. ¹⁸E Batseba dixo: -Moi ben, eu falarei ao rei por ti.¹⁹Entón Batseba foi onda o rei Salomón para falarlle de Adonías. E o rei ergueuse para recibila, inclinouse diante dela, e sentou de novo no seu trono; e fixo traer un trono para a súa nai, e ela sentou á súa dereita. ²⁰Entón ela dixo: -Teño unha pequena petición; non ma negues. E o rei díxolle: -Pide, miña nai, porque eu non cha negarei. ²¹E ela dixo: -Dálle a Abisag sunamita por muller ao teu irmán Adonías.²²Entón o rei Salomón respondeu, e dixo á súa nai: -Por que pides a Abisag sunamita para Adonías? Pide tamén para el o reino, pois é o meu irmán máis vello, e ten do seu lado o sacerdote Abiatar e a Ioab, fillo de Servia. ²³Entón o rei Salomón xurou por Iahveh, dicindo: -Fágame Deus así e aínda peor, se Adonías non paga esta palabra coa súa propia vida!²⁴Vive Iaveh, que me confirmou e me puxo no trono do meu pai David, e escolleu á miña familia como prometera, que Adonías morrerá hoxe! ²⁵E o rei Salomón mandou por medio de Benías, fillo de Ioiada, que arremeteu contra el, e matouno.²⁶E o rei dixo ao sacerdote Abiatar: -Volve a Anatot, ás túas terras, porque es digno de morte; pero non te farei matar hoxe, porque levaches a arca de Iahveh Deus diante do meu pai David, e ademais sufriches en todo o que o meu pai sufriu. ²⁷Así expulsou Salomón a Abiatar do sacerdocio de Iahveh, para que se cumprira a palabra que Iahveh dixera sobre a casa de Elí en Silo.²⁸Cando a nova chegou aos ouvidos de Ioab (pois tamén el se unira a Adonías, aínda que non se unira a Absalón), fuxiu ao tabernáculo de Iahveh e agarrouse dos cornos do altar. ²⁹Cando lle informaron a Salomón que Ioab fuxira ao tabernáculo de Iahveh, e velaquí, estaba xunto ao altar, Salomón mandou a Benaías, fillo de Ioiada, dicindo: -Vai e arremete contra el.³⁰Entón Benaías entrou no tabernáculo de Iahveh, e díxolle: -O rei di: "Sae." Pero el dixo: -Non, senón que aquí morrerei! E Benaías levoulle a súa resposta ao rei, dicindo: -Así dixo Ioab, e así me respondeu. ³¹E o rei díxolle: -Fai tal como el dixo; mátao e sepúltao, e quita de min e da casa do meu pai o sangue inxustamente derramado por Ioab.³²E Iahveh fará recaer o seu sangue sobre a súa cabeza, porque el matou a dous homes máis xustos e mellores ca el, e matouos a espada sen que o meu pai David o soubera: a Abner, fillo de Ner, xefe do exército de Israel, e a Amasa, fillo de Ieter, xefe do exército de Xudá. ³³Que o seu sangue recaia sobre a cabeza de Ioab e sobre a cabeza da súa descendencia para sempre; pero sobre David e sobre a súa descendencia, sobre a súa casa e sobre o seu trono, haberá paz de parte de Iahveh para sempre.³⁴Entón Benaías, fillo de Ioías, subiu e arremetendo contra el, matouno, e foi sepultado na súa casa no deserto. ³⁵E o rei puxo a Benaías, fillo de Ioías, sobre o exército no seu lugar, e o rei puxo a Sadoc por sacerdote en lugar de Abiatar.³⁶Entón o rei mandou chamar a Simei e díxolle: -Constrúete unha casa en Xerusalém, e vive alí; e non saias de alí nin a un lado nin a outro. ³⁷porque sabe con certeza que o día que saias e cruces o arroio do Cedrom, certamente morrerás, e o teu sangue será sobre a túa cabeza. ³⁸E Simei dixo ao rei: -A palabra é boa; tal como dixo o meu señor o rei, así fará o teu servo. E habitou Simei en Xerusalém moitos días.³⁹Pero sucedeu que ao cabo de tres anos, dous servos de Simei fuxiron a Gat, onda o rei Aquis, fillo de Maaca; e avisaron a Simei, dicindo: -Velaquí, os teus servos están en Gat. ⁴⁰Entón Simei ergueuse e montou o seu asno e foi onda Aquis en Gat na procura dos seus servos. Así que Simei foi e trouxo os seus servos de Gat.⁴¹E informáronlle a Salomón que Simei fora de Xerusalém a Gat, e que volvera. ⁴²Entón o rei mandou chamar a Simei, e díxolle: -Non te fixen xurar por Iahveh, e advertinche, dicindo: o día que saias, para aquí ou para alá, con toda seguridade morrerás? E ti dixéchesme: -A palabra é boa, fareina.⁴³Por que, pois, non gardaches o xuramento de Iahveh e o mandamento que che mandei? ⁴⁴E o rei dixo ademais a Simei: -Ti sabes ben no teu corazón todo o mal que fixeches contra o meu pai David; Iahveh, pois, fixo vir o mal sobre a túa cabeza.⁴⁵Pero o rei Salomón será bendito, e o trono de David será firme diante de Iahveh para sempre. ⁴⁶E o rei mandou a Benaías, fillo de Ioías; e el saíu e feriuo, e morreu.

Chapter 3

¹E Salomón emparentou con Faraón, rei de Exipto, casando coa filla de Faraón, e tróuxoa á cidade de David, ata que rematou de edificar a súa casa e a casa de Iahveh, e o muro arredor de Xerusalém. ²Porque ata aqueles días o pobo sacrificaba nos lugares altos, porque aínda non se construíra unha casa ao nome de Iahveh. ³E Salomón amaba a Iahveh, camiñando nos estatutos do seu pai David; pero sacrificaba e queimaba incenso nos lugares altos.⁴O rei ía a Gabaón, porque ese era o principal lugar alto, para sacrificar alí; Salomón ofreceu mil holocaustos sobre ese altar. ⁵Un día Iahveh aparecéuselle a Salomón en soños durante a noite en Gabaón, e Deus díxolle: -Pídeme o que queiras que che dea!⁶E dixo Salomón: -Ti amosaches gran misericordia ao teu servo David o meu pai, porque el andou diante de ti en verdade, en xustiza e con rectitude de corazón contigo; e conservaches esta a túa gran misericordia de xeito que lle deches un fillo que senta no seu trono, como é hoxe.⁷Agora, O Iahveh meu Deus, ti puxeches o teu servo como rei no lugar de meu pai David, e eu son un rapaz mozo que non sei entrar nin saír. ⁸E o teu servo está no medio do teu pobo que ti escolliches, un pobo grande que non se pode contar nin numerar. ⁹Dá, pois, ao teu servo un corazón prudente para xulgar o teu pobo, e para discernir entre o bo e o malo; pois quen poderá xulgar este teu pobo, que é tan grande?¹⁰E agradou ao Señor que Salomón pedira isto. ¹¹E Deus díxolle: -Xa que pediches isto e non pediches moitos días para ti, nin pediches riquezas para ti, nin pediches a vida dos teus inimigos, senón que pediches para ti entendemento para ter xuízo, ¹²velaí, fixen conforme as túas palabras; deiche un corazón sabio e entendido, de xeito que non houbo ninguén semellante a ti antes de ti, nin se levantará ninguén semellante a ti despois de ti.¹³E tamén dareiche as cousas que non pediches, riquezas e gloria, de xeito que entre os reis non haberá ninguén coma ti, todos os teus días. ¹⁴E se ti camiñas nos meus camiños, gardando os meus estatutos e mandamentos, como camiñou o teu pai David, Eu alargarei os teus días.¹⁵Acordou Salomón, e velaí que era un soño; e foi a Xerusalém e púxose diante da arca do pacto de Iahveh, e ofreceu holocaustos e ofreceu sacrificios de paz, e fixo un banquete para todos os seus servos.¹⁶Entón entraron ao rei dúas mulleres prostitutas e presentáronse diante del. ¹⁷E unha delas dixo: -Ai meu señor, eu e esta muller viviamos nunha mesma casa, e dei a luz estando ela comigo na casa.¹⁸E aconteceu que ao terceiro día despois de dar a luz, esta muller tamén pariu, e estabamos xuntas, non había ninguén de fóra na casa, só nós as dúas estabamos na casa. ¹⁹E unha noite o fillo desta muller morreu, porque ela se deitou sobre el. ²⁰E ergueuse a medianoite, e colleu o meu fillo do meu lado, mentres eu, a túa serva, estaba durmida, e púxoo ao seu carón, e colocou o seu fillo morto no meu colo.²¹E cando me erguín moi cedo para darlle o peito ao meu fillo, velaí que estaba morto; pero cando o observei na mañá, velaí que non era o meu fillo a quen parira. ²²Pero a outra muller dixo: -Non, senón que o meu fillo é o que vive, e o teu fillo é o morto. E a outra dixo: -Non, senón que o teu fillo é o morto, e o meu fillo é o vivo. E discutían diante do rei.²³Entón dixo o rei: -Esta di: o meu fillo é o vivo e o teu fillo é o morto; e a outra di: non, senón que o teu fillo é o morto e o meu fillo é o vivo. ²⁴E o rei dixo: -Traédeme unha espada. E trouxéronlle unha espada ao rei. ²⁵Entón o rei dixo: -Cortade polo medio o neno vivo e dádelle a metade a unha e a outra metade á outra.²⁶Entón a muller á que pertencía o fillo vivo, falou ao rei (pois sentiuse profundamente conmovida polo seu fillo), e dixo: -Ai meu señor, dádelle a esta o neno vivo e non o matedes! Pero a outra dixo: -Nin a min nin a ti; partídeo! ²⁷Entón o rei respondeu e dixo: -Dádelle a esta o neno vivo e non o matedes; ela é a súa nai. ²⁸E todo Israel escoitou o xuízo que o rei pronunciara, e temeron ao rei, porque viron que a sabedoría de Deus para xulgar estaba no seu corazón.

Chapter 4

¹E reinou o rei Salomón sobre todo Israel. ²Estes son os príncipes que tivo: Azarías, fillo do sacerdote Sadoc; ³Elihoref e Ahías, fillos de Sisa, eran secretarios; e Iosafat, fillo de Ahilud o cronista; ⁴Benaías, fillo de Ioiada, estaba a cargo do exército, e Sadoc e Abiatar eran os sacerdotes;⁵Azarías, fillo de Natán, xefe dos gobernadores; e Zabud, fillo de Natán, xefe dos oficiais e conselleiro do rei; ⁶Ahisar estaba a cargo da casa real; e Adoniram, fillo de Abda, dos tributos.⁷E Salomón tiña doce gobernadores sobre todo Israel, que proveían ao rei e á súa casa; cada un deles tiña que abastecelos durante un mes no ano. ⁸E estes son os seus nomes: o fillo de Hur na rexión montañosa de Efraín; ⁹o fillo de Decar, en Macaz, en Saalbim, en Bet-semes, en Elón e en Bet-hanán; ¹⁰o fillo de Hesed en Arubot; el tiña tamén a Soco e toda a terra de Hefer;¹¹o de Abinadab sobre tódalas rexións de Dor; este tiña por muller a Tafat, filla de Salomón; ¹²Baana, fillo de Ahilud, en Taanac e en Meguido, en todo Bet-seán, que está preto de Saretán, e máis abaixo de Izeréel, dende Bet-seán ata Abel-mehola e ata o outro lado de Iocmeam; ¹³o fillo de Gueber en Ramot de Galaad; el tiña tamén as cidades de Iacir, fillo de Manasés, que están en Galaad; tiña tamén a provincia de Argob que está en Basán, sesenta grandes cidades con muros e fechos de bronce; ¹⁴Ahinadab, fillo de Ido, en Mahanaím;¹⁵Ahimaas en Neftalí; este tamén tomou por muller a Basemat, filla de Salomón. ¹⁶Baana, fillo de Husaí, en Aser e en Alot; ¹⁷Iosafat, fillo de Parua, en Isacar;¹⁸Simei, fillo de Ela, en Benxamín; ¹⁹Gueber, fillo de Uri, na terra de Galaad, a terra de Sehón, rei dos amorreos, e de Og, rei de Basán. Este era o único gobernador naquela terra.²⁰Xudá e Israel eran numerosos, coma a area que está á beira do mar en multitude, e comían, bebían e alegrábanse. ²¹E Salomón gobernaba sobre todos os reinos dende o río Éufrates ata a terra dos filisteos e ata o límite de Exipto; e eles traían presentes e servían a Salomón todos os días da súa vida. ²²E o fornecemento de Salomón para cada día era de trinta medidas de flor de fariña, sesenta medidas de fariña, ²³dez bois gordos, vinte bois de pasto e cen ovellas; sen os servos, gacelas, corzos e aves cebadas.²⁴Pois el dominaba toda a rexión alén do río Éufrates, dende Tifsa ata Gaza, e sobre todos os reis alén do río Éufrates; e tiña paz por todas partes arredor. ²⁵E Xudá e Israel vivían seguros, cada un debaixo da súa vide e debaixo da súa figueira, dende Dan ata Beerseba, todos os días de Salomón.²⁶Ademais disto, Salomón tiña corenta mil cabalos nas súas cortes para os seus carros, e doce mil xinetes. ²⁷E estes gobernadores abastecían ao rei Salomón e a todos os que viñan á mesa do rei Salomón, cada un por un mes, e non lles faltaba de nada. ²⁸Tamén facían traer cebada e palla para os cabalos e para as bestas de carga ao lugar onde el estaba, cada un segundo o seu turno.²⁹E Deus deulle a Salomón sabedoría e prudencia en gran maneira, e anchura de corazón coma a area que está á beira do mar. ³⁰E a sabedoría de Salomón era maior que a de tódolos fillos do oriente e que toda a sabedoría dos exipcios. ³¹Aínda era máis sabio que calquera persoa, máis que Etán Ezraita, e máis que Hemán, Calcol e Darda, fillos de Mahol; e era famoso entre todas as nacións arredor.³²E compuxo tres mil proverbios, e mil cinco cantigas. ³³Tamén disertaba sobre as árbores, dende o cedro do Líbano ata o hisopo que nace na parede. Tamén falou sobre os animais, as aves, os reptís e os peixes. ³⁴E viñan de tódolos pobos e de tódolos reis da terra para escoitar a sabedoría de Salomón, aos que chegara a fama da súa sabedoría.

Chapter 5

¹Hiram, rei de Tiro, mandou tamén os seus servos a Salomón, cando escoitou que o unxiran por rei en lugar do seu pai; porque Hiram sempre foi amigo de David. ²Entón Salomón mandou dicir a Hiram: ³Ti sabes que o meu pai David non puido edificar unha casa para o nome de Iahveh o seu Deus, por mor das guerras que tiveron por todas partes, ata que Iahveh puxo os seus inimigos debaixo dos seus pés.⁴Pero agora Iahveh o meu Deus deume paz por todas partes; non hai inimigo nin mal para temer. ⁵Polo tanto, decidín agora edificar unha casa ao nome de Iahveh o meu Deus, conforme o que Iahveh falou ao meu pai David, dicindo: "O teu fillo, a quen eu poñerei no teu lugar no trono, el edificará unha casa ao meu nome."⁶Agora pois, manda que me corten cedros do Líbano, e os meus servos estarán cos teus, e eu dareiche para os teus servos o xornal que me digas, pois ti sabes ben que non hai ninguén entre nós que saiba cortar a madeira coma os sidonios.⁷Cando Hiram escoitou as palabras de Salomón, alegrouse moito e dixo: -Bendito sexa hoxe Iahveh que deu a David un fillo sabio sobre este pobo tan grande! ⁸E Hiram mandou dicir a Salomón: -Escoitei o que me mandaches dicir; farei todo o que che agrada en canto á madeira de cedro e a madeira de ciprés.⁹Os meus servos levaranos do Líbano ao mar, e eu mandareinos en balsas polo mar ao lugar que ti me digas, e alí será desatado, e ti tomaralo. E ti cumprirás o meu desexo dando alimento á miña casa.¹⁰Hiram, pois, deulle a Salomón toda a madeira de cedro e de ciprés que desexaba. ¹¹E Salomón daba a Hiram vinte mil cargas de gran para o mantemento da súa casa, e vinte cargas de aceite puro. Isto era o que Salomón daba a Hiram cada ano. ¹²E Iahveh deu sabedoría a Salomón como lle prometera; e houbo paz entre Hiram e Salomón, e os dous fixeron un pacto.¹³E o rei Salomón reclutou traballadores de todo Israel, e a leva foi de trinta mil homes, ¹⁴E mandounos ao Líbano, dez mil por mes, por turno; estaban un mes no Líbano e dous meses na súa casa; e Adoniram estaba a cargo da leva.¹⁵E Salomón tiña setenta mil adicados a carrexar e oitenta mil que cortaban nos montes; ¹⁶sen contar os oficiais principais de Salomón que estaban a cargo do traballo, tres mil trescentos que tiñan a cargo á xente que facía o traballo.¹⁷E o rei mandou que trouxeran pedras grandes, pedras caras, para os alicerces da casa, e pedras labradas. ¹⁸E os construtores de Salomón, os de Hiram e os homes de Gebal cortaron e prepararon a madeira e tallaron a canteira para labrar a casa.

Chapter 6

¹No ano catrocentos oitenta despois de que os fillos de Israel saíron de Exipto, no cuarto ano do reinado de Salomón sobre Israel, no mes de Ziv, é dicir, o mes segundo, comezou el a edificar a casa de Iahveh ²A casa que o rei Salomón edificou a Iahveh era de sesenta cóbados de lonxitude, vinte de anchura e trinta cóbados de altura.³E o pórtico diante do santuario da casa tiña vinte cóbados de lonxitude no sentido da anchura da casa, e a anchura diante da casa era de dez cóbados. ⁴E fixo á casa fiestras anchas por dentro e estreitas por fóra.⁵E edificou xunto o muro da casa, compartimentos arredor, contra os muros da casa arredor do templo e do lugar santísimo; e fixo cámaras laterais arredor. ⁶O apousento inferior tiña cinco cóbados de anchura, o do medio seis cóbados de anchura e o terceiro sete cóbados de anchura; porque fixera canzorros ao redor da casa por fóra, para que as vigas non encaixaran nos muros do templo.⁷E cando se edificou a casa, fixérona de pedras que xa foran labradas na canteira, de xeito que cando a construían, non se escoitou na casa nin martelos, nin machado, nin calquera outra ferramenta. ⁸A entrada do apousento medio estaba no lado dereito da casa, e subía por unha escada de caracol ao apousento medio, e do apousento medio ao superior.⁹Construíu, pois, a casa e rematoua, e cubriuna con vigas e táboas de cedro. ¹⁰E edificou tamén o apousento arredor de toda a casa, de cinco cóbados de altura, que estaba apoiado na casa con madeiras de cedro.¹¹E veu a palabra de Iahveh a Salomón, dicindo: ¹²En canto a esta casa que estás a edificar, se andas nos meus estatutos e practicas os meus decretos, e gardas todos os meus mandamentos camiñando neles, eu tamén cumprirei contigo a miña palabra que dixen ao teu pai David; ¹³e habitarei no medio dos fillos de Israel, e non abandonarei o meu pobo Israel.¹⁴Así Salomón edificou a casa e rematouna. ¹⁵E cubriu os muros da casa con tablóns de cedro, cubríndoa de madeira por dentro, dende o chan da casa ata as vigas do teito; e cubriu tamén o piso con madeira de ciprés.¹⁶Tamén fixo na parte traseira da casa un edificio de vinte cóbados, de tablóns de cedro dende o chan ata o teito. Así fixo na casa un santuario interior: o lugar santísimo. ¹⁷A casa, é dicir, a nave de diante tiña corenta cóbados. ¹⁸E a casa estaba revestida de cedro tallado en forma de cabazas e de flores abertas; todo era de cedro, non se vía pedra algunha.¹⁹E adornou o Santuario interior no fondo da Casa para poñer alí a arca do pacto de Iahveh. ²⁰O lugar santísimo estaba na parte interna e tiña vinte cóbados de lonxitude, vinte de anchura e vinte de altura, e cubriuno de ouro puro; e o altar recubriuno de cedro.²¹Despois Salomón cubriu de ouro puro o interior da casa, e pechou a entrada do santuario con cadeas de ouro, e recubriuno de ouro. ²²Revestiu de ouro toda a Casa, de arriba abaixo, e cubriu de ouro todo o altar que estaba diante do Santuario interior.²³Fixo tamén no lugar santísimo dous querubíns de madeira de oliveira, cada un de dez cóbados de altura. ²⁴Unha á do querubín tiña cinco cóbados, e a outra á do querubín tiña outros cinco cóbados, de xeito que había dez cóbados dende a punta dunha á ata a punta da outra. ²⁵Tamén o segundo querubín tiña dez cóbados; porque os dous querubíns eran dun mesmo tamaño e dunha mesma feitura. ²⁶A altura dun era de dez cóbados, e do outro tamén.²⁷No interior da casa, no lugar santísimo, puxo os querubíns, que estendían as súas ás de modo que a á dun tocaba unha parede, e a á do outro tocaba a outra parede; as outras dúas ás tocaban unha á outra no medio da casa. ²⁸Máis tarde cubriu de ouro os querubíns.²⁹E esculpiu todos os muros da casa arredor, por dentro e por fóra, con figuras de querubíns, palmeiras e flores abertas. ³⁰E revestiu de ouro o piso da casa por dentro e por fóra.³¹E para a entrada do santuario fixo portas de madeira de oliveira; e as xambas das portas eran pentagonais. ³²As dúas portas eran de madeira de oliveira, e esculpiu nelas figuras de querubíns, palmeiras e flores abertas que recubiru de ouro; revestiu tamén de ouro os querubíns e as palmeiras.³³Tamén fixo para a porta do templo postes cadrados de madeira de oliveira. ³⁴As dúas portas eran de madeira de ciprés; as dúas follas dunha porta eran xiratorias, e as outras dúas follas da outra porta tamén. ³⁵E esculpiu nelas querubíns, palmeiras e flores abertas, e cubriunas con ouro refinado nas entalladuras.³⁶E edificou o patio interior de tres ringleiras de pedras labradas e unha ringleira de vigas de cedro.³⁷No cuarto ano, no mes de Ziv, foi posto o fundamento da casa de Iahveh. ³⁸E no ano undécimo, no mes de Bul, é dicir, o oitavo mes, a casa foi rematada con todos os seus detalles e de acordo o seu deseño. De tal xeito que lle levou sete anos edificala.

Chapter 7

¹E Salomón edificou a súa propia casa en trinta anos, e rematou toda ela. ²E edificou a casa do Bosque do Líbano, que tiña cen cóbados de lonxitude, cincuenta cóbados de anchura e trinta cóbados de altura, sobre catro ringleiras de columnas de cedro, con trabes de cedro sobre as columnas.³E estaba cuberto con tablóns de cedro sobre as trabes, que se apoiaban en corenta e cinco columnas; cada ringleira tiña quince columnas. ⁴Había tres ringleiras de fiestras, unha fiestra en fronte da outra en tres ringleiras. ⁵Todas as portas e os postes eran cadrados, e as fiestras estaban en fronte das outras en tres ringleiras.⁶Fixo tamén un pórtico de columnas, que tiña cincuenta cóbados de lonxitude e trinta cóbados de anchura; este pórtico estaba en fronte das primeiras, coas súas columnas e os seus madeiros correspondentes.⁷Fixo tamén o pórtico do trono para xulgar, o pórtico do xuízo, e cubriuno de cedro dende o chan ata o teito.⁸E a casa na que vivía, noutro atrio detrás do pórtico, era de obra semellante a esta. E edificou Salomón para a filla de Faraón, con quen casara, unha casa de xeito semellante á do pórtico.⁹Todas aquelas obras eran de pedras preciosas, labradas e axustadas con serras segundo as medidas, por dentro e por fóra, dende os alicerces ata os rebordes, e do mesmo xeito por fóra ata o gran atrio. ¹⁰O fundamento era de pedras preciosas, pedras grandes, pedras de dez cóbados e pedras de oito cóbados.¹¹Dende alí arriba había tamén pedras preciosas, labradas segundo as súas medidas, e de madeira de cedro. ¹²E o gran patio tiña arredor tres ringleiras de pedras labradas e unha ringleira de vigas de cedro; o mesmo sucedía co patio interior da casa de Iahveh e o patio da casa.¹³E o rei Salomón mandou vir de Tiro a Hiram, ¹⁴o fillo dunha viúva da tribo de Neftalí. O seu pai, que traballaba o bronce, era de Tiro. E Hiram estaba cheo de sabedoría, entendemento e coñecemento en todo o traballo de bronce. Veu onda o rei Salomón e fixo toda a súa obra.¹⁵Fundiu dúas columnas de bronce, de dezaoito cóbados de altura cada unha, e un fío de doce cóbados medía a circunferencia de unha e a outra. ¹⁶Fixo tamén dous capiteis de bronce fundido para poñelos sobre as cabeceiras das columnas; de cinco cóbados de alto cada un deles. ¹⁷Tiñan trenzas en forma de rede e cordóns en forma de cadeas para os capiteis que habían de poñer sobre as cabeceiras das columnas; sete para cada capitel.¹⁸Fixo tamén dúas ringleiras de granadas arredor da rede para cubrir cos granados os capiteis que estaban nas cabezas das columnas; e fixo o mesmo no outro capitel. ¹⁹Os capiteis que estaban sobre as columnas no pórtico tiñan forma de lirios e medían catro cóbados.²⁰Tamén tiñan os capiteis das dúas columnas, duascentas granadas en dúas ringleiras arredor en cada capitel sobre a súa moldura que estaba rodeado pola rede. ²¹E ergueu as columnas no pórtico do templo; e cando alzou a columna do lado dereito, chamouna Iaquim; e alzando a columna do lado esquerdo, chamouna Boaz. ²²E puxo sobre as cabezas das columnas un motivo en forma de lirios, e así foi rematado o traballo das columnas.²³Fixo tamén un mar de fundición de dez cóbados dun lado a outro, un depósito redondo de dez cóbados de diámetro, cinco cóbados de alto, e trinta cóbados de circunferencia ²⁴Por debaixo e arredor do seu borde colocou bólas semellantes a cabazas, dez en cada cóbado, que cinguían o mar en dúas ringleiras, que foran fundidas nunha soa peza co mar.²⁵Estaba asentado sobre doce bois, tres mirando cara o norte, outros tres cara o occidente, outros tres cara o sur e outros tres cara o oriente; o mar descansaba sobre eles e os cadrís dos bois estaban virados cara dentro. ²⁶O espesor do mar era dun palmo menor, e o seu borde era labrado coma o borde dunha copa ou de flor de lis; e a súa capacidade era de dous mil batos.²⁷Fixo tamén dez basas de bronce; a lonxitude de cada basa era de catro cóbados, a anchura de catro cóbados e a altura de tres cóbados. ²⁸E esta era a obra das basas: tiñan entrepanos que estaban encadrados entre as molduras; ²⁹E sobre os entrepanos que estaban entre as molduras había figuras de leóns, bois e querubíns; e sobre os entrepanos da basa, por riba e por debaixo dos leóns e dos bois, había molduras en baixo relieve.³⁰Cada basa tiña catro rodas de bronce con eixes de bronce, e nos seus catro extremos había repisas da fonte que sobresaían dos festóns para vir a estar debaixo da fonte. ³¹A boca da fonte entraba un cóbado no extremo que saía por riba da base; e a boca era redonda, do mesmo xeito que o extremo, dun cóbado e medio. Sobre a boca había gravados en entrepanos cadrados, non redondos.³²As catro rodas estaban debaixo dos entrepanos, e os eixes das rodas nacían nunha mesma base; a altura de cada unha das rodas era de un cóbado e medio. ³³A forma das rodas era como a das rodas dun carro; os seus eixos, os seus radios, os seus cubos e os seus anchos, todo era de metal fundido.³⁴Tamén fixo catro resaltes nos catro extremos de cada basa; os resaltes eran parte da mesma basa. ³⁵E sobre a basa había unha peza redonda de medio cóbado de altura, e sobre a basa había as súas molduras e taboleiros que saían dela.³⁶E fixo nas táboas das molduras e nos taboleiros, encavamentos de querubíns, de leóns e de palmeiras, en proporción ao espacio de cada unha, e outros adornos arredor. ³⁷Fixo así dez basas, fundidas dun mesmo xeito, dunha mesma medida e dunha mesma forma.³⁸Fixo tamén dez fontes de bronce, cada fonte tiña a capacidade de corenta batos, cada unha de catro cóbados de ancho, e puxo unha fonte sobre cada unha das dez basas. ³⁹E puxo cinco basas ao lado dereito da casa e as outras cinco ao lado esquerdo; e puxo o mar no lado dereito da casa, cara o oriente, cara o sur.⁴⁰Hiram fixo tamén fontes, tenaces e baldes. Así rematou todo o traballo que fixera para Salomón na casa de Iahveh: ⁴¹as dúas columnas e os capiteis redondos que estaban enriba das dúas columnas; e dúas redes que cubrían os dous capiteis redondos que estaban sobre as cabezas das columnas;⁴²catrocentas granadas para as dúas redes, dúas ringleiras de granadas en cada rede para cubrir os dous capiteis redondos que estaban sobre as cabezas das columnas; ⁴³as dez basas e as dez fontes sobre as basas;⁴⁴o mar con doce bois debaixo do mar; ⁴⁵e as caldeiras, as pás, os hisopos e todos os utensilios que Hiram fixera ao rei Salomón para a casa de Iahveh, de bronce fundido.⁴⁶O rei fixo fundir todo no val do Xordán, en terra arxilosa, entre Sucot e Saretán. ⁴⁷E Salomón non pesou o bronce de tódolos utensilios, por mor da gran cantidade deles.⁴⁸Entón Salomón fixo todos os utensilios que había na casa de Iahveh: un altar de ouro e unha mesa de ouro sobre a que estaba o pan da proposición; ⁴⁹cinco candeeiros de ouro puro á man dereita e outros cinco á esquerda, fronte o lugar santísimo; as flores, as lámpadas e as tenazas de ouro.⁵⁰tamén os pratos, culleres, coitelos, cuncas e incensarios de ouro puro; e os gonzos de ouro para as portas da casa interior, do lugar santísimo e para as portas do templo.⁵¹E foi rematada toda a obra que o rei Salomón dispuxo facer para a casa de Iahveh. Entón Salomón trouxo as cousas que o seu pai David santificara: prata, ouro e utensilios; e puxo todo nos tesouros da casa de Iahveh.

Chapter 8

¹Entón Salomón reuniu diante del en Xerusalém os anciáns de Israel, a tódolos príncipes das tribos e aos principais das familias dos fillos de Israel, para traer a arca do pacto de Iahveh dende a cidade de David, é dicir, Sión. ²E todos os homes de Israel reuníronse diante do rei Salomón no mes de Etanim, é dicir, o sétimo mes, no día da festa.³Cando chegaron todos os anciáns de Israel, os sacerdotes colleron a arca. ⁴E levaron a arca de Iahveh, e o tabernáculo de reunión e todos os utensilios santos que había no tabernáculo; os sacerdotes e os levitas os subiron. ⁵E o rei Salomón e toda a congregación de Israel que estaba con el reunida diante da arca, estaban sacrificando ovellas e bois que non se podían contar nin calcular por a gran cantidade deles.⁶Entón os sacerdotes puxeron a arca do pacto de Iahveh no seu lugar, no santuario da casa, no lugar santísimo, debaixo das ás dos querubíns. ⁷Porque os querubíns estenden as súas ás sobre o lugar da arca, e así os querubíns cubren a Arca e as súas varas por riba. ⁸Aínda que as varas eran tan largas, que os seus extremos deixábanse ver dende o lugar sando, que está diante do Lugar Santísimo, pero non se podían ver dende fóra. E así quedaron ata hoxe.⁹Na arca non había nada, agás as dúas táboas de pedra que Moisés puxera alí en Horeb, onde Iahveh fixo pacto cos fillos de Israel cando saíron da terra de Exipto. ¹⁰E aconteceu que cando os sacerdotes saíron do santuario, a nube encheu a casa de Iahveh ¹¹e os sacerdotes non puideron continuar servindo por mor da nube, porque a gloria de Iahveh enchera a casa de Iahveh.¹²Entón Salomón dixo: -Iahveh dixo que habitaría na densa oscuridade. ¹³Eu edifiquei unha casa de morada para Ti, un lugar para que habites para sempre.¹⁴Despois o rei volveu o seu rostro e bendiciu a toda a congregación de Israel, mentres toda a congregación de Israel estaba en pé. ¹⁵E dixo: -Bendito sexa Iahveh, Deus de Israel, que cumpriu coa súa man todo o que falou ao meu pai David, dicindo: ¹⁶"Dende o día que saquei o meu pobo Israel de Exipto, non escollín ningunha cidade de tódalas tribos de Israel para edificar unha casa para que o meu nome estea alí, pero escollín a David para que estivera sobre o meu pobo Israel.¹⁷E o meu pai David tiña no seu corazón o desexo de edificar unha casa ao nome de Iahveh, Deus de Israel. ¹⁸Pero Iahveh dixo ao meu pai David: porque tes no teu corazón o desexo de edificar unha casa ao meu nome, fixeches ben en telo no teu corazón. ¹⁹Con todo, ti non edificarás a casa, senón o teu fillo que sairá dos teus lombos, el edificará unha Casa ao meu nome.²⁰E Iahveh cumpriu a súa palabra que dixo, porque eu levanteime no lugar do meu pai David, e sentei no trono de Israel, como dixera Iahveh, e construín a casa ao nome de Iahveh, Deus de Israel. ²¹E puxen alí un lugar para a arca, que ten o pacto de Iahveh que fixo cos nosos pais cando os sacou da terra de Exipto.²²Entón Salomón parouse diante do altar de Iahveh a vista de toda a congregación de Israel, e estendendo as súas mans cara o ceo, ²³dixo: -Ai Iahveh, Deus de Israel, non hai Deus coma ti, nin enriba nos ceos nin embaixo na terra, que gardas o pacto e a misericordia para cos teus servos que andan diante de ti con todo o seu corazón; ²⁴que gardaches ao teu servo David, o meu pai, o que lle prometiches; dixéchelo coa túa boca, e cumpríchelo coa túa man, como se ve neste día.²⁵Agora, Iahveh Deus de Israel, cumpre co teu servo David, o meu pai, o que lle prometiches, dicindo: "Non faltará un home diante de min para sentar no trono de Israel, se os teus fillos gardan o meu camiño e andan diante de min, como ti andaches diante de min." ²⁶Agora, Ó Iahveh, Deus de Israel, rógoche que se cumpra a palabra que dixeches ao teu servo David, o meu pai.²⁷Aínda que, en verdade habitará Deus sobre a terra? Velaí que os ceos, e os ceos dos ceos, non te poden conter, canto menos esta casa que eu edifiquei! ²⁸Mais ti, Ó Iahveh o meu Deus, atende á oración do teu servo e á súa suplica, escoitando o clamor e a oración que o teu servo fai hoxe diante de ti;²⁹para que os teus ollos estean abertos sobre esta casa noite e día, sobre o lugar do que dixeches: alí estará o meu nome; para que escoites a oración que o teu servo dirixa cara este lugar. ³⁰Escoita, pois, a oración do teu servo e do teu pobo Israel, cando oren cara este lugar; ti escoita no ceo, dende a túa morada; e cando escoites, perdoa.³¹Se alguén peca contra o seu próximo, e se lle pida xuramento, e entre nesta casa para xurar diante do teu altar, ³²enton escoita Ti dende o ceo, e obra e xulga os teus servos, condenando o impío para traer a súa conduta sobre a súa propia cabeza, e xustificando o xusto para darlle segundo a súa xustiza.³³E se o teu pobo Israel é derrotado diante do seu inimigo porque pecou contra ti, e volve a ti, e confesa o teu nome, e ora, e suplican nesta Casa, ³⁴escoita Ti dende os ceos, e perdona o pecado do teu pobo Israel, e fainos volver á terra que deches aos seus pais.³⁵Cando o ceo se peche e non chova, porque eles pecaron contra ti, e oren cara este lugar e confesen o teu nome, e se volvan do seu pecado cando os aflixas, ³⁶Ti escoita dende os ceos, e perdoa o pecado dos teus servos e do teu pobo Israel, ensinándolles o bo camiño por onde han andar; e dá a choiva sobre a túa terra, a que deches ao teu pobo en herdanza.³⁷Se hai fame na terra, se hai peste, pragas, fungos, lagostas ou saltóns; ou se o seu inimigo os sitia na terra onde vivan; se hai calquera calamidade ou enfermidade, ³⁸toda oración e toda súplica que faga calquera persoa de todo o teu pobo Israel, recoñecendo cada un a aflicción no seu corazón, e estendan as súas mans cara esta casa,³⁹escoita Ti dende os ceos, a túa morada, e perdoa, e actúa dando a cada un segundo os seus camiños, pois ti coñeces o seu corazón; pois só Ti coñeces o corazón de tódolos fillos dos homes; ⁴⁰para que te teman todos os días que vivan sobre a terra que Ti deches aos nosos pais.⁴¹Tamén cando o estranxeiro, aínda que non sexa do teu pobo Israel, veña dunha terra lonxe por mor do teu nome, ⁴²(porque escoitarán do teu gran Nome e da túa man forte e do teu brazo estendido), e veña e ore cara esta Casa, ⁴³escoita Ti dende os ceos, lugar da túa morada, e fai conforme todo o que o estranxeiro che pida, para que todos os pobos da terra coñezan o teu nome, e te teman como o teu pobo Israel, e saiban que o teu Nome é invocado sobre esta Casa que eu edifiquei.⁴⁴Cando o teu pobo saia á guerra contra os seus inimigos por onde ti os mandes, e oren a Iahveh mirando cara a cidade que ti escolliches e cara a Casa que eu edifiquei ao teu nome, ⁴⁵Ti escoitarás dende os ceos a súa oración e a súa súplica, e farás xustiza na súa causa.⁴⁶Se pecan contra ti (pois non hai persoa que non peque), e ti estás anoxado con eles e os entregas ao inimigo para que os leve cativos a terra do inimigo, sexa lonxe ou preto, ⁴⁷e eles volvan en si na terra onde foron levados prisioneiros, e se convertan, e oren a ti na terra dos que os levaron prisioneiros, dicindo: pecamos, fixemos maldade, cometemos iniquidade,⁴⁸e se volvan a Ti con todo o seu corazón e con toda a súa alma na terra dos seus inimigos aos que os levaron prisioneiros, e oren a ti cara a súa terra que deches aos seus pais, e cara a cidade que ti escolliches e a Casa que eu edifiquei ao teu nome,⁴⁹escoita Ti dende os ceos, o lugar da túa morada, a súa oración e a súa súplica, e fai xustiza en favor deles. ⁵⁰E perdoa ao teu pobo os pecados que fixo contra ti, e tódalas súas transgresións coas que se rebelaron contra Ti, facendo que teñan misericordia deles aqueles que os levaron cativos,⁵¹porque son o teu pobo e a túa herdanza, a quen sacaches de Exipto, do medio do forno de ferro. ⁵²Que os teus ollos sexan abertos á oración do teu servo e á súplica do teu pobo Israel, para escoitalos en todo aquilo no que te invoquen; ⁵³porque ti separáchelos de entre todos os pobos da terra para Ti como herdanza, como dixeches por medio de Moisés, o teu servo, cando sacaches os nosos pais de Exipto, O Señor Deus!⁵⁴Cando Salomón rematou de facer toda esta oración e petición a Iahveh, ergueuse despois de estar de xeonllos diante do altar de Iahveh coas súas mans estendidas cara o ceo, ⁵⁵e púxose en pé e bendiciu a toda a congregación de Israel, dicindo en voz alta: ⁵⁶-Bendito sexa Iahveh que deu paz ao seu pobo Israel, conforme todo o que prometera; non faltou nin unha palabra de todas as súas promesas que fixo por medio do seu servo Moisés.⁵⁷Que Iahveh o noso Deus estea con nós como estivo cos nosos pais; que non nos desamparou nin nos abandonou. ⁵⁸E incline o noso corazón cara a El para que andemos en todos os seus camiños e gardemos os seus mandamentos, os seus estatutos e os seus decretos, que El mandou aos nosos pais.⁵⁹E que estas palabras miñas, coas que orei diante de Iahveh, estean preto de Iahveh o noso Deus día e noite, para que defenda a causa do seu servo e do seu pobo Israel, segundo a necesidade de cada día. ⁶⁰Para que todos os pobos da terra saiban que Iahveh é Deus, e non hai outro. ⁶¹Sexa pois, o voso corazón íntegro para con Iahveh o noso Deus, camiñando nos seus estatutos e gardando os seus mandamentos, como neste día.⁶²Entón o rei e todo Israel con el, ofreceron sacrificios diante de Iahveh. ⁶³E Salomón ofreceu ofrendas de paz, que sacrificou para Iahveh: vinte e dous mil bois e cento vinte mil ovellas. Así o rei e todos os fillos de Israel consagraron a casa de Iahveh.⁶⁴Ese mesmo día o rei santificou o medio do atrio que estaba diante da casa de Iahveh, porque alí ofreceu os holocaustos, as ofrendas de gran e a espesura dos sacrificios de paz, porque o altar de bronce que estaba diante de Iahveh era pequeno para que puidesen caber nel os holocaustos, as ofrendas de gran e a espesura dos sacrificios de paz.⁶⁵E Salomón fixo festa naquel tempo, e todo Israel con el, unha gran congregación dende a entrada de Hamat ata o río de Exipto, diante de Iahveh o noso Deus por sete días e aínda por outros sete días, é dicir, por catorce días. ⁶⁶Ao oitavo día despediu ao pobo, e eles bendiciron o rei e foron ás súas moradas ledos e gozosos de corazón por todo o ben que Iahveh fixera ao seu servo David e ao seu pobo Israel.

Chapter 9

¹E aconteceu que cando Salomón rematou a obra da casa de Iahveh e da casa real, e todo o que Salomón desexaba facer, ²Iahveh aparecéuselle a Salomón por segunda vez, así como se lle aparecera en Gabaón.³E díxolle Iahveh: -Escoitei a túa oración e a túa súplica que fixeches diante de min; santifiquei esta casa que edificaches para poñer alí o meu nome para sempre; e os meus ollos e o meu corazón estarán alí todos os días.⁴E ti, se andas diante de min, como andou o teu pai David, con integridade de corazón e con rectitude, facendo todo o que che mandei, e gardando os meus estatutos e os meus decretos, ⁵eu establecerei o trono do teu reino sobre Israel para sempre, tal e como lle dixen a David o teu pai, dicindo: "Non faltará un descendente teu no trono de Israel."⁶Pero se vós, e os vosos fillos, vos afastades de min obstinadamente, e non gardades os meus mandamentos e estatutos que puxen diante de vós, senón que vos ides a servir a outros deuses e os adorades, ⁷entón eu cortarei a Israel da face da terra que lles dei; e esta casa que santifiquei para o meu nome, rexeitareina de diante de min, e Israel será refrán e riso para todos os pobos.⁸E sobre esta casa, que estaba en alta estima, calquera que pase por onda ela quedará asombrado e burlarase, e dirá: por que fixo Iahveh así a esta terra e a esta casa? ⁹E eles dirán: -Porque abandonaron a Iahveh o seu Deus, que sacara aos seus pais da terra de Exipto, e botaron man doutros deuses, e adoráronos e servíronos, por iso Iahveh trouxo sobre eles todo este mal.¹⁰E aconteceu que ao cabo de vinte anos, cando Salomón edificara as dúas casas, a casa de Iahveh e a casa real, ¹¹(polas que Hiram, rei de Tiro, lle trouxera a Salomón madeiras de cedro e de ciprés, e ouro, tanto canto el quixera) entón o rei Salomón deu a Hiram vinte cidades na terra de Galilea.¹²E Hiram saíu de Tiro para ver as cidades que Salomón lle dera, e non lle agradaron. ¹³E dixo: -Que cidades son estas que me deches, meu irmán? E chamounas terra de Cabul, nome que ten ata hoxe. ¹⁴E Hiram mandara ao rei cento vinte talentos de ouro.¹⁵Esta é a razón da carga que o rei Salomón impuxo para edificar a casa de Iahveh e a súa propia casa, o terraplén e o muro de Xerusalém, Hazor, Meguido e Gezer: ¹⁶pois Faraón, rei de Exipto, subiu a Gezer e tomouna, e queimouna con lume, e matou os cananeos que vivían na cidade, e deulla en dote á súa filla, muller de Salomón.¹⁷Salomón restaurou, pois, a Gezer e a Baixa Bet-Horón, ¹⁸a Baalat, e a Tadmor na terra do deserto; ¹⁹e todas as cidades de provisións que Salomón tiña, as cidades dos carros e as cidades dos xinetes de a cabalo, e todo o que Salomón quixo edificar en Xerusalém, no Líbano e en toda a terra do seu dominio.²⁰A todo o pobo que quedara dos amorreos, hititas, ferezeos, heveos e iebuseos, que non eran dos fillos de Israel; ²¹aos seus fillos que quedaron na terra despois deles, (aos que os fillos de Israel non quixeron exterminar) Salomón someteunos a tributo laboral ata hoxe.²²Pero de entre os fillos de Israel, Salomón non os someteu a ningún traballo forzado, senón que foron homes de guerra, os seus servos, os seus príncipes, os seus capitáns, os seus comandantes de carros e os seus xinetes de a cabalo.²³Estes eran os xefes que Salomón colocou sobre os oficiais e supervisores da obra: cincocentos cincuenta supervisores sobre o pobo que facía o traballo.²⁴Unha vez que a filla de Faraón subiu da Cidade de David á súa casa que Salomón lle edificara; entón el edificou o terraplén.²⁵E Salomón ofrecía holocaustos e sacrificios de paz tres veces ao ano sobre o altar que edificara a Iahveh, e queimaba incenso sobre o que estaba diante de Iahveh. Así foi que a casa foi rematada.²⁶O rei Salomón tamén fixo naves en Ezión-Gueber, que está preto de Elot, na beira do mar Vermello, na terra de Edom. ²⁷E Hiram mandou nelas os seus servos, mariñeiros e mestres no mar, cos servos de Salomón, ²⁸foron a Ofir e colleron de alí catrocentos vinte talentos de ouro, e trouxéronos ao rei Salomón.

Chapter 10

¹A raíña de Sheba ouviu da fama que Salomón alcanzara polo nome de Iahveh, e veu para probalo con preguntas difíciles. ²Chegou a Xerusalém cun gran cortexo, con camelos cargados de especias, de ouro en gran abundancia e de pedras preciosas; e chegou a Salomón e preguntoulle todo o que tiña no seu corazón.³E Salomón respondeulle a todas as súas preguntas; non houbo cousa que o rei non lle puidese responder. ⁴Cando a raíña de Sheba viu toda a sabedoría de Salomón, e a casa que edificara, ⁵os alimentos da súa mesa, as habitacións dos seus oficiais, a presentación e os vestidos dos seus servidores, as súas mesas e os holocaustos que ofrecía na casa de Iahveh, quedou abraiada.⁶E dixo ao rei: -Era verdade o que escoitei na miña terra sobre as túas obras e a túa sabedoría. ⁷Pero eu non o crin ata que o vin cos meus propios ollos; pois non me contaron nin a metade. En sabedoría e prosperidade superas con moito a sona que escoitei.⁸Felices os teus homes, e felices estes teus servos, que poden estar continuamente diante de ti, escoitando a túa sabedoría! ⁹Bendito sexa Iahveh o teu Deus, que se agradou en ti para poñerte no trono de Israel; polo amor eterno que Iahveh ten a Israel, colocoute como rei para que practiques o dereito e a xustiza.¹⁰E ela deu ao rei cento vinte talentos de ouro, e moitas especias aromáticas e pedras preciosas; nunca chegou tanta cantidade de especias aromáticas como a raíña de Sheba deu ao rei Salomón.¹¹Tamén as naves de Hiram que trouxeran o ouro de Ofir, trouxeron de Ofir unha gran cantidade de madeira de sándalo e pedras preciosas. ¹²E coa madeira de sándalo fixo o rei barandas para a casa de Iahveh e para a casa real, ademais de arpas e liras para os cantores; nunca viñera madeira de sándalo semellante nin se vira ata hoxe.¹³E o rei Salomón deu á raíña de Sheba todo o que desexou e todo o que lle pediu, ademais do que Salomón xa lle dera. Entón ela volveu e foi á súa terra cos seus servos.¹⁴O peso do ouro que chegaba a Salomón cada ano era de seiscentos sesenta e seis talentos de ouro; ¹⁵ademais da moeda dos comerciantes e dos negocios dos mercadores, e de todos os reis da Arabia e dos gobernadores da terra.¹⁶O rei Salomón fixo tamén douscentos grandes escudos de ouro batido; seiscentos siclos de ouro gastou en cada escudo. ¹⁷Fixo tamén trescentos escudos de ouro batido, de tres libras de ouro para cada un deles; e o rei púxoos na casa do Bosque do Líbano.¹⁸O rei fixo tamén un gran trono de marfil, e cubríuno de ouro puro. ¹⁹O trono tiña seis chanzos cun remate redondo polo respaldo; tiña brazos a un e outro lado xunto ao trono, e dous leóns en pé xunto a eles. ²⁰Tamén había doce leóns en pé a cada lado dos seis chanzos. En ningún outro reino se fixera un trono semellante.²¹E todos os vasos de beber do rei Salomón eran de ouro, e todos os utensilios da casa do Bosque do Líbano eran de ouro fino; nada de prata, pois nos días de Salomón esta era de pouco valor; ²²porque o rei tiña unha frota de naves de Tarshis no mar, coa frota de Hiram. Unha vez en tres anos a flota de Tarshis viña traendo ouro, prata, marfil, monos e pavos reais.²³O rei Salomón superaba a tódolos reis da terra en riqueza e en sabedoría. ²⁴E toda a terra procuraba ver a Salomón para escoitar a sabedoría que Deus puxera no seu corazón. ²⁵E todos eles traían os seus presentes cada ano: obxectos de ouro e prata, vestidos, armas, especias aromáticas, cabalos e mulas.²⁶E Salomón reuniu carros de guerra e cabalos; e tiña mil catrocentos carros e doce mil homes de a cabalo, que puxo nas cidades dos carros e preto do rei en Xerusalém. ²⁷E o rei fixo que en Xerusalém a prata chegase a ser como as pedras, e os cedros tan abundantes coma as figueiras de Shefela.²⁸E traían a Salomón cabalos de Exipto e de Coa; que os mercadores do rei mercaban en Coa ao contado. ²⁹E cada carro que viña de Exipto custaba seiscentas pezas de prata e cada cabalo cento cincuenta. Por medio deles tamen os adquirían todos os reis dos hititas e da Siria.

Chapter 11

¹E o rei Salomón amou moitas mulleres estranxeiras, ademais da filla de Faraón: moabitas, amonitas, edomitas, sidonias e hititas; ²aquelas de quen Iahveh dixera aos fillos de Israel: non vos acheguedes a elas, nin elas se acheguen a vós, porque certamente inclinarán o voso corazón tras dos seus deuses. E a estas xuntouse Salomón apaixoadamente,³porque chegou a ter setecentas mulleres raíñas e trescentas concubinas; e elas desviaron o seu corazón. ⁴E aconteceu que cando Salomón era vello, as súas mulleres inclinaran o seu corazón tras deuses estranxeiros; e o seu corazón non foi sumiso á vontade de Iahveh o seu Deus, como o corazón do seu pai David.⁵Porque Salomón seguiu a Astoret, deusa dos sidonios, e a Milcom, ídolo abominable dos amonitas. ⁶E Salomón fixo o que era malo aos ollos de Iahveh e non seguiu a Iahveh dun xeito completo como o seu pai David.⁷Entón Salomón edificou un lugar alto para Quemos, o ídolo abominable de Moab, no monte que está en fronte de Xerusalém, e para Moloc, o ídolo abominable dos fillos de Amón. ⁸E así fixo para todas as súas mulleres estranxeiras que queimaban incenso e ofrecían sacrificios aos seus deuses.⁹E Iahveh anoxouse contra Salomón, porque o seu corazón se afastara de Iahveh, Deus de Israel, quen se lle aparecera dúas veces, ¹⁰e que lle mandara sobre isto, que non seguira a outros deuses; pero el non gardou o que Iahveh lle mandara.¹¹Entón Iahveh dixo a Salomón: -Porque isto aconteceu na túa mente e non gardaches o meu pacto e os meus estatutos que che mandei, eu tamén partirei o teu reino e dareino ao teu servo. ¹²Con todo, non o farei nos teus días, por amor de David o teu pai; senón que o rasgarei da man do teu fillo. ¹³Pero non lle hei de arrebatar todo o reino, senón que darei unha tribo ao teu fillo, por amor a David, o meu servo, e por amor a Xerusalém, a que eu escollín.¹⁴E Iahveh levantou un adversario a Salomón: Hadad edomita, de sangue real, que estaba en Edom. ¹⁵Pois cando David estaba en Edom, e Ioab, o comandante do exército, subiu para sepultar os mortos (despois de matar a todo varón en Edom, ¹⁶porque Ioab e todo Israel viviron alí seis meses ata que destruíron a todos os homes en Edom). ¹⁷Hadad fuxira a Exipto e con algúns dos edomitas dos servos do seu pai, sendo Hadad aínda un neno.¹⁸E partindo de Madián viñeron a Parán; e colleron con eles uns homes de Parán e viñeron a Exipto, ao Faraón, rei de Exipto, que lles deu unha casa e lles concedeu provisións e ademais lles deu terras. ¹⁹E Hadad caeulle en graza a Faraón, que lle deu por muller á irmá da súa muller, a irmá da raíña Tafnes.²⁰E a irmá de Tafnues deulle a luz o seu fillo Guenubat, a quen Tafnes criou na casa de Faraón; e Guenubat estaba na casa de Faraón entre os fillos de Faraón. ²¹Cando Hadad escoitou en Exipto que David se reunira cos seus pais, e que morrera Ioab, comandante do exército, Hadad díxolle a Faraón: - Déixame ir á miña terra. ²²Pero Faraón díxolle: - Que che falta comigo, que procuras marchar a túa terra? E el respondeu: -Ningunha cousa; con todo, rógoche que me deixes ir.²³Deus levantou tamén por adversario a Salomón a Resón, fillo de Eliada, que fuxira do seu señor Hadad-ezer, rei de Soba. ²⁴Este reuniu xente e fíxose capitán dunha banda armada cando David desbaratou aos de Soba. Despois foron a Damasco e habitaron alí, e fixérono rei en Damasco. ²⁵Foi adversario de Israel todos os días de Salomón, ademais do mal que fixera Hadad, porque odiaba a Israel, e reinou sobre Siria.²⁶Tamén Ieroboam, fillo de Nabat, efratita de Sereda, servo de Salomón, rebelouse contra o rei. A súa nai chamábase Zerua, que era viúva. ²⁷Esta é a razón pola que este levantou a súa man contra o rei: Salomón edificou a fortaleza, e pechou a brecha da muralla da cidade de David, o seu pai.²⁸Ieroboam era un home valente, e vendo o mozo Salomón que o mozo era dilixente, colocouno no cargo de todos os traballos na casa de Xosé. ²⁹Sucedeu por aquel tempo que Ieroboam saíu de Xerusalém, e o profeta Aías silonita atopouno no camiño, e estaba cuberto cun manto novo; e estaban os dous no campo a soas. ³⁰E collendo Ahías o manto novo que tiña posto, rachouono en doce anacos;³¹e díxolle a Ieroboam: -Toma para ti dez pezas; porque así di Iahveh, Deus de Israel: "Velaquí, Eu romperei o reino da man de Salomón, e dareiche dez tribos. ³²Pero el terá unha tribo, por amor do meu servo David e por amor a Xerusalém, a cidade que escollín de entre todas as tribos de Israel; ³³porque me abandonaron e serviron a Astarté, a deusa dos sidonios, a Quemos, o deus de Moab, e a Moloc, o deus dos fillos de Amón; e non camiñaron nos meus camiños para facer o que é recto aos meus ollos, nin gardaron os meus estatutos e os meus decretos como fixo o seu pai David.³⁴Con todo, non quitarei todo o reino da súa man, xa que o puxen como rei todos os días da súa vida, por amor de David, o meu servo a quen escollín, porque el gardou os meus mandamentos e os meus estatutos. ³⁵Pero quitarei o reino da man do seu fillo, e dareiche a ti as dez tribos. ³⁶E ao seu fillo dareille unha tribo para que o meu servo David teña unha lámpada sempre diante de min en Xerusalém, a cidade que escollín para poñer alí o meu nome.³⁷Eu escollinte a ti, e ti reinarás sobre todo o que a túa alma desexe, e serás rei sobre Israel. ³⁸E se obedeces todo o que che mando, e andas nos meus camiños, e fas o recto aos meus ollos, gardando os meus estatutos e os meus mandamentos, como fixo David o meu servo, Eu tamén estarei contigo e edificareiche unha casa firme, como a edifiquei a David, e dareiche a Israel. ³⁹E aflixirei á descendencia de David por isto, pero non para sempre.⁴⁰E Salomón entón procurou matar a Ieroboam; pero Ieroboam ergueuse e fuxiu a Exipto, a Sisac, rei de Exipto, e quedou en Exipto ata a morte de Salomón.⁴¹O resto dos feitos de Salomón, e todo o que fixo, e a súa sabedoría, non está escrito no libro das crónicas de Salomón? ⁴²O tempo que Salomón reinou en Xerusalém sobre todo Israel foi de corenta anos. ⁴³E Salomón durmiu con seus pais, e foi sepultado na cidade do seu pai David; e o seu fillo Roboam reinou no seu lugar.

Chapter 12

¹Roboam foi a Siquem, porque todo Israel viñera a Siquem para facelo rei. ²E aconteceu que cando Ieroboam, fillo de Nabat, o escoitou (que aínda estaba en Exipto, onde fuxira da presenza do rei Salomón) e como vivía en Exipto,³mandárono chamar. Entón Ieroboam e toda a congregación de Israel viñeron e falaron a Roboam, dicindo: ⁴O teu pai fixo difícil o noso xugo, agora pois, alixeira ti un pouco a dura servidume do teu pai e o pesado xugo que puxo sobre nós, e servirémosche. ⁵E el díxolles: -Ide, e volvede a min dentro de tres días. E o pobo retirouse.⁶Entón o rei Roboam consultou aos anciáns que estiveran ao servicio do seu pai cando Salomón aínda estaba vivo, e díxolles: -Que me aconsellades que responda a este pobo? ⁷Entón eles dixéronlle: -Se es hoxe un servo deste pobo, e o sirves, e lles respondes e lles falas boas palabras, entón eles serán os teus servos para sempre.⁸Pero el deixou o consello que os anciáns lle deran, e consultou aos mozos que medraran con el e que estaban diante del. ⁹E díxolles: -Cal é o voso consello para que respondamos a este pobo que me falou, dicindo: alixeira un pouco o xugo que o teu pai puxo sobre nós?¹⁰E os mozos que medraran con el respondéronlle, dicindo: -Así dirás a este pobo que che falou deste xeito: o teu pai fixo difícil o noso xugo, pero ti alivia o noso peso; así lles dirás: o meu dedo pequeno é máis groso que o lombo do meu pai. ¹¹Agora ben, se o meu pai vos cargou cun xugo pesado, eu fareino máis pesado aínda. O meu pai castigouvos con azoutes, pero eu castigareivos con alacráns.¹²Entón Ieroboam e todo o pobo foron onda Roboam ao terceiro día, como o rei lles mandara, dicindo: -Volvede a min ao terceiro día. ¹³E o rei respondeu ao pobo duramente, e deixando de lado o consello que lle deran os anciáns, ¹⁴faloulles segundo o consello dos mozos, dicindo: -O meu pai fixo pesado o voso xugo, pero eu fareino máis pesado aínda; o meu pai castigouvos con azoutes, pero eu castigareivos con escorpións.¹⁵Así o rei non fixo caso ao pobo, porque era a vontade de Iahveh que así acontecera, para que se cumprira a palabra que Iahveh falara por medio de Ahías silonita a Ieroboam, fillo de Nabat.¹⁶E cando todo o pobo viu que o rei non os escoitaba, respondéronlle dicindo: -Que parte temos nós con David? Non temos herdanza no fillo de Ixaí! Israel, aos teus deuses! Mira pola túa casa, David! Entón Israel retirouse ás súas tendas. ¹⁷Pero Roboam reinou sobre os fillos de Israel que vivían nas cidades de Xudá.¹⁸Despois o rei Roboam mandou a Adoram, que estaba a cargo dos tributos, pero todo Israel acantazouno, e morreu. Entón o rei Roboam tivo que subirse ao seu carro a toda presa e fuxir a Xerusalém. ¹⁹Así se rebelou Israel contra a casa de David ata hoxe.²⁰E aconteceu que cando todo Israel escoitou que Ieroboam volvera, mandárono chamar á asemblea, e fixérono rei sobre todo Israel. Non houbo tribo que seguira á casa de David, senón só a tribo de Xudá.²¹E Roboam chegou a Xerusalém, e reuniu a toda a casa de Xudá e á tribo de Benxamín, cento oitenta mil homes de guerra escolleitos, para facer guerra á casa de Israel, e devolver o reino a Roboam, fillo de Salomón.²²Pero veu a palabra de Iahveh a Semaías, home de Deus, dicindo: ²³Fala a Roboam, fillo de Salomón, rei de Xudá, e a toda a casa de Xudá e de Benxamín, e ao resto do pobo, dicindo: ²⁴"Así di Iahveh: non subades nin loitedes contra os vosos irmáns, os fillos de Israel. Volvede cada un á súa casa, porque Eu fixen isto." Entón eles obedeceron á palabra de Deus e desistiron de ir, conforme a palabra de Iahveh.²⁵Entón Ieroboam reedificou Siquem na rexión montañosa de Efraín, e habitou nela; e dende alí foi e reedificou Penuel. ²⁶Pero Ieroboam dicía no seu corazón: agora o reino volverá á casa de David. ²⁷Se este pobo segue subindo a ofrecer sacrificios na casa de Iahveh en Xerusalém, certamente o corazón deste pobo volverá ao seu señor Roboam, rei de Xudá; e mataranme a min e volverán a Roboam, rei de Xudá.²⁸E despois de tomar consello, o rei fixo dous becerros de ouro e díxolle ao pobo: -Xa vos abonda con ir a Xerusalém! Velaí os teus deuses, Israel, os que te fixeron subir da terra de Exipto! ²⁹E puxo un en Betel e o outro en Dan. ³⁰E isto veu ser causa de pecado, porque o pobo ía ata Dan para adorar.³¹Fixo tamén templos nos lugares altos, e instituíu sacerdotes de entre o pobo, que non eran dos fillos de Leví. ³²Entón Ieroboam estableceu unha festa no oitavo mes, no día quince do mes, coma a festa que se celebrou en Xudá, e ofreceu sacrificios sobre o altar; así fixo en Betel, ofrecendo sacrificios aos becerros que tiña preparados alí. E ordenou tamén en Betel os sacerdotes para os lugares altos que el fixera.³³Sacrificou, pois, no día quince do mes oitavo, o mes que el ideara no seu propio corazón, sobre o altar que fixera en Betel; instituíndo unha festa para os fillos de Israel, e subiu ao altar para queimar incenso.

Chapter 13

¹Velaí un home de Deus que chegou, pola palabra de Iahveh de Xudá a Betel, mentres Ieroboam estaba xunto ao altar para queimar incenso, ²e, por mandato de Iahveh clamou contra el dicindo: -Altar, altar! Así di Iahveh: "Velaquí, nacerá un fillo á casa de David chamado Iosías, que sacrificará sobre ti aos sacerdotes dos lugares altos que queiman sobre ti incenso, e sobre ti queimarán ósos de homes". ³Ese mesmo día deu un sinal, dicindo: -Este é o sinal que Iahveh falou: velaí que o altar se quebrará e a cinza que está sobre el derramarase.⁴E aconteceu que cando o rei Ieroboam escoitou a palabra do home de Deus que clamara contra o altar de Betel, estendeu a súa man dende o altar, e dixo: -Prendédeo! Pero no momento a man que estendeu contra el secouse e non puido endereitala. ⁵Entón o altar partiuse e derramouse a cinza do altar, conforme o sinal que o home de Deus dera pola palabra de Iahveh.⁶Entón o rei respondeu, e dixo ao home de Deus: -Rógoche que aplaques o rostro de Iahveh o teu Deus, e ores por min, para que a miña man me sexa restaurada. E o home de Deus orou a Iahveh, e a man do rei foi restaurada e volveu a ser como antes. ⁷Entón o rei dixo ao home de Deus: -Ven comigo a casa para comer, e eu dareiche un regalo.⁸Pero o home de Deus dixo ao rei: -Aínda que me deas a metade da túa casa, non irei contigo nin comerei pan nin beberei auga neste lugar; ⁹Porque se me ordenou pola palabra de Iahveh, dicindo: "Non comerás pan nin beberás auga, nin volverás polo camiño por onde viñeches." ¹⁰Marchou pois por outro camiño, e non volveu polo camiño polo que viñera a Betel.¹¹Pero había un profeta ancián que vivía en Betel, e os seus fillos viñeron a el e contáronlle todo o que o home de Deus fixera ese día en Betel; e contáronlle tamén a seu pai as palabras que dixera ao rei. ¹²E o seu pai díxolles: -Por que camiño foi? E os seus fillos amosáronlle o camiño polo que volvera o home de Deus que viñera de Xudá. ¹³E el dixo aos seus fillos: -Aparelládeme o asno. E eles aparelláronlle o asno e el montou nel,¹⁴e foi tras do home de Deus, e atopouno sentado debaixo dunha aciñeira, e díxolle: -Es ti o home de Deus que veu de Xudá? E el dixo: -Son eu. ¹⁵Entón díxolle: -Ven comigo á casa para comer pan. ¹⁶Pero el dixo: -Non podo volver contigo, nin ir contigo, nin comerei pan nin beberei auga contigo neste lugar. ¹⁷Porque por revelación de Deus foime ordenado: "Non comerás pan nin beberás alí auga, nin volverás polo camiño por onde viñeches".¹⁸Entón el díxolle: -Eu tamén son profeta coma ti, e un anxo faloume pola palabra de Iahveh, dicindo: Faino volver contigo á túa casa para que coma pan e beba auga. ¹⁹Entón volveu con el, e comeu pan na súa casa e bebeu auga.²⁰E aconteceu que estando eles sentados á mesa, a palabra de Iahveh chegou ao profeta que o fixera volver; ²¹E clamou ao home de Deus que viñera de Xudá, dicindo: -Isto di Iahveh: porque fuches desobediente ao mandamento de Iahveh e non gardaches o mandamento que Iahveh o teu Deus che mandou, ²²senón que volviches atrás, e comiches pan e bebiches auga no lugar onde Iahveh che dixo: non comas pan nin bebas auga; o teu corpo non irá ao sepulcro dos teus pais.²³E cando rematou de comer e beber, o profeta que o trouxera de volta aparelloulle o seu asno. ²⁴Mais indo de camiño, atopouno un león e matouno; e o seu corpo quedou tendido no camiño, e o asno xunto a el, e o león xunto ao cadáver. ²⁵E velaí que uns homes que pasaban viron o corpo tendido no camiño, e o león que estaba xunto ao corpo; e foron e contárono na cidade onde vivía o profeta ancián.²⁶E cando o profeta que o fixera volver do camiño o escoitou, dixo: -É o home de Deus que foi desobediente ao mandamento de Iahveh; por iso Iahveh entregouno ao león, que o esnaquizou e o matou, conforme a palabra que Iahveh lle dixera. ²⁷Enton falou aos seus fillos dicindo: -Aparelládeme o asno. E eles fixérono. ²⁸E el foi e atopou o cadáver tendido no camiño, e o asno e o león que estaban xunto o corpo; o león non comera o corpo nin ferira o asno.²⁹O profeta colleu o cadáver do home de Deus, púxoo sobre o asno e levouno. E o profeta ancián foi á cidade para facer dó por el e sepultalo. ³⁰E puxo o cadáver no seu propio sepulcro, e eles lamentáronse por el, dicindo: -Ai, meu irmán!³¹E aconteceu que despois de sepultalo, falou aos seus fillos, dicindo: -Cando eu morra, sepultádeme no sepulcro no que foi sepultado o home de Deus; poñede os meus ósos xunto aos seus. ³²porque de certo cumprirase a palabra que proclamou por revelación de Iahveh contra o altar que está en Betel, e contra todos os santuarios dos lugares altos que hai nas cidades de Samaria.³³Con todo isto, Ieroboam non se afastou do seu mal camiño, senón que volveu escoller sacerdotes para os lugares altos de entre o pobo; e a quen el quería, consagrábao para que fose sacerdote dos lugares altos. ³⁴E esto chegou a ser o pecado da casa de Ieroboam, polo que foi cortada e varrida da face da terra.

Chapter 14

¹Por aquel tempo Abías, fillo de Ieroboam, enfermou. ²E Ieroboam dixo á súa muller: -Érguete, vístete para que non saiban que ti es a muller de Ieroboam, e vai a Silo; porque alí está o profeta Ahías, o que me dixo que eu sería rei sobre este pobo. ³Leva na túa man dez pans, tortas e un frasco de mel, e vai a el, para que el che anuncie o que será deste neno.⁴E así o fixo a muller de Ieroboam; e ergueuse e foi a Silo e chegou á casa de Ahías. Pero Ahías xa non podía ver, porque os seus ollos estaban febles pola vellez. ⁵Pero Iahveh dixera a Ahías: -Velaquí, a muller de Ieroboam virá a buscar palabra de ti para o seu fillo, que está doente; así e así lle responderás; pois cando ela veña, finxirá ser outra muller.⁶E aconteceu que cando Ahías sentiu o ruído dos seus pés ao entrar ela pola porta, dixo: -Entra, muller de Ieroboam. Por que pretendes ser outra? Velaquí, fun enviado a ti con dura revelación. ⁷Vai e dille a Ieroboam: -Así di Iahveh, Deus de Israel: Eu levanteite de entre o pobo e fíxente príncipe sobre o meu pobo Israel, ⁸e partín o reino da casa de David e entregueicho a ti, pero ti non fuches coma o meu servo David que gardou os meus mandamentos e que me seguiu con todo o seu corazón, facendo só o que era recto aos meus ollos;⁹senón que fixeches máis mal que todos os que foron antes de ti; pois fuches e fixeches deuses estranxeiros e imaxes fundidas para provocar a miña ira, volvéndome a min as costas; ¹⁰por tanto, velaí que vou traer mal sobre a casa de Ieroboam, e cortarei de Ieroboam todo varón, tanto libre como escravo, en Israel; e varrerei a descendencia da casa de Ieroboam como se varre o esterco ata que non quede nada.¹¹O que de Ieroboam morra na cidade, os cans comerano, e o que morra no campo, os paxaros do ceo comerano, porque Iahveh falou. ¹²Érguete, e vai á túa casa; tan cedo como poñas o teu pé na cidade, o neno morrerá. ¹³E todo Israel fará loito por el e sepultarao; porque só el, da casa de Ieroboam, será sepultado, porque de toda a casa de Ieroboam so nel atopouse algo bo diante de Iahveh, Deus de Israel.¹⁴E Iahveh levantará para si un rei sobre Israel que destruirá a casa de Ieroboam no seu día, e se ese día é hoxe mesmo? ¹⁵Por canto Iahveh sacudirá Israel como a cana é sacudida nas augas; e arrincará a Israel desta boa terra que deu aos seus pais, e dispersaraos máis aló do río Éufrates, porque fixeron os seus ídolos sagrados, provocando a ira a Iahveh. ¹⁶E entregará a Israel por mor dos pecados de Ieroboam, polos que pecou el e polos que fixo pecar a Israel.¹⁷Entón a muller de Ieroboam ergueuse e marchou e chegou a Tirsa; e cando puxo o pé no limiar da súa casa, o neno morreu. ¹⁸E sepultárono e todo Israel chorou por el, conforme a palabra que Iahveh tiña falado por medio do seu servo o profeta Ahías.¹⁹E o resto dos feitos de Ieroboam, as guerras que fixo e como reinou, están escritos no libro das crónicas dos reis de Israel. ²⁰Os dias que reinou Ieroboam foron vinte e dous anos; e durmiu cos seus pais, e o seu fillo Nadab reinou no seu lugar.²¹Roboam, fillo de Salomón, reinou en Xudá. Roboam tiña corenta e un anos cando chegou a reinar, e reinou dezasete anos en Xerusalém, a cidade que Iahveh escolleu de entre todas as tribos de Israel para poñer alí o seu nome. A súa nai era Naama, amonita. ²²E Xudá fixo o que era malo aos ollos de Iahveh, e provocárono a ira cos pecados que cometeron, máis que os que cometeran os seus pais.²³Pois eles tamén edificaron lugares altos, estatuas e ídolos de Ashera en todo outeiro alto e debaixo de toda árbore frondosa. ²⁴Tamén había sodomitas na terra, que facían conforme todas as abominacións dos pobos que Iahveh botara fóra diante dos fillos de Israel.²⁵E no quinto ano do rei Roboam, Sisac, rei de Exipto, subiu contra Xerusalém; ²⁶E apoderouse dos tesouros da casa de Iahveh e dos tesouros da casa real, e saqueouno todo, levando tamén os escudos de ouro que Salomón fixera.²⁷E no seu lugar o rei Roboam fixo escudos de bronce, e deullos aos capitáns da garda, que custodiaban a porta da casa do rei. ²⁸E cada vez que o rei entraba na casa de Iahveh, os gardas levábanos, e logo devolvíanos ao apousento dos gardas.²⁹O resto dos feitos de Roboam e todo o que fixo, non está escrito no libro das crónicas dos reis de Xudá? ³⁰E houbo guerra entre Roboam e Ieroboam todo o tempo. ³¹E Roboam durmiu cos seus pais, e foi sepultado cos seus pais na Cidade de David. A súa nai era Naama, amonita. E o seu fillo Abíam reinou no seu lugar.

Chapter 15

¹No ano décimo oitavo do rei Ieroboam, fillo de Nabat, Abíam comezou a reinar sobre Xudá, ²Reinuou tres anos en Xerusalém. A súa nai era Maaca, filla de Absalón. ³E andou en todos os pecados que o seu pai fixera antes del; e o seu corazón non foi perfecto con Iahveh o seu Deus, como o corazón do seu pai David.⁴Mais por amor de David, Iahveh o seu Deus deulle unha lámpada en Xerusalém, para levantar o seu fillo despois del, e para soster a Xerusalém; ⁵porque David fixera o que era xusto aos ollos de Iahveh, e non se afastara de nada do que El lle mandara todos os días da súa vida, agás no asunto de Urías hitita. ⁶E houbo guerra entre Roboam e Ieroboam por todos os días da súa vida.⁷E o resto dos feitos de Abías e todo o que fixo, non está escrito no libro das crónicas dos reis de Xudá? E houbo guerra entre Abías e Ieroboam. ⁸E Abías durmiu cos seus pais, e foi sepultado na Cidade de David; e o seu fillo Asa reinou no seu lugar.⁹No ano vinte de Ieroboam, rei de Israel, Asa comezou a reinar sobre Xudá. ¹⁰E reinou corenta e un anos en Xerusalém; o nome da súa nai era Maaca, filla de Absalón. ¹¹E Asa fixo o que era xusto aos ollos de Iahveh, como David o seu pai.¹²Porque botou fóra do país os sodomitas, e quitou todos os ídolos que os seus pais fixeran. ¹³Tamén quitou a súa nai Maaca de ser raíña porque fixera un ídolo de Ashera. Ademais, Asa destruíu o ídolo da súa nai e queimouno xunto ao arroio de Cedrom.¹⁴Con todo, os lugares altos non foron quitados; pero o corazón de Asa foi perfecto con Iahveh todos os seus días. ¹⁵E trouxo á casa de Iahveh as cousas que o seu pai consagrara, e as que el mesmo consagrara: ouro, prata e utensilios.¹⁶E houbo guerra entre Asa e Baasá, rei de Israel, todo o seu tempo. ¹⁷E Baasa, rei de Israel, subiu contra Xudá e fortificou Ramá, para non permitir que ninguén saíra nin entrara onda Asa, rei de Xudá.¹⁸Daquela Asa colleu toda a prata e o ouro que quedara nos tesouros da casa de Iahveh e nos tesouros da casa real, e entregándoos nas mas dos seus servos, o rei Asa mandounos a Ben-hadad, fillo de Tabrimón, fillo de Hezión, rei de Siria, que residía en Damasco, dicindo: ¹⁹Fagamos un pacto entre nós, como houbo entre o meu pai e o teu pai! Velaquí, eu mándoche un regalo de prata e de ouro: vai e quebra o teu pacto con Baasá, rei de Israel, para que se aparte de min!²⁰Ben-hadad escoitou o rei Asa, e mandou os oficiais dos seus exércitos contra as cidades de Israel, e conquistou Ión, Dan, Abel-bet-maaca e todo Cineret, con toda a terra de Neftalí. ²¹Ao escoitalo Baasá, deixou de fortificar Ramá e permaneceu en Tirsa. ²²Entón o rei Asa convocou a todo Xudá, sen excepción de ninguén, e quitaron de Ramá as pedras e as madeiras coas que Baasá estaba a edificar; e o rei Asa edificou con elas Gueba de Benxamín e Mizpa.²³O resto dos feitos de Asa e todo o seu poder e todo o que fixo e as cidades que fortificou, non está escrito todo no libro das crónicas dos reis de Xudá? Pero, nos días da súa vellez, enfermou dos pés. ²⁴E Asa durmiu cos seus pais, e foi sepultado con eles na cidade do seu pai David; e Iosafat o seu fillo reinou no seu lugar.²⁵Nadab, fillo de Ierobaham, comezou a reinar sobre Israel no segundo ano de Asa, rei de Xudá, e reinou sobre Israel por dous anos. ²⁶E fixo o malo aos ollos de Iahveh, e andou no camiño do seu pai, e no pecado co que fixo pecar a Israel.²⁷E Baasá, fillo de Ahías, da casa de Isacar, conspirou contra el, e Baasá feriuno en Guibetón, cidade dos filisteos; pois Nadab e todo Israel sitiaban a Guibetón. ²⁸Baasá matouno no terceiro ano de Asa, rei de Xudá, e reinou no seu lugar.²⁹E aconteceu que cando chegou ao reino, matou a toda a casa de Ieroboam; non deixou viva ningunha persoa de Ieroboam ata destruílos, conforme a palabra de Iahveh que dixera por medio do seu servo Ahías silonita; ³⁰por mor dos pecados que Ieroboam cometeu e cos que fixo pecar a Israel, e pola súa provocación, provocando a ira a Iahveh, Deus de Israel.³¹O resto dos feitos de Nadab e todo o que fixo, non está escrito no libro das crónicas dos reis de Israel? ³²E houbo guerra entre Asa e Baasá, rei de Israel, todos os seus días.³³No terceiro ano de Asa, rei de Xudá, Baasá, fillo de Ahías, comezou a reinar sobre todo Israel en Tirsa, e reinou vinte e catro anos. ³⁴E fixo o malo aos ollos de Iahveh, e andou no camiño de Ieroboam e no seu pecado co que fixo pecar a Israel.

Chapter 16

¹E veu a palabra de Iahveh a Iehú, fillo de Hanani, contra Baasá, dicindo: ²"Porque Eu levanteite do po e púxente como príncipe sobre o meu pobo Israel, e ti camiñaches no camiño de Ieroboam, e fixeches pecar ao meu pobo Israel, provocándome a ira cos seus pecados,³velaí, Eu borrarei a casa de Baasá e a descendencia da súa casa, e farei a súa casa como a casa de Ieroboam, fillo de Nabat. ⁴Aquel de Baasa que morra na cidade, os cans comerano, e o que del morra no campo, os paxaros do ceo comerano.⁵E o resto dos feitos de Baasá, e as cousas que fixo e o seu poder, non está escrito no libro das crónicas dos reis de Israel? ⁶E Baasá durmiu cos seus pais, e foi sepultado en Tirza; e o seu fillo Ela reinou no seu lugar.⁷Tamén por medio do profeta Iehú, fillo de Hanani chegou a palabra de Iahveh contra Baasá e contra a súa casa, non só por todo o malo que fixera aos ollos de Iahveh, provocándoo a ira polas obras das súas mans, sendo coma os da casa de Ieroboam, senón tamén por tela destruído.⁸No ano vinte e seis de Asa, rei de Xudá, Ela, fillo de Baasá, comezou a reinar sobre Israel en Tirsa, e reinou dous anos. ⁹E o seu servo Zimri, comandante da metade dos carros de guerra, conspirou contra el, estando el en Tirsa, bebendo ata embebedarse na casa de Arsa, o seu mordomo en Tirsa, ¹⁰veu Zimri e feriuno e matouno no ano vinte e sete de Asa, rei de Xudá, e reinou no seu lugar.¹¹E aconteceu que cando comezou a reinar e sentou no trono, matou a todos os da casa de Baasá, sen deixar nel ningún home, nin parente nin amigo. ¹²Exterminou, pois, Zimri a toda a casa de Baasá, conforme a palabra de Iahveh que falara contra Baasá por medio do profeta Iehú; ¹³por mor de todos os pecados de Baasá e os pecados do seu fillo Ela, os que pecaron e fixeron pecar a Israel, provocando a ira a Iahveh, Deus de Israel, cos seus ídolos vans.¹⁴O resto dos feitos de Ela e todo o que fixo, non está escrito no libro das crónicas dos reis de Israel?¹⁵No ano vinte e sete de Asa, rei de Xudá, Zimri comezou a reinar, e reinou por sete días en Tirsa, mentres o pobo estaba acampado contra Guibetón, cidade dos filisteos. ¹⁶Pero cando o pobo que estaba no campamento escoitou que se dicía: -Zimri conspirou e matou o rei! Entón todo Israel puxo por rei ese mesmo día no campo de batalla a Omri, comandante do exército, sobre Israel. ¹⁷Entón Omri subiu de Guibetón, e todo Israel con el, e sitiaron Tirsa.¹⁸Cando Zimri viu que a cidade fora tomada, entrou no parte fortificada da casa real e prendeulle lume á casa con el adentro, e morreu, ¹⁹por mor dos pecados que cometera, facendo o malo aos ollos de Iahveh, e andando no camiño de Ieroboam, e no pecado que cometeu facendo pecar a Israel. ²⁰O resto dos feitos de Zimri e a conspiración que el fixo, non está escrito no libro das crónicas dos reis de Israel?²¹Entón o pobo de Israel dividiuse en dous bandos: a metade do pobo seguía a Tibni, fillo de Guinat, para facelo rei, e a outra metade seguía a Omri. ²²Pero o pobo que seguía a Omri foi máis forte que o que seguía a Tibni, fillo de Guinat; e morreu Tibni, e Omri chegou a reinar.²³No ano trinta e un de Asa, rei de Xudá, Omri comezou a reinar sobre Israel, e reinou doce anos. Seis anos reinou en Tirsa. ²⁴Omri comprou a montaña de Samaria a Semer por dous talentos de prata, e edificou no monte, e chamou a cidade que edificou Samaria, segundo o nome de Semer, dono do monte.²⁵E Omri fixo o que era malo aos ollos de Iahveh, e fixo peor que todos os que foran denantes del. ²⁶Pois andou en todos os camiños de Ieroboam, fillo de Nebat, e nos pecados cos que fixo pecar a Israel, provocando a ira a Iahveh, Deus de Israel, cos seus ídolos vans.²⁷O resto dos feitos de Omri, e todo o que fixo e o poderío que acadou, non está escrito no libro das crónicas dos reis de Israel? ²⁸E Omri durmiu cos seus pais, e foi sepultado en Samaria; e o seu fillo Acab reinou no seu lugar.²⁹Acab, fillo de Omri, comezou a reinar sobre Israel no ano trinta e oito de Asa, rei de Xudá. ³⁰E Acab, fillo de Omri, reinou sobre Israel en Samaria vinte e dous anos. E Acab, fillo de Omri, fixo o que era malo aos ollos de Iahveh, máis que todos os que reinaran antes del.³¹Porque lle foi cousa pequena andar nos pecados de Ieroboam, fillo de Nebat, tomando por muller a Iezabel, filla de Etbaal, rei dos sidonios, e foi e serviu a Baal e prostrábase diante del. ³²E ergeu un altar a Baal na templo de Baal que edificara en Samaria. ³³Tamén Acab fixo un ídolo de Asera provocando a ira a Iahveh, Deus de Israel, máis que tódolos reis de Israel que reinaran antes del,³⁴Nese tempo Hiel de Betel reedificou Iericó: botoulle os cimentos a costa da vida de Abiram o seu primoxénito, e a costa de Segub o seu fillo máis novo colocou as portas, conforme a palabra que Iahveh falara por medio de Xosué, fillo de Nun.

Chapter 17

¹E Elías o tesbita, que era dos que vivían en Galaad, dixo a Acab: -Pola vida de Iahveh, Deus de Israel, diante de quen estou, que non haberá nin choiva nin orballo nestes anos, a non ser pola miña palabra!²E veu a palabra de Iahveh a el, dicindo: ³-Vaite de aquí, volve cara o oriente, e escóndete no arroio de Querit, que está en fronte do Xordán; ⁴Beberás do arroio, e mandarei os corvos que che dean de comer alí.⁵El foi e fixo conforme a palabra de Iahveh; e foi e viviu xunto ao arroio de Querit, que está en fronte do Xordán. ⁶E os corvos traíanlle pan e carne pola mañá e pan e carne pola tarde, e bebía do arroio. ⁷E pasados algúns días o arroio secou, porque non caera choiva sobre a terra.⁸Entón veu a palabra de Iahveh a el, dicindo: ⁹-Érguete, vai a Sarepta, de Sidón, e vive alí. Velaí mandeille a unha viúva alí que te provea de alimentos. ¹⁰Entón el ergueuse e foi a Sarepta. E cando chegou á entrada da vila, velaí que unha viúva estaba alí recollendo madeira; e el chamouna, e díxolle: -Rógoche que me traias un pouco de auga nun vaso para que beba.¹¹Cando ela foi a traela, el volveu a chamala, e díxolle: -Rógoche que me traias un anaco de pan na túa man. ¹²Pero ela respondeu: -Pola vida de Iahveh o teu Deus, que non teño pan feito, senón un puño de fariña no balde e un pouco de aceite no frasco. E velaquí, estou recollendo dúas madeiras para entrar e preparala para min e para o meu fillo, para que o comamos e morramos. ¹³Pero Elías díxolle: -Non temas. Vai e fai como dixeches; mais primeiro prepárame para min unha torta pequena, e tráema, e despois prepárate para ti e para o teu fillo.¹⁴Porque así di Iahveh, Deus de Israel: "O gran do balde non diminuirá, nin o aceite do frasco diminuirá, ata o día en que Iahveh faga chover sobre a face da terra." ¹⁵E ela foi e fixo tal como lle dixo Elías; e comeu el, ela e a súa casa por moitos días. ¹⁶O balde de fariña non se esgotou, e o frasco de aceite non se esgotou, conforme a palabra que Iahveh lle dixera por medio de Elías.¹⁷Despois destas cousas, aconteceu que o fillo da muller da casa enfermou, e a enfermidade foi tan severa que non quedou alento nel. ¹⁸Entón ela dixo a Elías: -Que teño que ver eu contigo, home de Deus? Viñeches a min para traer a memoria dos meus pecados e causar a morte do meu fillo?¹⁹E el díxolle: -Dáme o teu fillo. Entón el colleuno do seu regazo, e levouno ao apousento alto onde el estaba, e púxoo na súa cama. ²⁰E invocou a Iahveh, e dixo: -Ai Iahveh meu Deus, tamén lle trouxeches mal á viúva na que estou hospedado, matando o seu fillo? ²¹E estendeuse sobre o neno tres veces, e invocou a Iahveh, e dixo: -Ai Iahveh meu Deus, rógoche que fagas que a alma deste neno volva a el!²²E Iahveh escoitou a voz de Elías, e a alma do neno volveu a el, e reviviu. ²³Entón Elías colleu o neno e baixouno do apousento á casa, e entregouno á súa nai; e Elías díxolle: -Mira, o teu fillo vive! ²⁴Entón a muller dixo a Elías: -Agora sei que ti es un home de Deus e que a palabra de Iahveh na túa boca é verdade.

Chapter 18

¹Despois de moitos días, a palabra de Iahveh chegou a Elías no terceiro ano, dicindo: -Vai e preséntate a Acab, e Eu farei chover sobre a face da terra. ²Entón Elías foi a presentarse a Acab. E a fame era severa en Samaria.³E Acab chamou a Abdías, o seu mordomo. E Abdías era un home que temía en gran maneira a Iahveh. ⁴Porque cando Iezabel exterminou os profetas de Iahveh, Abdías colleu cen profetas e escondeunos de cincuenta en cincuenta en covas e sustentounos con pan e auga.⁵E Acab dixo a Abdías: -Vai polo país a tódalas fontes de auga e a tódolos arroios, a ver se atopamos herba para salvar a vida dos cabalos e das mulas, e non deixar que morran as bestas. ⁶Entón dividiron o país entre eles para percorrerlo: Acab foi por un camiño e Abdías foi por outro.⁷E mentres Abdías ía polo camiño, saíulle Elías ao encontro, e ao recoñecelo, prostrouse sobre o seu rostro e dixo: -Non es ti o meu señor Elías? ⁸E el respondeu: -Son eu. Vai e di ao teu señor: aquí está Elías.⁹Pero el dixo: -En que pequei para que entreges o teu servo na man de Acab para que me mate? ¹⁰Por Iahveh o teu Deus quen vive, que non hai nación nin reino onde o meu señor non mandara buscarte! E todos dixeron: non está aquí. E el fixo xurar a reinos e nacións que non te atoparan. ¹¹E agora dis: -Vai e di ao teu señor: aquí está Elías?¹²O que acontecerá é que despois de marchar, o Espírito de Iahveh levarate non sei para onde; e cando vaia e lle diga a Acab, e non te atope, matarame. Pois o teu servo teme a Iahveh dende a súa xuventude. ¹³Non lle dixeron ao meu señor o que fixen cando Iezabel matou os profetas de Iahveh, como agachei a cen homes dos profetas de Iahveh de cincuenta en cincuenta en covas e estiven a mantelos con pan e auga?¹⁴E agora dis: -Vai e di ao teu señor: aquí está Elías, para que me mate? ¹⁵E Elías respondeulle: -Como vive Iahveh dos exércitos diante de quen estou, que hoxe heime presentar a el.¹⁶Entón Abdías foi ao encontro de Acab e avisouno; e Acab foi ao encontro de Elías. ¹⁷E cando Acab viu a Elías, díxolle: -Es ti, o que perturba a Israel?¹⁸E el respondeu: -Eu non perturbei a Israel, senón ti e a casa do teu pai, ao abandonar os mandamentos de Iahveh, e seguir os baales. ¹⁹Agora pois, manda e xúntame a todo Israel no monte Carmelo, e aos catrocentos cincuenta profetas de Baal e aos catrocentos profetas das Asera, que comen da mesa de Iezabel.²⁰Entón Acab convocou a tódolos fillos de Israel e reuniu os profetas no monte Carmelo. ²¹E Elías achegóuselle a todo o pobo, e dixo: -Ata cando iredes coxeando con dúas muletas? Se Iahveh é Deus, seguídeo; pero se é Baal, seguídeo. E o pobo non lle respondeu palabra.²²E Elías dixo ao pobo: -Só eu quedei como profeta de Iahveh, mentres que os profetas de Baal son catrocentos cincuenta homes. ²³Dádenos agora dous bois, e eles poden escoller un, córtadeo en anacos e póñedeo sobre a leña, pero non poñades lume embaixo; eu tamén prepararei o outro boi e poñereino sobre a leña e non poñerei lume embaixo. ²⁴Despois invocade vós o nome do voso deus, e eu invocarei o nome de Iahveh e o Deus que responda por medio do lume, ese é Deus! E todo o pobo respondeu e dixo: -Falaches ben!²⁵E Elías dixo aos profetas de Baal: -Escollede un boi e preparádeo os primeiros, pois sodes os máis numerosos, e invocade o nome do voso deus, pero non poñades lume embaixo. ²⁶E eles colleron o boi que se lles dera, e preparárono, e invocaron o nome de Baal dende a mañá ata o mediodía, dicindo: -Baal, respóndenos! Pero non había voz nin quen respondera. E eles brincaban arredor do altar que fixeran.²⁷E sucedeu que ao mediodía, Elías burlábase deles, dicindo: - Berrade máis forte, porque é un deus! Pode ser que estea meditando, ou que estea de traballo, ou que estea de camiño; pode ser que estea durmido e haberá que espertalo. ²⁸Eles berraban con grandes voces, e facíanse cortaduras coas espadas e con lanceiras segundo o seu costume, ata que corría o sangue sobre eles. ²⁹Pasado o mediodía, berraron frenéticamente ata a hora da ofrenda do sacrificio, pero non había voz, nin quen respondera, nin quen prestara atención.³⁰Entón Elías dixo a todo o pobo: -Achegádevos a min! E todo o pobo achegóuselle; e el reparou o altar de Iahveh que fora derrubado. ³¹E Elías colleu doce pedras, segundo o número das tribos dos fillos de Xacob, a quen se lle dera a palabra de Iahveh dicindo: "O teu nome será Israel," ³²e edificou coas pedras un altar no nome de Iahveh; e fixo unha gabia arredor do altar que podía conter dúas medidas de gran.³³Preparou tamén a madeira, e cortou o boi en anacos, e púxoo sobre a madeira. ³⁴E dixo: -Hai que encher catro baldes de auga e derramalos sobre o holocausto e sobre a leña. E dixo: -Facédeo por segunda vez. E fixérono por segunda vez. E dixo: -Facédeo por terceira vez. E fixeron así por terceira vez. ³⁵E a auga corría arredor do altar, e tamén encheu de auga a gabia.³⁶E á hora de ofrecer o holocausto, o profeta Elías achegouse e dixo: -Ó Iahveh, Deus de Abraham, de Isaac e de Israel, que hoxe sexa manifestado que ti es Deus en Israel, e que eu son o teu servo, e que pola túa palabra fixen todas estas cousas! ³⁷Respóndeme, Iahveh, respóndeme! E este pobo saberá que ti, Iahveh, es o Deus, e que ti fas volver os seus corazóns.³⁸Entón caeu o lume de Iahveh e consumiu o holocausto, a leña, as pedras e o pó; e tamén lambeu a auga que había na gabia. ³⁹E cando todo o pobo o viu, prostrouse e dixo: - Iahveh é Deus, o Iahveh é Deus! ⁴⁰E Elías díxolles: -Sacade os profetas de Baal, que non fuxa ningún deles. E prendéronos; e Elías levounos ao arroio de Cisón, e alí acabou con eles.⁴¹E Elías dixo a Acab: -Sube, come e bebe, porque chegou o estrondo da choiva. ⁴²Entón Acab subiu a comer e a beber; e Elías subiu ao cumio do Carmelo, e prostrouse en terra, e puxo o seu rostro entre os xeonllos.⁴³E díxolle ao seu criado: -Sube agora e mira cara o mar. E el subiu e mirou, e dixo: -Non hai nada. El díxolle: -Volve sete veces. ⁴⁴E aconteceu que na sétima vez dixo: -Velaquí, sube do mar unha pequena nube coma a man de un home. E Elías dixo: - Vai e dille a Acab: engancha o teu carro e baixa para que a choiva non te deteña.⁴⁵E mentres isto acontecía, os ceos escureceron con nubes e vento, e houbo unha gran choiva. E subíu Acab e foi a Iezreel. ⁴⁶E a man de Iahveh estaba sobre Elías, e el cinguiu os seus lombos e correu diante de Achab ata a entrada de Iezreel.

Chapter 19

¹Acab contoulle a Iezabel todo o que Elías fixera, e como matara a espada a tódolos profetas. ²Entón Iezabel mandou un mensaxeiro a Elías, dicindo: -Fáganme os deuses isto, e aínda peor, se mañá a esta hora non fago da túa vida como a dun deles! ³E el, collendo medo, ergueuse e marchou para salvar a súa vida, e chegou a Beerseba, que está en Xudá, e deixou alí o seu criado.⁴E el foi polo deserto durante un día de camiño, e chegou e sentou debaixo dunha silveira, e desexando morrer dixo: -Xa está ben, Ó Iahveh! Quita a miña vida, porque non son mellor ca os meus pais! ⁵E botouse debaixo da xesta, e quedou durmido; e velaquí que un anxo tocouno, e díxolle: -Érguete para comer. ⁶El mirou, e velaí á súa cabeceira un pan feito sobre ascuas e un xerro de auga; e comeu e bebeu, e volveu a deitarse.⁷E o anxo de Iahveh veu por segunda vez, e tocouno, e dixolle: -Érguete e come, porque quédache moito camiño aínda. ⁸Ergueuse, pois, e comeu e bebeu, e camiñou coa forza daquela comida corenta días e corenta noites ata Horeb, o monte de Deus.⁹E alí escondeuse nunha cova e pasou alí a noite. E a palabra de Iahveh chegou a el, e díxolle: -Que fas aquí, Elías? ¹⁰E el dixo: -Tiven celo de Iahveh dos exércitos; porque os fillos de Israel deixaron o teu pacto, derrubaron os teus altares e mataron aos teus profetas con espada, e só quedou eu, e eles andan á miña procura para quitarme a vida.¹¹E El díxolle: -Sae e párate no monte diante de Iahveh. E velaí que Iahveh pasaba, e había un vento grande e poderoso que rachaba os montes e quebraba as rochas diante de Iahveh; pero Iahveh non estaba no vento. E despois do vento houbo un tremor de terra, pero Iahveh non estaba no tremor de terra. ¹²E despois do tremor de terra, un lume; pero Iahveh non estaba no lume. E despois do lume, un asubío pacífico e tenro.¹³Ao escoitalo Elías, cubriu o seu rostro co seu manto, saíu e púxose na entrada da cova. E velaquí, veu unha voz a el, dicindo: -Que fas aquí, Elías? ¹⁴E el dixo: -Tiven celo por Iahveh dos exércitos; porque os fillos de Israel deixaron o teu pacto, derrubaron os teus altares e mataron aos teus profetas con espada, e só quedou eu, e eles andan á miña procura para quitarme a vida.¹⁵E Iahveh díxolle: -Vai, volve polo teu camiño, polo deserto de Damasco; e cando chegues, unxe a Hazael por rei de Siria. ¹⁶E unxe a Iehú, fillo de Nimsi, como rei sobre Israel; e unxe a Eliseo, fillo de Safat de Abel-mehola, para que sexa profeta no teu lugar.¹⁷E o que poida fuxir da espada de Hazael, Iehú matarao; e o que poida fuxir da espada de Iehú, Eliseo matarao. ¹⁸Pero Eu deixarei en Israel sete mil, todos aqueles que os seus xeonllos non se axeonllaron diante de Baal, e todas as bocas que non o bicaron.¹⁹Cando partiu de alí, atopou a Eliseo, fillo de Safat, que araba con doce xuntas diante del, e el levaba a derradeira. Elías pasou diante del, e botou sobre el o seu manto. ²⁰Entón el deixou os bois, e correu atrás de Elías, e dixo: -Rógoche que me deixes bicar ao meu pai e á miña nai, e logo seguireite. E el díxolle: -Vai, volve; que che fixen eu?²¹Despois volveuse cara el, e colleu un par de bois e sacrificounos, e co arado dos bois cociñoulles a carne e deulla ao pobo para que comera. Despois ergueuse e foi tras de Elías para servilo.

Chapter 20

¹Entón Ben-hadad, rei de Siria, reuniu todo o seu exército, e con el trinta e dous reis, con cabalos e carros; e subiu e sitiou Samaria e atacouna. ²E mandou mensaxeiros á cidade, a Acab, rei de Israel, dicindo: ³"Así di Ben-hadad: a túa prata e o teu ouro son meus, e as túas mulleres e os mellores dos teus fillos son meus.⁴E o rei de Israel respondeu e dixo: -Segundo a túa palabra, meu señor rei, eu son teu e todo o que teño. ⁵E os mensaxeiros volveron de novo, e dixeron: -Así di Ben-hadad: mandei a ti, dicindo: a túa prata e o teu ouro, e as túas mulleres e os teus fillos tesmos que dar, ⁶porque de non ser así, mañá por esta hora mandarei os meus servos a ti, e rexistrarán a túa casa e as casas dos teus servos para tomar e levar con eles todo o que sexa agradable aos seus ollos.⁷Entón o rei de Israel chamou a tódolos anciáns do país e díxolles: -Recapacitade e vede que este non procura máis que o noso mal; pois mandou a polas miñas mulleres e os meus fillos, pola miña prata e meu ouro, e non lle neguei nada. ⁸E todos os anciáns e todo o pobo dixéronlle: -Non o escoites, nin fagas o que el che di.⁹Entón el dixo aos mensaxeiros de Ben-hadad: -Dicide ao meu señor o rei: farei todo o que mandaches ao teu servo na primeira ocasión; pero isto non podo facelo. E os mensaxeiros foron e déronlle a resposta. ¹⁰E Ben-hadad mandoulle recado, dicindo: -Así me fagan os deuses e aínda máis se o po de Samaria non chega para encher unha man de todo o pobo que está a seguirme!¹¹Pero o rei de Israel respondeu e dixo: -Dicídelle que non se louve tanto o que cingue as súas armas como o que as descingue. ¹²E aconteceu que cando el escoitou esta palabra, estando a beber cos reis nas tendas, díxolles aos seus servos: -Preparádevos. E eles tomaron posicións contra a cidade.¹³E velaí que un profeta achegóuselle a Acab, rei de Israel, e díxolle: -Así di Iahveh: ves esta gran multitude? Eu entregareina hoxe na túa man, para que saibas que Eu son Iahveh ¹⁴E Acab dixo: -Por man de quen? E el dixo: -Así di Iahveh: polos axudantes dos capitáns das provincias. E Acab dixo: -Quen comezará a batalla? E el dixo: -Ti. ¹⁵Entón el pasou revista aos axudantes dos capitán das provincias, e eran douscentos trinta e dous. Despois pasou revista a todo o pobo, a todos os fillos de Israel, que eran sete mil.¹⁶Saíron ao mediodía, mentres Ben-hadad estaba a bebendo ata embebedarse nas tendas cos reis, os trinta e dous reis que viñeran para axudalo. ¹⁷E os axudantes dos capitáns das provincias saíron os primeiros. E Ben-hadad mandara a algúns para que lle informaran, e dixéroblle: uns homres saíron de Samaria.¹⁸E el dixo: -Se saíron para tratar a paz, prendédeos vivos; e se saíron para pelexar, prendédeos vivos tamén. ¹⁹Entón saíron da cidade os axudantes dos capitáns das provincias, e o exército detrás deles.²⁰E cada un deles matou ao seu home, e os sirios fuxiron, e Israel os perseguiron. Pero Ben-hadad, rei de Siria, fuxiu a cabalo con algúns homes de a cabalo. ²¹E o rei de Israel saíu e atacou os cabalos e os carros, e derrotou aos sirios causándolles unha gran derrota.²²Entón o profeta achegóuselle ao rei de Israel e díxolle: -Vaite, ten ánimo, pensa e mira o que fas; porque no ano que vén o rei de Siria subirá contra ti, na primavera, o máis seguro. ²³E os servos do rei de Siria dixéronlle: -Os seus deuses son deuses de montes, por iso foron máis fortes ca nós; pero se loitamos con eles nas veigas, certamente non os venceremos.²⁴Fai agora isto: saca a cada un dos reis do seu posto, e coloca capitáns nos seus lugares. ²⁵E organiza para ti outro exército coma o exército que perdiches, cabalo por cabalo, e carro por carro; entón pelexaremos con eles en terra firme, e sen dúbida seremos máis fortes ca eles. E el escoitounos e fixo así.²⁶Ao cabo do ano, Ben-hadad pasou revista ao exército dos sirios e foi a Afec para loitar contra Israel. ²⁷E os fillos de Israel foron tamén convocados, e tomando provisións, saíronlles ao encontro, pero cando acamparon fronte a eles, os fillos de Israel eran coma dous pequenos rabaños de cabras, mentres os sirios enchían a terra.²⁸Entón o home de Deus achegóuselle ao rei de Israel e díxolle: -Así di Iahveh: xa que os sirios dixeron: Iahveh é Deus dos montes e non Deus da terra cha, Eu entregarei toda esta gran multitude na túa man, para que saibades que Eu son Iahveh.²⁹Por sete días acamparon uns fronte os outros, e no sétimo día comezou a batalla; e os fillos de Israel mataron dos sirios, nun só día, a cen mil homes de a pé. ³⁰E os demais fuxiron a Afec, pero o muro da cidade caeu sobre os vinte e sete mil homes que quedaran. E Ben-hadad fuxiu á cidade e trataba de esconderse en cada casa.³¹Entón os seus servos dixéronlle: -Velaquí, oímos que os reis da casa de Israel son reis clementes. Permítenos poñer cilicios nos nosos lombos e cordas nos pescozos, e saiamos ao rei de Israel, para ver se che concede a vida. ³²Entón cinguiron os seus lombos con cilicios e meteron cordas nos seus pescozos, e foron ao rei de Israel e dixéronlle: -O teu servo Ben-Hadad di: rógoche que me deixes vivir! E el dixo: - Vive aínda? É o meu irmán!³³E aqueles homes colleron isto como algo bo e apuráronse a recibir a palabra da súa boca dicindo: -O teu irmán Ben-hadad vive! E el dixo: -Ide e traédeo. Entón Ben-hadad presentouse a el, e el fíxoo montar no seu carro. ³⁴E Ben-Hadad díxolle: -Devolverei as cidades que o meu pai quitou do teu pai, e ti poderás facer prazas en Damasco como o meu pai fixo en Samaria. E el dixo: -Eu tamén te deixarei ir con este pacto. Entón fixo un pacto con el e deixouno ir.³⁵Entón un home dos fillos dos profetas dixo ao seu compañeiro pola palabra de Iahveh: -Golpéame agora! Pero o outro non quixo ferilo. ³⁶Entón el díxolle: -Porque non obedeciches a palabra de Iahveh, velaí que cando te afastes de min, un león vaite matar, e cando se afastou del, un león atopouno e matouno.³⁷Despois atopou a outro home e díxolle: -Golpéame agora! E o home golpeouno e feriuno. ³⁸Entón o profeta disfrazouse e foi e parouse diante do rei no camiño, poñendo unha venda sobre os ollos.³⁹E aconteceu que cando o rei pasaba, el chamou ao rei, e dixo: -O teu servo estivo no medio da batalla, e velaquí, un soldado achegóuseme e tróuxome un home, dicindo: garda a este home, porque se chega a fuxir, a túa vida responderá pola súa, ou pagarás un talento de prata. ⁴⁰E mentres o teu servo estaba ocupado nunha cousa e noutra, el desapareceu. E o rei de Israel díxolle: -Esa é a túa sentenza! Ti mesmo a pronunciaches!⁴¹Pero el deseguida sacou a venda dos seus ollos, e o rei de Israel recoñeceu que era un dos profetas. ⁴²E díxolle: -Así di Iahveh: porque soltaches da túa man o home que foi consagrado á destrución, a túa vida será pola súa vida e o teu pobo polo seu pobo! ⁴³Entón o rei de Israel foi á súa casa triste e anoxado, e chegou a Samaria.

Chapter 21

¹Despois destas cousas, aconteceu que Nabot de Iezrael tiña unha viña xunto ao palacio de Acab, rei de Samaria. ²Entón Acab falou a Nabot, dicindo: -Dáme a túa viña para que sexa a miña horta, porque está preto da miña casa, e eu dareiche por ela unha unha viña mellor que esta, ou se che parece mellor, pagareiche o seu valor en prata.³Pero Nabot respondeu a Acab: -Lonxe estea de Iahveh que eu che dea a herdanza dos meus pais! ⁴Entón Acab foi á súa casa triste e anoxado, por mor das palabras que Nabot de Iezrael lle dixera: non che darei a herdanza dos meus pais! E deitouse na súa cama e volveu o seu rostro, e non quixo comer.⁵Entón a súa muller Iezabel veu onda el e díxolle: -Por que está o teu espírito tan decaído, e non comes? ⁶E el respondeulle: -Porque falei con Nabot de Iezraell, e díxenlle: dáme a túa viña por cartos, ou se queres, dareiche outra viña por ela. E el dixo: -Non che darei a miña viña. ⁷E a súa muller Iezabel díxolle: -Non es ti o rei de Israel? Érguete, come pan e alegra o teu corazón; eu dareiche a viña de Nabot de Iezrael!⁸Entón ela escribiu cartas no nome de Acab, e selounas co seu anel, e mandounas aos anciáns e aos príncipes que estaban na súa cidade, os que vivían con Nabot. ⁹E nas cartas que lles escribiu dicía: - Proclamande xaxún, e colocade a Nabot diante do pobo, ¹⁰E poñede dous homes malvados diante del, para que testifiquen contra el, dicindo: blasfemaches contra Deus e contra o rei! Entón sacádeo e apedrádeo ata que morra.¹¹E os homes da cidade, os anciáns e os príncipes que vivían na súa cidade, fixeron tal como lles mandara Iezabel, conforme estaba escrito nas cartas que ela lles mandara. ¹²Promulgaron xaxún e puxeron a Nabot diante do pobo. ¹³E viñeron dous homes malvados, fillos de Belial e sentaron diante del, e aqueles homes malvados testemuñaron contra Nabot diante do pobo, dicindo: -Nabot blasfemou contra Deus e contra o rei. Entón levárono fóra da cidade e apedrárono, e morreu. ¹⁴Entón mandaron mensaxe a Iezabel, dicindo: -A Nabot apedrárono e morreu.¹⁵Cando Xezabel escoitou que Nabot fora apedrado e morto, dixo a Acab: -Érguete, toma a viña de Nabot o iezreelita, que el rexeitou darche por diñeiro; porque Nabot non está vivo, senón que está morto. ¹⁶E cando Acab escoitou que Nabot morrera, ergueuse para baixar á viña de Nabot de Iezrael, para tomala en posesión.¹⁷Entón veu a palabra de Iahveh a Elías de Tishbe, dicindo: ¹⁸-Érguete, baixa a Samaria, ao encontro de Acab, rei de Israel; velaí que está na viña de Nabot, á que baixou para tomala en posesión.¹⁹E falaraslle, dicindo: -Isto di Iahveh: mataches, e tamén despoxaches? E falaraslle outra vez, dicindo: -Isto é o que di Iahveh: no lugar onde os cans lamberon o sangue de Nabot, os cans lamberán tamén o teu sangue. ²⁰E Acab dixo a Elías: -Atopáchesme, meu inimigo? E el respondeu: -Atopeite porque te vendiches para facer o malo aos ollos de Iahveh.²¹Velaí que Eu traerei mal sobre ti, e borrarei a túa descendencia e destruirei á casa de Acab o último varón, tanto o escravo como o libre en Israel. ²²E farei a túa casa como a casa de Ieroboam, fillo de Nabat, e como a casa de Baasá, fillo de Ahías, por mor da rebelión coa que me provocaches a ira, e pola que fixeches pecar a Israel.²³E tamén falou Iahveh sobre Iezabel, dicindo: "Os cans comerán a Iezabel na muralla de Izreel! ²⁴Aquel de Acab que morra na cidade, os cans comerano, e o que morra no campo, os paxaros do ceo comerano.²⁵(En verdade, non houbo ninguén como Acab, que se vendera a facer o malo aos ollos de Iahveh, pois a súa muller Iezabel instigábao. ²⁶El fixo abominacións en gran maneira, seguindo os ídolos, conforme todo o que fixeran os amorreos, aos que Iahveh botou de diante dos fillos de Israel).²⁷E aconteceu que cando Acab escoitou estas palabras, rachou as súas roupas e puxo pano de saco sobre a súa carne; e xaxuou, e durmiu co pano de saco e andaba abatido. ²⁸Entón veu a palabra de Iahveh a Elías de Tishbe, dicindo: ²⁹"Non viches como Acab se humillou diante de min? Xa que se humillou diante de min, non traerei o mal nos seus días; senón nos días do seu fillo traerei o mal sobre a súa casa.

Chapter 22

¹Pasaron tres anos sen guerra entre os sirios e Israel. ²Pero aconteceu que no terceiro ano Iosafat, rei de Xudá, descendeu a visitar ao rei de Israel.³E o rei de Israel dixo aos seus servos: -Non sabedes que Ramot de Galaad é nosa, e porén non facemos nada para tomala da man do rei de Siria? ⁴E dixo a Iosafat: -Irás comigo a loitar contra Ramot de Galaad? E Iosafat dixo ao rei de Israel: -Eu son coma ti, o meu pobo coma o teu pobo, e os meus cabalos coma os teus cabalos.⁵E Iosafat dixo ao rei de Israel: -Rógoche que consultes hoxe a palabra de Iahveh. ⁶Entón o rei de Israel reuniu os profetas, uns catrocentos homes, e díxolles: -Irei a Ramot de Galaad na batalla, ou deixarei de facelo? E eles dixeron: -Sube, porque Iahveh entregaraa na man do rei.⁷E Iosafat dixo: -Non hai aínda aquí algún profeta de Iahveh por quen consultar? ⁸E o rei de Israel dixo a Iosafat: -Aínda hai un home por quen poderemos consultar a Iahveh; pero eu aborrézoo porque nunca profetiza ben, senón só mal. E Iosafat dixo: -Non fale o rei así. ⁹Entón o rei de Israel chamou a un oficial e díxolle: -Trae axiña a Micaías, fillo de Imla!¹⁰E o rei de Israel e Iosafat, rei de Xudá, estaban sentados cada un no seu trono, vestidos coas súas roupas reais, na praza que está á entrada da porta de Samaria; e todos os profetas profetizaban diante deles. ¹¹E Sedequías, fillo de Quenaana, fixera para si cornos de ferro, e dixo: -Isto di Iahveh: con estes turarás os sirios ata acabar con eles! ¹²E todos os profetas profetizaban do mesmo xeito, dicindo: -Sube a Ramot de Galaad, e triunfa; pois Iahveh entregaraa na man do rei!¹³E o mensaxeiro que foi chamar a Micaías, díxolle: -Velaquí, as palabras dos profetas a unha anuncian cousas boas ao rei; agora que a túa palabra sexa como a deles, e anuncie tamén cousas boas. ¹⁴Pero Micaías dixo: - Vive Iahveh, o que o Iahveh me diga, iso falarei! ¹⁵E chegou ao rei, e o rei díxolle: -Micaías, iremos a guerra contra Ramot de Galaad, ou deixaremos de facelo? E el díxolle: -Sube, e prosperarás, e Iahveh entregaraa na man do rei.¹⁶Pero o rei díxolle: -Cantas veces che hei pedir que non me digas máis que a verdade no nome do Iahveh? ¹⁷Entón el dixo: -Eu vin a todo Israel dispersado polos montes, coma ovellas que non teñen pastor; e Iahveh dixo: estes non teñen señor. Volvan cada un á súa casa en paz.¹⁸E o rei de Israel dixo a Iosafat: -Non che dixen eu? El non profetiza nada bo sobre min, senón só mal. ¹⁹Entón Micaías dixo: -Escoita a palabra de Iahveh: vin a Iahveh sentado no seu trono, e todo o exército dos ceos estaba de pé arredor del, á súa dereita e á súa esquerda. ²⁰E o Iahveh dixo: -Quen enganará a Acab para que suba e caia en Ramot de Galaad? Entón un dixo unha cousa e outro dixo outra.²¹Pero saíu un espírito e púxose diante de Iaveh, e dixo: -Eu seducireino. E Iahveh díxolle: -De que xeito? ²²El dixo: -Eu sairei e serei espírito de mentira na boca de todos os seus profetas. E El dixo: - De certo o seducirás, e prevalecerás; vai e faino así. ²³Agora velaí, Iahveh puxo un espírito de mentira na boca de todos os teus profetas; pois Iahveh decretou mal sobre ti.²⁴Entón Sedequías, fillo de Quenaana, achegóuselle e deu unha labazada a Micaías na meixela, dicindo: -Por que camiño saíu o Espírito de Iahveh de min para falarche a ti? ²⁵E Micaías dixo: -Velaquí, ti o verás naquel día cando vaias de cuarto en cuarto para te agochar!²⁶E o rei de Israel dixo: -Sacade a Micaías e levádeo a Amón, gobernador da cidade, e a Ioas, fillo do rei; ²⁷e dirás: -Así di o rei: Botade a este no cárcere, e mantédeo con pan de angustia e con auga de aflición, ata que eu volva en paz. ²⁸E dixo Micaías: -Se volves san e salvo, Iahveh non falou por medio de min. E dixo: -Escoitade, todos os pobos!²⁹E o rei de Israel subiu con Iosafat, rei de Xudá, a Ramot de Galaad. ³⁰E o rei de Israel dixo a Iosafat: -Eu disfrazareime e irei á batalla; pero ti, pon as túas roupas. Así o rei de Israel disfrazouse e entrou na batalla.³¹E o rei de Siria ordenara aos seus trinta e dous capitáns de carros, dicindo: -Non loitedes nin con grande nin con pequeno, senón só co rei de Israel. ³²E cando os capitáns dos carros viron a Iosafat, dixeron: -Este é o rei de Israel! E dirixíronse cara el para loitar con el. Pero Iosafat berrou. ³³E cando os capitáns dos carros viron que non era o rei de Israel, afastáronse del.³⁴Pero un home lanzou o seu arco á tola e feriu o rei de Israel entre as xuntas da armadura; de xeito que el díxolle ao seu cocheiro: -Dá a volta e sácame do campamento, pois estou ferido.³⁵E a batalla empeorou ese día, e o rei ficou no seu carro en fronte dos sirios, e á tardiña morreu; e o sangue da ferida corría ata o fondo do carro. ³⁶E ao poñerse o sol, saíu un pregón polo campamento, dicindo: -Cadaquén á súa cidade! Cada un á súa terra!³⁷Morreu, pois, o rei e foi levado a Samaria, e sepultaron ao rei en Samaria. ³⁸E mentres lavaban o carro no estanque de Samaria (as prostitutas lavábanse alí) os cans lamberon o seu sangue, conforme a palabra que Iahveh dixera.³⁹E o resto dos feitos de Acab e todo o que fixo, e a casa de marfil que construíu e tódalas cidades que edificou, non está escrito no libro das crónicas dos reis de Israel? ⁴⁰E durmiu Acab cos seus pais, e reinou o seu fillo Ocozías no seu lugar.⁴¹Iosafat, fillo de Asa, comezou a reinar sobre Xudá no cuarto ano de Acab, rei de Israel. ⁴²Iosafat tiña trinta e cinco anos cando comezou a reinar, e reinou vinte cinco anos en Xerusalém. A súa nai chamábase Azuba, filla de Silhi.⁴³E andou en todo o camiño do seu pai Asa, sen se afastar del, facendo o que era recto aos ollos de Iahveh. Con todo isto, os lugares altos non foron quitados, senón que o pobo aínda sacrificaba e queimaba incenso neles. ⁴⁴E Iosafat fixo a paz co rei de Israel.⁴⁵E o resto dos feitos de Iosafat, e as súas proezas e as guerras que fixo, non están escritas no libro das crónicas dos reis de Xudá? ⁴⁶Borrou tamén da terra o resto dos varóns consagrados á prostitución ritual que quedaran nos días do seu pai Asa. ⁴⁷Naquel tempo non había rei en Edom; había un gobernador no lugar do rei.⁴⁸Iosafat fixo naves de Tarshis para ir a Ofir buscar ouro; pero non saíron porque foron destrozadas en Ezión-geber. ⁴⁹Entón Ocozías, fillo de Achab, dixo a Iosafat: -Vaian os meus servos cos teus homes nos barcos. Pero Iosafat non quixo. ⁵⁰E Iosafat durmiu cos seus pais, e foi sepultado con eles na cidade do seu pai David; e o seu fillo Ioram reinou no seu lugar⁵¹Ocozías, fillo de Achab, comezou a reinar sobre Israel en Samaria no ano décimo sétimo de Iosafat, rei de Xudá, e reinou sobre Israel por dous anos. ⁵²E fixo o que era malo aos ollos de Iahveh e andou no camiño do seu pai e no camiño da súa nai, e no camiño de Ieroboam, fillo de Nabat, quen fixo pecar a Israel; ⁵³porque serviu a Baal e adorouno, e provocou a ira a Iahveh, Deus de Israel, conforme todo o que fixera o seu pai.

2 Kings

Chapter 1

¹E aconteceu que despois da morte de Acab, Moab rebelouse contra Israel. ²E Ocozías caeu pola fiestra do apousento que tiña en Samaria; e estando doente mandou vir uns mensaxeiros, e díxolles: -Ide, consultade a Baal-zebub, deus de Ecrón, para ver se sandarei desta doenza.³Pero o anxo de Iahveh faloulle a Elías texbita, dicindo: -Érguete, sube ao encontro dos mensaxeiros do rei de Samaria, e dilles: é que non hai Deus en Israel para que vaiades consultar a Baal-zebub, deus de Ecrón? ⁴Polo tanto, así di Iahveh: "Da cama na que estás non levantarás, senón que morrerás sen remedio." Entón Elías foise.⁵Cando os mensaxeiros volveron a el, díxolles: -Por que regresastes? ⁶E eles dixéronlle: -Atopamos un home que nos dixo: -Ide, e volvede ao rei que vos mandou, e dicídelle: -Así di Iahveh: será que non hai un Deus en Israel para que teñas que mandar a consultar a Baal-zebub, deus de Ecrón? Por iso da cama na que estás non te erguerás, senón que morrerás sen remedio.⁷E el díxolles: -Como era o home que atopastes e que vos dixo estas palabras? ⁸E eles dixéronlle: -Era un home peludo, cinguido cun cinto de coiro á cintura. Entón el dixo: -É Elías texbita.⁹Entón mandóuselle un capitán de cincuenta cos seus cincuenta, e este subiu onde el estaba, e velaquí, estaba sentado no cumio do monte. E díxolle o capitán: -Home de Deus, o rei ordenou que baixes! ¹⁰E Elías respondeu, e dixo ao capitán de cincuenta: -Se eu son home de Deus, que baixe lume do ceo e te consuma a ti e aos teus cincuenta. Entón baixou lume do ceo e consumiuno a el e aos seus cincuenta.¹¹O rei mandou de novo a outro capitán de cincuenta cos seus cincuenta, e este falou con el e dixo: -Home de Deus, o rei di así: Baixa decontado!" ¹²Mais Elías respondeulle e dixo: -Se eu son home de Deus, que baixe lume do ceo e te consuma a ti e aos teus cincuenta. Entón baixou lume do ceo e consumiuno a el e aos seus cincuenta.¹³Mandou de novo o terceiro capitán de cincuenta cos seus cincuenta. E o terceiro capitán de cincuenta subiu, e axeonllouse diante de Elías, e suplicoulle, dicindo: -Home de Deus, rógoche que sexa valiosa aos teus ollos a miña vida e a vida destes teus cincuenta servos. ¹⁴Velaí que baixou lume do ceo e consumiu os dous primeiros capitáns de cincuenta cos seus cincuenta; pero agora sexa preciosa a miña vida diante dos teus ollos.¹⁵Entón o anxo de Iahveh dixo a Elías: -Baixa con el; non teñas medo del. E el ergueuse e baixou con el ao rei. ¹⁶E díxolle: -Así di Iahveh: Por canto mandaches mensaxeiros para consultar a Baal-zebub, deus de Ecrón, coma se non houbera Deus en Israel por quen consultar a súa palabra, non te erguerás da cama na que estás, senón que de certo morrerás.¹⁷Morreu, pois, conforme a palabra de Iahveh que falara Elías; e Ioram reinou no seu lugar no segundo ano de Ioram, fillo de Iosafat, rei de Xudá; pois Ocozías non tiña fillos. ¹⁸E o resto dos feitos de Ocozías, non están escritos no libro das crónicas dos reis de Israel?

Chapter 2

¹E aconteceu que cando Iahveh ía facer subir a Elías nun remuíño aos ceos, Elías viña con Eliseo do Guilgal. ²E Elías díxolle a Eliseo: -Quédate aquí, porque Iahveh mandoume a Betel. Pero Eliseo dixo: -Pola vida de Iahveh e pola túa vida, que non te deixarei! E baixaron a Betel.³Entón os fillos dos profetas que estaban en Betel saíron onda Eliseo, e dixéronlle: -Sabes que hoxe Iahveh tomará o teu señor por riba da túa cabeza? E el dixo: -Eu tamén o sei; calade. ⁴E Elías díxolle de novo a Eliseo: -Eliseo, quédate aquí, porque Iahveh mandoume a Iericó. Pero el dixo: -Como vive Iahveh e a túa alma, que non te deixarei! E chegaron a Iericó.⁵Entón os fillos dos profetas que estaban en Iericó achegáronse a Eliseo, e dixéronlle: -Sabes que hoxe Iahveh tomará o teu señor por enriba da tua cabeza? E el dixo: - Seino; calade. ⁶E Elías díxolle: -Rógoche que quedes aquí, porque Iahveh mandoume ao Xordán. Pero el respondeu: -Como vive Iahveh, e a túa alma, que non te deixarei! Así foron os dous.⁷E cincuenta homes dos fillos dos profetas viñeron e pararon fronte a eles a certa distancia; e eles dous pararon xunto ao Xordán. ⁸Entón Elías colleu o seu manto, dobrouno e golpeou as augas, que se separaron dun lado a outro, e ambos pasaron por terra seca.⁹E cando cruzaron, Elías dixo a Eliseo: -Pídeme o que queiras que faga por ti, antes de que sexa arrebatado do teu lado. E Eliseo dixo: -Rógoche que unha porción dobre do teu espírito veña sobre min! ¹⁰E el dixo:-Pediches unha cousa difícil; pero se me ves cando sexa arrebatado de ti, así se che fará; pero se non, non será.¹¹E aconteceu que mentres ían falando, velaquí, un carro de lume con cabalos de lume separou aos dous; e Elías subiu no ceo nun remuíño. ¹²Cando o viu Eliseo, exclamou: -Meu pai, meu pai, carro de Israel e os seus xinetes de a cabalo! E non o viu máis. Entón colleu os seus vestidos e rachounos en dúas partes.¹³Colleu, ademais, o manto de Elías que caera del, e volveu e parouse na beira do Xordán. ¹⁴E collendo o manto de Elías que lle caera, golpeou as augas, e dixo: -Onde está Iahveh, o Deus de Elías? E cando golpeou as augas, dividíronse dun lado ao outro, e Eliseo cruzou.¹⁵E cando os fillos dos profetas que estaban en Iericó o viron do outro lado, dixeron: -O espírito de Elías descansou sobre Eliseo. E eles foron ao seu encontro e prostráronse diante del. ¹⁶E dixeron: -Velaquí, cos teus servos hai cincuenta homes fortes. Vai agora á procura do teu señor, poida que o Espírito de Iahveh o collera e o botara nun dos montes ou nalgún val. Pero el díxolles: -Non os mandedes.¹⁷Pero eles insistiron tanto que se cansou e dixo: -Mandádeos! Entón mandaron cincuenta homes que buscaron por tres días, pero non o atoparon. ¹⁸Cando volveron onda Eliseo (que estaba quedando en Iericó), díxolles: -Non vos dixen que non fosedes?¹⁹E os homes da cidade dixeron a Eliseo: -Velaquí, como ve o meu señor, o lugar onde está situada esta cidade é bo; pero as augas son malas e a terra estéril. ²⁰Entón el dixo: -Traédeme un vaso novo, e poñede nel sal. E trouxéronllo.²¹E el saíu ao manacial, e botou o sal nel, e dixo: -Isto di Iahveh: sanei estas augas; nunca mais haberá nelas morte nin doenza.*esterilidade? ²²E as augas quedaron limpas ata hoxe, conforme a palabra que falou Eliseo.²³Subíu de alí a Betel; e cando ía subindo polo camiño, uns raparigos saíron da cidade burlándose del, dicindo: -Calvo, sube! Calvo, sube! ²⁴Pero el volvéndose, viunos e maldiciunos no nome de Iahveh. Entón dous osos saíron do monte e esnaquizaron corenta e dous daqueles raparigos. ²⁵De alí foi ao monte Carmelo, e dende alí volveu a Samaria.

Chapter 3

¹Ioram, fillo de Acab, comezou a reinar en Samaria sobre Israel no ano décimo oitavo de Iosafat, rei de Xudá, e reinou doce anos. ²E fixo o que era malo aos ollos de Iahveh, aínda que non tanto coma o seu pai ou a súa nai, porque quitou a estatua de Baal que o seu pai fixera. ³Mais el seguiu nos pecados de Ieroboam, fillo de Nabat, quen fixo pecar a Israel, e non se afastou deles.⁴Naquel intre Mesa, rei de Moab, era criador de ovellas, e daba ao rei de Israel a la de cen mil años e cen mil carneiros coas súas peles. ⁵Pero cando morreu Acab, o rei de Moab rebelouse contra o rei de Israel. ⁶E naquel día o rei Ioram saíu de Samaria e pasou revista a todo Israel.⁷E foi e mandou mensaxeiros a Iosafat, rei de Xudá, dicindo: -O rei de Moab rebelouse contra min. Irás comigo a guerra contra Moab? E el respondeulle: -Irei! porque eu son coma ti, o meu pobo coma o teu pobo, e os meus cabalos coma os teus. ⁸E engadiu: -Por que camiño subiremos? E el respondeu: -Polo camiño do deserto de Edom.⁹Saíron, pois, o rei de Israel, o rei de Xudá e o rei de Edom, e camiñaron por sete días rodeando o deserto, ata que non houbo auga para o exército nin para as bestas que os seguían. ¹⁰Entón o rei de Israel dixo: -Ai, que Iahveh trouxo estes tres reis para entregalos nas mans dos moabitas!¹¹Pero Iosafat dixo: -Non hai aquí un profeta de Iahveh para que consultemos a Iahveh por medio del? Entón un dos servos do rei de Israel respondeu e dixo: -Aquí está Eliseo, fillo de Safat, que servía a Elías. ¹²E Iosafat dixo: -Este ten a palabra de Iahveh. E o rei de Israel, Iosafat e o rei de Edom baixaron a el.¹³Entón Eliseo dixo ao rei de Israel: -Que teño que ver eu contigo? Vai aos profetas do teu pai e aos profetas da túa nai. Pero o rei de Israel díxolle: -Non, porque Iahveh reuniu a estes tres reis para entregalos nas mans dos moabitas. ¹⁴Entón Eliseo dixo: -Pola vida de Iahveh dos exércitos diante de quen estou, se non fose por causa de Iosafat, rei de Xudá, non che faría caso nin te miraría!¹⁵Agora pois, traédeme un músico. E cando o músico tocou, a man de Iahveh veu sobre Eliseo, ¹⁶e dixo: -Así di Iahveh: "Facede en este val moitas zanxas. ¹⁷Porque así di Iahveh: non veredes vento nin veredes choiva, pero este val encherase de auga, e beberedes, vós, o voso gando e as vosas bestas.¹⁸E isto é cousa fácil aos ollos de Iahveh; el tamén entregará os moabitas nas vosas mans. ¹⁹E destruiredes toda cidade fortalecida e toda aldea escollida, e cortaredes toda árbore boa, e cegaredes tódalas fontes de auga, e destruiredes con pedras toda terra fecunda.²⁰E aconteceu que á mañá, á hora do sacrificio da mañá, velaquí viñeron augas polo camiño de Edom, e a terra encheuse de auga.²¹Pero cando todos os moabitas escoitaron que os reis subían para loitar contra eles, reuníronse dende os que apenas podían cinguir armaduras, e xuntáronos na fronteira. ²²Cando se ergueron moi cedo, o sol resplandeceu sobre as augas, e os moabitas viron de lonxe que as augas estaban vermellas coma o sangue; ²³e dixeron: -Este é sangue de espada! De seguro que os reis levantáronse un contra outro, e mataron cada un ao seu compañeiro. Agora pois Moab, a polo botín!²⁴Pero cando chegaron ao campamento de Israel, os israelitas erguéronse e atacaron aos moabitas, e eles fuxiron de diante deles; pero eles perseguíronos e mataron aos moabitas. ²⁵E destruíron as cidades, e en toda a terra fértil botaron cada un a súa pedra, ata cubrila; e cegaron tódalas fontes de auga e cortaron toda árbore boa; ata que só quedaron pedras en Kir-hareset, porque os arqueiros rodeárona e destruírona.²⁶E cando o rei de Moab viu que a batalla era demasiado forte contra el, colleu con el setecentos homes que manexaban ben a espada para abrirse camiño cara o rei de Edom, pero non puideron. ²⁷Entón colleu o seu fillo primoxénito que tería que reinar no seu lugar, e ofreceuno en holocausto sobre o muro. E houbo grande indignación contra os israelitas, de xeito que se afastaron del e volveron á súa terra.

Chapter 4

¹Unha muller, das mulleres dos fillos dos profetas, clamou a Eliseo, dicindo: -O teu servo, o meu marido morreu, e ti sabes que o teu servo temía a Iahveh. E o seu acredor veu para tomar os meus dous fillos por escravos seus. ²E Eliseo díxolle: -Que farei eu por ti? Dime que tes na casa. E ela respondeu: -A túa serva non ten nada na casa, agás un frasco de aceite.³E el díxolle: -Vai e pide para ti olas emprestadas a todos os teus veciños, a maior cantidade delas posible. ⁴Despois entra e fecha a porta tras de ti e dos teus fillos, e bota en todos os pratos e olas, e irás apartando as que estean cheas.⁵Entón a muller foi e pechou a porta detrás dela e dos seus fillos; e eles traíanlle as olas, e ela vertía o aceite. ⁶E cando encheu todas as olas, díxolle ao seu fillo: -Traédeme aínda máis olas. Pero el díxolle: -Non hai máis olas. Entón acabouse o aceite.⁷E ela veu despois e contoullo ao home de Deus, e el dixo: -Vai e vende o aceite e paga aos teus acredores; e ti e os teus fillos viviredes do que quede.⁸Un día Eliseo pasou por Sunem, e había alí unha muller importante, que porfiaba para convidalo a comer; de tal xeito que, sempre que pasaba por alí, ía á súa casa a comer. ⁹E ela dixo ao seu home: -Mira, agora entendo que este que pasa sempre pola nosa casa é un santo home de Deus.¹⁰Pídoche que fagamos un pequeno apousento nos muros, e poñamos alí unha cama, unha mesa, unha cadeira e un candeeiro, para que cando el veña a nós, quede nel. ¹¹E chegou o día que el veu por alí, e quedou no apousento alto e durmiu alí.¹²E dixo a Giezi, o seu servo: -Chama a esta sunamita; e cando a chamou ela presentouse diante del. ¹³Entón el dixo a Giezi: -Dille: velaí que pasaches por nós moitas preocupacións; que queres que faga por ti? Desexas que fale por ti ao rei, ou ao capitán do exército? E ela dixo: - Eu vivo no medio do meu pobo.¹⁴E el dixo: -Que faremos entón por ela? E Giezi respondeu: -Velaquí, ela non ten fillo e o seu marido é vello. ¹⁵E El dixo: -Chamáa. E el chamouna, e ela parouse na porta. ¹⁶E el díxolle: -Neste mesmo tempo, no ano que vén abrazarás un fillo. Pero ela dixo: -Non, meu señor, home de Deus, non te burles da túa serva!¹⁷Pero a muller concibiu e deu a luz un fillo no ano seguinte, no tempo que Eliseo lle dixera. ¹⁸E o neno medrou; pero aconteceu un día que saíu co seu pai, que andaba cos segadores, ¹⁹e el díxolle a seu pai: -Ai, a miña cabeza, a miña cabeza! E o pai díxolle a un servo: -Levádeo a súa nai! ²⁰E el, colléndoo, tróuxollo a súa nai, e el sentou nos xeonllos dela ata o mediodía, e despois morreu.²¹Entón ela subiu, púxoo na cama do home de Deus, e pechando a porta, saíu. ²²Despois chamou ao seu home e díxolle: -Manda agora un dos servos e unha das asnas, para que vaia correndo ao home de Deus e volva.²³E el dixo: -Por que o vas ver hoxe? Non é lúa nova nin día de repouso. E ela dixo: -Paz. ²⁴Logo fixo aparellar a burra, e díxolle ao servo: - Imos xa, e non te deteñas no camiño ata que eu cho diga!²⁵Saíu, pois, e chegou onda o home de Deus no monte Carmelo. E cando a viu de lonxe o home de Deus, díxolle ao seu servo Guiezi: -Velaí a sunamita. ²⁶Corre agora mesmo ao seu encontro e dille: -Estás ben? Como está o teu marido? E como está o teu fillo? E ela dixo: - Paz.²⁷Mais cando chegou onde estaba o home de Deus no monte, agarrouse dos seus pés. E Guiezi achegouse para apartala, pero o home de Deus díxolle: -Déixaa, porque está amargada na súa alma; e Iahveh ocultoume o motivo e non mo declarou.²⁸Entón ela dixo: - Pedinlle eu un fillo ao meu señor? Non che dixen eu: non te burles de min? ²⁹Entón el díxolle a Guiezi: - Cingue os teus lombos e toma o meu caxato na túa man, e vaite. Se algún te atopa, non o saúdes, e se algún te saúda, non lle respondas, e coloca o meu caxato sobre a cara do rapaz.³⁰Pero a nai do rapaz dixo: -Como vive Iahveh e como vive a túa alma, que non te deixarei! ³¹El ergueuse e seguiuno. E Guiezi adiantouse a eles, e puxo o caxato sobre a cara do neno, pero non falou nin deu sinais de vida. Entón volveu ao encontro de Eliseo e díxolle: -O rapaz non espertou.³²Cando Eliseo entrou na casa, velaí que o neno estaba morto, deitado na súa cama. ³³Entón el entrou e pechou a porta detrás deles e orou a Iahveh. ³⁴Despois subiu e estendeuse sobre o neno, poñendo a súa boca sobre a boca del, e os seus ollos sobre os ollos del, e as súas mans sobre as mans del; e estendeuse sobre el, e o corpo do neno comenzou a quentarse.³⁵E volvéndose, andou pola casa de aquí para alá, e subiu e estendeuse de novo sobre el; e o rapaz espirrou sete veces, e abriu os ollos. ³⁶Entón el chamou a Guiezi e díxolle: -Chama a esta sunamita. E el chamouna, e cando ela entrou, díxolle: - Colle o teu fillo! ³⁷Entón ela entrou e botouse aos seus pés, inclinándose ata o chan; e colleu o seu fillo e saíu.³⁸Eliseo volveu a Guilgal cando había unha gran fame na terra; e os fillos dos profetas estaban con el, de maneira que lle dixo ao seu servo: -Prepara a ola grande e fai gran potaxe para os fillos dos profetas. ³⁹Entón un saíu ao campo a recoller herbas, e atopou unha vide que semellaba unha vide brava, e recolleu dela cabazas silvestres ata encher a súa faldra; e ao regresar botounas na ola do potaxe, pero non sabía o que era.⁴⁰Despois serviuno para que o comeran os homes; pero aconteceu que ao comer del, berraron, e dixeron: -Ai, home de Deus, hai morte na ola! E non puideron comelo. ⁴¹Entón el dixo: -Traede fariña. E derramouna na ola, e dixo: -Dádelle de comer á xente. E non houbo máis mal na ola.⁴²Entón veu un home de Baal-salisa e tróuxolle ao home de Deus pans das primicias, vinte pans de cebada con espigas de trigo novo. E el dixo: -Dádeo á xente para que coma. ⁴³Pero o seu criado dixo: -Como poñerei isto diante de cen homes? E el dixo: -Dádello á xente para que coma; porque así di Iahveh: "Comerán, e aínda sobrará." ⁴⁴El entón púxoo diante deles, e comeron e aínda lles sobrou, conforme a palabra de Iahveh.

Chapter 5

¹Naamán, capitán do exército do rei de Siria, era un home de grande estima diante do seu señor, porque por medio del Iahveh dera a victoria a Siria; e era un home moi valente, pero leproso. ²Unha vez, as bandas armadas de Siria saíron e levaron cativa da terra de Israel unha rapaza nova, que foi serva da muller de Naamán.³E ela dixo á súa señora: -Se o meu señor fose diante do profeta que está en Samaria, el sandaríao da súa lepra. ⁴Entón Naamán foi onda o seu señor e contoulle, dicindo: -Así e así, dixo a rapaza da terra de Israel.⁵E o rei de Siria dixo: -Vai, e eu mandarei cartas ao rei de Israel. E saíu, levando consigo dez talentos de prata, seis mil pezas de ouro e dez mudas de roupa. ⁶Levoulle a carta para o rei de Israel, que dicían así: -Cando chegue a ti esta carta, sabe que eu mandei a ti o meu servo Naamán, para que o cures da súa lepra.⁷E aconteceu que cando o rei de Israel leu a carta, rachou as súas roupas, e dixo: -Estou eu no lugar de Deus para matar ou dar vida, para que este me mande a min para curar a un home da súa lepra? Considerade agora e vede que está á procura dunha ocasión para provocarme.⁸Pero cando Eliseo, o home de Deus, escoitou que o rei de Israel rachara as súas roupas, mandou dicir ao rei: -Por que rachaches as túas roupas? Que veña agora a min, e saberá que hai un profeta en Israel. ⁹Entón Naamán foi cos seus cabalos e cos seus carros, e detívose á porta da casa de Eliseo. ¹⁰E Eliseo mandou un mensaxeiro, dicindo: -Vai e lávate sete veces no Xordán, e a túa carne será restaurada, e quedarás limpo.¹¹Entón enfureceuse Naamán, e dixo: -Velaquí, dixen para min: certamente el sairá, e poñéndose en pé invocará o nome de Iahveh o seu Deus, e estendendo a súa man tocará o lugar e sandará a lepra. ¹²Abana e Farfar, ríos de Damasco, non son mellores que tódalas augas de Israel? Se me lavo neles, non serei limpo? E volvéndose marchou anoxado.¹³Pero os seus servos achegáronse a el e dixéronlle: -Meu pai, se o profeta che dixera algo grande, non o farías? Canto máis, que lle di: lávate e quedarás limpo? ¹⁴Entón el baixou e mergullouse sete veces no Xordán, conforme a palabra do home de Deus; e a súa carne volveuse coma a carne dun neno, e quedou limpo.¹⁵Deseguida volveu ao home de Deus, el e toda a súa comitiva, e púxose diante del, e dixo: -Velaquí, agora sei que non hai Deus en toda a terra, senón en Israel; por tanto, acepta un regalo do teu servo! ¹⁶Pero el dixo: -Pola vida de Iahveh diante de quen estou, que non o aceptarei. E el insistiulle que o recibira, pero non quixo.¹⁷Entón Naamán dixo: - Pois logo, rógoche que deas ao teu servo unha carga de terra para levar nun par de mulas , pois de agora en diante o teu servo non ofrecerá holocaustos nin sacrificios a outros deuses, senón a Iahveh. ¹⁸E nisto perdoe Iahveh ao teu servo nesta cousa: cando o meu señor o rei entre no templo de Rimón para adorar nel, e se apoie no meu brazo, e eu me inclino no templo de Rimón, que Iahveh perdoe ao teu servo nese feito. ¹⁹E el díxolle: -Vai en paz. E el foi e andou como a certa distancia,²⁰cando Guizei, o criado de Eliseo, o home de Deus, dixo para si: -Velaquí, o meu señor eximiu a este sirio Naamán, non tomando da súa man as cousas que trouxo. Pola vida de Iahveh, que eu correrei detrás del e tomarei algo del! ²¹Entón Giezi foi tras de Naamán; e cando Naamán o viu correr detrás del, baixou do seu carro para recibilo, e dixo: -Estás ben? ²²E el dixo: -Ben. O meu señor mandoume a dicirche: velaí que nesta mesma hora viñeron a min dous mozos dos fillos dos profetas da rexión montañosa de Efraín; pídoche que lles deas un talento de prata e dúas mudas de roupa.²³E Naamán dixo: -Rógoche que tomes dous talentos. E insistiulle, e atou dous talentos de prata en dúas bolsas, e dous vestidos novos, e púxoo todo en mans de dous dos seus servos para que os levaran diante del. ²⁴E cando chegou a un lugar onde non se podía ver, colleuno da man deles e púxoo baixo custodia; e mandou aos homes que marcharan. ²⁵Entón el entrou e púxose diante do seu señor, e Eliseo díxolle: -De onde viñeches, Guiezi? E el dixo: -O teu servo non foi a ningures.²⁶Pero el díxolle: -Non estaba o meu corazón alí cando o home baixou do seu carro ao teu encontro? É este o tempo de tomar prata e de tomar vestidos, e oliveiras, e viñas, e ovellas, e bois, e servos, e servas? ²⁷Agora pois, a lepra de Naamán pegaráseche a ti e á túa descendencia para sempre. E saíu de diante del leproso, branco coma a neve.

Chapter 6

¹Un día os fillos dos profetas dixeron a Eliseo: -Mira, o lugar onde vivimos contigo é estreito para nós. ²Vai, vaiamos ao Xordán, e tomemos de alí cada un unha viga, e fagamos alí un lugar para vivir. E el dixo: -Ide. ³E un dixo: -Rógoche que vaias cos teus servos. E el dixo: -Irei.⁴E foi con eles; e cando chegaron ao Xordán puxéronse a cortar madeira. ⁵E aconteceu que mentres un cortaba unha árbore, a folla do machado caeu na auga, e berrou, e dixo: -Ai meu señor, que era emprestado!⁶E o home de Deus dixo: -Onde caeu? E cando el lle amosou o lugar, el cortou un madeiro e botouno alí, e fixo flotar o ferro. ⁷E El dixo: -Tomao. E el estendeu a man e colleuno.⁸O rei de Siria estaba en guerra contra Israel, e consultando cos seus servos, dixo: -Neste lugar estará o meu campamento. ⁹Entón o home de Deus mandou dicir ao rei de Israel: -Gárdate de pasar por aquel lugar, porque os sirios van para alá.¹⁰Entón o rei de Israel mandou mensaxeiros ao lugar do que o home de Deus dixera, e así ao previlo, gardouse de ir alí, e fixo así unha e outra vez. ¹¹E o corazón do rei de Siria turbouse por ese motivo; e chamou aos seus servos e díxolles: - Dicídeme quen dos nosos está a favor do rei de Israel!¹²Pero un dos seus servos dixo: -Non, meu señor o rei, senón que hai un profeta en Israel chamado Eliseo, que lle di ao rei de Israel as palabras que ti falas no teu apousento. ¹³Entón el dixo: -Ide e vede onde está, para que eu mande prendelo. E dixéronlle: -Velaquí, está en Dotán.¹⁴Entón o rei mandou alí cabalos, carros e un gran exército, que viñeron de noite e sitiaron a cidade. ¹⁵Cando o servo do home de Deus ergueuse moi cedo, saíu, e velaí un exército que sitiara a cidade con cabalos e carros. Entón o seu servo díxolle: -Ai meu señor! que faremos? ¹⁶Pero el dixo: -Non temas, porque os que están connosco son máis cós que están con eles.¹⁷E orou Eliseo, e dixo: -Ó Iahveh, rógoche que lle abras os ollos para que vexa! Entón Iahveh abriu os ollos do servo, e mirou, e velaí que o monte estaba cheo de homes de a cabalo e de carros de lume arredor de Eliseo. ¹⁸E aconteceu que cando os sirios baixaron contra el, Eliseo orou a Iahveh, e dixo: -Rógoche que golpees con cegueira a este pobo! E El feriunos con cegueira conforme a petición de Eliseo. ¹⁹Entón Eliseo díxolles: -Este non é o camiño, nin esta é a cidade. Seguídeme, e eu levareivos ao home que buscades. E guiounos a Samaria.²⁰E aconteceu que cando entraron en Samaria, Eliseo dixo: - Ó Iahveh, abre os ollos deles para que vexan. E Iahveh abriu os seus ollos, e viron, e estaban no medio de Samaria. ²¹Cando os viu o rei de Israel, dixo a Eliseo: -Meu pai, hei ferilos? Matareinos?²²Pero el díxolle: -Non os mates. Matarías ti os prisioneiros que tomaches coa túa espada e co teu arco? Pon diante deles pan e auga para que coman e beban, e volvan aos seus señores. ²³Entón preparoulles un gran banquete; e cando comeron e beberon, despediunos, e foron devoltos ao seu señor. E xa non viñeron máis as bandas sirias á terra de Israel.²⁴Despois disto, aconteceu que Ben-hadad, rei de Siria, reuniu todo o seu exército, e subiu e sitiou Samaria. ²⁵E houbo unha grande fame en Samaria por mor daquela destrución, de xeito que unha cabeza de un burro chegou a venderse por oitenta pezas de prata, e a cuarta parte de un cab de esterco de pomba por cinco pezas de prata. ²⁶E cando o rei de Israel pasaba polo muro, unha muller berroulle e dixo: -Salva, meu señor o rei!²⁷E el respondeu: -Se Iahveh non te libra, como poderei eu salvarte? Con algo do graneiro ou do lagar? ²⁸E o rei engadiu: -Que tes? E ela respondeu: -Esta muller díxome: -Dáme o teu fillo para que o comamos hoxe, e mañá comeremos o meu fillo. ²⁹Entón preparamos o meu fillo e comémolo. E ao día seguinte díxenlle eu: -Dáme o teu fillo para que o comamos. Pero ela escondeu o seu fillo.³⁰E aconteceu que cando o rei escoitou as palabras da muller, rachou as súas roupas, e mentres pasaba polo muro, o pobo viu o cilicio que levaba por dentro sobre o seu corpo. ³¹E dixo: -Que Deus me faga isto, e aínda máis, se a cabeza de Eliseo, fillo de Safat, queda hoxe enriba dos seus ombreiros!³²Eliseo estaba sentado na súa casa, e os anciáns estaban sentados con el cando o rei mandou un home da súa parte. Pero antes de que o mensaxeiro chegara a el, díxolles aos anciáns: -Vedes como este fillo de asasino mandou para cortarme a cabeza? Mirade ben: cando veña o mensaxeiro, fechade a porta e non lle deixedes entrar. Non escoitades o ruído dos pasos do seu señor detrás del? ³³E estaba aínda a falar con eles, cando o mensaxeiro baixaba cara el e dixo: -Certamente esta calamidade vén de Iahveh. Que máis podería agardar de parte de Iahveh?

Chapter 7

¹E dixo Eliseo: -Escoitade a palabra de Iahveh: -Así di Iahveh: mañá por esta hora, unha medida de flor de fariña vaise vender por un siclo, e dúas medidas de cebada por un siclo, na porta de Samaria! ²E un capitán sobre o que o rei se apoiaba, respondeu ao home de Deus e dixo: -Aínda que Iahveh abrise as fiestras do ceo, sería isto así? E el dixo: -Velaquí, veralo cos teus propios ollos, pero ti non poderás nin probalo.³E na entrada da porta había catro homes leprosos, que se dixeron un ao outro: -Para que estamos aquí sentados ata morrer? ⁴Se tratamos de entrar na cidade, a fame que hai na cidade mataranos, e se quedamos aquí, tamén morreremos. Polo tanto, imos e pasemos ao campamento dos sirios; se eles nos deixan con vida, viviremos; e se nos matan, morreremos.⁵E erguéronse ao mencer para ir ao campamento dos sirios; e cando chegaron á entrada do campamento dos sirios, non había ninguén alí. ⁶Porque Iahveh fixera que se escoitara no campamento dos sirios un estrondo de carros, un ruído de cabalos e un estrépito dun grande exército; e dixéronse un ao outro: velaí que o rei de Israel contratou contra nós aos reis dos hititas e aos reis dos exipcios para que veñan contra nós!⁷Polo que se ergueron e fuxiron á noitiña, deixando as súas tendas, os seus cabalos e os seus asnos, e o campamento tal como estaba; e fuxiran para salvar as súas vidas. ⁸Cando os leprosos chegaron á entrada do campamento, entraron nunha tenda e comeron e beberon, e colleron de alí prata, ouro e vestidos, e foron e agocháronos. Despois volveron e entraron noutra tenda, e tamén colleron cousas de alí, e foron e agochárono.⁹Entón dixéronse un ao outro: -Non estamos a facer ben. Este é día de boas novas, e nós calamos. Se agardamos ata a mañanciña, a nosa calamidade chegará a nós. Imos, pois, entremos para dar as novas á casa do rei. ¹⁰Foron, pois, e chamaron aos gardas da porta da cidade, e dixéronlles: -Fomos ao campamento dos sirios, e velaquí, non había alí ninguén, nin voz de persoa, senón cabalos atados e asnos atados, e o campamento estaba intacto. ¹¹Os sentinelas berraron, e anunciárono dentro do palacio do rei.¹²E de noite o rei ergueuse, e dixo aos seus servos: -Dareivos a coñecer o que os sirios nos fixeron. Eles saben que temos fame, por iso saíron das tendas e agocháronse no campo, dicindo: cando saian da cidade, collerémolos vivos e entraremos na cidade. ¹³Entón respondeu un dos seus servos, e dixo: -Rógoche que tomes cinco dos cabalos que quedan na cidade e mandémolos para ver o que hai, pois os que quedan aquí morrerán como toda a multitude de Israel que xa pereceu.¹⁴Colleron, pois, dous carros con cabalos, e o rei mandounos ao campamento dos sirios, dicindo: -Ide e mirade. ¹⁵Eles foron tras deles ata o Xordán, e velaí que todo o camiño estaba cheo de roupas e pertenzas que os sirios tiñan deixado pola présa. Entón os mensaxeiros volveron e contáronllo ao rei.¹⁶Entón o pobo saíu e saqueou o campamento dos sirios; e unha medida de flor de fariña vendeuse por un siclo, e dúas medidas de cebada por un siclo, conforme a palabra de Iahveh. ¹⁷E o rei puxo ao capitán sobre o que a súa man se apoiaba na entrada, pero o pobo esmagóuno na porta, e morreu, conforme o home de Deus que dixera cando o rei baixara a el.¹⁸E aconteceu tal como o home de Deus falara ao rei, dicindo: -Un siclo será o prezo das dúas medidas de cebada, e un siclo o prezo da medida de flor de fariña; mañá a esta hora na porta de Samaria. ¹⁹E o capitán respondera ao home de Deus, dicindo: -Se Iahveh abrira as fiestras do ceo, podería acontecer isto? E el dixo: -Velaí, veralo cos teus ollos, pero non poderás nin probalo. ²⁰E así aconteceu con el; porque o pobo atropelouno na porta, e morreu.

Chapter 8

¹E Eliseo faláralle á muller cuxo fillo resucitara, dicindo: -Érguete, e vai ti e mailos teus, a residir onde sexa posible, porque Iahveh chamou á fame, a que virá tamén sobre esta terra por sete anos. ²Entón a muller ergueuse e fixo tal como lle dixera o home de Deus; e foi coa súa familia e peregrinou a terra dos filisteos por sete anos.³E sucedeu que ao cabo de sete anos a muller volveu da terra dos filisteos; e saíu ao rei para rogar pola súa casa e polas súas terras. ⁴E o rei estaba a falar con Guiezi, servo do home de Deus, dicindo: -Rógoche que me contes tódalas marabillas que fai Eliseo.⁵E sucedeu que estando el a contarlle ao rei como resucitara a un morto, velaí que a muller á que el resucitara o seu fillo chegou a implorar ao rei pola súa casa e as súas terras. Entón Guiezi dixo: -Meu señor o rei, esta é a muller e este é o seu fillo a quen Eliseo resucitou. ⁶E o rei preguntou á muller, e ela contoulle. Entón o rei ordenou a un oficial, dicindo: -Devólvelle*Restitúelle? todo o que era seu, e todos os froitos da súa terra dende o día que deixou o país ata agora.⁷Eliseo foi a Damasco. E Ben-hadad, rei de Siria, estaba doente, e avisárono a el, dicindo: -O home de Deus chegou aquí. ⁸Entón o rei dixo a Hazael: -Toma un regalo na túa man, e vai a recibir ao home de Deus, e consulta a Iahveh por medio del, dicindo: sandarei desta doenza? ⁹Colleu, entón, Hazael un regalo co mellor da riqueza de Damasco, unha carga de corenta camelos, e foi ao seu encontro, e ao chegar púxose diante del, e dixo: -O teu fillo Ben-hadad, rei de Siria, mandoume a ti, dicindo: sandarei desta doenza?¹⁰E Eliseo díxolle: -Vai, dicídelle: certamente sanarás; aínda que Iahveh amosoume que certamente morrerá. ¹¹E o home de Deus mirouno fixamente ata que el quedou avergoñado; e o home de Deus comezou a chorar. ¹²E Hazael díxolle: -Por que chora o meu señor? E el respondeu: -Porque sei do mal que farás aos fillos de Israel: prenderás lume ás súas fortalezas, matarás os seus mozos con espada, esnaquizarás os seus meniños e abrirás os ventres das súas mulleres embarazadas.¹³E Hazael dixo: -Pois, que é o teu servo, este can, para que faga tantas cousas? E Eliseo respondeu: - Iahveh amosoume que ti serás rei de Siria. ¹⁴Entón Hazael foi e chegou ao seu señor, e este díxolle: -Que che dixo Eliseo? E el respondeulle: -Díxome que certamente sanarás. ¹⁵Pero ao amencer, colleu un cobertor e empapouno de auga, e púxoo sobre a cara de Ben-hadad, e morreu; e Hazael reinou no seu lugar.¹⁶No quinto ano de Ioram, fillo de Acab, rei de Israel, e sendo Iosafat rei de Xudá, comezou a reinar Ioram, fillo de Iosafat, rei de Xudá. ¹⁷Tiña trinta e dous anos cando comezou a reinar, e reinou oito anos en Xerusalém.¹⁸E andou no camiño dos reis de Israel, como fixo a casa de Acab, porque a súa muller era filla de Acab; e fixo o malo aos ollos de Iahveh. ¹⁹Con todo isto, Iahveh non quixo destruír a Xudá, por amor do seu servo David, porque lle prometera darlle unha lámpada a el e aos seus fillos para sempre.²⁰Nos seus días Edom rebelouse contra o dominio de Xudá, e fixeron que un rei gobernase sobre eles. ²¹Entón Ioram avanzou ata Zair con todos os seus carros; e de noite ergueuse e atacou aos edomitas que o tiñan sitiado xunto aos capitáns dos carros; e o pobo fuxiu ás súas tendas.²²Pero Edom seguiu en rebelión contra a autoridade de Xudá, ata hoxe. No mesmo tempo Libna tamén se rebelou contra el. ²³O resto dos feitos de Ioram e todo o que fixo, non está escrito no libro das crónicas dos reis de Xudá? ²⁴E Ioram durmiu cos seus pais, e foi sepultado con eles na Cidade de David; e o seu fillo Ocozías reinou no seu lugar.²⁵No ano doce de Ioram, fillo de Acab, rei de Israel, Ocozías, fillo de Ioram, rei de Xudá, comezou a reinar. ²⁶Ocozías tiña vinte e dous anos cando comezou a reinar, e reinou un ano en Xerusalém. A súa nai chamábase Atalía, filla de Omri, rei de Israel. ²⁷E andou no camiño da casa de Acab, e fixo o que era malo aos ollos de Iahveh como a casa de Acab, porque era xenro da casa de Acab.²⁸E xunto con Ioram, fillo de Acab, foi á guerra a Ramot de Galaad, contra Hazael, rei de Siria; e os sirios venceron a Ioram. ²⁹E o rei Ioram volveu a Iezreel para ser curado das feridas que os sirios lle fixeron fronte a Ramot, cando loitou contra Hazael, rei de Siria. E Ocozías, fillo de Ioram, rei de Xudá, baixou a Iezreel para ver a Ioram, fillo de Acab, porque estaba doente.

Chapter 9

¹Entón o profeta Eliseo chamou a un dos fillos dos profetas e díxolle: -Vístete, e toma este frasco de aceite na túa man, e vai a Ramot de Galaad. ²Cando chegues alí, verás alí a Iehú, fillo de Iosafat, fillo de Nimsi; e cando entres, fai que se levante de entre os seus irmáns, e lévao ao apousento interior. ³Colle tamén o frasco de aceite, e derrámao sobre a súa cabeza, e di: -Isto di Iahveh: Eu unxinte por rei sobre Israel! Entón abre a porta e fuxe, non agardes por nada.⁴O mozo, o profeta, foi, pois, a Ramot de Galaad. ⁵Cando el entrou, velaí que os oficiais do exército estaban sentados. E dixo: -Fillo, teño unha palabra para ti. E Iehú dixo: -A cal de todos nós? E el dixo: -A ti, príncipe. ⁶Entón el ergueuse e entrou na casa, e Eliseo derramou o aceite sobre a súa cabeza, e díxolle: -Así di Iahveh, Deus de Israel: Eu únxote por rei sobre Israel, o pobo de Iahveh!⁷E ferirás a casa de Acab, o teu señor, para que Eu vingue o sangue dos meus servos os profetas, e o sangue de todos os servos de Iahveh, da man de Iezabel. ⁸E perecerá toda a casa de Acab, e destruirei de Acab a todo varón, tanto escravo como libre en Israel.⁹E farei coa casa de Acab como a casa de Ieroboam, fillo de Nabat, e como a casa de Baasá, fillo de Ahías. ¹⁰E os cans comerán a Iezabel no campo de Iezreel, e non haberá quen a sepulte. Entón el abriu a porta e fuxiu.¹¹Despois Iehú saíu aos servos do seu señor, e dixéronlle: - Todo en paz? Por que veu ese tolo a ti? E el díxolles: -Vós coñecedes o home e as súas palabras. ¹²E eles dixeron: - Non é certo. Cóntanos agora. E el dixo: -Faloume exactamente, dicindo: así di Iahveh: Eu únxote como rei sobre Israel! ¹³Entón apresuráronse, cada un colleu o seu manto, e puxéronos embaixo del nunha escada das gradas, e tocaron o shofar dicindo: - Iehú é rei!¹⁴Deste xeito Iehú, fillo de Iosafat, fillo de Nimsi, conspirou contra Ioram. (Naquel intre Ioram e todo Israel defendían Ramot de Galaad contra Hazael, rei de Siria; ¹⁵pero o rei Ioram regresara a Iezreel para se curar das feridas que os sirios lle fixeran ao loitar contra Hazael, rei de Siria). Entón Iehú dixo: -Se é a vosa vontade, que ninguén saia da cidade para ir e dar a nova en Iezreel. ¹⁶Máis tarde Iehú foi a cabalo a Iezreel, porque Ioram estaba alí doente. E Ocozías, rei de Xudá, tamén fora visitar a Ioram.¹⁷E o vixía que estaba na torre de Iezreel viu vir a tropa de Iehú, e dixo: -Vexo unha tropa. Entón Ioram dixo: -Manda a un xinete que vaia a encontrarse con eles e lles pregunte: Hai paz? ¹⁸O xinete saíulles ao encontro, e dixo: -Isto di o rei: hai paz? E Iéhu dixo: - Que tes que ver ti coa paz? Ven detrás de min! E o vixía informou dicindo: -O mensaxeiro chegou onda eles, pero non volve.¹⁹Mandou entón un segundo home de a cabalo; e o que foi a eles dixo: -Isto di o rei: hai paz? Pero Iehú díxolle: - Que tes que ver ti coa paz? Ven detrás de min! ²⁰E o vixía díxolles: -Tamén este chegou a eles pero non volve, e o xeito de conducir é como o de Iehú, o fillo de Nimsi, porque ven cheo de furor.²¹Entón Ioram dixo: - Enganchade o meu carro! E cando o fixeron, saíu Ioram, rei de Israel, e Ocozías, rei de Xudá, en cadanseus carros. Saíron ao encontro de Iéhu, e atopárono no campo de Nabot de Iezreel. ²²E aconteceu que cando Ioram viu a Iehú, preguntoulle: - Hai paz, Iehú? Pero el respondeu: -Que paz pode haber, sendo tantas as prostuticións da tua nai Iezabel, ademais das súas moitas bruxerías?²³Entón Ioram volveu as rendas para fuxir, e díxolle a Ocozías: -Traizón, Ocozías! ²⁴Pero Iehú tensou o seu arco e feriu a Ioram entre as costas, e a frecha atravesoulle o corazón, e desplomouse no seu carro.²⁵E díxolle a Bidcar, o seu capitán: -Tomádeo e botádeo no campo de Nabot de Iezreel, pois lembra: ti mais eu montabamos xuntos tras o seu pai Acab, cando Iahveh pronunciou esta sentenza contra el: ²⁶"En verdade vin onte o sangue derramada de Nabot e o sangue dos seus fillos, di Iahveh, eu dareiche a recompensa por iso neste mesmo campo!” di Iahveh. Agora, tomádeo e botádeo no campo de Nabot conforme a palabra de Iahveh.²⁷Ao ver isto, Ocozías, rei de Xudá, fuxiu polo camiño da casa do xardineiro; pero Iehú perseguiuno, dicindo: - Ferídeo tamén a el no seu carro! E ferírono na subida de Gur, xunto a Ibleam, pero Ocozías fuxiu a Meguido, e morreu alí. ²⁸E os seus servos levárono nun carro a Xerusalém, e enterrárono alí no seu sepulcro cos seus país, na Cidade de David.²⁹Ocozías comenzara a reinar sobre Xudá no ano undécimo de Ioram, fillo de Acab.³⁰Cando Iehú chegou a Iezreel; Iezabel o sabelo, pintou os seus ollos con antimonio, peiteou os seus cabelos e mirou pola fiestra. ³¹E cando Iehú entrou pola porta da cidade, ela dixo: - houbo paz para Zimri, que matou o seu señor? ³²Entón el, levantando o seu rostro cara a fiestra, dixo: -Quen está comigo? Quen? E dous ou tres eunucos asomáronse dende arriba.³³E el díxolles: -Botádea abaixo! E eles botárona abaixo, e parte do seu sangue salpicou a parede e os cabalos, e el esmagouna. ³⁴Cando el entrou, comeu e bebeu, e despois dixo: - Ocupádevos desa maldita e sepultádea, pois é filla dun rei!³⁵Pero cando foron a sepultala, non atoparon nada dela agás a caveira, os pés e as mans. ³⁶Cando volveron para informalo, el dixo: -É a obra de Iahveh que falou por medio do seu servo Elías tisbita, dicindo: "No campo de Iezreel os cans comerán a carne de Iezabel, ³⁷E o cadáver de Iezabel será coma esterco sobre o campo, na herdanza de Iezreel, para que ninguén poida dicir: esta é Iezabel.

Chapter 10

¹Achb tiña en Samaria setenta fillos; e Iehú escribiu cartas e mandounas a Samaria aos príncipes de Iezreel, os anciáns e os titores dos fillos de Acab, dicindo: ²Cando cheguen a vós estas cartas, xa que os fillos do voso señor están convosco, e tendes carros e cabalos, e tamén cidades fortificadas e armas, ³elixide o mellor e o máis honesto dos fillos do voso señor, e poñédeo no trono de seu pai, e loitade pola casa do voso señor.⁴Pero eles tiveron moito medo pois dicían: -Velaquí, dous reis non o puideron resistir, como o faremos nós? ⁵E o que estaba a cargo do palacio, e o que estaba sobre a cidade, e os anciáns e os titores, mandaron mensaxe a Iehú, dicindo: -Somos os teus servos, e faremos todo o que nos digas! Non escolleremos a ninguén por rei; fai o que mellor che pareza a ti.⁶Entón el escribiulles por segunda vez, dicindo: -Se estades ao meu lado e me obedecedes, collede as cabezas dos fillos do voso señor, e vinde a min a Iezreel mañá por esta hora. E os fillos do rei (que eran setenta homes) estaban cos principais da cidade que os educaban. ⁷Cando as cartas lles chegaron, colleron os fillos do rei e matáronos (setenta homes) e poñendo as súas cabezas en cestas, mandáronos a Iezreel.⁸E chegou un mensaxeiro que lle anunciou, dicindo: -Trouxeron as cabezas dos fillos do rei! E el díxolle: -Poñédeas en dous montóns na entrada da porta ata mañá. ⁹Ao mencer, el saíu e púxose en pé e díxolle a todo o pobo: - Vos sodes xustos, pois eu conspirei contra o meu señor e mateino, pero quen matou a todos estes?¹⁰Sabede agora que non caerá en terra ningunha palabra que Iahveh falou sobre a casa de Acab; porque Iahveh fixo todo o que dixera por medio do seu servo Elías. ¹¹E matou Iehú a todos os que quedaran da casa de Acab en Iezréel, a tódolos seus príncipes, os seus amigos, e os seus sacerdotes, ata non deixar ninguén.¹²Máis tarde, levantouse de alí saíu para Samaria; e no camiño chegou á casa dos pastores que tosquiaban. ¹³Iehú atopou alí os irmáns de Ocozías, rei de Xudá, e díxolles: -Quen vides sendo? E eles dixeron: -Somos irmáns de Ocozías, e viñemos para saudar os fillos do rei e os fillos da raíña. ¹⁴Entón el ordenou: -Collédeos vivos! E prendéronos vivos e degoláronos xunto ao pozo da casa de Esquileo, corenta e dous homes, sen deixar a ningún deles.¹⁵Foise de alí e atopouse con Ionadab, fillo de Recab, que saía ao seu encontro, e despois de saudalo, díxolle: -É recto o teu corazón como o meu corazón é recto co teu? E Ionadab dixo: -É así. Entón engadiu: se é así, dáme a túa man. E el deulle a man, e fíxoo subir ao carro. ¹⁶E díxolle: -Ven comigo e mira o meu celo por Iahveh. E puxérono no seu carro. ¹⁷E aconteceu que cando Iehú chegou a Samaria, matou a todos os que quedaran de Acab en Samaria, ata acabar con toda a familia, conforme a palabra de Iahveh que falara por medio de Elías.¹⁸Entón Iehú reuniu a todo o pobo e díxolles: -Acab serviu pouco a Baal, pero Iehú servirao moito. ¹⁹Chamade, pois, a todos os profetas de Baal, a tódolos seus servos e a tódolos seus sacerdotes; que non falte ningún, porque teño un gran sacrificio para Baal; o que falte, non sobrevivirá. Isto fixo Iehú con astucia para exterminar os servidores de Baal. ²⁰E dixo Iehú: - Proclamade unha asemblea solemne para Baal! E eles convocérona.²¹E Iehú mandou por todo Israel, e viñeron todos os servidores de Baal, non houbo un que non viñera. E entraron no templo de Baal, e o templo de Baal encheuse dun lado a outro. ²²Entón díxolle ao que estaba a cargo da roupa: - Traede roupas para todos os servos de Baal! E el tróuxolles vestiduras para todos.²³Entón Iehú entrou na casa de Baal con Ionadab, fillo de Recab, e díxolles aos adoradores de Baal: -Mirade ben para que non haxa aquí con vós ningún dos servos de Iahveh, senón só os servos de Baal. ²⁴E cando eles entraron para ofrecer os sacrificios e os holocaustos, Iehú puxo fóra oitenta homes, e díxolles: -O que deixe fuxir a un destes homes que puxen nas vosas mans, pagará por el coa súa vida.²⁵E sucedeu que cando remataron de ofrecer o holocausto, Iehú dixo aos seus gardas e aos oficiais: - Entrade e matádeos; non deixedes que ninguén saia! E matáronos a espada; e os gardas reais e os capitáns arroxáronos fóra. Máis tarde avanzaron ata o santuario da casa de Baal, ²⁶e sacaron os ídolos do templo de Baal e queimáronos. ²⁷E destruíron a estatua de Baal e derrubaron o templo de Baal, e convertérona en esterqueira ata hoxe. ²⁸Deste xeito estirpou Iehú a Baal de Israel.²⁹Con todo isto, Iehú non se afastou dos pecados de Ieroboam, fillo de Nebat, quen fixo pecar a Israel; é dicir, dos becerros de ouro que estaban en Betel e en Dan. ³⁰E Iahveh dixo a Iehú: -Porque fixeches ben en facer o que é recto aos meus ollos, e fixeches á casa de Acab conforme todo o que había no meu corazón, os teus fillos sentarán no trono de Israel ata a cuarta xeración. ³¹Mais Iehú non tivo coidado de andar na lei de Iahveh, o Deus de Israel, con todo o seu corazón; nin se afastou dos pecados de Ieroboam, cos que fixera pecar a Israel.³²Naqueles días Iahveh comezou a minguar o territorio de Israel; e Hazael atacounos en tódolos seus confíns, ³³dende o Xordán ata o oriente, toda a terra de Galaad, de Gad, de Rubén e de Manasés, dende Aroer que está xunto ao arroio de Arnon, ata Galaad e Basán;³⁴E o resto dos feitos de Iehú, e todo o que fixo e todas as súas fazañas, non están escritas no libro das crónicas dos reis de Israel? ³⁵E Iehú durmiu cos seus pais, e foi sepultado en Samaria; e o seu fillo Ioacaz reinou no seu lugar. ³⁶O tempo que Iehú reinou sobre Israel en Samaria foi de vinte e oito anos.

Chapter 11

¹Cando Atalía, a nai de Ocozías, viu que o seu fillo morrera, levantouse para destruír a toda a descendencia real. ²Pero Iosaba, filla do rei Ioram, e irmá de Ocozías, colleu a Ioas, fillo de Ocozías, e sacouno en segredo de entre os fillos do rei que estaban sendo asasinados, e escondeuno de Atalía, a el e á súa ama no dormitorio, e non o mataron. ³E estivo con ela escondido na casa de Iahveh por seis anos; e Atalía era a raíña sobre o país.⁴Pero no sétimo ano, Iehoiadá mandou e tomou os capitán de cen*centuria? dos cereteos e da garda real e levounos consigo á Casa de Iahveh, e fixo un pacto con eles, e fíxoos xurar na casa de Iahveh, e amosoulles o fillo do rei. ⁵Despois ordenoulles dicindo: -Isto é o que faredes: unha terceira parte de vós estará a gardar a casa do rei no día de repouso; ocuparédevos da garda da casa real: ⁶outra terceira*tercio? parte estará na porta de Shur, e a outra terceira parte detrás da escolta real; (así gardaredes a casa para que non sexa saqueada)*e gardaredes a casa por turnos de garda.⁷E as dúas partes*seccións? de vós que saídes no día de repouso, estaredes a gardar a casa de Iaveh xunto ao rei; ⁸Vós rodearedes ben o rei por todos lados, con cadansúas armas na man; e o que pretenda entrar nas filas, será morto; e acompañaredes o rei cando saia e cando entre.⁹Os centurións fixeron todo o que lles mandara o sacerdote Iehoiadá; e collendo cada un os seus homes, os que entraban no día de repouso e os que saían do día de repouso, viñeron onda o sacerdote Iehoiadá. ¹⁰E o sacerdote entregou aos capitáns de cen as lanzas e os escudos que pertencían ao rei David, que estaban na casa de Iaveh.¹¹E os gardas da escolta puxéronse en fila, con cadansúas armas na man, dende o sur da casa ata o norte, xunto ao altar e o templo, arredor do rei. ¹²Entón sacou ao fillo do rei, puxo a coroa sobre el e deulle o Testemuño; e unxírono para facelo rei, e batendo as mans, berraron: -Viva o rei!¹³Cando Atalía escoitou o balbordo da garda e do pobo que corría, aproximouse á xente na casa de Iahveh. ¹⁴E mirou, e velaí que o rei estaba en pé xunto á columna, segundo o costume, e os oficiais e os trompeteiros xunto ao rei, e todo o pobo da terra estaba feliz e tocando as trompetas. Entón Atalía rachou as súas vestiduras e berrou a gran voz: -Traizón! Traizón!¹⁵Pero o sacerdote Iehoiadá mandou aos capitán de cen*centuria,centurión? que estaban a cargo do exército, e díxolles: - Deixádea que saia do templo, e ao que a siga, matádeo con espada! (Porque o sacerdote dixera: non a matedes no templo de Iahveh). ¹⁶Abríronlle paso, e ela saíu ao camiño da entrada dos xinetes á casa do rei, e executárona alí.¹⁷Entón Iehoiadá fixo un pacto entre Iahveh, o rei e o pobo, de que eles serían o pobo do Iahveh; e tamén entre o pobo e o rei. ¹⁸E todo o pobo da terra entrou no templo de Baal e destruírono; esnaquizaron por completo os seus altares e as súas imaxes, e mataron a Matán, sacerdote de Baal, diante dos altares. E o sacerdote puxo vixiancia sobre a casa do Iahveh.¹⁹Despois colleu os capitán de cen*centuria,centurión?, os oficiais, a garda e todo o pobo do país, e fixeron baixar o rei dende a casa de Iahveh; e entraron na casa real polo camiño da porta da garda, e sentouse no trono dos reis. ²⁰E todo o pobo da terra se alegrou, e a cidade tivo acougo, despois de que mataran a Atalía a espada xunto á casa do rei.²¹Ioas tiña sete anos cando comezou a reinar.

Chapter 12

¹No ano sétimo de Iehú, Ioas comezou a reinar, e reinou corenta anos en Xerusalém. A súa nai chamábase Sibia de Beerseba. ²E Ioas fixo o que era xusto aos ollos de Iahveh todo o tempo que o sacerdote Iehoiadá o instruíra. ³Con todo isto, os lugares altos non foron quitados, senón que o pobo aínda sacrificaba e queimaba incenso nos lugares altos.⁴E Ioas dixo aos sacerdotes: -Toda a prata consagrada que se acostuma traer á casa de Iahveh, tanto a prata da redención*do rescate? de cada persoa, segundo o que está estipulado, como a prata que cadaquén traia de boa gana*voluntariamente? á casa de Iahveh, ⁵os sacerdotes han recibilo cada un de parte do seu administrador, para reparar os pórticos do templo onde queira que se atopen fendas.⁶Pero aconteceu que no ano vinte e tres do rei Ioas, os sacerdotes aínda non repararan os danos do templo. ⁷Entón o rei Ioas chamou ao sumo sacerdote Iehoiadá e aos sacerdotes, e díxolles: -Por que non reparades os danos do templo? Agora pois, non vos quedaredes cos cartos dos vosos coñecidos, senón que os entregaredes para reparar os danos do templo. ⁸E os sacerdotes acordaron non recibir máis diñeiro do pobo, nin estar a cargo de reparar os danos do templo.⁹Pero o sumo sacerdote Iehoiadá colleu un cofre e fixo un burato na súa tapa, e púxoo xunto ao altar, á beira dereita ao entrar no templo de Iavheh; e os sacerdotes que vixiaban a porta poñían alí todos os cartos que se traían á casa de Iahveh. ¹⁰E sucedía que cando vían que había moito diñeiro na arca, subía o secretario do rei co sumo sacerdote, e contaban os cartos que se atopaban na casa de Iahveh, e metíanos en custodia.¹¹E daban o diñeiro aos que facían o traballo e aos que estaban a cargo da casa de Iahveh; e eles gastábano nos carpinteiros e nos mestres que reparaban a casa de Iahveh, ¹²e aos albaneis e aos canteiros, e para mercar madeiras e pedras de canteira para reparar as averías da casa de Iahveh, e para todo o que se gastara na casa para reparala.¹³Pero cos cartos que se traían á casa de Iahveh, non se facían copas de prata, nin aspersorios, nin tazóns, nin trompetas, nin se facía ningún outro utensilio de ouro ou de prata para o templo de Iahveh; ¹⁴senón que o entregaban aos que facían o traballo, e con el reparaban a casa de Iahveh.¹⁵Ademais, non se pedían contas aos homes aos que se entregaba o diñeiro para facer os traballos, porque eles facían iso honradamente. ¹⁶A prata das ofrendas pola culpa e a prata das ofrendas polo pecado non era ingresada na Casa de Iahveh, pois era para os sacerdotes.¹⁷Naquel tempo Hazael, rei de Siria, subiu e loitou contra Gat e conquistouna. E Hazael propúxose subir contra Xerusalém, ¹⁸Entón Ioas, rei de Xudá, colleu tódolos obxectos consagrados que ofreceran os seus pais Iosafat, Ioram e Ocozías, reis de Xudá, e os que el mesmo santificara, e todo o ouro que se atopou nos tesouros da casa de Iahveh e na casa do rei, e mandouno a Hazael, rei de Siria; e el retirouse de Xerusalém.¹⁹E o resto dos feitos de Ioas, e todo o que fixo, non está escrito no libro das Crónicas dos reis de Xudá? ²⁰E os seus servos levantáronse e conspiraron contra el, e mataron a Ioas na casa de Milo, cando el baixaba polo camiño a Sila; ²¹E Iosacar, fillo de Simeat, e Iozabad, fillo de Somer, os seus servos, ferírono ata que morreu; e sepultárono cos seus pais na Cidade de David; e o seu fillo Amasías reinou no seu lugar.

Chapter 13

¹No ano vinte e tres de Ioas, fillo de Ocozías, rei de Xudá, Ioacaz, fillo de Iehú, comezou a reinar sobre Israel en Samaria, e reinou dezasete anos. ²E fixo o malo aos ollos de Iahveh, e seguiu nos pecados de Ieroboam, fillo de Nabat, quen fixera pecar a Israel; non se afastou deles.³Entón acendeuse a ira de Iahveh contra Israel e entregounos na man de Hazael, rei de Siria, e na man de Ben-hadad, fillo de Hazael, por moitos días. ⁴Pero Ioacaz orou e implorou diante de Iahveh, e Iahveh escoitouno; porque viu a opresión de Israel, e como o rei de Siria oprimíaos. ⁵E Iahveh deulle un libertador a Israel, e foron salvos da man dos sirios; e os fillos de Israel viviron nas súas tendas como antes.⁶Mais non se afastaron dos pecados da casa de Ieroboán, que fixera pecar a Israel; senón que camiñaron neles; e tamén o ídolo da Asera ficou en pé en Samaria. ⁷Aínda que só lle quedaran a Ioacaz cincuenta homes de a cabalo, dez carros e dez mil homes de infantería; pois o rei de Siria destruíunos e deixounos coma o po para pisar.⁸E o resto dos feitos de Ioacaz, e todo o que fixo e as súas proezas, non están escritas no libro das Crónicas dos reis de Israel? ⁹E Ioacaz durmiu cos seus pais, e foi sepultado en Samaria; e o seu fillo Ioas reinou no seu lugar.¹⁰No ano trinta e sete de Ioas, rei de Xudá, Ioas, fillo de Ioacaz, comezou a reinar sobre Israel en Samaria, e reinou dezaseis anos. ¹¹E fixo o que era malo aos ollos de Iahveh, e non se afastou de todos os pecados de Ieroboam, fillo de Nabat, quen fixera pecar a Israel, senón que andou neles.¹²E o resto dos feitos de Ioas, e todo o que fixo e valor que amosou na súa loita con Amasías, rei de Xudá, non están escritos no libro das Crónicas dos reis de Israel? ¹³E Ioas durmiu cos seus pais, e Xeroabán sentou no seu trono; e Ioas foi sepultado en Samaria cos reis de Israel.¹⁴Eliseo estaba doente da enfermidade da que ía morrer. E Ioas, rei de Israel, baixou onda el chorando, e dixo: -Meu pai, meu pai! Carro de Israel e o seu auriga! ¹⁵E Eliseo díxolle: -Toma un arco e algunhas frechas. Entón el colleu un arco e unhas frechas. ¹⁶E Eliseo dixo ao rei de Israel: -Pón a túa man sobre o arco. E el puxo a súa man sobre o arco; e Eliseo puxo as súas mans sobre as mans do rei,¹⁷e dixo: -Abre a fiestra que mira cara o oriente. E cando a abriu, Eliseo dixo: -Tira! E cando el tirou, Eliseo dixo: - Frecha de salvación de Iahveh, frecha de victoria contra Siria! Porque ferirás os sirios en Afec ata destruílos. ¹⁸E díxolle: -Toma as frechas. E cando as colleu o rei de Israel, díxolle: - Golpea a terra! E el golpeou tres veces e parou. ¹⁹Entón o home de Deus anoxouse contra el e dixo: -De ter golpeado cinco ou seis veces, daquela tiveras ferido a Siria ata que non quedara ninguén! Pero agora só derrotarás a Siria tres veces.²⁰E morreu Eliseo e sepultárono. Ao rematar o ano, as bandas de moabitas viñeron á terra. ²¹E aconteceu que estando uns sepultando a un home, de súpeto viron que viña unha banda, e botaron o morto no sepulcro de Eliseo; e cando o cadáver tocou os ósos de Eliseo, reviviu, e púxose en pé.²²E Hazael, rei de Siria, oprimiu a Israel todos os días de Ioacaz. ²³Pero Iahveh tivo misericordia deles e tivo compaixón deles, e volveuse cara eles por mor do seu pacto con Abraham, Isaac e Xacob; e non quixo destruílos nin botalos de diante da súa presenza ata hoxe. ²⁴Entón morreu Hazael, rei de Siria, e Ben-hadad o seu fillo reinou no seu lugar. ²⁵Entón Ioas, fillo de Ioacaz, volveu e tomou da man de Ben-hadad, fillo de Hazael, as cidades que este tomara en guerra da man do seu pai Iaocaz. Ioas derrotouno tres veces e devolveulle as cidades a Israel.

Chapter 14

¹No segundo ano de Ioas, fillo de Ioacaz, rei de Israel, comezou a reinar Amasías, fillo de Ioas, rei de Xudá. ²El tiña vinte e cinco anos cando comezou a reinar, e reinou vinte e nove anos en Xerusalém; a súa nai chamábase Ioadán de Xerusalém. ³E el fixo o que era xusto aos ollos de Iahveh, aínda que non como o seu pai David; fixo conforme todo o que fixera o seu pai Ioas.⁴Con todo isto, os lugares altos non foron abandonados, senón que o pobo aínda sacrificaba e queimaba incenso nos lugares altos. ⁵E aconteceu que cando o reino se afirmou nas súas mans, matou os servos que asasinaran a seu pai o rei.⁶Pero non matou os fillos dos que o mataron, conforme o que está escrito no libro da lei de Moisés, onde Iahveh ordenou: "Non morrerán os pais polos fillos, nin os fillos polos pais, senón que cada un morrerá polo seu propio pecado." ⁷El tamén matou a dez mil edomitas no Val do Sal, e conquistou Sela en batalla e chamouna Iocteel, ata hoxe.⁸Entón Amasías mandou mensaxeiros a Ioas, fillo de Ioacaz, fillo de Iehú, rei de Israel, dicindo: -Ven, que nos vexamos as caras! ⁹E Ioas, rei de Israel, mandou mensaxe a Amasías, rei de Xudá, dicindo: -O espiñeiro que está no Líbano mandou mensaxe ao cedro que está no Líbano, dicindo: dá a túa filla por muller ao meu fillo. E as feras que están no campo do Líbano pasaron e esmagaron o cardo. ¹⁰De certo derrotaches a Edom, e o teu corazón enalteceuse. Gábate diso pero queda na túa casa! Por que te metes nunha desgraza para caer, ti e Xudá contigo?¹¹Pero Amasías non escoitou; así que Ioas, rei de Israel, subiu e víronse cara a cara el e Amasías, rei de Xudá, en Bet-semes, que é de Xudá. ¹²E Xudá foi derrotado diante de Israel, e fuxiron cada un á súa tenda.¹³Ademais, Ioas, rei de Israel, capturou a Amasías, rei de Xudá, fillo de Ioas, fillo de Ocozías, en Bet-semes; e foi a Xerusalém e derrubou o muro de Xerusalém, dende a porta de Efraín ata a porta da Esquina, catrocentos cóbados. ¹⁴Despois colleu todo o ouro e a prata e tódolos utensilios que se atopaban na casa de Iahveh e nos tesouros da casa do rei; e tomou reféns, e volveu a Samaria.¹⁵E o resto dos feitos de Ioas e as súas proezas, e como loitou contra Amasías, rei de Xudá, non está escrito no libro das Crónicas dos reis de Israel? ¹⁶E Ioas durmiu cos seus pais, e foi sepultado en Samaria cos reis de Israel; e o seu fillo Ieroboam reinou no seu lugar.¹⁷E Amasías, fillo de Ioas, rei de Xudá, viviu quince anos despois da morte de Ioas, fillo de Ioacaz, rei de Israel. ¹⁸E o resto dos feitos de Amasías, non están escritos no libro das Crónicas dos reis de Xudá? ¹⁹E conspiraron contra el en Xerusalém, e fuxiu a Laquis; pero perseguírono ata Laquis e matárono alí.²⁰E trouxérono sobre cabalos, e sepultárono en Xerusalém cos seus pais na cidade de David. ²¹Entón todo o pobo de Xudá colleu a Azarías, que tiña dezasete anos, e fixérono rei en lugar do seu pai Amasías. ²²El reedificou Elat e devolveulla a Xudá, despois de que o rei durmira cos seus pais.²³No ano quince de Amasías, fillo de Ioas, rei de Xudá, Ieroboam, fillo de Ioas, comezou a reinar sobre Israel en Samaria, e reinou por corenta e un anos. ²⁴E fixo o que era malo aos ollos de Iahveh; non se afastou de todos os pecados de Ieroboam, fillo de Nabat, quen fixera pecar a Israel. ²⁵El restaurou a fronteira de Israel dende a entrada de Hamat ata o mar da Arábada, conforme a palabra de Iahveh, Deus de Israel, que falara por medio do seu servo Xonás, fillo de Amitai, profeta de Gat-Hefer.²⁶Porque Iahveh viu a amarga aflicción de Israel, que padecían tanto escravos como libres, sin que ninguén axudara a Israel; ²⁷Pero Iahveh non determinara borrar o nome de Israel de debaixo do ceo; por iso os salvou por medio de Ieroboam, fillo de Ioas.²⁸E o resto dos feitos de Ieroboam, e todo o que fixo e o valor con que loitou en tódalas guerras e como restaurou para o reino de Israel a Damasco e Hamat, que pertenceran a Xudá, non están escritas no libro das Crónicas dos reis de Israel? ²⁹E Ieroboam durmiu cos seus pais, os reis de Israel, e reinou no seu lugar o seu fillo Zacarías.

Chapter 15

¹No ano vinte e sete de Ieroboam, rei de Israel, Azarías, fillo de Amasías, rei de Xudá, comezou a reinar. ²Tiña dezasete anos cando comezou a reinar, e reinou cincuenta e dous anos en Xerusalém; a súa nai chamábase Iecolía de Xerusalém. ³E fixo o que era xusto aos ollos de Iahveh, conforme todo o que fixera o seu pai Amasías.⁴Con todo isto, os lugares altos non foron quitados, senón que o pobo aínda sacrificaba e queimaba incenso nos lugares altos. ⁵E Iahveh feriu o rei con lepra, e estivo leproso ata o día da súa morte, e viviu nunha casa separada; e Iotam, fillo do rei, estaba a cargo da casa gobernando o pobo.⁶O resto dos feitos de Azarías, e todo o que fixo, non está escrito no libro das Crónicas dos reis de Xudá? ⁷E Azarías durmiu cos seus pais, e sepultárono con eles na Cidade de David; e Iotam, o seu fillo, reinou no seu lugar.⁸No ano trinta e oito de Azarias, rei de Xudá, Zacarías, fillo de Ieroboam, reinou sobre Israel por seis meses. ⁹E fixo o que era malo aos ollos de Iahveh, como fixeran os seus pais; non se afastou dos pecados de Ieroboam, fillo de Nabat, quen fixo pecar a Israel.¹⁰Contra el conspirou Salum, fillo de Iabes, e feriuno diante do seu pobo, e matouno, e reinou no seu lugar. ¹¹O resto dos feitos de Zacarías, velaí, están escritos no libro das Crónicas dos reis de Israel. ¹²Esta foi a palabra de Iahveh que lle dixera a Iehú: "Os teus fillos ata a cuarta xeración sentarán no trono de Israel." E foi así.¹³Salum, fillo de Iabes, comezou a reinar no ano trinta e nove de Uzías, rei de Xudá, e reinou un mes enteiro en Samaria. ¹⁴Pois Manahén, fillo de Gadi, subiu de Tirsa e veu a Samaria, e feriu a Salum, fillo de Iabes, en Samaria, matándoo, e reinou no seu lugar.¹⁵O resto dos feitos de Salum, e a conspiración que tramou están escritos no libro das Crónicas dos reis de Israel. ¹⁶Entón Manahén atacou Tifsa e todo o que había nela e tamén os seus arredores dende Tirsa; e saqueouna, porque non lle abriran as portas, polo tanto atacouna e abriu os ventres de tódalas mulleres embarazadas.¹⁷No ano trinta e nove de Azarías, rei de Xudá, Manahén, fillo de Gadi, reinou sobre Israel en Samaria por dez anos. ¹⁸E fixo o que era malo aos ollos de Iahveh; e non se afastou dos pecados de Ieroboam, fillo de Nabat, co que fixera pecar a Israel.¹⁹E Pul, rei da Asiria, atacou o país, e Manahem deulle a Pul mil talentos de prata para que o axudara a fortalecer o reino nas súas mans. ²⁰E Manaén sacou a prata de Israel, impoñendo un tributo a tódolos homes poderosos e ricos: cincuenta siclos de prata a cada un para entregarllo ao rei de Asiria. Así o rei de Asiria volveuse, e non permaneceu no país.²¹E o resto dos feitos de Manahén, e todo o que fixo, non está escrito no libro das Crónicas dos reis de Israel? ²²E Manahén durmiu cos seus pais, e Pekaías o seu fillo reinou no seu lugar.²³No ano cincuenta de Azarías, rei de Xudá, Pecaías, fillo de Manahén, reinou sobre Israel en Samaria por dous anos. ²⁴E fixo o que era malo aos ollos de Iahveh; non se afastou dos pecados de Ieroboam, fillo de Nabat, quen fixera pecar a Israel.²⁵E o seu axudante, Peka, fillo de Remalías, conspirou contra el con cincuenta homes dos fillos dos galaditas, e feriuno en Samaria, na cidadela da casa real, e matouno xunto con Argob e Arie; e reinou no seu lugar. ²⁶O resto dos feitos de Pecaías e todo o que fixo, están escritos no libro das Crónicas dos reis de Israel.²⁷No ano cincuenta e dous de Azarias, rei de Xudá, Peka, fillo de Remalías, reinou sobre Israel en Samaria, e reinou vinte anos. ²⁸E fixo o que era malo aos ollos de Iahveh pois non se afastou dos pecados de Ieroboam, fillo de Nabat, quen fixera pecar a Israel.²⁹Nos días de Peka, rei de Israel, Tiglat-Pileser, rei dos asirios, veu e conquistou Ahión, Abel-bet-maaca, Ianoáh, Cedes, Hazor, Galaad, Galilea e toda a terra de Neftalí; e levou presos os seus habitantes a Asiria. ³⁰E Oseas, fillo de Ela, conspirou contra Peka, fillo de Remalías, e feriuno e matouno, e reinou no seu lugar, no ano vinte de Iotam, fillo de Uzías. ³¹O resto dos feitos de Peka e todo o que fixo, velaí, está escrito no libro das Crónicas dos reis de Israel.³²No segundo ano de Peka, fillo de Remalías, rei de Israel, reinou Iotam, fillo de Uzías, rei de Xudá. ³³El tiña vinte e cinco anos cando comezou a reinar, e reinou dezaseis anos en Xerusalém. A súa nai chamábase Ieruza, filla de Sadoc.³⁴E el fixo o que era xusto aos ollos de Iahveh; fixo conforme todo o que fixera o seu pai Uzías. ³⁵Con todo isto, os lugares altos non foron quitados, pois aínda o pobo sacrificaba e queimaba incenso nos lugares altos. El construíu a porta superior da Casa de Iahveh. ³⁶O resto dos feitos de Iotam, e todo o que fixo, non está escrito no libro das Crónicas dos reis de Xudá? ³⁷Naqueles días Iahveh comezou a mandar contra Xudá a Resín, rei de Siria, e a Peka, fillo de Remalías; ³⁸E Iotam durmiu cos seus pais, e foi sepultado con eles na cidade do seu pai David; e o seu fillo Acaz reinou no seu lugar.

Chapter 16

¹No ano décimo sétimo de Peka, fillo de Remalías, comezou a reinar Acaz, fillo de Iotam, rei de Xudá. ²Acaz tiña vinte anos cando comezou a reinar, e reinou en Xerusalém dezasete anos; e non fixo o que era recto aos ollos de Iahveh o seu Deus, como o seu pai David,³senón que andou no camiño dos reis de Israel; mesmo fixo pasar o seu fillo polo lume, segundo as abominacións das nacións que Iahveh botara fóra de diante dos fillos de Israel. ⁴El sacrificou e queimou incenso nos lugares altos, sobre os outeiros e debaixo de toda árbore verde.⁵Entón Resín, rei de Siria, e Peka, fillo de Remalías, rei de Israel, subiron a Xerusalém para facer guerra a Acaz e sitialo, pero non prevaleceron. ⁶Naquel tempo Rez-in, rey de Siria recuperou Elat para Siria, e expulsou os xudeos de Elat; e os sirios foron a Elat e habitan alí ata hoxe.⁷Entón Acaz mandou mensaxeiros a Tiglat-pileser, rei de Asiria, dicindo: -Son o teu servo e o teu fillo. Sube e sálvame da man do rei de Siria e da man do rei de Israel, que se levantaron contra min. ⁸Entón Acaz colleu a prata e o ouro que se atopaban na casa de Iahveh e nos tesouros da casa real, e mandou un regalo ao rei de Asíria. ⁹E o rei de Asiria atendeu o que lle pedira, pois o rei de Asiria subiu contra Damasco e tomouna, e levou cativos aos habitantes de Kir, e matou a Resín.¹⁰Subiu o rei Acaz a Damasco a ver a Tiglat-Pileser, rei de Asiria; e cando o rei Acaz viu o altar que había en Damasco, mandou o sumo sacerdote Urías o modelo e a descrición do altar conforme a toda a súa feitura. ¹¹E Urías o sumo sacerdote edificou o altar, conforme todo o que o rei Acaz mandara dende Damasco; así o fixo Urías o sumo sacerdote, ata que o rei Acaz regresou de Damasco. ¹²E aconteceu que cando o rei chegou de Damasco e viu o altar, o rei achegouse a el, e ofreceu sacrificios nel;¹³e fixo queimar o seu holocausto e a súa ofrenda, e derramou as súas libacións, e asperxeu o sangue dos seus sacrificios de paz sobre o altar. ¹⁴E en canto ao altar de bronce que había diante de Iahveh, sacouno de diante da Casa, de entre o altar e o Templo de Iahveh, e púxoo ao lado do seu altar, cara o norte.¹⁵E o rei Acaz ordenou ao sacerdote Urías, dicindo: -Sobre o gran altar queimarás o holocausto da mañá e a ofrenda do cereal da tarde, e o holocausto do rei e a súa ofrenda do cereal, e tamén o holocausto de todo o pobo da terra coa súa ofrenda do cereal e as súas libacións; e asperxerás sobre el todo o sangue do holocausto e todo o sangue dos sacrificios; pero o altar de bronce será meu para consultar nel. ¹⁶E Urías o sumo sacerdote fixo conforme todo o que o rei Acaz lle mandara.¹⁷E o rei Acaz cortou as molduras dos baseamentos e quitou a pía riba delas; e fíxoa baixar ao mar de sobre os bois de bronce que estaban debaixo, e púxoo sobre o pavimento de pedra. ¹⁸Tamén modificou o pórtico do día de repouso que construíran no interior da Casa de Iahveh, e a entrada exterior reservada ao rei, por mor do rei de Asiria.¹⁹E o resto dos feitos que fixo Acaz, non están todos eles escritos no libro das Crónicas dos reis de Xudá? ²⁰E durmiu o rei Acaz cos seus pais, e foi sepultado con eles na cidade de David; e Ezequías o seu fillo reinou no seu lugar.

Chapter 17

¹No ano doce de Acaz, rei de Xudá, Oseas, fillo de Ela, comezou a reinar en Samaria sobre Israel, e reinou nove anos. ²E fixo o que era malo aos ollos de Iahveh, aínda que non como os reis de Israel que foran antes del. ³E subiu contra el Salmanasar, rei dos asirios, e Oseas foi feito o seu súbdito pagándolle tributos.⁴Pero o rei de Asiria descubriu que Oseas conspiraba contra el, porque mandara embaixadores a So, rei de Exipto, e xa non lle pagaba tributo ao rei de Asiria como facía cada ano; así que o rei da Assiria prendeuno e púxoo na cadea. ⁵Entón o rei de Asiria subiu contra todo o país, e sitiou a Samaria por tres anos. ⁶E no ano noveno de Oseas, o rei de Asiria conquistou Samaria, e levou a Israel cativo a Asiria, e fixo que habitara en Halah, en Habor, xunto ao río Gozan, e nas cidades dos medos.⁷Porque os fillos de Israel pecaran contra Iahveh o seu Deus, que os sacara da terra de Exipto, de baixo a man de Faraón, rei de Exipto, adorando a deuses estranxeiros, ⁸e camiñando segundo os costumes das nacións que Iahveh botara de diante dos fillos de Israel, e segundo os que estableceran os reis de Israel.⁹E os fillos de Israel fixeron en segredo cousas que non eran rectas contra Iahveh o seu Deus, e edificaron lugares altos en tódalas súas cidades, dende as torres dos vixías ata as cidades fortalecidas, ¹⁰e ergueron estatuas e altares de Asera en todo outeiro alto e debaixo de toda árbore verde;¹¹e queimaron alí incenso en todos os lugares altos, como as nacións que Iahveh levara cativas de diante deles. Fixeron cousas moi malas para provocar a ira de Iahveh, ¹²porque serviron aos ídolos, sobre os que Iahveh lles dixera: non faredes tal cousa!¹³E Iahveh advertiu a Israel e a Xudá por medio de tódolos profetas e de tódolos videntes, dicindo: - Volvédevos dos vosos malos camiños, e gardade os meus mandamentos e estatutos, conforme a toda a lei que Eu ordenei aos vosos pais, e que vos mandei por medio dos meus servos os profetas.¹⁴Pero eles non obedeceron, senón que endureceron o seu pescozo como os testáns dos seus pais, que non creron en Iahveh o seu Deus. ¹⁵E rexeitaron os seus estatutos, e o pacto que fixera cos seus pais, e os testemuños que El lles mandara; e seguiron a vaidade, e eles mesmos se fixeron vans, e foron tras as nacións que estaban arredor deles, das que Iahveh lles mandara que non fixesen como elas.¹⁶E abandonaron todos os mandamentos de Iahveh o seu Deus, e fixeron imaxes fundidas de dous becerros e unha Asera, e adoraron a todo o exército dos ceos, e serviron a Baal. ¹⁷E fixeron pasar os seus fillos e as súas fillas polo lume, e practicaron feitizos e adiviñacións, e entregáronse a facer o malo aos ollos de Iahveh, para provocalo a ira. ¹⁸Por iso Iahveh anoxouse moito contra Israel, e botounos da súa presenza; non quedou senón só a tribo de Xudá.¹⁹Mais nin tan sequera Xudá gardou os mandamentos de Iahveh o seu Deus, senón que camiñaron nos estatutos que Israel establecera. ²⁰Entón Iahveh rexeitou a toda a descendencia de Israel, e aflixiunos e entregounos en mans de saqueadores ata que os botou de diante da súa presenza.²¹Porque cando arrincou a Israel da casa de David, eles fixeron rei a Ieroboam, fillo de Nabat. E Ieroboam afastou a Israel de seguir a Iahveh, e fíxoos pecar grandemente. ²²E os fillos de Israel camiñaron en todos os pecados que Ieroboam cometera; non se afastaron deles, ²³ata que Iahveh apartou a Israel da súa presenza, tal e como dixera por medio de tódolos seus servos os profetas; e Israel foi levado cativo da súa terra a Asiria, ata hoxe.²⁴E o rei de Asiria trouxo xente de Babilonia, de Cuta, de Ava, de Hamat e de Sefarvaim, e púxoos nas cidades de Samaria, en lugar dos fillos de Israel; e ocuparon Samaria e viviron nas súas cidades. ²⁵E aconteceu que ao principio de vivir alí, como non temían a Iahveh, Iahveh mandou leóns contra eles que mataron a moitos deles. ²⁶Entón dixéronlle ao rei de Asiria: -As nacións que ti trasladaches e puxeches nas cidades da Samaria, non coñecen o costume do Deus daquela terra; por iso El mandou leóns no medio delas, e velaquí, os leóns están a matalos porque non coñecen o costume do Deus desa terra.²⁷E o rei de Asiria deulles as seguintes instrucións: -Levade alí a un dos sacerdotes que trouxestes de alá, para que vaia e habite alí, e poida ensinarlles o costume do Deus desa terra. ²⁸Entón veu un dos sacerdotes que levaran cativos de Samaria, e viviu en Betel, e ensináballes como temer a Iahveh.²⁹Mais cada unha das nacións fixo os seus deuses, e puxéronos nos templos dos lugares altos que fixeran os samaritanos para cada unha das nacións nas cidades onde vivían. ³⁰Deste xeito, os de Babilonia adoraban a Sucot-benot, os de Cuta a Nergal, e os homes de Hamat a Asima. ³¹Os heveos a Nibhaz e a Tartac, e os de Sefarvaim queimaban os seus fillos no lume para adorar a Adramelec e a Anamelec, deuses de Sefarvaim.³²Aínda que temían a Iahveh, nomeáronse de entre eles sacerdotes dos lugares altos que ofrecían sacrificios a favor deles nos templos dos lugares altos. ³³De modo que temían a Iahveh e honraban os seus deuses, segundo o costume das nacións de onde foran levados cativos.³⁴Ata o día de hoxe, fan tal e como acostumaban: non temen a Iahveh nin gardan os seus estatutos e ordenanzas, nin fan conforme a lei e os mandamentos que Iahveh ordenara aos fillos de Xacob, a quen chamou Israel; ³⁵Iaveh fixera un pacto con eles, e ordenáralles dicindo: -Non temeredes outros deuses, nin os adoraredes, nin os serviredes, nin lles ofreceredes sacrificios,³⁶senón só a Iahveh, que vos sacou da terra de Exipto con gran poder e brazo estendido, a el temeredes, a el serviredes e a el ofreceredes sacrificios. ³⁷Atenderedes os estatutos, as ordenanzas, o ensino e os mandamentos que vos escribiu para poñelos en práctica sempre; non temeredes outros deuses, ³⁸nin esqueceredes o pacto que fixen convosco, nin temeredes a outros deuses;³⁹senón que temeredes a Iahveh o voso Deus, e El libraravos da man de todos os vosos inimigos. ⁴⁰Pero eles non escoitaron, senón que fixeron segundo o seu antigo costume. ⁴¹Así pois aquelas nacións reverenciaban a Iahveh, pero ao mesmo tempo rendían culto ás súas imaxes. E os seus fillos e os seus netos, ata hoxe, fan tal e como facían os seus pais.

Chapter 18

¹No terceiro ano de Oseas, fillo de Ela, rei de Israel, reinou Ezequías, fillo de Acaz, rei de Xudá. ²Tiña vinte e cinco anos cando comezou a reinar, e reinou en Xerusalém vinte e nove anos. A súa nai chamábase Abi, filla de Zacarías. ³E fixo o que era xusto aos ollos de Iahveh, conforme todo o que fixera o seu pai David.⁴El quitou os lugares altos e quebrou as imaxes dos ídolos, e talou a Asera. Tamén fixo anacos da serpe de bronce que fixera Moisés, á que chamou Nehustán, porque ata entón os fillos de Israel queimaban incenso diante dela. ⁵El confiou en Iahveh, Deus de Israel; e nin despois del, nin antes del, houbo ningún coma el entre todos os reis de Xudá.⁶Porque seguiu a Iahveh sen afastarse del, senón que gardou os mandamentos que Iahveh ordenara a Moisés. ⁷E Iahveh estaba con el, e prosperaba en todo o que facía. E rebelouse contra o rei de Asiria e non o serviu. ⁸E derrotou os filisteos ata Gaza e o seu territorio, dende as torres de vixía ata a cidade fortificada.⁹E no cuarto ano do rei Ezequías, que era o sétimo ano de Oseas, fillo de Ela, rei de Israel, Salmanasar, rei dos asirios, subiu contra Samaria e sitiouna. ¹⁰E tomárona ao cabo de tres anos. Así que no sexto ano de Ezequías, que era o noveno ano de Oseas, rei de Israel, Samaria foi capturada.¹¹O rei de Asiria levou cativos a Israel a Asiria, e púxoos en Halah, en Habor, xunto ao río Gozan, e nas cidades dos medos; ¹²porque non obedeceran a voz de Iahveh o seu Deus, senón que quebrantaron o seu pacto e todo o que Moisés, servo de Iahveh, lles mandara; non lle fixeron caso nin o cumpriron.¹³No ano catorce do rei Ezequías, Sennaquerib, rei da Asiria, subiu contra todas as cidades fortalecidas de Xudá, e conquistounas. ¹⁴Entón Ezequías, rei de Xudá, mandou dicir ao rei de Asiria que estaba en Laquis: - Equivoqueime; arrédate de min, e farei todo o que ti me pidas. E o rei de Asiria impuxo a Ezequías, rei de Xudá, trescentos talentos de prata e trinta talentos de ouro. ¹⁵Entón Ezequías deulle toda a prata que se atopou na casa de Iahveh e nos tesouros da casa do rei.¹⁶Naquel tempo Ezequías desmantelou as portas do templo de Iahveh e as xambas que o rei Ezequías cubrira de ouro, e deullo ao rei de Asiria. ¹⁷E o rei de Asiria mandou, dende Laquis, contra o rei Ezequías o Tartán, o Rabsaris e o Rabsaces cun gran exército, e subiron e chegaron a Xerusalém. E cando subiron acamparon xunto ao acueduto do estanque superior, no camiño do campo do Lavador. ¹⁸E chamaron ao rei. Entón saíron cara eles Eliaquim, fillo de Hilquías, mordomo do palacio, Sebna o escriba, e Ioá, fillo de Asaf, o cronista.¹⁹E díxolles o Rabsaces: -Dicídelle agora a Ezequías: así di o gran rei de Asiria: que confianza é esta na que te apoias? ²⁰Coidas que a estratexia e o poder na guerra é cousa de palabras? En que confías para que te rebelares contra min? ²¹Velaí que estás confiando nese caxato de cana rota que é Exipto, no que se alguén se apoia, cravaráselle na súa man e traspasarao. Así é o Faraón, rei de Exipto, para todos os que confían nel.²²E se me dicides: -En Iahveh o noso Deus confiamos, non é este o que Ezequías quitou os seus altos e altares, e dixo a Xudá e a Xerusalém: diante deste altar adoraredes en Xerusalém? ²³Agora pois, pídoche que fagas unha aposta co meu señor, o rei de Asiria, e eu dareiche dous mil cabalos se é que tes alguén que os monte.²⁴Como podes ti, pois, resistir a un capitán, ou aínda do máis pequeno dos servos do meu señor, cando confías en Exipto cos seus carros e cos seus xinetes? ²⁵Acaso saín agora contra este lugar para destruílo sen consultar a Iahveh? Pois Iahveh díxome: "Subide contra esta terra e destruídea!"²⁶E Eliaquim, o fillo de Hilcias, con Sebna e con Ioá, dixeron ao Rabsaces: -Rógoche que fales aos teus servos en siríaco, porque nós entendémolo; e non nos fales na lingua hebrea diante do pobo que está sobre o muro. ²⁷Mais o Rabsaces díxolles: - Pensades que o meu señor me mandou a dicir estas palabras só a ti e a teu señor, e non aos homes que están sobre o muro,*expostos a comer con vós os seus propios excrementos e bebe os seus ouriños?* o voso esterco e a beber os vosos para rematar comendo o seu propio esterco e beber a súa propia orina con vós?²⁸Entón Rabsaces púxose en pé e clamou a gran voz na lingua dos xudeus, e dixo: -Escoitade a palabra do gran rei, o rei de Asiria! ²⁹Así di o rei: -Non vos engane Ezequías, porque el non poderá librarvos da miña man. ³⁰E non deixedes que Ezequías vos faga confiar en Iahveh, dicindo: Iahveh certamente nos librará, e esta cidade non será entregada na man do rei de Asiria.³¹Non escoitedes a Ezequías; pois así di o rei de Asiria: -Facede a paz comigo e vinde a min, e cada un comerá da súa vide e da súa figueira, e cada un beberá a auga do seu propio pozo, ³²ata que eu veña e vos leve a unha terra coma a vosa terra, terra de gran e de viño, terra de pan e de viñas, terra de oliveiras, de aceite e de mel; viviredes e non morreredes. Non escoitedes a Ezequías, porque vos engana dicindo: Iahveh libraravos.³³Por acaso algún dos deuses das nacións foi quen de liberar a súa terra da man do rei de Asiria? ³⁴Onde están os deuses de Hamat e de Arfad? Onde están os deuses de Sefarvaim, de Hena e de Iva? Puideron eles librar a Samaria da miña man? ³⁵Quen de todos os deuses destas nacións libraron as súas terras da miña man, para que Iahveh libre a Xerusalém da miña man?³⁶Mais o pobo calaba e non lle respondía nin unha palabra, porque a orde do rei era: "Non lle respondades." ³⁷Entón Eliaquim, fillo de Hilcias, mordomo da casa, e Sebna o secretario, e Ioá, fillo de Asaf, o cronista, viñeron a Ezequías con as súas roupas rachadas, e contáronlle as palabras do Rabsaces.

Chapter 19

¹E aconteceu que cando o escoitou o rei Ezequías, rachou as súas roupas, cubriuse de pano de saco e entrou na casa de Iahveh. ²E mandou a Eliaquim, mordomo, a Sebna, escriba, e aos anciáns dos sacerdotes, cubertos de cilicio, onda o profeta Isaías, fillo de Amós,³E dixéronlle: -Isto di Ezequías: Hoxe é día de angustia, de castigo e de blasfemia, porque os fillos están a piques de nacer e non hai forza para parilos! ⁴Pode ser que Iahveh o teu Deus escoite todas as palabras do Rabsaces, a quen o seu señor, o rei dos asirios, mandou para aldraxar o Deus vivo e reprenda as palabras que Iahveh o teu Deus escoitou. Polo tanto, eleva unha oración a favor do remanente que aínda queda.⁵Entón os servos do rei Ezequías presentáronse diante de Isaías. ⁶E Isaías díxolles: -Así diredes ao voso señor: así di Iahveh: non temas as palabras que escoitaches, coas que me aldraxaban os servos do rei de Asiria. ⁷Velaí que Eu poñerei un espírito nel, e escoitará un rumor, e volverá á súa terra; e alí fareino caer a espada.⁸Cando o Rabsaces escoitou que o rei de Asiria partira de Laquis, regresou e atopouno combatindo contra Libna. ⁹Mais cando ouviu dicir que Tirhaca, rei de Etiopía, saíra para loitar contra el, mandou novamente mensaxeiros a Ezequías, dicindo:¹⁰Dicide así a Ezequías, rei de Xudá: non te engane o teu Deus en quen confías, dicindo: Xerusalém non será entregada en man do rei de Asiria. ¹¹Velaí, ti escoitaches o que os reis de Asiria fixeron a tódalas terras, destruíndoas por completo; e pensas que ti poderás fuxir?¹²Acaso os seus deuses liberaron a esas nacións que os meus pais destruíron, é dicir, a Gozan, a Harán, a Resef e aos fillos do Edén que estaban en Telasar? ¹³Onde está o rei de Hamat, ou o rei de Arfad e o rei da cidade de Sefarvaim, o de Hena ou o de Iva?¹⁴Ezequías colleu a carta da man dos embaixadores e despois de lela, subiu á casa de Iahveh; e Ezequías estendeuna diante de Iahveh. ¹⁵E orou Ezequías diante de Iahveh, dicindo: -Ai Iahveh, Deus de Israel, entronizado entre os querubíns, ti só es Deus de todos os reinos da terra! Ti fixeches o ceo e a terra.¹⁶inclina, Ó Iahveh, o teu oído e escoita; abre, Iahveh, os teus ollos e mira. Escoita as palabras de Sennaquerib que mandou para aldraxar o Deus vivo. ¹⁷É verdade, Ó Iahveh, que os reis de Asiria destruíron as nacións e as súas terras; ¹⁸e botaron os seus deuses no lume, porque non eran deuses, senón obra de mans de homes, de madeira ou de pedra; por iso foron quen de destruílos.¹⁹Agora, Ó Iahveh noso Deus, sálvanos da súa man, para que todos os reinos da terra saiban que só ti, Iahveh, es Deus.²⁰Entón Isaías, fillo de Amós, mandou mensaxe a Ezequías, dicindo: -Isto di Iahveh, Deus de Israel: "Escoitei o que me pediches respecto de Senaquerib, rei de Asiria. ²¹Esta é a palabra que Iahveh falou sobre el: "A filla virxe de Sión menosprezate e búrlase de ti; A filla de Xerusalém menea a súa cabeza dun xeito despectivo ás túas costas. ²²A quen aldraxaches e contra quen blasfemaches? Contra quen alzaches a voz e levantaches en alto os teus ollos? Contra o Santo de Israel!²³Por medio dos teus mensaxeiros aldraxaches o Señor e dixeches: coa multitude dos meus carros subín ás alturas dos montes, aos confíns do Líbano; alí cortei os seus altos cedros, os seus mellores cipreses; e entrei nos seus lugares máis afastados, no bosque dos seus campos máis frondosos. ²⁴Cavei pozos e bebín augas estranxeiras, coas plantas dos meus pés sequei todos os ríos de Exipto.²⁵Non escoitaches que dende os tempos antigos Eu o determiñei*téñoo preparado, decidido?*, e dende os días da antigüidade o planifiquei? E agora o fago vir, para que convirtas ciudades fortificadas en montóns de ruínas; ²⁶os seus habitantes, están faltos de forzas, coa vergoña da derrota, chegaron a ser como a herba do campo, tenra herba, como a herba das terrazas que agosta antes da seitura.²⁷Pero eu sei como te sentes, a túa saída e a túa entrada, e a túa ira contra min. ²⁸Por causa da túa ira contra min e a túa arrogancia que subiu aos meus ouvidos, poñerei a miña argola no teu nariz e o meu freo no teu fociño, e fareite volver polo camiño polo que viñeches.²⁹E este será o sinal para ti: este ano comerás o que brote do gran caído, e no segundo ano o que medre pola súa conta; pero no terceiro ano sementarás e segarás, e plantarás viñas para comer do seu froito. ³⁰E o remanente que quede da casa de Xudá, volverá botar raíces cara abaixo e dará froito cara arriba. ³¹Porque de Xerusalém sairá un remanente, e do monte Sión os que se salven. O celo de Iaveh dos exércitos fará isto!³²Polo tanto, así di Iahveh sobre o rei de Asiria: "Non entrará nesta cidade, nin disparará unha soa frecha, nin virá cara a ela con escudo, nin levantará barricada contra ela. ³³Polo mesmo camiño polo que veu, regresará, e non entrará nesta cidade, pola palabra de Iahveh. ³⁴Pois Eu defenderei esta cidade para salvala, por amor a min mesmo e por amor ao meu servo David.³⁵E aconteceu que esa mesma noite o anxo de Iahveh saíu e matou no campamento dos asirios cento oitenta e cinco mil; e cando se ergueron pola mañá, velaí que eran todos cadáveres. ³⁶Entón Senaquerib, rei da Asiria, partiu, e volveu a Nínive, e quedou alí. ³⁷E aconteceu que mentres el estaba adorando na casa do seu deus Nisroc, os seus fillos Adramelec e Sarezer matárono con espada, e fuxiron á terra de Ararat. E o seu fillo Esar-hadón reinou no seu lugar.

Chapter 20

¹Naqueles días Ezequías caeu enfermo de morte; e o profeta Isaías, fillo de Amós, veu a el, e díxolle: -Así di Iahveh: pon en orde á túa casa, porque morrerás, e non vivirás. ²Entón el volveu o seu rostro cara a parede e orou a Iahveh, dicindo: ³Rógoche, Ó Iahveh, rógoche que lembres que andei diante de ti en verdade e con corazón integro, e que fixen o bo diante dos teus ollos. E Ezequías chorou con grandes bágoas.⁴E aínda non saíra Isaías ao medio do patio, cando a palabra de Iahveh chegou a Isaías, dicindo: ⁵"Volve e di a Ezequías, príncipe do meu pobo: así di Iahveh, Deus do teu pai David: escoitei a túa oración, e vin as túas bágoas; velaquí, Eu sandareite; ao terceiro día subirás á casa de Iahveh.⁶Engadirei aos teus días quince anos, e librareite a ti e a esta cidade da man do rei de Asiria; e protexerei esta cidade por amor a min mesmo e por amor ao meu servo David. ⁷E Isaías dixo: -Traede unha masa de figos. E trouxérona e puxérona sobre a ferida, e el sandou.⁸E Ezequías dixera a Isaías: -Cal será o sinal de que Iahveh me sandará, e que subirei á casa de Iahveh ao terceiro día? ⁹E Isaías dixo: -Este é o sinal que terás de Iahveh, de que Iahveh fará o que dixo: poderá a sombra ir diante dez graos ou volver atrás dez graos?¹⁰E Ezequías respondeu: -É cousa fácil que a sombra avance dez graos; pero non que a sombra recúe dez graos. ¹¹Entón o profeta Isaías invocou a Iahveh, e El fixo volver atrás a sombra por dez graos, polos graos polos que recuara no reloxo de Acaz, dez graos atrás.¹²Por aquel tempo, Merodac-baladán, fillo de Baladán, rei de Babilonia, mandou mensaxeiros con cartas e un regalo a Ezequías, pois oíra que Ezequías caera doente. ¹³E Ezequías escoitounos, e amosoulles toda a casa dos tesouros, a prata, o ouro, as especias e o mellor aceite, e a casa das súas armas e todo o que había nos seus tesouros; non houbo nada que Ezequías non lles amosara na súa casa e en todo o seu reino.¹⁴Entón o profeta Isaías foi onda o rei Ezequías, e díxolle: -Que dixeron eses homes, e de onde viñeron a ti? E Ezequías dixo: -Viñeron dunha terra lonxe, de Babilonia. ¹⁵Entón el dixo: -Que viron na túa casa? E Ezequías respondeu: -Viron todo o que hai na miña casa; non houbo nada dos meus tesouros que non lles amosase.¹⁶Entón Isaías dixo a Ezequías: -Escoita a palabra de Iahveh: ¹⁷Velaí veñen días nos que todo o que hai na túa casa e todo o que os teus pais atesouraron ata hoxe, será levado a Babilonia; nada quedará, di Iahveh. ¹⁸E dos teus fillos, os que sairán de ti, que ti enxendres, serán tomados para que sexan eunucos no pazo do rei de Babilonia.¹⁹Entón Ezequías dixo a Isaías: -A palabra de Iahveh que falaches é boa. E engadiu: Acaso non será así, pois haberá paz e seguridade nos meus días? ²⁰O resto dos feitos de Ezequías e toda a súa fortaleza, e como fixo o estanque e o acueduto para levar as augas á cidade, non está escrito no libro das Crónicas dos reis de Xudá? ²¹E Ezequías durmiu cos seus pais, e reinou o seu fillo Manasés no seu lugar.

Chapter 21

¹Manasés tiña doce anos cando comezou a reinar, e reinou en Xerusalém cincuenta e cinco anos; a súa nai chamábase Hepsiba. ²E fixo o que era malo aos ollos de Iahveh, conforme as abominacións das nacións que Iahveh botara fóra de diante dos fillos de Israel. ³Reedificou os lugares altos que o seu pai Ezequías derrubara, e ergueu altares a Baal e fixo unha Ashera, como fixera Acab, rei de Israel, e adorou a todo o exército dos ceos, e serviunos.⁴El tamén edificou altares na casa de Iahveh, da que Iahveh dixera: "En Xerusalém poñerei o meu nome." ⁵E edificou altares para todo o exército dos ceos nos dous patios da casa de Iahveh. ⁶E fixo pasar o seu fillo polo lume, e adicábase á adiviñación e a maxia, e estableceu adiviños e nigromantes para falar cos espíritos dos mortos, multiplicando así o que era malo aos ollos de Iahveh para provocalo a ira.⁷E colocou a imaxe de Asera que el fixera, na casa da que Iahveh dixera a David e ao seu fillo Salomón: "Nesta casa e en Xerusalém, a que escollín de entre todas as tribos de Israel, porei o meu nome para sempre. ⁸E non volverei máis a permitir que o pé de Israel se mova da terra que dei aos seus pais, sempre que fagan todo o que lles ordenei, conforme a toda a lei que o meu servo Moisés lles mandou. ⁹Pero eles non escoitaron, senón que Manasés enganounos para que fixesen máis mal que as outras nacións que Iahveh destruíra diante dos fillos de Israel.¹⁰Entón Iahveh falou por medio dos seus servos aos profetas, dicindo: ¹¹"Porque Manasés, rei de Xudá, fixo estas abominacións, e fixo peor que todo o que fixeron os amorreos que foron antes del; e tamén fixo pecar a Xudá cos seus ídolos, ¹²por tanto, así di Iahveh, Deus de Israel: "Velaquí, Eu vou traer tal mal sobre Xerusalém e sobre Xudá, que a calquera que o escoite abouxaranlle os dous oídos.¹³Estendín sobre Xerusalém o cordel de Samaria e a chumbada da casa de Acab, e limpiarei a Xerusalém como se frega un prato, que despois de fregado, ponse cara abaixo. ¹⁴E abandonarei o resto da miña herdanza, e entregareinos nas mans dos seus inimigos; e serán presa e botín para todos os seus inimigos; ¹⁵porque fixeron o malo aos meus ollos, e provocáronme a ira dende o día que os seus pais saíron de Exipto ata este día.¹⁶Ademais disto, Manasés derramou gran cantidade de sangue inocente, ata encher Xerusalém de un lado ao outro, ademais do seu pecado co que fixo pecar a Xudá, ao facer o malo aos ollos de Iahveh. ¹⁷O resto dos feitos de Manasés e todo o que fixo, e o pecado que cometeu, non está escrito no libro das Crónicas dos reis de Xudá? ¹⁸E Manasés durmiu cos seus pais, e foi sepultado no xardín da súa casa, no xardín de Uzá; e o seu fillo Amón reinou no seu lugar.¹⁹Amón tiña vinte e dous anos cando comezou a reinar, e reinou dous anos en Xerusalém. A súa nai chamábase Mesulemet, filla de Haruz de Iotba. ²⁰E fixo o que era malo aos ollos de Iahveh, como fixera o seu pai Manasés.²¹E andou en todo o camiño no que seu pai andara, e serviu os ídolos *(domésticos) que seu pai servira, e adorounos; ²²e deixou a Iahveh, o Deus dos seus pais, e non andou no camiño do Iahveh. ²³E os servos de Amón conspiraron contra el, e mataron o rei na súa propia casa.²⁴Pero o pobo do país matou a todos os que conspiraran contra o rei Amón; e o pobo do país fixo rei a Iosías, o seu fillo, no seu lugar. ²⁵E o resto dos feitos de Amón, non están todos eles escritos no libro das Crónicas dos reis de Xudá? ²⁶E foi sepultado no seu sepulcro no xardín de Uzá, e Iosías o seu fillo reinou no seu lugar.

Chapter 22

¹Iosías tiña oito anos cando comezou a reinar, e reinou en Xerusalém trinta e un anos. A súa nai chamábase Iedida, filla de Adaías de Boscat. ²E fixo o que era xusto aos ollos de Iahveh, e andou en todo o camiño do seu pai David, sen desviarse a dereita nin a esquerda.³No ano dezaoito do rei Iosías, o rei mandou ao templo de Iahveh a Safán, fillo de Azalías, fillo de Mesulam, escriba, dicindo: ⁴Vai ao sumo sacerdote Hilquías, e dille que calcule a prata que levaran á casa de Iahveh, que os gardas da porta recolleron do pobo, ⁵e que a entreguen nas mans dos que están a cargo da supervisión da casa de Iahveh, e que a dean aos que fan o traballo da casa de Iahveh e reparen as avarías da casa;⁶aos carpinteiros, artesáns e canteiros, para mercar madeira e pedras de canteira para reparar a casa; ⁷E que non se lles pida contas do diñeiro que se lles encomendou, pois proceden con honestidade.⁸Entón o sumo sacerdote Hilquías dixo a Safán o escriba: -Atopei o libro da lei na casa de Iahveh! E Hilquías deulle o libro a Safán, e el leuno. ⁹Entón Safán, o escriba, foi diante do rei e díxolle: -Os teus servos recolleron o diñeiro que se atopou na casa de Deus e entregárono en man dos que están a facer o traballo, que están a cargo da casa de Iahveh. ¹⁰Tamén o escriba Safán declarou ao rei, dicindo: -O sacerdote Hilquías deume un libro. E Safán leuno diante do rei.¹¹E aconteceu que cando o rei escoitou as palabras do libro da lei, rachou as súas roupas. ¹²E o rei mandou o sacerdote Hilquías, a Ahicam, fillo de Safán, e a Acbor, fillo de Micaías, e o escriba Safán e a Asaías, servo do rei, dicindo: ¹³-Ide e consultade a Iahveh por min e polo pobo e por todo Xudá, sobre as palabras deste libro que foi atopado, porque grande é a ira de Iahveh que se acendeu contra nós, porque os nosos pais non fixeron caso das palabras deste libro, para facer conforme todo o que nos foi escrito.¹⁴Entón o sacerdote Hilcias, con Ahicam, Acbor, Safán e Asaías, foron onda a profetisa Hulda, muller de Salum, fillo de Ticva, fillo de Harhas, gardián das vestiduras; ela vivía en Xerusalém no segundo sector da cidade, e falaron con ela. ¹⁵E ela díxolles: -Así di Iahveh, Deus de Israel: dicide ao home que vos mandou a min: ¹⁶"Así di Iahveh: velaí que Eu vou traer sobre este lugar e sobre os seus habitantes todas as maldades que se mencionan no libro que o rei de Xudá leu;¹⁷porque me abandoaron e queimaron incenso a outros deuses, provocándome a ira con todo o que fixeron coas súas mans; de tal xeito que a miña ira foi encendida*acesa? contra este lugar e non será apagada. ¹⁸Pero ao rei de Xudá que vos mandou para consultar a Iahveh, dirédeslle: - Isto di Iahveh, Deus de Israel: as palabras que escoitaches han se cumplir, ¹⁹pero xa que o teu corazón enterneceuse*está amolecido e humillado? e te humillaches diante de Iahveh ao escoitar o que falei contra este lugar e contra os seus habitantes, que serán feitos desolación e maldición, e rachaches as túas roupas e choraches diante de min, eu tamén te escoitei, di Iahveh.²⁰Polo tanto, velaí que te reunirei cos teus pais, e serás levado ao teu sepulcro en paz, e os teus ollos non verán todo o mal que vou traer sobre este lugar. E eles levaron esa resposta ao rei.

Chapter 23

¹Entón o rei mandou chamar a todos os anciáns de Xudá e de Xerusalém. ²E subiu o rei á casa de Iahveh, e con el todos os homes de Xudá e todos os habitantes de Xerusalém, e os sacerdotes e os profetas e todo o pobo, dende o menor ata o maior; e leu aos seus ouvidos todas as palabras do libro do pacto que se atopara na casa de Iahveh.³E o rei púxose en pé xunto á columna, e fixo un pacto diante de Iahveh de seguir a Iahveh e gardar os seus mandamentos, testemuños e estatutos con todo o seu corazón e con toda a súa alma, e cumprir as palabras do pacto que estaban escritas naquel libro. E todo o pobo confirmou o pacto.⁴E o rei mandou o sumo sacerdote Hilquías, os sacerdotes de segunda orde e os porteiros, que sacaran do templo de Iahveh todos os utensilios que se fixeran para Baal, para Asera e para todo o exército dos ceos; e queimounos fóra de Xerusalém no campo do Cedrom, e fixo levar as súas cinzas a Betel. ⁵E destituíu aos sacerdotes idólatras que os reis de Xudá puxeran para queimar incenso nos lugares altos nas cidades de Xudá e arredor de Xerusalém; e tamén os que queimaban incenso a Baal, o sol, a lúa, aos sinais do zodiaco*as constelacións? e a tódolos exércitos dos ceos.⁶Fixo tamén sacar a imaxe de Asera da casa de Iahveh, e levouna fóra de Xerusalém, ao val do Cedrom, e queimouna no val do Cedrom, e reduciuna á cinza e botou a súa cinza na fosa común. ⁷Tamén derrubou os lugares dos sodomitas adicados á prostitución que había na casa de Iahveh, onde as mulleres tecían tendas para a Asera.⁸E fixo vir a tódolos sacerdotes das cidades de Xudá, e profanou os lugares altos onde os sacerdotes queimaban incenso, dende Gabaa ata Beerseba; e derrubou os altares das portas que estaban na entrada do portón de Xosué, gobernador da cidade, que estaban á esquerda da entrada da cidade. ⁹Pero os sacerdotes dos lugares altos non se lles permitiu subir ao altar de Iahveh en Xerusalém, aínda que si comían pans ácimos igual ca os seus irmáns.¹⁰Tamén declarou inmundo ao Tofet, que está no val do fillo de Hinam, para que ninguén fixera pasar o seu fillo ou a súa filla polo lume en honor de Moloc. ¹¹E quitou os cabalos que os reis de Xudá adicaran ao sol, que estaban na entrada do templo de Iahveh, xunto ao apousento de Natán-melec, eunuco, quen estaba a cargo das dependencias; e queimou co lume os carros do sol.¹²O rei derrubou tamén os altares que os reis de Xudá fixeran na azotea do apousento alto de Azac, e os altares que Manasés erixira nos atrios da casa de Iahveh; destrozounos e tirou as súas cinzas no val de Cedrón. ¹³Tamén o rei declarou inmundos os lugares altos que estaban en fronte de Xerusalém, á dereita do monte da destrución, que Salomón, rei de Israel, edificara a Astoret, ídolo abominable dos sidonios, e a Quemos, ídolo abominable de Moab, e a Milcom, ídolo abominable dos fillos de Amón. ¹⁴E rompeu as estatuas e quebrou as aseras, e encheu o seu lugar con ósos de home.¹⁵Do mesmo xeito destruíu o altar que estaba en Betel e o lugar alto que fixera Ieroboam, fillo de Nabat, o que fixo pecar a Israel; destruíu tanto ese altar como o lugar alto e queimouno e reduciuno a cinza e queimou a Asera. ¹⁶Cando Iosías volvía, viu os sepulcros que había alí no monte, e mandou sacar os ósos das sepulturas e queimounos sobre o altar para contaminalo, conforme a palabra de Iahveh que proclamara o home de Deus cando anunciara todas estas cousas.¹⁷E preguntou: -Que monumento é este que eu vexo? E os homes da cidade dixéronlle: -Este é o sepulcro do home de Deus que veu de Xudá, o que profetizou estas cousas que ti fixeches sobre o altar de Betel. ¹⁸Entón el dixo: -Deixádeo; que ninguén mova os seus ósos. Deste xeito foron preservados os seus ósos, e tamén os ósos do profeta que viñera de Samaria.¹⁹Tamén Iosías quitou todos os santuarios dos lugares altos que había nas cidades de Samaria, que os reis de Israel fixeran para provocar a ira, e fixo con eles tal como fixera en Betel. ²⁰E degolou tamén sobre os seus mesmos altares a tódolos sacerdotes dos lugares altos que había alí, e queimou sobre eles ósos humanos, e regresou a Xerusalém.²¹Entón o rei ordenou a todo o pobo, dicindo: -Celebrade a Pascua a Iahveh o voso Deus, segundo o que está escrito neste libro do pacto. ²²Porque non se celebrara una Pascua así dende os días dos xuíces que gobernaron a Israel, nin en todos os días dos reis de Israel e dos reis de Xudá. ²³Pero no ano dezaoito do rei Iosías, foi celebrada esta Pascua a Iahveh en Xerusalém.²⁴Ademais, Iosías expulsou os adiviños, os médiums, e os espiritistas e os terafíns, e a todolos ídolos abominables e todos os ídolos detestables que se vían na terra de Xudá e en Xerusalém, para cumprir as palabras da lei que estaban escritas no libro que o sacerdote Hilquías atopara na casa de Iahveh. ²⁵Non houbo rei antes del que se volvera a Iahveh con todo o seu corazón, con toda a súa alma e con tódalas súas forzas, conforme a toda a lei de Moisés, nin despois del se levantou ningún semellante a el.²⁶Con todo isto, Iahveh non desistiu do ardor da súa grande ira que se acendeu contra Xudá, por todas as provocacións coas que Manasés o provocara. ²⁷E dixo Iahveh: "Tamén quitarei a Xudá da miña presenza, como quitei a Israel; e rexeitarei esta cidade que escollín, a Xerusalém, e á casa da que dixen: o meu nome estará alí."²⁸E o resto dos feitos de Iosías, e todo o que fixo, non está escrito no libro das Crónicas dos reis de Xudá? ²⁹Naquel tempo, o Faraón Necao, rei de Exipto, subiu contra o rei de Asiria ao río Éufrates; e o rei Iosías saíulle ao seu encontro, pero cando o viu, matouno en Meguido. ³⁰E os seus servos puxérono nun carro e trouxérono morto dende Meguido a Xerusalém, e sepultárono no seu sepulcro. Entón o pobo da terra colleu a Ioacaz, fillo de Iosías, e unxírono e fixérono rei en lugar de seu pai.³¹Ioacaz tiña vinte tres anos cando comezou a reinar, e reinou tres meses en Xerusalém. A súa nai chamábase Hamutal, filla de Xeremías de Libna. ³²El fixo o que era malo aos ollos de Iahveh, conforme todo o que fixeran os seus pais. ³³E o Faraón Necao púxoo baixo custodia en Ribla, no territorio de Hamat, para impedir que reinara en Xerusalém, e impuxo sobre o país un tributo de cen talentos de prata e un talento de ouro.³⁴Entón o Faraón Necao fixo rei a Eliaquim, fillo de Iosías, en lugar do seu pai Iosías, e mudou o seu nome ao de Ioacim; e tomou a Ioacaz e levouno a Exipto, onde morreu. ³⁵E Ioacim pagou ao Faraón a prata e o ouro; pero tivo que impoñer contribución ao país para lle entregar o diñeiro segundo a orde do Faraón. Exisiu da xente do pobo a cada un de acordo ao que tiña, a prata e o ouro para darllo ao Faraón Necao.³⁶Ioacim tiña vinte cinco anos cando comezou a reinar, e reinou once anos en Xerusalém. A súa nai chamábase Zebuda, filla de Pedaías de Ruma. ³⁷E fixo o que era malo aos ollos de Iahveh, conforme todo o que fixeran os seus pais.

Chapter 24

¹No seu tempo, Nabucodonosor, rei de Babilonia, subiu a Xerusalém. E Ioacim foi o seu servo por tres anos, pero despois cambiou de xeito de pensar e rebelouse en contra del. ²Entón Iahveh mandou contra Ioacim bandas de caldeos, de sirios, de moabitas e de amonitas. Mandounos contra Xudá para destruíla, conforme a palabra de Iahveh que falara por medio dos seus servos os profetas.³Certamente isto aconteceu sobre Xudá pola palabra de Iahveh para quitalo da súa presenza, por mor dos pecados de Manasés con todo o que el fixera; ⁴e tamén polo sangue inocente que derramara, pois encheu Xerusalém con sangue inocente; e Iahveh non quixo perdoalo.⁵O resto dos feitos de Ioacim, e todo o que fixo, non está escrito no libro das Crónicas dos reis de Xudá? ⁶E Ioacim durmiu cos seus pais, e reinou o seu fillo Ioaquim no seu lugar.⁷E o rei de Exipto non saíu máis da súa terra, porque o rei de Babilonia conquistou todo o que lle pertencía, dende o río de Exipto ata o río Éufrates.⁸Ioaquim tiña dezaoito anos cando comezou a reinar, e reinou tres meses en Xerusalém. A súa nai chamábase Nehusta, filla de Elnatán de Xerusalém. ⁹E fixo o que era malo aos ollos de Iahveh, conforme todo o que fixera o seu pai.¹⁰Naquel tempo os servos de Nabucodonosor, rei de Babilonia, subiron contra Xerusalém, e a cidade foi sitiada. ¹¹Tamén Nabucodonosor, rei de Babilonia, veu contra a cidade cando os seus servos a sitiaban. ¹²Entón Ioaquím, rei de Xudá, rendiuse ao rei de Babilonia, el e a súa nai, os seus servos, os seus príncipes e os seus oficiais; e o rei de Babilonia prendeuno no ano oitavo do seu reino.¹³E sacou de alí todos os tesouros da casa de Iahveh e os tesouros da casa real, e partiu en anacos todos os utensilios de ouro que Salomón, rei de Israel, fixera na casa de Iahveh, tal como falara Iahveh. ¹⁴E levou en cativerio a toda Xerusalém, a tódolos príncipes e a tódolos homes valentes: dez mil prisioneiros, e a tódolos artesáns e forxadores; non quedou ninguén, agás os máis pobres do pobo da terra.¹⁵Tamén levou cativo a Babilonia a Ioaquim, e á nai do rei, e ás mulleres do rei, aos seus oficiais e aos poderosos do país; levounos cativos dende Xerusalém a Babilonia. ¹⁶E a tódolos homes de guerra, sete mil, e aos artesáns e forxadores, mil, e a tódolos valentes guerreiros. O rei de Babilonia levounos cativos a todos. ¹⁷E o rei de Babilonia puxo por rei a Matanías, o seu parente, no lugar de Ioaquím, e mudou o seu nome para chamalo Sedequías.¹⁸Sedequías tiña vinte un anos cando comezou a reinar, e reinou once anos en Xerusalém. A súa nai chamábase Hamutal, filla de Xeremías de Libna. ¹⁹E fixo o malo aos ollos de Iahveh, conforme todo o que fixera Ioacim. ²⁰E porque veu a ira de Iahveh contra Xerusalém e Xudá para botalos da súa presenza, Sedequías rebelouse contra o rei de Babilonia.

Chapter 25

¹E aconteceu que no ano noveno do seu reinado, no décimo mes, no décimo día do mes, Nabucodonosor, rei de Babilonia, chegou con todo o seu exército contra Xerusalém, e acampou contra ela erguendo torres e muros arredor dela. ²E a cidade foi sitiada ata o ano undécimo do rei Sedequías. ³No noveno día do cuarto mes, a fame prevaleceu na cidade, ata que non había pan para o pobo da terra.⁴Entón abriuse unha fenda na cidade; e de noite todos os homes de guerra fuxiron polo camiño do portón que estaba entre os dous muros, xunto ao xardín do rei, mentres os caldeos rodeaban a cidade; e o rei fuxiu camiño de Arabá. ⁵Pero o exército dos caldeos perseguiu o rei e alcanzouno nas chairas de Iericó; mentres todo o seu exército espallábase por todas partes.⁶Prenderon, pois, ao rei e levárono diante do rei de Babilonia en Ribla, e pronunciaron sentenza en contra del. ⁷E mataron os fillos de Sedequías diante del, e sacáronlle os ollos a Sedequías, e atárono con cadeas de bronce e levárono a Babilonia.⁸E no quinto mes, no sétimo día do mes, é dicir, no ano de dezaoito de Nabucodonosor, rei de Babilonia, chegou a Xerusalém Nabuzaradán, capitán da garda, servo do rei de Babilonia. ⁹E queimou o Templo de Iahveh, e a casa do rei, e tódalas casas de Xerusalém; e prendeu lume a todas as casas dos príncipes. ¹⁰E todo o exército dos caldeos que estaba co capitán da garda, derrubou os muros que rodeaban Xerusalém.¹¹E Nabuzaradán, capitán da garda, levou cativos a todos cantos quedaran na cidade, aos que desertaran para pasarse ao rei de Babilonia, e ao resto da multitude. ¹²Pero aos máis pobres da terra, Nabuzaradán, capitán da garda, deixounos para seren viñateiros e labregos.¹³E os caldeos fixeron anacos as columnas de bronce que había na casa de Iahveh, así como as bases, e o mar de bronce que había na casa de Iahveh, e levaron o bronce a Babilonia. ¹⁴Levaron tamén as caldeiras, as paletas, os cántaros, as culleres e todos os utensiliods de bronce cos que se servía; ¹⁵Do mesmo xeito que os incensarios, as copas e todo o que era de ouro, e de prata; todo levou o capitán da garda.¹⁶E en canto as dúas columnas, o mar único e as bases que Salomón fixera para a casa de Iahveh non era posible calcular o peso de bronce deles. ¹⁷A altura de cada columna era de dezaoito cóbados, e sobre ela había un capitel de bronce; a altura do capitel era de tres cóbados, e sobre o capitel había unha rede e granadas esculpidas arredor, todo de bronce; o mesmo traballo había na outra columna coa súa rede.¹⁸E o capitán da garda colleu o sumo sacerdote Seraías, e o sacerdote segundo Sofonías e os tres gardas do portón do templo; ¹⁹e da cidade colleu un oficial que estaba a cargo dos homes de guerra, e a cinco conselleiros do rei que estaban na cidade, e o escriba principal do exército que alistaba á xente do país, e a sesenta homes do pobo da terra que estaban na cidade.²⁰A estes colleunos Nabuzaradán, capitán da garda, e levounos a Ribla ao rei de Babilonia. ²¹E o rei de Babilonia feriunos e matounos en Ribla, na terra de Hamat. Así foi exiliado Xudá da súa terra e levado en cativerio.²²E sobre a xente que Nabucodonosor, rei de Babilonia, deixara na terra de Xudá, puxo por gobernador a Gedalías, fillo de Ahicam, fillo de Safán. ²³E aconteceu que cando todos os oficiais do exército, así como os seus homes, escoitaron que o rei de Babilonia nomeara a Gedalías por gobernador, viñeron a el a Mizpa: Ismael, fillo de Natanaías, Ioanán, fillo de Carea, Seraías, fillo de Tanhumet, netofatita, e Iazanías, fillo dun maacateo, eles cos seus compañeiros. ²⁴E Gedalías fíxolles un xuramento a eles e aos seus homes, e díxolles: -Non teñades medo de ser servos dos caldeos; habitade na terra e servide ao rei de Babilonia, e havos ir ben.²⁵Pero no sétimo mes, Ismael, fillo de Natanaías, fillo de Elisama e da descendencia real, veu con dez homes, e atacou a Gedalías, que morreu xunto cos xudeos e os caldeos que estaban con el en Mizpa. ²⁶Entón todo o pobo, dende o máis pequeno ao máis grande, cos capitáns do exército levantáronse e foron para Exipto, porque tiñan medo dos caldeos.²⁷E aconteceu que no ano trinta e sete da deportación de Ioaquín, rei de Xudá, no mes doce, no día vinte e sete do mes; Evil-merodac, rei de Babilonia, no primeiro ano do seu reino, liberou a Ioaquim, rei de Xudá, e sacouno do cárcere;²⁸e faloulle con bondade, e puxo o seu trono máis alto que os tronos dos reis que estaban con el en Babilonia. ²⁹E mudoulle as súas roupas de prisioneiro, e comeu sempre diante del, todos os días da súa vida. ³⁰E proporcionóuselle un sustento constante de parte do rei, todos os días da súa vida.

1 Chronicles

Chapter 1

¹²Adán, Set, Enós,Cainam, Malelel, Iáret, ³Henoc, Matuxalem, Lemec, ⁴Noé, Xem, Cam e Iafet.⁵Estes son os fillos de Iafet: Gomer, Magog, Madai, Iávan, Tubal, Mesec e Tiras. ⁶Estes son os fillos de Gomer: Askenaz, Difat e Togarmá. ⁷Estes son os fillos de Iaván: Elisa, Tarsis, Quitim e Rodanim.⁸Os fillos de Cam foron Cus, Mizrayim, Fut e Canaán. ⁹Os fillos de Cus foron Seba, Havila, Sabta, Raama e Sabteca. Os fillos de Raama foron Seba e Dedan. ¹⁰E Cus enxendrou a Nimrod, que chegou a ser poderoso sobre a terra.¹¹Mizrayim enxendrou ao pobo de Ludim, a Anamim, a Lehabim, a Neftuhim, ¹²Patrusim e Casluhim, de quen viñeron os filisteos, e Caftor.¹³Canaán enxendrou a Sidón o seu primoxénito, e a Het, ¹⁴e os xebuseos, os amorreos, os guergueseos, ¹⁵os heveos, os araceos, os sineos, ¹⁶os arvadeos, os zemareos e os hamateos.¹⁷Os fillos de Xem: Elam, Asur, Arfaxad, Lud, Aram, Uz, Hul, Geter e Mesec. ¹⁸Arfaxad enxendrou a Sela, Sela enxendrou a Éber. ¹⁹E a Éber nacéronlle dous fillos: o nome dun era Pélec, porque nos seus días foi repartida a terra, e o nome do seu irmán era Ioctán.²⁰Ioctán enxendrou a Almodad, a Selef, a Hazar-mavet, a Iera, ²¹o de Adoram, o de Uzal, o de Dicla, ²²o de Ebal, o de Abimael, o de Seba, ²³a Ofir, a Havila e a Iobab. Todos estes eran fillos de Ioctan.²⁴De Xem: Arfaxad, Sela, ²⁵Éber, Pélec, Reu, ²⁶Seruc, Nacor, Tera, ²⁷Abram, é dicir, Abraham.²⁸Os fillos de Abraham foron Isaac e Ismael. ²⁹Estas son as súas xenealoxías: o primoxénito de Ismael, Nebaiot, despois, Cedar, Adbeel, Mibsam, ³⁰Misma, Duma, Massa, Hadad, Tema, ³¹a Ietur, a Nafis e a Cedema. Estes son os fillos de Ismael.³²E os fillos que Cetura, concubina de Abraham, lle deu a luz foron Zimram, Iosán, Medán, Madián, Isbac e Suá. E os fillos de Iosán foron Seba e Dedan. ³³E estes son os fillos de Madián: Efa, Efer, Hanoc, Abida e Elda. Todos estes son fillos de Cetura.³⁴Abraham enxendrou a Isaac. Os fillos de Isaac foron Esaú e Israel. ³⁵E estes son os fillos de Esaú: Elifaz, Reuel, Ieús, Xalam e Coré. ³⁶E os fillos de Elifaz foron Temán, Omar, Zefí, Gatam, Cenaz, Timna e Amalec. ³⁷Estes son os fillos de Reuel: Nahat, Zera, Sama e Miza.³⁸Estes son os fillos de Seir: Lotan, Sobal, Sibeón, Ana, Disón, Ezer e Disán. ³⁹Os fillos de Lotan foron Hori e Homam; e a irmá de Lotan era Timna. ⁴⁰Estes son os fillos de Sobal: Alían, Manaat, Ebal, Sofi e Onam. E os fillos de Sibeón: Aiá e Ana.⁴¹O fillo de Ana foi Disón. Os fillos de Disón foron Amram, Esbán, Itrán e Querán. ⁴²Estes son os fillos de Ezer: Bilán, Zaavan e Iacán. Os fillos de Disán: Uz e Arán.⁴³Estes son os reis que reinaron na terra de Edom, antes houbera rei sobre os fillos de Israel: Bela, fillo de Beor; e o nome da súa cidade era Dinaba. ⁴⁴E morreu Bela, e reinou no seu lugar Yobab, fillo de Zera de Bosra. ⁴⁵Morreu Yobab, e reinou no seu lugar Husam, da terra dos temanitas.⁴⁶E morreu Husam, e reinou no seu lugar Hadad, fillo de Bedad, o que derrotou a Madián no campo de Moab; e o nome da súa cidade era Avit. ⁴⁷Morreu Hadad, e reinou no seu lugar Samla de Masreca. ⁴⁸Morreu Samla, e reinou no seu lugar Saúl de Rehobot, que está xunto ao río Éufrates.⁴⁹E morreu Saúl, e reinou no seu lugar Baal-hanán, fillo de Acbor. ⁵⁰E morreu Baal-hanán, e reinou no seu lugar Hadad; e o nome da súa cidade era Pai; e o nome da súa muller era Mehetabel, filla de Matred, filla de Mezaab.⁵¹E morreu Hadad. E estes son os príncipes de Edom: o príncipe Timna, o príncipe Alya, o príncipe Ietet, ⁵²o príncipe Aholibama, o príncipe Ela, o príncipe Pinón, ⁵³o príncipe Cenaz, o príncipe Temán, o príncipe Mibsar, ⁵⁴o príncipe Magdiel, o príncipe Iram. Estes son os príncipes de Edom.

Chapter 2

¹Estes son os fillos de Israel: Rubén, Simeón, Leví, Xudá, Isacar, Zabulón ²Dan, Xosé, Benxamín, Neftalí, Gad e Aser.³Estes son os fillos de Xudá: Er, Onán e Sela. Estes tres nacéronlle de Bet-sua a cananea. Pero Er, primoxénito de Xudá, era malvado diante dos ollos de Iahveh, e El matouno. ⁴E a súa nora Tamar deulle a luz a Fares e a Zera. En total Xudá tivo cinco fillos.⁵Os fillos de Fares foron Hezrón e Hamul. ⁶Estes son os fillos de Zera: Zimri, Etán, Hemán, Calcol e Dara; en total cinco. ⁷O fillo de Carmi foi Acan, o perturbador de Israel, que transgrediu no tocante ao anatema. ⁸O fillo de Etán foi Azarías.⁹E estes son os fillos que lle naceron a Esrón: Ierahmeel, Ram e Quelubai. ¹⁰Ram enxendrou a Aminadab. Aminadab enxendrou a Naasón, príncipe dos fillos de Xudá. ¹¹Naasón enxendrou a Salmón, Salmón enxendrou a Booz, ¹²Booz enxendrou a Obed, Obed enxendrou a Ixaí,¹³Ixaí enxendrou a Eliab o seu primoxénito, despois Abinadab o segundo e Simeá o terceiro. ¹⁴o cuarto Natanael, o quinto Radai, ¹⁵o sexto Ozem, o sétimo David.¹⁶E as súas irmás eran Servia e Abigail. E os tres fillos de Servia foron Abisai, Ioab e Asael. ¹⁷E Abigail deu a luz a Amasa. O pai de Amasa era Ieter o ismaelita.¹⁸E Caleb, fillo de Esrón, enxendrou fillos de Azuba a súa muller e de Ieriot; e estes son os fillos dela: Iéser, Sobab e Ardón. ¹⁹Morreu Azuba; e Caleb tomou por muller a Efrata, e ela deu a luz a Hur. ²⁰Hur enxendrou a Uri, Uri enxendrou a Bezaleel.²¹Despois Hezrón foi onda a filla de Maquir, pai de Galaad, e tomouna por muller cando tiña sesenta anos; e ela deu a luz a Segub. ²²Segub enxendrou a Iacir, que tiña vinte e tres cidades na terra de Galaad.²³Pero Gesur e Aram tomáronlles as vilas de Iaier con Kenat e as súas vilas, sesenta cidades. Todos estes eran fillos de Maquir, pai de Galaad. ²⁴E aconteceu que despois da morte de Esrón en Caleb-efrat, Abías, muller de Esrón, deu a luz a Asur, pai de Tecoa.²⁵Os fillos de Ierahmeel, primoxénito de Esrón: Ram o primoxénito, despois Buna, Orén, Ozem e Ahías. ²⁶Ierahmeel tivo outra muller, de nome Atara; ela foi a nai de Onam. ²⁷Os fillos de Ram, primoxénito de Ierahmeel, foron Maaz, Iamín e Equer. ²⁸Os fillos de Onam foron Samai e Iada. Os fillos de Samai foron Nadab e Abisur.²⁹O nome da muller de Abisur era Abihail, e ela deu a luz a Ahban e a Molid. ³⁰Os fillos de Nadab foron Seled e Apaim; e Seled morreu sen fillos. ³¹O de Apaim, Isi; o de Isi, Sesán; o de Sesán, Ahlai. ³²Os fillos de Iada, irmán de Samai: Ieter e Xonatan; e Ieter morreu sen fillos. ³³Os fillos de Xonatán: Pelet e Zaza. Estes foron os fillos de Ierahmeel.³⁴Pero Sesan non tiña fillos, senón fillas. E tiña un servo exipcio que se chamaba Iárha. ³⁵E Sesán deu a súa filla por muller ao seu servo Iarha, e ela deu a luz a Atai.³⁶Atai enxendrou a Natán, Natán enxendrou a Zabad, ³⁷Zabad enxendrou a Eflal, Eflal enxendrou a Obed, ³⁸Obed enxendrou a Ieú, Ieú enxendrou a Azarías,³⁹Azarías enxendrou a Heles, Heles enxendrou a Elasa, ⁴⁰Elasa enxendrou a Sismai, Sismai enxendrou a Salum, ⁴¹Salum enxendrou a Iequemías, Iequemías enxendrou a Elisama.⁴²E os fillos de Caleb, irmán de Ierahmeel, foron Mesa o seu primoxénito, que enxendrou a Zif; e o seu fillo foi Maresa, pai de Hebrón. ⁴³Estes son os fillos de Hebrón: Coré, Tapua, Requem e Sema. ⁴⁴Sema enxendrou a Raham, pai de Iorcoam; e Requem enxendrou a Samai.⁴⁵O fillo de Samai foi Maón, que enxendrou a Bet-sur. ⁴⁶E Efa, concubina de Caleb, deu a luz a Harán, a Mosa e a Gazez. E Harán enxendrou a Gazez. ⁴⁷Estes son os fillos de Iahdai: Regem, Iotam, Gesam, Pelet, Efa e Saaf.⁴⁸Maaca, concubina de Caleb, deu a luz a Seber e a Tirana. ⁴⁹Ela tamén deu a luz a Saaf, pai de Madmana, e a Seva, pai de Macbena e pai de Gibea; e a filla de Caleb era Acsa. ⁵⁰Estes son os fillos de Caleb: os fillos de Hur, primoxénito de Efrata: Sobal, pai de Quiriat-xearim,⁵¹Salma, pai de Belén, e Haref, pai de Bet-gader.⁵²E Sobal, pai de Quiriat-xearim, tivo fillos: Haroé, a metade dos manahetitas, ⁵³e as familias de Quiriat-xearim: os itritas, os futitas, os sumatitas e os misraitas. Deles saíron os zoratitas e os estaolitas.⁵⁴Os fillos de Salma foron Belén e os netofatitas, Atrot-bet-Ioab e a metade dos manahetitas, os zoraítas. ⁵⁵E as familias dos escribas que vivían en Iabes eran os tirateos, os simeateos e os sucateos. Estes son os ceneos que viñeron de Hamat, pai da casa de Recab.

Chapter 3

¹E estes son os fillos de David que lle naceron en Hebrón: o primoxénito, Amnon, de Ahinoam izeletio; e o segundo, Daniel, de Abigail carmelita; ²o terceiro, Absalom, fillo de Maaca, filla de Talmai, rei de Gesur; o cuarto, Adonías, fillo de Haguit; ³o quinto, Sefatías de Abital; o sexto, Itream, da súa muller Egla.⁴Nacéronlle seis fillos en Hebrón, onde reinou sete anos e seis meses; e en Xerusalém reinou trinta e tres anos. ⁵E estes son os que lle naceron en Xerusalém: Simea, Sobab, Natán e Salomón; catro de Bet-sua, filla de Amiel.⁶Tamén a Ibhar, a Elisama, a Elifelet, ⁷Noga, Nefeg e Yafía. ⁸Elisama, Eliada e Elifelet, nove. ⁹Todos estes son fillos de David, ademais dos fillos das concubinas; e Tamar era irmá deles.¹⁰O fillo de Salomón foi Roboam, o seu fillo Abías, o seu fillo Asa, o seu fillo Iosafat, ¹¹o seu fillo Ioram, o seu fillo Acazías, o seu fillo Ioas, ¹²o seu fillo Amasías, o seu fillo Azarías, o seu fillo Iotam,¹³o seu fillo Acaz, o seu fillo Ezequías, o seu fillo Manasés, ¹⁴o seu fillo Amón, o seu fillo Iosías.¹⁵Os fillos de Iosías: Ioanán o primoxénito, o segundo Ioacim, o terceiro Sedequías, e o cuarto Salum. ¹⁶Os fillos de Ioacim: Ieconías o seu fillo, e Sedequías o seu fillo.¹⁷Os fillos de Ieconías o exiliado foron Xealtiel, o seu fillo, ¹⁸e Malquiram, Pedaías, Senazar, Iecamías, Hosama e Nedabías.¹⁹Os fillos de Pedaías: Zerubabel e Simei. Os fillos de Zerubabel: Mesulam e Hananías, e a súa irmá era Selomit. ²⁰e Hasuba, Ohel, Berequías, Hasadías e Iusab-hesed, cinco. ²¹Os fillos de Hananías: Pelatías e Iesaías, os fillos de Refaías, os fillos de Arnan, os fillos de Obadías, os fillos de Secanías.²²Os fillos de Secanías foron Semaías. Os fillos de Semaías: Hatús, Igal, Barías, Nearías e Safat, seis. ²³Os fillos de Nearías: Elioenai, Ezequías e Azricam, tres. ²⁴Estes son os fillos de Elioenai: Hodavías, Eliasib, Pelaías, Acub, Ioanán, Dalaías e Anani: sete.

Chapter 4

¹Estes son os fillos de Xudá: Perez, Hazrón, Carmi, Hur e Sobal. ²Reaías, fillo de Sobal, enxendrou a Iahat, Iahat enxendrou a Ahumai e a Lahad. Estas son as familias dos zoratitas.³Estes son os fillos de Etam: Iezreel, Isma e Ibdas; e o nome da súa irmá era Hazelelponi. ⁴Penuel enxendrou a Guedor e Ezer enxendrou a Husa. Estes son os fillos de Hur, primoxénito de Efrata, pai de Belén.⁵Asur, pai de Tecoa, tivo dúas mulleres: Hela e Naara. ⁶E Naara deu a luz a Ahuzam, Hefer, Temeni e Ahastari. Estes son os fillos de Naara. ⁷Estes son os fillos de Hela: Zeret, Izhar e Etnán. ⁸Cos enxendrou a Anub e a Zobeba e as familias de Aharhel, fillo de Harum.⁹Iabes era máis ilustre que os seus irmáns; a súa nai chamouno Iabes, dicindo: dei a luz con dor. ¹⁰E Iabes invocou ao Deus de Israel, dicindo: -Que bo sería que me bendiciras de certo e alargases o meu territorio, e que a túa man estea comigo e me gardes do mal para que non me cause dor! E Deus concedeulle o que pediu.¹¹Quelub, irmán de Suá, enxendrou a Mehir, que foi pai de Estón. ¹²E Estón enxendrou a Bet-rafa, a Paseah e a Tehina, pai de Ir-nahas. Estes son os habitantes de Reca.¹³Os fillos de Cenaz foron Otoniel e Seraías. Os fillos de Otoniel foron Hatat e Meonotai. ¹⁴Meonotai enxendrou a Ofra. Seraías enxendrou a Yoab, pai de Guejarasim, porque eles eran artesáns. ¹⁵Os fillos de Caleb, fillo de Iefone: Iru, Ela e Naam. E o fillo de Ela foi Cenaz. ¹⁶Estes son os fillos de Iehalelel: Zif e Zifa, Tirías e Asareel.¹⁷E estes son os fillos de Esdras: Ieter, Mered, Efer e Ialón. Estes son os fillos de Bitia, filla de Faraón, a quen Mered casou. Bitia concibiu e deu a luz a Miryam, a Samai e a Isba, pai de Estemoa. ¹⁸E a súa muller Iehuadía deu a luz a Iáred, pai de Guedor, a Éber, pai de Soco, e a Iecutiel, pai de Zanoá.¹⁹Os fillos da muller de Hodías, irmá de Naham, foron os pais de Keila garmita e Estemoa maacateo. ²⁰Os fillos de Simón: Amnón, Rina, Ben-hanán e Tilón. Os fillos de Isi: Zohet e Benzohet.²¹Os fillos de Xela, fillo de Xudá: Er, pai de Leca, e Laada, pai de Maresa, e as familias da casa dos que traballaban no liño de Bet-asbea; ²²e Ioacim, os homes de Cozeba, e Ioas e Saraf, que gobernaron en Moab e Iasubi-Leím. E o relato dos feitos é antigo. ²³Estes eran os oleiros e os habitantes de Netaím e Gedera; vivían alí co rei para o seu traballo.²⁴Estes son os fillos de Simeón: Nemuel, Iamín, Iarib, Zera e Saúl. ²⁵Salum o seu fillo, Mibsam o seu fillo e Misma o seu fillo. ²⁶Estes son os fillos de Misma: Hamuel o seu fillo, Zacur o seu fillo e Simei o seu fillo.²⁷E Simei tiña dezaseis fillos e seis fillas; pero os seus irmáns non tiñan moitos fillos, e ningunha das súas familias foi tan numerosa coma os fillos de Xudá. ²⁸E habitaron en Beerseba, en Molada, en Hazar-sual,²⁹o príncipe Bilha, o príncipe Ezem, o príncipe Tolad, ³⁰o príncipe Betuel, o príncipe Horma, o príncipe Siclag, ³¹a Bet-marcabot, a Hazar-susim, a Bet-birai e Saaraim. Estas foron as súas cidades ata o reino de David.³²E as súas aldeas eran: Etam, Aín, Rimón, Toquén e Asán; cinco cidades. ³³E tódalas súas aldeas arredor destas cidades ata Baal. Estas foron as súas moradas e a súa xenealoxía.³⁴Do mesmo xeito Mesobab, Iamlec, Iosías, fillo de Amasías, ³⁵Xoel, Ieú, o fillo de Iosibías, fillo de Seraías, fillo de Asiel, ³⁶Elioenai, Iacobá, Iesohaías, Asaías, Adiel, Iesimiel, Benaía, ³⁷e Ziza fillo de Sifi, fillo de Alón, fillo de Iedaías, fillo de Simri, fillo de Semaías. ³⁸Estes, mencionados polos seus nomes, eran príncipes nas súas familias, e as casas dos seus pais multiplicáronse grandemente.³⁹E chegaron ata a entrada de Guedor, ao lado oriental do val, para buscar pasto para os seus rabaños. ⁴⁰E atoparon pastos abundantes e bos e a terra era ampla, tranquila e descansada, porque antes alí vivían os de Cam. ⁴¹E estes que foron inscritos polos seus nomes, viñeron nos días de Ezequías, rei de Xudá, e atacaron as tendas e as cabañas que atoparon alí, e destruíronas completamente ata hoxe, e viviron no lugar deles, porque tiñan alí pastos para os seus animais.⁴²E de entre eles, dos fillos de Simeón, cincocentos homes foron á rexión montañosa de Seir, con Pelatías, Nearías, Refaías e Uziel, fillos de Isi, como capitáns. ⁴³E destruíron o remanente que quedara de Amalec, e viviron alí ata hoxe.

Chapter 5

¹Os fillos de Rubén, primoxénito de Israel (porque el era o primoxénito, pero porque profanou a cama do seu pai, a súa primoxenitura foi dada aos fillos de Xosé, fillo de Israel; pois non era posible rexistralo como primoxénito, ²aínda que Xudá prevaleceu sobre os seus irmáns e del saíu o príncipe, pero os dereitos de primoxenitura pertencían a Xosé). ³Estes son os fillos de Rubén, primoxénito de Israel: Hanoc, Falú, Hezrón e Carmi.⁴Os fillos de Xoel: Semaías o seu fillo, Gog o seu fillo, Simei o seu fillo, ⁵o seu fillo Micaías, o seu fillo Reaías, o seu fillo Baal, ⁶o seu fillo Beera, a quen Tilgat-pilneser, rei dos asirios, levou en exilio. Este é xefe dos rubenitas.⁷E os seus parentes, segundo as súas familias, Cando foron contados nas súas xenealoxías, foron os príncipes Ieiel e Zacarías, ⁸e Bela, fillo de Azaz, fillo de Sema, fillo de Xoel, habitou en Aroer ata Nebo e Baal-meón. ⁹E cara o oriente habitou ata a entrada do deserto, dende o río Éufrates, porque os seus animais aumentaran na terra de Galaad.¹⁰Nos días de Saúl fixeron guerra contra os agarenos, e caeron nas súas mans, e eles ocuparon as súas tendas en toda a terra ao oriente de Galaad.¹¹E os fillos de Gad habitaron en fronte deles na terra de Basán, ata Salca. ¹²Xoel era o xefe en Basán; e Safán o segundo, e despois, Iaenai e Safat. ¹³E os seus irmáns, segundo as familias dos seus pais foron: Micael, Mesulam, Seba, Iorai, Iacán, Zia e Heber, sete.¹⁴Estes son os fillos de Abihail, fillo de Huri, fillo de Iarao, fillo de Galaad, fillo de Micael, fillo de Ixaí, fillo de Iahdo, fillo de Buz. ¹⁵Ahí, fillo de Abdiel, fillo de Guni, era o principal na súa casa paterna.¹⁶E habitaron en Galaad, en Basán e as súas cidades, e en todos os exidos de Sarón ata as súas fronteiras. ¹⁷Todos eles foron rexistrados segundo as xenealoxías nos días de Iotam, rei de Xudá, e nos días de Ieronám, rei de Israel.¹⁸Os fillos de Rubén, de Gad e da metade da tribo de Manasés, homes valentes, homes que levaban escudo e espada e tiraban con arco, e que eran homes de batalla, eran corenta e catro mil setecentos sesenta que saían á batalla. ¹⁹E fixeron guerra contra os agarenos, Ietur, Nafis e Nodab.²⁰E Deus axudounos en contra deles, e os agarenos e todos os que estaban con eles foron entregados nas súas mans, porque invocaron a Deus na batalla, e El concedoulles a súa axuda porque confiaron nel. ²¹E levaron os seus animais: cincuenta mil camelos, douscentas cincuenta mil ovellas, dous mil asnos, ademais de cen mil persoas. ²²Porén, moitos caeron mortos, porque a guerra era de Deus. E habitaron no seu lugar ata a deportación.²³E os fillos da metade da tribo de Manasés habitaron na terra; foron numerosos dende Basán ata Baal-hermón, Senir e o monte Hermón. ²⁴Estes son os xefes segundo as súas casas paternas: Efer, Isi, Eliel, Azriel, Xeremías, Hodavías e Iahdiel, homes valentes, homes de renome, príncipes das súas casas paternas.²⁵Pero eles rebeláronse contra o Deus dos seus pais, e prostituíronse cos deuses dos pobos da terra, que Iahveh destruíra diante deles. ²⁶Entón o Deus de Israel animou o espírito de Pul, rei da Asiria, e o espírito de Tilgat-Pilneser, rei de Asiria, e levou ao exilio aos rubenitas, aos gaditas e á metade da tribo de Manasés, e levounos a Halah, a Habor, a Hara e ao río de Gozan, como están ata hoxe.

Chapter 6

¹Estes son os fillos de Leví: Xersón, Coat e Merarí. ²Estes son os fillos de Coat: Amram, Izhar, Hebrón e Uziel. ³Os fillos de Amram: Aarón, Moisés e María. E os fillos de Aarón: Nadab, Abiu, Elazar e Itamar.⁴Elazar enxendrou a Finees, Finees enxendrou a Abisua, ⁵Abisua enxendrou a Buqui, Buqui enxendrou a Uzi, ⁶Uzi enxendrou a Zeraías, Zeraías enxendrou a Meraiot,⁷Meraiot enxendrou a Amarías, Amarías enxendrou a Ahitob, ⁸Ahitob enxendrou a Sadoc, Sadoc enxendrou a Ahimaas, ⁹Ahimaas enxendrou a Azarías, Azarías enxendrou a Ioanán,¹⁰Ioanán enxendrou a Azarías (este é o que serviu como sacerdote na casa que edificara Salomón en Xerusalém). ¹¹Azarías enxendrou a Amarías, Amarías enxendrou a Ahitob, ¹²Ahitob enxendrou a Sadoc, Sadoc enxendrou a Salum,¹³Salum enxendrou a Hilquías, Hilquías enxendrou a Azarías, ¹⁴Azarías enxendrou a Seraías, Seraías enxendrou a Iosadac, ¹⁵E Iosadac foi ao exiliado cando Iahveh levou cativo a Xudá e Xerusalém por man de Nabucodonosor.¹⁶Estes son os fillos de Leví: Guersón, Coat e Merarí. ¹⁷E estes son os nomes dos fillos de Gersón: Libni e Simei. ¹⁸Estes son os fillos de Coat: Amram, Izhar, Hebrón e Uziel.¹⁹Os fillos de Merarí foron Mahli e Musi. Estas son as familias dos levitas segundo as súas casas paternas. ²⁰De Guersón: Libni, o seu fillo, Iahat, o seu fillo, Zima, o seu fillo, ²¹o seu fillo Ioá, o seu fillo Ido, o seu fillo Zera, o seu fillo Zeatrai.²²Estes son os fillos de Coat: o seu fillo Aminadab, o seu fillo Coré, o seu fillo Asir, ²³o seu fillo Elcaná, o seu fillo Ebiasaf, o seu fillo Asir, ²⁴o seu fillo Tahat, o seu fillo Uriel, o seu fillo Uzías, o seu fillo Saúl.²⁵Estes son os fillos de Elcana: Amasai e Ahimot. ²⁶En canto a Elcaná, os fillos de Elcaná foron Zofai o seu fillo, e Nahat o seu fillo. ²⁷o seu fillo Eliab, o seu fillo Ieroham, o seu fillo Elcaná.²⁸Os fillos de Samuel: Xoel o primoxénito e Abías o segundo. ²⁹Estes son os fillos de Merarí: Mahli, o seu fillo Libni, o seu fillo Simei, o seu fillo Uza, ³⁰o seu fillo Simeá, o seu fillo Haguías, o seu fillo Asasías.³¹E estes son os que David puxo a cargo do servizo do canto na casa do Señor, despois que a arca descansara alí: ³²E servían con canto diante do tabernáculo da tenda de reunión ata que Salomón edificou a casa de Iahveh en Xerusalém; e servían no seu oficio segundo a súa orde.³³Estes son os que servían cos seus fillos: dos fillos dos coatitas: Hemán, o cantor, fillo de Xoel, fillo de Samuel, ³⁴fillo de Elcaná, fillo de Ieroham, fillo de Eliel, fillo de Toa, ³⁵fillo de Zuf, fillo de Elcaná, fillo de Mahat, fillo de Amasai,³⁶fillo de Elcaná, fillo de Xoel, fillo de Azarías, fillo de Sofonías, fillo de Leví, ³⁷fillo de Tahat, fillo de Asir, fillo de Abiasaf, fillo de Coré, ³⁸fillo de Izhar, fillo de Coat, fillo de Leví, fillo de Israel.³⁹E o irmán de Hemán, Asaf, que estaba á súa dereita: Asaf, fillo de Berequías, fillo de Simeá, ⁴⁰fillo de Micael, fillo de Baasías, fillo de Malquías, ⁴¹fillo de Etni, fillo de Zera, fillo de Adaías, ⁴²fillo de Etán, fillo de Zima, fillo de Simei, ⁴³fillo de Iahat, fillo de Guersón, fillo de Leví.⁴⁴E aos seus irmáns, os fillos de Merarí, estaban a esquerda: Etán, fillo de Quisi, fillo de Abdi, fillo de Maluc, ⁴⁵fillo de Hasabías, fillo de Amasías, fillo de Hilquías, fillo de David, ⁴⁶fillo de Amsi, fillo de Bani, fillo de Semer, ⁴⁷fillo de Mahli, fillo de Musi, fillo de Merarí, fillo de Leví.⁴⁸E os seus irmáns, os levitas, eran designados para todo o servizo do tabernáculo da casa de Deus.⁵⁰Estes son os fillos de Aarón: o seu fillo Elazar, o seu fillo Finees, o seu fillo Abisua, ⁵¹o seu fillo Buqui, o seu fillo Uzi, o seu fillo Zeraías, ⁵²o seu fillo Meraiot, o seu fillo Amarías, o seu fillo Ahitob, ⁵³o seu fillo Sadoc, o seu fillo Ahimaas.⁵⁴Estas son as súas moradas segundo os seus campamentos dentro dos seus territorios. Para os fillos de Aarón, das familias dos coatitas (pois caeu a sorte por primeira vez sobre eles), ⁵⁵déuselles Hebrón na terra de Xudá, cos seus pastos arredor; ⁵⁶pero os territorios da cidade e as súas aldeas déronas a Caleb, fillo de Iefone.⁵⁷De Xudá, deron aos fillos de Aarón as cidades de refuxio: Hebrón, Libna e os seus pastos, Iatir e Estemoa e os seus pastos, ⁵⁸Hilen cos seus pastos, Debir cos seus pastos,⁵⁹a Asán e os seus campos e a Bet-semes e os seus campos. ⁶⁰E da tribo de Benxamín: Gueba e as súas terras, Alemet e as súas terras, e Anatot e as súas terras. Todas as cidades das tribos de Benxamín eran trinta cidades.⁶¹E aos demais fillos de Coat déronlles por sorte dez cidades da tribo de Efraín, da tribo de Dan e da metade da tribo de Manasés. ⁶²Aos fillos de Guersón, segundo as súas familias, déronlles da tribo de Isacar, da tribo de Aser, da tribo de Neftalí e da tribo de Manasés en Basán, trinta cidades.⁶³E aos fillos de Merarí, segundo as súas familias, déronlles por sorte da tribo de Rubén, da tribo de Gad e da tribo de Zabulón doce cidades. ⁶⁴Así os fillos de Israel deron aos levitas as cidades e os seus pastos. ⁶⁵E deron por sorte da tribo dos fillos de Xudá, da tribo dos fillos de Simeón e da tribo dos fillos de Benxamín estas cidades que se mencionan polos nomes.⁶⁶E algunhas das familias dos fillos de Coat recibiron cidades polas súas terras da tribo de Efraín. ⁶⁷E déronlles as seguintes cidades de refuxio: Siquem e os seus pastos na rexión montañosa de Efraín, e tamén Gezer e os seus pastos, ⁶⁸Iocmeam e os seus campos, Bet-Horón e os seus campos, ⁶⁹a Axalón e os seus pastos, e Gat-Rimón e os seus pastos;⁷⁰e da metade da tribo de Manasés: Aner e as súas terras e Bileam e as súas terras, para a familia dos demais fillos de Coat.⁷¹aos fillos de Gersón, da familia da metade da tribo de Manasés, déronlles: Golán en Basán e os seus pastos, e Astarot cos seus pastos, ⁷²e da tribo de Isacar: Cedes e as súas terras, Daberat e as súas terras, ⁷³a Ramot e os seus campos, e a Anem e os seus campos;⁷⁴e da tribo de Aser: Masal e os seus pastos, Abdón e os seus pastos, ⁷⁵a Hucoc e os seus campos, e a Rehob e os seus campos; ⁷⁶e da tribo de Neftalí: Cedes na Galilea e os seus pastos, Hamón e os seus pastos, e Quiriataím e os seus pastos.⁷⁷E ao resto dos levitas, os fillos de Merarí, déronlles, da tribo de Zabulón: Rimón e os seus pastos, Tabor e os seus pastos, ⁷⁸e alén do Xordán en Iericó, ao oriente do Xordán, déronlles da tribo de Rubén: Beser no deserto e os seus pastos, Iahza e os seus pastos, ⁷⁹a Cademot e os seus campos, e a Mefaat e os seus campos;⁸⁰e da tribo de Gad: Ramot de Galaad e as súas terras, e Mahanaím e as súas terras, ⁸¹Hesbón e os seus campos, e Iázer e os seus campos.

Chapter 7

¹Os fillos de Isacar foron catro: Tola, Fua, Iasub e Simrón. ²Os fillos de Tola: Uzi, Refaías, Ieriel, Iahmai, Ibsam e Samuel, xefes das casas dos seus pais. Os fillos de Tola foron homes fortes e valentes segundo as súas xeracións; o seu número nos días de David era vinte e dous mil seiscentos. ³O fillo de Uzi foi Israel. Os fillos de Israel foron Micael, Obadías, Xoel e Isías; todos eles cinco príncipes.⁴E con eles, segundo as súas xeracións, segundo as casas dos seus pais, trinta e seis mil soldados para a guerra, porque tiñan moitas mulleres e fillos. ⁵E os seus parentes de todas as familias de Isacar, homes fortes e valentes, inscritos nas súas xenealoxías, eran en total oitenta e sete mil.⁶Os fillos de Benxamín foron tres: Bela, Bequer e Iediael. ⁷Os fillos de Bela foron cinco: Ezbón, Uzi, Uziel, Jerimot e Iri. Eles eran príncipes das casas dos seus pais, homes valentes, e os seus rexistros en xenealoxías eran vinte e dous mil trinta e catro.⁸E estes son os fillos de Bequer: Zemira, Ioas, Eliezer, Elioenai, Omri, Ierimot, Abías, Anatot e Alamet. Todos estes son fillos de Bequer. ⁹E os seus membros, rexistrados segundo as súas xenealoxías, príncipes das casas dos seus pais, eran vinte mil douscentos homes valentes. ¹⁰O fillo de Iediael foi Bilán. Os fillos de Bilán foron Ieús, Benxamín, Aod, Quenaana, Zetán, Tarsis e Ahisahar.¹¹Todos estes eran fillos de Iediael, segundo os príncipes das casas dos seus pais, dezasete mil douscentos homes fortes e valentes, que ían ao exército para a batalla. ¹²Supim e Hupim eran fillos de Hir, e Husim era fillo de Aher.¹³Estes son os fillos de Neftalí: Xazeel, Guni, Iézer e Salum, fillos de Bilha.¹⁴Os fillos de Manasés foron Asriel, a quen a súa concubina aramea lle deu a luz; e ela deu a luz tamén a Maquir, pai de Galaad. ¹⁵E Maquir tomou muller para Hupim e Supim; o nome da súa irmá era Maaca. E o nome do segundo era Zelofead; e Zelofead tivo fillas. ¹⁶E Maaca, muller de Maquir, deu a luz un fillo e chamouno Peres; e o nome do seu irmán era Seres; e os seus fillos eran Ulam e Requem.¹⁷O fillo de Ulam foi Bedán. Estes son os fillos de Galaad, fillo de Maquir, fillo de Manasés. ¹⁸E a súa irmá Hamolequet deu a luz a Isod, a Abiezer e a Mahala. ¹⁹Estes son os fillos de Semida: Ahián, Siquem, Likhi e Aniam.²⁰Estes son os fillos de Efraín: Sutela e Bered, o seu fillo, Tahat o seu fillo, Elada o seu fillo, Tahat o seu fillo, ²¹o seu fillo Zabad, o seu fillo Sutela, e o seu fillo Ezer e Elad. E os homes de Gat que naceran na terra matáronos porque baixaran a pillar os seus animais. ²²E o seu pai, Efraín, estivo de loito por moitos días, e os seus parentes viñeron a consolalo.²³Despois achegouse á súa muller, e ela concibiu e deu a luz un fillo; e el chamouno Berías, porque nacera mentres a desgraza reinaba na súa casa. ²⁴A súa filla foi Seera, que edificou a Bet-horón inferior e a superior, e tamén a Uzen-xera.²⁵O seu fillo Refa estaba xunto con Resef, o seu fillo Telah, o seu fillo Tahán, ²⁶o seu fillo Laadán, o seu fillo Amiud, o seu fillo Elisama, ²⁷Non o seu fillo, e o seu fillo Xosué.²⁸E as súas posesións e moradas foron: Betel coas súas aldeas; e cara o oriente Naaran; e cara o occidente Gezer coas súas aldeas; e Siquem ata Aiá coas súas aldeas; ²⁹E xunto ao territorio dos fillos de Manasés: Bet-Seán coas súas aldeas, Taanac coas súas aldeas, Meguido coas súas aldeas, e Dor coas súas aldeas. Nestas viviron os fillos de Xosé, fillo de Israel.Estes son os fillos de Aser: Imna, Ixuá e Ixuí; e Berías e a súa irmá Sera.³¹Os fillos de Berías: Heber e Malquiel, que foi pai de Birzavit.³²E Éber enxendrou a Iaflet, a Somer e a Hotam, e a súa irmá Suá.³³E estes son os fillos de Iaflet: Pasac, Bimhal e Asvat. Estes son os fillos de Iaflet. ³⁴Estes son os fillos de Semer: Ahí, Rohga, Iehuba e Aram. ³⁵E os fillos do seu irmán Helem foron Zofa, Imna, Seles e Amal.³⁶Estes son os fillos de Zofa: Suá, Harnefer, Sual, Beri e Imra, ³⁷Beser, Hod, Sama, Silsa, Itrán e Beera. ³⁸Estes son os fillos de Ieter: Iefone, Pispa e Ara.³⁹Estes son os fillos de Ula: Ara, Haniel e Rezia. ⁴⁰Todos estes eran fillos de Aser, príncipes das casas dos seus pais, homes escollidos, heroes e príncipes principais; e o número deles rexistrado na xenealoxía para o servizo da guerra era de vinte e seis mil homes.

Chapter 8

¹Benxamín enxendrou a Bela o seu primoxénito, Asbel o segundo, Ahara o terceiro, ²Noha o cuarto, e Rafa o quinto. ³E Bela tivo fillos: Adar, Guera, Abiud, ⁴Abisua, Naamán, Ahoa, ⁵Guera, Sefufán e Hiram.⁶Estes son os fillos de Aod: estes son os xefes das casas dos habitantes de Geba, que foron exiliados a Manaat; ⁷é dicir, Naamán, Ahías e Gera (que os levou ao exilio) enxendrou a Uza e a Ahiud.⁸E Saharaím enxendrou fillos na terra de Moab, despois de repudiar ás súas mulleres Husim e Baara. ⁹E da súa muller Hodes enxendrou a Iobab, a Sibia, a Mesa, a Malcam, ¹⁰a Ieús, a Saquías e a Mirma. Estes foron os seus fillos, príncipes das casas dos seus pais. ¹¹E de Husim enxendrou a Abitob e a Elpaal.¹²Estes son os fillos de Elpaal: Heber, Misam e Semed; e Elpaal edificou Ono e Lod coas súas aldeas. ¹³E Berías e Sema, que eran príncipes das casas paternas dos habitantes de Ajalón, que botaron en fuga aos habitantes de Gat;¹⁴e Ahío, Sasac, Ieremot. ¹⁵Zebadías, Arad, Ader, ¹⁶Micael, Ispa e Yoha foron os fillos de Berías. ¹⁷Zebadías, Mesulam, Hezqui, Heber, ¹⁸Ishmerai, Ixelias e Iobab, fillos de Elpaal.¹⁹Xaquim, Zicri, Zabdi, ²⁰o xefe Elienai, o xefe Ziletai, o xefe Eliel, ²¹Adaías, Beraías e Simrat, fillos de Simei.²²Ispán, Heber, Eliel, ²³Abdón, Zicri, Hanán, ²⁴Hananías, Elam, Anatotías, ²⁵Ifdaías e Peniel, fillos de Sasac.²⁶Samserai, Seharías, Atalías, ²⁷Iaresías, Elías e Zicri, fillos de Ieroham. ²⁸Estes son os xefes principais das súas familias segundo as súas xeracións, homes importantes que vivían en Xerusalém.²⁹En Gabaón vivía Iehiel, o pai de Gabaón; e o nome da súa muller era Maaca. ³⁰O seu primoxénito foi Abdón, e Zur, Cis, Baal, Nadab, ³¹Gedor, Ahío e Zequer.³²e Miclot enxendrou a Simea. E eles vivían tamén cos seus irmáns en Xerusalém en fronte deles. ³³Ner enxendrou a Cis, Cis enxendrou a Saúl, Saúl enxendrou a Ionatan, Malquisua, Abinadab e Es-baal. ³⁴O fillo de Xonatán foi Merib-baal, que enxendrou a Micaías.³⁵Estes son os fillos de Micaías: Pitón, Melec, Tarea e Acaz. ³⁶Acaz enxendrou a Ioada, Ioada enxendrou a Alemet, Azmavet e Zimri, Zimri enxendrou a Mosa, ³⁷Mosa enxendrou a Bina, a Rafa o seu fillo, a Elasa o seu fillo e a Azel o seu fillo.³⁸Azel tivo seis fillos e estes son os seus nomes: Azricam, Bocru, Ismael, Searías, Obadías e Hanán. Todos estes foron fillos de Azel. ³⁹Os fillos do seu irmán Esec foron Ulam o seu primoxénito, despois Ieús o segundo e Elifelet o terceiro. ⁴⁰E os fillos de Ulam eran homes valentes, arqueiros, e tiñan moitos fillos e netos, en total cento cincuenta. Todos estes son dos fillos de Benxamín.

Chapter 9

¹Todos os israelitas foron rexistrados polas súas xenealoxías, e velaí, están escritas no Libro dos reis de Israel. E Xudá foi levado ao exilio a Babilonia por mor da súa infidelidade. ²E os primeiros en habitar nas súas posesións e nas súas cidades en Israel foron os sacerdotes, os levitas e os netineos. ³En Xerusalém habitaron algúns dos fillos de Xudá e dos fillos de Benxamín, e dos fillos de Efraín e Manasés, que son:⁴Utai, fillo de Amiud, fillo de Omri, fillo de Imri, fillo de Bani, dos fillos de Perez, fillo de Xudá. ⁵dos silonitas: Asaías o primoxénito, e os seus fillos. ⁶Dos fillos de Zera: Ieuel e os seus parentes, seiscentos noventa.⁷Dos fillos de Benxamín: Salú, fillo de Mesulam, fillo de Hodavías, fillo de Asenua, ⁸e Ibneías, fillo de Ieroham; e Ela, fillo de Uzi, fillo de Micri; e Mesulam, fillo de Sefatías, fillo de Reuel, fillo de Ibnia; ⁹e os seus irmáns segundo as súas xeracións, novecentos cincuenta e seis. Todos estes eran príncipes das casas dos seus pais, segundo as súas casas paternas.¹⁰Dos sacerdotes: Iedaías, Ioiarib, Iacín, ¹¹e Azarías, fillo de Hilquías, fillo de Mesulam, fillo de Sadoc, fillo de Meraiot, fillo de Ahitob, oficial principal da casa de Deus;¹²e Adaías, fillo de Ieroham, fillo de Pasur, fillo de Malquías; e Masai, fillo de Adiel, fillo de Iazera, fillo de Mesulam, fillo de Mesilemit, fillo de Imer; ¹³e os seus irmáns, cabezas das casas de seus pais, mil setecentos sesenta homes capaces para o traballo do servizo da casa de Deus.¹⁴Dos levitas: Semaías, fillo de Hasub, fillo de Azricam, fillo de Hasabías, dos fillos de Merarí; ¹⁵e Bacbacar, Heres e Galal; e Matanías, fillo de Micaías, fillo de Zicri, fillo de Asaf; ¹⁶e Obadías, fillo de Semaías, fillo de Galal, fillo de Iedutón, e Berequías, fillo de Asa, fillo de Elcaná, que vivía nas aldeas dos netofatitas.¹⁷Os porteiros eran: Salum, Acub, Talmón e Ahimán cos seus parentes (Salum o xefe, ¹⁸e ata entón estaban encargados da porta real ao oriente. Estes son os porteiros do campamento dos fillos de Leví. ¹⁹E Salum, fillo de Coré, fillo de Ebiasaf, fillo de Coré, e os seus parentes da casa do seu pai, os coraítas, estaban a cargo do traballo do servizo, gardiáns dos umbrais da tenda; como os seus pais gardaran a entrada do campamento de Iahveh.²⁰E Finees, fillo de Elazar, era xefe deles antes; e Iahveh estaba con el. ²¹E Zacarías, fillo de Meselemías, era o porteiro da entrada da tenda do encontro.²²Todos os escollidos como porteiros nos umbrais eran douscentos doce. Estes eran inscritos nas súas aldeas pola orde das súas liñaxes, aos que David e Samuel o vidente constituíron no seu oficio. ²³E eles e os seus fillos eran porteiros da casa de Iahveh, é dicir, a casa da tenda. ²⁴Os porteiros estaban nos catro lados: ao oriente, ao occidente, ao norte e ao sur.²⁵E os seus parentes nas aldeas tiñan que entrar cada sete días para estar con eles de tempo en tempo; ²⁶Porque os catro principais porteiros, eran levitas que servían permanentemente a cargo das cámaras e dos tesouros da casa de Deus. ²⁷E pasaban a noite arredor da casa de Deus, porque estaban encargados da garda e de abrila cada mañán.²⁸Tamén algúns deles estaban a cargo dos utensilios do servizo, que os contaban tanto cando os sacaban, como cando os traían de volta. ²⁹Tamén había algúns que estaban a cargo do mobiliario e de tódolos utensilios do santuario, a flor de fariña, o viño, o aceite, o incenso e as especias.³⁰E algúns dos fillos dos sacerdotes preparaban a mestura das especias aromáticas. ³¹Matatías, un dos levitas, primoxénito de Salum o coreíta, estaba a cargo de todo o que se preparaba nas tixolas. ³²E algúns dos seus parentes, dos fillos de Coat, estaban a cargo dos pans da proposición, para preparalos cada día de repouso.³³Tamén estaban alí os cantores, xefes de familias dos levitas que vivían nos compartimentos da casa de Deus, libres de todo outro servizo, porque tiñan que traballar día e noite. ³⁴Estes son os príncipes das casas paternas dos levitas segundo as súas xeracións, xefes que vivían en Xerusalém.³⁵En Gabaón vivía Iehiel, o pai de Gabaón; e o nome da súa muller era Maaca. ³⁶O seu primoxénito foi Abdón, despois Zur, Cis, Baal, Ner, Nadab, ³⁷Guedor, Ahío, Zacarías e Miclot.³⁸e Miclot enxendrou a Simeam. E eles vivían tamén cos seus parentes en Xerusalém en fronte deles. ³⁹Ner enxendrou a Cis, Cis enxendrou a Saúl, Saúl enxendrou a Ionatan, Malquisua, Abinadab e Es-baal. ⁴⁰O fillo de Xonatán foi Merib-baal, que enxendrou a Micaías.⁴¹Estes son os fillos de Micaías: Pitón, Melec, Tarea e Acaz. ⁴²Acaz enxendrou a Iara, Iara enxendrou a Alemet, Azmavet e Zimri, Zimri enxendrou a Mosa, ⁴³e Mosa enxendrou a Bina e a Refaías o seu fillo, o seu fillo Elasa, o seu fillo Azel. ⁴⁴Azel tivo seis fillos e estes son os seus nomes: Azricam, Bocru, Ismael, Searías, Obadías e Hanán. Estes son os fillos de Azel.

Chapter 10

¹Os filisteos loitaron contra Israel, e os homes de Israel fuxiron diante dos filisteos e caeron mortos no monte Guilboa. ²E os filisteos perseguiron moi de preto a Saúl e aos seus fillos, e mataron a Xonatán, a Abinadab e a Malquisua, fillos de Saúl. ³E arreciou a batalla contra Saúl, e os arqueiros alcanzárono e ferírono.⁴Entón Saúl dixo ao seu escudeiro: -Saca a túa espada e traspásame con ela, non sexa que estes incircuncisos veñan e fagan burla de min! Pero o seu escudeiro non quixo, porque tiña moito medo. Entón Saúl colleu a súa espada e botouse sobre ela.⁵Cando o seu escudeiro viu que Saúl morrera, el tamén se botou sobre a súa espada e morreu. ⁶Morreron así Saúl e os seus tres fillos, e todos os da súa casa morreron xunto a el.⁷E cando todos os homes de Israel que estaban no val viron que fuxiran, e que Saúl e os seus fillos morreran, abandonaron as súas cidades e fuxiron; entón os filisteos viñeron e habitaron nelas. ⁸E sucedeu que ao día seguinte, cando os filisteos viñeron despoxar os mortos, atoparon a Saúl e os seus fillos mortos no monte Guilboa.⁹E despoxárono e colleron a súa cabeza e as súas armas, e mandaron mensaxeiros por toda a terra dos filisteos, para levar as boas novas aos seus ídolos e ao pobo. ¹⁰E colgaron a súa armadura na casa dos seus deuses, e cravaron a súa cabeza na casa de Dagón.¹¹Cando os habitantes de Iabes de Galaad escoitaron todo o que os filisteos fixeran a Saúl, ¹²erguéronse todos os homes valentes e levaron o corpo de Saúl e os corpos dos seus fillos, e trouxéronos a Iabes; e sepultaron os seus ósos debaixo da aciñeira de Iabes, e xaxuaron sete días.¹³Así morreu Saúl pola súa rebelión que cometeu contra Iahveh por non gardar a palabra de Iahveh; e tamén porque consultara a unha que evocaba os espíritos dos mortos, ¹⁴e non consultou a Iahveh; por iso quitoulle a vida e transferiu o reino a David, fillo de Isaí.

Chapter 11

¹Entón todo Israel congregouse diante de David en Hebrón, dicindo: -Velaquí, nós somos parte dos teus ósos e a túa carne! ²Porque aínda antes, cando Saúl era rei sobre nós, ti eras o que sacaba e traía a Israel, e Iahveh o teu Deus anunciouche: ti pastorearás o meu pobo Israel, e serás príncipe sobre o meu pobo Israel. ³Entón todos os anciáns de Israel viñeron ao rei en Hebrón, e David fixo un pacto con eles en Hebrón diante de Iahveh; e unxiron a David como rei sobre Israel, conforme a palabra de Iahveh por medio de Samuel.⁴E David e todo Israel foron a Xerusalém, é dicir, a Iebús. Alí estaban os iebuseos, habitantes da terra. ⁵E os habitantes de Iebús dixéronlle a David: -Non entrarás aquí. Pero David tomou a fortaleza de Sión, é dicir, a Cidade de David. ⁶E David dixera: -O que sexa o primeiro en ferir a un iebuseo será xefe e comandante. Entón Ioab, fillo de Sarvia, subiu primeiro e foi declarado xefe.⁷E David viviu na fortaleza, por iso foi chamada a Cidade de David. ⁸E edificou a cidade arredor dende o Milo ata o Muro Arredor; e Ioab restaurou o resto da cidade. ⁹E David seguía engrandecéndose, porque Iahveh dos exércitos estaba con el.¹⁰Estes son os príncipes dos valentes que estiveron con David, e que o sostiveron no seu reino, xunto con todo Israel, para facelo rei, conforme a palabra de Iahveh respecto de Israel. ¹¹Esta é a lista dos heroes de David: Iasobeám, fillo de Hacmoni, xefe dos trinta; el lanzou a súa lanza contra trescentos, os que matou nunha soa ocasión.¹²E despois del, Elazar, fillo de Dodo ahohita; el era un dos tres valentes. ¹³El estivo con David en Pasdamim cando os filisteos se reuniron alí para a batalla. E había unha parcela chea de cebada, e o pobo fuxiu diante dos filisteos. ¹⁴Pero eles presentáronse no medio da parcela e defendérona, e mataron os filisteos; e Iahveh deulles unha grande victoria.¹⁵E tres dos trinta príncipes baixaron á rocha onde estaba David na cova de Adulam, mentres o exército dos filisteos estaba acampado no val de Refaím. ¹⁶David estaba entón na fortaleza, e a garda dos filisteos estaba en Belén. ¹⁷E David tivo un desexo, e dixo: -Que bo sería que alguén me dera a beber auga do pozo de Belén que está xunto á porta!¹⁸Entón os tres homes atravesaron o campamento dos filisteos e sacaron auga do pozo de Belén que está á porta, e levárona e trouxéronlla a David; pero David non quixo bebela, senón que a derramou diante de Iahveh, ¹⁹e dixo: -Lonxe de min estea facer isto diante do meu Deus! Beberei o sangue dos homes que a trouxeron arriscando as súas vidas? E non quixo bebela. Estas cousas fixeron os tres valentes.²⁰E Abisai, irmán de ioab, era o xefe dos trinta; e el lanzou a súa lanza contra trescentos e matounos; de xeito que tiña moita fama entre os tres. ²¹Entre os trinta, el era o máis distinguido, e chegou a ser capitán deles, mais non chegou a ser como os tres primeiros.²²Benaías, fillo de Iohada, fillo dun home valente de Cabseel, home de grandes feitos, matou os dous fillos de Ariel de Moab. E el baixou e matou un león no medio dun foso, un día con neve. ²³Tamén matou a un exipcio, un home de cinco cóbados de estatura; e na man do exipcio había unha lanza coma unha agulla de tecedeira; pero Benaías baixou contra el cun madeiro e quitou a lanza da man do exipcio e matouno coa súa propia lanza.²⁴Estas cousas fixo Benaías, fillo de Iohada, e tiña nome como os tres valentes. ²⁵Velaí, el era o máis distinguido entre os trinta, pero non chegou aos tres. E David púxoo sobre a súa garda.²⁶Os valentes dos exércitos eran: Asael, irmán de ioab, e Elhanan, fillo de Dodo de Belén, ²⁷Samot harodita, Heles pelonita, ²⁸Ira, fillo de Iques tecoita, Abiezer anatotita, ²⁹o xefe Sibecai husatita, o xefe Ilai ahohita,³⁰o xefe Maharai netofatita, o xefe Heled, fillo de Baana netofatita, ³¹a Itai, fillo de Ribai de Guibea, dos fillos de Benxamín, e a Benaya Piratónita; ³²o de Hurai, dos torrentes de Gaas, o de Abiel arbatita, ³³o de Azmavet barhumita, o de Eliaba saalbonita,³⁴os fillos de Hasem gizonita, e Xonatán, fillo de Sage ararita, ³⁵Ahíam, fillo de Sacar ararita, Elifal, fillo de Ur, ³⁶Hefer megueratita, Ahías pelonita, ³⁷Hezro o carmelita, Naarai o fillo de Ezbai,³⁸Xoel, irmán de Natán, e Mibhar, fillo de Hagrai, ³⁹a Selec amonita, a Naharai Beerotita, escudriño de Yoab, fillo de Sarvías, ⁴⁰Ira itrita, Gareb itrita, ⁴¹a Urías o hitita, a Zabad, fillo de Ahlai,⁴²Adina, fillo de Siza o Rubenita, xefe dos rubenitas e con el trinta homes. ⁴³Hanán, fillo de Maaca, e Iosafat o mitnita, ⁴⁴Uzías astarotita, Sama e Ieiel, fillos de Hotam aroerita,⁴⁵a Iediael, fillo de Simri, e o seu irmán Ioha, tizita, ⁴⁶a Eliel o mahavita, a Ierebai e a Iosavia, fillos de Elnaam, e a Itma a moabita, ⁴⁷o de Eliel, o de Obed e o de Iasiel mesobaita.

Chapter 12

¹E estes son os que viñeron a David en Siclag, cando aínda se escondía de Saúl, fillo de Cis; eran dos valentes que o axudaron na guerra: ²arqueiros que, ademais usaban as dúas mans para lanzar pedras co tirapedras e frechas co arco. Eles eran parentes de Saúl de Benxamín.³O xefe era Ahiezer, e despois Ioas, fillos de Semaa gibeatita; e Ieziel e Pelet, fillos de Azmavet; e Beraca e Ieú anatotita; ⁴Ismaelías de Gabaón, home valente entre os trinta e xefe dos trinta; e despois el, Xeremías, Xahaziel, Ioanán, Iozabad gederatita,⁵Eluzai Ieremot, Bealías, Semarías, Sefatías harufita, ⁶Elcaná, Ixaías, Azareel, Xoézer, Iasobeám, Coreítas, ⁷e Xoela e Zebadías, fillos de Ieroham de Guedor.⁸Tamén dos de Gad pasaron a David na fortaleza do deserto, homes fortes e valentes, preparados para a guerra, hábiles co escudo e a lanza; as súas caras eran coma caras de leóns e eran rápidos coma as gacelas dos montes.⁹Ezer era o principal, Obadías o segundo, Eliab o terceiro, ¹⁰o cuarto Mismana, o quinto Xeremías, ¹¹o sexto Atai, o sétimo Eliel, ¹²o oitavo Iohanán, o noveno Elzabad, ¹³Xeremías o décimo, Macbanai o undécimo.¹⁴Estes foron capitáns do exército dos fillos de Gad. O menor tiña ao seu cargo cen homes, e o maior mil. ¹⁵Estes cruzaron o Xordán no primeiro mes, cando se desbordara por todas as súas beiras, e puxeron en fuga a todos os que vivían no val, tanto ao oriente como ao occidente.¹⁶Entón algúns dos fillos de Benxamín e de Xudá viñeron a David ao cuartel. ¹⁷E David saíu ao seu encontro e faloulles, dicindo: -Se viñestes a min en paz para me axudar, o meu corazón estará convosco; pero se viñestes a me entregar aos meus inimigos sen haber maldade nas miñas mans, que o Deus dos nosos pais o vexa e vos xulgue!¹⁸Entón o Espírito descendeu sobre Amasai, xefe dos trinta, e dixo: - Somos teus David, e estamos contigo, fillo de Ixaí! Paz, paz a ti e paz aos teus axudantes pois é Deus quen tamén te axuda! Así que David recibiunos e colocounos entre os capitáns da garda.¹⁹Tamén algúns de Manaxés pasaron a David cando este foi cos filisteos á batalla contra Saúl. Pero David non os axudou, pois os príncipes dos filisteos despediuno en consello, dicindo: Vaise pasar ao seu señor Saúl á costela das nosas cabezas! ²⁰Cando el foi a Siclag, pasáronse a el de Manasés: Adnas, Iozabad, Iedaíel, Micael, Iozabad, Eliu e Ziletai, oficiais de millares que eran de Manaxés.²¹Eles axudaron a David contra a banda de saqueadores, porque eran todos homes valentes e foron capitáns no exército. ²²Pois día tras día viñan homes a David para axudalo, ata que se formou un gran exército, coma un exército de Deus.²³Este é o número dos exércitos equipados para a guerra que viñeron a David en Hebrón para traspasarlle o reino de Saúl, conforme a palabra de Iahveh: ²⁴Os fillos de Xudá que levaban escudos e lanzas eran seis mil oitocentos, equipados para a guerra. ²⁵Dos fillos de Simeón, homes valentes para a guerra, sete mil cen.²⁶Dos fillos de Leví catro mil seiscentos. ²⁷E Ioiada, príncipe da casa de Aarón, e con el tres mil setecentos; ²⁸e tamén a Sadoc, mozo valente e esforzado, e da casa do seu pai vinte e dous capitáns.²⁹E dos fillos de Benxamín, irmáns de Saúl, tres mil, pois ata entón a maioría deles mantíñanse fieis á casa de Saúl. ³⁰Dos fillos de Efraín, vinte mil oitocentos homes valentes, homes de renome nas súas casas. ³¹Da metade da tribo de Manasés dezaoito mil, nomeados por nomes para vir facer rei a David.³²Dos fillos de Isacar, homes sabios en discernir os tempos, para saber o que Israel debía facer, douscentos príncipais, e todos os seus parentes á súa orde. ³³De Zabulón cincuenta mil que saían para o exército, que se poñían en filas para a batalla con toda clase de armas de guerra, para axudar a David.³⁴De Neftalí mil capitáns e con eles trinta e sete mil con escudos e lanzas; ³⁵Dos de Dan, que se poñían en orde para o combate, vinte oito mil seiscentos.³⁶De Aser, preparados para a guerra e para a pelexa: corenta mil. ³⁷E do outro lado do Xordán, dos rubenitas e gaditas e da metade da tribo de Manasés, cento vinte mil con toda clase de armas de guerra.³⁸Todos estes, homes de guerra, listos para a batalla, viñeron con corazón sincero a Hebrón para facer rei a David sobre todo Israel; tamén todo o resto de Israel tiña un mesmo parecer para facer rei a David. ³⁹E estiveron alí con David por tres días, comendo e bebendo, porque os seus parentes prepararan provisións para eles. ⁴⁰Tamén os que estaban preto deles, ata Isacar, Zabulón e Neftalí, trouxeron alimentos en asnos, camelos, mulas e bois; tortas de fariña en gran abundancia, tortas de figos e racimos de uvas pasas; viño e aceite; e bois e ovellas, porque había ledicia en Israel.

Chapter 13

¹Entón David celebrou consello cos capitáns de mil e de cen, e con todos os xefes. ²E dixo David a toda a congregación de Israel: -Se vos parece ben e se é de Iahveh o noso Deus, mandaremos mensaxe a tódolos nosos parentes que quedan en tódalas terras de Israel, e tamén aos sacerdotes e levitas nas súas cidades e nos seus campos, para que se xunten a nós; ³e traeremos a arca do noso Deus connosco, porque non fomos a procurala dende os días de Saúl. ⁴E toda a congregación dixo que así se fixera, pois o asunto pareceulle ben a todo o pobo.⁵Entón David reuniu a todo Israel, dende o Sihor de Exipto ata a entrada de Hamat, para traer a arca de Deus de Quiriat-Xearim. ⁶E David subiu con todo Israel a Baala, é dicir, a Quiriat-Xearim, que pertence a Xudá, para subir de alí a arca de Iahveh, o Deus que mora entre os querubíns, onde é invocado o seu nome.⁷E levaron a arca de Deus dende a casa de Abinadab nun carro novo, e Uza e Ahío guiaban o carro. ⁸E David e todo Israel estaban a alegrarse diante de Deus con tódalas súas forzas, e con cantos e arpas, e con liras, pandeiros, címbalos e trompetas.⁹Cando chegaron á eira de Quidón, Uza estendeu a súa man para soster a arca, porque os bois tropezaban. ¹⁰Entón acendeuse a ira de Iahveh contra Uzá e feriuno porque estendeu a súa man cara a arca; e morreu alí diante de Deus. ¹¹E David enfadouse porque a ira de Iahveh quebrantara a Uzá; e chamou a aquel lugar Perez-Uza, como está ata hoxe.¹²E David tivo medo de Deus ese día, e dixo: -Como poderei traer a arca de Deus a min? ¹³Así que David non levou a arca consigo á Cidade de David, senón que a trasladou á casa de Obed-Edom o gueteo. ¹⁴E a arca de Deus quedou coa casa de Obed-Edom, na súa casa, por tres meses; e Iahveh bendiciu a casa de Obed-Edom e todo o que posuía.

Chapter 14

¹Hiram, rei de Tiro, mandou mensaxeiros a David, con madeira de cedro, e canteiros e carpinteiros, para edificarlle unha casa. ²E David entendeu que Iahveh o confirmara como rei sobre Israel, e que o seu reino fora grandemente exaltado por mor do seu pobo Israel.³David tomou máis mulleres en Xerusalém, e enxendrou máis fillos e fillas. ⁴E estes son os nomes dos fillos que lle naceron en Xerusalém: Samúa, Sobab, Natán, Salomón, ⁵Ibhar, Elisúa, Elpelet, ⁶Noga, Nefeg, Iafia, ⁷Elisama, Beeliada e Elifelet.⁸Cando os filisteos escoitaron que David fora unxido rei sobre todo Israel, todos os filisteos subiron a buscar a David. E cando David o soubo, saíu contra eles. ⁹Entón os filisteos viñeron e fixeron unha incursión no val de Refaím.¹⁰E David consultou a Deus, dicindo: -Subirei contra os filisteos? Entregaralos na miña man? E Iahveh respondeu: -Sube, e Eu entregareinos na túa man. ¹¹Subiron, pois, a Baal-Perazim, e David venceunos alí. E dixo David: -Deus abriu brecha entre os meus inimigos pola miña man, como unha impetuosa corrente de augas! Por iso chamouse a aquel lugar Baal-Perazim. ¹²Eles deixaran abandonados alí os seus deuses, e David mandou que os queimaran¹³Despois os filisteos volveron facer unha incursión no val. ¹⁴David consultou de novo a Deus, e Deus díxolle: -Non subas contra eles; ven por detrás deles e sae a eles fronte as moreiras.¹⁵E acontecerá que cando escoites o son de marcha nas copas das moreiras, entón sairás á batalla, porque Deus sairá diante de ti para derrotar o exército dos filisteos. ¹⁶E David fixo así como Deus lle mandara, e derrotaron o exército dos filisteos dende Gabaón ata Guezer. ¹⁷E a fama de David estendeuse por tódalas terras; e Iahveh fixo que todas as nacións temeran a David.

Chapter 15

¹E David fixo casas para si na Cidade de David, e preparou un lugar para a arca de Deus e ergueu unha tenda para ela. ²Entón David dixo: -Ninguén debe levar a arca de Deus agás os levitas, porque Iahveh escolleunos para levar a arca de Deus e para servirlle para sempre. ³Entón David reuniu a todo Israel en Xerusalém para subir a arca de Iahveh ao lugar que lle preparara.⁴E David reuniu os fillos de Aarón e os levitas: ⁵dos fillos de Coat: Uriel, o xefe, e os seus irmáns cento vinte. ⁶dos fillos de Merarí: Asaías o xefe e os seus irmáns douscentos vinte.⁷dos fillos de Gersón: Xoel, o xefe, e os seus irmáns cento trinta. ⁸dos fillos de Elizafán: Semaías o xefe e os seus irmáns douscentos; ⁹dos fillos de Hebrón: Eliel, o xefe, e os seus irmáns oitenta. ¹⁰dos fillos de Uziel: Aminadab o xefe e os seus irmáns cento doce.¹¹Entón David fixo chamar a Sadoc e a Abiatar, os sacerdotes, e aos levitas a Uriel, Asaías, Xoel, Semaías, Eliel e Aminadab, ¹²e díxolles: -Vós sodes os pais principais das familias dos levitas; santificádevos vós e os vosos irmáns para facer subir a arca da Iahveh, Deus de Israel, ao lugar que lle preparei.¹³Porque porque por non telo feito vós na primeira vez, Iahveh o noso Deus quebrantounos, porque non o buscamos conforme ao que estaba escrito. ¹⁴Entón os sacerdotes e os levitas santificáronse para subir a arca de Iahveh, Deus de Israel. ¹⁵E os fillos dos levitas levaron a arca de Deus con barras colocadas sobre os seus ombreiros, como Moisés ordenara conforme a palabra de Iahveh.¹⁶E David falou aos príncipes dos levitas para que designaran os seus irmáns os cantores con instrumentos de música: arpas, liras e címbalos, para que resoaran e que alzaran a voz con ledicia. ¹⁷E os levitas nomearon a Hemán, fillo de Xoel, e dos seus parentes, a Asaf, fillo de Berequías; e dos fillos de Merarí, os seus parentes, a Etán, fillo de Cusaías, ¹⁸e con eles en segundo lugar os seus parentes: Zacarías fillo de Xaaziel, Semiramot, Ieiel, Uni, Eliab, Benaías, Maasías, Matatías, Elifeleu, Micnias, Obed-Edom e Ieel, os porteiros.¹⁹Os cantores Hemán, Asaf e Etán estaban a facer resoar os crótalos de bronce. ²⁰e Zacarías, Aziel, Semiramot, Ieiel, Uni, Eliab, Maasías e Benaía, con arpas templadas para alamot; ²¹e Matatías, Elifeleu, Micnías, Obed-edom, Ieel e Azazías, para dirixir coas liras templadas para o seminit.²²E Quenanías, xefe dos levitas, estaba a cargo do canto, porque era talentoso. ²³Berequías e Elcaná eran porteiros da arca. ²⁴E Shebanías, Iosafat, Natanael, Amasaí, Zacarías, Benaías e Eliezer, os sacerdotes, tocaban as trompetas diante da arca de Deus; e Obed-Edom e Iexias eran porteiros da arca.²⁵Foi pois, David, xunto cos anciáns de Israel e os capitáns de mil, para traer a arca do pacto de Iahveh da casa de Obed-Edom con ledicia. ²⁶E aconteceu que como Deus axudaba os levitas que levaban a arca do pacto de Iahveh, sacrificaron sete xatos e sete cordeiros.²⁷E David estaba vestido cun manto de liño fino, e todos os levitas que levaban a arca tamén: os cantores e Quenanías, xefe do canto entre os cantores; e David tiña posto un efod de liño. ²⁸E todo Israel facía subir a arca do pacto de Iahveh con aclamacións, co son do shofar, con trompetas e címbalos que resoaban, con salterios e liras.²⁹E aconteceu que cando a arca do pacto de Iahveh entrou na Cidade de David, Mical, filla de Saúl, mirou pola fiestra, e viu ao rei David brincando e alegrándose, e desprezouno no seu corazón.

Chapter 16

¹E trouxeron a arca de Deus e puxérona no medio da tenda que David levantara para ela, e ofreceron holocaustos e ofrendas de paz diante de Deus. ²Cando David rematou de ofrecer os holocaustos e as ofrendas de paz, bendiciu o pobo no nome de Iahveh. ³E repartiu a todo Israel, tanto a homes como a mulleres, a cada un, un anaco de pan, unha porción de carne e unha torta de pasas.⁴E nomeou a algúns dos levitas como servidores diante da arca de Iahveh, para celebrar, dar grazas e louvar a Iahveh, Deus de Israel: ⁵Asaf o primeiro e, segundo despois del, Zacarías; e despois, Iehiel, Semiramot, Ieiel, Matatías, Eliab, Benaías, Obed-Edom e Ieiel, cos seus instrumentos de salterios e liras; e Asaf tamén tocaba os címbalos resoantes, ⁶e os sacerdotes Benaías e Iahzael, tocaban as trompetas continuamente diante da arca do pacto de Deus.⁷Ese día David puxo por primeira vez nas mans de Asaf e dos seus irmáns este salmo para louvar a Iahveh: ⁸Louvade a Iahveh, invocade o seu nome! Dade a coñecer entre os pobos, as súas fazañas. ⁹Cantádelle, cantádelle salmos; Meditade en tódalas súas marabillas.¹⁰Gloriádevos no seu santo nome! Que se alegre o corazón dos que buscan a Iahveh! ¹¹Buscade a Iahveh e a súa fortaleza; buscade continuamente a súa faciana!¹²Lembrade as súas marabillas que El fixo, os seus prodixios e os xuízos da súa boca; ¹³Vós, fillos de Israel, o seu servo! Fillos de Xacob, os seus escollidos! ¹⁴Iahveh, El é o noso Deus; os seus xuízos están sobre toda a terra.¹⁵Lembrádevos para sempre do seu pacto, Da palabra que mandou para mil xeracións, ¹⁶do pacto que fixo con Abraham, e do seu xuramento a Isaac. ¹⁷O que confirmou a Xacob como estatuto, e a Israel como pacto eterno, ¹⁸dicindo: "A ti dareiche a terra de Canaána porción da vosa herdanza."¹⁹Cando eran poucos en número, moi poucos e estranxeiros nela, ²⁰e vagaban de nación en nación, e dun reino a outro pobo, ²¹El non permitiu que ninguén os oprimira, e por amor a eles reprendeu a reis, dicindo: ²²"Non toquedes os meus unxidos, nin fagades mal aos meus profetas."²³Canta a Iahveh, toda a terra; Proclama un día e outro a súa salvación. ²⁴Declarade a súa gloria entre as nacións, e tódalas súas marabillas entre os pobos.²⁵Porque grande é Iahveh e digno de louvor; e temible é por riba de todos os deuses. ²⁶Porque tódolos deuses dos pobos son ídolos, pero Iahveh fixo os ceos. ²⁷Gloria e maxestade están diante del; Fortaleza e ledicia están na súa morada.²⁸Tributade a Iahveh, familias dos pobos! Dádelle a Iahveh a gloria e o poder! ²⁹Dádelle a Iahveh a honra que se lle debe ao seu nome!Traede ofrenda e vinde a súa presenza; Prostrádevos diante de Iahveh na fermosura da santidade.³⁰Treme diante del toda a terra; o mundo está firme, non pode ser conmovido. ³¹alégrense os ceos e regocíxese a terra; e digan entre as nacións: Iahveh reina!³²Que ruxa o mar e todo o que hai nel! Que se alegre o campo e todo o que hai nel! ³³Entón as árbores do bosque cantarán de ledicia diante de Iahveh, Porque El vén para xulgar a terra.³⁴Dádelle grazas a Iahveh porque El é bo! Porque a súa misericordia é para sempre. ³⁵E dicide: -Sálvanos, Ó Deus da nosa salvación! Recóllenos e líbranos das nacións, para que confesemos o teu santo nome, e nos gloriemos no teu louvor.³⁶Bendito sexa Iahveh, Deus de Israel, dende a eternidade ata a eternidade!

E todo o pobo berrou: -Amén! Louvemos a Iahveh!

³⁷E deixou alí, diante da arca do pacto de Iaveh, a Asaf e aos seus irmáns para servir continuamente diante da arca, segundo o servizo diario; ³⁸Xunto con Obed-Edom e os seus parentes, sesenta e oito; e a Obed-Edom, fillo de Iedutón, e a Hosa como porteiros. ³⁹E deixou a Sadoc o sacerdote e aos seus parentes os sacerdotes diante do tabernáculo de Iahveh no lugar alto que estaba en Gabaón;⁴⁰para ofrecer holocaustos a Iahveh no altar dos holocaustos continuamente, pola mañá e pola tarde, e conforme todo o que está escrito na lei de Iahveh que mandou a Israel. ⁴¹E con eles, Hemán e Iedutón e os demais que foron escollidos por nome, para dar grazas a Iahveh, porque para sempre é a súa misericordia.⁴²E con eles, Hemán e Iedutón, con trompetas e címbalos resoantes e outros instrumentos para acompañar os cantos a Deus e designou os fillos de Iedutún para a porta. ⁴³E marchou todo o pobo, cada un á súa casa, e David volveuse para bendicir a súa casa.

Chapter 17

¹E aconteceu que cando David vivía na súa casa, David dixo ao profeta Natán: -Mira, eu vivo nunha casa de cedro, pero a arca do pacto de Iahveh está baixo unha tenda. ²E Natán dixo a David: -Fai todo o que estea no teu corazón, porque Deus está contigo!³⁶Pero esa mesma noite a palabra de Deus chegou a Natán, dicindo: ⁴-Vai e di ao meu servo David: -Isto di Iahveh: non serás ti quen me edifique unha casa para que habite nela. ⁵Porque non vivín en casa dende o día que fixen subir os fillos de Israel Israel ata o día de hoxe, senón que ía de tenda en tenda e no tabernáculo. En todo lugar no que andei con todo Israel, acaso lle dixen aos xuíces de Israel ou aos que lles mandei pastorear o meu pobo Israel, por que non me edificades unha casa de cedro?⁷Agora pois, así dirás ao meu servo David: así di Iahveh dos exércitos: Eu collinte do pasteiro, de detrás das ovellas, para que foses príncipe sobre o meu pobo Israel. ⁸E estiven contigo por onde andiveches e destruín a todos os teus inimigos diante de ti; e farei de ti un nome como o nome dos grandes que están na terra.⁹E dispuxen un lugar para o meu pobo Israel e coloqueino alí, para que habite nel e non sexa nunca máis movido; nin os malvados o opriman coma no principio, ¹⁰tal e como dende os días cando coloquei xuíces sobre o meu pobo Israel, e someterei a tódolos teus inimigos. E anúncioche tamén que Iahveh edificarache unha casa.¹¹E acontecerá que cando se cumpran os teus días para marchares cos teus pais, levantarei un dos teus descendentes despois de ti, un dos teus fillos, e establecerei o seu reino. ¹²El edificará unha casa para o meu nome, e Eu establecerei o seu trono para sempre.¹³Eu serei o seu pai e el será o meu fillo; e non afastarei a miña misericordia del, como a afastei do que estaba antes de ti, ¹⁴senón que o establecerei na miña casa e no meu reino para sempre, e o seu trono será establecido eternamente. ¹⁵Segundo todas estas palabras e conforme toda esta visión, así lle falou Natán a David.¹⁶Entón o rei David entrou e sentou diante de Iahveh, e dixo: - Ó Iahveh! Quen son eu e que é a miña casa para que me leves tan lonxe? ¹⁷E coma se isto fose pouco aos teus ollos, ó Deus! Pois ti tamén falaches sobre a casa do teu servo concernente ao futuro lonxe, e considérachesme segundo a medida dun home prominente, Ó Deus Iahveh! ¹⁸Que máis pode dicirche David en canto á gloria con que honraches ao teu servo, se ti coñeces o teu servo?¹⁹Que por amor do teu servo, Ó Iahveh, e segundo o teu corazón, fixeches esta gran cousa para dar a coñecer todas as túas grandezas. ²⁰Ó Iahveh! non hai ninguén coma ti, nin hai Deus ademais de ti, segundo todo o que escoitamos cos nosos oídos. ²¹E que nación hai na terra coma o teu pobo Israel, á que Deus saíu rescatar como pobo para si, para manifestar o teu nome con grandes e tremendas fazañas, expulsando nacións de diante do teu pobo que rescataches de Exipto?²²Fixeches ao teu pobo Israel o teu pobo para sempre, e ti, Iahveh, viñeches ser o seu Deus. ²³E agora, Ó Iahveh, que a palabra que dixeches sobre o teu servo e sobre a súa casa sexa confirmada para sempre, e fai como dixeches. ²⁴E sexa confirmado e engrandecido o teu nome para sempre, para que todos digan: Iahveh dos exércitos, Deus de Israel, é Deus para Israel! E sexa establecida a casa do teu servo David diante de ti.²⁵Porque ti, meu Deus, revelaches ao teu servo que lle edificarás unha casa; por iso o teu servo atopou o valor de orar diante de ti. ²⁶Agora pois, Iahveh, ti es o Deus! E prometiches este ben ao teu servo. ²⁷Ten a ben bendicir a casa do teu servo para que permaneza para sempre diante de ti; porque ti, Iahveh, bendicíchela e bendita será para sempre.

Chapter 18

¹Despois disto, aconteceu que David derrotou os filisteos e someteunos, e tomou Gat e as súas aldeas da man dos filisteos. ²Tamén derrotou a Moab, e os moabitas viñeron ser servos de David, traéndolle tributos.³David tamén derrotou a Hadad-Ezer, rei de Soba, preto de Hamat, cando este ía establecer o seu dominio xunto ao río Éufrates. ⁴E David capturou del mil carros e sete mil homes de a cabalo e vinte mil homes de a pé; e David tronzou polos xarretes os cabalos de todos os carros, deixando só os cabalos para cen carros.⁵E cando os arameos de Damasco viñeron axudar a Hadadezer, rei de Soba, David matou vinte e dous mil homes dos sirios. ⁶Entón David puxo gardas na Siria de Damasco; e os sirios foron os servos de David, traéndolle tributos. E Iahveh daba a victoria a David onde queira que fora.⁷E David colleu os escudos de ouro que tiñan os servos de Hadadezer, e tróuxoos a Xerusalém. ⁸Así mesmo David colleu unha gran cantidade de bronce de Tibhat e de Cun, cidades de Hadad-Ezer; e Salomón fixo con el o mar de bronce, as columnas e todos os utensilios de bronce.⁹E soubo Tou, rei de Hamat, que David derrotara a todo o exército de Hadad-Ezer, rei de Soba. ¹⁰Mandou o seu fillo Adoram ao rei David para saudalo e bendicilo porque Hadad-Ezer pelexara con el e o derrotara, pois Hadad-Ezer estivera en guerra con Tou. E regaloulle toda clase de obxectos de ouro, prata e bronce. ¹¹Estes tamén os consagrou o rei David a Iahveh, xunto coa prata e o ouro que tomara de tódalas nacións: de Edom, de Moab, dos fillos de Amón, dos filisteos e de Amalec.¹²E Abisai, fillo de Sarvia, derrotou a dezaoito mil edomitas no val do sal. ¹³E puxo gardas en Edom, e todos os edomitas foron servos de David, porque Iahveh daba victoria a David onde queira que ía.¹⁴E David reinou sobre todo Israel, e administrou xustiza e xuízo a todo o seu pobo. ¹⁵Ioab, fillo de Sarvia, era o xeneral do exército; e Iosafat, fillo de Ahilud, era o cronista; ¹⁶e Sadoc, fillo de Ahitob, e Abimelec, fillo de Abiatar, eran os sacerdotes; e Savasá era o secretario; ¹⁷e Benaías, fillo de Iohada, era o xefe dos cereteos e peleteos; e os fillos de David eran os príncipes ao lado do rei.

Chapter 19

¹Sucedeu despois disto que morreu Nahas, rei dos fillos de Amón, e o seu fillo reinou no seu lugar. ²E dixo David: -Serei bondadoso con Hanún, fillo de Nahas, así coma o seu pai foi bondadoso comigo. Entón David mandou mensaxeiros para consolalo pola morte de seu pai. E cando os servos de David chegaron á terra dos amonitas, xunto a Hanún, para consolalo, ³os príncipes dos amonitas dixéronlle a Hanún: -Cres que David honra a teu pai por mandarche xente a te consolar? Non viñeron os seus servos a ti para explorar, destruír e espiar a nosa terra?⁴Entón Hanún colleu os servos de David, rapounos e cortoulles as roupas pola metade ata as nádegas, e despediunos. ⁵Fóronse, e cando chegou a David a noticia sobre os homes; el mandou ao seu encontro, porque os homes estaban moi avergoñados, e o rei dixo: -Quedádevos en Iericó ata que vos medre a barba, e despois volvede.⁶E cando Hanún mailos amonitas viron que se fixeran odiosos con David, Hanún mailos amonitas enviaron mil talentos de prata para contratar carros e xinetes da Mesopotamia, de Siria de Maaca e de Soba. ⁷E colleron á conta trinta e dous mil carros e ao rei de Maaca co seu pobo; e viñeron e acamparon fronte a Medeba. E os amonitas reuníronse das súas cidades e viñeron á batalla.⁸E cando o soubo David, mandou a Ioab e a todo o exército de homes valentes. ⁹E os amonitas saíron e preparáronse para a batalla na entrada da cidade, e os reis que viñeran estaban aparte no campo.¹⁰E cando Ioab viu que se lle presentaba unha batalla por diante e por detrás, escolleu algúns dos homes máis competentes de Israel e colocounos en batalla contra os sirios. ¹¹E o resto do pobo púxoo ao mando do seu irmán Abisai, poñéndoos en batalla contra os amonitas.¹²E dixo: -Se os arameos son máis fortes ca min, entón ti axudarasme; e se os amonitas son máis fortes ca ti, entón eu axudareite. ¹³Sé forte e sexamos valentes por amor ao noso pobo e polas cidades do noso Deus; e que Iahveh faga o bo diante dos seus ollos.¹⁴E Ioab e o pobo que estaba con el achegáronse para loitar contra os sirios, e eles fuxiron diante del. ¹⁵E cando os amonitas viron que os sirios fuxiran, eles tamén fuxiron de diante do seu irmán Abisaí e entraron na cidade. Entón Ioab volveu a Xerusalém.¹⁶E cando os sirios viron que foran derrotados por Israel, mandaron mensaxeiros e trouxeron os sirios que estaban alén do río, con Sofac, comandante do exército de Hadadezer. ¹⁷Cando se lle informou a David, el reuniu a todo Israel, cruzou o Xordán e chegou ao seu encontro e ordenou a batalla contra deles. E David ordenou o seu exército para enfrontarse aos sirios, e estes loitaron contra el.¹⁸Pero os sirios fuxiron diante de Israel, e David matou deles a sete mil homes dos carros e corenta mil homes de a pé; e tamén matou a Sofac, comandante do exército. ¹⁹Cando os servos de Hadad-Ezer viron que foran derrotados por Israel, fixeron paz con David e servírono. E os sirios non quixeron axudar máis aos fillos de Amón.

Chapter 20

¹E aconteceu que na primavera, no tempo en que os reis saen á guerra, Ioab sacou o exército e arrasou a terra dos fillos de Amón; e foi e sitiou Rabá; pero David quedou en Xerusalém. E Ioab feriu a Rabá e destruíuna.²David colleu a coroa da cabeza do seu rei, e achou que pesaba un talento de ouro e que había nela unha pedra preciosa; e foi colocada sobre a cabeza de David. E tamén sacou da cidade un botín moi grande. ³Sacou tamén á xente que estaba alí e púxoa a traballar coas serras, coas grades e as fouces. Así fixo David con todas as cidades dos fillos de Amón. Entón David volveu a Xerusalém con todo o pobo.⁴Aconteceu despois disto que en Guezer houbo guerra contra os filisteos; entón Sibecai husatita matou a Sipai, un dos descendentes de Rafaím, e foron dominados. ⁵Houbo de novo guerra contra os filisteos; e Elhanán, fillo de Iacir, matou a Lahmi, irmán de Goliat o gueteo; e o fío da súa lanza era coma unha agulla de tecedeira.⁶Houbo outra guerra en Gat, onde había un home de gran estatura que tiña vinte e catro dedos, seis en cada man e seis en cada pé; el tamén descendía de Rafaím. ⁷E cando desafiou a Israel, matouo Xonatán, fillo de Simea, irmán de David. ⁸Estes eran descendentes dos xigantes en Gat, e caeron por man de David e pola man dos seus servos.

Chapter 21

¹Entón Satanás levantouse contra Israel e instigou a David a que fixera un censo de Israel. ²E David dixo a Ioab e aos príncipes do pobo: -Ide, contade a Israel dende Beerseba ata Dan, e traédeme o resultado para que saiba o seu número. ³Pero Ioab dixo: -Que Iahveh engada o seu pobo cen veces máis do que é. Pero, meu señor o rei, non son todos eles servos do meu señor? Por que procura isto o meu señor que rematará sendo para pecado a Israel?⁴Pero a palabra do rei prevaleceu sobre a de Ioab. E saíu Ioab e percorreu todo Israel; e logo volveu a Xerusalém. ⁵E Ioab deu a David o número total do censo de todo o pobo; en todo Israel había un millón cen mil homes que sacaban espada, e en Xudá catrocentos setenta mil homes que sacaban espada.⁶Pero de Leví e de Benxamín non fixo un censo entre eles, porque a palabra do rei era abominable para Ioab. ⁷Tamén esto desagradou a Deus, e El feriu a Israel. ⁸Entón David dixo a Deus: -Pequei grandemente en facer isto; pero agora rógoche que tires a iniquidade do teu servo, porque actuei coma un necio.⁹E Iahveh falou a Gad, vidente de David, dicindo: ¹⁰-Vai e fala a David, e dille: -Así di Iahveh: Propóñoche tres cousas; escolle unha delas para que che faga.¹¹Entón Gad foi onda David e díxolle: -Isto di Iahveh: escolle para ti: ¹²ou tres anos de fame; ou tres meses de derrotas diante dos teus inimigos e ser ferido pola espada dos teus inimigos; ou tres días da espada de Iahveh, é dicir, unha peste na terra, e o anxo de Iahveh facendo estragos en todo o territorio de Israel. Agora pois, considera que respostarei ao que me mandou.¹³E David respondeu a Gad: -Estou moi anguriado, mais prefiro caer nas mans de Iahveh, porque as súas misericordias son moitas, e non caer nas mans dos homes! ¹⁴Entón Iahveh mandou unha peste sobre Israel, e caeron de Israel setenta mil homes. ¹⁵E Deus mandou un anxo a Xerusalém para destruíla; e cando estaba a piques de destruíla, Iahveh mirou e sentiu pena pola calamidade, e díxolle ao anxo destrutor: -Basta, retén agora a túa man! E o anxo de Iahveh estaba xunto á eira de Ornán o iebuseo.¹⁶E David levantou os ollos e viu o anxo de Iahveh que estaba entre a terra e os ceos cunha espada desenvaiñada na súa man estendida sobre Xerusalém. Entón David e os anciáns, vestidos de cilicio, caeron sobre as súas facianas. ¹⁷E dixo David a Deus: -Non fun eu o que mandou contar o pobo? Certamente, son eu o que pequei e actuei perversamente, pero estas ovellas que fixeron? Ai Iahveh o meu Deus, que a túa man sexa contra min e contra a casa do meu pai, pero non contra o teu pobo, para que non haxa unha praga sobre eles!¹⁸E o anxo de Iahveh ordenou a Gad que lle dixera a David que subira e edificara un altar a Iahveh na eira de Ornan o iebuseo. ¹⁹E David subiu conforme a palabra que Gad falara no nome de Iahveh. ²⁰E Ornán virouse e viu o anxo; e os seus catro fillos que estaban con el agocháronse. E Ornán estaba a trillar o trigo.²¹Cando David chegou onda Ornan, este mirou e ao ver a David, saíu da eira e prostrouse diante de David rostro en terra. ²²Entón David dixo a Ornán: -Dáme o lugar desta eira para que edifique alí un altar a Iahveh; dáme por un prezo xusto, para que se deteña a praga no pobo.²³E Ornán dixo a David: - Tómaa para ti, e que o meu señor o rei faga o que é bo aos seus ollos. Velaquí, entrégolle tamén os bois para holocaustos e os troncos para madeira e o gran para a ofrenda de gran; douno todo. ²⁴Pero o rei David dixo a Ornán: -Non, senón que certamente a comprarei por un prezo xusto; porque non tomarei para Iahveh o que é teu nin ofrecerei un holocausto que non me custou nada.²⁵Entón David deu a Ornán o peso de seiscentos siclos de ouro polo lugar. ²⁶E David edificou alí un altar a Iahveh e ofreceu holocaustos e ofrendas de paz; e invocou a Iahveh, e El respondeulle con lume do ceo sobre o altar do holocausto. ²⁷Entón Iahveh deu orde ao anxo, e el envaiñou a súa espada.²⁸Cando David viu que Iahveh lle respondera na eira de Ornán o iebuseo, ofreceu alí un sacrificio. ²⁹Porque o tabernáculo de Iahveh que Moisés fixera no deserto e o altar do holocausto estaban naquel tempo no lugar alto de Gabaón. ³⁰Pero David non se atrevera ir alí diante del para consultar a Deus, porque estaba aterrado pola espada do anxo de Iahveh.

Chapter 22

¹Entón David dixo: -Este é o lar de Iahveh Deus, e este é o altar do holocausto para Israel. ²E David mandou que se reuniran os estranxeiros que estaban na terra de Israel, e nomeou canteiros para que labraran pedras para edificar a casa de Deus.³David preparou gran cantidade de ferro para facer os cravos das portas da entrada e para as xuntas das porta, e máis bronce do que se podía pesar; ⁴e madeira de cedro sen número, porque os sidonios e os tiros trouxeron madeira de cedro en gran cantidade a David. ⁵E dixo David: -O meu fillo Salomón é novo e inexperto, e a casa que ha ser construída a Iahveh ha ser de grande esplendor, de renome e gloria en tódalas terras; así que farei os preparativos para el. Así David fixo grandes preparativos antes de morrer.⁶Entón chamou polo seu fillo Salomón e encargoulle que edificara unha casa a Iahveh, o Deus de Israel. ⁷E David díxolle a Salomón: -Meu fillo, eu tiña en mente edificar unha casa para o nome de Iahveh o meu Deus. ⁸Pero veu a min a palabra de Iahveh, dicindo: "Ti derramaches moito sangue e dirixiches numerosas guerras, polo tanto non edificarás casa ao meu nome, porque verterches moito sangue na terra diante de min.⁹Velaí, nacerache un fillo, que será un home de paz, e Eu dareille paz diante de todos os seus inimigos arredor; porque o seu nome será Salomón, e nos seus días darei paz e acougo a Israel. ¹⁰El edificará unha casa para o meu nome; el será o meu fillo e Eu serei o seu pai; e establecerei o trono do seu reino sobre Israel para sempre.¹¹Agora, meu fillo, que Iahveh sexa contigo para que teñas éxito e edifiques a casa de Iahveh o teu Deus, tal como El falou sobre ti. ¹²Que Iahveh che dea prudencia e entendemento e che dea dominio sobre Israel para que gardes a lei de Iahveh o teu Deus. ¹³Entón prosperarás, se tes coidado de poñer por obra os estatutos e os xuízos que Iahveh ordenou a Moisés para Israel. Sé forte e valente! Non temas nin desmaies!¹⁴Velaí, con moito esforzo preparei para a casa de Iahveh cen mil talentos de ouro e un millón de talentos de prata, e bronce e ferro sen medida pola súa abundancia; tamén preparei madeira e pedras, e aínda ti podes engadir a iso.¹⁵Ademais, tes contigo moitos obreiros: canteiros, artesáns e carpinteiros, e homes expertos en toda clase de obras. ¹⁶De ouro, de prata, de bronce e de ferro; non hai límite. Érguete e mans á obra, e que Iahveh sexa contigo!¹⁷David tamén ordenou a tódolos príncipes de Israel que axudaran a seu fillo Salomón, dicindo: ¹⁸Non está Iahveh o voso Deus convosco? E non vos deu paz por todas partes? Pois xa que El entregou na miña man os habitantes da terra, e a terra foi sometida diante de Iahveh e diante do seu pobo, ¹⁹dispoñede o voso corazón e a vosa alma na procura de Iahveh o voso Deus; erguédevos e edificade o santuario de Iahveh Deus, para traer a arca do pacto de Iahveh e os utensilios santos de Deus á casa que ha ser construída para o nome de Iahveh.

Chapter 23

¹Cando David xa era vello e cheo de días, proclamou a seu fillo Salomón como rei sobre Israel. ²E reuniu a tódolos príncipes de Israel, xunto cos sacerdotes e os levitas. ³E foron contados os levitas de trinta anos e máis; e o seu número, segundo o censo, foi de trinta e oito mil.⁴Deles, vinte e catro mil para supervisar o traballo da casa de Iahveh, seis mil como gobernadores e xuíces, ⁵catro mil eran porteiros e catro mil louvaban a Iahveh cos instrumentos que David fixera para cantar louvores. ⁶E David dividiunos en grupos segundo os fillos de Leví: Guersón, Coat e Merarí.⁷Dos guersónitas: Laadán e Simei. ⁸Os fillos de Ladan: Iehiel o primoxénito, despois Zetam e Xoel, tres. ⁹Os fillos de Simei foron Selomit, Haziel e Harán, tres. Estes foron os xefes das familias de Ladan.¹⁰E estes son os fillos de Simei: Iahat, Zina, Ieús e Berías. Estes catro foron fillos de Simei. ¹¹Xahat era o primoxénito e Zina o segundo. Pero Ieús e Berías non tiñan moitos fillos, de tal maneira que foron contados como unha soa familia.¹²Os fillos de Coat foron catro: Amram, Izhar, Hebrón e Uziel. ¹³Os fillos de Amram foron Aarón e Moisés. E Aarón foi separado para ser adicado ás cousas mais santas, el e os seus fillos para sempre, para queimar incenso diante de Iahveh, para servilo e para bendicir no seu nome para sempre. ¹⁴En canto a Moisés, o home de Deus, os seus fillos foron contados na tribo de Leví.¹⁵Os fillos de Moisés: Guersón e Eliezer. ¹⁶O fillo de Guersón, Sebuel, o xefe. ¹⁷E os fillos de Eliezer foron Rehabías o xefe. Eliezer non tivo máis fillos, pero os fillos de Rehabías foron moitos. ¹⁸O fillo de Izhar, Selomit, o primeiro.¹⁹Os fillos de Hebrón: Ieria o primoxénito, Amarías o segundo, Xahaziel o terceiro e Iecamán o cuarto. ²⁰Os fillos de Uziel: Micaías o primeiro, e Ixasías o segundo.²¹Os fillos de Merarí: Mahli e Musi. Os fillos de Mahli: Elazar e Cis. ²²Pero Elazar morreu; e non tiña fillos, senón só fillas; de maneira que os seus parentes, os fillos de Cis, tomáronas por mulleres. ²³Os fillos de Musi foron tres: Mahli, Eder e Ieremot.²⁴Estes son os fillos de Leví segundo as súas casas paternas, os xefes das familias segundo o censo dos nomes, de vinte anos e máis, que facían o traballo do servizo na casa de Iahveh. ²⁵Pois David dixera: "Iahveh, Deus de Israel, deu acougo ao seu pobo, e El habita en Xerusalém para sempre. ²⁶E ademais, os levitas xa non terán que levar o tabernáculo nin tódolos seus utensilios para o seu servizo.²⁷Pois segundo as últimas palabras de David, foron contados os fillos de Leví de vinte anos e máis. ²⁸E o seu cargo era axudar aos fillos de Aarón no servizo da casa de Iahveh, nos atrios e nas salas, e na purificación de tódalas cousas consagradas e no traballo do servizo da casa de Deus; ²⁹e tamén co pan da proposición, a flor de fariña para a ofrenda de gran, os flocos sen lévedo, o preparado na tixola, para o tostado e para toda medida e conta.³⁰E para asistir cada mañá, todolos días, para dar grazas e louvar a Iahveh, e tamén á tarde, ³¹e para ofrecer todos os holocaustos a Iahveh en todos os días de repouso, nas lúas novas e nas festas consagradas, segundo o número deles e segundo as súas ordenanzas, continuamente diante de Iahveh.³²E para que estiveran a cargo do tabernáculo de reunión e da custodia do santuario, baixo as ordes dos fillos de Aarón, os seus irmáns, no servizo da casa de Iahveh.

Chapter 24

¹Estas son as divisións dos descendentes de Aarón. Os fillos de Aarón foron Nadab, Abiu, Elazar e Itamar. ²Pero Nadab e Abiu morreron antes que o seu pai, e non tiveron fillos; así que Elazar e Itamar serviron como sacerdotes. ³E David e Sadoc, dos fillos de Elazar, e Ahimelec, dos fillos de Itamar, dividiunos segundo os seus turnos no ministerio.⁴E como se atopou que os fillos de Elazar tiñan máis varóns principais que os fillos de Itamar, repartíronse entre eles: dos fillos de Elazar dezaseis príncipes da casa dos pais, e dos fillos de Itamar oito, segundo as súas casas. ⁵E foron distribuídos por sortes, tanto os uns como os outros; porque os oficiais do santuario e os oficiais da casa de Deus eran tanto fillos de Elazar como fillos de Itamar.⁶E Semaías, fillo do escriba Natanael, un dos levitas, rexistrounos en presenza do rei, dos príncipes, do sacerdote Sadoc, de Ahimelec, fillo de Abiatar, e dos xefes das casas paternas dos sacerdotes e dos levitas; designando por sorteo unha casa paterna para Elazar e outra para Itamar.⁷A primeira sorte caeu en Ieoiarib, a segunda en Iedaías, ⁸a terceira para Harim, a cuarta para Seorim, ⁹a quinta a Malquías, a sexta a Mixamín, ¹⁰a sétima para Cos, a oitava para Abías,¹¹a novena a Iesuá, a décima a Secanías, ¹²a undécima primeiro para Eliasib, a décimo segunda para Iacim, ¹³a decimo terceira a Hupa, a décima cuarta a Iesebeab, ¹⁴a décimo quinta a Bilga, a décimo sexta a Imer,¹⁵a décimo sétima a Hezir, a décimo oitava a Afises, ¹⁶a décimo novena a Petaías, a vinte a Ezequiel, ¹⁷a vinte e unha a Iacín, a vinte e duas a Gamul, ¹⁸a vinte e tres a Delaías, a vinte e catro a Maasías.¹⁹Estes foron distribuídos para o seu ministerio, para entrar na casa de Iahveh segundo a orde que lles fora dada por medio do seu pai Aarón, como Iahveh, Deus de Israel, lle mandara.²⁰E para o resto dos fillos de Leví: dos fillos de Amram, Subael; dos fillos de Subael, Ieedías. ²¹de Rehabías: dos fillos de Rehabías, Isías o primeiro. ²²dos izharitas, Selomot; dos fillos de Selomot, Iahat.²³Dos fillos de Hebrón: Ierias o primeiro, Amarías o segundo, Xazael o terceiro e Iecamán o cuarto. ²⁴dos fillos de Uziel, Micaías; dos fillos de Micaías, Samir. ²⁵O irmán de Micaías, Ixaías; dos fillos de Ixaías, Zacarías.²⁶Os fillos de Merarí: Mahli e Musi; dos fillos de Xaazías: Beno. ²⁷Os fillos de Merarí por Xaazías: Beno, Soham, Zacur e Ibri. ²⁸De Mahli: Elazar, que non tivo fillos.²⁹Por Cis: dos fillos de Cis, Ierahmeel. ³⁰E os fillos de Musi: Mahli, Edar e Jerimot. Estes son os fillos dos levitas segundo as súas casas paternas. ³¹Tamén eles botaron sortes como os seus parentes, os fillos de Aarón, en presenza do rei David, de Sadoc e de Ahimelec, e dos xefes das casas paternas dos sacerdotes e dos levitas; e os principais das casas paternas foron nomeados igual que o menor dos seus irmáns.

Chapter 25

¹Do mesmo xeito, David e os xefes do exército separaron para o servizo a algúns dos fillos de Asaf, de Hemán e de Iedutón, para que cantaran salmos proféticos con liras, salterios e címbalos; e o número deles, segundo o seu servizo, era: ²dos fillos de Asaf: Zacur, Xosé, Natanaías e Asarelas, fillos de Asaf baixo a dirección de Asaf, que cantaba salmos proféticos a carón do rei. ³De Iedutón: os fillos de Iedutón: Gedalías, Zeri, Iesaías, Simei, Hasabías e Matatías, seis, baixo a dirección do seu pai Iedutón, que tamén cantaba salmos proféticos con liras para aclamar e louvar a Iahveh.⁴De Heman, os fillos de Heman: Buquías, Matanías, Uziel, Sebuel, Ieremot, Hananías, Hananí, Eliata, Gidalti, Romanti-ezer, Josbecasa, Maloti, Hotir e Mahaziot. ⁵Todos eles eran fillos de Hemán, o vidente do rei, e tiñan palabras de Deus para exaltar o seu poder, pois Deus déralle a Hemán catorce fillos e tres fillas.⁶Todos eles estaban baixo a dirección do seu pai para o canto na casa de Iahveh, con acompañamento de címbalos, salterios e liras para o servizo da casa de Deus; Asaf, Iedutón e Heman estaban baixo a dirección do rei. ⁷O número deles e dos seus irmáns exercitados no canto ao Señor, todos os que eran hábiles, era de douscentos oitenta e oito. ⁸E botaron sortes para designar aos seus turnos, tanto os pequenos coma os grandes, de igual maneira os mestres coma os discípulos.⁹A primeira sorte saíu para Xosé da casa de Asaf; a segunda para Gedalías, e os seus irmáns e fillos eran doce; ¹⁰a terceira para Zacur, os seus fillos e irmáns, doce. ¹¹a cuarta para Izri, os seus fillos e irmáns, doce. ¹²a quinta para Natanaías, os seus fillos e irmáns, doce.¹³a sexta para Buquías, os seus fillos e irmáns, doce. ¹⁴a sétima para Ieselele, os seus fillos e irmáns, doce. ¹⁵a oitava para Ixaquías, os seus fillos e irmáns, doce. ¹⁶o noveno para Matanías, os seus fillos e irmáns, doce.¹⁷a décima para Simei, os seus fillos e irmáns, doce. ¹⁸a undécima para Azareel, os seus fillos e irmáns, doce. ¹⁹a décimo segunda para Hasabia, os seus fillos e irmáns, doce. ²⁰a décimo terceira para Subael, os seus fillos e irmáns, doce.²¹a décimo cuarta para Matatías, os seus fillos e irmáns, doce. ²²a décimo quinta para Ieremot, os seus fillos e irmáns, doce. ²³a décimo sexta a Hananías, os seus fillos e irmáns, doce. ²⁴a décimo sétimo para Iosbecasa, os seus fillos e irmáns, doce.²⁵a décimo oitava para Hananí, os seus fillos e irmáns, doce. ²⁶a décimo novena para Maloti, os seus fillos e irmáns, doce. ²⁷a vinte para Eliata, os seus fillos e irmáns, doce. ²⁸a vixésimo primeira para Hotir, os seus fillos e irmáns, doce;²⁹a vixésimo segunda a Gidalti, os seus fillos e irmáns, doce. ³⁰a vixésimo terceira para Mahaziot, os seus fillos e irmáns, doce. ³¹a vixésimo cuarta, a Romanti-ezer, os seus fillos e irmáns, doce.

Chapter 26

¹A distribución dos porteiros foi así: dos coreitas, Meselemías, fillo de Coré, dos fillos de Asaf. ²E Meselemías tivo fillos: Zacarías o primoxénito, Iediael o segundo, Zebadías o terceiro, Iatniel o cuarto, ³o quinto Elam, o sexto Iohanán, o sétimo Elioenai.⁴E a Obed-edom tivo fillos: Semaías o primoxénito, Iozabad o segundo, Ioá o terceiro, Sacar o cuarto, Natanael o quinto, ⁵o sexto Amiel, o sétimo Isacar, e o oitavo Paultai; pois Deus o bendixera. ⁶E tamén a Semaías nacéronlle fillos que gobernaron na casa do seu pai, porque eran homes valentes e esforzados.⁷Os fillos de Semaías foron Otni, Rafael, Obed e Elzabad, e os seus irmáns, homes esforzados como Eliu e Samaquías. ⁸Todos estes eran dos fillos de Obed- Edom; eles, os seus fillos e parentes, homes valentes e capaces para o servizo: sesenta e dous de Obed- Edom. ⁹E os fillos de Meselemías e os seus irmáns : dezaoito homes valentes.¹⁰Tamén a Hosa, un dos fillos de Merarí, tivo fillos: Simri o primoxénito (aínda que non era primoxénito, o seu pai fíxoo primoxénito), ¹¹o segundo Hilcias, o terceiro Tebalías, o cuarto Zacarías; todos os fillos de Hosa e os seus irmáns eran trinta.¹²Entre eles fíxose a distribución dos porteiros, alternándose os principais dos homes na garda cos seus irmáns, para servir na casa de Iahveh. ¹³E botaron sortes, tanto os pequenos coma os grandes, segundo as súas casas paternas, para cada porta. ¹⁴E a sorte para a do oriente caeu en Xelemías. E botaron sortes para o seu fillo Zacarías, un conselleiro intelixente, e a súa sorte saíu para a do norte.¹⁵A Obed-Edom saíu a porta o sur, e aos seus fillos os almacéns da casa. ¹⁶A Supim e a Hosa correspondeulles a fachada occidental, xunto á porta de Salequet, no camiño da subida. Garda por garda:¹⁷Ao oriente había seis levitas, ao norte catro por día, e ao sur catro por día, e no depósito dous en dous. ¹⁸No Parbar, cara o occidente, había catro no camiño e dous no mesmo atrio. ¹⁹Estas son as distribucións dos porteiros dos fillos de Coré e dos fillos de Merarí.²⁰E os levitas, os seus parentes, estaban a cargo dos tesouros da casa de Deus e dos tesouros das ofrendas consagradas. ²¹Os fillos de Laadán, fillos dos guersonitas de Laadán, é dicir, os ieelitas, eran os príncipes das casas paternas de Laadán guersonita. ²²E os fillos de Iexiel, Zetam e o seu irmán Xoel, estaban a cargo dos tesouros da casa de Iahveh.²³Dos amramitas, dos izharitas, dos hebronitas, dos uzielitas, ²⁴Sebuel, fillo de Guersón, fillo de Moisés, era o oficial sobre os tesouros. ²⁵E os seus irmáns de parte de Eliezer foron: o seu fillo Rehabías, o seu fillo Iesaías, o seu fillo Ioram, o seu fillo Zicri e o seu fillo Selomit.²⁶Este Selomit e os seus irmáns estaban a cargo de todos os tesouros das cousas santificadas que o rei David e os principais das casas paternas, os comandantes de mil e de cen e os comandantes do exército, santificaran. ²⁷E santificaron parte do botín para reparar a casa de Iahveh. ²⁸E todo o que consagrara Samuel o vidente, e Saúl, fillo de Cis, e Abner, fillo de Ner, e Ioab, fillo de Servias, todo o que consagraran estaba a cargo de Selomit e os seus irmáns.²⁹Dos izharitas, Quenanías e os seus fillos eran designados para os asuntos externos de Israel, como gobernadores e xuíces. ³⁰Dos hebronitas, Hasabías e os seus parentes, mil setecentos homes valentes, estaban a cargo de Israel alén do Xordán ao occidente, en todas as obras de Iahveh e no servizo do rei.³¹Dos hebronitas, Ierias o xefe (sobre os hebronitas se fixo unha investigación sobre as súas xenealoxías e casas paternas no ano corenta do reino de David, e atopáronse entre eles homes esforzados e valentes en Iázer de Galaad). ³²E os seus parentes, homes de valor, eran dous mil setecentos principais de casas paternas. O rei David púxoos a cargo dos Rubénitas, gaditas e da metade da tribo de Manasés para todos os asuntos de Deus e os do rei.

Chapter 27

¹Este é o censo dos fillos de Israel: os cabezas de familias, os comandantes de mil e de cen, e os seus oficiais que servían ao rei en todos os asuntos das divisións que entraban e saían, mes por mes durante todos os meses do ano; cada división era de vinte e catro mil. ²Ao cargo do primeiro grupo para o primeiro mes estaba Iasobeam, fillo de Zabdiel, e no seu grupo había vinte e catro mil. ³El era dos fillos de Perez e era xefe de todos os capitáns do exército para o primeiro mes.⁴Ao cargo do grupo para o segundo mes estaba Dodai ahohita e o seu grupo estaba dirixido por Miclot, xefe principal, e no seu grupo había vinte e catro mil. ⁵O terceiro comandante do exército para o terceiro mes era Benaya, fillo do sacerdote Ioiada, como xefe, e na súa división había vinte e catro mil. ⁶Este Benaías era un heroe dos trinta e estaba sobre os trinta; e no seu grupo estaba o seu fillo Amisabad.⁷O cuarto para o cuarto mes era Asael, irmán de Ioab, e despois del o seu fillo Zebadías; e na súa división había vinte e catro mil. ⁸O quinto para o quinto mes era o comandante Samhut izraeita; e na súa división había vinte e catro mil. ⁹O sexto para o sexto mes era Ira, fillo de Iques tecoita; e na súa división había vinte e catro mil.¹⁰O sétimo para o sétimo mes era Heles pelonita, dos fillos de Efraín, e na súa división había vinte e catro mil. ¹¹O oitavo para o oitavo mes era Sibecaí husatita, dos Zaraítas; e na súa división había vinte e catro mil. ¹²O noveno para o noveno mes era Abiezer anatotita, dos benxamitas, e na súa división había vinte e catro mil.¹³O décimo para o décimo mes era Maharai netofatita, dos seraítas; e na súa división había vinte e catro mil. ¹⁴O undécimo para o undécimo mes era Benaía o piratoniota, dos fillos de Efraín, e na súa división había vinte e catro mil. ¹⁵O décimo segundo para o décimo segundo mes era Heldai netofatita, de Otoniel; e na súa división había vinte e catro mil.¹⁶Así mesmo os oficiais das tribos de Israel: Eliezer, fillo de Zicri, príncipe dos rubenitas; dos Simeonitas, Sefatías, fillo de Maaca; ¹⁷de Leví, Hasabías, fillo de Kemuel; de Aarón, Sadoc; ¹⁸de Xudá, Eliu, un dos irmáns de David; de Isacar, Omri, fillo de Micael;¹⁹de Zabulón, Ismaelías, fillo de Obadías; de Neftalí, Ieremot, fillo de Azriel; ²⁰dos fillos de Efraín, Oseas, fillo de Azazías; da metade da tribo de Manasés, Xoel, fillo de Pedaías; ²¹da outra media tribo de Manasés: en Galaad, Ido, fillo de Zacarías; e en Benxamín, Iasiel, fillo de Abner; ²²de Dan, Azareel, fillo de Ieroham. Estes son os príncipes das tribos de Israel.²³Pero David non fixo o censo dos que tiñan vinte anos ou menos, porque Iahveh dixera que multiplicaría a Israel como as estrelas dos ceos. ²⁴Ioab, fillo de Servia, comezou a conta, pero non a rematou; pois por isto caeu ira sobre Israel; e o número non foi incluído no relato das crónicas do rei David.²⁵Sobre os tesouros do rei estaba Azmavet, fillo de Adiel; e sobre os tesouros no campo, nas cidades, nas aldeas e nas torres, Xonatán, fillo de Uzías. ²⁶Sobre os obreiros na labranza e nas terras estaba Ezri, fillo de Quelub. ²⁷A cargo das viñas estaba Simei o ramatita; e a cargo do froito da viña gardado nas bodegas estaba Zabdi o sifmitita.²⁸A cargo das oliveiras e dos sicómoros da Sefela estaba Baal-hanán o gederita; e a cargo dos almacéns de aceite estaba Ioas. ²⁹Sobre o gando que pastoreaba en Sarón estaba Sitrai saronita; e sobre o gando nos vales era Safat, fillo de Adlai.³⁰A cargo dos camelos estaba Obil ismaelitana, e a cargo dos asnos, Ieedías meronotita. ³¹E sobre as ovellas, Iacis o Agareno. Todos estes eran administradores da facenda persoal do rei David.³²E Xonatán, tío de David, era conselleiro e escriba, un home prudente; e Iehiel, fillo de Hacmoni, instruía aos fillos do rei. ³³E Ahitofel era conselleiro do rei; e Husaí o arquita era o amigo do rei. ³⁴E Ioiada, fillo de Benaías, e Abiatar seguían a Ahitofel. E Ioab era o xefe do exército do rei.

Chapter 28

¹E David reuniu en Xerusalém a tódolos oficiais de Israel: os príncipes das tribos, os xefes das divisións que servían ao rei, os xefes de mil e os xefes de cen, e os administradores de todo o patrimonio e a facenda do rei, e dos seus fillos; xunto cos oficiais e tódolos homes valentes.²Entón o rei David púxose en pé, e dixo: -Escoitádeme, meus irmáns e meu pobo. Eu tiña en mente edificar unha casa para a arca do pacto de Iahveh e para o estrado do noso Deus, e fixera os preparativos para edificala. ³Pero Deus díxome: "Non edificarás unha casa ao meu nome, porque es home de guerras e verteches moito sangue."⁴Pero Iahveh, Deus de Israel, escolleume de toda a casa do meu pai para ser rei de Israel para sempre; escolleume da casa de Xudá por príncipe, e da casa de Xudá, á familia do meu pai; e de entre os fillos de meu pai, agradouse de min para facerme rei sobre todo Israel. ⁵E de todos os meus fillos (pois Iahveh deume moitos fillos) escolleu El ao meu fillo Salomón para que sentara no trono do reino de Iahveh sobre Israel.⁶E díxome: -O teu fillo Salomón é o que edificará a miña casa e os meus atrios; porque escollino por fillo meu, e Eu serei o seu pai. ⁷E establecerei o seu reino para sempre, se se mantén firme en cumprir os meus mandamentos e decretos, como neste día.⁸Agora pois, a vista de todo Israel, congregación de Iahveh, e aos ouvidos do noso Deus, gardade e observade todos os mandamentos de Iahveh o voso Deus, para que posuades a boa terra e a deixedes en herdanza aos vosos fillos despois de vós para sempre.⁹E ti, meu fillo Salomón, recoñece o Deus do teu pai e sírveo con corazón completo e con ánimo disposto; porque Iahveh escudriña tódolos corazóns e entende tódalas intencións dos pensamentos. Se o buscas, deixará que o atopes, pero se o deixas, El rexeitarate para sempre. ¹⁰Agora ten en conta que Iahveh te escolleu para edificar unha casa para o santuario; esfórzate e mans á obra!¹¹Entón David deulle ao seu fillo Salomón o plan do pórtico do templo e dos seus edificios, dos almacéns, dos apousentos altos e das salas interiores e do lugar do propiciatorio; ¹²xunto con todo o deseño que tiña en mente para os atrios da casa de Iahveh e para tódalas salas arredor, e para os tesouros da casa de Deus e para os tesouros das cousas consagradas;¹³tamén para as seccións dos sacerdotes e dos levitas, e para todo o traballo do servizo da casa de Iahveh, e para todos os utensilios do servizo da casa de Iahveh; ¹⁴para os utensilios de ouro, o peso de ouro para todos os utensilios para cada servizo; e para os utensilios de prata, o peso de prata para todos os utensilios para cada servizo; ¹⁵e o peso de ouro para os candelabros de ouro e as súas lámpadas de ouro, co peso de cada candelabro e as súas lámpadas; e o peso de prata para os candelabros de prata, segundo o peso de cada candelabro e as súas lámpadas, e segundo o uso de cada candelabro;¹⁶Tamén o peso de ouro necesario para cada unha das mesas da proposición, e prata para as mesas de prata; ¹⁷os garfos, as cuncas e os xarros de ouro puro; e para as copas de ouro co peso de ouro correspondente a cada copa; e para as copas de prata co peso de de prata correspondente a cada copa;¹⁸e de ouro acrisolado por peso para o altar do incenso; e de ouro para o modelo do carro dos querubíns que estendían as súas ás e cubrían a arca do pacto de Iahveh. ¹⁹-Todo isto -dixo David- foime trazado pola man de Iahveh, facéndome entender todos os detalles do deseño.²⁰E David dixo ao seu fillo Salomón: -Sé forte e sé valente e fai a obra. Non temas nin te angusties; porque Iahveh Deus, o meu Deus, está contigo. El non te abandoará nin te desamparará ata que remates todo o traballo para o servizo da casa de Iahveh. ²¹E velaí, tes as divisións dos sacerdotes e dos levitas para todo o ministerio da casa de Deus, e todo voluntario hábil e dotado de sabedoría estará contigo en todo traballo e para toda clase de servizos; tamén os príncipes e todo o pobo estarán á túa disposición.

Chapter 29

¹E o rei David dixo a toda a congregación: -O meu fillo Salomón, o único que Deus escolleu, é novo e inexperto, e o traballo é grande, porque o templo non é para home, senón para Iahveh Deus. ²Eu, con todalas miñas forzas, dispuxen para a casa do meu Deus: ouro para as cousas de ouro, prata para as cousas de prata, bronce para as cousas de bronce, ferro para as cousas de ferro, madeira para as cousas de madeira; tamén pedras de ónix, pedras preciosas, pedras mouras, pedras de moitas cores, toda clase de pedras preciosas e pedras de mármore en abundacia.³Ademais, polo meu amor á casa do meu Deus, o meu propio tesouro que teño de ouro e prata, doullo á casa do meu Deus, ademais de todo o que preparei para a casa do santuario: ⁴tres mil talentos de ouro, de ouro de Ofir, e sete mil talentos de prata refinada para cubrir os muros dos edificios; ⁵ouro para os obxectos de ouro, e prata para os obxectos de prata, e para todo traballo feito por artesáns. Agora ben, quen se dispón a entregar hoxe a súa ofrenda para Iahveh?⁶Entón os xefes de familia e os príncipes das tribos de Israel, os xefes de mil e de cen, e os administradores da obra do rei, ofreceron voluntariamente: ⁷E deron para o servizo da casa de Deus cinco mil talentos e dez mil moedas de ouro, dez mil talentos de prata, dezaoito mil talentos de bronce e cen mil talentos de ferro.⁸E todos os que tiñan pedras preciosas, déronas para o tesouro da casa de Iahveh baixo a responsabilidade de Iehiel guersoniota. ⁹E o pobo alegrouse por ter feito ofrendas voluntarias, porque con todo corazón fixeran ofrendas voluntarias a Iahveh; e tamén se alegrou o rei David con grande ledicia.¹⁰Entón David bendixo a Iahveh en presenza de toda a congregación. E dixo David: -Bendito es ti, Ó Iahveh, Deus de Israel o noso pai por sempre! ¹¹Túa é, O Iahveh, a grandeza, o poder, a gloria, a vitoria e a honra, porque todo canto hai nos ceos e na terra é teu; teu é o reino, Ó Iahveh, e ti es exaltado como soberano sobre todo!¹²De ti veñen a riqueza e a honra, e ti gobernas sobre todo, e na túa man están o poder e a fortaleza, e na túa man está o engrandecer e dar forza a todos. ¹³Agora, noso Deus, dámosche grazas e louvamos o teu glorioso nome.¹⁴Porque, quen son eu e quen é o meu pobo, para que poidamos ofrecer tan xenerosamente? Porque de ti vén todo, e só do que recibimos de ti, démosche. ¹⁵Porque somos estranxeiros diante de ti e peregrinos, como foron todos os nosos pais; os nosos días sobre a terra son coma unha sombra e non hai esperanza.¹⁶Ó Iahveh, o noso Deus, toda esta abundancia que preparamos para edificarche unha casa para o teu santo nome, vén da túa man porque todo é teu. ¹⁷Eu sei, meu Deus, que ti examinas o corazón e te deleitas na rectitude, por iso eu ofrecín voluntariamente todas estas cousas na integridade do meu corazón; e agora vin con ledicia que o teu pobo que está aquí, ofrendouche todo sin pensalo.¹⁸Ó Iahveh, Deus dos nosos pais Abraham, Isaac e Israel, garda para sempre esta mesma motivación no corazón do teu pobo, e orienta o seu corazón cara a ti. ¹⁹E dálle ao meu fillo Salomón un corazón perfecto para que garde os teus mandamentos, os teus testemuños e os teus estatutos, e para que faga todo isto e edifique o templo para o que eu fixen todos estes preparativos.²⁰Entón David dixo a toda a congregación: -Bendicide agora a Iahveh o voso Deus! E toda a congregación bendeciu a Iahveh, o Deus dos seus pais, e axeonlláronse e prostráronse diante de Iahveh e diante do rei. ²¹E sacrificaron vítimas a Iahveh e ofreceron holocaustos a Iahveh ao día seguinte: mil becerros, mil cordeiros e mil carneiros, con as súas libación e moitos sacrificios de parte de todo Israel.²²E comeron e beberon ese día diante de Iahveh con grande ledicia. E proclamaron por segunda vez rei a Salomón, fillo de David, e unxírono como príncipe diante de Iahveh, e a Sadoc como sacerdote. ²³Entón Salomón sentou no trono de Iahveh como rei en lugar de seu pai David, e prosperou, e obedeceuno todo Israel.²⁴E todos os oficiais e os valentes, e tamén todos os fillos do rei David, xuraron obediencia ao rei Salomón. ²⁵E Iahveh engrandeceu a Salomón grandemente a ollos de todo Israel, e deulle un reino tan glorioso como non tivera ningún rei en Israel antes del.²⁶E David, fillo de Ixaí, reinou sobre todo Israel. ²⁷O tempo que reinou sobre Israel foi de corenta anos: en Hebrón reinou sete anos e en Xerusalém reinou trinta e tres anos. ²⁸E morreu en boa vellez, cheo de días, riquezas e gloria; e o seu fillo Salomón reinou no seu lugar.²⁹Os feitos do rei David, os primeiros e os derradeiros, están escritos nas crónicas de Samuel o vidente, e nas crónicas de Natán o profeta, e nas crónicas de Gad o vidente, ³⁰con todo o que aconteceu no seu reino e o referente ao seu poder e todos os tempos que viñeron sobre el e sobre Israel e sobre todos os reinos daquelas terras.

2 Chronicles

Chapter 1

¹Salomón, fillo de David, afianzouse no seu reino, pois Iahveh, o seu Deus, estaba con el e fíxoo moi grande.²E Salomón chamou a todo Israel, aos capitáns de mil e de cen, e aos xuíces, e a todos os príncipes de todo Israel, cabezas das casas paternas. ³E Salomón e toda a congregación con el, foron ao alto lugar que estaba en Gabaón, porque alí estaba a tenda de reunión de Deus, que Moisés, servo de Iahveh, fixera no deserto. ⁴Pero a arca de Deus, David leváraa de Quiriat-Jearim para o lugar que lle preparara, porque lle levantara unha tenda en Xerusalém. ⁵E o altar de bronce que fixo Bezaleel, fillo de Uri, fillo de Hur, estaba alí diante do tabernáculo de Iahveh, e Salomón e a congregación foron a consultar diante del.⁶E Salomón subiu alí diante de Iahveh, no altar de bronce que estaba no tabernáculo de reunión, e ofreceu sobre el mil holocaustos. ⁷Aquela mesma noite, Deus aparecéuselle a Salomón e díxolle: "pide o que queiras que che dea".⁸E Salomón respondeu a Deus: Ti mostraches gran misericordia a David, meu pai, e fixéchesme rei no seu lugar. ⁹E agora, Iahveh Deus, confirme a túa promesa a David, meu pai, xa que me fixeches rei sobre un pobo tan numeroso como o po da terra. ¹⁰Dáme agora sabedoría e coñecemento para que me saiba conducir diante deste pobo, porque quen pode xulgar a este teu pobo, tan grande? ¹¹E Deus díxolle a Salomón: Porque isto é o que está no teu corazón, e non pediches riquezas, bens nin honra, nin a vida dos que te aborrecen, nin pediches moitos días, senón que sabedoría e intelixencia para xulgar o meu pobo sobre o que te fixen rei,¹²dareiche a sabedoría e o coñecemento; e tamén riquezas, bens e honra, como non tiveron os reis que estiveron antes de ti, nin haberá quen teña despois de ti. ¹³E Salomón volveu a Xerusalém dende o alto lugar de Gabaón, diante da tenda da reunión, e reinou sobre Israel.¹⁴E Salomón congregou carros e cabaleiros; e tiña mil catrocentos carros e doce mil cabaleiros, e colocounos nas cidades dos carros e co rei en Xerusalém. ¹⁵E o rei fixo que a prata e o ouro fosen tan numerosos en Xerusalém como as pedras, e os cedros tan abundantes coma os sicómoros da chaira. ¹⁶Os cabalos de Salomón viñan de Exipto e de Cilicia, onde os mercadores do rei os compraban ao contado. ¹⁷E cada un subía e compraba en Exipto un carro por seiscentas moedas de prata, e un cabalo por cento cincuenta; e así facían os reis dos hititas e os reis de Siria.

Chapter 2

¹E Salomón decidiu construír unha casa para o nome de Iahveh, e unha casa para si. ²E Salomón sinalou setenta mil homes para cargar, oitenta mil cortadores de pedras na montaña, e tres mil seiscentos supervisores. ³E Salomón mandou a dicirlle a Hiram rei de Tiro: "fai comigo como fixeches con David, meu pai, cando lle enviaches cedros para construírlle unha casa para morar.⁴Velaquí, eu estou a construír unha casa para o nome de Iahveh, o meu Deus, para consagrala a El, e para queimar incenso de fragancias diante del, e para colocar os pans de presentación continuamente, e para os holocaustos pola mañá e pola tarde, e nos sábados, nas novas lúas e nas festas do Señor, o noso Deus. Iso será unha lei perpetua en Israel. ⁵E a casa que eu quero construír debe ser grande, porque o noso Deus é maior que todos os deuses.⁶Pero quen pode construírlle unha casa, se os ceos e os ceos dos ceos non o poden conter? E quen son eu para construírlle unha casa, senón só para queimar incenso na súa presenza? ⁷Manda logo un home hábil para traballar en ouro, prata, bronce, ferro, púrpura, grana e azul, e para esculpir cos mestres que están comigo en Xudá e en Xerusalém, aqueles que o meu pai contratou.⁸Envíame tamén madeira do Líbano: cedro, ciprés e sándalo, porque sei que os teus servos saben cortar as árbores no Líbano. Velaquí, os meus servos estarán cos teus, ⁹para que me preparen madeira en abundancia, porque a casa que vou edificar será grande e marabillosa. ¹⁰E velaquí, para os traballadores dos teus servos, cortadores de madeira, eu darei vinte mil cargas de trigo, vinte mil cargas de cebada, vinte mil medidas de viño e vinte mil medidas de aceite.¹¹E Hiram, rei de Tiro, respondeu nun escrito que enviou a Salomón: Polo amor de Iahveh ao seu pobo, fíxote rei sobre eles. ¹²Ademais, dixo Hiram: Bendito sexa Iahveh, o Deus de Israel, que fixo os ceos e a terra, e que deu ao rei David un fillo sabio, intelixente, entendido e prudente, que ha construír unha casa para Iahveh e unha casa para o seu reino!¹³Polo tanto, envíoche a un home hábil e entendido, Hiram Abi, ¹⁴fillo dunha muller das fillas de Dan, do que o seu pai é un home de Tiro, que sabe traballar en ouro, prata, bronce e ferro, pedra e madeira, púrpura e azul, liño e carmesí; e tamén sabe esculpir todo tipo de obras e facer todo o que se lle pida, traballará a unha cos teus homes expertos e cos do meu señor David, teu pai.¹⁵E agora, que o meu señor entregue aos seus servos o trigo, a cebada, o aceite e o viño que prometeu. ¹⁶E nós mesmos cortaremos a madeira do Líbano, todo o que precise, e traerémoslla en barcas polo mar a Iope, e levaralas ti a Xerusalém. ¹⁷E Salomón contou a todos os estranxeiros que había na terra de Israel, conforme o censo que tiña feito o seu pai David, e atopáronse cento cincuenta e tres mil seiscentos. ¹⁸E fixo deles setenta mil cargadores, oitenta mil canteiros na montaña, e tres mil seiscentos capataces para facer traballar o pobo.

Chapter 3

¹Salomón comezou a construír a casa de Iahveh en Xerusalém, no monte Moriah, onde se lle aparecerá Deus a seu pai David, no lugar que David preparara na eira de Ornán o iebuseo. ²Comezou a construír no segundo día do segundo mes, no cuarto ano do seu goberno. ³Estas foron as medidas que colocou Salomón para os cimentos da casa de Deus segundo a medida antiga: sesenta cóbados de lonxitude e vinte de ancho.⁴O pórtico diante da casa tiña vinte cóbados de longo, como a anchura da casa, e a súa altura era de cento vinte cóbados; e cubriu o interior con ouro puro. ⁵E revestiu a parte superior da casa con madeira de ciprés, e recubriuna con ouro fino, esculpindo figuras de palmas e cadeíñas.⁶E revestiu a casa con pedras preciosas para a ornamentación; e o ouro era ouro de Parvaim. ⁷E recubriu de ouro a casa: as vigas, os umbrais, as paredes e as portas; e esculpiu querubíns nas paredes.⁸Construíu o Lugar Santísimo; a súa lonxitude, segundo a anchura da casa, era de vinte cóbados e a súa anchura de vinte cóbados; e revestiuno con seiscentos talentos de ouro fino. ⁹E o peso dos cravos era de cincuenta siclos de ouro, e recubriu de ouro os aposentos superiores.¹⁰No interior do Lugar Santísimo fixo dous querubíns de madeira e recubríronos de ouro. ¹¹A lonxitude das ás dos querubíns era de vinte cóbados: unha á era de cinco cóbados e tocaba a parede da sala, e a outra era de cinco cóbados e tocaba a á do outro querubín. ¹²E a outra á do querubín tiña cinco cóbados, e tocaba á parede da casa, e a outra á, cinco cóbados, xunguida á outra á do querubín.¹³As ás estendidas dos querubíns medían vinte cóbados, e estaban de pé coas súas facianas voltas cara a casa. ¹⁴Tamén fixo a cortina azul, púrpura, carmesí e liño fino branco, e fixo texer querubíns sobre ela. ¹⁵Diante da casa fixo dúas columnas de trinta e cinco cóbados de altura, e os seus capiteis eran de cinco cóbados. ¹⁶Tamén fixo cadeíñas no santuario e colocounas no alto das columnas; e fixo cen granadas e colocounas nas cadeíñas. ¹⁷E ergueu as columnas diante do templo, unha á dereita e outra á esquerda, e chamou á dereita Iaquin e á esquerda Boaz.

Chapter 4

¹E fixo un altar de bronce de vinte cóbados de lonxitude, de vinte cóbados de ancho e de dez cóbados de altura. ²Tamén fixo un mar de fundición, de dez cóbados dun extremo a outro, todo redondo; a súa altura era de cinco cóbados, e un cordón de trinta cóbados o rodeaba. ³E debaixo do mar había figuras de bois ao redor, dez por cada cóbado, dispostas en dúas filas de bois fundidas nunha soa peza.⁴Estaba asentado sobre doce bois, tres mirando cara o norte, tres cara o oeste, tres cara o sur e tres cara o leste. O mar estaba asentado sobre eles e as súas partes traseiras estaban cara o interior. ⁵O seu grosor era dun palmo, e a sua beira era coma a dun cáliz ou unha flor de lirio. Cabían nel tres mil medidas. ⁶Tamén fixo dez fontes, e colocou cinco á dereita e cinco á esquerda, para lavar e limpar nelas a obra do holocausto; pero o mar era para que os sacerdotes se lavasen nel.⁷Fixo dez candelabros de ouro, segundo o seu modelo, e colocounos no templo, cinco á dereita e cinco á esquerda. ⁸Tamén fixo dez mesas e colocounas no templo, cinco á dereita e cinco á esquerda. Tamén fixo cen copas de ouro.⁹Ademais fixo o patio dos sacerdotes, o patio grande coas súas portas, e revestiu as portas de bronce. ¹⁰E colocou o mar no lado dereito da casa, cara o sureste.¹¹E Hiram fixo as caldeiras, as pás e as cuncas. E Hiram rematou a obra que fixera para o rei Salomón na casa de Deus: ¹²dúas columnas, e os capiteis, e as molduras das dúas columnas, e os dous trenzados para cubrir as dúas esferas dos capiteis que estaban sobre as columnas; ¹³catrocentas granadas nos trenzados, dúas filas de granadas por cada rede, para cubrir as dúas esferas dos capiteles que coroaban as columnas.¹⁴Tamén fixo as bases, sobre as que colocou as fontes; ¹⁵un mar e os doce bois debaixo del; ¹⁶e as caldeiras, as pás e os garfos. Todos os seus utensilios, que Hiram-Abi fixo para o rei Salomón para a casa de Iahveh, eran de bronce fino.¹⁷O rei fundiuno na chaira do Xordán, na terra de barro, entre Sucot e Ceredata. ¹⁸Salomón fixo tantos vasos que ninguén foi quen de saber o peso do bronce.¹⁹Así fixo Salomón todos os utensilios da casa de Deus, o altar de ouro, as mesas sobre as que se colocaba o pan de presentación, ²⁰e os candelabros coas súas lámpadas de ouro puro, para que iluminaran segundo o mandado diante do santuario. ²¹As flores, os candelabros e as pinzas eran de ouro, de ouro moi puro. ²²Os fogares, os leños, os tazas e os incensarios eran de ouro puro. A porta da casa, as portas interiores do santuario e as portas do templo tamén eran de ouro.

Chapter 5

¹Rematado o traballo que fixo Salomón para a casa de Iahveh, Salomón trouxo os obxectos que David, o seu pai, dedicara: a prata, o ouro e todos os utensilios, e colocounos nos tesouros da casa de Deus.²Entón Salomón reuniu en Xerusalém os anciáns de Israel, a todos os príncipes das tribos, e a todos os xefes das familias dos fillos de Israel, para subir a arca da alianza de Iahveh dende a cidade de David, que é Sión. ³E todos os homes de Israel reuníronse ante o rei na festa do sétimo mes.⁴Cando chegaron todos os anciáns de Israel, os levitas cargaron a arca. ⁵E levaron a arca, e a tenda da reunión, e tódolos utensilios do santuario que estaban no Tabernáculo; os sacerdotes levitas os levaron. ⁶E o rei Salomón e toda a congregación de Israel reunida con el diante da arca, sacrificaban ovellas e bois en número tan grande que non se podían contar.⁷E os sacerdotes levaron a arca do pacto de Iahveh ao seu lugar, no santuario da casa, no lugar santísimo, baixo as ás dos querubíns. ⁸Porque os querubíns estendían as súas ás sobre o lugar da arca, de modo que os querubíns cubrían a arca e as súas barras por riba dela.⁹E as barras eran tan longas que se vían as puntas das barras diante do santuario, pero non podían verse dende fóra. E alí están ata hoxe. ¹⁰Non había nada na arca, agás as dúas táboas que Moisés colocou na montaña de Horeb, onde Iahveh fixo un pacto cos fillos de Israel, cando saíron do país de Exipto.¹¹Cando os sacerdotes saíron do santuario (todos os sacerdotes que se atopaban estaban santificados sin ter en conta o seu turno), ¹²e tódolos levitas cantores, todos os de Asaf, Hemán e Iedutún, e os seus fillos e irmáns, vestidos de liño fino, estaban ao oriente do altar con címbalos, salterios e cítaras, e con eles cento vinte sacerdotes tocando as trompetas. ¹³E cando tocaron as trompetas e cantaron como un só, para alabar e dar grazas a Iahveh, e cando levantaron a voz coas trompetas, e címbalos e instrumentos de música, e louvaron a Iahveh, porque é bo, porque a súa misericordia é para sempre, a casa, a casa de Iahveh, encheuse dunha nube. ¹⁴E os sacerdotes non puideron continuar no servicio por causa da nube, porque a gloria do Señor encheu a casa de Deus.

Chapter 6

¹Entón dixo Salomón: "Iahveh dixo que mora na densa escuridade. ²E eu construín unha casa sublime para ti, un lugar no que habites para sempre. ³O rei volveu o rostro e bendiciu a toda a congregación de Israel, mentres toda a congregación de Israel estaba en pé.⁴E dixo: Bendito sexa Iahveh, o Deus de Israel, que cumpriu coa súa man o que prometeu coa súa boca a David, o meu pai, dicindo: ⁵Dende o día en que saquei o meu pobo da terra de Exipto non escollín ningunha cidade de todas as tribos de Israel para edificar unha casa onde estivese o meu nome, nin escollín ningún home para ser o príncipe do meu pobo Israel. ⁶Pero eu escollín a Xerusalém para que o meu nome estivese alí, e escollín a David para estar sobre o meu pobo Israel.⁷E David, o meu pai, tiña no seu corazón construír unha casa para o nome de Iahveh, o Deus de Israel. ⁸Pero o Señor díxolle a David, o meu pai: "xa que tiñas na túa alma o desexo de construír unha casa para o meu nome, ben fixeches ter ese desexo no teu corazón. ⁹Só que ti non edificarás a casa, senón que o teu fillo, que sairá das tuas entrañas, é o que construirá a casa para o meu nome.¹⁰E Iahveh cumpriu a palabra que prometeu, pois eu levanteime no lugar de David, o meu pai, e senteime no trono de Israel, como prometeu Iahveh, e construín a casa para o nome de Iahveh, o Deus de Israel. ¹¹E puxen alí a arca, na que está o pacto de Iahveh, que fixo cos fillos de Israel.¹²Entón, Salomón púxose diante do altar de Iahveh, na presenza de toda a congregación de Israel, e estendeu as súas mans. ¹³Porque Salomón fixera un estrado de bronce de cinco cóbados de lonxitude, cinco cóbados de ancho e tres cóbados de altura, e colocouno no medio do atrio, e púxose sobre el, axeonllouse diante de toda a congregación de Israel e estendeu as súas mans cara o ceo,¹⁴Iahveh, Deus de Israel, non hai Deus coma ti, nin no ceo nin na terra, que gardas o pacto e a misericordia cos teus servos que andan diante de ti con todo o seu corazón. ¹⁵Que mantiveches o que prometeches ao teu servo David, o meu pai; falaches coa túa boca e cumpriches coa túa man ata o día de hoxe.¹⁶v 16 E agora, Iahveh, Deus de Israel, mantén a túa promesa ao teu servo David, o meu pai, cando lle dixeches: non ha faltar un home diante de min para que se sente no trono de Israel, se os teus fillos coidan o seu camiño, para andar na miña lei, como ti camiñaches diante de min. ¹⁷E agora, Iahveh, Deus de Israel, que se confirme a túa palabra que falaches ao teu servo David.¹⁸Mais, en verdade Deus habitará co ser humano sobre a terra? Velaquí, os ceos, e o ceos dos ceos, non te poden conter; canto menos esta casa que eu che construín! ¹⁹Pero ti, Iahveh, meu Deus, presta atención á oración do teu servo e á súa súplica, para escoitar o clamor e a oración que o teu servo fai na túa presenza, ²⁰que os teus ollos estean abertos de día e de noite sobre esta casa, sobre o lugar do que ti dixeches: "aí estará o meu nome"; para que escoites a oración que o teu servo fai cara este lugar.²¹E escoita a súplica do teu servo e do teu pobo Israel, cando oren cara este lugar; e escoita dende os ceos, a túa morada, e cando teñas escoitado, perdoa.²²Se alguén peca contra o seu próximo, e se lle exise xuramento, e xura diante do teu altar nesta casa, ²³escoita ti dende os ceos, e actúa e xulga os teus servos, condenando o culpable e dando ao impío o seu merecido, e perdoando ao xusto, dándolle o que lle corresponde pola súa xustiza.²⁴E cando o teu pobo Israel sexa derrotado diante do seu inimigo, porque pecaron contra ti, e volva a ti, e confese o teu nome, e oren diante de ti nesta casa, ²⁵entón escoita ti dende os ceos e perdoa o pecado do teu pobo Israel, e vólveos á terra que lles deches a eles e aos seus pais.²⁶Cando os ceos se pechen e non chova, porque pecaron contra ti, se oran cara este lugar, e confesan o teu nome, e se volven do seu pecado, polo que os aflixiches, ²⁷entón escoita dende os ceos e perdoa o pecado dos teus servos e do teu pobo Israel. Si, ensínalles o bo camiño no que deben andar, e dá a choiva á túa terra, aquela que deches por herdanza ao teu pobo.²⁸Se hai fame no país, se hai peste, se hai sarampelos, seca, langostas e pulgóns, ou se os inimigos os sitian nas súas portas, en calquera enfermidade ou plaga, ²⁹toda oración e toda súplica que faga calquera persoa de todo o teu pobo Israel, recoñecendo a súa aflición e a súa dor, e estenda as súas mans cara esta casa, ³⁰escoita ti dende os ceos, o lugar da túa morada, e perdoa, e dá a cada un segundo os seus camiños, porque só ti coñeces o corazón dos fillos dos homes; ³¹para que te teman e anden nos teus camiños, todos os días que vivan na terra que lle deches aos nosos pais.³²Así mesmo, cando o estranxeiro, que non é do teu pobo Israel e veña dun país lonxe por mor do teu gran nome, e da túa man forte e do teu brazo estendido, e veña e ore cara esta casa, ³³escoita ti dende os ceos, a túa morada, e fai todo o que o estranxeiro che pida, para que todos os pobos da terra coñezan o teu nome e te teman como o teu pobo Israel, e para que saiban que este templo que eu construín é consagrado polo teu nome.³⁴Se o teu pobo sae á guerra contra o seu inimigo, por onde os envíes, e oran diante de ti cara esta cidade que elixiches e á casa que construín para o teu nome, ³⁵entón escoita ti dende os ceos a súa oración e a súa súplica, e defende a súa causa.³⁶Cando pequen contra ti (porque non hai home que non peque), se te irritas contra eles, e os entregas ao inimigo, e os levan prisioneiros a un país inimigo, a unha terra remota ou cercana, ³⁷e se, na terra onde os levaron cativos, volven en si e suplícanche, dicindo: pecamos, cometemos iniquidade e actuamos impiamente, ³⁸e se na terra do seu cativerio, onde foron levados coma escravos, eles vólvense a ti con todo o seu corazón e con toda a súa alma, e oran a ti ollando cara a terra que entregaches aos seus país, cara a cidade que ti elixiches, e cara a casa que construí no teu nome, ³⁹enton escoita ti dende os ceos, o lugar da túa morada, a súa oración e os seus rogos, e ampara a súa causa e perdoa o teu pobo que pecou contra ti. ⁴⁰Agora pois, ó meu Deus, que os teus ollos estean abertos e os teus oídos atentos á oración que se faga neste lugar. ⁴¹Érguete agora, Iahveh Deus, para habitar no lugar do teu repouso, Ti e a arca do teu poder! Que os teus sacerdotes, Iahveh Deus, estean vestidos de salvación, e os teus fieis exulten de felicidade! ⁴²Señor Deus, non rexeites o rostro do teu unxido! Lembra as misericordias para con David, o teu servo.

Chapter 7

¹Cando Salomón rematou de orar, baixou o lume dos ceos e consumiu o holocausto e os sacrificios, e a gloria de Iahveh encheu a casa. ²E os sacerdotes non puideron entrar na casa de Iahveh, porque a gloria de Iahveh encheu a casa de Iahveh. ³E todos os fillos de Israel, cando viron descender o lume e a gloria de Iahveh sobre a casa, caeron en terra sobre o seu rostro, adoraron e louvaron a Iahveh dicindo: porque é bo, porque a súa misericordia é para sempre!⁴Entón o rei e todo o pobo ofreceron sacrificios diante de Iahveh. ⁵E o rei Salomón ofreceu un sacrificio de vinte e dous mil bois e cento vinte mil ovellas. Así dedicaron o rei e todo o pobo a casa de Deus. ⁶E os sacerdotes estaban de pé nos seus postos, e os levitas con os instrumentos musicais de Iahveh, que o rei David fixera para dar grazas a Iahveh, porque a súa misericordia é para sempre, cando o rei David louvaba por medio deles; e os sacerdotes acompañábanos tocando as trompetas , e todo Israel estaba de pé.⁷Salomón tamén consagrou o interior do atrio que estaba diante da casa de Iahveh, porque alí ofrecera os holocaustos e as grosuras dos sacrificios de paz, porque o altar de bronce que fixo Salomón non podía conter os holocaustos, as ofrendas e a graxa.⁸Naquel tempo, Salomón celebrou a festa durante sete días, e todo Israel con el, unha gran congregación, desde a entrada de Hamat ata o río de Exipto. ⁹E o oitavo día tiveron unha asemblea solemne, porque celebraron a dedicación do altar en sete días e celebraron a festa durante sete días. ¹⁰E o día vinte e tres do sétimo mes, mandou o pobo ás súas casas, alegres e contentos de corazón polo ben que Iahveh fixera a David, a Salomón e ao seu pobo Israel.¹¹Así rematou Salomón a casa de Iahveh e a casa real; e todo o que Salomón se propuxo facer na casa do Señor e na súa propia casa, prosperou. ¹²E Iahveh aparecéuselle a Salomón de noite e díxolle: "escoitei a túa oración e escollín este lugar para min como casa de sacrificios.¹³Se Eu pecho os ceos para que non chova, ou se mando lagostas para que consuman a terra, ou se envío peste entre o meu pobo, ¹⁴se o meu pobo, sobre o que se invoca o meu nome, se humilla, ora, busca o meu rostro e volve dos seus malos camiños, entón Eu escoitarei dende os ceos, perdoarei o seu pecado e curarei a súa terra. ¹⁵Agora ben, os meus ollos estarán abertos e os meus oídos atentos á oración que se faga neste lugar.¹⁶Porque agora escollín e santifiquei esta casa para que o meu nome estea alí para sempre, e os meus ollos e o meu corazón estarán alí tódolos días. ¹⁷E ti, se andas diante de min, como andou David, o teu pai, e fas todo o que Eu te mandei, e gardas os meus estatutos e os meus decretos, ¹⁸entón establecerei o trono do teu reino, como fixen o pacto con David, o teu pai, dicindo: non che faltará home para gobernar en Israel.¹⁹Pero se vos desviades, e abandonades os meus estatutos e mandamentos que Eu pusen diante de vós, e ides servir a outros deuses e adoralos, ²⁰Eu arrancareivos da miña terra que vos dei, e esta casa que santifiquei para o meu nome, botareina fóra da miña presenza, e farei dela un escándalo e unha burla para todos os pobos. ²¹E esta casa, aínda que é tan magnífica, todo o que pase por ela quedará asombrado e dirá: por que Iahveh tratou deste xeito a esta terra e a esta casa? ²²E dirán: porque abandonaron a Iahveh, o Deus dos seus pais, que os sacou da terra de Exipto, e se aferraron a outros deuses, prostrándose diante deles e servíndoos; por iso trouxo sobre eles todo este mal.

Chapter 8

¹No remate dos vinte anos nos que Salomón construíu a casa de Iahveh e a súa propia casa, ²reconstruíu Salomón as cidades que lle daba Hiram, e fixo que os fillos de Isarel moraran alí.³Despois, Salomón atacou a Hamat de Zoba e a tomou. ⁴E reedificou Tadmor no deserto, xunto a todas as cidades de almacenamento que construíra en Hamat.⁵Tamén reedificou Bet-horón de arriba e Bet-horón de abaixo, cidades fortificadas con muros, portas e cerrollos. ⁶E Baalat, e todas as cidades de almacéns que tiña Salomón, e todas as cidades para os carros e para os cabaleiros, e todo o que Salomón quixo edificar en Xerusalém, no Líbano e en toda a terra baixo o seu dominio.⁷Todo o pobo que quedara dos hititas, amorreos, ferezeos, heveos e iebuseos, que non eran de Israel, ⁸os seus descendentes, que quedaron na terra despois deles, e que os fillos de Israel non os tiñan expulsado completamente, Salomón someteunos a traballos forzados ata o día de hoxe.⁹Pero dos fillos de Israel, Salomón non fixo escravos para a súa obra, porque eran homes de guerra, e os seus oficiais, e os seus oficiais, e os seus comandantes, e os seus carros e os seus cabaleiros. ¹⁰E Salomón tiña douscentos cincuenta xefes e capataces, os que mandaban sobre o pobo.¹¹E Salomón trouxo a filla de Faraón da Cidade de David á casa que tiña construído para ela, porque dixo: a miña muller non habitará na casa de David, rei de Israel, porque os lugares onde entrou a arca de Iahveh son santos.¹²Entón Salomón ofreceu holocaustos a Iahveh no altar de Iahveh, que construíra diante do pórtico. ¹³Para ofrecer o que Moisés mandou, en tempos determinados, nos sábados, nos principios de mes e nas festas que se celebraban tres veces ao ano, na festa dos Ácimos, na festa das Semanas e na festa dos Tabernáculos.¹⁴Tamén estableceu os grupos dos sacerdotes no seus servizos, como ordenara David, seu pai, e os levitas nos seus cargos, para cantar e servir diante dos sacerdotes, cada un deles segundo o seu día, e os porteiros nos seus cargos en cada porta, porque así o ordenara David, home de Deus. ¹⁵E non se apartaron do mandamento do rei en canto aos sacerdotes e os levitas, nin sobre ningunha outra cousa, incluíndo os tesouros.¹⁶Deste xeito foi levada a cabo toda a obra de Salomón dende o día en que se fundou a casa de Iahveh ata a súa terminación. Así quedou rematada a casa de Iahveh. ¹⁷Entón Salomón foi a Esión-Gueber e a Elot, nas costas do mar, na terra de Edom, ¹⁸porque Hiram enviáralle por medio dos seus servos barcos e mariñeiros que coñecían o mar; e eles foron cos servos de Salomón a Ofir, e tomaron de alí catrocentos cincuenta talentos de ouro e trouxérono ao rei Salomón.

Chapter 9

¹Cando a raíña de Sabá soubo da fama de Salomón, foi a Xerusalém cun gran exército, con camelos cargados de perfumes, ouro en gran cantidade de pedras preciosas, para probar a Salomón con preguntas difíciles. E cando chegou diante de Salomón, falou con el de todo o que tiña no seu corazón. ²E Salomón respondeulle a todas as súas preguntas; non houbo nada que Salomón non lle explicase.³E cando a raíña de Sabá viu a sabedoría de Salomón, e o palacio que edificara, ⁴e os manxares que había na súa mesa, e toda a corte sentada para comer, e a disposición dos seus ministros e os seus vestidos, os seus mordomos e cos seus uniformes, e a escaleira que subía á casa de Iahveh, quedou abraiada,⁵e dixo ao rei: era certo o que escoitéi no meu país de ti e da túa sabedoría. ⁶Eu non cría nas palabras ata que vin e puiden ver cos meus ollos. E velaquí, non me dixeron nin a metade da túa grandeza: superas todo o que me contaron.⁷Felices os teus homes, e ditosos estes teus servos, que sempre están diante de ti e escoitan a túa sabedoría! ⁸Bendito sexa Iahveh, o teu Deus, que se agradou de ti para poñerte no seu trono como rei para Iahveh, o teu Deus! Porque o teu Deus ama a Israel, para establecelo por sempre, por iso fíxote rei sobre eles, para que exerzas o dereito e a xustiza.⁹E ela deu ao rei cento vinte talentos de ouro, e unha gran cantidade de especias aromáticas e pedras preciosas. Nunca houbo especias aromáticas como as que a raíña de Sabá trouxo ao rei Salomón.¹⁰E os servos de Hiram e os de Salomón, que trouxeran o ouro de Ofir, tamén trouxeron madeira de sándalo e pedras preciosas. ¹¹E do madeiro de sándalo o rei fixo entarimados na casa de Iahveh e na casa real, ademáis de arpas e cítaras para os cantores. Nunca se vira madeira como aquela na terra de Xudá. ¹²E o rei Salomón deu á raíña de Sabá todo o que ela quiso pedirlle, máis do que ela trouxo ao rei. Máis tarde, ela volveuse e regresou á sua terra cos seus servos.¹³O peso do ouro que lle chegaba a Salomón cada ano era de seiscentos sesenta e seis talentos de ouro, ¹⁴ademais do que traían os mercadores e os comerciantes; e todos os reis de Arabia e os gobernadores do país traían ouro e prata a Salomón.¹⁵E o rei Salomón fixo douscentos escudos de ouro, cada un deles tiña seiscentos siclos de ouro forrado. ¹⁶Trescentos escudos de ouro batido, e cada un deles tiña trescentos siclos de ouro. O rei colocounos na casa do Bosque do Líbano.¹⁷O rei tamén fixo un gran trono de marfil revestíndoo de ouro puro. ¹⁸O trono tiña seis gradas, e un pedestal de ouro fixado ao trono, e brazos a un lado e a outro do trono, e dous leóns a ambos lados do asento,¹⁹e doce leóns sobre os seis escalóns, dun lado e do outro. Xamais se fixera nada semellante en ningún reino. ²⁰Toda a vaixela do rei Salomón era de ouro, e todo os obxectos da casa do Bosque do Líbano eran de ouro puro; nada de prata, porque non se lle daba ningunha importancia nos días de Salomón. ²¹Porque os barcos do rei ían a Tarsis cos homes de Hiram; e cada tres anos chegaban os barcos de Tarsis cargados de ouro, prata, marfil, monos e pavos reais.²²O rei Salomón fíxose máis grande que todos os reis da terra en riquezas e en sabedoría. ²³E todos os reis da terra procuraban a presenza de Salomón para escoitar a sabedoría que Deus tiña posto no seu corazón. ²⁴E ano tras ano, cada un deles traía o seu agasallo, obxectos de prata e ouro, vestidos, armas, perfumes, cabalos e mulas.²⁵E Salomón tiña cortes para catro mil cabalos e para os seus carros, e doce mil xinetes, que colocou nas cidades que tiña para os seus carros e en Xerusalém, preto do rei. ²⁶E gobernou sobre todos os reis dende o río Eufrates ata a terra dos filisteos e ata a fronteira de Exipto.²⁷E o rei fixo que a prata en Xerusalém fose tan corrente como as pedras, e os cedros tan abundantes coma os cabritos da chaira. ²⁸E trouxeron cabalos para Salomón de Exipto e de todos os países. ²⁹O resto dos feitos de Salomón, os primeiros e os últimos, non están escritos nos anais do profeta Natán, na profecía de Aías, o silonita, e na profecía de Iddo, o vidente, contra Ieroboam, fillo de Nabat? ³⁰E o tempo que Salomón reinou en Xerusalém sobre todo Israel foi de corenta anos. ³¹E morreu Salomón, e foi sepultado na cidade de David, seu pai. E reinou no seu lugar Roboam, o seu fillo.

Chapter 10

¹Entón Roboam foi a Siquem, porque todo Israel fora a Siquem para facelo rei. ²E cando o soubo, Ieroboam, fillo de Nebat, que estaba en Exipto, onde fora fuxindo do rei Salomón, volveu de Exipto,³mandaron a chamalo. E chegou Ieroboam con todo Israel, para falar con Roboam, dicindo: ⁴o teu pai fixo pesado o noso xugo; alivia agora o duro servizo e o pesado xugo que o teu pai nos botou enriba, e servirémoste. ⁵E el respondeulles: "volvede dentro de tres días". E o pobo marchou.⁶E o rei Roboam consultou cos anciáns que estiveran diante de Salomón, o seu pai, cando estaba vivo, e díxolles: que me aconsellades que responda a este pobo? ⁷E eles falaron con el, dicindo: se eres bondadoso con este pobo, os complaceses e lles falases boas palabras, serán sempre os teus servos.⁸Pero el rexeitou o consello que lle daban os anciáns e consultou aos mozos que medraron con el e que o acompañaban. ⁹E díxolles: que me aconsellades que respondamos a este pobo que me dixo: alixeira o xugo que o teu pai puxo sobre nós?¹⁰E falaron con el os mozos que medraron con el, dicindo: así dirás ao pobo que che falou, dicindo: o teu pai fixo pesado o noso xugo, e ti faino lixeiro. Deste modo lles dirás: o meu dedo máis pequeno é máis groso que as costas do meu pai. ¹¹Así que, o meu pai puxo sobre vós un xugo pesado, pero eu aumentarei o voso xugo; se meu pai vos castigou con azoutes, eu fareino con escorpións.¹²Tres días despoios chegou Ieroboam e todo o pobo onda Roboam, tal e como o rei lles dixera: volvede a min dentro de tres días. ¹³E o rei respondeulles duramente, pois o rei Roboam rexeitou o consello dos anciáns, ¹⁴e falou con eles segundo o consello dos mozos, dicindo: “o meu pai fixo pesado o voso xugo, pero eu aumentaréivolo; o meu pai castigouvos con azoutes, eu fareino con escorpións”.¹⁵De maneira que o rei non escoitou ao pobo, porque todo isto procedía de Deus, para que cumprise a palabra que Iahveh falou por medio de Aías, o silonita, a Ieroboam, fillo de Nabat.¹⁶Cando todo Israel viu que o rei non os escoitou, o pobo respondeu ao rei: que parte temos en David? Non temos herdanza no fillo de Ixaí! Cada un ás súas tendas, Israel! Agora, coida a túa casa, David! E todo Israel foi ás súas tendas. ¹⁷Roboam reinou sobre os israelitas que vivían nas cidades de Xudá. ¹⁸E o rei Roboam enviou a Adoram, que se encargaba dos tributos polo traballo, pero os fillos de Israel emprendérona a pedradas con el ata que morreu. E o rei Roboam apresurouse a subir ao carro para fuxir a Xerusalém. ¹⁹Así se rebelou Israel contra a casa de David ata o día de hoxe.

Chapter 11

¹Cando Roboam chegou a Xerusalém, reuniu a cento oitenta mil guerreiros escollidos da casa de Xudá e a de Benxamín, para loitar contra Israel e recuperar o reino.²Pero a palabra de Iahveh chegou a Xemaías, home de Deus, dicindo: ³Fala a Roboam, fillo de Salomón, rei de Xudá, e a todo Israel en Xudá e Benxamín, dicindo: ⁴así di Iahveh: non subades nin pelexedes contra os vosos irmáns; volvede cada un a súa casa, porque isto sucede pola niña vontade. E obedeceron á palabra de Iahveh e volvéronse, e non foron contra Ieroboam.⁵E Roboam habitou en Xerusalém e construíu cidades fortes en Xudá. ⁶Construíu Belén, Etam, Tecoa, ⁷Bet-sur, Soco, Adulam, ⁸Gat, Maresa, Zif, ⁹Adoraim, Laquis, Azeka, ¹⁰Zora, Aiabón e Hebrón, cidades fortificadas de Xudá e Benxamín.¹²¹¹Tamén reforzou as fortalezas, colocou nelas comandantes, almacéns de provisións, viño e aceite. E en cada cidade colocou escudos e lanzas, e reforzounas; e Xudá e Benxamín foron sometidas a el.¹³E os sacerdotes e os levitas que estaban en todo Israel presentáronse diante del dende todas as súas terras, ¹⁴Porque os levitas tiñan abandonado os seus eidos e as súas propiedades e chegaron a Xudá e a Xerusalém, porque Ieroboam e os seus fillos expulsáronos do servizo a Iahveh. ¹⁵Pois el nomeou os seus propios sacerdotes para os lugares altos, e para os sátiros, e para os becerros que fabricara.¹⁶Mais aqueles de entre todas as tribos de Israel que adicaran o seu corazón a buscar a Iahveh, o Deus de Israel, seguíronos a Xerusalém para ofrecer sacrificios a Iahveh, o Deus dos seus pais. ¹⁷Así fortaleceron o reino de Xudá e consolidaron a Roboam, fillo de Salomón, durante tres anos, pois durante tres anos andiveron no camiño de David e de Salomón.¹⁸Roboam casou con Mahalath, filla de Ierimot, fillo de David, e con Abihail, filla de Eliab, fillo de Ixaí. ¹⁹Ela deu a luz a fillos: Ieús, Semarías e Zaham.²⁰Despois dela casou con Maacá, filla de Absalón, que lle deu a luz a Abías, Ataí, Ziza e Selomit. ²¹E Roboam amou a Maacá, filla de Absalón, máis cá todas as súas mulleres e concubinas; porque tivo dezaoito mulleres e sesenta concubinas, e tivo vinte e oito fillos e sesenta fillas.²²E Roboam fixo de Abías, fillo de Maacá, o xefe e príncipe dos seus irmáns, porque quería facelo rei. ²³Actuando con sabedoría, repartiu a todos os seus fillos por todas as terras de Xudá e Benxamín e por todas as cidades fortificadas, e deulles alimentos en abundancia e moitas mulleres.

Chapter 12

¹Pero cando Roboam consolidou o seu reino, abandonou a lei de Iahveh, e todo Israel con el.²E cando se rebelaron contra Iahveh, aconteceu que no quinto ano do rei Roboam subiu contra Xerusalémm Sisac, rei de Exipto, ³con mil douscentos carros de guerra e sesenta mil xinetes. E o exército dos libios, suquitas e cuxitas que viñan dende Exipto, era unha multitude inmesa. ⁴Tomaron as cidades fortificadas de Xudá, e chegaron ata Xerusalém.⁵⁶Entón Xemaías, o profeta, veu onda Roboam e os príncipes de Xudá, que se reuniron en Xerusalém por causa de Sisac, e díxolles: así di Iahveh: vos abandonástesme, polo tanto abandónovos Eu tamén nas mans de Sisac. E os príncipes de Israel e o rei humilláronse e dixeron: xusto é Iahveh.⁷E cando Iahveh viu que se humillaron, a palabra de Iahveh chegou a Xemaías, dicindo: "xa que se humillaron, non os destruirei, senón que os salvarei dentro de pouco e a miña ira non se derramará sobre Xerusalém por medio de Sisac. ⁸Con todo, serán os seus servos, para que saiban o que é servirme a min e servir aos reinos das nacións.⁹E Sisac, rei de Exipto, subiu contra Xerusalém e levou os tesouros da casa de Iahveh e os tesouros da casa do rei; apañouno todo, mesmo os escudos de ouro que fixera Salomón. ¹⁰E o rei Roboam fixo escudos de bronce no seu lugar, e entregounos aos xefes dos gardas que custodiaban a porta da casa do rei.¹¹Cada vez que o rei subía á casa de Iahveh, viñan os gardas e levaban os escudos, e despois volvían a deixalos na habitación dos gardas. ¹²Cando se humillou, a ira de Iahveh apartouse del, de tal xeito que non o destruíu por completo, porque aínda en Xudá quedaran cousas boas.¹³E Roboam fortaleceuse en Xerusalém e continuou reinando. Roboam tiña corenta e un anos cando comezou a reinar, e reinou dezaseis anos en Xerusalém, a cidade que Iahveh escolleu de todas as tribos de Israel para poñer o seu nome. A nai de Roboam era Naama, a amonita. ¹⁴E fixo o que era malo, porque non preparou o seu corazón para buscar a Iahveh. ¹⁵Os feitos de Roboam, dende o principio ata o final, non están escritos no relato do profeta Semaías e no relato do vidente Iddo? E houbo sempre guerras entre Roboam e Ieroboam. ¹⁶E Roboam durmiu cos seus pais e foi enterrado na Cidade de David. E Abías, o seu fillo, reinou no seu lugar.

Chapter 13

¹No décimo oitavo ano do rei Ieroboam, Abías comezou a reinar sobre Xudá. ²Reinou tres anos en Xerusalém. A súa nai chamábase Micaías, filla de Uriel, de Gabaa.

E houbo guerra entre Abías e Ieroboán.

³Abías comenzou a batalla cun exército de catrocentos mil homes de gran valor, e Ieroboam preparouse para loitar contra el con oitocentos mil homes fortes e valerosos.⁴E Abías situouse sobre o monte Zemaraim, que está na serra de Efraín, e dixo: ‐"oídenme, Ieroboam e todo Israel. ⁵Non sabedes que Iahveh, o Deus de Israel, deu o reino a David sobre Israel para sempre, a el e aos seus fillos, por un pacto de sal?⁶A pesar diso, Ieroboam, fillo de Nebat, servo de Salomón, fillo de David, ergueuse e rebelouse contra o seu señor. ⁷E uníronse a el homes de maldade, fillos de Belial, e foron máis fortes que Roboam, fillo de Salomón, cando este era novo e débil, e non podía facerlles frente.⁸E agora vós pensades poder resistir ao reino de Iahveh, que está nas mans dos fillos de David, porque sodes unha multitude numerosa e tedes con vós os becerros de ouro que vos fixo Ieroboam como deuses. ⁹Non expulsastes os sacerdotes de Iahveh, os fillos de Aarón e os levitas, e non puxestes sacerdotes vós mesmos, como os pobos doutros países, de tal xeito que calquera que vén a sacrificar un becerro e sete carneiros, vén a ser sacerdote dos que non son deuses?¹⁰Pero para nós, Iahveh é o noso Deus, e non o abandonamos; os sacerdotes que serven a Iahveh son os fillos de Aarón, e os levitas están no seu servizo, ¹¹eles queiman para Iahveh os holocaustos cada mañá e cada tarde, así como o incenso aromático, presentan os pans sobre a mesa pura, e acenden todas as tardes o candelabro de ouro e as súas lámpadas, porque nós observamos o que Iahveh, o noso Deus, manda, pero vós tédelo abandonado.¹²E velaquí, con nós está Deus á cabeza, e os seus sacerdotes con trompetas para resoar contra vós. Ó fillos de Israel, non loitedes contra Iahveh, o Deus dos vosos pais, porque non triunfaredes!¹³Pero mentres tanto Ieroboam dispuxo unha emboscada para pillalos por detrás deles. De tal xeito que eles estaban diante os de Xudá, mentres que a tropa emboscada estaba detrás deles. ¹⁴E cando Xudá se volveu, velaquí que eran atacados por diante e por detrás; e clamaron a Iahveh, e os sacerdotes tocaron as trompetas. ¹⁵E os homes de Xudá berraron, e cando eles lanzaron un berro de guerra, Deus derrotou a Ieroboam e a todo Israel diante de Abías e de Xudá.¹⁶E os fillos de Israel fuxiron diante de Xudá, e Deus entregounos nas súas mans. ¹⁷Abías e o seu pobo fixeron unha matanza grande entre eles, e caeron de Israel cincocentos mil homes escollidos. ¹⁸Así foron humillados os fillos de Israel nese tempo, e os fillos de Xudá foron fortes, por se apoiaren en Iahveh, o Deus dos seus pais. ¹⁹E Abías perseguiu a Ieroboam e tomoulle cidades: Betel e as súas aldeas, Xesán e as súas aldeas, e Efraín e as súas aldeas. ²⁰E Ieroboam non volveu a recuperar o seu poder nos días de Abías; e Iahveh feriuno e morreu. ²¹Pero Abías fíxose poderoso, e casou con catorce mulleres e tivo vinte e dous fillos e dezaseis fillas. ²²O resto dos feitos de Abías, os seus camiños e as súas palabras, están escritos no relato do profeta Iddo.

Chapter 14

¹Morreu Abías e foi sepultado cos seus pais, na Cidade de David; e Asa, o seu fillo, reinou no seu lugar. Nos seus días, a terra viviu en paz durante dez anos, ²pois Asa fixo o bo e xusto aos ollos de Iahveh, o seu Deus. ³Suprimindo os altares estranxeiros e os lugares altos, rachando os ídolos e destruíndo as aseras. ⁴E ordenou a Xudá que buscasen a Iahveh, o Deus dos seus pais, e que cumprisen a lei e o mandamento.⁵Tamén eliminou os lugares altos e os ídolos de todas as cidades de Xudá, e o reino tivo paz no seu reinado. ⁶Tamén construíu cidades fortificadas en Xudá, xa que a terra estaba tranquila e non había guerra contra el nestes días, porque o Señor lle tiña dado acougo.⁷Entón dixo a Xudá: temos que ser quen de construír estas cidades e facer muros con torres, portas e cerrollos, xa que a terra é nosa; pois temos buscado a Iahveh, o noso Deus. Buscámolo e el deunos acougo en todos os lugares. Deste modo, construíron e prosperaron. ⁸Asa tiña un exército de trescentos mil homes de Xudá que levaban escudos e lanzas, e douscentos oitenta mil de Benxamín que levaban escudos e arcos, todos eles homes de valor.⁹E Zera, o etíope, saíu contra eles cun exército de mil homes e trescentos carros; e chegou ata Maresa. ¹⁰Asa saíu contra el e preparáronse para loitar no val de Sefata, preto de Maresa. ¹¹Entón Asa clamou a Iahveh, o seu Deus, e dixo: "ó Iahveh, seica non é cousa para ti axudar ao forte ou ao débil. Axúdanos, Señor Iahveh, porque nos apoiamos en ti e no teu nome viñemos contra esta multitude. Iahveh, ti es o noso Deus; non deixes que ningún mortal prevaleza sobre ti!¹²E Iahveh derrotou aos etíopes diante de Asa e de Xudá, e os etíopes fuxiron. ¹³Asa e o pobo que estaba con el perseguíronos ata Guerar, e caeron os etíopes ata que non quedou unha alma deles, porque foron derrotados diante de Iahveh e do seu exército, e o botín foi enorme. ¹⁴Tamén atacaron todas as cidades ao redor de Guerar, porque o terror de Iahveh caeu sobre eles, e saquearon todas as cidades, porque había nelas un grande botín. ¹⁵Tamén atacaron as tendas dos que tiñan o gando, e levaron ovellas e camelos en gran cantidade, e volveron a Xerusalém.

Chapter 15

¹Entón o Espírito de Deus veu sobre Azarías, fillo de Obed, ²quen saíu ao encontro de Asa e díxolle: "escoitádeme, Asa e todo Xudá e Benxamín! Iahveh está convosco mentres vós esteades con el. Se o buscades, deixarase atopar por vós; pero se o abandonades, El deixaravos.³Moitos días estivo Israel sen o verdadeiro Deus, sen sacerdote que o ensine e sen lei. ⁴Pero cando, na súa angustia, se volveron a Iahveh, o Deus de Israel, e o buscaron, el deixouse atopar por eles. ⁵Naqueles tempos non había paz para quen saía nin para quen entraba, senón que había moitas angustias sobre todos os habitantes das terras.⁶E as nacións e as cidades destruíanse unhas a outras porque Deus castigábaos con toda clase de tribulacións. ⁷Pero vós, sede fortes e non deixedes que fraqueen as mans, porque hai unha recompensa para o voso traballo.⁸Cando Asa escoitou estas palabras, e a profecía do profeta Obed, fortaleceuse e eliminou os ídolos abominables de toda a terra de Xudá e Benxamín e das cidades que conquistara nas montañas de Efraín, e reparou o altar de Iahveh que estaba diante do pórtico de Iahveh. ⁹Despois reuniu a todo Xudá e a Benxamín, e con eles a xente de Efraín, Manasés e Simeón, porque moitos de Israel pasaron ao seu bando cando viron que Iahveh o seu Deus estaba con el.¹⁰E reuníronse en Xerusalém no terceiro mes do ano décimo quinto do goberno de Asa. ¹¹E sacrificaron nese día a Iahveh setecentos bois e sete mil ovellas do botín que trouxeron.¹²E fixeron o pacto de buscar a Iahveh, o Deus dos seus pais, con todo o seu corazón e con toda a súa alma. ¹³E que todos os que non buscasen a Iahveh, o Deus de Israel, morreran, fosen pequenos ou grandes, homes ou mulleres.¹⁴E prestaron xuramento diante de Iahveh cunha voz grande e con berros cheos de xúbilo, ao son das trompetas e dos cornos. ¹⁵E todo Xudá festexou o xuramento, porque xuraron de todo o seu corazón, e con todo o seu entusiasmo o buscaron, e El deixouse atopar por eles; e Iahveh encheunos de paz en todo lugar.¹⁶Tamén o rei Asa afastou a súa nai Maacá da súa dignidade real, porque fixera unha imaxe abominable para Asera. Asa destruíu a imaxe e reduciuna a po, e a queimou xunto a o torrente Cedrón. ¹⁷Non obstante, os lugares altos non foron removidos de Israel, aínda que o corazón de Asa foi perfecto durante todos os seus días. ¹⁸E trouxo para a casa de Deus as cousas que o seu pai e el mesmo consagraran; obxectos de prata e de ouro e os demais utensilios. ¹⁹E non houbo máis guerra ata o ano trinta e cinco do goberno de Asa.

Chapter 16

¹Pero aconteceu que no ano trinta e seis do reinado de Asa, Baasa, rei de Israel, subiu contra Xudá e fortificou Ramah, para non deixar saír nin entrar a ninguén que axudara a Asa, rei de Xudá.²Enton Asa sacou a prata e o ouro dos tesouros da casa do Señor e da casa real e enviou mensaxes a Ben-Hadad, rei de Siria, que estaba en Damasco, dicindo: ³fagamos unha alianza xuntos como houbo entre o teu pai e o meu pai. Velaquí que che envío prata e ouro. Veña, rompe a túa alianza con Baasa, rei de Israel, para que se aparte de min.⁴Ben-Hadad escoitou o rei Asa e enviou aos seus xefes de exército contra as cidades de Israel, e devastaron Lión, Dan, Abel-Maim e as cidades de almacenamento de Neftalí. ⁵Cando Baasa o soubo, deixou de fortificar Ramah e fixo parar as obras. ⁶Entón o rei Asa trouxo a todo Xudá e levaron de Ramah as pedras e os madeiros cos que Baasa estaba a fortificala, e con elas reedificou Gueba e Mizpa.⁷Naquel tempo, o vidente Hanani foi onda Asa, rei de Xudá, e díxolle: "xa que te apoiaches no rei de Siria e non en Iahveh, o teu Deus, escapóuche das túas mans o exército do rei de Siria. ⁸Os etíopes e os libios non eran un exército moi numeroso, con carros e moita xente de a cabalo? Pero, porque te apoiache en Iahveh, El entregounos na túa man.⁹Porque os ollos de Iahveh percorren toda a terra para mostrar a súa forza en favor daqueles que teñen o corazón íntegro para con El. Fuches tolo neste asunto, porque de agora en diante haberá sempre guerra contra ti!". ¹⁰Asa enfureceuse contra o vidente e colocouno na cadea, porque estaba encolerizado por iso. E Asa oprimiu tamén a algúns do pobo nese tempo.¹¹Os feitos de Asa, os primeiros e os últimos, están escritos no libro dos reis de Xudá e de Israel. ¹²No ano trinta e nove do seu goberno, Asa enfermou gravemente dos pés, pero na súa enfermidade non buscou a Iahveh, senón aos médicos.¹³E Asa durmiu cos seus pais, e morreu no ano corenta e un do seu goberno. ¹⁴Foi soterrado no seu sepulcro que se cavara na Cidade de David, que encheron de todo tipo de perfumes e de toda clase de ungüentos e aromas, preparados segundo a arte da perfumería, e prenderon unha grande fogueira na sua honra.

Chapter 17

¹E reinou no seu lugar o seu fillo Ioxafat, que se fortaleceu contra Israel. ²E estableceu guarnicións do seu exército en todas as cidades fortificadas de Xudá, e colocou tropas na terra de Xudá e nas cidades de Efraín que o seu pai Asa conquistara.³E Iahveh estivo con Ioxafat, porque andou nos primeiros camiños de David, seu pai, e non buscou aos Baales, ⁴senón que procurou o Deus do seu pai e andou polos seus mandamentos, e non segundo o que facía Israel.⁵E Iahveh fixo firme o reino na súa man, e todo Xudá lle trouxo presentes a Ioxafat, e tivo riquezas e honra en abundancia. ⁶E o seu corazón encheuse de entusiasmo nos camiños de Iahveh, e tamén eliminou de Xudá os lugares altos e as estelas.⁷No terceiro ano do seu goberno mandou aos seus príncipes Ben-Hail, Abdías, Zacarías, Natanael e Miqueas, para ensinar nas cidades de Xudá. ⁸E con eles aos levitas: Semaías, Netanías, Zebadías, Asael, Xemiramot, Ionatán, Adonías, e Tobías; e con eles os sacerdotes Elisama e Ioram. ⁹E instruían o pobo en Xudá, e tiñan o libro da lei de Iahveh con eles. E percorreron todas as cidades de Xudá e ensinaron ao pobo.¹⁰E o temor de Iahveh caeu sobre todos os reinos das terras que estaban ao redor de Xudá, e non se atreveron a facer guerra a Ioxafat. ¹¹E algún dos filisteos trouxeron presentes e tributos de prata a Ioxafat. Tamén os árabes trouxéronlle gando: sete mil setecentos carneiros e sete mil setecentos machos cabríos.¹²E Ioxafat fíxose cada vez máis poderoso, e construíu en Xudá fortalezas e cidades de avituallamento. ¹³Tivo ademais moitas posesións nas cidades de Xudá, e homes de guerra moi valentes en Xerusalém.¹⁴Segundo as súas casas paternas, este era o seu numero: de Xudá, os xefes de miles, Adnad, o xeneral con trescentos mil homes de valor. ¹⁵Seguíalle o xefe Ioanán con douscentos oitenta mil. ¹⁶E despois del, Amasías, fillo de Zicri, que se ofrecera voluntariamente a Iahveh, con el douscentos mil valentes. ¹⁷E de Benxamín, Eliada, home valente, e con el douscentos mil armados con arcos e escudos. ¹⁸E despois del, Iozabad, con cento oitenta mil preparados para a guerra. ¹⁹Estes eran os que servían ao rei, ademais dos que o rei colocou nas cidades fortificadas de todo Xudá.

Chapter 18

¹Ioxafat tiña riquezas e honra en abundancia; pero emparentou con Ahab. ²Despois duns anos baixou a Samaria a ver a Acab; e Acab matou ovellas e bois en abundancia para el e para a xente que o acompañaba, e persuadiuno para subir contra Ramot de Galaad. ³E Ahab, rei de Israel, dixo a Ioxafat, rei de Xudá: irás comigo contra Ramot de Galaad? E el respondeulle: eu son coma ti, e o meu pobo como o teu pobo; iremos contigo á guerra!⁴Pero Ioxafat dixo ao rei de Israel: rógoche que consultes agora a palabra de Iahveh. ⁵Entón o rei de Israel reuniu os profetas, catrocentos homes, e preguntoulles: "iremos á guerra contra Ramot de Galaad ou non?" E eles responderon: "sube, porque Deus a entregará nas mans do rei".⁶Pero Ioxafat dixo: "non haberá aquí algún outro profeta de Iahveh, para que o consultemos?" ⁷E o rei de Israel respondeu a Ioxafat: ‐"aínda hai un home por quen podemos consultar o Señor, pero eu aborrézoo, porque nunca profetiza ben sobre min, senón sempre mal. É Micaías, fillo de Imla. E Ioxafat respondeu: non fale así o rei. ⁸Entón o rei de Israel chamou a un oficial e díxolle: - que veña axiña Miqueas, o fillo de Imla!⁹O rei de Israel e Ioxafat, rei de Xudá, estaban sentados, cada un no seu trono, vestidos coas súas roupas reais, na praza á entrada da porta de Samaria, e todos os profetas profetizaban diante deles. ¹⁰E Sedequías, fillo de Quenaná, fixo para si uns cornos de ferro e dicía: así di Iahveh: con estes cornos esmagarás os sirios ata consumilos! ¹¹E todos os profetas profetizaron do mesmo xeito, dicindo: "sube a Ramot de Galaad e triunfarás, porque Iahveh entregouna nas mans do rei!".¹²E o mensaxeiro que fora chamar a Miqueas falou con el, dicindo: velaquí, as palabras dos profetas anuncian todos a unha o ben ao rei. Agora, por favor, que a túa palabra sexa como a deles, e anuncia algo bo. ¹³Micaías respondeulle: ‐"vive Iahveh, que o que o meu Deus me diga, iso é o que vou dicir". ¹⁴E cando chegou ata o rei, o rei preguntoulle: Micaías, iremos a Ramot de Galaad para combater, ou non? E el respondeulle: ide e triunfaredes, porque han ser entregados nas vosas mans.¹⁵Pero o rei díxolle: ‐"cantas veces te vou facer xurar que non me digas máis que a verdade no nome de Iahveh?" ¹⁶Micaías respondeu: ‐"eu vin a todo Israel esparexido polas montañas, como ovellas que non teñen pastor, e a Iahveh que dicía: ‐"estes non teñen señor; que cada un regrese en paz á súa casa".¹⁷E o rei de Israel díxolle a Ioxafat: "non che dixen que este non profetiza algo bo sobre min, senón o mal?" ¹⁸Micaías continuou: ‐"por iso, escoitade a palabra de Iahveh: vin o Señor sentado no seu trono, e todo o exército celestial estaba á súa dereita e á súa esquerda.¹⁹E Iahveh dixo: quen enganará a Ahab, rei de Israel, para que suba e caia en Ramot de Galaad? E un dicía unha cousa e outro, outra.²⁰Entón saíu un espírito e púxose diante de Iahveh e dixo: eu hei de seducilo. E Iahveh díxolle: de que xeito? ²¹E el respondeu: sairei e serei un espírito de mentira na boca de todos os seus profetas. E el dixo: de certo que ti has de seducilo ata triunfar. Vai e faino!²²E agora, velaquí, Iahveh puxo un espírito de mentira na boca destes teus profetas, pois Iahveh decretou o mal contra ti.²³Entón Sedequías, fillo de Quenaná, achegouse e golpeou a Miqueas na boca e dixolle: ‐"por onde marchou o Espírito do Señor de min para falarche a ti? ²⁴E Micaías respondeu: ‐"veralo ti mesmo no día en que vaias de apousento en apousento para esconderte!²⁵Entón o rei de Israel dixo: "tomade a Micaías e levádeo a Amón, gobernador da cidade, e a Ioax, fillo do rei, ²⁶e dicídelles: así di o rei: metede a este no cárcere, e alimentádeo con pan e auga de aflición ata que eu volva en paz. ²⁷Entón Micaías respondeu: "se volves en paz, Iahveh non falou por min! E engadiu: "escoitádeo, pobos todos!²⁸E o rei de Israel subiu con Ioxafat, rei de Xudá, contra Ramot de Galaad. ²⁹E o rei de Israel dixo a Ioxafat: "voume disfrazar para entrar en combate, pero ti ponte os teus traxes reais". E o rei de Israel disfrazouse e foi á batalla. ³⁰Pero o rei de Siria ordenara aos seus capitáns de carros dicindo: "non pelexedes con ninguén, nin pequeno nin grande, senón só co rei de Israel".³¹Cando os xefes dos carros viron a Ioxafat, dixeron: este é o rei de Israel! E lanzárnose contra el para loitar, pero Ioxafat clamou e Iahveh axudouno, e Deus apartounos del. ³²E cando os xefes dos carros viron que non era o rei de Israel, deixaron de perseguilo.³³E un home disparou o seu arco ó azar e feriu o rei de Israel atravesándolle a coiraza, e o rei díxolle ao seu auriga: vólvete e sácame do campo, porque estou ferido! ³⁴Pero a batalla arreciou ese día, polo que o rei de Israel permaneceu no seu carro fronte os sirios ata a tarde, e morreu ao solpor.

Chapter 19

¹Ioxafat, rei de Xudá, volveu san e salvo á súa casa en Xerusalém. ²Pero Iehú, o vidente, fillo de Hanani, saíu ao seu encontro e dixo ao rei Ioxafat: "conque axudas ao perverso e amas aos que aborrecen a Iahveh? Por iso, a ira de Iahveh está sobre ti. ³Pero contas tamén con cousas boas, pois eliminaches as aseras da terra e dispuxeches o teu corazón para buscar a Deus.⁴E Ioxafat quedouse en Xerusalém, aínda que saía a visitar o pobo dende Beerseba ata a montaña de Efraín, para facelos volver a Iahveh, o Deus dos seus pais. ⁵E puxo xuíces en cada unha das cidades fortificadas de Xudá,⁶e díxolles aos xuíces: "mirade o que facedes, porque non xulgades pola autoridade dos homes, mais coa de Iahveh, que estará convosco cando pronunciedes cada sentenza. ⁷Polo tanto, que o temor de Iahveh estea convosco. Coidado co que facedes, porque con Iahveh, o noso Deus, non hai inxustiza nin aceptación de persoas nin subornos.⁸Ioxafat tamén estableceu en Xerusalém a algúns dos levitas e sacerdotes, así como cabezas de familias de Israel, para a administración de xustiza de Iahveh e para os preitos entre os habitantes de Xerusalém. ⁹E ordenoulles, dicindo: actuade sempre no temor de Iahveh, con fidelidade e cun corazón íntegro.¹⁰En calquera caso de preito por derramamento de sangue entre os vosos irmáns que habitan nas súas cidades, ou ben vos consulten sobre leis, mandamentos, estatutos ou decretos, advertídeos de que non pequen contra Iahveh, para que non chegue a ira sobre vós e sobre os vosos irmáns. Si o facedes así, estaredes libres de culpa.¹¹E velaquí, o sumo sacerdote Amarías presidirá calquera asunto de Iahveh, Zebadías, o fillo de Ismael e gobernador da casa de Xudá, calquera asunto respecto ao rei; e os levitas serán os vosos oficiais. Esforzádevos e a traballar, e que Iahveh estea coas persoas de ben!

Chapter 20

¹Pasado algún tempo, os fillos de Moab e os fillos de Amón, e con eles algúns dos fillos de Amón, marcharon á guerra contra Ioxafat. ²E chegaron os que lle informaron a Ioxafat, dicindo: vén contra ti unha gran multitude de Siria e de alén do mar, e xa están en Hazazon-Tamar, que é En-Guedi.³Entón Ioxafat tivo medo, e humillou o seu rostro para procurar a Iahveh, e proclamou un xaxún por todo Xudá. ⁴E xuntáronse os de Xudá para pedir axuda a Iahveh; e tamén acudiron de todas as cidades de Xudá para buscar a Iahveh.⁵E Ioxafat ergueuse na asemblea de Xudá e de Xerusalém, na casa de Iahveh, diante do vestíbulo novo. ⁶E dixo: Iahveh, Deus dos nosos pais, non es ti o Deus dos ceos? Non es ti quen goberna sobre todos os reinos das nacións? Na túa man non hai forza e poder, e ninguén te pode resistir? ⁷Non expulsaches ti, ó noso Deus, os habitantes desta terra de diante do teu pobo Israel e a deches para sempre á descendencia do teu amigo Abraham?⁸E habitaron nela, e construíron nela un santuario para o teu nome, dicindo: ⁹Se nos chega o mal, xa sexa con espada, peste ou a fame, congregarémonos diante de ti e desta casa, porque o teu nome está nesta casa, e na nosa angustia clamaremos a ti, e ti has nos escoitar e salvar.¹⁰E agora, aquí están os fillos de Amón, os de Moab e os do monte Seir, a quen non permitiches que Israel os invadira cando saía da terra de Exipto, senón que se desviou deles e non os destruíu; ¹¹e agora eles págannolo, vindo para expulsarnos da túa herdanza, a que nos deches en posesión.¹²Ó noso Deus! Non os castigarás ti? Porque non temos poder diante desta gran multitude que vén contra nós, nin sabemos que facer, por iso volvemos os nosos ollos cara ti. ¹³E todo Xudá permaneceu en pé diante de Iahveh, cos seus picariños, as súas mulleres e os seus fillos.¹⁴Enton o Espírito de Iahveh descendeu no medio da congregación sobre Iazhiel, fillo de Zacarías, fillo de Benaías, fillo de Ieiel, fillo de Matanias, levita dos fillos de Asaf, ¹⁵e dixo: "escoitádeme, todo Xudá e moradores de Xerusalém e ti, rei Ioxafat! Así vos di Iahveh: non teñades medo nin vos atemorizedes ante esta grande multitude, porque a batalla non é vosa, senón de Deus.¹⁶Descendede contra eles mañá. Eles soben pola costa de Sis, e atoparédelos no arroio, fronte ao deserto de Ieruel. ¹⁷Pero non teredes que loitar nesta ocasión. Estade quietos, e veredes a salvación que vos vai dar Iahveh. Ó Xudá e Xerusalém, non teñades medo nin vos atemorizedes! Saíde mañá contra eles, porque Iahveh está convosco.¹⁸Entón Ioxafat inclinou o rostro ata a terra, e tamén todo Xudá e os habitantes de Xerusalém inclináronse diante de Iahveh e adoraron a Iahveh. ¹⁹E os levitas, dos fillos de Coat e dos fillos de Coré, erguéronse para louvar con grandes voces a Iahveh, o Deus de Israel.²⁰De madrugada puxéronse en marcha cara o deserto de Tecoa. Cando saíron, Ioxafat ergueuse e dixo: "escoitádeme, Xudá e habitantes de Xerusalém: confiade en Iahveh, o voso Deus, e permanecede firmes; crede nos seus profetas e triunfaredes! ²¹E despois de consultar co pobo, dispuxo que algún, vestidos con ornamentos sagrados, cantaran e louvaran a Iahveh ao frente do exército dicindo: louvade a Iahveh, porque a súa misericordia é para sempre!²²E cando comezaron a entoar os cánticos de louvor, Iahveh fixo que os fillos de Amón, Moab e do monte Seír, cando viñan contra Xudá, caeran nas súas propias emboscadas e foron derrotados. ²³Pois os fillos de Amón e de Moab erguéronse contra os habitantes do monte Seír para matalos e destruílos; e cando acabaron cos habitantes do monte Seír, cada un axudou a destruír ao seu propio compañeiro.²⁴E cando Xudá chegou á torre onde se domina o deserto, miraron cara a multitude, e velaquí todos estaban mortos tendidos na terra, sen que puidera fuxir ninguén.²⁵E Ioxafat e o seu pobo foron para pillar o botín, e atoparon entre os cadáveres unha gran cantidade de riquezas, así como vestimentas preciosas, e tomaron para si, tanto que non puideron cargar con máis. E pasaron tres días a recoller o botín, porque era moito. ²⁶E o cuarto día reuníronse no val de Beracá, porque alí bendiciron ao Señor; por iso chámase a ese lugar val de Bendición ata hoxe.²⁷Despois volveron a Xerusalém cheos de ledicia, cada un dos de Xudá e os de Xerusalém, con Ioxafat á cabeza, porque Iahveh lles fixera festexar diante dos seus inimigos. ²⁸E chegaron a Xerusalém a son de arpas, cítaras e trompetas, entrando dese xeito na casa de Iahveh.²⁹E o temor de Deus caeu sobre todos os reinos desas terras, cando escoitaron que Iahveh loitara contra os inimigos de Israel. ³⁰E o reino de Ioxafat foi tranquilo, porque o seu Deus lle deu paz en todas partes.³¹Ioxafat reinou sobre Xudá. Tiña trinta e cinco anos cando comezou a reinar, e reinou vinte e cinco anos en Xerusalém. A súa nai chamábase Azuba, filla de Silhi. ³²E andou no camiño de Asa, o seu pai, e non se desviou del, facendo o recto diante dos ollos de Iahveh. ³³Pero non se abandonaron os lugares altos, pois o pobo aínda non tiña disposto o seu corazón cara o Deus dos seus pais.³⁴O resto dos feitos de Ioxafat, os primeiros e os derradeiros, están escritos nas historias de Iéhu, fillo de Hanani, incluídos no libro dos reis de Israel.³⁵Despois diso, Ioxafat, rei de Xudá, fixo amizade con Ocozías, rei de Israel, que obraba impíamente. ³⁶E xunguiuse a el para construír barcos para ir a Tarsis; e construíron os barcos en Esion-Gueber. ³⁷Entón Eliézer, fillo de Dodava, de Maresa, profetizou contra Ioxafat, dicindo: "por te aliares con Ocozías, Iahveh destruirá as túas obras". E os barcos zozobraron e non puideron ir a Tarsis.

Chapter 21

¹E Ioxafat durmiu cos seus pais, e enterrárono cos seus pais na cidade de David. E Ioram, seu fillo, reinou no seu lugar. ²Os seus irmáns eran os fillos de Ioxafat: Azarías, Iequiel, Zacarías, Azarías, Micael e Sefatías. Todos eles eran fillos de Ioxafat, rei de Israel; ³a eles, o seu pai deulles moitos presentes de ouro, prata e cousas preciosas, así como cidades fortificadas en Xudá; pero o reino deixouno a Ioram, porque era o seu fillo primoxénito.⁴Ioram foi elevado ao reino de seu pai, pero cando se fixo forte, matou a todos os seus irmáns coa espada, e tamén a algúns dos príncipes de Israel. ⁵Ioram tiña trinta e dous anos cando comezou a reinar, e reinou oito anos en Xerusalém.⁶E andou no camiño dos reis de Israel, como fixo a casa de Ahab, pois a súa muller era a filla de Ahab, e fixo o malo diante dos ollos de Iahveh. ⁷Pero Iahveh non quixo destruír a casa de David, por mor do pacto que fixo con el, de conformidade coa súa promesa de que lle daría unha lámpada a el e aos seus fillos para sempre.⁸Nos seis días, Edom rebelouse contra Xudá e fixeron que un rei reinara sobre eles. ⁹Pero Ioram avanzou cos seus capitáns e con todos os seus carros, e levantouse de noite atacou a Edom, que o tiña rodeado xunto cos capitáns dos carros. ¹⁰Ainda así, Edom continuou a rebelarse contra o dominio de Xudá ata o día de hoxe. Nese mesmo tempo Libna tamén se rebelou contra o seu poder, por canto tiña abandonado a Iahveh o Deus dos seus pais.¹¹Construíu ademáis, lugares altos nos montes de Xudá, e fixo que os habitantes de Xerusalém se prostituísen detrás deles, e obligou a Xudá a facer o mesmo.¹²Entón chegoulle unha carta do profeta Elías, dicindo: "isto é o que di Iahveh, o Deus de David, o teu pai: por non andares nos camiños de Ioxafat, o teu pai, nin nos camiños de Asa, rei de Xudá, ¹³senón que segues no camiño dos reis de Israel facendo que Xudá e os habitantes de Xerusalém se prostitúan, como o fan os da casa de Ahab, e por ter asasinado os teus irmáns, a familia do teu pai, que eran mellores ca ti; ¹⁴velaquí, Iahveh fará que o teu pobo, os teus fillos, as túas mulleres e todo o que tes, padezan unha gran plaga. ¹⁵E ti mesmo sufrirás moitas enfermidades, unha doenza nos teus intestinos, ata que as túas entrañas saian de ti por mor da enfermidade que se irá agravando cada día.¹⁶E Iahveh incitou contra Ioram a ira dos filisteos e dos árabes que estaban cos etíopes. ¹⁷E subiron contra Xudá, e invadiron a terra, e levaron todo o que atoparon na casa do rei, e tamén os seus fillos e ás súas mulleres; e non lle quedou máis fillo que Ioacaz, o máis novo de todos.¹⁸Despois de todo isto, Iahveh feriuno cunha enfermidade incurable nos intestinos. ¹⁹E co paso dos días, ao final de dous anos, saíronlle os seus intestinos por mor dunha enfermidade moi dura, e morreu sufrindo grandes dores. E o seu pobo non acendeu ningún lume para el, como fixeran polos seus pais. ²⁰Tiña trinta e dous anos cando comezou a reinar, e reinou oito anos en Xerusalém, Morreu sen que ninguén o lamentara, e enterrárono na cidade de David, pero non nos sepulcros dos reis.

Chapter 22

¹Os habitantes de Xerusalém fixeron que no seu lugar reinara Ocozías, o seu fillo menor, porque unhas bandas que viñeran dos árabes, asasinaron a todos os seus descendentes. Así reinou Ocozías fillo de Ioram, ²Ocozías tiña vinte e dous anos cando comezou a reinar, e reinou un ano en Xerusalém. A súa nai chamábase Atalía, filla de Omri. ³El tamén andou nos camiños da casa de Ahab, porque a súa nai era a súa conselleira para facer o mal.⁴E fixo o mal aos ollos de Iahveh , como a casa de Ahab, porque despois da morte do seu pai, aconsellábano para a súa ruína. ⁵Seguindo o seu consello, foi xunto a Ioram, fillo de Ahab, rei de Israel, á guerra contra Hazael, rei de Siria, en Ramot de Galaad, onde os sirios feriron a Ioram.⁶Este volveu para curarse en Jezreel das feridas que lle deron en Ramot, cando loitaba contra Hazael, rei de Siria. E Acazías, fillo de Ioram, rei de Xudá, baixou para ver a Ioram, fillo de Ahab, en Jezreel, porque estaba enfermo.⁷Mais a derrota de Ocozías era parte do plan de Deus, por ter ido a ver a Ioram. Ao chegar alí, saíu con Ioram contra Iehú, fillo de Nimsi, a quen Iahveh unxira para acabar coa casa de Ahab. ⁸E Iehú fixo xustiza contra a casa de Ahab, e atopou aos príncipes de Xudá e aos fillos dos irmáns de Ocozías, que servían a Ocozías, e matounos.⁹Tamén buscou a Ocozías ata prendelo cando o atoparon escondido en Samaria, e trouxérono diande de Iehú e matárono e enterrárono, porque dixeron: é o fillo de Ioxafat, que buscou a Iahveh con todo o seu corazón. E non quedou ninguén da casa de Ocozías para manter o reino.¹⁰Cando Atalía, a nai de Ocozías, viu que o seu fillo morrera, ergueuse para exterminar a toda a descendencia real da casa de Xudá. ¹¹Pero Ioxeba, filla do rei, tomou a Ioax, fillo de Ocozías, e levouno as escondidas de entre os fillos do rei que estaban a ser asasinados, e agachouno xunto a súa ama de cría nun dos apousentos. Deste xeito Ioxeba, filla do rei Ioram, esposa do sacerdote Iehoiadá, irmá de Ocozías, escoudeuno de Atalía e ela non puido matalo. ¹²E estivo con eles escondido na casa de Deus durante seis anos, mentres Atalía reinaba sobre o país.

Chapter 23

¹No sétimo ano, Iehoiadá fíxose forte e concertou un pacto cos capitáns Azarías, fillo de Ieroham, Ismael, fillo de Iohanan, Azarías, fillo de Obed, Maasías, fillo de Adaías, e Elisafát, fillo de Zicri, ²Eles percorreron Xudá para convocar os levitas de todas as cidades de Xudá e os príncipes das familias de Israel e chegaron a Xerusalém. ³Entón toda a congregación fixo un pacto co rei na casa de Deus. E Iehoiadá díxolles: velaquí o fillo do rei, que reinará, tal como falou Iahveh, sobre os fillos de David.⁴Isto é o que faredes: unha terceira parte de vós, os sacerdotes e os levitas que entran de servizo o sábado, fareces a garda nas portas. ⁵Outra terceira parte estará na casa do rei; e a outra terceira parte na porta do Fundamento; e todo o pobo estará nos atrios da casa de Iahveh.⁶Pero ninguén entrará na casa do Señor, só os sacerdotes e os levitas que prestan servizo; eles entrarán, porque están consagrados; e todo o pobo deberá gardar o mandato de Iahveh. ⁷Os levitas rodearán o rei, cada un coas súas armas na man; e quen entre na casa, será morto; e estaredes co rei, cando entre e cando saia.⁸E os levitas e todo Xudá fixeron todo o que ordenara o sacerdote Iehoiadá. E tomou cada un os seus homes, tanto os que entraban ao servizo o sábado como os que saían do sábado, porque o sacerdote Iehoiadá non disolveu ningunha das seccións. ⁹E Iehoiadá, o sacerdote, entregoulles aos capitáns as lanzas, escudos e adargas do rei David, que estaban na casa de Deus.¹⁰E ordenou a todo o pobo, cada un coa espada na man, desde o canto dereito do templo ata o esquerdo, diante do altar da casa e ao redor do rei. ¹¹Entón sacaron o fillo do rei e puxéronlle a coroa e o Testemuño e proclamárono rei. E Iehoiadá e os seus fillos unxírono dicindo: "viva o rei!"¹²Cando Atalía escoitou o ruído do pobo correndo e aclamando o rei, achegouse ao pobo na casa de Iahveh. ¹³E mirou e viu o rei en pé no estrado da entrada, e os capiáns e os trompetistas ao lado do rei, e todo o pobo da terra en festa e tocando as trompetas, e os cantores cos instrumentos musicais dirixindo as aclamacións. Entón Atalía rasgou as súas vestiduras e exclamou: "traizón! traizón!"¹⁴Pero Iehoiadá, o sacerdote, fixo saír aos capitáns que mandaban na tropa, e díxolles: "deixádea pasar entre as filas e matade coa espada a calquera que a siga! porque o sacerdote dixéralles: "non a matedes na casa de Iahveh". ¹⁵E abríronlle paso, e cando ela chegou á entrada da porta dos cabalos na casa do rei, matáronla alí.¹⁶E Iehoiadá fixo un pacto con todo o pobo e co rei, de que serían o pobo de Iahveh. ¹⁷Despois todo o pobo foi ao templo de Baal, e derrubárono, e racharon as súas imaxes en anacos e destruíron os seus altares, e deron morte a Matán, o sacerdote de Baal, diante dos altares.¹⁸E Iehoiadá encargou os ministerios da casa de Iahveh aos sacerdotes e levitas que David tiña distribuído na casa de Iahveh para ofrecer os holocaustos a Iahveh, conforme o escrito na lei de Moisés, con ledicia e cánticos, tal e como David dispuxera. ¹⁹Tamén estableceu os porteiros nas portas da casa de Iahveh, para que non entrase nada impuro de ningún xeito.²⁰E tomou os capitáns, e os nobles, aos maxistrados e a todo o pobo da terra, e fixo baixar ao rei dende a casa de Iahveh, e pasaron pola porta superior da casa real, e fixeron que o rei sentara sobre o trono do reino. ²¹E todo o pobo do país fixo festa, e a cidade quedou tranquila despois de que Atalía foi morta a espada.

Chapter 24

¹Ioax tiña sete anos cando comezou a reinar, e reinou corenta anos en Xerusalém. A súa nai chamábase Sibia, e era de Beerseba. ²E Ioax fixo o que estaba ben aos ollos de Iahveh durante todo o tempo do sacerdote Iehoiadá. ³Iehoiadá tomou para el dúas mulleres, e tivo fillos e fillas.⁴Despois disto, sucedeu que Ioax decidiu restaurar a casa de Iahveh. ⁵E reuniu os sacerdotes e os levitas e díxolles: "saíde polas cidades de Xudá e recollede cartos cada ano, de todo Israel, para reparar a casa do voso Deus, e dádevos présa". Pero os levitas non actuaron con celeridade.⁶Entón o rei chamou a Iehoiadá, o sacerdote principal, e díxolle: "por que non pediches aos levitas que trouxeran de Xudá e de Xerusalém a contribución que Moisés, o servo de Iahveh, ordenou á congregación de Israel para a tenda da Reunión?" ⁷Porque Atalía, a impía, e os seus fillos destruíron a casa de Deus, e ademais tiñan usado para os Baales todas as cousas consagradas da casa de Iahveh.⁸E o rei mandou facer entón un cofre, e puxérono fóra, na entrada da casa de Iahveh. ⁹E anunciaron en Xudá e en Xerusalém que trouxeran a contribución para Iahveh, aquilo que Moisés, servo de Deus, tiña prescrito para Israel no deserto. ¹⁰E todos os príncipes e todo o pobo alegráronse, e trouxeron e botaron no cofre ata que o encheron.¹¹E cando os levitas levaban o cofre ao escriba do rei, e vían que había moita prata, o escriba do rei e o secretario do sumo sacerdote libraban o cofre e volvían a poñelo no seu lugar. Así o fixeron diaramente e recolleron moito diñeiro. ¹²E o rei e Iehoiadá entregaban o diñeiro aos que facían o traballo na casa de Iahveh; e contrataban canteiros e carpinteiros para reparar a casa de Iahveh, así como ferreiros e artesáns do bronce para reparar a casa de Iahveh.¹³E os artesáns foron traballando, e as súas mans fixeron a obra, e restauraron a casa de Deus ao seu estado anterior e a fortaleceron. ¹⁴E cando remataron, trouxeron ao rei e a Iehoiadá o que quedaba da prata, e fixéronse con ela os utensilios para a casa de Iahveh: obxectos para o servizo e para os holocaustos, culleres e outros obxectos de ouro e de prata. E ofrecíanse holocaustos a cotío, todos os días de Iehoiadá, na casa de Iahveh.¹⁵Pero Iehoiadá chegou a vello e morreu cheo de días; tiña cento trinta anos cando morreu. ¹⁶E enterrárono na Cidade de David cos reis, porque fixo moito ben a Israel e a Deus e á súa casa.¹⁷Pero despois da morte de Iehoiadá, os príncipes de Xudá foron e inclináronse diante do rei, e o rei escoitounos. ¹⁸E abandonaron a casa de Iahveh, o Deus dos seus pais, e serviron ás aseras e os ídolos; e por mor da súa culpa, a ira caeu sobre Xudá e Xerusalém. ¹⁹Aínda así, Deus enviou profetas para que os volvesen a Iahveh, e eles testificaron contra eles, pero eles non os escoitaron.²⁰Entón o Espírito de Deus veu sobre Zacarías, fillo do sacerdote Iehoiadá, e el púxose diante do pobo e díxolles: "isto é o que di Deus: por que quebrantades os mandamentos de Iahveh? Non prosperaredes, porque por ter abandonado a Iahveh, El tamén vos deixará. ²¹Pero eles conspiraron contra el, e matárono a pedradas no patio da casa de Iahveh por mandato do rei. ²²Deste xeito, o rei Ioax non se lembrou da misericordia que o seu pai Iehoiadá tivo con el, senon que asasinou ao seu fillo, quen no momento de morrer exclamou: Iahveh está a míralo todo, e El xulgará!²³E o ano seguinte, o exército de Siria subiu contra el, e chegaron a Xudá e Xerusalém, e destruíron a todos os príncipes de entre o pobo, e enviaron ao rei de Damasco todo o seu botín. ²⁴E aínda que o exército de Siria atacou con poucos soldados, Iahveh entregou en mans deles un exército moi grande, porque tiñan abandonado o Señor, o Deus dos seus pais. Así executaron o xuízo contra Ioax.²⁵E cando os sirios se retiraron, deixándoo con moitos sufrimentos, os seus servos conspiraron contra el por causa do sangue dos fillos de Iehoiadá, o sacerdote, e ferírono no seu leito, e morreu. E sepultárono na cidade de David, pero non nos sepulcros dos reis. ²⁶Os que conspiraron contra el foron: Zabad, fillo de Simeat, a amonita, e Iehozabad, fillo de Simrit, a moabita.²⁷E dos fillos de Ioax, e de como se multiplicaron as profecías contra el, así como da restauración da casa de Deus, todo está escrito no relato do libro dos Reis. E reinou no seu lugar o seu fillo Amasías.

Chapter 25

¹Amasías tiña vinte e cinco anos cando comezou a reinar, e reinou vinte e nove anos en Xerusalém. A súa nai chamábase Iehoadán, de Xerusalém. ²El fixo o correcto aos ollos de Iahveh, aínda que non de todo corazón.³Cando se fixo firme no reino, matou os seus servos que tiñan asasinado a seu pai o o rei. ⁴Pero non matou os fillos deles, senón que cumpriu o que está escrito na lei, no libro de Moisés, onde Iahveh ordenou: "non morrerán os pais polos fillos nin os fillos polos pais, senón que cada un morrerá polo seu pecado".⁵Despois Amasías reuniu a todos os de Xudá e ordenounos segundo as súas familias, os capitáns de mil e capitán de centos, por todo Xudá e Benxamín, e fixo un censo deles, de todos os que tiñan vinte anos de idade ou máis, e resultaron trescentos mil escolleitos que podían saír á guerra equipados de lanza e escudo. ⁶Ademais contratou de Israel por cen talentos de prata, cen mil guerreiros valentes.⁷Pero un home de Deus veu a el e díxolle: "o rei non debe ir co exército de Israel, porque Iahveh non está con Israel nin con ningún dos fillos de Efraín. ⁸Se vas con eles á batalla, por moito que te esforces, Deus fará que caias diante do inimigo, porque Deus ten o poder para axudar ou para derrubar.⁹E Amasías preguntou ao home de Deus: e que imos facer cos cen talentos que dei ao exército de Israel? E o home de Deus respondeu: Iahveh ten para darche moito máis que isto. ¹⁰E Amasías despediu a tropa que viñera de Efraín, para que volvese para as súas casas. E eles irritáronse moito contra Xudá, e volveron para as súas casas enfurecidos.¹¹Pero Amasías fortaleceuse, e poñéndose na fronte do seu pobo foi ao Val do Sal e matou a dez mil dos fillos de Seír. ¹²E os fillos de Xudá tomaron vivos outros dez mil, e leváronos ao cume dunha rocha, e botáronos abaixo dende alí, e todos eles desfixéronse en anacos.¹³Pero os soldados que Amasías mandara volver para non ir con el á guerra atacaron as cidades de Xudá, desde Samaria ata Bet-Horón, e mataron a tres mil deles e tomaron un grande botín.¹⁴Cando Amasías volveu de matar os edomitas, trouxo os deuses dos fillos de Seír e colocounos diante de si, e adorounos queimando incenso para eles. ¹⁵E a ira de Iahveh encendeuse contra Amasías, e envioulle un profeta, que lle dixo: por que fuches tras os deuses que non salvaron o seu pobo da túa man?¹⁶E cando o profeta lle contaba estas palabras, el dixo: fixéronte asesor do rei? Cala dunha vez, queres que te maten? E o profeta desistiu, pero engadiu: agora sei que Deus decidiu destruírte, porque fixeches isto e non escoitas o meu consello.¹⁷E Amasías, rei de Xudá, tomou consello e enviou a Ioax, fillo de Ioacaz, fillo de Iehú, rei de Israel, dicindo: "ven, vexámonos as caras".¹⁸Entón Ioax, rei de Israel, mandou dicir a Amasías, rei de Xudá: "o cardo do Líbano mandou dicir ao cedro do Líbano: Dá a túa filla a meu fillo por muller. E pasou unha fera do Líbano e esmagou o cardo. ¹⁹Ti dis: vencín a Edom", e con iso o teu corazón enalteceuse. Agora, quédate na túa casa. Por que te queres meter nunha guerra contra a adversidade para caer ti e mais todo Xudá contigo?²⁰Pero Amasías non escoitou, porque así foi de Deus, para seren entregados na súa man por ter ido atrás dos deuses de Edom. ²¹Entón subiu Ioax, rei de Israel, e tamén Amasías, rei de Xudá, e enfrontáronse en Bet-semes, que pertence a Xudá. ²²E Xudá foi derrotado por Israel, e fuxiron cada un á súa tenda.²³E Ioax, rei de Israel, prendeu a Amasías, rei de Xudá, fillo de Ioax, fillo de Ioacaz, en Bet-Semes, e levouno a Xerusalém, e abriu unha brecha no muro de Xerusalém de catrocentos cóbados, dende a porta de Efraín ata a porta da esquina. ²⁴E levou todo o ouro e a prata e todos os utensilios que se atoparon na casa de Deus, na casa de Obed-Edom, e nos tesouros da casa do rei; e raptou os fillos dos príncipes, e volveu a Samaria.²⁵Amasías, fillo de Ioax, rei de Xudá, viviu quince anos despois da morte de Ioax, fillo de Ioacaz, rei de Israel. ²⁶O resto dos feitos de Amasías, os primeiros e os últimos, non están escritos no libro dos reis de Xudá e de Israel?²⁷E dende o momento en que Amasías se apartou de Iahveh, tramaron unha conspiración contra el en Xerusalém, e fuxiu a Laquis; pero mandaron tras el a Laquis e matáronlo alí. ²⁸E cargárono sobre uns cabalos, e enterrárono cos seus pais na cidade de Xudá.

Chapter 26

¹Entón todo o pobo de Xudá tomou a Uzías, que tiña dezaseis anos, e fixérono rei no lugar de seu pai Amasías. ²Foi el quen reconstruíu Elot e devolveuna a Xudá despois de que o rei Amasías durmira cos seus pais. ³Uzías tiña dezaseis anos cando comezou a reinar, e reinou cincuenta e dous anos en Xerusalém. A súa nai chamábase Iecolías, de Xerusalém.⁴E fixo o que é xusto aos ollos de Iahveh, segundo todo o que fixera Amasías, o seu pai. ⁵E persistiu en buscar a Deus durante os días de Zacarías, que lle daba entendemento nas visións de Deus. E nos días en que buscou a Iahveh, Deus fíxoo prosperar.⁶E saíu e loitou contra os filisteos e derrubou o muro de Gat, o muro de Iábneh e o muro de Asdod; e construíu cidades en Asdod e na terra dos filisteos. ⁷E Deus axudouno contra os filisteos, e contra os árabes que vivían en Gur-Baal, e contra os amonitas. ⁸E os amonitas pagaron tributo a Uzías, e a súa fama chegou ata a fronteira de Exipto, porque se fixo moi poderoso.⁹E Uzías construíu torres en Xerusalém xunto a porta da Esquina, e na entrada do Val e na esquina diante do muro, e fortificounas. ¹⁰Tamén edificou torres no deserto e cavou moitos pozos, porque tiña moito gando, tanto no deserto como na meseta; tamén tiña labregos e viñateiros nos montes e nas veigas, porque amaba a agricultura.¹¹Uzías tiña tamén un exército de guerreiros, que saían á guerra por escuadróns, segundo o rexistro que fixeran Ieiel, o escriba, Maseías, o gobernador, e Ananías, un dos oficiais do rei. ¹²O número total dos xefes de familias, homes de valor, foi de dous mil seiscentos. ¹³E baixo a súa dirección había un exército de trescentos sete mil cincocentos poderosos guerreiros, para axudar ao rei contra o inimigo.¹⁴E Uzías preparou para todo o exército escudos, lanzas, helmos, coirazas, arcos e hondas para tirar pedras. ¹⁵E fixo en Xerusalém máquinas, inventadas por enxeñeiros, para ser colocadas nas torres e nas fortalezas, para lanzar frechas e grandes pedras. E a súa fama extendeuse moito, porque foi axudado marabillosamente, ata que chegou a ser forte.¹⁶Pero cando se fortaleceu, o seu corazón enalteceuse para a súa ruína, e foi infiel a Iahveh, o seu Deus, pois chegou a entrar no templo de Iahveh para queimar incenso no altar do incenso. ¹⁷E o sacerdote Azarías entrou detrás del xunto con oitenta sacerdotes de Iahveh, homes valentes ¹⁸que se plantaron diante do rei Uzías para dicirlle: "Uzías, non che corresponde a ti queimar incenso a Iahveh, senón aos sacerdotes fillos de Aarón, consagrados para queimar incenso! Sae do santuario, pois fuches infiel, e isto non che será tomado como honra diante de Iahveh Deus.¹⁹Pero Uzías, que tiña o incensario na súa man para queimar incenso, estaba cheo de rabia, e irritouse contra os sacerdotes, e a lepra brotou na súa fronte, diante dos sacerdotes, na casa de Iahveh, xunto ao altar do incenso. ²⁰E cando o sumo sacerdote Azarías e todos os sacerdotes volvéronse cara a el, velaquí que toda a súa fronte estaba leprosa; entón fixérono saír correndo de alí, e el mesmo saíu a toda présa, porque Iahveh o tiña ferido.²¹E o rei Uzías foi leproso ata o día da súa morte, e viviu leproso nunha casa aillada, porque foi excluído da casa de Iahveh. E Iotam, o seu fillo, quedou a cargo da casa real, xulgando o pobo do país.²²O resto dos feitos de Uzías, dende os primeiros ata os últimos, foron escritos polo profeta Isaías, fillo de Amós. ²³E Uzías durmiu cos seus pais, e enterrárono cos seus pais no campo dos sepulcros reais, porque dixeron: é leproso. E reinou no seu lugar Iotam, o seu fillo.

Chapter 27

¹Iotam tiña vinte e cinco anos cando comezou a reinar, e reinou dezaseis anos en Xerusalém. A súa nai chamábase Ierusah, filla de Zadoc. ²E fixo o que estaba ben aos ollos de Iahveh, conforme todo o que fixo Uzías, seu pai. Só que non entrou no santuario de Iahveh. Pero o pobo continuou a corromperse.³Foi el quen construíu a entrada superior da casa de Iahveh, e fixo moitas edificacións sobre a muralla de Ofel. ⁴Tamén construíu cidades na rexión montañosa de Xudá, e construíu fortalezas e torres nos bosques.⁵Tamén loitou contra o rei dos fillos de Amón, e venceunos; e os fillos de Amón déronlle ese ano cen talentos de prata, dez mil toneis de trigo e dez mil toneis de cebada. Os fillos de Amón pagáronlle o mesmo no segundo e no terceiro ano.⁶E así Iotam se fortaleceu, porque dispuxo os seus camiños diante de Iahveh o seu Deus. ⁷O resto dos feitos de Iotam, todas as súas guerras e os seus camiños, están escritos no libro dos reis de Israel e de Xudá.⁸Tiña vinte e cinco anos cando comezou a reinar, e reinou en Xerusalém dezaseis anos. ⁹E Iotam durmiu cos seus pais, e sepultárono na cidade de David; e reinou no seu lugar Acaz, o seu fillo.

Chapter 28

¹Acaz tiña vinte anos cando comezou a reinar, e reinou dezaseis anos en Xerusalém, pero non fixo o que estaba ben aos ollos de Iahveh , como o seu pai David. ²senón que andou nos camiños dos reis de Israel, e tamén fixo imaxes fundidas para os Baales.³El mesmo queimou incenso no val de Ben-Hinom e fixo pasar aos seus fillos polo lume, segundo as abominacións das nacións que Iahveh expulsara de diante dos fillos de Israel. ⁴Tamén ofreceu sacrificios e queimou incenso nas colinas, nos outeiros e debaixo de cada árbore frondosa.⁵Por iso Iahveh o seu Deus, entregouno nas mans do rei de Siria, que o derrotou e levou moitos prisioneiros a Damasco. Tamén foi entregado nas mans do rei de Israel, que lle inflinxiu unha gran derrota. ⁶Porque Peca, fillo de Remalías, matou en Xudá nun só día a cento vinte mil homes, todos eles homes de valor, por teren abandonado a Iahveh, o Deus dos seus pais.⁷Tamén Zicri, un home de valentía de Efraín, matou a Maasías, fillo do rei, e a Azricam, o mordomo do palacio, e a Elcaná, o segundo despois do rei. ⁸E os fillos de Israel levaron presos dos seus irmáns a douscentos mil, entre mulleres, mozos e mozas. Tomaron deles ademais un gran botín, e levárono a Samaria.⁹Pero había alí un profeta de Iahveh, chamado Obed, que saíu ao encontro do exército que ía a Samaría e díxolles: velaquí, por mor da ira contra Xudá, Iahveh, o Deus dos vosos país, entregounos na vosa man, pero o furor con que os matastes chegou ata os ceos. ¹⁰E pensades en someter aos de Xudá e de Xerusalém para que sexan os vosos servos e servas. Non pecastes xa dabondo contra Iahveh, o voso Deus? ¹¹Agora, pois, escoitádeme e facede volver os prisioneiros que fixestes dos vosos irmáns, porque a ardente ira de Iahveh está contra vós.¹²Entón algúns dos príncipes dos fillos de Efraín, Azarías, fillo de Xoanan, Berequías, fillo de Mesilemot, Ezequías, fillo de Salum, e Amasa, fillo de Hadlai, erguéronse contra os que viñan da guerra. ¹³E dixéronlles: "Non traiades aquí os prisioneiros, porque o pecado contra Iahveh caerá enriba de nós. Porque queredes engadir aos nosos pecados e á nosa culpa, sendo que a nosa culpa é grande, para que o lume da súa ira caia sobre Israel?¹⁴Entón os homes armados deixaron os prisioneiros e o botín diante dos príncipes e toda a congregación. ¹⁵E levantáronse os homes que foron nomeados, e tomaron os prisioneiros, e vestiron cos despoxos a todos os que estaban espidos, e déronlles sandalias e fixeron que comeran e beberan, e unxíronos e levaron os máis débiles en burros ata Xericó, a cidade das palmeiras, preto dos seus irmáns; e eles volveron a Samaria.¹⁶Naquel tempo o rei Acaz enviou a pedir axuda aos reis de Asiria. ¹⁷Porque os edomitas viñeron e atacaron a Xudá e fixeron algúns prisioneiros. ¹⁸Tamén os filisteos saquearon as cidades do deserto e do sur de Xudá, e tomaron Bet-Semes, Aialón, Guederot, Soco e as súas vilas, e Timna e as súas vilas, e Guimzo e as súas vilas, e establecéronse alí.¹⁹Porque Iahveh humillou deste xeito a Xudá por causa de Acaz, rei de Xudá, que trouxera o desenfreno a Xudá, e transgredira gravemente contra Iahveh. ²⁰E Tiglath-Pileser, rei de Asiria, foi a el, pero aflixiuno en lugar de fortalecelo, ²¹porque Acaz tiña expoliado a casa de Iahveh, e a casa real, e a dos príncipes, para pagar ao rei de Asiria, o que non lle serviu para nada.²²Por se fora pouco, nese tempo de anguria, o rei Acaz, aumentou aínda máis a súa infidelidade a Iahveh, ²³pois ofreceu sacrificios aos deuses de Damasco, que o tiñan vencido, e dicía: xa que os deuses dos reis de Siria axudáronos a eles, voulles ofrecer eu tamén sacrificios para que me axuden a min. Pero eles foron a causa da ruína para el e para todo Israel.²⁴Ademais, Acaz reuniu os utensilios da casa de Deus e fíxoos pedazos, e pechou as portas da casa de Iahveh, e fixo altares en todos os recantos de Xerusalém. ²⁵Tamén fixo lugares altos para queimar incenso a outros deuses en todas as cidades de Xudá, provocando deste xeito a ira de Iahveh, o Deus dos seus pais.²⁶O resto dos seus feitos e todos os seus camiños, os primeiros e os últimos, están escritos no libro dos Reis de Xudá e de Israel. ²⁷E Acaz durmiu cos seus pais, e sepultárono na cidade, en Xerusalém, pero non nos sepulcros dos reis de Israel. E Ezequías, o seu fillo, reinou no seu lugar.

Chapter 29

¹Ezequías tiña vinte e cinco anos de idade cando comezou a reinar, e reinou vinte e nove anos en Xerusalém. A súa nai chamábase Abías, filla de Zacarías. ²E fixo o que estaba ben aos ollos de Iahveh segundo todo o que fixera David, o seu pai.³O primeiro ano do seu reinado, no primeiro mes, abriu as portas da casa de Iahveh e reparounas. ⁴E fixo vir os sacerdotes e os levitas e reuniunos na praza oriental. ⁵E díxolles: "escoitádeme, levitas! Santificádevos e santificade a casa de Iahveh, o Deus dos vosos pais, e quitade a inmundicia do santuario.⁶Porque os nosos pais foron rebeldes e fixeron o mal aos ollos de Iahveh, o noso Deus, abandonárono e apartaron o seus rostros do tabernáculo de Iahveh, dándolle as costas. ⁷Por se fora pouco, pecharon as portas do atrio e apagaron as lámpadas, e non queimaron incenso nin ofreceron holocaustos no santuario ao Deus de Israel.⁸Por iso, a ira de Iahveh veu sobre Xudá e Xerusalém, e El entregounos ao asombro, a maldición e a burla, como estades mirando cos vosos propios ollos. ⁹Porque os nosos pais caeron pola espada, e os nosos fillos, as nosas fillas e as nosas mulleres están cativos por iso.¹⁰Agora, pois, teño no meu corazón o facer un pacto con Iahveh, o Deus de Israel, para que a súa ardente ira se aparte de nós. ¹¹Fillos meus, non sexades neglixentes, porque Iahveh escolleuvos para estar diante del para servilo, para serdes os seus ministros e para queimarlle incenso.¹²Entón levantáronse os levitas Maat, fillo de Amasai, e Xoel, fillo de Azarías, dos fillos de Coat; dos fillos de Merari, Quis, fillo de Abdi, e Azarías, fillo de Iehalelel; dos fillos de Guersón, Xoá, fillo de Zima, e Eden, fillo de Ioah; ¹³dos fillos de Elizán, Simri e Ieiel; dos fillos de Asaf, Zacarías e Matanías; ¹⁴dos fillos de Heman, Iehiel e Simei; dos fillos de Iedutún, Semaías e Uziel.¹⁵Estes reuniron os seus irmáns, e santificáronse, e entraron para limpar a casa de Iahveh, segundo o mandamento do rei, segundo as palabras de Iahveh. ¹⁶E os sacerdotes entraron no interior da casa de Iahveh para limpala, e sacaron toda a inmundicia que atoparon no santuario de Iahveh ao patio da casa de Iahveh; e os levitas levaron todo para fóra, ao torrente Cedrón. ¹⁷Comezaron a santificarse o día un do primeiro mes, e o oitavo día do mesmo mes chegaron ao pórtico de Iahveh. Santificaron a casa de Iahveh durante oito días, e remataron no décimo sexto día do primeiro mes.¹⁸Entón foron diante do rei Ezequías e dixéronlle: "limpamos toda a casa de Iahveh, o altar do holocausto e todos os seus utensilios, a mesa da proposición e todos os seus utensilios". ¹⁹E tamén preparamos e santificamos todos os utensilios que o rei Acaz desbotou durante o seu reinado, por mor da sua infidelidade, e velaquí están diante do altar de Iahveh.²⁰E o rei Ezequías ergueuse moi cedo e reuniu os príncipes da cidade, e subiu á casa de Iahveh. ²¹E trouxeron sete touros, sete carneiros, sete años e sete machos cabríos para a expiación do reino, do santuario e de todo Xudá; e mandou aos sacerdotes, fillos de Aarón, que os ofreceran no altar de Iahveh.²²Mataron os touros e os sacerdotes recolleron o sangue e asperxérona cara o altar; despois mataron os carneiros e asperxeron o sangue cara o altar; e tamén mataron os años e asperxeron o sangue cara o altar. ²³E trouxeron os machos cabríos para a ofrenda expiatoria diante do rei e toda a congregación, e puxeron as súas mans sobre eles. ²⁴E os sacerdotes degoláronos, e fixeron unha ofrenda expiatoria co seu sange sobre o altar, para facer expiación por todo Israel, porque o rei tiña ordenado que o holocausto e a ofrenda fora feita a favor de todo Israel.²⁵Tamén colocou os levitas na casa de Iahveh con pratiños, salterios e arpas, segundo o mandamento de David, de Gad, o vidente do rei, e do profeta Natán, pois ese mandamento procedía de Iahveh a través dos seus profetas. ²⁶E os levitas puxéronse en pé cos instrumentos de David, e os sacerdotes coas trompetas.²⁷Entón Ezequías mandou ofrecer o holocausto sobre o altar, e cando comenzou o holocausto, tamén se iniciou o canto de Iahveh coas trompetas e os instrumentos de David, rei de Israel. ²⁸E toda a congregación prostrouse mentres entoaban cantigas e resoaban as trompetas, todo ata que se consumiu o holocausto.²⁹E cando o holocausto se consumiu, o rei e todos os que estaban con el inclináronse e adoraron. ³⁰E o rei Ezequías e os príncipes ordenaron aos levitas que louvaran a Iahveh coas palabras de David e de Asaf, o vidente. E eles louvaron con grande xúbilo e inclináronse e adoraron.³¹Entón Ezequías tomou a palabra e dixo: "agora vós dedicastes a Iahveh; achegádevos e traede sacrificios e ofrendas de gratitude á casa de Iahveh". E a congregación trouxo sacrificios e ofrendas de gratitude, e todos os de corazón ben disposto trouxeron holocaustos.³²E o número de holocaustos que a congregación trouxo foi de setenta bois, cen carneiros e douscentos años, todos para o holocausto para Iahveh. ³³E foron consagrados tamén seiscentos bois e tres mil ovellas.³⁴Pero os sacerdotes eran poucos e non podían degolar tantos animais, polo que contaron coa axuda dos seus irmáns os levitas, ata que o traballo quedou rematado, e ata que os demais sacerdotes estiveran santificados, porque os levitas tiñan un corazón mais disposto a santificarse que os propios sacerdotes.³⁵E houbo moitos holocaustos, ademais da graxa das ofrendas de paz, e as libacións para cada holocausto. Así quedou restaurado o servizo na casa de Iahveh. ³⁶E Ezequías e todo o pobo alegráronse de que Deus movese de tal xeito o pobo, pois todo foi feito axiña e de improviso.

Chapter 30

¹Ezequías enviou por todo Israel e Xudá, e tamén escribiu cartas a Efraín e a Manasés, para que viñesen á casa de Iahveh en Xerusalém a preparar a Pascua a Iahveh, o Deus de Israel. ²Porque o rei e tomara consello cos seus príncipes e con toda a congregación de Xerusalém de celebrar a Pascua no segundo mes. ³Porque non puideron celebrala no tempo que lle pertencía, porque os sacerdotes non se santificaran en número suficiente e o pobo non tivera oportunidadde de reunirse en Xerusalém.⁴E iso agradou ao rei e a toda a congregación. ⁵E decidiron enviar unha mensaxe por todo Israel, dende Beerseba ata Dan, para que viñesen a celebrar a Pascua de Iahveh, o Deus de Israel, en Xerusalém, porque non a celebraron como estaba escrito, dende moitos anos.⁶E os mensaxeiros percorreron todo Israel e Xudá levando as cartas do rei e das súas autoridades, e proclamando por orde real: fillos de Israel, volvédevos a Iahveh, o Deus de Abraham, Isaac e Israel, e El volverase ao remanente que fuxiu da man dos reis de Asiria.⁷Non sexades como os vosos pais e os vosos irmáns, que foron infieis a Iahveh, o Deus dos seus pais, quen os entregou á desolación, como podedes ver. ⁸Polo tanto, non sexades tercos coma os vosos pais, sometédevos a Iahveh, e vinde ao seu santuario, que El consagrou para sempre. Servide a Iahveh, o voso Deus, e a súa ardente ira hase afastar de vós. ⁹Porque, se vos volvedes a Iahveh, os vosos irmáns e os vosos fillos atoparán misericordia diante dos que os levaron como prisioneiros, e regresarán a esta terra; pois Iahveh, o voso Deus, é clemente e misericordioso e se vos volvedes a El, non apartará a sua face de vós.¹⁰E os mensaxeiros foron de cidade en cidade pola terra de Efraín e de Manasés, ata a rexión de Zabulón; pero moitos ríronse e burláronse deles. ¹¹Aínda así, algúns de Aser, de Manasés e de Zabulón humilláronse e foron a Xerusalém. ¹²Tamén en Xudá a man de Deus estaba con eles para darlles un corazón para cumprir o mandato do rei e das autoridades, segundo a palabra de Iahveh.¹³E reuniuse en Xerusalém unha grande multitude para celebrar a festa dos pans sen lévedo no segundo mes: unha congregación moi numerosa. ¹⁴E levantándose removeron os altares que había en Xerusalém, e quitaron todos os altares onde se queimaba incenso, e botáronos ao torrente Cedrón. ¹⁵Deseguido, o día catorce do mes segundo sacrificaron a pascua; e os sacerdotes e os levitas que aínda estaban impuros, avergoñáronse e santificáronse, e levaron holocaustos á casa de Iahveh.¹⁶E ocuparon os postos que lles correspondía segundo á lei de Moisés, home de Deus. Os sacerdotes asperxeron o sangue que recibían da man dos levitas. ¹⁷Porque había moitos na congregación que non se santificaran, por iso os levitas degolaban o año pascual para aqueles que estaban impuros, co fin de santificalos para o Señor.¹⁹¹⁸Porque moita xente de Efraín, de Manasés, de Isacar e de Zabulón non se purificara, senón que comeron a Pascua sen axustarse o que estaba escrito. v. 19 Pero Ezequías orou por eles, dicindo: que Iahveh, que é bo, sexa propicio a todo aquel que dispuxo o seu corazón para buscar a Deus, a Iahveh o Deus dos seus pais, aínda que non o faga segundo á purificación do santuario. ²⁰E o Señor escoitou a Ezequías e curou o pobo.²¹E os fillos de Israel que se atopaban en Xerusalém celebraron a solemne festa dos pans sen lévedo durante sete días con grande ledicia; e os levitas e os sacerdotes louvaron a Iahveh día tras día con instrumentos resoantes. ²²E Ezequías falou ao corazón de todos os levitas, que amosaban un bo entendemento no servizo de Iahveh. E comeron do sacrificado na festa durante sete días, ofrecendo sacrificios de paz e dando grazas a Iahveh, o Deus dos seus pais.²³E toda a congregación decidiu prolongar a festa sete días máis, e celebraron sete días máis con gran xúbilo, ²⁴porque Ezequías, rei de Xudá, ofreceu á congregación mil bois e sete mil ovellas; e tamén os príncipes ofreceron ao pobo mil bois e dez mil ovellas; e moitos dos sacerdotes se santificaron.²⁵E toda a congregación de Xudá, e os sacerdotes e os levitas, e todo o pobo que viñera de Israel, e os estranxeiros que viñeran da terra de Israel e que vivían en Xudá, alegráronse. ²⁶E houbo grande ledicia en Xerusalém, pois dende os días de Salomón, fillo de David, rei de Israel, non houbo nada semellante en Xerusalém. ²⁷E os sacerdotes e os levitas erguéronse e bendixeron o pobo, e a súa voz foi escoitada, e a súa oración chegou á morada da santidade nos ceos.

Chapter 31

¹Feitas todas estas cousas, todos os israelitas que se atopaban alí saíron polas cidades de Xudá e quebraron as columnas, destruíron os lugares altos e os altares en todo Xudá e en Benxamín, e tamén en Efraín e en Manasés, ata acabar con todo. Despois os fillos de Israel volveron ás suas cidades, cada un á súa herdanza.²E Ezequías restableceu os turnos dos sacerdotes e dos levitas segundo as súas clases, cada un segundo o seu servizo, tanto os dos sacerdotes como os dos levitas, para os holocaustos e as ofrendas de paz, para que serviran e deran grazas e louvaran nas portas dos atrios de Iahveh. ³O rei fixo unha contribución da súa propiedade para os holocaustos da mañá e da tarde, e para os holocaustos dos días de repouso, das novas lúas e dos tempos sinalados, como está escrito na lei de Iahveh.⁴Tamén ordenou ao pobo que vivía en Xerusalém dar a porción que correspondía aos sacerdotes e os levitas, para que se adicaran á lei de Iahveh. ⁵E cando se fixo público este edicto, os fillos de Israel trouxeron en abundancia as primicias do trigo, do viño, do aceite, do mel e de todos os froitos da terra. Tamén trouxeron en abundancia a décima parte de todo.⁶Tamén os fillos de Israel e de Xudá que vivían nas cidades de Xudá trouxeron a décima parte dos bois e das ovellas, e a décima parte das cousas santas consagradas a Iahveh, o seu Deus, dispoñéndoos en montóns. ⁷No terceiro mes comezaron a formar eses montóns e remataron no sétimo mes. ⁸E cando Ezequías e os príncipes chegaron e viron os montóns, bendiciron a Iahveh e ao seu pobo Israel.⁹E Ezequías preguntou aos sacerdotes e aos levitas sobre os montóns. ¹⁰E o gran sacerdote Azarías, da casa de Sadoc, respondeulle: "dende que comezaron a traer as ofrendas á casa de Iahveh, comemos e saciámonos e aínda sobrou moito, porque Iahveh bendiciu o seu pobo e aínda sobrou unha gran cantidade". ¹¹E Ezequías ordenou preparar cámaras na casa de Iahveh, e foron preparadas, ¹²e alí depositaban fielmente as ofrendas, os décimos e as cousas consagradas. E o levita Conanías, estaba ao frente de todo aquilo como xefe, e o seu segundo era Simei o seu irmán. ¹³Iehiel, Azazías, Nahat, Asael, Ierimot, Iozabad, Eliel, Ismaquías, Maat e Benaías eran supervisores baixo o mando de Conanías e Simí, seu irmán, segundo o mandamento do rei Ezequías e de Azarías, o príncipe da casa de Deus.¹⁴E o levita Coré, fillo de Imná, gardián da porta oriental, estaba encargado das ofrendas voluntarias de Deus, e da distribución da ofrenda sagrada a Iahveh e das cousas santísimas. ¹⁵E os seus asistentes eran Eden, Miniamin, Iesúa, Semaías, Amarías e Secanías, nas cidades dos sacerdotes, para distribuír con fidelidade as súas porcións aos seus irmáns, tanto aos maiores como aos máis pequenos, segundo os seus grupos.¹⁶Xunto cos varóns de tres anos e máis, e todo o que entraban na casa de Iahveh para o seu servizo, segundo as súas tarefas e as súas categorías.¹⁷Así como os sacerdotes que estaban inscritos pola sua xenealoxía segundo as súas casas paternas, e os levitas, dende os vinte anos de idade en diante, segundo as súas tarefas e as súas categorías. ¹⁸Os que se inscribiron eran todos os seus pequenos, as súas mulleres, os seus fillos e as súas fillas en toda a congregación, porque se consagraron fielmente en santidade. ¹⁹E tamén para os fillos de Aarón, os sacerdotes, que vivían nos arrabaldes das cidades, había homes nomeados en cada unha das ciudades para repartir as súas porcións a todos os varóns dos sacerdotes e a todos os que eran recoñecidos polas súas xenealoxías entre os levitas.²⁰Así fixo Ezequías en todo Xudá, obrando o que era bo, xusto e verdadeiro diante de Iahveh, o seu Deus. ²¹En todo o que comezou a facer no servizo da casa de Deus, e segundo a lei e os mandamentos, buscou ao seu Deus con todo o seu corazón e prosperou.

Chapter 32

¹Despois destas cousas e de tal fidelidade, Senaquerib, rei de Asiria, veu e invadiu Xudá, e sitiou as cidades fortificadas e propúxose asaltalas.²E cando Ezequías viu que Senaquerib viñera e que estaba decidido a loitar contra Xerusalém, ³resolveu, xunto aos seus príncipes e aos seus homes de valor, cegar as augas das fontes que estaban fóra da cidade, e eles apoiárono. ⁴Reuniuse entón unha multitude de xente, e obstruíron todas as fontes e o río que fluía por toda a rexión, dicindo: por que os reis de Asiria, cando veñan, han atopar auga?⁵Despois disto, Ezequías fortaleceu o seu corazón e reconstruíu todo o muro que tiña sido derrubado e ergueu torres sobre el, e levantou outro muro por fóra, e fortificou o terraplén da cidade de David, e tamén fixo moitas espadas e escudos.⁶E colocou capitáns sobre o pobo, e reuniunos diante del na praza da porta da cidade, e falou con eles, dicindo: ⁷esforzádeos e tede valor! Non teñades medo nin vos acovardedes diante do rei de Asiria nin de toda a multitude que está con el; porque quen está connosco é maior ca quen está con el. ⁸Con el está un brazo de carne, pero con nós está Iahveh, o noso Deus, para axudarnos e loitar as nosas batallas. E o pobo apoiouse nas palabras de Ezequías, rei de Xudá.⁹Despois disto, Senaquerib, rei de Asiria, enviou a Xerusalém aos seus servos, mentres estaba a asediar Laquis con todas as súas forzas, a Ezequías, rei de Xudá, e a todos os xudeus que estaban en Xerusalém, dicindo: ¹⁰así di Senaquerib, rei de Asiria: en que confiades, para vos quedar dentro das fortificacións de Xerusalém?¹¹Non vos está enganando Ezequías para facervos morrer de fame e sede, cando di: 'Iahveh, o noso Deus, nos librará da man do rei de Asiria'? ¹²Non é ese o mesmo Ezequías quen eliminou os lugares altos e os seus altares e ordenou a Xudá e a Xerusalém dicindo: 'só ante este altar adoraredes e sobre el queimaredes incenso?'¹³Non sabedes o que eu e os meus pais fixemos a todos os pobos dos países? Puideron os deuses das nacións destas terras librar o seu pobo da miña man? ¹⁴Cal de entre todos os deuses destas nacións que destruíron os meus pais, puido librar o seu pobo da miña man, de xeito que o voso Deus poida librarvos da miña man? ¹⁵Polo tanto, non vos deixedes enganar por Ezequías que vos fai crer estas cousas, porque ningún deus de todas as nacións e de todos os reinos foi quen de librar o seu pobo da miña man e da man dos meus país. Moito menos o voso Deus vos librará da miña man!¹⁶E moitas outras cousas falaron os seus servos contra o Iahveh Deus e contra o seu servo Ezequías. ¹⁷Ademais, escribiu cartas para blasfemar contra Iahveh, o Deus de Israel, e falou contra el, dicindo: "así como os deuses das nacións dos países non puideron librar o seu pobo da miña man, tampouco o Deus de Ezequías poderá librar o seu da miña man".¹⁸E eles gritaron a gran voz na lingua hebrea ao pobo de Xerusalém que estaba sobre as murallas, para asustalos e intimidalos e así poder tomar a cidade. ¹⁹E falaron contra o Deus de Xerusalém como contra os deuses dos pobos da terra, obra das mans dos homes.²⁰E o rei Ezequías e o profeta Isaías, fillo de Amós, oraron por isto e clamaron aos ceos. ²¹E Iahveh enviou un anxo que destruíu a todos os guerreiros esforzados, aos capitán e xefes, no campamento do rei de Asiria, quen regresou á su aterra cheo de vergoña; e cando entrou no templo do seu deus, os seus propios fillos matárono alí coa espada.²²Así salvou Iahveh a Ezequías e aos habitantes de Xerusalém da man de Senaquerib, rei de Asiria, e da man de calquer outro, e lles deu descanso por todas partes. ²³E moitos trouxeron ofrendas a Xerusalém para Iahveh e presentes para Ezequías, rei de Xudá, quen despois diso foi moi grande diante de todas as nacións.²⁴Naqueles días, Ezequías enfermou e estaba a piques de morrer, pero orou a Iahveh, quen lle respondeu e lle deu un sinal. ²⁵Pero Ezequías non agradeceu o favor que tiña recidibo, senón que o seu corazón enalteceuse polo que a ira chegou sobre el e sobre Xudá e Xerusalém. ²⁶Entón Ezequías, despois de que o seu corazón se enalteceu, humillouse, tanto el como os habitantes de Xerusalém, e a ira de Iahveh non chegou sobre eles nos días de Ezequías.²⁷E Ezequías tivo moitas riquezas e honra, e obtivo tesouros de prata e ouro, pedras preciosas, perfumes, escudos e todo tipo de xoias preciosas. ²⁸Tivo tamén silos para o trigo, o viño e o aceite, e cortes para todo tipo de animais e curros para os rabaños. ²⁹Tamén adquiriu cidades, pois tiña ovellas e toda clase de gando en abundancia, porque Deus lle deu moitas riquezas.³⁰Ese mesmo Ezequías cubriu o manantial superior das aufas do Guihón, desviándoas por abaixo cara a parte occidental da cidade de David. E Ezequías prosperou en todo o que fixo. ³¹Pero cando os príncipes de Babilonia enviaron mensaxeiros para preguntar sobre o prodixio que tiña acontecido no país, Deus permitiu que fora probado, para dar a coñecer todo o que había no seu corazón.³²O resto dos feitos de Ezequías e as súas boas obras están escritos na profecía do profeta Isaías, fillo de Amós, e no libro dos reis de Xudá e de Israel. ³³Ezequías morreu e foi sepultado no lugar máis alto dos sepulcros dos fillos de David. Todo Xudá e Xerusalém rendíronlle honra na súa morte. E o seu fillo Manasés reinou no seu lugar.

Chapter 33

¹Manasés tiña doce anos cando comezou a reinar, e reinou cincuenta e cinco anos en Xerusalém. ²E fixo o mal aos ollos de Iahveh , segundo as abominacións das nacións que Iahveh expulsara de diante dos fillos de Israel. ³Reedificou os altos que o seu pai Ezequías derrubara, ergueu altares para os baales e fixo aseras e adorou e serviu a todo o exército dos ceos.⁴E construíu altares na casa de Iahveh, da que o Señor dixo: en Xerusalém permanecerá o meu nome para sempre. ⁵Tamén construíu altares a todo o exército dos ceos nos dous atrios da casa de Iahveh . ⁶Fixo pasar os seus fillos polo lume no val de Ben-Hinom, e practicou a maxia, a adivinación e a bruxería, e consultou os espíritos dos mortos, e practicou o espiritismo. Fixo todo o posible para provocar a ira a Iahveh, facendo o malo aos seus ollos.⁷E colocou na casa de Deus a imaxe do ídolo que fabricara, da que Deus tiña dito a David e ao seu fillo Salomón: nesta casa e en Xerusalém, a que escollín entre todas as tribos de Israel, poñerei o meu nome para sempre. ⁸E nunca máis farei que o pé de Israel saia da terra que dei aos vosos pais, con tal de que teñan conta de poñer en práctica todo o que eu lles mandei, toda a lei, os estatutos e os mandamentos que lles dei a Moisés. ⁹E Manasés levou a Xudá e aos habitantes de Xerusalém a facer máis mal do que as nacións que Iahveh destruíu de diante dos fillos de Israel.¹⁰E Iahveh falou a Manasés e ao seu pobo, pero eles non prestaron atención; ¹¹e debido a iso, Iahveh trouxo contra eles os capitáns do exército do rei de Asiria, que prenderon a Manasés con garfos e atárono con cadeas de bronce levándoo a Babilonia.¹²Pero cando se atopou en tal angustia, orou a Iahveh o seu Deus, humillándose diante do Deus dos seus pais. ¹³E orou a El, e suplicoulle, e El amosou a súa misericordia e escoitou a súa suplica, e fíxoo volver a Xerusalém, ao seu reino. E Manasés recoñeceu que só Iahveh é Deus.¹⁴Despois disto, edificou o muro exterior da cidade de David, ao oeste de Guibón, no val, ata a entrada da porta dos peixes, rodeando a Ofel, e fixo o muro moi alto; e colocou capitáns do exército en todas as cidades fortificadas de Xudá. ¹⁵Tamén eliminou os deuses estranxeiros e o ídolo da casa de Iahveh, e todos os altares que construíra no monte da casa de Iahveh e en Xerusalém, e botounos fóra da cidade.¹⁶E reparou o altar de Iahveh e ofreceu sobre el sacrificios de paz e de gratitude, e mandou a Xudá servir a Iahveh, o Deus de Israel. ¹⁷Pero o pobo seguía a sacrificar nos lugares altos, aínda que só para Iahveh, o seu Deus.¹⁸Os demais feitos de Manasés, as súas oracións ao seu Deus e as palabras dos profetas que lle falaron no nome de Iahveh, o Deus de Israel, están escritos no libro dos reis de Israel. ¹⁹E a súa oración, e como foi atendido, e todo o seu pecado e a súa infidelidade, e os lugares altos onde construíu aseras e ídolos, antes de humillarse, velaquí, están escritos nas palabras dos profetas. ²⁰E Manasés durmiu cos seus pais, e enterrárono na súa casa; e reinou no seu lugar Amón, o seu fillo.²¹Amón tiña vinte e dous anos cando comezou a reinar, e reinou dous anos en Xerusalém. ²²E fixo o mal aos ollos de Iahveh, como tiña feito Manasés, o seu pai, pois Amón ofreceu sacrificios e serviu a todos as ídolos que fixera Manasés, o seu pai. ²³Pero non se humillou diante de Iahveh, como se humillou Manasés, o seu pai, senón que Amón multiplicou a súa culpa.²⁴Os seus servos conspiraron contra el e matárono na súa casa. ²⁵Pero o pobo matou a todos os que conspiraran contra o rei Amón; e o pobo da terra fixo rei a Iosías, seu fillo, no seu lugar.

Chapter 34

¹Iosías tiña oito anos cando comezou a reinar, e reinou trinta e un anos en Xerusalém. ²E fixo o que estaba ben aos ollos de Iahveh, e andou nos camiños de David, seu pai, e non se desviou nin á dereita nin á esquerda. ³E no ano oitavo do seu goberno, aínda sendo un neno, comezou a buscar o Deus de David, seu pai; e no ano doce empezou a limpar Xudá e Xerusalém dos lugares altos, das aseras, dos ídolos tallados e das imaxes fundidas.⁴E derrubaron diante del os altares dos baales, e quebrou os piares do sol que estaban sobre eles, e quebrou as aseras, e os ídolos tallados, e as imaxes de fundición, e despedazounas ata deixalas feitas po, que esparexeu sobre os sepulcros dos que lles ofrecían sacrificios. ⁵E queimou os ósos dos sacerdotes sobre os seus altares, e deste xeito, purificou a Xudá e a Xerusalém.⁶Así o fixo nas cidades de Manasés, Efraín, Simeón e Neftalí, e en todos os lugares ao redor. ⁷Destruíu os altares, fixo anacos as aseras e os ídolos tallados, ata reducilos ao po, e talou todos os piares do sol por toda a terra de Israel, e regresou a Xerusalém.⁸No ano décimo oitavo do seu reinado, despois de limpar a terra e a casa, mandou a Safán, fillo de Azalía, a Maasías, gobernador da cidade, e a Ioá, fillo de Ioacaz, cronista, para reparar a casa de Iahveh, o seu Deus. ⁹E foron onda Hilquías, o sumo sacerdote, e entregáronlle o diñeiro que se recaudara na casa de Iahveh, que os levitas e os porteiros recolleran da man de Manasés e de Efraín e de todo o resto de Israel, de todo Xudá e Benxamín e dos habitantes de Xerusalém.¹⁰E entregárono en man dos encargados de facer a obra na casa de Iahveh, que, a súa vez, o entregaban aos obreiros que traballaban na casa do Señor, para reparar e restaurar a casa. ¹¹Dábanllo tamén aos carpinteiros e aos canteiros, para mercar pedras de canteira e madeira para as vigas dos edificios que os reis de Xudá destruíran.¹²E estes homes traballaban fielmente na obra, e para dirixilos nomearan a Iahfat e Abdías, levitas dos fillos de Merari, e Zacarías e Mesullam, dos fillos de Coat, así como outros levitas, todos eles cheos de talento en instrumentos musicais. ¹³E eles eran os encargados dos cargadores, e dirixían a todos os que traballaban en calquera tipo de servizo. E algúns dos levitas eran escribas, oficiais e porteiros.¹⁴E cando traían o diñeiro que fora recaudado na casa de Iahveh, o sacerdote Hilquías atopou o libro da lei de Iahveh dada por medio de Moisés. ¹⁵Hilquías díxolle a Safán, o escriba: "atopei o libro da lei na casa de Iahveh! E Hilquías entregou o libro a Safán. ¹⁶E Safán levou o libro ao rei, e informouno de todo, dicindo: os teus servos fixeron todo tal como ti lles encargaches,¹⁷contaron o diñeiro que había na casa de Iahveh e entregrárono nas mans dos encargados e dos obreiros.. ¹⁸Ademais, Safán, o escriba, informou ao rei, dicindo: "o sacerdote Hilquías deume un libro. E Safán leuno diante do rei. ¹⁹E sucedeu que cando o rei escoitou as palabras da lei, rachou os seus vestidos.²⁰E o rei ordenou a Hilquías, a Ahicam, fillo de Safán, a Abdon, fillo de Micaías, a Safán, o escriba, e a Asaías, o servidor do rei, dicindo: ²¹ide e consultade a Iahveh por min e polo remanente de Israel e de Xudá sobre as palabras do libro que se atopou, porque é grande a ira de Iahveh que se derramou sobre nós, porque os nosos pais non gardaron a palabra de Iahveh para facer todo o que está escrito neste libro.²²Entón Hilquías e os que estaban diante do rei foron a Hulda, a profetisa, muller de Salum, fillo de Toqhat, fillo de Hasrá, o gardarroupas, que moraba no segundo distrito de Xerusalém, e falaron con ela do caso.²³E ela respondeulles: "isto é o que di Iahveh, o Deus de Israel: dicídelle ao home que vos mandou a min: ²⁴así di Iahveh: velaquí, vou traer mal sobre este lugar e sobre os seus habitantes: todas as maldicións escritas no libro que leron diante do rei de Xudá. ²⁵Porque me deixaron e queimaron incenso a outros deuses, para provocar a miña ira con todas as obras das súas mans. Por iso a miña ira será derramada sobre este lugar, e non será apagada.²⁶Pero ao rei de Xudá, que vos mandou consultar a Iahveh, dicídelle: así di Iahveh o Deus de Israel sobre as palabras que escoitaches: ²⁷Xa que se conmoveu o teu corazón e te humillaches diante de Deus cando escoitaches as súas palabras contra este lugar e contra os seus habitantes, e te humillaches diante de min, e rasgaches os teus vestidos e choraches diante de min, tamén eu te escoitei, di Iahveh. ²⁸Velaquí, eu reunireite cos teus pais, e serás recollido no teu sepulcro en paz, e os teus ollos non verán todo o mal que vou traer sobre este lugar e sobre os seus habitantes. E eles levaron ao rei esta palabra.²⁹Entón o rei ordenou que se reuniran todos os anciáns de Xudá e de Xerusalém. ³⁰E subiu o rei á casa de Iahveh, e con el todos os homes de Xudá e os habitantes de Xerusalém, e os sacerdotes, e os levitas; con todo o pobo, dende o maior ata o máis pequeno; e leu aos seus ouvidos todas as palabras do libro do pacto que se atopara na casa de Iahveh.³¹E o rei estaba de pé no seu lugar, e fixo un pacto diante de Iahveh para seguir a Iahveh e para gardar os seus mandamentos e os seus testemuños e os seus estatutos con todo o seu corazón e con toda a súa alma, para poner por obra as palabras do pacto que estaban escritas no libro. ³²E fixo que todos os que se atopaban en Xerusalém e en Benxamín, e os habitantes de Xerusalém obraran segundo o pacto de Deus, o Deus dos seus pais.³³E Iosías quitou todas as abominacións de todas as terras que pertencían aos fillos de Israel, e fixo que todos os que se atopaban en Israel serviran a Iahveh, o seu Deus. E en todos os seus días non se apartaron de seguir a Iahveh, o Deus dos seus pais.

Chapter 35

¹Iosías celebrou a pascua a Iahveh en Xerusalém, e degolaron o año da pascua o catorce do primeiro mes. ²E estableceu os sacerdotes nas súas funcións e fortaleceunos no servizo da casa de Iahveh .³E díxolles aos levitas que ensinaban a todo Israel e que estaban santificados a Iahveh: colocade a arca do santuario na casa que edificou Salomón, o fillo de David, rei de Israel; xa non a teredes que cargala a ombros, e servide a Iahveh , o voso Deus, e ao seu pobo Israel. ⁴Preparádevos segundo a orde das vosas casas paternas, tal como escribiu David, rei de Israel, e como escribiu Salomón, o seu fillo.⁵E ocupade o voso lugar no santuario segundo as divisións das casas paternas dos vosos irmáns, os fillos do pobo, e así cada un teña unha porción dunha casa paterna dos levitas. ⁶Degolade o año pascual e santificádevos, facede os preparativos para os vosos irmáns segundo a palabra de Iahveh por medio de Moisés.⁷E o rei Iosías ofreceu ao pobo o número de ovellas, años e cabritos, coma vítimas pascuais para todos os que estaban presentes, uns trinta mil, e engadiu tres mil bois, todos eles da facenda do rei. ⁸Tamén os seus príncipes ofrendaron para o pobo, para os sacerdotes e para os levitas. Hilquías, Zacarías e Iehiel, príncipes da casa de Deus, deron aos sacerdotes para as ofrendas pascuais dous mil seiscentos, e trescentos bois. ⁹Conanías e os seus irmáns Xemaías e Netaneel, e HasAbías, Ieiel e Iosabad, príncipes dos levitas, ofreceron aos levitas cinco mil para as ofrendas pascuais e cincocentos bois.¹⁰E o servizo foi preparado, e os sacerdotes estiveron nos seus postos e os levitas nos seus turnos, segundo o mandamento do rei. ¹¹E degolaron a pascua, e os sacerdotes asperxeron o sangue coa súa man, mentres os levitas escoiraban. ¹²E tomaron do holocausto para dar aos fillos do pobo, segundo as reparticións das casas paternas, e para ofrecelo a Iahveh, como está escrito no libro de Moisés; e tamén fixeron así cos bois.¹³E asaron a pascua no lume, segundo o mandamento; e coceron as ofrendas santas en olas, caldeiros e cazolas, e naquel intre repartírono a todo o pobo. ¹⁴Despois prepararon para si mesmos e para os sacerdotes, porque os sacerdotes, os fillos de Aarón, estiveron ocupados ata a noite a sacrificar os holocaustos e as grosuras. Os levitas tiveron que preparar para si e para os sacerdotes, os fillos de Aarón.¹⁵E os cantores, os fillos de Asaf, estaban nos seus postos, segundo o mandamento de David, Asaf, Hemán e Iedutún, o vidente do rei; e os porteiros estaban en cadansúa porta; non tiñan que deixar o seu servizo, porque os seus irmáns, os levitas, tiñan feito os preparativos para eles.¹⁶Así quedou preparado todo o servizo de Iahveh naquel día para celebrar a pascua e ofrecer os holocaustos no altar de Iahveh, segundo o mandamento do rei Iosías. ¹⁷E os fillos de Israel que estaban presentes celebraron a pascua nese tempo e a festa dos ácimos durante sete días.¹⁸Nunca se celebrou unha pascua coma esta en Israel dende os días do profeta Samuel, e ningún dos reis de Israel celebrou unha pascua como a que celebrou Iosías, con todos os sacerdotes e os levitas, e todo Xudá e Israel presentes xunto aos habitantes de Xerusalém. ¹⁹Esta pascua foi celebrada no ano dezaoito do rei Iosías.²⁰Despois de todo isto, cando Iosías reparara a casa do Señor, Necao, rei de Exipto, subiu para pelexar en Carquemis, xunto ao Eufrates, e Iosías marchou contra el. ²¹Pero Necao envioulle mensaxeiros, dicindo: "que teño eu contigo, rei de Xudá? Non estou contra ti hoxe, senón contra a casa coa a que estou en guerra, e Deus díxome que me apresure. Deixa de resistir a Deus, que está comigo, para que El non te destrúa".²²Pero Iosías non se volveu, senón que se disfrazou para loitar contra el, e non escoitou as palabras de Necao, que eran da boca de Deus, e chegou para loitar contra el na chaira de Megido.²³E os arqueiros dispararon contra o rei Iosías, e o rei dixo aos seus servos: "sacádeme de aquí, porque estou gravemente ferido". ²⁴E os seus servos sacárono do carro, e puxérono noutro carro que tiña, e levárono a Xerusalém, onde morreu, e enterrárono nos sepulcros dos seus pais. E todo Xudá e Xerusalém choraron por Iosías.²⁵E Xeremías compuxo unha elexía sobre Iosías; e todos os cantores e cantoras recitan as súas cantigas de lamentación sobre Iosías ata hoxe, de tal xeito que é un costume en Israel, e están escritas no libro de lamentos. ²⁶Os demais feitos de Iosías e as súas obras piadosas, segundo o que está escrito na lei de Iahveh, ²⁷e os seus feitos, os primeiros e os últimos, están escritos no Libro dos reis de Israel e de Xudá.

Chapter 36

¹E o pobo do país tomou a Ioacaz, fillo de Iosías, e fíxoo rei en Xerusalém no lugar do seu pai. ²Ioacaz tiña vinte e tres anos cando comezou a reinar, e reinou en Xerusalém tres meses.³E o rei de Exipto destituíuno en Xerusalém, e impuxo ao país un tributo de cen talentos de prata e un talento de ouro. ⁴Despois o rei de Exipto fixo rei de Xudá e de Xerusalém a Eliaquim, o seu irmán, e cambiou o seu nome polo de Ioacim. E Necao tomou ao seu irmán Ioacaz e levouno a Exipto.⁵Ioacim tiña vinte e cinco anos cando comezou a reinar, e reinou once anos en Xerusalém; e fixo o malo diante dos ollos de Iahveh, o seu Deus. ⁶Nabucodonosor, rei de Babilonia, subiu contra el e levouno con cadeas de ferro a Babilonia. ⁷Nabucodonosor tamén levou algúns dos utensilios da casa de Iahveh a Babilonia, e colocounos no seu templo en Babilonia.⁸O resto dos feitos de Ioacim, as súas abominacións que cometeu, o todo o que se atopou contra el, está escrito no libro dos Reis de Israel e de Xudá. E Ioaquim, o seu fillo, reinou no seu lugar.⁹Ioaquim tiña oito anos cando comezou a reinar, e reinou en Xerusalém tres meses e dez días. E fixo o malo aos ollos de Iahveh. ¹⁰Ao final do ano, o rei Nabucodonosor mandou levalo a Babilonia, xunto cos utensilios máis preciosos da casa de Iahveh, e fixo a Sedequías, o seu irmán, rei sobre Xudá e Xerusalém.¹¹Sedequías tiña vinte e un anos cando comezou a reinar, e reinou once anos en Xerusalém. ¹²E fixo o malo aos ollos de Iahveh, o seu Deus, e non se humillou diante de Xeremías, o profeta, que lle falaba as palabras de Iahveh.¹³Tamén se rebelou contra Nabucodonosor, quen lle tiña feito xurar por Deus, e endureceu o seu corazón e púxose terco na súa mente para non volver ao Señor, o Deus de Israel. ¹⁴Tamén todos os príncipes dos sacerdotes e o pobo aumentaron a súa infidelidade, seguindo todas as abominacións das nacións e contaminando a casa de Iahveh, que El santificara en Xerusalém.¹⁵E Iahveh, o Deus dos seus pais, mandáballes palabra por medio dos seus mensaxeiros, e facíao unha e outra vez, porque se compadecía do seu pobo e da súa morada. ¹⁶Pero eles burlábanse dos mensaxeiros de Deus, e desprezaban as súas palabras e mofábanse dos seus profetas, ata que a ira de Iahveh subiu contra o seu pobo, ata que non había remedio.¹⁷E fixo subir contra eles o rei dos caldeos, que matou aos seus mozos coa espada na propia casa do santuario, e non se compadeceu do mozo nin da moza, nin do vello nin dos máis vellos; entregounos a todos nas súas mans.¹⁸E todos os utensilios da casa de Deus, grandes e pequenos, e os tesouros da casa de Iahveh, e os tesouros da casa do rei e dos seus príncipes, levárono todo para Babilonia. ¹⁹E queimaron a casa de Deus, e derrubaron o muro de Xerusalém, e queimaron con lume todos os seus palacios e destruíron todos os obxectos preciosos que había neles.²⁰Os que fuxiron á espada foron levados cativos a Babilonia, e foron os servos del e dos seus fillos, ata que triunfou o reino de Persia. ²¹Para que se cumprise a palabra de Iahveh pola boca de Xeremías, para que a terra disfrutara dos días de acougo. Repousou todos os días da súa desolación ata cumprírense setenta anos.²²E no primeiro ano de Ciro, rei de Persia, para que se cumprise a palabra de Iahveh pola boca de Xeremías, Iahveh despertou o espírito de Ciro, rei de Persia, que mandou anunciar por todo o seu reino, tanto por palabra como por escrito, dicindo: ²³isto di Ciro, o rei de Persia: Iahveh, o Deus dos ceos, deume todos os reinos da terra, e El encargoume que lle edifique unha casa en Xerusalém, que está en Xudá. Calquera de vós, de todo o seu pobo, que Iahveh, o seu Deus estea con el, ha subir alá.

Ezra

Chapter 1

¹E no primeiro ano de Ciro, rei de Persia, para cumprir a palabra de Iahveh pola boca de Xeremías, Iahveh espertou o espírito de Ciro, rei de Persia, e fixo que se anunciase por todo o seu reino, por palabra e tamén por escrito, dicindo: ²"Isto é o que di Ciro, rei de Persia: 'Iahveh, o Deus do ceo, deume todos os reinos da terra, e encargoume construírlle unha casa en Xerusalém, que está en Xudá.³Quen de vós sexa do seu pobo, que o seu Deus estea con el, e que suba a Xerusalém, que está en Xudá, e constrúa a casa de Iahveh, Deus de Israel. El é o Deus, que está en Xerusalém. ⁴E a todos os que quedan, en calquera lugar onde se atopen, que os seus veciños os axuden con prata, ouro, bens e animais, ademais das ofrendas voluntarias para a casa de Deus, que está en Xerusalém.⁵Entón os xefes de familias de Xudá e de Benxamín, os sacerdotes e os levitas, todos os que Deus espertou, erguéronse para subir a construír a casa de Iahveh, que está en Xerusalém. ⁶E todos os seus veciños axudábanos con prata e ouro, con bens, con gando e con cousas preciosas, ademais de todo o que se ofrecía de boa vontade.⁷E o rei Ciro sacou os vasos da casa de Iahveh que Nabucodonosor tirara de Xerusalém e colocara no templo dos seus deuses. ⁸E así, Ciro, rei de Persia, sacounos pola man de Mitrídates, o tesoureiro, que os entregou a Xesbasar, príncipe de Xudá.⁹E este foi o seu número: trinta copas de ouro, mil copas de prata, vinte e nove coitelos, ¹⁰trinta copas de ouro, catrocentas dez copas de prata, e outros mil utensilios. ¹¹Todos os utensilios de ouro e de prata eran cinco mil catrocentos. Xesbasar levou todo isto con eles cando os exiliados volveron de Babiloina a Xerusalém.

Chapter 2

¹Estes son os fillos da provincia que saíron dos exiliados, os que Nabucodonosor, rei de Babilonia, levou a Babilonia, e que volveron a Xerusalém e a Xudá, cada un á súa cidade, ²Os que viñeron con eles foron Zerubabel, Xosué, Nehemías, Seraías, Reealías, Mardoqueo, Bilhán, Mispar, Bigvai, Rehum e Banah.³Os fillos de Parox, dous mil cento setenta e dous. ⁴Os fillos de Xefatías, trescentos setenta e dous. ⁵Os fillos de Arah, setecentos setenta e cinco. ⁶Os fillos de Pahat-Moab, dos fillos de Xosué e de Ioab, dous mil oitocentos doce.⁷Os fillos de Elam, mil douscentos cincuenta e catro. ⁸Os fillos de Zatú, novecentos corenta e cinco. ⁹Os fillos de Zaqueo, setecentos sesenta. ¹⁰Os fillos de Baní, seiscentos corenta e dous.¹¹Os fillos de Bebai, seiscentos vinte e tres. ¹²Os fillos de Azgad, mil douscentos vinte e dous. ¹³Os fillos de Adonicam, seiscentos sesenta e seis. ¹⁴Os fillos de Bigvai, dous mil cincuenta e seis.¹⁵Os fillos de Adín, catrocentos cincuenta e catro. ¹⁶Os fillos de Ater, de Ezequías, noventa e oito. ¹⁷Os fillos de Besai, trescentos vinte e tres. ¹⁸Os fillos de Iorah, cento doce.¹⁹Os fillos de Haxum, douscentos vinte e tres. ²⁰Os fillos de Guibar, noventa e cinco. ²¹Os de Belén, cento vinte e tres. ²²Os homes de Netofah, cincuenta e seis.²³Os homes de Anatot, cento vinte e oito. ²⁴Os fillos de Azmávet, corenta e dous. ²⁵Os fillos de Quiriat-Arim, Kefirah e Beerot, setecentos corenta e tres. ²⁶Os fillos de Ramah e de Gueba, seiscentos vinte e un.²⁷Os homes de Mikmás, cento vinte e dous. ²⁸Os homes de Betel e Ai, douscentos vinte e tres. ²⁹Os fillos de Nebó, cincuenta e dous. ³⁰Os fillos de Magbi, cento cincuenta e seis.³¹Os fillos do outro Elam, mil douscentos cincuenta e catro. ³²Os fillos de Harim, trescentos vinte. ³³Os fillos de Lod, Hadid e Onó, setecentos vinte e cinco.³⁴Os fillos de Iericó, trescentos corenta e cinco. ³⁵Os fillos de Senaah, tres mil seiscentos trinta;³⁶Os sacerdotes: os fillos de Iedaías, da casa de Xosué, novecentos setenta e tres. ³⁷Os fillos de Immer, mil cincuenta e dous. ³⁸Os fillos de Paxhur, mil douscentos corenta e sete. ³⁹Os fillos de Harim, mil diecisiete.⁴⁰Os levitas: os fillos de Xosué e Cadmiel, dos fillos de Hodavías, setenta e catro. ⁴¹Os cantores: os fillos de Asaf, cento vinte e oito. ⁴²Os fillos dos porteiros: os fillos de Xalum, os fillos de Ater, os fillos de Talmón, os fillos de Acub, os fillos de Hatitá, os fillos de Xobai: cento trinta e nove.⁴³Os serventes do templo: os fillos de Sibá, os fillos de Hasufá, os fillos de Tabaoth, ⁴⁴os fillos de Querós, os fillos de Siaha, os fillos de Padón, ⁴⁵os fillos de Levanah, os fillos de Hagabah, os fillos de Acub, ⁴⁶os fillos de Hagab, os fillos de Xalmai, os fillos de Hanán,⁴⁷os fillos de Guidel, os fillos de Gahar, os fillos de Reaías, ⁴⁸os fillos de Resín, os fillos de Necodá, os fillos de Gazam, ⁴⁹os fillos de Izá, os fillos de Paséah, os fillos de Besai, ⁵⁰os fillos de Asnah, os fillos de Neunim, os fillos de Nefusim,⁵¹os fillos de Bacbuc, os fillos de Hacufá, os fillos de Harhur, ⁵²os fillos de Baslut, os fillos de Mehidá, os fillos de Harxá, ⁵³os fillos de Barcós, os fillos de Siserá, os fillos de Tamah, ⁵⁴os fillos de Nesías, os fillos de Hatifá.⁵⁵Os fillos dos servos de Salomón: os fillos de Sotai, os fillos de Soféret, os fillos de Perudá, ⁵⁶os fillos de Ialah, os fillos de Darcón, os fillos de Guidel, ⁵⁷os fillos de Xefatías, os fillos de Hattil, os fillos de Poquéret-Sebaim, os fillos de Amí. ⁵⁸Todos os serventes do templo e os fillos dos servos de Salomón, trescentos noventa e dous.⁵⁹Estes son os que subiron de Tel-Mélah, Tel-Harxá, Kerub, Adán e Immer, pero non puideron demostrar a súa casa paterna nin a súa familia se eran de Israel: ⁶⁰os fillos de Dalaías, os fillos de Tobías, os fillos de Necodá, seiscentos cincuenta e dous.⁶¹E dos fillos dos sacerdotes: os fillos de Hobaías, os fillos de Hacós, os fillos de Barzilai, que casou cunha das fillas de Barzilai de Galaad e foi chamado polo seu nome. ⁶²Estes buscaron o seu rexistro xenealóxico, pero non se atopou, e foron excluídos do sacerdocio. ⁶³E o gobernador díxolles que non comesen dos alimentos máis santos, ata que se levantara un sacerdote para consultar con Urim e Tumim.⁶⁴Toda a congregación, unida como un só home, foi de corenta e dous mil trescentos sesenta, ⁶⁵sen contar os seus escravos e escravas, que eran sete mil trescentos trinta e sete; e tiñan douscentos cantores e cantoras.⁶⁶Os seus cabalos eran setecentos trinta e seis; as súas mulas, dúascentas corenta e cinco; ⁶⁷os seus camelos foron catrocentos trinta e cinco; os seus asnos foron seis mil setecentos vinte.⁶⁸E algúns dos xefes de familias, cando chegaron á casa de Iahveh, que estaba en Xerusalém, fixeron ofrendas voluntarias para a casa de Deus, para reconstruíla no seu lugar. ⁶⁹Segundo as súas posibilidades, deron ao tesoureiro da obra sesenta e un mil dracmas de ouro, cinco mil minas de prata e cen túnicas sacerdotais.⁷⁰Os sacerdotes, os levitas, algúns do pobo, os cantores, os porteiros e os serventes habitaron nas súas cidades, e todo Israel nas súas cidades.

Chapter 3

¹E cando chegou o sétimo mes, e os fillos de Israel estaban nas cidades, o pobo reuniuse coma un só home en Xerusalém. ²Entón Xosué, fillo de Iosadac, e os seus irmáns sacerdotes, e Zerubabel, fillo de Xealtiel, e os seus irmáns, ergueron o altar do Deus de Israel, para ofrecer sobre el holocaustos, como está escrito na lei de Moisés, home de Deus.³E puxeron o altar no seu lugar, aínda que tiñan medo dos pobos do país, e ofreceron sobre el holocaustos ao Señor, holocaustos pola mañá e pola tarde. ⁴E celebraron a festa dos tabernáculos, segundo o que está escrito, e os holocaustos, segundo o ordenamento do día, segundo o seu tempo. ⁵E depois disto, o holocausto continuo, as lúas novas, e de todas as festividades consagradas a Iahveh, e de todas as ofrendas voluntarias, de todas as ofrendas voluntarias ao Señor.⁶Dende o primeiro día do sétimo mes comezaron a ofrecer holocaustos a Iahveh; pero o fundamento do templo de Iahveh aínda non fora posto. ⁷E deron cartos aos carpinteiros e canteiros, e alimentos, bebidas e aceite aos sidonios e aos tirios, para que trouxesen madeira de cedro do Líbano a Iafa por mar, segundo o que ordenara Ciro, rei de Persia.⁸No segundo ano da súa chegada á casa de Deus en Xerusalém, no segundo mes, empezaron a traballar Zerubabel, fillo de Xealtiel, Xosué, fillo de Iosadac, e o resto dos seus irmáns, os sacerdotes, os levitas e todos os que chegaron a Xerusalém, da catividade; e puxeron os levitas de vinte anos de idade ou máis para encargar a obra da casa de Deus. ⁹Xosué, os seus fillos e irmáns, Cadmiel e mailos seus fillos; os fillos de Xudá, xuntos coma un só home, axudaron aos que traballaban na casa de Deus, así como os fillos de Henadad, os seus fillos e irmáns, os levitas.¹⁰E cando os construtores puxeron os fundamaentos do templo de Iahveh, presentáronse os sacerdotes vestidos e con trompetas, e os levitas, os fillos de Asaf, con címbalos, para louvar a Iahveh, segundo a orde de David, rei de Israel. ¹¹E cantaron, louvando e dando grazas a Iahveh, porque é bo, porque para sempre é a súa misericordia sobre Israel. E todo o pobo gritou con grande ledicia, louvando a Iahveh, porque se fundaba a casa de Iahveh.¹²Pero moitos dos sacerdotes, levitas e xefes de familias, os anciáns que viron a primeira casa, choraban en alta voz cando se botaron os cimentos desta casa diante deles, mentres que outros moitos berraban de alegría. ¹³E o pobo non podía distinguir entre o xúbilo e a voz de choro, porque o pobo estaba a berrar de gran alegría, e sentíase o ruído ao lonxe.

Chapter 4

¹Cando os inimigos de Xudá e de Benxamín escoitaron que os que foran deportados construían un templo para o Señor, o Deus de Israel, ²achegáronse a Zerubabel e aos xefes de familias e dixéronlles: "Imos construír convosco, porque, como vós, nós buscamos o voso Deus e a el ofrecemos sacrificios dende os días de Asarhadón, rei de Asiria, que nos trouxo aquí".³Pero Zerubabel, Xosué e o resto dos xefes de familias de Israel dixéronlles: "Non temos nada que ver con vós para construír unha casa para o noso Deus, pois nós sos imos construír para Iahveh, o Deus de Israel, como nos mandou o rei Ciro, rei de Persia".⁴Entón aconteceu que o pobo do país desmoralizaba o pobo de Xudá e asustábaos para deixar de construír. ⁵Ademais, subornaron aos seus conselleiros para frustrar o seu plan, durante todo o tempo de Ciro, rei de Persia, e ata o reinado de Darío, rei de Persia. ⁶E no reinado de Asuero, no comezo do seu reinado, escribiron unha acusación contra os habitantes de Xudá e Xerusalém.⁷Tamén nos días de Artaxerxes, Bislam, Mitrídates, Tabeel e o resto dos seus compañeiros escribiron a Artaxerxes, rei de Persia. A carta estaba escrita e escrita en arameo. ⁸Rehum, o gobernador, e Ximxai, o secretario, escribiron unha carta contra Xerusalém ao rei Artaxerxes.⁹Rehum, o gobernador, e Simsai, o secretario, e o resto dos seus compañeiros, os xuíces, os gobernadores e os oficiais, e os de Persia, de Arcav, de Babilonia, de Susán, é dicir, dos elamitas, ¹⁰e o resto dos pobos que o gran e ilustre Asenapar levou e fixo habitar nas cidades de Samaria e no resto da rexión do outro lado do río.¹¹E esta é a copia da carta que enviaron: “Ao rei Artaxerxes: Os teus servos do outro lado do río, saúdos. ¹²Sexa coñecido ó rei que os xudeus que viñeron de ti a onda nós e chegaron a Xerusalém, están a reconstruír a cidade rebelde e mala, remataron os muros e están a colocar os fundamentos.¹³Agora ben, o rei ten que saber que, se esta cidade é reconstruída e os seus muros rematados, non pagarán impostos, tributos ou contribucións, de tal xeito que os ingresos do rei diminuirán.¹⁴Dado que nós somos mantidos polo palacio, non é xusto para nós ver o desprezo do rei, polo que mandamos informar do que está a acontecer, ¹⁵para que se procure no rexistro dos teus predecesores; e atoparás no libro das memorias que esta cidade é unha cidade rebelde e perniciosa para os reis e as provincias, e dende os tempos antigos hai rebeldía continua; por iso foi destruída esta cidade. ¹⁶Informamos ao rei que se esta cidade é reconstruída e os seus muros son rematados, a rexión do outro lado do río non será túa”.¹⁷Entón o rei enviou esta resposta: A Rehum, o gobernador, a Simsai, o secretario, e aos seus compañeiros que viven en Samaria e aos demais do outro lado do río: “Paz, ¹⁸A carta que nos enviastes foi lida claramente diante de min. ¹⁹E eu dei un mandamento para que se procurara o caso, e atopouse que esta cidade dende antiguo ergueuse contra os reis e déronse moitas revoltas.²⁰E houbo reis poderosos en Xerusalém que gobernaron todo o que estaba ao longo do río, e a eles dábanselles tributo, contribucións e impostos. ²¹Agora, pois, ordenade que eses homes deixen de traballar, e que non se constrúa esta cidade ata que eu o ordene. ²²E pobre de vós de ser neglixentes neste asunto, pois, por que debería aumentar o dano en detrimento dos reis?”²³Cando a copia da carta do rei Artaxerxes foi lida diante de Rehum, Simsai, o secretario e os seus compañeiros, subiron axiña a Xerusalém aos xudeus e pararon a obra pola forza e con violencia. ²⁴Entón cesou o traballo da casa de Deus, que estaba en Xerusalém; e foi interrumpida ata o segundo ano do goberno de Darío, rei de Persia.

Chapter 5

¹Entón os profetas Axeo e Zacarías, fillo de Idó, profetizaron aos xudeus que estaban en Xudá e en Xerusalém no nome do Deus de Israel, que estaba con eles. ²Entón Zerubabel, fillo de Selatiel, e Xosué, fillo de Iosadac, erguéronse e comezaron a construír a casa de Deus, que estaba en Xerusalém, e os profetas de Deus estaban con eles e axudábanos.³Nese tempo chegaron a eles Taznai, gobernador de máis aló do río, Xetar-Boznai e os seus compañeiros, e dixéronlles así: quen vos ordenou construír esta casa e rematar estas murallas? ⁴Tamén preguntaron: cales son os nomes dos homes que fan este edificio? ⁵Pero a mirada de Deus estaba sobre os anciáns dos xudeus, e non os detiveron ata que o asunto foi enviado a Darío e deu instrucións por carta sobre isto.⁶Entón Taznai, gobernador do outro lado do río, Setar-Boznai e os seus compañeiros, gobernadores que estaban do outro lado do río, enviaron ao rei Darío ⁷unha carta, na que escribiron: a Darío, rei, toda a paz.⁸Que o rei saiba que fomos á provincia de Xudá, á casa do gran Deus, que se está a edificar con grandes pedras, e madeira nas paredes. Esta obra se está a facer con rapidez e está a prosperar nas súas mans. ⁹Entón preguntamos aos anciáns e dixémoslles así: quen vos ordenou que construísedes esta casa e rematásedes esta muralla? ¹⁰Tamén lles preguntamos os seus nomes, para informarte, para escribir os nomes daqueles que os dirixen.¹¹E así nos responderon: nós somos servos do Deus do ceo e da terra, e estamos a reconstruír a casa que foi construída hai moitos anos, que un gran rei de Israel edificou e rematou.¹²Pero os nosos pais provocaron ao Deus do ceo, e el entregounos na man de Nabucodonosor, rei de Babilonia, o caldeo, que destruíu esta casa e deportou o pobo a Babilonia. ¹³Pero no primeiro ano de Ciro, rei de Babilonia, o mesmo rei Ciro, ordenou que esta casa de Deus fose construída.¹⁴E tamén os vasos de ouro e de prata da casa de Deus, que Nabucodonosor tirara do templo que estaba en Xerusalém e levou ao templo de Babilonia, o rei Ciro sacounos do templo de Babilonia e entregounos a Xexbasar, a quen fixera gobernador. ¹⁵E díxolle: toma estes utensilios, vai, lévaos ao templo que está en Xerusalém e que a casa de Deus sexa construída no seu lugar.¹⁶Entón este Sesbasar veu e puxo os fundamentos da casa de Deus, que está en Xerusalém; e dende entón ata agora veu sendo construída, pero aínda non está rematada.¹⁷E agora, se ben lle parece ao rei, que se investigue na tesourería real que está alí en Babilonia, se o rei Ciro ordenou que se construíse esta casa de Deus en Xerusalém, e que nos envíe a vontade do rei sobre isto.

Chapter 6

¹Entón o rei Darío mandou buscar na casa dos arquivos, onde se gardaron os tesouros en Babilonia. ²E atopouse en Ecbatana, no palacio que está na provincia de Media, un libro no que estaba escrito así: Memoria:³No primeiro ano do rei Ciro, o mesmo rei Ciro proclamou un decreto: “Sobre a casa de Deus en Xerusalém, que sexa reconstruído o templo, onde se ofrecen os sacrificios, e que se consoliden os seus fundamentos, cunha altura de sesenta cóbados e a súa anchura de sesenta cóbados; ⁴con tres ringleiras de pedras grandes, e unha ringleira de madeira nova; e que a casa do rei pague o custo. ⁵“E tamén se devolvan os utensilios de ouro e de prata da casa de Deus, que Nabucodonosor sacou do templo de Xerusalém e levou a Babilonia, e que se leven aos seus lugares, no templo en Xerusalém, e sexan postos na casa de Deus”.⁶E agora, Taznai, gobernador do outro lado do río, Setar-Boznai, e os seus compañeiros, gobernadores do outro lado do río, afastádevos de alí. ⁷Deixade facer o traballo desta casa de Deus; e que o gobernador dos xudeus e os seus anciáns reconstrúan esta casa de Deus no seu lugar.⁸Esas son as miñas ordes en canto ao que tedes que facer con estes anciáns dos xudeus, para a reconstrución da casa de Deus; que das riquezas do rei, aínda dos tributos de máis aló do río, se lles pague a estes homes os gastos con rapidez, para que non se os deteña. ⁹E o que precisen, tanto becerros como carneiros para os holocaustos ao Deus dos ceos, como o trigo, o sal, o viño e o aceite, segundo o que pidan os sacerdotes que están en Xerusalém, entregaráselles día a día, sen falta, ¹⁰para que ofrezan sacrificios agradables ao Deus dos ceos e oren pola vida do rei e dos seus fillos.¹¹Do mesmo xeito proclamei un decreto, para que calquera que quebrante este edicto, se lle arrinque da súa casa un madeiro, e levándoo sexa colgado nel, e que por iso, a súa casa sexa convertida nunha esterqueira. ¹²E que o Deus que fixo morar alí o seu nome destrúa a todo rei e pobo que estenda a man para mudalo e destruír esta casa de Deus en Xerusalém. Eu, Darío, proclamei este decreto; que sexa executado con toda exactitude.¹³Entón Taznai, gobernador do outro lado do río, e Setar-Boznai e os seus compañeiros executaron o decreto con toda exactitude como o rei Darío ordenara. ¹⁴E os anciáns dos xudeus construíron e prosperaron, conforme á profecía do profeta Axeo e a de Zacarías, fillo de Idó. Construíron e remataron, polo mandamento do Deus de Israel e ao edicto de Ciro, Darío e Artaxerxes, reis de Persia. ¹⁵E a Casa foi rematada o terceiro día do mes de Adar, no sexto ano do reinado do rei Darío.¹⁶E os fillos de Israel, os sacerdotes, os levitas e o resto dos exiliados, con alegría consagraron esta casa de Deus. ¹⁷E ofreceron, para a dedicación desta casa de Deus, cen becerros, douscentos carneiros, catrocentos años e, como expiación para todo Israel, e doce cabritos, segundo o número das tribos de Israel. ¹⁸E estableceron, os sacerdotes nos seus grupos e os levitas nas súas categorías, para o culto a Deus en Xerusalém, segundo o que está escrito no libro de Moisés.¹⁹E os deportados celebraron a Pascua o día catorce do primeiro mes. ²⁰Porque os sacerdotes e os levitas purificáronse xuntos; todos estaban purificados, e sacrificaron o cordeiro da Pascua para todos os fillos da deportación, tanto para os  seus irmáns os sacerdotes, como para si mesmos.²¹E comeron a Pascua os fillos de Israel, os que volvían do exilio, con todos os que se separaran da inmundicia das nacións da terra, para unirse a eles para buscar a Iahveh, o Deus de Israel. ²²E celebraron con gozo a festividade dos ácimos durante sete días, porque o Señor os enchera de xúbilo mudando cara eles o corazón do rei de Asiria para fortalecer as súas mans na obra da casa de Deus, o Deus de Israel.

Chapter 7

¹Despois destas cousas, no reinado de Artaxerxes, rei de Persia, Esdras, fillo de Seraías, fillo de Azarías, fillo de Hilquías, ²fillo de Xalum, fillo de Sadoc, fillo de Ahitub, ³fillo de Amarías, fillo de Azarías, fillo de Meracot, ⁴fillo de Zerahías, fillo de Uzí, fillo de Buquí, ⁵Fillo de Abixúa, fillo de Finees, fillo de Eleazar, fillo de Aarón, o primeiro dos sacerdotes;⁶este Esdras subiu de Babilonia, tratábase dun escriba experto na lei de Moisés, que Iahveh, o Deus de Israel, tiña dado. O rei deu a Esdras todo o que pediu, porque a man de Iahveh, o seu Deus, estaba sobre el. ⁷Tamén algúns dos fillos de Israel e algúns dos sacerdotes, levitas, cantores, porteiros e servos subiron a Xerusalém no sétimo ano do rei Artaxerxes.⁸E el chegou a Xerusalém no quinto mes, no sétimo ano do rei. ⁹Porque o primeiro día do primeiro mes comezou a saír de Babilonia, e o primeiro día do quinto mes chegou a Xerusalém, pois a bondadosa man de Deus estaba con el. ¹⁰Porque Esdras preparara o seu corazón para investigar a lei de Iahveh e para practicala e ensinar en Israel os seus estatutos e os seus decretos.¹¹E este é o texto da carta que o rei Artaxerxes deu a Esdras, sacerdote e escriba, versado nos mandamentos e estatutos de Iahveh a Israel: ¹²Artaxerxes, rei dos reis, a Esdras, sacerdote e escriba da lei do Deus do ceo: Paz. ¹³Estou ordenando que todos os do pobo de Israel, dos seus sacerdotes e dos seus levitas no meu reino, que queiran ir contigo a Xerusalém, poidan ir.¹⁴Como estás enviado polo rei e os seus sete conselleiros para examinar toda Xudea e Xerusalém segundo a lei do teu Deus que está na túa man, ¹⁵e para levar a prata e o ouro que o rei e os seus conselleiros ofrecen voluntariamente ao Deus de Israel, que ten o tabernáculo en Xerusalém, ¹⁶xunto con toda a prata e o ouro que atopes en toda a provincia de Babilonia, e coas ofrendas voluntarias do pobo e dos sacerdotes para a casa do seu Deus, que está en Xerusalém.¹⁷Con ese diñeiro debes mercar con dilixencia, touros, carneiros e años, e canto faga falta para as ofrendas de trigo e as súas libacións, e ofrecelos no altar da casa do voso Deus, que está en Xerusalém. ¹⁸E o que sexa bo para ti e para os teus irmáns facer co resto de prata e ouro, facédeo segundo a vontade do voso Deus.¹⁹E os vasos que se che dan para o servizo da casa do teu Deus, déixaos diante de Deus de Xerusalém. ²⁰E todo o que sexa necesario para a casa do teu Deus, que che sexa necesario dar, déxao da casa da tesourería do rei.²¹E eu, o rei Artaxerxes, ordeno a todos os tesoureiros que están do outro lado do río, que todo o que vos pida Esdras, sacerdote e escriba da lei do Deus dos ceos, sexa dado con rapidez, ²²ata cen talentos de prata, cen cargas de trigo, cen cuartos de viño e cen cuartos de aceite, e sal sen medida. ²³Todo o que sexa ordenado polo Deus dos ceos, que se faga con urxencia para a casa do Deus dos ceos; pois por que habería de acenderse a ira contra o reino do rei e os seus fillos?²⁴Tamén vos informamos de que a ningún dos sacerdotes, levitas, cantores, porteiros, servos e ministros desta casa de Deus se lles pode cobrar imposto, contribución ou tributo.²⁵E ti, Esdras, segundo a sabedoría do teu Deus, que está na túa man, pon xuíces e xefes que xulguen a todo o pobo que está do outro lado do río, a todos os que coñecen as leis do teu Deus; e a quen non as coñeza, ensínalle. ²⁶E a todos os que non cumpran a lei do teu Deus e a lei do rei, que se lle faga un xuízo inmediato, sexa a morte, a expulsión, confiscar os seus bens ou a prisión.²⁷Bendito sexa Iahveh, o Deus dos nosos pais, que puxo tal cousa no corazón do rei, para honrar a casa de Iahveh, que está en Xerusalém, ²⁸e que me amosou misericordia diante do rei, dos seus conselleiros e de todos os príncipes poderosos do rei. E eu, sendo fortalecido pola man de Iahveh, o meu Deus sobre min, reunín aos xefes de Israel para subiren comigo.

Chapter 8

¹E estes son os xefes das casas paternas, e a historia dos que subiron canda min de Babilonia, no reinado do rei Artaxerxes: ²dos fillos de Finees, Guerxom; dos fillos de Itamar, Daniel; dos fillos de David, Hatux; ³dos fillos de Xecanías, dos fillos de Parox, Zacarías, e con el cento cincuenta varóns;⁴dos fillos de Pahat-Moab, Elioenai, fillo de Zerahías, e con el douscentos varóns; ⁵dos fillos de Xecanías, o fillo de Iahaziel, e con el trescentos varóns; ⁶dos fillos de Adín, Ebed, fillo de Ionatán, e con el cincuenta varóns; ⁷dos fillos de Elam, Isaías, fillo de Atalíaa, e con el setenta varóns;⁸dos fillos de Xefatías, Zebadías, fillo de Micael, e con el oitenta varóns; ⁹dos fillos de Ioab, Abdías, fillo de Iehiel, e con el douscentos dezaoito varóns. ¹⁰dos fillos de Xelomit, o fillo de Iosifías, e con el cento sesenta varóns. ¹¹dos fillos de Bebai, Zacarías, fillo de Bebai, e con el vinte e oito varóns;¹²dos fillos de Azgad, Iohanán, fillo de Catán, e con el cento dez varóns; ¹³dos fillos de Adonicam, os últimos, e estes son os seus nomes: Elifélet, Iehiel e Xemaías, e con eles sesenta varóns. ¹⁴dos fillos de Bigvai, Utai e Zabud, e con eles setenta varóns.¹⁵Reuninos onda o río que desemboca en Ahavá e acampamos alí tres días. Busquei entre o pobo e os sacerdotes, pero non atopei alí ningún dos fillos de Leví. ¹⁶E mandei a Eliezer, a Ariel, a Xemaías, a Elnatán, a Iarib, a Elnatán, a Natán, a Zacarías e a Mexulam, os principais homes, así como a Ioiarib e a Elnatán, os instrutores.¹⁷E mandeinos a Idó, o xefe, no lugar de Casifiá, e díxenlles o que tiñan que dicir a Idó e aos seus irmáns, os servos do templo, no lugar de Casifiá, para que nos trouxesen ministros para a casa do noso Deus.¹⁸E, segundo a boa man do noso Deus sobre nós, trouxéronnos a un home intelixente dos fillos de Mahli, fillo de Leví, fillo de Israel, a Xerebías, cos seus fillos e irmáns, dezaoito; ¹⁹e Haxabías, e con el Isaías, dos fillos de Merarí, e os seus irmáns e fillos, vinte; ²⁰dos servidores, dos que David e os príncipes deran para o servizo dos levitas, douscentos vinte servos, todos eles nomeados.²¹E proclamei alí, no río Ahavá, un xaxún para humillarnos diante do noso Deus, para pedirlle un camiño seguro para nós, para os nosos fillos e para todos os nosos bens. ²²Porque tiña vergoña de pedir ao rei tropas e cabalos para axudarnos contra o inimigo no camiño, porque dixemos ao rei: "a man do noso Deus está sobre todos os que o buscan para o ben, pero a súa man e a súa ira están sobre todos os que o abandonan". ²³Así que xaxuamos e rogamos ao noso Deus por iso, e El escoitou a nosa voz.²⁴E separei doce dos principais sacerdotes: Xerebías e Haxabías, e con eles dez dos seus irmáns; ²⁵e pesaba para eles a prata, o ouro e os vasos, que o rei, os seus conselleiros, os seus príncipes e todo o Israel que se atopaban alí ofreceron para a casa do noso Deus.²⁶E pesei entre eles seiscentos cincuenta talentos de prata, e utensilios de prata por cen talentos, e un cento de talentos de ouro. ²⁷Vinte copas de ouro de mil moedas de prata, e dous vasos de bronce moi fino, preciados como o ouro.²⁸E díxenlles: "vós estades consagrados a Iahveh, e os vasos tamén son sagrados, e a prata e o ouro son unha ofrenda voluntaria para Iahveh, o Deus dos nosos pais. ²⁹Vixiádeos e gardádeos ata que os pesedes diante dos príncipes dos sacerdotes e dos levitas e dos xefes das familias de Israel en Xerusalém, nas cámaras da casa do Señor. ³⁰E os sacerdotes e os levitas recibiron o peso da prata, do ouro e dos vasos, para levalo a Xerusalém á casa do noso Deus.³¹E marchamos do río Ahavá o duodécimo día do primeiro mes, para ir a Xerusalém. E a man do noso Deus estaba sobre nós, e nos librou da man do inimigo e dos salteadores no camiño. ³²E chegamos a Xerusalém, e alí descansamos tres días.³³E o cuarto día pesamos a prata, o ouro e os utensilios na casa do noso Deus, a mans de Meremot, fillo do sacerdote Urías, e con el estaba Eleazar, fillo de Finees, e con eles Iozabad, fillo de Iexúa, e Noadías, fillo de Binui, dos levitas. ³⁴Por número e peso todo concordaba, e todo o peso foi comprobado por escrito.³⁵Nese tempo, os que volvían da catividade, os que chegaron do exilio, ofreceron holocaustos ao Deus de Israel: doce becerros por todo Israel, noventa e seis carneiros, setenta e sete años, e doce machos cabríos polo pecado, todo como holocausto para o Señor. ³⁶E entregaron os mandatos do rei aos seus sátrapas e gobernadores de máis alén do río, e eles axudaron ao pobo e á casa de Deus.

Chapter 9

¹Rematado todo isto, os príncipes achegáronse a min, dicindo: "o pobo de Israel, os sacerdotes e os levitas non se separaron dos pobos das terras, dos cananeos, dos hititas, dos ferezeos, dos iebuseos, dos amonitas, dos moabitas, dos exipcios e dos amorreos, conforme as súas abominacións. ²Porque tomaron as súas fillas para si e para os seus fillos, e a liña de sangue santo mesturáronse cos pobos das terras; e a man dos príncipes e dos gobernantes foi a primeira neste pecado.³Cando escoitei esta palabra, rasguei o meu manto e o meu vestido, rapei o pelo da miña cabeza e a miña barba, e sentei moi angustiado. ⁴Reuníronse diante de min todos os que tremían polas palabras do Deus de Israel, por mor da infidelidade dos exiliados, e eu permanecín abrumado ata o sacrificio da tarde.⁵E, á hora do sacrificio da tarde, levanteime da miña aflición, e rasgando o meu manto e o meu vestido, axeonlleime e estendín as mans a Iahveh, o meu Deus, ⁶e díxenlle: Meu Deus, estou avergoñado e confundido de levantar o meu rostro a ti, meu Deus, porque as nosas iniquidades multiplicáronse sobre a nosa cabeza e a nosa culpa aumentou ata os ceos.⁷Dende os días dos nosos pais vivimos en gran pecado ata este día; e por causa das nosas iniquidades, nós, os nosos reis e os nosos sacerdotes, fomos entregados aos reis das terras, á espada, ao exilio, ao saqueo e á vergoña do noso rostro, como hoxe.⁸E agora por un breve intre houbo misericordia por parte de Iahveh, o noso Deus, para facer que nos quede un remanente libre, e para darnos un lugar seguro no seu santuario, a fin de que o noso Deus ilumine os nosos ollos e nos dea un pouco de vida na nosa servidume. ⁹Porque somos escravos, e o noso Deus non nos abandonou á nosa escravitude, senón que nos deu misericordia diante dos reis de Persia, para darnos vida e para construír a casa do noso Deus e para reparar as súas ruínas e para darnos protección en Xudá e en Xerusalém.¹⁰E agora, que podemos dicir, ó noso Deus, despois disto? Porque deixamos os teus mandamentos, ¹¹que mandaches polos teus servos, os profetas, dicindo: a terra á que ides para posuíla é unha terra impura, pola impureza dos pobos dos países, polas súas abominacións que a encheron de un cabo a outro. ¹²E agora non deades as vosas fillas aos seus fillos, nin tomedes as súas fillas para os vosos fillos, e non busquedes a súa paz nin o seu benestar nunca, para que sexades fortes e comades o bo da terra e a deixedes en herdanza para sempre aos vosos fillos.¹³E despois de todo o que nos chegou por causa das nosas malas obras e dos nosos grandes pecados, porque ti, ó noso Deus, non nos trataches segundo as nosas iniquidades e nos gardas este remanente, ¹⁴volveríamos a transgredir os teus mandamentos e a casarnos con xente que fai estas abominacións? Non estarías anoxado con nós ata aniquilarnos, sen deixar remanente nin sobrevivente?¹⁵Ó Iahveh, Deus de Israel, ti es xusto, porque deixaches un remantente ata hoxe! Vémonos diante de ti cargados de culpa, porque ninguén pode estar diante de ti despois de todo isto.

Chapter 10

¹Cando Esdras orou e confesou, chorando e prostrado diante da casa de Deus, reuníronse ao seu redor de Israel unha inmensa multitude de homes, mulleres e nenos, e todo o pobo choraba amargamente. ²E Xecanías, fillo de Iehiel, un dos fillos de Elam, respondeu e dixo a Esdras: "ficamos infieis ao noso Deus, e tomamos mulleres estranxeiras dos pobos do país. Con todo, aínda hai esperanza para Israel neste asunto.³E agora, fagamos un pacto co noso Deus para expulsar a todas as mulleres e os que naceron delas, segundo o consello do meu señor e dos que temen o mandamento do noso Deus. Que se faga segundo a lei. ⁴Érguete, porque esta é a túa tarefa, e nós estaremos contigo! Sé forte e mans á obra!⁵Entón Esdras ergueuse e fixo que os príncipes dos sacerdotes, dos levitas e de todo Israel xurasen que farían o que se dixera. E xuraron. ⁶Ergueuse, pois, Esdras de diante da casa de Deus e foi á habitación de Iehohanán, fillo de Eliaxib, onde non comeu pan nin bebeu auga, porque estaba de loito pola infidelidade dos que se achegaran á rebelión.⁷E anunciouse en Xudá e en Xerusalém que todos os fillos da deportación se xuntasen en Xerusalém. ⁸E que todo o que non viñese dentro de tres días, segundo o acordo dos príncipes e dos anciáns, os seus bens serían confiscados e a súa propia vida excluída da congregación dos deportados.⁹E todos os homes de Xudá e de Benxamín reuníronse en Xerusalém depois de tres días, no mes noveno, o día vinte, e todo o pobo sentou na praza da casa de Deus, tremendo por causa do asunto e pola choiva. ¹⁰E Esdras, o sacerdote, ergueuse e díxolles: vós fostes infieis, e casastes con mulleres estranxeiras, para engadir á culpa de Israel.¹¹E agora confesádevos diante o Señor, o Deus dos vosos pais, e facede o que lle agrada, e separádevos das persoas do país e das mulleres estranxeiras.¹²E toda a congregación respondeu e dixo en alta voz: si! débese facer segundo a túa palabra. ¹³Pero o pobo é grande, e é tempo de choiva, e non podemos estar fóra; e a obra non é dun día nin de dous, porque somos moitos os que nos equivocamos neste asunto.¹⁴Que os nosos príncipes, os que quedan de toda a congregación, e todos os que nas nosas cidades casaron con mulleres estranxeiras, veñan en tempos determinados, e con eles os anciáns de cada cidade e os seus xuíces, ata que nos apartemos da ira ardente do noso Deus por isto. ¹⁵Só Ionatán, fillo de Asahel, e Iahzías, fillo de Ticrah, opuxéronse a isto, e os levitas Mexulam e Xabtai axudáronlles.¹⁶E o sacerdote Esdras apartou a algúns homes, os cabezas de familia das casas paternas, segundo as súas casas paternas, e todos eles por nomes, sentáronse o primeiro día do décimo mes para investigar a cousa. ¹⁷E remataron co caso de todos os homes que casaran con mulleres estranxeiras o primeiro día do primeiro mes.¹⁸Entre os fillos dos sacerdotes atopáronse algúns que casaron con mulleres estranxeiras: dos fillos de Xosué, fillo de Iosadac, e dos seus irmáns: Maasías, Eliézer, Iarib e Guedalías. ¹⁹E deron as súas mans para despedir ás súas mulleres, e ofreceron un carneiro do rabaño como ofrenda por culpa deles.²⁰Dos fillos de Imer: Henaní e Zabadías; ²¹dos fillos de Harim: Maasías, Elías, Xemaías, Iehiel e Ozías; ²²dos fillos de Paxhur: Elioenai, Maasías, Ismael, Natanael, Iozabad e Eleasah.²³Dos fillos de Leví: Iozabad, Ximí, Quelaías (este é Kelita), Petahías, Xudá e Eliezer. ²⁴Dos cantores: Eliaxib; dos porteiros: Xalum, Télem e Urí. ²⁵E de Israel: dos fillos de Parox: Ramíah, Izías, Malaquías, Miiamín, Eleazar, Malaquías e Benaías.²⁶Dos fillos de Elam: Matanías, Zacarías, Iehiel, Abdi, Ieremot e Elías. ²⁷Dos fillos de Zatú: Elioenai, Eliaxib, Matanías, Ieremot, Zabad e Azizá. ²⁸Dos fillos de Bebai: Iehohanán, Hananías, Zabai e Atlai. ²⁹Dos fillos de Baní: Mexulam, Maluc, Adaías, Iaxub, Xeal e Ieremot.³⁰Dos fillos de Pahat-Moab: Adná, Quelal, Benaías, Maasías, Matanías, Besalel, Binuí e Menaxés. ³¹Dos fillos de Harim: Eliézer, Ixías, Malaquías, Xemaías, Simeón, ³²Benxamín, Maluc e Memarías.³³Dos fillos de Haxum: Matenai, Matatah, Zabad, Elifélet, Ieremai, Menaxés e Ximí. ³⁴Dos fillos de Baní: Madai, Amram, Uel, ³⁵Benaías, Bedía, Keluí, ³⁶Vanías, Meremot, Eliaxib,³⁷Matanías, Matenai, Iasai, ³⁸Baní, Binui, Ximí, ³⁹Xelemías, Natán, Adaías, ⁴⁰Macnadbai, Xaxai, Xarai,⁴¹Azarel, Xelemías, Xemaría, ⁴²Xalum, Amarías e Xosé. ⁴³E dos fillos de Nebó: Iehiel, Matatías, Zabad, Zebiná, Iadai, Ioel e Benaías. ⁴⁴Todos estes tiñan mulleres estranxeiras e algunhas delas tiñan fillos.

Nehemiah

Chapter 1

¹Palabras de Nehemías, fillo de Hacalías: no mes de quisleu do ano vixésimo, mentres estaba en Susa, capital do reino; ²chegou Hananí, un dos meus irmáns, xunto con algúns homes de Xudá, e pregunteilles polo resto dos xudeus que escaparan da cautividade e por Xerusalém.³Eles dixéronme: "O remanente, os superviventes da cautividade que quedaron na provincia, están nun grande mal e calamidade, porque o muro de Xerusalém segue derribado e as súas portas queimadas polo lume".⁴En canto oín estas palabras senteime e chorei, e por uns días lamenteieme, xaxinei e orei diante do Deus do ceo. ⁵E dixen: Rógoche IaHVeH, Deus dos ceos, grande e temible, quen cumpres o pacto e a misericordia cos que te aman e obedecen os teus mandamentos.⁶Esté agora atento o teu oído e os teus ollos para escoitar ao teu servo, que ora diante de ti día e noite polo pobo de Israel, os teus servos. Confeso os pecados do pobo de Israel que todos cometemos contra ti; sí, tamén eu e a miña familia pecamos contra ti. ⁷Corrompímonos moito e desobedecemos os teus mandamentos, estatutos e ordenanzas que ti mesmo deches ao teu servo Moisés.⁸Lembra, rógoche, o que ordenaches ao teu servo Moisés: "Se vos sodes infieis, eu dispersareivos entre outros pobos, ⁹pero se volvedes a min, obedecedes e poñedes en práctica meus mandamentos, aínda que fósedes dispersados aos confins dos ceos, eu xuntareivos e traereivos de volta ao lugar que escollín para facer habitar alí meu nome.¹⁰Eles son os teus servos e o teu pobo os cales redimiches co teu grande poder e man forte. ¹¹Rógoche Señor, esté agora atento o teu oído á oración do teu servo e as oracions dos teus servos, os que desexamos reverenciar o teu nome. Concedelle agora neste día ao teu servo ter éxito e obter misericordia diante deste home. Nese tempo eu era copeiro do rei.

Chapter 2

¹Aconteceu, no mes de nisán do ano vinte do reinado de Artaxerxes, estando o viño diante del, tomeino e servinlle ao rei. Como nunca antes eu estivera apesarado diante del ²preguntoume o rei: ¿Por qué estás apesarado? pois non pareces enfermo. Isto é en verdade pesar do corazón. Entón tiven moito medo.³E respondinlle ao rei: Viva o rei para sempre! Cómo non estarei apesarado cando ha cidade das tumbas dos meus devanceiros quedou en ruinas e as suas portas queimadas polo lume.⁴Díxome o rei: Qué cousa pides? Entón orei ao Deus do ceo. ⁵E respondinlle ao rei: se ao rei lle parece ben e o teu servo obtivo misericordia diante de ti, envíame a Xudá, á cidade das tumbas dos meus devanceiros e reedificareina. ⁶Entón o rei díxome: Cánto durará a viaxe, e cándo volverás? e a raiña estaba sentada ao seu lado. E lle pareceu ben ao rei enviarme despois que eu lle propuxen un prazo.⁷Ademáis díxenlle ao rei: se ao rei lle parece ben, que me dean cartas aos gobernadores do outro lado do río Éufrates para que me permitan o paso hasta que chegue a Xudá, ⁸e carta para Asaf o gardabosques do rei, para que me dea madeira para reparalas vigas das portas da fortaleza do templo, para o muro da cidade e para a casa onde eu viva. E o rei accedeu a miña petición porque o favor do meu bo Deus estaba sobre mín.⁹Cando me presentei ante os gobernadores do outro lado do río Eufrates deilles as cartas do rei, ademáis o rei enviara conmigo capitans do exército e homes a cabalo. ¹⁰Pero ao escoitar que alguén chegara para procurar o ben dos fillos de Israel, Sanbalat o horonita e Tobías o servo amonita estaban moi molestos.¹¹A os tres días de chegar a Xerusalém, ¹²levanteime de noite, eu e uns poucos homes comigo, pero non lles contéi o que Deus puxera no meu corazón para facer en Xerusalém. O único cabalo que tíñamos era o que eu montaba.¹³Esa noite salín pola porta do Val cara á fonte do Dragón e a porta do Muladar. Examinei os muros derribados de Xerusalém e as suas portas queimadas polo lume. ¹⁴Logo dirixínme cara a porta da Fonte e o estanque do Rei, pero non había maneira de pasar con cabalo.¹⁵Sendo ainda de noite subín polo regato mentres examinaba o muro e regresei dando a volta pola porta do Val. ¹⁶Os oficiais non sabían ónde fun nin o que fixen, porque ata ese entón non dixera nada a ningún xudeu: nin aos sacerdotes, nin aos nobres, nin aos oficiais, nin aos que traballaban na obra.¹⁷Por iso lles dixen: vos sodes testemuñas da nosa desgraza. Xerusalém está arruinada, e a as súas portas queimadas polo lume, ¡Vinde a construir o muro de Xerusalém, e non sexamos a mofa de ninguén! ¹⁸Entón contéilles como a misericorde man de Deus estivera sobre mín e as palabras que o rei me dixera. Eles contestaron: Levantémonos e construamos. Así esforzáronse eles para ben.¹⁹Pero cando se decataron Sanbalat horonita, Tobías o servo amonita, e Xesem o árabe, mofáronse de nos, e desprezáronnos dicindo: ¿Qué é isto que facedes vos?, ¿pretendedes rebelarvos contra o rei? ²⁰E respondinlles: O Deus dos ceos ao que servimos vainos facer prosperar. Comezaremos coa reconstrución, vos non tedes autoridade nin dereito, nin sodes parta da historia de Xerusalém.

Chapter 3

¹Entón levantouse o sumo sacerdote Eliasib cos seus compañeiros os sacerdotes, e edificaron a porta das Ovellas. Eles arranxarona e colocarona no seu lugar, e edificaron tamén o muro dende a torre de Hamea ata a torre de Xananel. ²O seguinte tramo edificáronno os varons de Xericó, e o seguinte Zacur fillo de Imri.³Os fillos de Senaa edificaron a porta do Pescado. Colocaron trabes e puxeron a porta no seu lugar, coas suas barras e fechaduras. ⁴O seguinte tramo restaurouno Meremot, fillo de Urías, neto de Cos, e o seguinte Mesulán, fillo de Berequías, neto de Mesazabel, e o seguinte Sadoc, fillo de Baná. ⁵Os de Tecoa restauraron o seguinte tramo do muro, ainda que os seus nobres non quixeron axudarlles na obra do seu Señor.⁶A porta Vella foi restaurada por Xoiada fillo de Paseah e Mesulam fillo de Besodías; eles colocaron trabes e puxeron as portas no seu lugar coas suas barras e fechaduras. ⁷O seguinte tramo restaurouno Melatías gabaonita e Xadón meronotita. A estes uníronse homes de Gabaón e de Mizpa, que estaban baixo o dominio do gobernador da provincia do outro lado de río Éufrates.⁸Xunto a eles Uziel, fillo de Harhaía, un dos ourives, restaouro o seguinte tramo, e Xananías, un dos perfumistas o seguinte. Eles dous restauraron o muro ata o Muro Ancho. ⁹O seguinte tramo restaurouno Refarías, fillo de Hur, que era gobernador da mitade do distrito de Xerusalem. ¹⁰O seguinte tramo, Xedaías, fillo de Haramuf, restaurou o muro que tiña frente a sua casa e o seguinte Hatús fillo de Hasabnías.¹¹Malquías fillo de Harim e Hasub illo de Pahat Moab restauraron outro tramo do muro e a Torre dos Fornos. ¹²Salún, fillo de Halohes, o gobernador da outra mitad do distrito de Xerusalem, restaurou o seguinte tramo coa axuda das suas fillas.¹³Xanún e os habitantes de Zanoa restauraron a Porta do Val. Eles colocaron as portas coas suas barras e fechaduras. Restauraron mil codos de muro ata a Porta do Muladar.¹⁴Malquías, fillo de Recab, gobernador do distrito de Bet Haquerem, restaurou a Porta do Muladar. Él colocou a porta coas suas barras e fechaduras. ¹⁵Salum, fillo de Col Hoze, gobernador do distrito de Mizpa, restaurou a Porta da Fonte. Él colocou as portas e puxo unha cuberta sobre elas coas suas barras e fechaduras. Él tamén restauoru o muro do Estanque de Siloé cerca do xardín do rei, ata as escaleiras que levan á Cidade de David.¹⁶Nehemias fillo de Azbuc, o gobernante da mitade do distrito de Bet Sur, restaurou o seguinte tramo ata o lugar que está frente a tuma do rei David, e ata o estanque artificial e ata a casa da garda real. ¹⁷O seguinte tramo restaurárono os levitas e Rehum, fillo de Bani, o seguinte Hasabías o gobernador da mitade do distrito de Keila, por conta do seu distrito.¹⁸Os seus compañeiros continuaron coa restauración: Bavai, fillo de Henadad, gobernador da outra metade do distrito de Queilah, ¹⁹e Ezer, fillo de Xesúa, gobernador de Mispa, que restaurou o tramo que sube por diante da armaría da esquina do muro.²⁰O tramo seguinte, foi restaurado con entusiasmo por Baruc fillo de Zabai, o tramo que vai dende a esquina ata a porta da casa do sumo sacerdote Eliasib. ²¹O seguinte tramo restaurouno Meremot, fillo de Urías e neto de Cos, dende a porta da casa de Eliasib ata o final dela.²²O seguinte tramo foi restaurado polos sacerdotes que vivían nos arredores. ²³Benxamín e Hasub restauraron o sector diante das súas propias casas. Azarías, fillo de Maasías e neto de Ananías, restaurou o tramo xunto á súa propia casa. ²⁴Binui, fillo de Henadad, restaurou a zona dende a casa de Azarías ata a esquina do muro.²⁵Palal fillo de Uzai restaurou o tramo da esquina fronte á alta torre que se alza do pazo real, xunto ao patio do garda. O seguinte tramo foi restaurado por Pedaías fillo de Paros. ²⁶Os servos do templo que vivían en Ofel restauraron ata o tramo fronte á Porta da Auga e a torre que alí está. ²⁷Os tecoítas restauraron o tramo que vai dende a parte frontal da gran torre que alí se alza ata a muralla de Ofel.²⁸Os sacerdotes restauraron o tramo do muro da Porta dos Cabalos, cada un diante da súa casa. ²⁹O seguinte tramo foi restaurado por Sadoc, fillo de Imer, que estaba diante da súa propia casa. E o seguinte foi restaurado por Xemaías, fillo de Xecanías, garda da porta oriental. ³⁰Hananías, fillo de Xelemías, e Hanún, sexto fillo de Salaf, restauraron outro tramo. Mesullán, fillo de Berequías, restaurou o tramo seguinte, que estaba diante da súa casa.³¹Malquías, que era un dos prateiros, reconstruíu o tramo que leva ás casas dos criados do templo e dos comerciantes, fronte á Porta de Inspección e ao posto de garda. ³²E o tramo que vai dende alí ata a Porta das Ovellas foi restaurada polos prateiros e os comerciantes.

Chapter 4

¹Cando Sanbalat decatouse de que estabamos a restaurar o muro, enfureceuse en gran maneira e mofábase dos xudeus. ²Diante dos seus compañeiros e do exército de Samaria dixo: "Que fan estes miserables xudeus? Cres que se lles permitirá restaurar a cidade e ofrecer sacrificios de novo? Quizais pensan rematalo traballo nun só día? Como cren que desas pedras queimadas, deses cascallos, van facer algo novo?"

³E Tobías o amonita, que estaba xunto a el, engadiu: "Se tan só un raposo subira nesa morea de pedras, esballaría o muro!"⁴"Escoita, Deus noso, como se burlan de nós! Fai que as súas ofensas recaian sobre si mesmos e entregaos aos seus inimigos; que os leven en catividade! ⁵Non deixes pasar por alto a súa maldade. Non esquezas os seus pecados, porque insultan aos que reconstruen". ⁶Seguimos coa reconstrución e restauramos o muro á metade da súa altura, porque a xente tiña desexos de traballar.⁷Pero cando Sanbalat e Tobías, os árabes, os amonitas e os asdodeos souberon que a reconstrución do muro avanzaba e que xa estabamos pechando as fendas, enfurecéronse moito. ⁸E xuntáronse eles e acordaron atacar Xerusalén e facernos dano. ⁹Entón rogamos ao noso Deus e decidimos facer garda día e noite para defendernos contra eles.¹⁰E a xente de Xudá dixo: "Os porteadores esvaecen, pois hai moitos cascallos; non seremos capaces reconstruír este muro!" ¹¹E os nosos inimigos dicían: "Alcanzarémolos e matarémolos; desta forma faremos que se deteña a obra".¹²Algúns dos xudeus que vivían preto deles viñan constantemente e advertíronnos ata dez veces: "Vanvos a atacar por todas partes". ¹³Entón coloquei ao pobo por familias, coas súas espadas, arcos e lanzas, detrás dos muros, nos lugares máis vulnerables e sen vixilancia. ¹⁴Despois de examinar a situación, levanteime e díxenlles aos nobres, aos gobernantes e ao resto do pobo: "Non lles teñades medo! Lémbrade ao Señor, que é grande e temible. Loitade polos vosos irmáns, polos vosos fillos e fillas, polas vosas mulleres e polas vosas casas".¹⁵Unha vez que os nosos inimigos se decataron de que coñeciamos as súas intencións e que Deus frustrara os seus plans, volvemos todos ao muro, cada un ao seu traballo. ¹⁶A partir dese día, a metade da miña xente traballaba na obra, mentres que a outra metade quedaou armada con lanzas, escudos, arcos e corazas, mentres os xefes miraban por todo o pobo de Xudá.¹⁷Os que restauraban o muro e levaban cargas, cunha man traballaban na obra e ca outra tiñan a espada. ¹⁸Porque cada un dos que construían tiñan a súa espada cinguida á cintura, e así traballaban; e o que tocaba a trompeta estaba preto de min.¹⁹Eu dixera aos nobres e gobernantes, e ao resto da xente: "A tarefa é grande e extensa, e estamos moi espallados na muralla, afastados uns dos outros. ²⁰Polo tanto, no lugar onde escoitedes o son da trompeta, reunídevos con nos. O noso Deus loitará por nós!"²¹Así, dende o amencer ata que aparecían as estrelas, mentres traballabamos na obra, a metade da xente facía garda coa lanza na man. ²²Naquela ocasión díxenlle tamén ao pobo: "Todos vós, incluídos os servos, permanecede en Xerusalén para que poidades facer de vixía de noite e traballar no traballo de día". ²³Nin eu, nin os meus parentes e servos, nin os da miña garda persoal, ningún de nos mudamos as nosas roupas, levábamos a nosas armas ainda no tempo do baño.

Chapter 5

¹Os homes da cidade e as suas mulleres queixáronse con forza contra os seus irmáns xudeus, ²porque houbo quen dicía: "Se contamos os nosos fillos e fillas, xa somos moitos. Necesitamos conseguir trigo emprestado para sobrevivir". ³Outros queixábanse: "Para conseguir trigo para non morrer de fame, hipotecamos os nosos campos, viñas e casas".⁴Tamén houbo quen se queixaba: “Tivemos que emprestar os nosos campos e viñas para pedir diñeiro prestado para render tributo ao rei. ⁵E aínda que nós e os nosos irmáns somos do mesmo sangue, e os nosos fillos e os seus son iguais, tocounos vender aos nosos fillos e fillas como escravos. De feito, están as nosas fillas servindo como escravas, e non podemos rescatalas, xa que os nosos campos e viñas están en mans de outros".⁶Cando escoitei as súas palabras de protesta, enfadeime moito. ⁷E despois de meditalo, reprendín aos nobres e aos gobernantes: "É inconcibibel que aos seus propios irmáns lles esixan o pago de xuros!" Convoquei tamén unha gran asemblea contra eles ⁸e alí reprobei: "Na medida das nosas posibilidades, rescatamos aos nosos irmáns xudeus que foron vendidos aos pagáns. E agora es ti quen vendes aos teus irmáns, despois de que te rescatemos!" Todos calaron, porque non sabían que dicir.⁹Engadín: "O que estás facendo está mal. Non deberían andar no temor de Deus e evitar así o reproche dos pagáns, os nosos inimigos? ¹⁰Os meus irmáns e os meus servos, e ata eu, prestámosvos cartos e trigo. Pero agora, quitémoslles esa carga dos lomos! ¹¹Pídovos que lles devolvades os campos, viñas, oliveiras e casas, e tamén un porcentaxe da prata, o trigo, o viño e o aceite que lles demandábades".¹²"Está ben", responderon eles, "faremos todo o que nos pides, devolverémoslle todo, sen esixir nada". Entón chamei aos sacerdotes e fíxenlles xurar diante deles que cumprirían a súa promesa. ¹³Entón sacudín o meu manto e dixen: "Que Deus sacuda e expulse da súa casa e da súa propiedade a quen non cumpra esta promesa! Que Deus o sacuda e o deixe sen nada!" Toda a asemblea respondeu: "Amén!" Entón louvaron ao Señor e o pobo cumpriu a súa promesa.¹⁴Dende o ano vinte do reinado de Artaxerxes, cando fun nomeado gobernador da terra de Xudá, ata o ano trixésimo segundo, é dicir, durante doce anos, nin os meus irmáns nin eu utilizamos o imposto que me correspondía como gobernador. ¹⁵Pero os gobernadores anteriores a min impuxeran cargas ao pobo, e cada día esixíanlle comida e viño por valor de corenta siclos de prata. Os seus servos tamén oprimiron ao pobo. Pero eu, por temor a Deus, non o fixen.¹⁶Tamén, tanto eu como os meus servos traballamos na reconstrución do muro e non compramos terras. ¹⁷Cento cincuenta homes sentaban na miña mesa, entre xudeus e oficiais, sen contar os que viñan dos países veciños.¹⁸Era tarefa de todos os días preparar un boi, seis ovellas escollidas e algun ave; e cada dez días traíase viño en abundancia. Pero nunca usei o imposto que me correspondía como gobernador, porque o pobo xa tiña unha carga moi pesada. ¹⁹Lembra para ben, meu Deus, todo o que fixen por este pobo!

Esther

Chapter 4

¹³Cando Mardoqueo soubo todo o que se fixera, esgazou os vestidos, vestiu cilicio e cinza, e saíu pola cidade, lamentándose con grande e amargo clamor. ²E chegou ata a porta do rei, porque ninguén podía entrar pola porta do rei vestido de cilicio. E en cada unha das provincias e en todo lugar onde chegaba a orden do rei e o seu decreto, había entre os xudeos grande duelo e xexún, pranto e lamento; e moitos deitábanse sobre cilicio e cinza.⁴Viñeron as doncelas de Ester e os seus eunucos e comunicáronllo, e a raiña angustiouse en grande maneira. E enviou roupa para que Mardoqueo a vestira e quitara o cilicio de enriba, pero él non a aceptou. ⁵Entón Ester chamou a Hatac, un dos eunucos que o rei puxera ao seu servicio, e ordenoulle ir a Mardoqueo para saber que era aquilo e por qué.⁶E saiu Hatac onde estaba Mardoqueo na praza da cidade, fronte a porta do rei. ⁷E Mardoqueo informouno de todo canto lle tivera acontecido, e da cantidade exacta de cartos que Amán prometera pagar aos tesouros do rei pola destrucción dos xudeus. ⁸Deulle tamén unha copia do texto do decreto que fora promulgado en Susa para a destrucción dos xudeus, para que lla mostrara Ester e a informara, e lle mandara que ela fora ao rei para implorar o seu favor e para interceder diante del polo seu pobo.⁹Regresou Hatac e contou a Ester as verbas de Mardoqueo. ¹⁰Entón Ester falou a Hatac e ordenoulle que respondera a Mardoqueo: ¹¹Tódolos servos do rei e o pobo das provincias do rei saben que para calquera home ou muller que vaia ao rei no adro interior, sin ser chamado, el ten unha soa lei, que se lle dea morte, a menos que o rei lle estenda o cetro de ouro para que viva. E eu non fun chamada para ir ao rei por estes trinta días. ¹²E contaron a Mardoqueo as verbas de Ester.¹³Entón Mardoqueo díxolles que responderan a Ester: Non penses que estando no palacio do rei só ti escaparás entre tódolos xudeus. ¹⁴Porque se permaneces calada neste tempo, alivio e liberación virán doutro lugar para os xudeus, pero ti e a casa do teu pai pereceredes. E quen sabe se para unha ocasión coma esta ti terás chegado a ser raiña?¹⁵E Ester díxolles que responderan a Mardoqueo: ¹⁶Vai, xunta a tódolos xudeus que se atopan en Susa e xaxuade por min; non comades nin bebades por tres días, nin de noite nin de día. Tamen eu e as miñas doncelas xaxuaremos. E así iréi ao rei, o cal non e conforme á lei; e si perezo, perezo. ¹⁷E Mardoqueo foise e fixo conforme a todo canto Ester lle ordenara.

Chapter 5

¹E aconteceu ao terceiro día que Ester vestiu as suas vestiduras reais e púxose no adro interior do palacio do rei diante dos aposentos do rei, e o rei estaba sentado no seu trono real no aposento do trono, frente á entrada do palacio. ²E cando o rei viu á raiña Ester de pe no adro, ela obtivo gracia diante dos seus ollos; e o rei estendeu hacia Ester o cetro de ouro que estaba na sua man. Ester enton acercouse e tocou o extremo do cetro.³E díxolle o rei: que che preocupa? e cal e a túa petición? Ata a metade do reino se che dara. ⁴Ester respondeu: Se lle prace ao rei, veña hoxe o rei con Aman ao banquete que teño preparado.⁵Entón o rei dixo: Traede pronto a Amán para que fagamos como Ester desexa. E o rei veu con Amán ao banquete que Ester tiña preparado. ⁶E mentras bebían o viño no banquete, o rei dixo a Ester: Cal é a túa petición?, pois serache concedida. E cal e o teu desexo? Ainda ata a metade do reino, se che dará.⁸⁷Respondéu Ester e dixo: a miña petición e o meu desexo é: se atopei gracia ante os ollos do rei, e se lle prace ao rei conceder a miña petición e facer o que eu pido, que veña o rei con Amán ao banquete que eu lles prepararei, e mañá farei conforme á palabra do rei.⁹Saiu Amán aquel día alegre e co corazón ledo: pero cando Amán viu a Mardoqueo na porta do rei, e que este non se erguía nin tremía diante del, Amán encheuse de furor contra Mardoqueo. ¹⁰Amán, con todo, contívose, foi á súa casa, e mandou traer aos seus amigos e á súa muller Zeres. ¹¹Entón Amán contoulles a gloria das súas riquezas, a multitude dos seus fillos, e tódalas ocasións nas que o rei o engrandecera e como o exaltara por riba dos príncipes e servos do rei.¹²E Amán engadiu: ainda a raiña Ester non permitiu que ninguén, agás eu, viñera co rei ao banquete que ela preparara; e tamén para mañán estou invitado por ela xunto co rei. ¹³Con todo, nada disto me satisface mentres vexa ao xudeu Mardoqueo sentado á porta do rei.¹⁴A súa muller Zeres e tódolos seus amigos dixéronlle: fai que se prepare unha forca de cincuenta cóbados de alto, e pola mañá pide ao rei que aforquen a Mardoqueo nela; entón vai gozoso co rei ao banquete. E o consello agradou a Amán, e fixo prepara-la forca.

Chapter 6

¹Aquela noite, o rei non podía durmir e deu orden que lle trouxeran o libro das Memorias, as crónicas, e que as leran diante do rei. ²E foi atopado escrito o que Mardoqueo informara sobre Bigtán e Teres, dous dos eunucos do rei, gardiáns do limiar, de que eles procuraran botar man do rei Asuero. ³E o rei preguntou: Qué honor ou distinción se fixo a Mardoqueo por esto? Responderon os servos do rei que lle servían: Nada se fixo por él.⁴Entón o rei preguntou: Quen está no adro? E Amán viña de entrar ao adro exterior do palacio do rei, para pedir ao rei que fixera aforcar a Mardoqueo na forca que el lle tiña preparada. ⁵E os servos do rei respondéronlle: Velaquí, Amán está no adro. E o rei dixo: que entre. ⁶Cando Amán entrou, o rei preguntoulle: Qué se debe facer para o home a quen o rei quere honrar? E Amán díxo para si: A quen desexaría o rei honrar mais que a min?⁸⁷E Amán respondeu ao rei: Para o home a quen o rei quere honrar, v 8

⁹E o manto e o cabalo sexan entregados en man dun dos príncipes mais nobres do rei, e vistan ao home a quen o rei quere honrar, léveno a cabalo pola praza da cidade e pregoen diante del: Así se fai ao home a quen o rei quere honrar.¹⁰Entón o rei díxolle a Amán: toma presto o manto e o cabalo como tes dito, e faino así co xudeu Mardoqueo, que está sentado á porta do rei; non omitas nada de todo o que tes dito. ¹¹E Amán tomou o manto e o cabalo, vestiu a Mardoqueo e levouno a cabalo pola praza da cidade, e pregoou diante del: Así se fai ao home a quen o rei quere honrar.¹²Despois Mardoqueo regresou á porta do rei. Pero Amán apresurouse a volver á súa casa, lamentándose, coa cabeza cuberta. ¹³E Amán contóulle á súa muller Zeres e a tódolos seus amigos todo o que lle acontecera. Entón, os seus sabios e a súa muller Zeres dixéronlle: Si Mardoqueo, diante de quen comenzaches a caer, é de descendencia judía, non poderás con él, senón que certamente caerás diante del. ¹⁴Ainda estaban falando con él cando chegaron os eunucos do rei e levaron decontado a Amán ao banquete que Ester preparara.

Psalms

Chapter 1

¹Feliz o home que non anda no consello dos malos, nen se para no camiño dos pecadores, nin se senta na cadeira dos que fan escanio. ²Porén se comprace na lei do Señor, e medita na súa lei día e noite.³Será como árbore ben plantada a carón das ribeirasdas augas, que da o froito no tempo, e a súas follas non murchan, e todo o que fai, florece.⁴Non así os impíos; que son como a palla que o vento leva. ⁵Por tanto, os impíos non subsistirán no xuízo, nin os pecadores na congregación dos xustos.⁶Porque o Señor coñece o camiño dos xustos pero o camiño dos malos, vai á perdición.

Chapter 2

¹Por que se rebelan as nacións, e os pobos argallan cousas vanas? ²Os reis da terra levántanse, e os gobernantes toman consello en contra o Señor e en contra o seu Mesías, dicindo: ³Rachemos as súas ligaduras, e tiremos de nós a súas cordas!⁴Ao que reina nos ceos dálle a risa, o Señor fará burla deles. ⁵Logo falaralles na súa ira e arrepiarán no seu furor.⁶Pero eu consagrei o meu Rei sobre Sion, o meu monte santo. ⁷De certo anunciarei o decreto do Señor, que me dixo: Ti es o meu Fillo; eu hoxe te xerei.⁸Pídeme, e dareiche as nacións por herdanza, como posesión túa os confíns da terra. ⁹Ti o quebras con vara de ferro; os esmagas como vaso de oleiro.¹⁰Agora, ó reis, mostrade discernimento; corrixídevos, ó gobernantes da terra. ¹¹Adorade a Iahveh con temor e alegrádevos con tremor.¹²Honrade o Fillo para que non se encomode*e perezades no camiño,pois a súa ira pode subir de súpetoQue felices son os que nel se refuxian!

Chapter 3

¹Ó Iahveh, como teñen medrado os meus adversarios! Moitos se levantan contra min. ²Moitos din da miña alma: En Deus, non hai para el salvación. (Selah)³Mais ti, Iahveh, es escudo no meu redor, a miña gloria, o que ergue a miña cabeza. ⁴Coa miña voz, clamei ao Señor, e El respondeume dende o seu santo monte. (Selah)⁵Eu deiteime e durmín; espertei, porque o Señor me sostén.

⁶Non temerei os dez mil inimigos, que se puxeron ao meu redor contra min.⁷Érguete, Iahveh! Sálvame, meu Deus! Porque ti feriches a todos os meus inimigos na meixela, rompiches os dentes dos impíos. ⁸A salvación vén de Iahveh. A túa bendición sexa sobre o teu pobo! (Selah)

Chapter 4

¹Cando clamo, respóndeme, Deus da miña xustiza. Aliviáchesme na miña anguria; ten piedade de min, escoita a miña oración.²Fillos dos homes, até cando mudaredes a miña honra en deshonra? Até cando amaredes a vaidade e procuraredes a mentira? ³Pois, sabede que o Señor tratou fabulosamente ao piadoso para Si mesmo;o Señor ouve cando clamo por El.⁴Anoxádevos, mais non pequedes; meditade no voso corazón, na vosa cama e calade. (Selah) ⁵Ofrecede sacrificios de xustiza e confiade no Señor.⁶Moitos din: Quen nos amosará o ben? Levanta, ó Señor, a luz do teu rostro sobre nós! ⁷Puxeches alegría no meu corazón,

maior da que eles cando o grao e o mosto abonda.

⁸En paz me deitarei e ao mesmo tempo durmirei, porque só ti, Señor, fas que viva seguro.

Chapter 5

¹Escoita as miñas palabras, ó Señor! Considera o meu lamento. ²Atende á voz do meu clamor, meu rei e meu Deus, porque é a ti a quen oro. ³De mañá ouvirás a miña voz, ó Señor! De mañá presentarei a miña oración a ti, e con anhelo esperarei.⁴Porque ti non es un Deus que se goza na maldade, o mal contigo non mora. ⁵Os que se gaban non estarán diante dos teus ollos; aborreces a todos os que fan iniquidade. ⁶Destrúes os que falan falsidade; Iahveh despreza o home sanguinario e enganador.⁷Pero pola abundancia da túa misericordia, eu entrarei na túa morada e, en reverencia, axeonllareime no teu templo santo. ⁸Iahveh, guíame na túa xustiza por causa dos meus inimigos, endereita diante de min o teu camiño.⁹Porque non hai sinceridade no que din, o seu interior é destrución, a súa gorxa é sepulcro aberto; adulan coa súa lingua. ¹⁰Decláraos culpables, ó Deus! Que caian polas súas maquinacións! Pola multitude dos seus pecados déitaos fóra, porque contra ti se rebelan.¹¹Pero que se alegren os que en ti se refuxian, canten por sempre con xúbilo, porque os protexes ti; alégrense en ti os que aman o teu nome. ¹²Porque ti, Iahveh, abenzoas* o xusto, rodéalo do teu favor como un escudo.

Chapter 6

¹Iahveh, non me reprendas na túa ira,

nen no teu furor me castigues.

²Ten piedade de min Iahveh, pois esmorezo;

sándame, Iahveh, porque os meus ósos tremen.

³A miña alma está tamén moi angustiada;

e ti, ó Iahveh, até cando?

⁴Iahveh!, retorna!, rescata a miña vida,

sálvame pola túa misericordia.

⁵Porque non hai memoria de ti na morte,

e no Seol, quen te louvará?

⁶Estou canso dos meus xemidos;

todas as noites anego o meu leito con bágoas,

con lágrimas rego a cama.

⁷Gastados están de sufrir os meus ollos,

envelleceron por causa dos meus inimigos

⁸Afastádevos de min, todos os que practicades iniquidade,

porque Iahveh ouviu a voz do meu pranto.

⁹Iahveh escoitou a miña súplica;

Iahveh recibe a miña oración.

¹⁰Todos os meus inimigos serán avergoñados

e pertubaranse moito;

novamente, e nun intre, serán avergoñados.

Chapter 7

¹Iahveh, meu Deus, en ti refúxiome;

sálvame dos que me perseguen e líbrame,

²non sexa que algún me rasgue como león,

arrastrándome, e ninguen me libre.

³Iahveh, meu Deus, se fixen eu isto,

se nas miñas mans hai inxustiza,

⁴se ao que estaba en paz comigo lle paguei con mal,

ou despoxei o meu inimigo sen motivo,

⁵que o inimigo persiga a miña alma e me alcance;que esmague a miña vida en terra,e deixe a miña gloria no po. ( Selah=palmas)⁶Levántate Iahveh na túa ira;

érguete contra a furia dos meu inimigos,

e espértate en favor meu; ti estableciches xuízo.

⁷Que a asamblea dos pobos te rodee,

e ti regresa sobor dela no alto.

⁸Iahveh xulga os pobos;

xúlgame, ó Iahveh!, conforme á miña xustiza

e a integridade que hai en min.

⁹A maldade dos impíos fine,

pero establece ti ao xusto,

pois Deus xusto examina as mentes e os corazóns

¹⁰O meu escudo está en Deus,

que salva os rectos de corazón.

¹¹Deus é xuíz xusto,

e un Deus que cada día contra o impío se indigna.

¹²Se o impío non se arrepinte, El afiará a súa espada;

o seu arco está tenso e preparado.

¹³Preparou tamén as súas armas de morte;

das súas fai flechas ardentes.

¹⁴Velaí, coa maldade sufre dores,

e concibe a iniquidade

e da a luz engano.

¹⁵Cavou un burato e afondouno,

e caeu no burato que fixo.

¹⁶Voltará a súa iniquidade sobor a súa cabeza,

e a súa violencia caerá sobre a súa coroa.

¹⁷Darei grazas a Iahveh conforme á súa xustiza,e cantarei louvanzas ao nome de Iahveh Altísimo.

Chapter 8

¹Ó Iahveh, noso Señor,

cuan glorioso é o teu nome en toda a terra!,

que puxeches a túa gloria sobor dos ceos!

²Por boca dos neniños e dos bebés puxeches a túa forza

por causa dos teus adversarios,

para facer calar o inimigo e o vengativo.

³Cando miro para os ceos, obra dos teus dedos,

a lúa e as estrelas fixas no seu lugar,

digo:

⁴que é o home para que te lembres del?

e o fillo do home para que o visites?

⁵Porén, fixéchelo algo menor que os anxos,

e coróalo de gloria e maxestade.

⁶Fixeches o seu señorío,

sobor as obras das túas mans;

puxeches todo baixo os seus pés;

⁷ovellas, bois, todos eles,

e tamén as feras dos montes,

⁸as aves dos ceos e os peixes do mar,

todo o que percorre os vieiros dos mares.

⁹Ó Iahveh, noso Señor,que maxestuoso é o teu nome en toda a terra!

Chapter 9

¹Louvarei a Iahveh con todo o meu corazón.

Contarei todos os seus milagres;

²contentareime e alegrareime en ti,

cantarei louvanzas ao teu nome, ó Altísimo!

³Cando os meus inimigos recúan,

tropezan e caen diante túa.

⁴Porque ti mantés o meu dereito e a miña causa;

séntaste no trono xulgando con xustiza.

⁵Reprendiches as nacións,

destruíches o impío,

borraches o seu nome para sempre.

⁶O inimigo chegou ao seu final

en eterna desolación,

e tí destruíches as súas cidades;

a súa memoria pereceu con elas.

⁷Pero Iahveh permanece para sempre,

fixou o seu trono para xuízo,

⁸e xulgará o mundo con xustiza;

fará xuicio con equidade sobre os pobos.

⁹Iahveh será fortaleza para o oprimido,

baluarte en tempos de aflición.

¹⁰Confiarán en ti os que coñecen o teu nome,

porque ti, ó Iahveh, non abandonas os que te procuran.

¹¹Cantade louvanzas a Iahveh, que mora en Sion;

proclamade os seus feitos.

¹²Porque o que salda as contas do sangue vertido, lémbrase deles;

non esquece o choro dos oprimidos.

¹³Ó Iahveh, ten piedade de min;

mira a miña aflición por causa dos que me odian,

tí, que me levantas das portas da morte;

¹⁴para que eu anuncie as túas louvanzas,

para que nas portas da filla de Sion

me goce na túa salvación.

¹⁵As nacións afundiron no foso que elas fixeron,

na rede que agacharon, prenderon o seu pé.

¹⁶Iahveh deuse a coñecer;

executou xuízo.

O impío cae nos seus propios enredos

Higaión- Selah

¹⁷Os impíos voltarán ao Seol,

como todas as nacións que se esqueceron de Iahveh.

¹⁸Pois os necesitados non serán esquecidos para sempre,

nen a esperanza dos aflixidos será por sempre.

¹⁹Érguete, ó Iahveh; e non prevaleza o mortal;

sexan xulgadas as nacións na túa presenza.

²⁰Pon temor nelas, ó Iahveh;

as nacións aprendan que son somentes homes.

Chapter 10

¹Por que, ó Iahveh permaneces lonxe?

e te agachas en tempos de adversidade?

²Con fachenda o impío acosa o aflixido;

que quedará prendido nos enredos que armou!

³Porque o impío gábase no desexo do seu corazón,

el maldice o cobizoso e a Iahveh despreza.

⁴O impío, no seu rostro altivo, non busca a Deus;

non hai Deus en todos os seus pensamentos.

⁵Os seus camiños sempre prosperan;

os teus xuízos, ó Iahveh, están lonxe da súa vista, no alto;

despreza a todos os seus inimigos.

⁶Di para si, no seu corazón: Non hai quen me mova;

por todas as xerazóns non pasarei adversidade.

⁷A súa boca está chea de maldición, engano e opresión;

baixo a súa lingua hai malicia e iniquidade.

⁸Séntase á espreita nas aldeas,

nos lugares segredos mata o inocente,

os seus ollos axexan o desvalido.

⁹Está a espreita no burato como león na súa guarida,

para coller o oprimido,

e atrapa o aflixido cando cae na súa rede.

¹⁰Ocúltase, encóllese,

e os infelices caen nas súas gadoupas.

¹¹Di para si no seu corazón: Deus esqueceu;

escondeu o seu rostro; endexamáis o verá.

¹²Érguete, ó Iahveh; alza ó Deus, a túa man.

Non te esquezas dos pobres.

¹³Por que o impío despreciou a Deus?

Dixo no seu corazón: Non me vai facer responsabel.

¹⁴Poren, ti o ves. Porque ollas o agravio e a humillación,

para facer xustiza coa túa man.

Encoméndase a ti o desvalido,

fuches amparo para o orfo.

¹⁵Ti quebras o brazo do impío e do malvado,

persegues a súa maldade até que non quede ningunha.

¹⁶Iahveh é Rei eternamente e para sempre.

As nacións que ocupaban a súa terra pereceron.

¹⁷Ó Iahveh, ti ouviches o querer dos humildes,

ti fortalecerás o seu corazón e inclinarás o teu ouvido

¹⁸para defender o orfo e o aflixido;

para que o home da terra non volva causar terror.

Chapter 107

¹Dade grazas ao Señor, porque El é bo;

porque para sempre é a súa misericordia.

²Asi dirán os redimidos de Iaveh,

quenes redimiu da man do adversario.

³e os reuniu das terras, do oriente e do occidente,

do norte e do sur.

⁴Vagaron polo deserto, por lugar desolado,

non atoparon camiño a cidade habitada;

⁵famentos e sedentos, a súa alma esmorecía neles.

⁶Entón clamaron ao SEÑOR na súa angustia,

e das súas aflicións El librounos;

⁷e guiounos polo camiño recto,

para que fosen a unha cidade habitada.

⁸Todos louven a Iahveh, pola súa misericordia e polas marabillas cos fillos dos homes.

⁹Porque el saciou a alma sedenta, e encheu de bens a alma famenta.

¹⁰Moradores de tebras e de sombra de morte, prisioneiros en miseria e encadeados,¹¹porque foron rebeldes ás palabras de Deus e despreciaron o consello do Altísimo;

¹²os seus corazóns humillou con traballos,

tropezaron e non houbo quen os erguese.

¹³Entón clamaron ao SEÑOR na súa ansiedade

e El salvounos das súas aflicións;

¹⁴sacounos da escuridade e das sombras de morte e quebrou as súas ataduras.

¹⁵Todos louven a Iahveh, pola súa misericordia e polas marabillas cos fillos dos homes.

¹⁶Porque El rompeu as portas de bronce e fixo anacos as barras de ferro.¹⁷Os insensatos foron aflixidos por mor dos seus camiños rebeldes, e polas súas iniquidades.

¹⁸A súa alma aborreceu todo alimento, e achégaronse ata as portas da morte.

¹⁹Entón na súa angustia clamaron ao SEÑOR e El salvounos das súas aflicións.²⁰El mandou a súa palabra e sanounos e librounos da morte. ²¹Todos louven a Iahveh, pola súa misericordia e polas marabillas cos fillos dos homes.

²²Ofrezan tamén sacrificios de gratitude e proclamen con cantos de xúbilo, as súas obras.²³Os que viaxan polo mar en barcos e fan negocio sobre grandes augas, ²⁴viron as obras de Iahvev e as súas marabillas no profundo.²⁵Pois El falou, e levantou un vento de tempestade que acrecentou as ondas do mar. ²⁶Subiron aos ceos, baixaron ás profundidades, as súas almas consumíanse polo mal. ²⁷Tremían e cambaleábanse coma bébedos, e esfumouse toda destreza .²⁸Entón na súa angustia clamaron a Iahveh e El sacounos das súas aflicións. ²⁹Calmou a tempestade e as ondas do mar calaron. ³⁰Entón alegráronse porque as ondas do mar acougaron , e El guiounos ao porto desexado.³¹Todos louven a Iahveh, pola súa misericordia e polas marabillas cos fillos dos homes.

³²Exálteno tamén na congregación do pobo, e alábeno na reunión dos anciáns.³³El transforma os ríos en desertos e as fontes de augas en sequeiros; ³⁴a terra frutuosa en terra estéril, pola maldade dos que moran nela. ³⁵Transforma o deserto en estanque de augas, e a terra seca en mananciais;³⁶nela fai morar os famentos, para que cimenten unha cidade onde vivir, ³⁷e sementen os seus campos, planten viñas, e recollan unha colleita abundante.

³⁸Bendíceos tamén e multiplícaos moito, e o seu gando non diminúe .³⁹Cando son diminuidos e abatidos pola opresión, a calamidade e a aflición,

⁴⁰verte desprezo sobre os príncipes, e os fai vagar por un deserto sen camiño.⁴¹Pero ao pobre levántao da miseria e pono seguro no alto, e multiplica as súas familias como un rebaño.

⁴²Os rectos veno e alégranse, pero toda iniquidade pecha a súa boca.

⁴³Quen é sabio? Que preste atención a estas cousas, e considere as bondades de Iahveh.

Chapter 108

¹O meu corazón está firme, ó Deus! ; cantarei, cantarei louvanzas, aínda coa miña alma.

²Espertade, arpa e lira! Ao mencer espertarei!³Louvareite entre os pobos, Iahveh; cantarei louvanzas a ti entre as nacións.

⁴Porque grande, por riba dos ceos, é a túa misericordia; e ata o firmamento a túa verdade.⁵Exaltado sexas sobre os ceos, ó Deus! , sobre toda a terra sexa a túa gloria.

⁶Para que sexan liberados os teus amados, salva coa túa mau direita, e respóndeme.⁷Deus falou no seu santuario: Alegrareime, repartirei a Siquem e medirei no val de Sucot.

⁸Galaad é meu, Manasés é meu, tamén Efraín é a proteción da miña cabeza, Xudá é o meu cetro.⁹Moab é a almofía onde me lavo; sobre Edom botarei o meu calzado; sobre Filistea lanzarei berros.

¹⁰Quen me levará á cidade fortificada?

Quen me guiará ata Edom?

¹¹Non eres ti, ó Deus!, o que nos rexeitou?

Non sairás, ó Deus! , cos nosos exércitos?

¹²Danos axuda contra o adversario, pois a axuda do home é vana.

¹³Faremos proezas en Deus , e El pisará os nosos adversarios.

Chapter 109

¹Oh Deus, da miña louvanza, non cales.

²Porque contra min abriron a súa boca impía e enganosa; con enganos falaron en contra miña.

³Rodeáronme tamén con palabras de odio, e sen causa loitaron en contra miña.⁴En pago do meu amor, obran como os meus acusadores, pero eu oro. ⁵Así me pagan mal por ben e odio polo meu amor.⁶Pon un impío sobor del, e que un acusador esté a súa dereita.

⁷Cando sexa xulgado, que saia culpable, e que a súa oración se converta en pecado.⁸Os seus días sexan poucos, e que outro tome o seu cargo; ⁹Os seus fillos sexan orfos e viúva a súa muller ; ¹⁰Os seus fillos vaguen, pidan esmola, e busquen o sustento lonxe dos seus fogares en ruínas.¹¹Que o acredor se apodere de todo o que ten, e estraños saqueen o froito do seu traballo.

¹²Que non haxa quen lle dea misericordia, nin haxa quen teña piedade dos seus orfos; ¹³sexa exterminada a súa posterioridade, o seu nome sexa borrado na seguinte xeración.¹⁴A iniquidade dos seus pais sexa recordada ante Iahveh, e non sexa borrado o pecado da súa nai.

¹⁵Estean continuamente diante de Iahveh, para que El corte da terra a súa memoria;

¹⁶porque el non amosou misericordia, senón que perseguiu o aflixido, o necesitado e o corazón decaído para matalos.¹⁷Amaba, tamén, a maldición, e caeu sobor del; non se deleitou na bendición, e ela alonxouse del.

¹⁸Vestíuse de maldición coma si fose o seu manto, e entrou como auga no seu corpo, e como o aceite nos seus ósos.¹⁹Sexa como vestidura coa que se cubra, e por cinto co que se cingue sempre.

²⁰Esta sexa a paga de Iahveh para os meus acusadores, e para os que contra a miña alma,

falen mal.

²¹Mais ti, ó DEUS!, Iahveh, por amor do teu nome faime ben; líbrame, pois a túa misericordia é boa ; ²²porque aflixido e necesitado estou, e o meu corazón está ferido dentro de min.

²³Vou pasando como sombra que se alonga; son sacudido como a langosta.²⁴Os meus xeonllos están débiles polo xexún, e a miña carne sin gordura adelgazou.

²⁵Convertinme tamén en obxecto de reproche para eles; cando me ven, menean a cabeza.²⁶Axúdame Iahveh, meu Deus, sálvame conforme a túa misericordia, ²⁷e que saiban que esta é a túa man, que ti, Iahveh, o fixeches.²⁸Maldigan eles, pero ti bendice, cando se levanten serán avergoñados, pero o teu servo alegrarase.

²⁹Serán vestidos de censura os meus acusadores, e cubriranse coa súa propia vergoña como cun manto.³⁰Coa miña boca darei moitas grazas a Iahveh, e en medio da multitude louvareino.

³¹Porque El está a dereita do pobre, para salvalo dos que xulgan a súa alma.

Chapter 11

¹En Iahveh refúxiome;

como decides á miña alma,

que escape como un paxaro á montaña?

²Pois velaí os malvados tensan o arco,

preparan a súa frecha na corda,

para lanzala na oscuridade, contra os de corazón recto .

³Se os alicerces son destruídos,

que pode facer o xusto?

⁴Iahveh está no seu santo templo.

Iahveh ten nos ceos o seu trono;

os seus ollos observan,

as súas pálpebras examinan os fillos dos homes

⁵Iahveh proba o xusto e o impío,

a súa alma aborrece o que ama a violencia.

⁶Sobre o impíos fara chover brasas prendidas, lume, xofre e vento abafante, será a porción da súa copa.

⁷Pois Iahveh é xusto; El ama a xustiza;

os xustos verán o seu rostro.

Chapter 110

¹Di Iahveh ao meu Señor: Séntate á miña dereita, ata que poña os teus inimigos debaixo dos teus pés.²Iahveh estenderá desde Sion o teu poderoso cetro, dicindo: Domina no medio dos teus inimigos.

³O teu pobo será ofrenda voluntaria no día do teu poder; no esplendor da santidade, desde o seo do mencer; a túa xuventude é para ti como orballo.⁴O SEÑOR xurou e non se retratará: Ti es sacerdote para sempre según a orde de Melquisedec.⁵O Señor está a túa dereita; tirará reis no día da súa ira. ⁶Xulgará entre as nacións, encheráas de cadáveres, romperá cabezas sobre a ancha terra.⁷Beberá do arroio no camiño; polo tanto El levantará a cabeza.

Chapter 119

¹Que felices son os de camiño perfecto,

os que andan na lei de Iahveh!

²Que felices son os que gardan os seus testemuños,

e o buscan con todo o corazón!

³Non cometen iniquidade,

senón que andan nos teus camiños.

⁴Ti ordenaches os teus preceptos,

para que os gardemos con coidado.

⁵Oxalá sexan afirmados os meus camiños,

para gardar os teus estatutos!

⁶Entón non me avergoñarei

ao considerar todos os teus mandamentos.

⁷Con rectitude de corazón dairei as grazas,

ao aprender os teus xuízos xustos.

⁸Gardarei os teus estatutos,

non me desampares de todo.

⁹Como pode o mozo gardar o seu camiño puro?

Gardando a túa palabra.

¹⁰Procureite con todo o meu corazón,

non permitas que me desvíe dos teus mandamentos.

¹⁰¹Refrenei os meus pés de todo mal camiño,

para gardar a túa palabra.

¹⁰²Non me desviei das túas ordenanzas,

porque ti me ensinaches.

¹⁰³Que doces son ao meu paladar as túas palabras!

máis que o mel á miña boca.

¹⁰⁴Dos teus decretos recibo entendemento,

por tanto aborrezo todo camiño de mentira.

¹⁰⁵A túa palabra é lámpada aos meus pés,

e luz para o meu camiño.

¹⁰⁶Xurei, e confírmoo:

Gardarei os teus mandamentos xustos.

¹⁰⁷Estou moi aflixido;

ó Iahveh, vivifícame coa túa palabra!

¹⁰⁸Rógoche, aceptes agora as ofrendas voluntarias da miña boca,

ó Iahveh, ensíname os teus xuízos.

¹⁰⁹A miña vida está de continuo en perigo,

pero non esquecín a túa lei.

¹¹⁰Os impíos tendéronme artimañas,

pero non me desviei dos teus preceptos.

¹¹Atesorei a túa palabra o no meu corazón,

para non pecar contra ti.

¹²Bendito ti, ó Iahveh,

ensíname os teus estatutos.

¹¹¹Tomei os teus testemuños como herdanza para sempre,

porque son o gozo do meu corazón.

¹¹²Inclinei o meu corazón a cumprir os teus estatutos,

por sempre e até o fin.

¹¹³Aborrezo os hipócritas,

pero amo a túa lei.

¹¹⁴Ti es o meu escondedoiro e o meu escudo,

na túa palabra espero.

¹¹⁵Afastádevos de min, malfeitores,

para que garde os mandamentos do meu Deus.

¹¹⁶Susténtame según a túa promesa, e vivirei,

e non deixes que me avergoñe da túa esperanza.

¹¹⁷Sostenme para estar seguro,

e que atenda continuamente os teus estatutos.

¹¹⁸Rexeitas a todos os que se desvían dos teus estatutos,

porque as súas maquinacións son falsas.

¹¹⁹Rexeitas, como lixo, todos os impíos da terra,

por iso amo os teus testemuños.

¹²⁰A miña carne treme por temor a ti,

e teño medo dos teus xuízos.

¹²¹Practiquei o xuízo e a xustiza,

non me entregues aos meus opresores.

¹²²Sé garantía do teu servo para ben,

que non me opriman os soberbios.

¹²³Desfalecen os meus ollos pola túa salvación,

e pola promesa da túa xustiza.

¹²⁴Fai co teu servo según a túa misericordia,

e ensíname os teus estatutos.

¹²⁵Eu son o teu servo, dame entendemento,

para que coñeza os teus testemuños.

¹²⁶Tempo é para actuar, ó Iahveh,

porque invalidaron a túa lei.

¹²⁷Por iso amo os teus mandamentos,

máis que o ouro puro.

¹²⁸Por iso estimo rectos todos os teus mandamentos sobre todas as cousas,

e aborrezo todo camiño de mentira.

¹²⁹Marabillosos son os teus testemuños,

por iso os garda a miña alma.

¹³⁰A explicación das túas palabras da luz,

fai que os simples entendan.

¹³Contei cos meus labios,

todas as ordenanzas da túa boca.

¹⁴Gozeime no camiño dos teus testemuños,

máis que en todas as riquezas.

¹³¹Abrín a miña boca e suspirei,

porque desexaba os teus mandamentos.

¹³²Volve o teu rostro cara min,

e ten de min misericordia,

como sempre fas cos que aman o teu Nome.

¹³³Afirma os meus pasos na túa palabra,

e que ningunha iniquidade me goberne.

¹³⁴Líbrame da opresión do home,

para que garde os teus mandamentos.

¹³⁵Fai resplandecer o teu rostro sobre o teu servo,

e ensíname os teus estatutos.

¹³⁶Ríos de bágoas botan os meus ollos,

porque eles non gardan a túa lei.

¹³⁷Ti es xusto, Iahveh,

e os teus xuízos son rectos.

¹³⁸Ordenaches os teus testemuños con xustiza,

e con grande fidelidade.

¹³⁹O meu celo consúmeme,

porque os meus adversarios esqueceron as túas palabras.

¹⁴⁰A túa palabra é moi pura,

e o teu servo, ámaa.

¹⁴¹Son pequeno e desprezado,

mais non esquezo os teus preceitos.

¹⁴²A túa xustiza é xustiza eterna,

e a túa lei, verdade.

¹⁴³Angustia e aflición viñeron sobor de min,

mais os teus mandamentos son o meu deleite.

¹⁴⁴Os teus testemuños son xustos para sempre;

dame entendemento para que eu viva.

¹⁴⁵Clamei con todo o meu corazón; respóstame, Iahveh!

gardarei os teus estatutos.

¹⁴⁶Clamei a Ti, sálvame,

e gardarei os teus testemuños.

¹⁴⁷Antes do amencer clamo;

con anhelo agardo na túa palabra.

¹⁴⁸Os meus ollos están abertos, antes das vixilias da noite,

para meditar na túa palabra.

¹⁴⁹Ouve a miña voz, conforme á túa misericordia,

vivifícame conforme ao teu decreto.

¹⁵⁰Os meus perseguidores achéganse á maldade,

afástanse da túa Lei.

¹⁵Meditarei nos teus preceptos,

e contemplarei os teus camiños.

¹⁶Deleitareime nos teus estatutos,

e non me esquecerei da túa palabra.

¹⁵¹Porén Ti, Iahveh, estás perto,

e todos os teu mandamentos son verdadeiros.

¹⁵²Hai moito que comprendín os teus testemuños,

que os estableciches para sempre.

¹⁷Beneficia o teu servo,

para que viva e garde a túa palabra.

¹⁸Abre os meus ollos

para que vexa as marabillas da túa lei.

¹⁹Son peregrino na terra,

non agaches de min os teus mandamentos.

²⁰Rompida está a miña alma,

desexando as túas ordenanzas en todo tempo.

²¹Ti reprendes os soberbios,

malditos son os que se desvían dos teus mandamentos.

²²Tira de min o oprobio e o desprezo,

porque eu gardo os teus testemuños.

²³Aínda que os príncipes se senten e falen en contra miña,

o teu servo medita nos teus estatutos.

²⁴Tamén os teus testemuños son o meu deleite,

eles son os meus conselleiros.

²⁵A miña alma está deitada no po,

vivifícame según a túa palabra.

²⁶Conteiche dos meus camiños, e ti respondíchesme;

ensíname os teus estatutos.

²⁷Faime entender o camiño dos teus preceptos,

e meditarei nas túas marabillas.

²⁸A miña alma chora de tristeza,

dame forza según a túa palabra.

²⁹Afasta de min o camiño da mentira,

e na túa vontade, concédeme a túa lei.

³⁰Escollín o camiño da verdade,

as túas ordenanzas puxen diante de min.

³¹Apégome aos teus testemuños,

non me avergoñes, Iahveh.

³²Correrei polo camiño dos teus mandamentos,

porque ti ensanchas o meu corazón.

³³Ensíname, ó Iahveh, o camiño dos teus estatutos,

e gardareino até o fin.

³⁴Dame entendimento para que garde a túa lei,

e a garde con todo o meu corazón.

³⁵Fai que ande polo sendeiro dos teus mandamentos,

porque me deleito nel.

³⁶Inclina o meu corazón aos teus testemuños,

e non para a ganancia sen honra.

³⁷Afasta os meus ollos de ollar vaidade,

e vivifícame nos teus camiños.

³⁸Confirma ao teu servo a túa palabra,

que inspira temor por ti.

³⁹Afasta de min o oprobio que me causa temor,

porque os teus xuízos son bós.

⁴⁰Velaí que desexo os teus preceptos,

vivifícame según a túa xustiza.

⁴¹Veña tamén a min a túa misericordia, ó Iahveh,

a túa salvación, conforme a túa palabra.

⁴²E terei resposta ante o que me aldraxa,

pois na túa palabra confío.

⁴³Non tires da miña boca palabra de verdade,

porque eu, nas túas ordenanzas agardo.

⁴⁴E gardarei a túa lei de continuo,

para sempre e eternamente.

⁴⁵E andarei en lugar amplo,

porque busco os teus preceptos.

⁴⁶Tamén falarei dos teus testemuños diante de reis,

e non me avergoñarei.

⁴⁷Compracereime nos teus mandamentos,

que os amo.

⁴⁸Levantarei as miñas mans aos teus mandamentos,

que os amo,

e meditarei nos teus estatutos.

⁴⁹Lémbrate da palabra dada ao teu servo,

na que me fixeches esperar.

⁵⁰Este é o meu consolo na aflición:

porque a túa palabra deume vida.

⁵¹Os soberbios insultáronme moito,

porén non me afastei da túa lei.

⁵²Lémbrome dos teus mandamentos antigos, ó Iahveh,

e quedei consoado.

⁵³A causa dos malvados, a indignación domíname,

que abandoan a túa lei.

⁵⁴Os teus estatutos son para min salmos,

na casa da miña peregrinación.

⁵⁵Lémbrome pola noite do teu nome, ó Iahveh,

e gardo a túa lei.

⁵⁶Isto fixose parte miña:

porque gardei os teus preceptos.

⁵⁷A miña porción é Iahveh,

prometín gardar as túas palabras.

⁵⁸De todo corazón supliquei o teu favor;

ten misericordia de min conforme á túa palabra.

⁵⁹Examinei os meus camiños,

e volvín os meus pés aos teus testemuños.

⁶⁰Tiven presa e non demorei

en gardar os teus mandamentos.

⁶¹Os lazos dos impíos prendéronme,

pero non esquecín a túa lei.

⁶²A medianoite levanteime para che dar as grazas

polos teus mandamentos xustos.

⁶³Son compañeiro de todos os que te temen,

e dos que gardan os teus preceptos.

⁶⁴A terra, ó Iahveh, está chea da túa misericordia.

Ensíname os teus estatutos!

⁶⁵Ó Iahveh, bondadoso fuches ao teu servo,

segundo a túa palabra.

⁶⁶Ensíname a discernir e entender,

porque crin nos teus mandamentos.

⁶⁷Antes de ser aflixido, eu andaba errado,

porén agora, gardo a túa palabra.

⁶⁸Ti es bo, e benfeitor,

ensíname os teus estatutos.

⁶⁹Os soberbios argallaron mentira contra min,

pero eu atesoro os teus preceptos de todo corazón.

⁷⁰O corazón deles está cheo de sebo,

pero eu deléitome na Túa lei.

⁷¹Foime bo ser humillado,

para que aprenda os teus estatutos.

⁷²Para min é mellor a lei da túa boca,

que millares de ouro e prata.

⁷³As túas mans fixéronme e formáronme,

dame entendemento para que aprenda os teus mandamentos.

⁷⁴Que os que te temen, ollen para min e alégrense,

porque eu agardo con ansia na túa palabra.

⁷⁵Ben sei, ó Iahveh, que os teus mandamentos son xustos,

que na túa fidelidade aflixíchesme.

⁷⁶Que a túa misericordia me console,

conforme a prometiches ao teu servo.

⁷⁷Veña a miña túa misericordia para que eu viva,

porque deléitome na túa Lei.

⁷⁸Sexan avergoñados os soberbios,

porque me difaman sen causa;eu mediterei nos teus mandamentos.

⁷⁹Volten a min os que te temen

e coñecen os teus testemuños.

⁸⁰Sexa o meu corazón íntegro nos teus estatutos,

para que eu non sexa avergoñado.

⁸¹A miña alma desfalece pola túa salvación,

na túa palabra espero.

⁸²Os meus ollos desfalecen esperando a túa palabra,

mentres digo: Cando me has consolar?

⁸³Aínda que chegei a ser como odre de viño na fumeira,

non esquecín os teus estatutos.

⁸⁴Cantos son os días do teu servo?

Cando xulgarás aos meus perseguidores?

⁸⁵Os soberbios cavaron fosas para min,

os que non están dacordo coa túa lei.

⁸⁶Todos os teus mandamentos son fieis;

perseguíronme con mentira, axúdame!

⁸⁷Case me botan por terra,

pero eu non abandono os teus preceptos.

⁸⁸Vivifícame conforme á túa misericordia,

para que garde os teus testemuños da túa boca

⁸⁹Ó Iahveh, a túa palabra permanece nos ceos para sempre.

⁹⁰A túa fidelidade permanece por todas as xerazóns;

Ti afirmaches a terra, e ela permanece.

⁹¹Polo teu mandato, todo subsiste até hoxe,

porque todas as cousas te sirven.

⁹²Se a túa lei non fose o meu deleite,

xa houbese perecido na miña aflición.

⁹³Xamais me esquecerei dos teu preceptos,

porque neles vivificáchesme.

⁹⁴Son teu, Iahveh, sálvame,

pois procurei os teus preceptos

⁹⁵Os impíos espéranme para destruírme;

pero eu considerarei os teus testemuños.

⁹⁶Vin un límite en toda perfección;

o teu mandamento é inmenso

⁹⁷Como amo a túa lei!

todo o día medito nela.

⁹⁸Os teus mandamentos fanme máis sabios que os meus inimigos,

porque son meus para sempre.

⁹⁹Teño máis discernimento que todos os meus mestres,

porque os teus testemuños son a miña meditación.

¹⁰⁰Entendo máis que os anciáns,

porque os teus preceptos gardei.

Chapter 12

¹Salva, Iahveh, porque case non quedan piadosos !porque os fieis desaparecen entre os fillos dos homes.²Cada un fala vaidades ao seu próximo;

falan con labios eloxiosos e con retranca.

³Que Iahveh corte os labios eloxiosos,

toda lingua que fala con gabanza;

⁴os que dixeron: Coa nosa lingua venceremos,

deféndennos os nosos labios;

quen é sobor nós Señor?

⁵Pola desolación do aflixido, polos xemidos do pobre,levantareime agora, di Iahveh;poreino na seguridade que anhela.⁶As palabras de Iahveh son puras;

prata probada nun crisol na terra,

refinada sete veces.

⁷Ti, Iahveh, gardaralos;

preservaraos para sempre desta xerazón.

⁸Os impíos pasean por calquera sitio,

cando é exaltada a vileza entre os fillos dos homes.

Chapter 13

¹Até cando, ó Iahveh! Esquecerasme para sempre?

até cando, agacharás o teu rostro de min?

²Até cando hei tomar consello na miña alma,

tendo pesar no meu corazón todo o día?

Até cando o meu inimigo triunfará sobre min?

³Olla e respóndeme, ó Iahveh, meu Deus;

ilumina os meus ollos, non sexa que durma o sono da morte;

⁴non sexa que o meu inimigo diga: vencino;

e os meus adversarios se gocen cando eu sexa aflixido.

⁵Pero eu confiei na túa misericordia,

o meu corazón alegrarase na túa salvación.

⁶Cantarei a Iahveh porque encheume de bens.

Chapter 14

¹O tolo di no seu corazón: Non hai Deus.Corrompéronse, cometeron feitos abominables;non hai que faga o ben.²Iahveh ollou desde os ceos sobor os fillos dos homes,

para ver se hai alguén que entenda,

que busque a Deus.

³Todos desviáronse, ao mesmo tempo corrompéronse;

non hai que faga o ben,

non hai nen sequera un.

⁴Os que fan iniquidade, non saben que devoran o meu pobo como se comesen pan, e non invocan a Iahveh?⁵Alí tremen de medo,

pois Deus está coa xerazón xusta.

⁶Burlástesvos do consello do pobre,

pero Iahveh é o seu refuxio.

⁷Ó se de Sión saíse a salvación de Israel!Cando Iahveh restaure o seu pobo cautivo,alegrarase Xacob e alegrarase Israel.

Chapter 15

¹Iahveh, quen habitará no teu tabernáculo?

Que morará no teu monte santo?

²O que anda en integridade e fai xustiza,

e no seu corazón fala verdade.

³O que non difama coa súa lingua,non fai mal ao seu próximo,nen acepta reprimenda contra o seu amigo;⁴nos seus ollos o perverso é menosprezado,

pero honra os que temen a Iahveh;

os que aínda xurando en contra súa non mudan;

⁵o que o seu diñeiro non da para lucrarse,

nen acepta soborno contra o inocente.

O que fai estas cousas non será abalado.

Chapter 16

¹Protéxeme ó Iahveh, pois refúxiome en ti.

²Dixen a Iahveh: Ti es o meu Señor;

Nada bo teño fora de ti.

³Dos santos que están na terra,

eles son nobres e neles está a miña delicia.

⁴Multiplicáronse as aflicións daqueles que procuraron doutro deus,Non derramarei eu ritos de sangue,nen os meus labios pronunciarán os seus nomes.⁵Iahveh é a porción da miña herdanza e da miña copa,

ti sustentas a miña sorte.

⁶As cordas caeron para min,

en lugares deleitosos,

e fermosa é a herdanza que me tocou

⁷Abenzoarei a Iahveh que me aconsella,

de certo que o meu interior me instrúe.

⁸A Iahveh puxen sempre por diante;

permarecerei firme porque está á miña destra

⁹Por tanto, gózase o meu corazón e alégrase a miña alma,

a miña carne tamén morará segura,

¹⁰pois ti non abandoarás a miña alma no Seol,

nen deixarás o teu Santo ver corrupción.

¹¹Ti mostrarasme o camiño da vida,na túa presenza hai gozo dabondo;á túa destra hai felicidade para sempre.

Chapter 17

¹Escoita, ó Iahveh, unha causa xusta; atende ao meu clamor;

inclina o teu ouvido á miña oración,

feita con labios sen engano.

²Que a miña defensa veña da túa presenza,

que os teus ollos vexan a rectitude.

³Ti probaches o meu corazón,visitáchesme de noite;puxéchesme a proba, e nada topaches;resolvín que a miña lingua non peque.⁴Das obras dos homes, pola palabra dos teus labios,

gardeime das sendas dos violentos.

⁵Os meus pasos foron firmes nos teus sendeiros.

Os meus pés non esbararon.

⁶Eu invoqueite, ó Iahveh, porque ti me responderás;

inclina o teu ouvido, escoita a miña palabra.

⁷Mostra a túa fabulosa misericordia,

ti que salvas os que se refuxian á túa destra,

dos que contra eles se levantan.

⁸⁹¹⁰Gárdame como a meniña dos teus ollos,agóchame á sombra das túas ás,dos malos que me oprimen,dos inimigos mortais que me rodean.Pecharon o seu corazón graxento,falan con orgullo na súa boca.¹¹Cercan agora nos nosos pasos,

fixan en nós os seus ollos para botarnos por terra,

¹²como león ansioso pola presa,

como leonciño que aseita nos escondedoiros.

¹³Érguete, Iahveh, vai ao seu encontro, derríbaos;

libra coa túa espada, a miña alma do impío,

¹⁴dos homes, coa túa man, ó Iahveh,

dos homes do mundo, que teñen a herdanza nesta vida,

enches o seu ventre do teu tesouro;

énchense de fillos,

e deixan o que lles sobra aos seus pequenos.

¹⁵Respecto a min, contemplarei o teu rostro en xustiza;ao espertar, saciareime cando vexa a túa imaxe.

Chapter 18

¹Eu ámote, Iahveh, miña fortaleza.²Iahveh é a miña rocha, o meu baluarte e o meu libertador;

o meu Deus, a miña rocha en quen me refuxio;

o meu escudo e o poder da miña salvación,

a miña altura impenetrabel.

³Invoco ao Señor, que digno é de ser louvado,

e son salvo dos meus inimigos.

⁴Rodeáronme os lazos da morte,

sentín o espanto dos torrentes de Belial.

⁵Rodeáronme as ataduras do Seol,

as trampas da morte apareceron ante min.

⁶Na miña angustia invoquei por Iahveh;e clamei polo meu Deus;desde o seu templo, escoitou a miña voz,e o meu clamor diante del, chegou aos seus ouvidos.⁷Entón a terra abalou e tremeu;

os alicerces dos montes tremeron,

e foron sacudidos, porque El se indignou.

⁸Fume saíu do seu nariz,

e o lume da súa boca consumía;

brasas foron prendidas por El

⁹Inclinou os ceos e descendeu,

con densas tebras baixo os seus pés.

¹⁰Cabalgou nun querubín e voou,

caendo sobor as ás do vento.

¹¹Puxo a oscuridade por escondedoiro,

con pabillón ao redor, oscuridade de augas,

nubes densas nos ceos.

¹²Polo fulgor da súa presenza,

as densas nubes pasaron,

descargando sarabia e brasas prendidas.

¹³Iahveh tronou desde os ceos,

o Altísimo fixo ouvir a súa voz:

sarabia e brasas prendidas!

¹⁴Enviou as súas flechas e dispersounos,

moitos lóstregos e confundiunos.

¹⁵Ante o teu bramar, ó Iahveh,ante o airado soprar do teu nariz,os abismos do mar fixéronse visibles,e os aliceces do mundo descubriron.¹⁶Extendeu desde o alto a súa man e tomoume,

sacoume das moitas augas.

¹⁷Do meu poderoso inimigo libroume,

e dos que me odiaban,

porque eran máis fortes ca min.

¹⁸Enfrontáronse a min o día do meu quebranto,

porén Iahveh foi o meu apoio.

¹⁹Sacoume a un lugar espazoso,

rescatoume, agradouse de min.

²⁰Iahveh recompensoume conforme á miña xustiza,

pagoume segundo a pureza das miñas mans,

²¹porque gardei os camiños de Iahveh,

non me afastei impiamente do meu Deus.

²²Pois todos os seus preceptos estiveron diante de min,

e non me afastei dos seus estatutos.

²³Fun recto con El,

e tiven conta de non cometer iniquidade.

²⁴Iahveh recompensou a miña rectitude,

a pureza das miñas mans nos seus ollos

²⁵Co misericordioso móstraste misericordioso,

e co íntegro, móstraste íntegro.

²⁶Puro móstraste co puro,

e co perverso es agudo.

²⁷En verdade, Ti salvas o pobo aflixido,

e humillas os ollos de orgullo.

²⁸En verdade, ó Iahveh, Ti prendes a miña lámpada,

ó meu Deus, ti alumeas a miña oscuridade!

²⁹En verdade, contigo aplastarei exércitos,

co meu Deus gabearei murallas.

³⁰O camiño de Deus é perfecto,

a palabra de Iahveh é pura;

Escudo para os que nel se refuxian.

³¹Por que quen é Deus senón Iahveh,

quen é a Rocha senón o noso Deus?

³²Deus é quen me cingue de poder,

e quen fai perfecto o meu camiño.

³³Que fai que os meus pés sexan como de cervas,

e pon firmeza nas miñas alturas,

³⁴que adestra as miñas mans para a loita,

e os meus brazos tensen o arco de bronce.

³⁵Díchesme tamén o escudo da túa salvación,

a túa destra sustentoume,

a túa bondade hónrame.

³⁶Agrandas os meus pasos debaixo de min,

e os meus tornocelos non fraquearon.

³⁷Perseguín os meus inimigos, e captureinos,

e non volvín até acabar con eles.

³⁸Esnaquiceinos e non puideron erguerse,

caeron debaixo dos meus pés.

³⁹Cinguíchesme de valor para a batalla,

postraches debaixo de min

os que contra min se levantaron.

⁴⁰⁴¹⁴²Puxeches en fuga os meus inimigos,e puiden destruir os que me odiaban.Clamaron pero non houbo quen os librara,aínda a Iahveh, pero non lles respostou.Desfíxenos como po ante o vento,boteinos como lama nas rúas.⁴³Libráchesme das liortas do pobo,

fixéchesme cabeza das nacións,

un pobo que non coñecía, sírveme,

⁴⁴Ao ouvirme, obedecen;

os estranxeiros obedécenme.

⁴⁵Os estranxeiros esmorecen,

e saen tremendo das súas fortalezas.

⁴⁶Viva Iahveh! Bendita sexa a miña Rocha!

Sexa exaltado o Deus da miña salvación,

⁴⁷o Deus que executa vengaza por min,

e suxeita os pobos debaixo de min;

⁴⁸líbrame dos meu inimigos.

De certo que me exaltas

sobre os que se alzaron contra min,

e me libras do home violento.

⁴⁹Por tanto louvareite, Ó Iahveh!,

e cantarei louvanzas ao teu nome.

⁵⁰Grandes vitorias da El ao seu rei,e mostra misericordia ao seu unxido,a David e á súa desdcendencia, para sempre.

Chapter 19

¹Os ceos falan da gloria de Deus,

e o firmamento mostra a obra das súas mans.

²Día a día transmite a súa mensaxe,

e noite a noite da a coñecer a sabiduría.

³Non hai linguaxe nen idioma;

non se escoita a súa voz.

⁴Pero por toda a terra saíu a súa voz,

e até os confíns do mundo a súas palabras,

neles puxo tabernáculo para o sol,

⁵e este, como esposo que sae do seu cuarto,

alégrase como atleta correndo a carreira.

⁶Dun extremo dos ceos é a súa saída,

e a súa órbita até os extremos deles,

e nada queda agachado da súa calor.

⁷A lei de Iahveh é perfecta,

restaura a alma,

o testemuño de Iahveh é fiel,

fai sabio o simple.

⁸Os mandamentos de Iahveh son rectos,

alegran o corazón;

o mandamento de Iahveh é puro,

alumea os ollos

⁹O temor de Iahveh é limpo,

permanece para sempre,

os xuízos de Iahveh son verdade,

todos xustos;

¹⁰desexables máis que o ouro; si, máis que moito ouro fino,

e máis doces que o mel,

e as gotas que rezuman da colmea.

¹¹O teu servo é, ademáis, advertido por eles,

en gardalos hai grande recompensa.

¹²Quen pode discernir os seus propios erros?

Absólveme dos que me son ocultos

¹³Garda o teu servo dos pecados de arrogancia,

que non gobernen sobre min.

Entón serei íntegro,

e quedarei absolto de grande transgresión.

¹⁴Sexan aceptables diante túa os ditos da miña boca,

e a meditación do meu corazón,

ó Iahveh, miña Rocha e meu Redentor.

Chapter 20

¹Que Iahveh te resposte no día da adversidade,

que o nome do Deus de Xacob te defenda.

²Que te envíe axuda desde o Santuario,

e desde Sión te sosteña.

³Que se lembre de todas as túas ofrendas,

e acepte os teus holocaustos. ( Selah)

⁴Que che conceda o desexo do teu corazón,

e cumpra todos os teus propósitos.

⁵Nós cantaremos con gozo pola túa vitoria,

e no nome do noso Deus alzaremos bandeira,

que Iahveh che conceda todas as túas peticións.

⁶Agora sei que Iahveh salva o seu unxido,

respostaralle desde os seus ceos santos,

coa potencia da súa destra salvadora.

⁷Algúns confían en carros e outros en cabalos;

pero nós, no nome de Iahveh, o noso Deus, nos lembramos.

⁸Eles fraquean e caen,

pero nós erguémonos e estamos firmes.

⁹Salva, ó Iahveh!Que o rei nos resposte o día que o invoquemos.

Chapter 21

¹Ó Iahveh, o rei alégrase no teu poder,

e canto se goza na túa salvación!,

²Dícheslle o desexo do seu corazón,

e non lle negaches a petición dos teus beizos. (Selah)

³Con bendizóns saíches ao seu encontro,

e puxeches na súa cabeza coroa de ouro puro.

⁴Pediuche vida e dícheslla,

días longos, por sempre eternos.

⁵A súa groria é grande pola salvación túa,

sobre el puxeches honra e maxestade.

⁶Bendecíchelo para sempre;

enchíchelo de ledicia coa túa presenza.

⁷Porque o rei confía en Iahveh,

e pola misericordia do Altísimo,

non será abalado.

⁸A túa man alcanzará a todos os teus inimigos;

e a túa destra alcanzará os que te odian.

⁹No tempo da túa ira convertiralos en forno ardente,

Iahveh tragaraos na súa ira,

e o lume consumiraos.

¹⁰Destruirás o seu froito da terra,

e a súa semente de entre os fillos dos homes.

¹¹Porque amañaron o mal contra min,

tramaron unha conspiración,

pero non perdurarán.

¹²Pois ti farás que fuxan, cos teus arcos

apuntarás contra os seus rostros.

¹³Engrandécete ó Iahveh, co teu poder,Canteremos e louvaremos o teu poderío.

Chapter 22

¹Meu Deus, meus Deus!

Por que me desamparaches?

Por que estás lonxe da miña salvación,

e distante das miñas palabras de clamor?

²Meu Deus, clamo de día, e non respostas,

e de noite, e non hai acougo para min.

³Porén, ti es santo,

que moras entre as louvanzas de Israel.

⁴Confiaron en ti os nosos pais;

confiaron, e ti libráchelos.

⁵Clamaron a ti e foron librados,

confiaron en ti e non foron avergoñados.

⁶Pero eu son verme, e non home;

desgraza para as persoas

e desprezado do pobo.

⁷Todos os que me ven me menosprezan,

fan moca cos seus beizos,

moven a cabeza, dicindo:

⁸Encomendouse a Iahveh, que El o libere,

que El o rescate,

pois nel se compracía.

⁹Porque ti sacáchesme do ventre,

díchesme confianza desde que estaba sobre os peitos da miña nai.

¹⁰Desde o día do meu nacemento, a ti fun entregado,

desde o ventre da miña nai, ti es o meu Deus.

¹¹Non te alonxes de min, porque a angustia está perto,

porque non hai quen me axude.

¹²Arrodeáronme moitos touros,

Fortes touros de Basán cercáronme.

¹³Abren a súa boca contra min,

como león voraz que ruxe.

¹⁴Son derramado como augas,

e todos os meus ósos están dislocados,

o meu corazón derrétese como cera,

dentro do meu peito.

¹⁵As miñas forzas secaron como peza de oleiro,

a miña lingua pégase ao ceo da boca.

Puxéchesme no po da morte!

¹⁶Porque cans arrodeáronme;

cercáronme un bando de homes malos,

perforaron as miñas mans e os meus pés;

¹⁷Podo contar todos os meus ósos,

eles míranme e obsérvanme.

¹⁸Repartiron entre si as miñas roupas,

e sobor a miña túnica botan sortes.

¹⁹Pero ti, ó Iahveh, non te alonxes,

miña forza, bule a socorrerme.

²⁰Libra a miña alma da espada,

e a miña vida do poder do can.

²¹Sálvame da boca do león,

e dos cornos dos touros bravos;

respondíchesme!

²²Anunciarei o teu Nome aos meus irmáns,

louvareite no medio da congregación.

²³Os que temedes a Iahveh, louvádeo,

glorificádeo toda a descendencia de Xacob,

e temédelle, toda a descendencia de Israel.

²⁴Porque non desprezou nen rexeitou a dor do aflixido,

nen ocultou o seu rostro del,

senón que cando clamou a El, escoitouno.

²⁵De ti ven a miña louvanza na congregación grande,

cumprirei as miñas promesas diante dos que o temen.

²⁶Os aflixidos comerán e fartaranse;

os que buscan a Iahveh, louvaranno.

Viva o voso corazón para sempre!

²⁷Lembraranse e voltarán a Iahveh

desde todos os límites da terra,

e todas as familias das nacións

postraranse diante túa.

²⁸Pois o reino é de Iahveh,

e El goberna ás nacións.

²⁹Todos os grandes da terra comerán e adorarán;

todos os que descenden ao pó, postraranse ante El,

aínda os que non poden conservar viva a súa alma.

³⁰Unha semente escollida servirao.

Isto dirase do Señor até a postreira xerazón.

³¹Virán e anunciarán a súa xustiza,

a un pobo aínda non nacido,

anunciarán que El fixo isto.

Chapter 23

¹Iahveh é o meu pastor,

nada me ha faltar.

²Faime descansar en lugares de verdes lameiros,

condúceme ás augas tranquilas.

³Restaura a miña alma,guíame por sendas de xustiza por amor do seu Nome.⁴Aínda que ande en val de sombra de morte,non temerei mal ningún, porque ti estás comigo;A túa vara e o teu caxato consóanme.⁵Preparas mesa diante de min en presenza dos meus inimigos.Unxiches a miña cabeza con aceite,a miña copa reborda.⁶De certo que o ben e a misericordia seguiranme todos os dias da miña vida,e na casa de Iahveh, morarei por longos días.

Chapter 24

¹De Iahveh é a terra e todo o que hai nela,

o mundo e todos nos que habitan nel.

²Porque El fundouna sobor dos mares,

e asentouna sobor dos ríos.

³Quen ha subir ao monte de Iahveh?

E quen ha estar en pé no seu lugar santo?

⁴O de mans limpas e corazón puro,

o que non alzou a súa alma á falsidade,

nen con engano xurou.

⁵Este receberá a bendición de Iahveh,

e a xustiza do Deus da súa salvación.

⁶Así é a xerazón dos que o buscan,

dos que buscan o teu rostro, ó Deus de Xacob. (Selah)

⁷Erguede as vosas cabezas, ó portas!

erguédevos vós, portas eternas,

e entrará o Rei da gloria!

⁸Quen é este Rei da gloria?

Iahveh, o forte e poderoso!

Iahveh, o poderoso nas batallas!

⁹Erguede as vosas cabezas, ó portas!

erguédevos vós, portas eternas,

e entrará o Rei da gloria!

¹⁰Quen é este Rei da gloria?

Iahveh Sebaot!

El é o Rei da gloria! (Selah)

Chapter 25

¹A Ti, ó Iahveh, elevo a miña alma.

²Meu Deus, confío en ti!

Non sexa eunavergoñado,

non se alegren de min os meus inimigos.

³De certo que ningún dos que confian en ti

será defraudado.

porén serán avergoñados os que se rebelan sen motivo.

Chapter 42

Do director Maskil. Dos fillos de Coré ¹Como o cervo suspira polas correntes de auga,así suspira por ti a miña alma, ó Deus! ²A miña alma ten sede do Señor, do Deus vivo;Cando irei e me presentarei diante do Señor?³As miñas bágoas foron o meu pan de día e de noite,mentres me dicían a cotío:Onde está o teu Deus? ⁴Lémbrome destas cousas, e alivia a miña almadentro de min; de como ía eu coa multitudee guiábaa ata a casa de Deus,con voz de louvanza e lediciacoa multitude en festa.⁵Por que te abates, miña alma,e por que te desacougas en min?Espera no Señor, porque aínda hei louvalo de novo, pola salvación da súa face. ⁶Ó meu Deus!, a miña alma está abatida en minpor iso me lembrareime de tidesde a terra do Xordáne desde os cumios do Hermón, desde o monte Mizar.⁷Un abismo chama a outro abismoá voz das túas fervenzas;todas as túas ondas e vagaspasaron sobre min. ⁸De día mandará o Señor a súa misericordiae de noite a súa cantiga estará comigona oración ao Deus da miña vida.⁹Direi a Deus: Miña Rocha, por que te esqueciches de min?Por que teño que andar triste na opresión do inimigo? ¹⁰Como quen quebranta os meus ósos,afréntanme os meus inimigoscando me din todo o día:Onde está o teu Deus?¹¹Por que te abates, miña alma, e por que te desacougas en min?Espera no Señor, porque aínda hei louvalo de novo.El é a salvación do meu ser e meu Deus!

Chapter 43

(Última parte do salmo 42) ¹Ó Deus!, faime xustizae defende a miña causacontra unha nación impía;líbrame do home enganoso e inxusto. ²Pois ti es o Deus da miña fortaleza,por que me rexeitaches?Por que ando triste polaopresión do inimigo?³Envía a túa luz e a túa verdadeque elas sexan o meu guíaque me leven ao teu monte santoe ás túas moradas. ⁴Entón chegarei ao altar de Deusa Deus, o meu gozo supremo;e ao son da lira louvareite, ó Deus!, meu Deus.⁵Por que te abates, miña alma, e por que te desacougas en min?Espera no Señor, porque aínda hei louvalo de novo.El é a salvación do meu ser e meu Deus!

Chapter 44

Para o director do coro. Masquil para os fillos de Coré ¹Ó Deus!, cos nosos ouvidos ouvimos,os nosos pais contáronnosas obras que fixeches nos seus días,en tempos antigos. ²Ti, coa túa man botaches fora as naciónse a eles plantáchelos;aflixiches os pobose a eles fichéchelos medrar.³Pois non tomaron nen posuíron a terra pola súa espadanin os salvou o seu brazo,senón a túa destra e o teu brazo,e a luz da túa presenzaporque te agradaches neles. ⁴Ti es o meu rei, ó Deus!;manda vitorias a Xacob!⁵Contigo rexeitaremos os nosos adversarios;no teu nome pisaremos os que se nos opoñen ⁶Porque eu non confiarei no meu arconin a miña espada me salvará;⁷pois ti salváchesnos dos nosos adversariose confundiches os que nos aborrecen. ⁸Gloriámonos no Señor todo o díae por sempre, louvaremos o teu nome.⁹Porén ti rexeitáchesnos e confundíchesnos,e non saes cos nosos exércitos. ¹⁰Fasnos recuar ante o noso adversarioe os que nos odian tomáronos como despoxos. ¹¹Entrégasnos como ovellas para ser devoradose espalláchesnos entre as nacións.¹²Vendes o teu pobo a baixo prezoe non te enriqueciches co seu prezo ¹³Fixéchesnos o oprobio dos nosos veciños,escarnio e burla dos que nos rodean. ¹⁴Ti posnos por proverbio entre as nacións,os pobos abanean a cabeza sobre nós.¹⁵Cada día a miña deshonra está sobre min,e a vergoña cobre a miña face, ¹⁶pola voz de quen me afrenta e deshonra,pola presenza do inimigo e do vengativo. ¹⁷Todo isto nos aconteceu sen te ter esquecido,sen faltarmos ao teu pacto,¹⁸Non se volveu atrás o noso corazón,nin se apartou dos teus vieiros, ¹⁹para que nos quebrantaras no lugar da aflición,e nos cubriras coa sombra da morte. ²⁰Se nos esquecéramos do nome do noso Deus,ou erguéramos as mans a un deus alleo, ²¹non se decataría o Señor diso?Pois el coñece os segredos do corazón. ²²Pero pola túa causa mátannos a cotío, considérasenos como ovellas para matar.²³Esperta! Por que durmes Señor?Érguete, non nos rexeites para sempre. ²⁴Por que agachas a túa facee te esqueces da nosa aflicióne da nosa opresión?²⁵Por que a nosa alma se fundiu no po?e o noso corpo pegado á terra? ²⁶Érguete! Sé a nosa axuda,e líbranos pola túa misericordia.

Chapter 45

Cántico das bodas do rei. Para o director do coro; segundo os Lirios. Masquil dos fillos de Coré. Cantiga de amor. ¹Ferve o meu corazón cun fermoso poema;dirixo o meu canto ao rei;a miña lingua é caneta*pluma de hábil escribinte. ²Es o máis fermoso dos mortais;a graza derramouse nos teus beizos;por tanto, o Señor te abenzoou*bendixo para sempre.³Cingue, ó valente! a túa espada sobre a coxa;na túa gloria e coa túa maxestade. ⁴E nesa maxestade, cabalga en triunfo,por causa da verdade, da humildade e da xustiza,que a túa destra che ensine cousas asombrosas.⁵As frechas son agudas;os pobos caen debaixo de ti;no corazón dos inimigos do rei están as túas frechas. ⁶O teu trono, ó Deus Poderoso!, é eterno e para sempre;O cetro de equidade é o cetro do teu reino. ⁷Amaches a xustiza e aborreciches a iniquidade;para iso unxiute, ó Deus Poderoso!, o teu Deus,con óleo de ledicia, máis que aos teus compañeiros.⁸Todos os teus vestidos recendena mirra, áloe e casia*canela;dende os palacios de marfil alegrárontecon instrumentos de corda. ⁹Entre as túas damas nobres hai fillas de rei;á túa destra, en ouro de Ofir, está a raíña.¹⁰Escoita, miña filla, atende e inclina o teu ouvido;esquece o teu pobo e a casa do teu pai. ¹¹Entón o rei desexará túa fermosura;inclínate ante el, porque é o teu señor.¹²E a filla de Tiro virá con presentes;os ricos do pobo suplicarán o teu favor. ¹³Entra raiolante*radiante a filla do rei na súa morada;os seus vestidos son de ouro tecido.¹⁴Con vestidos bordados é levada ao rei;as doncelas, compañeiras que a seguen,serán levadas a ti. ¹⁵Serán traídas con gozo e ledicia,entrarán ao palacio do rei.¹⁶Os teus fillos estarán no lugar dos teus pais,faralos príncipes en toda a terra. ¹⁷Recordarei o teu nome por todas as xeracións,por tanto os pobos louvarante,na eternidade e para sempre.

Chapter 46

Para o director de coro. Salmo dos fillos de Coré. Cantiga composta para Alamot ( voces brancas) ¹Deus é o noso refuxio e fortaleza,o noso socorro nas dificuldades. ²Por tanto, non temeremos aínda que a terra mudee os montes esvaren no fondo dos mares; ³aínda que ruxan as augas e se perturben,e abalen os montes coa súa bravura. Selah⁴As correntes do río, alegran a cidade de Deus,o santuario das moradas do Altísimo. ⁵Deus está no medio dela;non será abalada,Deus axudaráa ao amencer.⁶Bruaron as nacións, cambalearon os reinos;e ao dar El a súa voz, a terra derreteuse. ⁷O Señor dos exércitos está con nós,o noso refuxio é o Deus de Xacob. Selah⁸Vinde, ollade as obras do Señor,que fixo prodixios na terra, ⁹que fai cesar as guerrasaté os límites do mundo,que esnaquiza o arco, corta a lanzae queima os carros no lume.¹⁰Acougade e sabede que eu son o Señor,excelso serei entre as nacións,excelso serei na terra. ¹¹O Señor dos exércitos está con nós,o noso refuxio é o Deus de Xacob.Selah

Chapter 47

Para o director do coro. Salmo dos fillos de Coré. ¹Batede palmas, todos os pobos;aclamade o Señor con voz leda, ²porque o Señor, o Altísimo é de temer,rei grande sobre toda a terra.³El somete os pobos debaixo de nós, e ás naciónd debaixo dos nosos pés. ⁴El escollerá as nosas herdanzas,a gloria de Xacob a quen amou.Selah ⁵Deus subiu entre aclamacións,o Señor ao son da trompeta.⁶Cantade louvanzas a Deus, cantade louvanzas;cantade louvanzas ao noso Deus, cantade louvanzas. ⁷“Que é rei sobre toda a terra”cantade ao Señor un salmo* ( Maskil) Nota ao pé de páxina⁸O Señor reina sobre as nacións;o Señor está sentado no seu trono santo. ⁹Os príncipes dos pobos reuníronse,para seres o pobo do Deus de Abrahamporque de Deus son os príncipes da terraEl está moi elevado!

Chapter 48

Fermosura e gloria de Sión. Cantiga e salmo dos fillos de Coré ¹Grande é o Señor e moi digno de ser louvadona cidade do noso Deus,o seu monte santo. ²Fermoso o seu outeiro,o gozo de toda a terraé o monte de Sión, no extremo norte,a cidade do Gran Rei. ³Deus deuse a coñecer nos seus palacios coma baluarte.⁴Pois, velaí, xuntáronse os reis;pasaron xuntos.

⁵Eles vírona e ficaron abraiados,turbáronse e fuxiron a présa.

⁶Un tremor encheunos; e dor como de parturiente.⁷Con vento orientalesnaquizas as naves de Tarsis. ⁸Tal como ouvimos,así o vimos na cidade do Señor dos Exércitos,na cidade do noso Deus;Deus afirmaráa para sempre.⁹Na túa misericordia, ó Deus!,meditamos, no medio do teu templo. ¹⁰Ó Deus!, así como o teu nome,é a túa louvanza, até os confíns da terra;a túa destra está chea de xustiza.¹¹Alédese o monte Sión,relouquen as fillas de Xudápolos teus xuízos.¹²Andade por Sión e ide arredor dela;numerade as súas torres. ¹³Considerade con coidado as súas murallaspercorrede os seus pazos*palacios,para contarllo á seguinte xeración.¹⁴Porque este é Deus;o noso Deus para sempre.El será o noso guía até a morte.

Chapter 49

Para o director do coro. Salmo dos fillos de Coré ¹Ouvide isto, todos os pobos;escoitade, todos os habitantes do mundo, ²tanto humildes como grandes,de igual xeito rico e pobre.³A miña boca falará sabedoría,e a meditación do meu corazónserá entendemento. ⁴Inclinarei ao proverbio a miña orella*o meu oídoe ao son do arpa descifrarei o meu enigma. ⁵Por que hei temer nos días maloscando me rodee a iniquidade dos meus inimigos,⁶dos que confían nos seus bense se gaban na abundancia das súas riquezas? ⁷Ninguén pode, de ningún xeito,redimir o seu irmán,nin dar a Deus, resgate*rescate por el, ⁸porque a redención da súa almavale moitísimo e debe esquecer poder pagalo⁹para que viva para semprepara que non vexa corrupción.

¹⁰Porque el olla os sabios morrer;o torpe e o necio de igual xeito perecene deixan as súas riquezas a outros.¹¹As súas tumbas son para sempre as súas moradas, por todas as xeracións: dan ás súas terras os seus nomes propios.¹²Porén o home, non permanecerá na súa opulenciaé como os animais que perecen. ¹³Este é o camiño dos insensatos,e dos que despois deles aprobanas súas palabras.¹⁴Como ovellas son enviados ao Seol;guiaraos a morte,e os rectos rexirán pola mañá;Os seus corpos consumiraos o Seol,Por non teren onde morar. ¹⁵Mais Deus redimirá a miña alma da man do SeolPois el recibirame.¹⁶Cando alguén se enriquece, non temas,cando se enche a riqueza da súa casa; ¹⁷porque nada ha levar consigo cando morranin a súa riqueza descenderá tras el.¹⁸Aínda que mentres viva se felicite a si mesmo( e aínda que as persoas che dean os parabéns ao prosperar) ¹⁹iráse xuntar coa xeración dos seus pais;eles nunca han ver a luz. ²⁰O home que está en honra e non ten entendemento,é semellante aos animais que perecen.

Chapter 50

Salmo de Asaf ¹O Deus poderoso, o Señor, falou,e convocou a terra, dende o amencer do solaté o solpor. ²Dende Sión, perfección de fermosura,resplandeceu Deus.³Que o noso Deus veña e que non cale;diante del o lume consome,é grande a tempestade ao seu redor. ⁴El convoca os ceos dende o alto,e a terra, para xulgar o seu pobo. ⁵E di: Xuntade os meus santosos que comigo fixeron pacto con sacrificio.⁶Os ceos declaran a súa xustizaporque Deus mesmo é o xuíz.⁷Ouve, pobo meu, e vou falar;ó Israel!, eu protestarei contra ti.Eu son, Deus, o teu Deus. ⁸Non te reprendo polos sacrificios,nin polos teus holocaustos,presentes sempre diante miña.⁹Non tomarei becerro da túa casa,nin godallos*(castrón en celo) dos teus rebaños. ¹⁰Porque é meu todo animal do bosque,e o gando sobre mil montañas. ¹¹Toda ave dos montes coñezo,e meu é todo o que no campo se move.¹²Se tivese fame, non cho diría a ti,porque o mundo enteiro é meu,e todo o que hai nel. ¹³Comerei eu carne de touros,ou beberei sangue de chibos?¹⁴Ofrece a Deus sacrificio de louvore cumpre os teus votos ao Altísimo;¹⁵E invócame no día da angustia;eu librareite e ti honrarasme.¹⁶Porén dille Deus ao impío:que dereito tes ti, de falar dos meus estatutose de tomar o meu pacto nos teus beizos? ¹⁷Pois ti aborreces a disciplina,e ao teu lombo botas as miñas palabras.¹⁸Cando ollas un ladrón,consentes con el,e asóciaste cos adúlteros. ¹⁹Soltas a túa boca para o mal, e a túa lingua para argallar engano. ²⁰Séntaste e falas contra o teu irmán,calumnias o fillo da túa propia nai.²¹Estas cousas fixeches e eu calei;pensaches que eu era como ti;pero reprendereite, e exporei os teus delitosdiante dos teus ollos. ²²Entendede agora isto, os que vos esquecedes de Deus,non sexa que vos desfaga en cachose non haxa quen vos libre.²³O que ofrece sacrificio de louvor,hónrame;e ao que segue o bo camiñomostrareille a salvación de Deus.

Chapter 51

Para o director do coro. Salmo de David, cando despois de xuntarse con Betsabé, visitouno o profeta Natán. ¹Ten piedade de min, ó Deus! según a túa misericordia;conforme ao inmenso da túa compaixón,tira as miñas transgresións. ²Lávame totalmente a miña maldade,e límpame do meu pecado.³Porque eu coñezo as miñas transgresións,e o meu pecado está sempre diante miña. ⁴Contra ti, contra ti somente pequei,e o malo fixen diante dos teus ollos,de modo que es xusto cando falas,e puro cando xulgas.⁵Velaí que nacín en iniquidade,e en pecado concebiume a miña nai. ⁶Velaí ti desexas a verdade no máis íntimo,e no oculto farás que coñeza sabedoría.⁷Purifícame con hisopo e serei limpo;lávame e serei máis branco cá neve. ⁸Faime ouvir xúbilo e ledicia;que se gocen os ósos que quebrantaches. ⁹Esconde o teu rostro dos meus pecados,e borra todas as miñas iniquidades.¹⁰Crea en min, ó Deus!, un corazón limpo,e renova un espírito recto en min. ¹¹Non me botes da túa presenza,e non tires de min o teu Santo Espírito.¹²Retorna a min o gozo da túa salvación,e susténtame cun espírito de poder. ¹³Entón mostrarei aos transgresores os teus camiños,e os pecadores convertiranse a ti.¹⁴Líbrame de delitos de sangue, ó Deus!,Deus da miña salvación,entón a miña lingua cantará con gozo a túa xustiza. ¹⁵Abre os meus beizos, ó Señor!,para que a miña boca anuncie a túa louvanza. ¹⁶Porque non te compraces en sacrificios,pois se así fose, ofreceríaos;non che agrada o holocausto.¹⁷Os sacrificios de Deus son o espírito contrito,ao corazón quebrantado e humilde, ó Deus!,non desprezarás. ¹⁸Fai ben a Sión, segundo a túa vontade;edifica os muros de Xerusalém. ¹⁹Entón agradaranche os sacrificios de xustiza,o holocausto e o sacrificio perfecto;entón ofreceranse novillos sobre o teu altar.

Chapter 52

Para o director do coro. Masquil de David, cando foi Doego edomita e informou a Saúl, dicíndolle: David está na morada de Ahimelec. ¹Por que te glorías no mal, ó home poderoso?A misericordia de Deus é continua. ²A túa lingua argalla destrucióncomo navalla afiada,autor de enganos.³Amas o mal máis que o ben,a mentira máis que dicer o que é xusto.⁴Amas toda palabra destrutora,ó lingua enganosa! ⁵Pero Deus destruirate para sempre,arrebatarate e arrincarate da túa habitación,e desarraigarate da terra dos vivintes. ( Selah)⁶Os xustos verán isto e temerán,e riranse del, dicindo: ⁷Velaí o home que non quixo facer de Deus o seu refuxio,senón que confiou na abundancia das súas riquezase fíxose forte nos seus desexos malos.⁸Pero eu son como verde Oliveirana morada de Deus;na misericordia de Deus confíoeternamente e para sempre. ⁹Louvareite para semprepolo que fixeches,e esperarei no teu nome, porque es bodiante dos teus santos.

Chapter 53

Para o director do coro; según Mahalat (tonada triste)Masquil de David. ¹O necio dixo no seu corazón: Non hai Deus.Corrompéronse e cometeron inxustizas abominabeis;non hai quen faga o ben. ²Deus ollou dende os ceos,sobre os fillos dos homes,para ver se hai algún que entenda,algún que busque a Deus. ³Desviaron todos e corrompéronse;non hai quen faga o ben,non hai sequera un.⁴Non volverán en si os que fan iniquidade,os que devoran o meu pobocomo se comesen pan,e non invocan o Señor? ⁵Alí tremen de espanto,onde antes temor non había,porque Deus esparexeu os ósosde quen acampaba contra ti.⁶Ó, se de Sion saise a salvación de Israel!Cando Deus restaure o seu pobo cautivo,Xacob gozarase e aledarase Israel.

Chapter 54

Para o director de coro; con instrumentos de corda.Masquil de David, cando os zifeos viñeron e dixeron a Saúl:Non está David agachado entre vós? ¹Sálvame, ó Señor, polo teu nome!e faime xustiza polo teu poder. ²Escoita a miña oración, ó Señor!presta ouvidos ás palabras da miña boca. ³Porque estraños erguéronse contra min,e homes violentos andan á procura da miña vida,non poñen a Deus diante de si.⁴Velaí, o Señor é quen me axuda,o Señor é o que sostén a miña alma. ⁵El volve o mal aos meus inimigos;pola túa fidelidade, destrúeos.⁶Voluntariamente sacrificarei a ti;louvarei o teu nome, ó Señor!,porque es bo. ⁷Porque el libroume de toda tribulacióne os meus ollos vironos meus inimigos vencidos.

Chapter 55

Para o director do coro; con instrumentos de corda.Masquil de David. ¹Escoita, ó Señor!, a miña oración,e non te escondas ante a miña súplica. ²Aténdeme e respóndeme;emocionado estou na miña queixa,e moi conturbado, ³a causa da voz do inimigo.pola opresión do impío;pois botan iniquidade sobre min,e perséguenme con furor.⁴Anguriado está o meu corazóndentro de min,e sobre min caeron os terrores da morte. ⁵Temor e terror veñen sobre min,e cubriume o horror.⁶E dixen: quen me desealas como de pomba!Voaría e toparía repouso. ⁷Certamente moi lonxe fuxiría;moraría no deserto.⁸Andaría na procura dun lugar de refuxiocontra a furia do vento e a tempestade. ⁹Perturba, Señor, divide as súas linguasporque vin violencia en contenda na cidade.¹⁰Día e noite anda arredor dos seus muros,e no medio dela hai iniquidade e malicia. ¹¹En medio dela hai destrución,e opresión e enganodas súas rúas non se afastan.¹²Porque non é un inimigoo que me recrimina,se fose así, podería soportalo;nen se alzou contra minun que me odia,se fose así, podería agacharme del; ¹³senón ti, que es coma min,o meu compañeiro, o meu amigo íntimo; ¹⁴que entre nós tiñamos doce comunión,que íamos coa multitude á casa de Deus.¹⁵Que os sorprenda a morte,que baixen vivos ao Seol,porque a maldade está na súa morada,no medio deles.¹⁶Pero eu, invocarei a Deus,e o Señor salvarame. ¹⁷Pola tarde, na mañá e no medio díaorarei; e clamarei e el ouvirá a miña voz. ¹⁸En paz redimirá a miña alma,da guerra que hai contra min,pois son moitos os que están contra min.¹⁹Deus ouvirá e aflixiraos,El, que reina dende a antigüidade,porque non hai cambio neles, nen temen a Deus.²⁰Aquel extendeu as súas mans,contra os que estaban en paz con el,violou o seu pacto. ²¹As palabras da súa boca eran más brandas cá manteiga,pero no seu corazón había guerra;máis suaves que o aceiteeran as súas palabras,porén eran espadas espidas.²²Deita sobre o Señor a túa carga,e el ha te soster;el nunca permitiráque o xusto sexa abalado. ²³Pero ti, ó Deus!,faralos caer no pozo da destrución;os homes sanguinarios e enganadoresnon vivirán a metade dos seus días;pero eu en ti hei confiar.

Chapter 56

Para o director do coro; segundo a tonadada pomba silandeira dos que están lonxe.Mictam de David cando os filisteos o prenderonen Gat. ¹Ten piedade de min, ó Deus!,porque o home pisoteoume;oprímeme combaténdome todo o día. ²Os meus inimigos pisoteáronme todo o día,porque son moitos,con altivez pelexan contra min.³O día que eu temo,eu confío en ti. ⁴En Deus, pois louvo a súa palabra,en Deus confiei,non temerei.Que pode facerme o home?⁵Todo o día torcen as miñas palabras,todos os seus pensamentosson contra min, para o mal. ⁶Atacan, agáchanse,espían os meus pasos,como agardando para me tirar a vida.⁷Por causa da súa iniquidade, derríbaos,na túa ira humilla os pobos, ó Deus! ⁸Ti tiveches en conta a miña vida errante;pon as miñas bágoas na túa redoma;non están xa no teu libro?⁹Entón os meus inimigos recuaráno día que eu clame a ti,sei isto: que Deus está por min. ¹⁰En Deus, pois louvo a súa palabra;no Señor, pois honro a súa palabra; ¹¹en Deus confiei, non temerei.Que pode facerme o home?¹²Os votos que che fixen,están sobre min, ó Deus!;ofrecereiche ofrendas de acción de grazas; ¹³Pois ti libraches a mi alma da morte,e os meus pés de tropezar,para que eu ande diante de Deus,na luz da vida.

Chapter 57

Para o director do coro, segundo tonadade Non destrúas. Mictam de David,cando, na cova, fuxía de Saúl. ¹Ten piedade de min, ó Deus!,ten piedade de min,porque a miña almarefúxiase en ti,na sombra das túas ás me refuxio,até que pase a destrución.²Clamarei ao Deus Altísimo,ao Deus que todo fai para min. ³El enviará dende os ceus e salvarame;el reproba o que me pisotea ( Selah).Deus enviará a súa misericordia e a súa verdade.⁴A miña alma está entre leóns;teño que deitarme entre os que vomitan lume;entre os fillos dos homes,cuxos dentes son lanzas e frechas,e cuxa lingua é espada afiada. ⁵Exaltado sexas sobre os ceos, ó Deus!;a túa gloria sexa sobre toda a terra.⁶Armaron unha rede para os meus pasos,a miña alma está derrubada;cavaron unha fosa diante de min,pero eles mesmos caíron no medio dela. ( Selah)⁷Firme está o meu corazón, ó Deus!,o meu corazón está firme.Cantarei e entoarei salmos. ⁸Espertade, miña gloria!Espertade arpa e lira!Espertarei ao amencer!⁹Louvareite entre os pobos, Señor;cantereite louvanzas entre as nacións. ¹⁰Porque grande até os ceos,é a túa misericordia,e a túa verdade até o firmamento. ¹¹Exaltado sexas sobre os ceos, ó Deus!;sobre toda a terra sexa a túa gloria.

Chapter 58

Para o director do coro, segundo tonadade Non destrúas. Mictam de David. ¹En verdade, falades xustiza, ó deuses! ?xulgades rectamente, fillos dos homes? ²Non. Pois no voso corazón cometedes iniquidade;repartides na terra a violencia das vosas mans.³Dende a matriz están desviados os impíos;dende o nacemento desvíanseos que falan mentiras. ⁴Teñen veneno, como veneno de serpe;son como unha cobra xorda,que fecha o seu ouvido, ⁵para non ouvir a voz dos que encantan,do feitizeiro perito de feitizos.⁶Ó Deus! racha os dentes da súa boca;quebra, Señor, as moas dos leóns. ⁷Dilúianse como aguas que corren;cando lancen as súas frechas,que sexan como se estivesen sen punta. ⁸Que sexan como o caracol,que se deslíe ao moversecomo os que nacen mortos,que nunca ven o sol.⁹Antes de que as vosas olas,poidan sentir o aquencer das silvas,tanto os verdes, como os que ardenbarreraos El con furacán. ¹⁰O xusto alegrarase cando vexa a vinganza,lavarase os pés no sangue dos impíos; ¹¹e os homes dirán: De certo que hai recompensapara o xusto,certamente hai un Deus que xulga na terra.

Chapter 59

Para o director do coro, segundo tonadade Non destrúas. Mictam de David,cando Saúl enviou homes e vixiaron a casapara matalo. ¹Líbrame dos meus inimigos, Ó Deus!ponme a salvo no alto,lonxe dos que se levantan contra min. ²Líbrame dos que fan iniquidade,e sálvame dos homes sanguinarios.³Porque, velaí, puxeron emboscadacontra a miña vida;atácanme homes feroces,pero non é pola miña transgresiónnen polo meu pecado, Señor. ⁴Sen eu ter culpa, corren e prepáransecontra min.Esperta para me axudar, e olla.⁵Ti, Iahveh, Deus dos exércitos,Deus de Israel,esperta para dar castigo a todas as nacións;non teñas piedade de ningún inicuo traidor.⁶Voltan pola noitiña,ladran coma cans,e percorren a cidade. ⁷Velaí, gábanse coa súa boca;nos seus beizos hai espadaspois din: quen nos ouve?⁸Pero ti, Deus, riraste deles;fas burla a todas as nacións. ⁹Esperarei en ti a causa da túa forza,porque Deus é o meu castelo.¹⁰O meu Deus na súa misericordia,virá ao meu encontro;Deus permitirame ollar vencidos os meus inimigos. ¹¹Non os mates, para que o meu pobonon se esqueza,dispérsaos co teu poder e humíllaos.¹²Polo pecado da súa boca,e a palabra dos seus beizos,serán presos na súa vaidade,e polas maldicións e mentiras que contan. ¹³Consúmeos no teu furor,consúmeos, para que xa non existan,para que os homes saiban que Deusgoberna en Jacob, até aos fins da terra.¹⁴Voltan pola noitiña, ladran coma cans,e percorren a cidade; ¹⁵Rondan na procura de devorar,e se non se fartan, rosman.¹⁶Pero eu hei cantar do teu poder,si, gozoso cantarei pola mañá a túa misericordia;porque ti fuches o meu baluarte,e un refuxio no día da miña anguria. ¹⁷Ó miña fortaleza! a ti cantarei louvanzas;porque o meu baluarte é Deus,o Deus que me mostra misericordia.

Chapter 60

Para o director do coro;segundo a tonada de O liriodo testemuño. Mictam de David para mostrar, candoloitou con Aram-naharaim e contra Aram-Soba, e voltouJoab e feriu a 12.000 edomitas no Val do Sal. ¹Ó Deus!, ti rexeitáchenos, quebrantáchenose airácheste. Restáuranos, ó Deus!²Fixeches tremer a terra,fendíchela, sanda as súas fendas,poise ela abala. ³Duras cousas fixeches ver ao teu pobo;díchenos a beber viño embebedante.⁴Diches un lábaro aos que te temen,para que sexa alzado por causa da verdade. ( Selah) ⁵Para que sexan librados os teus amados,salva coa túa destra e respóndeme.⁶Deus falou no seu santuario,alegrareime, repartirei a Siquem,e meditarei no Val de Sucot. ⁷Galaad é meu, Manasés é meu,Efraín é o elmo da miña cabeza,Judá é o meu lexislador.⁸Moab é a bacía na que me lavosobre Edom lanzarei o meu zapato;alédate ó Filistea!, pola miña causa. ⁹Quen me conducirá á casa fortificada?Quen me guiará até Edom?¹⁰Non es ti, ó Deus!, o que nos rexeitou?Non sairás, ó Deus!, cos nosos exércitos? ¹¹Danos axuda contra o adversario,pois o auxilio do home é ván. ¹²En Deus faremos proezas,El pisará os nosos inimigos.

Chapter 61

Para o director do coro. Sobre instrumentos de cordasSalmo de David ¹Ouve , ó Deus, o meu clamor;atende a miña oración. ²Invócote dende os confíns da terra,cando se abate o meu corazón.Condúceme á rocha que é máis alta cá min. ³Porque ti fuches refuxio para min,torre forte contra o inimigo.⁴Que eu more na túa tenda para sempre;e me abrigue no refuxio das túas ás. ⁵Porque ti, ó Deus!, escoitaches os meus votos;ti dechesme a herdanza dos que temen o teu nome.⁶Ti engadirás días aos días do rei;os seus anos serán como moitas xerazóns. ⁷El reinará para sempre diante de Deus;concédelle misericordia e verdadepara que o garden.⁸Así cantarei louvanzas ao teu nome para sempre,para cumprir os meus votos día tras día.

Chapter 62

Para o director do coro; segundo Jedutún.Salmo de David ¹Somente en Deus agarda a miña alma en silencio;del vén a miña salvación. ²Só El é a miña rocha e a miña salvación,o meu baluarte, nunca serei abalado.³Até cando atacaredes a un home ,todos vós, para derrubalo,como parede encurvada, como valado pouco seguro ? ⁴Somente consultan para derrubalo da súa excelencia;gózanse na falsedade;bendicen coa bocapero dentro deles maldicen. (Selah)⁵Miña alma, agarda en silencio soamente en Deus,pois del vén a miña esperanza. ⁶Só El é a miña rocha e a miña salvación,o meu refuxio, nunca serei abalado.⁷A miña salvación e a miña gloria descansan en Deus;a rocha da miña fortaleza, o meu refuxio descansa en Deus. ⁸Confiade nel, ó pobo!;derramade o voso corazón diante del;Deus é o noso refuxio. (Selah)⁹As persoas de clase baixa son só vaidade,e os de alto orde son mentira;na balanza suben,todos xuntos pesan menos do que a vaidade. ¹⁰Non confiedes na opresión,nen poñades a vosa esperanza no roubar,se as riquezas medran, non poñades nelas o corazón.¹¹Deus falou unha vez;dúas veces ouvín isto:que o poder é de Deus; ¹²e túa é, ó Señor, a misericordia,pois ti pagas ao home, segundo o seu facer.

Chapter 63

Salmo de David, cando estaba no deserto de Judá. ¹Ó Deus, ti es o meu Deus; buscareite de madrugada,a miña alma ten serde de ti, a miña carne deséxate moito,como terra seca e cansada, onde non hai auga. ²Así mirábate no santuario,para ver o teu poder e a túa gloria.³Porque a túa misericordia é mellor que a vida,louvarante os meus labios. ⁴Así bendecireite mentras viva,no teu nome alzarei as miñas mans.⁵Como con medula e grosura, está a miña alma saciada,e con labios de alegría lóuvate a miña boca. ⁶Cando na miña cama me lembro de ti,en ti medito durante as vixilias da noite.⁷Porque tí fuches o meu socorro,e á sombra das túas ás, canto con gozo. ⁸A miña alma séguete de perto,a túa destra sostenme.⁹Pero os que buscan a miña vida para destruíla,caerán ás profundidades da terra. ¹⁰Entregados serán ao poder da espada,serán presa das raposas.¹¹Mais o rei alegrarase en Deus;e todo o que xura por El, gloriarase.Porque será fechada a boca dos que din mentiras.

Chapter 64

Ao director do coro. Salmo de David ¹Escoita, ó Deus!, a miña queixa,garda a miña vida do terror do inimigo. ²Agáchame dos plans secretos dos malvados,e do tumulto dos que obran iniquidade,³que afían como espada a súa lingua,e lanzan como frecha palabras amargas. ⁴para ferir en oculto ao recto,de súpeto, disparan sobre el e non temen.⁵Agárranse a propósitos malignos,falan de poñer trampas en secreto, e din: quen as verá? ⁶Traman inxustizas dicindo:Estamos preparados cunha boa trama,pois os pensamentos do home e o seu corazón son profundos⁷Pero Deus lanzaralles con frecha,e de súpeto serán feridos. ⁸A súa lingua fai que eles mesmos tropecen.Todos os que os vexan abanarán a cabeza. ⁹Entón todos as persoas temerán,e anunciarán a obra de Deuse considerarán os seus feitos.¹⁰O xusto alédase no Señor,e nel terá refuxio,e todos os de corazón recto gloriaranse.

Chapter 65

Ao director do coro. Salmo de David. Cantiga. ¹Haberá silencio dinte túa, ó Deus!, e louvanza en Sión;e cumpliráchese o voto. ²Ó ti que escoitas a oración!Todo home vén xunto túa. ³As iniquidades prevalecen contra min,porén perdoas as nosas transgresións.⁴Que feliz é o que ti escolles e se achega a ti,para que more nos teus atrios.Seremos fartos das bondades da túa casae do teu santo templo.⁵Con prodixios grandes respóndesnos en xustizaó Deus da nosa salvación!confianza de todas as partes da terra,e do mar máis lonxano;⁶ti, que co teu poder consolidas os montescinguido de potencia, ⁷o que calma o ruxir dos mares,o ruído das súas ondase o tumulto das xentes.⁸Por iso os que moran no confín das terrastemen as túas obras,ti fas que a alborada e o solporcanten de alegría. ⁹Ti visitas a terra e régala dabondo,enriquecíchela abondosamente,o río de Deus reborda de auga;ti lles preparas o seu grao,porque así preparas a terra.¹⁰Enches de auga os seus regos con abundanciaachazaches os seus torróns,amoleciches con chuvias,abenzoas os seus gromos. ¹¹Ti coroaches o ano cos teus bens,e os teus carreiros zumegan graxa. ¹²Destilan os pastos do desertoe os outeiros cínguense de alegría.¹³Os campos cúbrense de rebaños,e os vals cúbrense de grao;por iso eles dan voces de xúbilo e cantan.

Chapter 66

Ao director do coro. Cantiga. Salmo. ¹Clamade con xúbilo a Deus, toda a terra; ²cantade a gloria do seu nome;facede gloriosa a súa loubanza.³Decide a Deus: Que estupendas son as túas obras! .Pola grandeza do teu poder,os teus inimigos finxirán obecerte. ⁴Toda a terra adoraratee cantará a ti louvanzas,cantará louvanzas ao teu nome. ( Selah)⁵Vinde e ollade as obras de Deus,admirabel nos seus feitos a favor dos fillos dos homes. ⁶Converteu o mar en terra seca;cruzaron o río a pé;alegrémonos nel. ⁷El domina co seu poder para sempre;os seus ollos velan sobre as nacións;os rebeldes non levantarán cabeza. ( Selah)⁸Abenzoade, ó pobos! ao noso Deus,e facede que se ouva a sona do seu louvor. ⁹El é quen nos sustenta con vida,e non permite aos nosos pés esvarar.¹⁰Porque ti probáchenos, ó Deus!afináchenos como se afina a prata. ¹¹Metíchesnos na rede;puxeches grave peso nos nosos lomos. ¹²Fixeches cabalgar a homes sobre as nosas cabezas;pasamos por lume e por auga,pero ti sacáchesnos a un lugar de abundancia.¹³Entrarei na túa casa con holocaustos;cumplirei os meus votos, ¹⁴os que os meus labios pronunciaron,e falou a miña boca cando estaba anguriado. ¹⁵Ofrecerei holocausto de animais engordados;como odorante fume de carneiros;ofrecerei bois con cabritos. (Selah)¹⁶Vinde e ouvide todos os que temedes a Deus,e contarei o que fixo á miña alma. ¹⁷Coa miña boca clamei a El,e louveino coa miña lingua. ¹⁸Se o meu corazón acariñase a iniquidade,o Señor non me houbese escoitado.¹⁹Mais certamente Deus me escoitou;atendeu á voz da miña súplica. ²⁰Bendito sexa Deus,que non rexeitou a miña oración,nen me retirou a súa misericordia.

Chapter 67

Ao músico principal; en Neginot. Salmo. Cantiga. ¹Deus teña misericordia de nós,e nos abenzoe;faga respandecer o seu rostro sobre nós; ( Selah) ²para que sexa coñecido na terrao teu camiño,en todas as nacións, a túa salvación.³Louvente os pobos, ó Deus,lóuvente todos os pobos. ⁴Alégrense e gócense as nacións,porque xulgas os pobos con equidade,e guiarás ás nacións da terra. ( Selah)⁵Louvente os pobos, ó Deus,lóuvente todos os pobos. ⁶A terra dará o seu froito; Deus, o noso Deus nos abenzoa.⁷Deus nos abenzoa,para que lle teman todas a partes da terra.

Chapter 68

¹Levántese Deus, sexan disipados os seus inimigos,e fuxan da súa presenza os que o aborrecen.

²Como se esvaece o fume, várreos,como a cera se derrete diante do lume,así perezan os impíos diante de Deus.

³Pero alégrense os xustos,e regocíxense diante de Deus,si, relouquen de alegría.⁴Cantade a Deus,cantade louvanzas ao seu nome,abride paso ao que cabalga polos ceos,cuxo nome é o Señor,regocixádevos diante del.

⁵Pai de orfos e defensor das viúvasé Deus na súa morada santa.

⁶Deus prepara un fogar para os solitarios;conduce os cautivos á prosperidade;só os rebeldes habitan en terra seca.⁷Ó Deus! cando ías diante do teu pobo,cando marchaches polo deserto, (Selah)

⁸tremeu a terra;tamén os ceos se derramaron ante a presenza de Deus;tremeu o Sinaí diante de Deus, o Deus de Israel.⁹Chuvia abundante esparciches, ó Deus!

Ti reanimas e sustentas a túa herdanza.

¹⁰Os que son do teu pobo moraron nela;

pola túa bondade, ó Deus, proveste ao pobre.

¹¹O Señor dá a orde: gran multitude de mulleres

levan as boas novas!

¹²Os reis e os exércitos fuxen e a que fica na casa

repartirá o botín.

¹³Cando vos deitades nos currais, sodes como ás de pomba

cubertas de prata, e as súas plumas de ouro resplandecente.

¹⁴Cando o Omnipotente dispersou alí os reis,

nevaba no Val da Oscuridade.

¹⁵O monte de Basán é monte de Deus;

monte de moitos cumios é o monte de Basán.

¹⁶Por que ollades con envexa,

ó montes de moitos cumios!,

o monte que Deus desexou como morada?

De certo que Iahveh morará alí por sempre.

¹⁷Os carros de Deus son miríades,

miles de miles; como en Sinai,

o Señor está entre eles en santidade.

¹⁸Ti ascendiches ao alto,

levaches en catividade aos teus cativos;

recibiches dons entre os homes;

e tamén entre os rebeldes,

para que o Deus Iahveh habite entre eles.

¹⁹Bendito sexa o Señor, que cada día

leva a nosa carga,

o Deus que é a nosa salvación. (Selah)

²⁰Deus é para nós, un Deus de salvación,

e librar da morte, pertenze a Iahveh o Señor.

²¹Certamente Deus ferirá a cabeza dos seus inimigos, o cráneo cabeludo do que anda nas súas culpas.²²O Señor dixo: Farei que volvan de Basán;

Farei que volvan das profundidades do mar;

²³para que o teu pé os esmague en sangue,

e a lingua dos teus cans, teñan a parte dos teus inimigos.

²⁴Amosa o teu cortexo, ó Deus!

O séquito do meu Deus e Rei cara o santuario.

²⁵Os cantores van diante, e os músicos detrás,

no medio das mozas que tocan pandeiretas.

²⁶Bendecide a Deus nas congregacións,

a Iahveh, os que sodes da ascendencia de Israel.

²⁷Alí vai liderándoos Benxamín, o máis novo,

aos príncipes de Xudá coa súa multitude;

a os príncipes de Zabulón,

a os príncipes de Neftalí.

²⁸O teu Deus ordenou a túa forza.

ó Deus, confirma o que fixeches por nós!

²⁹Os reis traerán tributo a causa

do teu templo en Xerusalém.

³⁰Reprende as feras dos canavais,

a manada de touros, con os becerros dos pobos

pisando as pezas de prata;

El dispersou os pobos que se gozan na guerra.

³¹De Exipto sairán mensaxeiros;

Etiopía apresurarase a extender as súas mans cara Deus.

³²Cantade a Deus, ó reinos da terra! ;

cantade louvanzas ao Señor ( Selah)

³³Cantade ao que cabalga sobre os ceos dos ceos, que son desde a antigüidade,

Mirade! El da a súa voz, voz poderosa.

³⁴Recoñecede o poder de Deus!,

sobre Israel sexa a súa grandeza,

e o seu poder nos ceos!

³⁵Ó Deus, ti es formidable

desde os teus santuarios!

O Deus de Israel é quen da o vigor

e o poder ao seu pobo.

Bendito sexa Deus!

Chapter 69

¹Sálvame, ó Deus, porque as augas

cercaron a miña alma.

²Fundinme na lama profunda,

e non hai onde facer pé;

cheguei ao profundo das augas,

e a corrente anégame.

³Estou canso de chamar,

a miña gorxa esta ronca

os meus ollos esmorecen

agardando o meu Deus.

⁴Máis que os cabelos da miña cabeza,

son os que me aborrecen sen causa.

Os que tentan destruírme son fortes,

fixéronse inimigos meus sen razón,

e agora hei pagar o que non roubei.

⁵Ó Deus! ti coñeces a miña insensatez,

e os meus pecados non che son ocultos.

⁶Non sexan avergoñados pola miña causa

os que esperan en ti, ó Señor, Iahveh dos Exércitos.

Non sexan confundidos pola miña causa

os que te buscan, ó Deus de Israel.

⁷Porque pola túa causa sufrín deshonra,

e a confusión cubriu o meu rostro.

⁸Pasei a ser un estraño para os meus irmáns,

e un estranxeiro para os fillos da miña nai.

⁹Pois o celo da túa casa consumiume,

e os vituperios dos que te inxurian

caeron sobre min.

¹⁰Chorei aflixindo con xexún a miña alma,

e isto foime por deshonra.

¹¹Puxen ademais pano de saco por vestido

e cheguei a ser un dito para eles.

¹²Os que se sentan á porta

falan de min,

e fun verso das cantigas do viño.

¹³Pero eu elevo a miña oración a ti,

ó Iahveh! en tempo axeitado; ó Señor!

pola abundancia da túa misericordia,

respóndeme coa verdade da túa salvación.

¹⁴Sácame do lodo e non deixes que afonde;

sexa libertado dos que me aborrecen,

e das profundidades das augas.

¹⁵Non me leve a corrente das augas,

nen me trague o abismo,

Nen a fosa peche a súa boca sobre min.

¹⁶Respóndeme, ó Iahveh,

porque a túa misericordia é benigna,

vólvete a min conforme a multitude das túas piedades.

¹⁷Non escondas o teu rostro do teu servo,

porque estou anguriado,

respóndeme de présa.

¹⁸Achégate á miña alma e redímea!

Rescátame por causa dos meu inimigos!

¹⁹Ti coñeces a miña deshonra, a miña confusión e a a miña ignominia.

Diante de ti están todos os meus inimigos.

²⁰O oprobio quebrou o meu corazón, e estou doente;

esperei compaixón, pero non a houbo,

busquei consoladores, pero non os topei.

²¹Por comida déronme fel, e para a miña sede

vinagre déronme a beber.

²²Que a mesa diante deles se convirta en lazo,

e cando estén en paz, se volva nunha trampa.

²³Sexan oscurecidos os ollos para que non vexan, e fai que os seus lomos treman continuamente.²⁴Deita sobre eles a túa ira,

e que a túa indignación os prenda.

²⁵Sexa o seu pazo destruído,

e non more ninguén nas súas tendas.

²⁶Porque perseguen o que Ti aflixiches,

e falan da dor dos que Ti feriches.

²⁷Engádelles iniquidade sobor a súa iniquidade,

e que eles non entren na túa xustiza!

²⁸Sexan borrados do libro da vida,

E non sexan inscritos cos xustos!

²⁹Pero eu estou aflixido e con dor,

que a túa salvación, ó Deus, me poña en alto!

³⁰Louvarei o nome de Deus con cántico,

e exaltareino con acción de grazas.

³¹Esto agradará a Iahveh,

máis que o sacrificio do bois,

ou o becerro con uñas e pezuños.

³²Os oprimidos verano e alegraranse.

Vós, que buscades a Deus:

anímese o voso corazón.

³³Porque Iahveh escoita os necesitados,

e non menospreza os seus que están presos.

³⁴Lóuveno os ceos e a terra,

os mares e todo no que neles se move.

³⁵Porque Deus salvará a Sion

e edificará as cidades de Xudá,

para que eles moren alí e a posúan.

³⁶E a descendencia dos seus servos herdaraa,

e os que aman o su nome morarán nela.

Chapter 70

¹Ó Deus!, bule a librarme; bule ó Deus! a me socorrer. ²Os que andan á procura da miña vida, sexan avergoñados e humillados; volvan para atrás cheos de desprezo, os que se comprancen no meu mal. ³Sexan voltos atrás pola súa vergoña os que din: " Bá, Bá".⁴Gócense e alégrense en ti, todos os que te buscan; e digan de seguido os que aman a túa salvación: Engrandecido sexa Deus! ⁵Porén, eu estou aflixido e necesitado; ó Deus! ven pronto xunto a min; Ti es o meu socorro e o meu libertador; non te demores, Señor.

Chapter 71

¹Ó Iahveh! En ti puxen a miña confianza, non sexa eu avergoñado xamais. ²Líbrame na túa xustiza e faime fuxir! Inclina a min o teu ouvido, e sálvame! ³Sé para min rocha de refuxio, onde eu poida ir sempre. Ti deches o mandamento para me salvar, porque ti es a miña rocha e a miña fortaleza.⁴Meu Deus, rescátame da man do malvado, da man do perverso e do violento, ⁵Porque ti, ó Señor Iahveh, es a miña esperanza; a miña confianza dende a miña xuventude.⁶Por ti fun sustentado dende o ventre, ti es quen me sacou das entrañas da miña nai. Para ti será a miña louvanza por sempre. ⁷Co tempo fun asombro de moitos, porque ti es o meu refuxio forte.⁸8 A miña boca está chea da túa louvanza, e da túa gloria todo o día. ⁹No tempo da vellez, non me rexeites, nin me desampares cando se esgote o meu vigor.¹⁰Porque os meus inimigos falaron contra min e os que andan á procura a miña alma conspiran xuntos, ¹¹dicindo: Deus desamparouno, perseguídeo e prendédeo, pois non hai quen o libre!<<<<<<< HEAD¹²12 Ó Deus, non te alonxes de min! Meu Deus, socórreme a présa. ¹³Sexan avergoñados e perezan os inimigos da miña alma; sexan cheos de vergoña e confusión os que procuran o meu mal.=======¹²Ó Deus, non te alonxes de min!

Meu Deus, socórreme a présa.

¹³Sexan avergoñados e perezan

os inimigos da miña alma;

sexan cheos de vergoña e confusión os que procuran o meu mal.>>>>>>> a86b86adb9f395ae4d5dac989b8caf050e7c64e7

¹⁴Pola miña parte, agarderei por sempre, e louvareite máis e máis. ¹⁵A miña boca proclamará a túa xustiza, e a túa salvación todo o día. Aínda que non saiba contalos. ¹⁶Achegareime aos feitos poderosos do Señor Iahveh. Mencionarei a túa xustiza, só da túa.<<<<<<< HEAD¹⁷17 Ti Deus, aprendíchesme dende neno, e manifestei as túas marabillas até agora. ¹⁸Así ti tamén, até a vellez e os cabelos brancos, non me desampares, ó Deus!, até que proclame o teu poder a esta xeración, e o teu poderío a todo o que ha de vir.=======¹⁷Ti Deus, aprendíchesme desde neno,

e manifestei as túas marabillas até agora.

¹⁸Así ti tamén, até a vellez e os cabelos brancos,

non me desampares, ó Deus!,

ate que proclame o teu poder a esta xerazón,

e o teu poderío a todo o que ha de vir.>>>>>>> a86b86adb9f395ae4d5dac989b8caf050e7c64e7

¹⁹Tamén a túa xustiza, ó Deus, chega até as alturas, pois fixeches grandes cousas. Quen coma ti, ó Deus? ²⁰Ti, que fixeches que ollara moitas angurias e males, volverás a darme vida, e levantarasme novamente dos abismos da terra.<<<<<<< HEAD²¹21Aumentarás a miña grandeza, e volverás a consolarme. ²²Eu tamén te louvarei co salterio, pola túa verdade, meu Deus, cantarei salmos coa arpa, ó Santo de Israel!=======²¹Aumentarás a miña grandeza,

e volverás a consoarme.

²²Eu tamén te louvarei co salterio,

pola túa verdade, meu Deus,

cantarei salmos co arpa, ó Santo de Israel!>>>>>>> a86b86adb9f395ae4d5dac989b8caf050e7c64e7

²³Os meus labios alegraranse ao entoar salmos a ti, xunto coa miña alma que ti redimiches. ²⁴A miña lingua musitaba todo o día a túa xustiza, porque foron avergoñados e confundidos os que procuraban o meu mal.

Chapter 72

¹Ó Deus!, dá os teus xuizos ao rei, e a túa xustiza ao fillo do rei. ²Xulgue El ao teu pobo con xustiza, e aos teus aflixidos con equidade. ³Traian os montes ao pobo paz e os outeiros xustiza.⁴Faga El xustiza aos aflixidos do pobo, salve aos fillos dos pobres,

e esmague ao opresor.

⁵Que te teman mentres dure o sol e a lúa, por todas as xeracións.⁶Descenda El como a chuvia sobor a herba cortada, como as chuvias que regan a terra. ⁷Florezan os xustos nos seus días, e a abundancia de pan, até que non haxa lúa.⁸Terá o dominio de mar a mar, e dende o río até os fins da terra. ⁹Os moradores do deserto inclinaranse ante El, e os seus inimigos lamberán o po da terra. ¹⁰Os reis de Tarsis e das illas traerán presentes; os reis de Sabá e de Seba darán tributo,¹¹e todos os reis da terra inclinaranse ante El; todas as nacións o servirán. ¹²Porque El librará ao necesitado cando clame, e tamén ao pobre que non ten quen o axude.¹³Terá compaixón do aflixido e do feble, e salvará a vida dos necesitados. ¹⁴Rescatará a súa vida da opresión e da violencia, e o seu sangue será fermoso ante os seus ollos.¹⁵Que viva e reciba o ouro de Sabá, e de continuo oren por El; todo o día o abenzoen*. ¹⁶Haberá abundancia de grao en toda a terra, nos outeiros dos montes; o seu froito mecerá como os cedros do Líbano, e os da cidade florecerán como a herba da terra.¹⁷O seu nome sexa para sempre;que o seu nome se engrandeza mentres dure o sol; e que os homes por El sexan benditos;todas as nacións chamarano benaventurado.¹⁸Bendito sexa o Señor Deus, o Deus de Israel, o único que fai prodixios. ¹⁹Bendito sexa o seu nome para sempre, sexa toda a terra chea da súa gloria. Amén e amén. ²⁰Aquí terminan as oracións de David, fillo de Ixaí.

Ecclesiastes

Chapter 1

¹Palabras do predicador, fillo de David, rei en Xerusalém. ²Vaidade de vaidades dicía o predicador, vaidade de vaidades, todo é vaidade. ³Que proveito reciben as persoas de todo o traballo que fan debaixo do sol?⁴Unha xeración vai e outra xeración vén, pero a terra segue sempre igual. ⁵Sae o sol e ponse o sol, ao seu lugar vai apresa, e dalí sae de novo. ⁶Sopra o vento cara o sur e xira cara o norte e vai xirando e xirando vai; e sobre os seus xiros o vento regresa.⁷Todos os ríos van cara o mar, e o mar non se enche; ao lugar onde van os ríos, alí seguen indo. ⁸Todas as cousas fatigan, máis do que a xente pode expresar. Non se cansa o ollo de ver nin o ouvido de ouvir.⁹O que foi, iso ha de ser, e o que se fixo, ha se facer outra vez, nada novo hai debaixo do sol. ¹⁰Hai algo que se poida dicir: Olla, isto é novo? Xa existía en séculos antes ca nós. ¹¹Non hai memoria das primeiras cousas nin das últimas que acontecerán; non haberá memoria delas nos que virán despois.¹²Eu, o predicador, fun rei sobre Israel en Xerusalém. ¹³E apliquei o meu corazón en buscar e investigar con sabedoría, todo o que se fixera debaixo do ceo, dolorosa tarefa dada por Deus aos fillos dos homes para ser aflixidos con ela. ¹⁴Vin todas as obras que se fixeron debaixo do sol, e velaí, todo é vaidade e correr detrás do vento. ¹⁵O torto non se pode endereitar, e o que falta non se pode contar.¹⁶Eu falei ao meu corazón dicindo: Velaí, eu engrandecín e aumentei a sabedoría máis que todos os que estiveron antes ca min en Xerusalém; o meu corazón experimentou moita sabedoría e coñecemento. ¹⁷E apliquei o meu corazón en coñecer a sabedoría e coñecer a loucura e a insensatez; decateime que isto tamén é correr detrás do vento. ¹⁸Porque na moita sabedoría hai moita anguria e quen aumenta o coñecemento aumenta a súa dor.

Chapter 2

¹Dixen eu no meu corazón: Ven agora, probareite co pracer: Divírtete! E velaí isto tamén era vaidade. ²Dixen do riso: É tolo!, e do pracer: Para que serve?³Busquei no meu corazón regalarlle ao meu corpo viño, mentres o meu corazón me guiaba con sabedoría, de como agarrar a insensatez, ata que puidese ver que hai de bo no que as persoas fan nos contados días da súa vida debaixo do ceo.⁴Fixen obras grandes, edifiquei casas para min, plantei para min viñas; ⁵fixen para min xardíns e hortos e plantei neles toda clase de árbores frutais; ⁶fixen para min estanques de augas para regar o bosque con árbores que agromaban.⁷Merquei servos e servas, e tiven servos nacidos na casa. ⁸Tiven tamén gando, vacas e ovellas, máis que todos os que me precederon en Xerusalém. Xuntei para min prata e ouro e o tesouro dos reis e das provincias. Rodeeime de cantores e cantoras, para gozar dos praceres dos homes.⁹Engrandecinme e superei a todos os que foron antes ca min en Xerusalém; a máis disto conservei comigo a sabedoría. ¹⁰E de todo canto os meus ollos desexaban, nada lles neguei, nin privei o meu corazón de ningún pracer, porque o meu corazón se gozaba de todo o meu traballo, e esta foi a recompensa de todo o meu labor.¹¹Logo considerei todas as obras que as miñas mans fixeran e o traballo que levei para facelas, e velaí todo era vaidade e correr tras do vento, e sen proveito debaixo do sol. ¹²Eu volvín, pois, considerar a sabedoría, a loucura e a insensatez, porque que poderá engadir quen veña despois do rei senón o que xa foi feito?¹³E eu vin que a sabedoría avantaxa a insensatez, como a luz ás tebras. ¹⁴O sabio ten ollos na cabeza, mais o necio anda en tebras. Pero eu sei tamén que os dous teñen a mesma sorte.¹⁵Entón dixen no meu corazón: Como a sorte do necio, a miña ha de ser. Para que, pois, me aproveita ter sido tan sabio? E dixen para min: Tamén iso é vaidade. ¹⁶Porque non haberá memoria que dure do necio nin do sabio, pois todo será esquecido nos vindeiros tempos. Así como morre o necio, morre o sabio.¹⁷E aborrecín a vida, porque a obra que se fai debaixo do sol me era penosa, pois todo é vaidade e correr tras do vento. ¹⁸Así mesmo aborrecín todo o froito do meu traballo que fixera debaixo do sol, e que terei que deixar a alguén que veña despois de min.¹⁹E quen sabe se será sabio ou necio? Porén el terá dominio sobre todo o froito do meu traballo no que me ocupei obrando con sabedoría debaixo do sol. ²⁰Por tanto, perdín moito a esperanza polo froito do meu traballo, polo que me afanara debaixo do sol.²¹Cando hai un home que traballou con sabedoría, con coñecemento e con destreza e ten que deixar a súa facenda ao que non traballou nela, isto tamén é vaidade e un grande mal! ²²Pois que recibe o home de todo o seu traballo e do esforzo do seu corazón con que se afana debaixo do sol? ²³Porque durante todos os seus días, a súa tarefa é dolorosa e penosa; e nin pola noite descansa o seu corazón, tamén isto é vaidade²⁴Nada hai mellor para alguén que coma e beba e que a súa alma vexa o bo que é o seu traballo. Isto tamén vin que é da man de Deus. ²⁵Porque quen comerá e se alegrará sen El?²⁶Porque aquel que agrada a Deus, El deulle sabedoría, coñecemento e gozo; mais ao pecador deulle a tarefa de recoller e amontoar para darllo ao que agrada a Deus. Isto tamén é vaidade e correr tras do vento.

Chapter 3

¹Hai un tempo sinalado para todo, e hai un tempo parra cada delelite debaixo do ceo: ²tempo de nacer, e tempo de morrer; tempo de plantar e tempo de arrincar o plantado; ³tempo de matar e tempo de curar; tempo de derrubar e tempo de edificar;⁴tempo de chorar e tempo de rir; tempo de laiarse e tempo de danzar; ⁵tempo de espallar pedras e tempo de recoller pedras; tempo de abrazar e tempo de absterse de abrazar;⁶tempo de buscar e tempo de dar por perdido; tempo de gardar e tempo de desbotar; ⁷tempo de rachar e tempo de coser; tempo de calar e tempo de falar;⁸tempo de amar e tempo de odiar; tempo de guerra e tempo de paz. ⁹Que vantaxe ten o traballador naquilo en que se afana? ¹⁰Vin a tarefa que Deus deu aos fillos dos homes para que se ocupen nela.¹¹El fixo todo fermoso no seu tempo. Tamén puxo a eternidade nos seus corazóns, porén o ser humano non entende a obra que Deus fixo dende o principio ata o fin.¹²Sei que non hai nada mellor para eles que alegrarse e desfrutar na súa vida; ¹³ademais que todo home que coma e beba e vexa o ben no seu traballo, iso é un don de Deus¹⁴Sei que todo o que Deus fai será eterno, non hai nada que lle engadir e non hai nada que lle tirar; Deus obrou así para que os homes teman diante del. ¹⁵O que é xa foi e o que ha de ser, foi xa, e Deus busca o que aconteceu.¹⁶Aínda vin máis debaixo do sol: que no lugar do dereito está a impiedade, e no lugar da xustiza está a iniquidade. ¹⁷Eu dixen no meu corazón: Deus xulgará tanto ao xusto coma ao impío, porque hai un tempo para cada cousa e para cada obra.¹⁸Dixen ademais no meu corazón en canto aos fillos dos homes: De certo que Deus os probou para que vexan que só son semellantes aos animais.¹⁹Porque a mesma sorte é a dos fillos dos homes ca dos animais: como morre un, así morre o outro. ²⁰Todos teñen un mesmo hálito de vida; o home non ten vantaxe sobre os animais, pois todo é vaidade. Todos van ao mesmo lugar. Todos saíron do po e todos volven ao po.²¹Quen sabe que o hálitode vida do home ascende cara arriba, e o bafo de vida do animal decende para baixo, á terra? ²²E vin que non hai nada mellor para o ser humano que se gozar nas súas obras, porque esa é a súa sorte. Porque, quen lle fará ver o que acontecerá despois del?

Chapter 4

¹Entón eu volvinme e observei todas as opresións que se fan debaixo do sol; e velaí vin as bágoas dos oprimidos, sen ter quen os consolar; na man dos seus opresores estaba o poder, e para eles non había consolador.²E dei parabéns aos mortos, aos que xa morreron, máis ca aos vivos. os que aínda viven. ³Pero mellor que os dous, está o que nunca existiu, que nunca ollou as malas obras que se fan debaixo do sol.⁴E vin que todo o traballo, e toda destreza en obras que fai, esperta a envexa do home contra o seu próximo. Tamén isto é vaidade e correr tras do vento.⁵O necio crúzase de brazos e devora a súa propia carne. ⁶Mellor é unha man chea de descanso que dúas cheas con traballo e correr tras do vento.⁷Entón eu volvín e ollei a vaidade debaixo do sol: ⁸Había un home só, sen herdeiros, que non tiña fillo nin irmán, porén non había fin a todo o seu traballo. De certo, os seus ollos non se fartaban de riquezas, e nunca dixo para si: Para quen traballo eu e tiro o pracer da miña vida? Tamén isto é vaidade e traballo ruín.⁹Máis valen dous ca un só pois teñen mellor paga do seu traballo. ¹⁰Porque se un cae érgueo o compañeiro; pero ai do que cae cando non haxa quen o erga! ¹¹Ademais, se dous se deitan xuntos manteñen o calor, pero un só, como ha de quentarse?¹²E se alguén pode prevalecer contra o que está só, dous han resisitilo; e cordón de tres fíos non racha de présa.¹³Mellor é o mozo pobre e sabio, ca o rei vello e insensato, que xa non sabe recibir consellos. ¹⁴Porque saíu da prisión para reinar aínda que naceu pobre no seu reino.¹⁵Vin a todos os que viven debaixo do sol, apurarse a ir xunto do mozo sucesor que foca no seu lugar. ¹⁶Non tiña fin a multitude de todos os que o seguían, e nin os que despois virán estarán contentos con el; pois tamén isto é vaidade e correr tras do vento.

Chapter 5

¹Garda os teus pasos cando vas á casa de Deus, e achégate a ouvir en lugar de ofrecer o sacrificio dos necios, porque estes non saben que fan o mal.²Non teñas présa por falar, nin o teu corazón se apresure en pronunciar palabra diante de Deus. Porque Deus está no ceo e ti na terra; por tanto, sexan poucas as túas palabras. ³Porque do moito traballo veñen os soños, e a voz do insensato das moitas palabras.⁴Cando fas un voto a Deus, non tardes en cumprilo, porque el non se goza cos insensatos. Cumpre o que prometes. ⁵É mellor que non fagas promesas, a que as fagas e non as cumpras.⁶Non permitas que a túa boca che faga pecar, e non digas diante do enviado de Deus que foi un erro. Por que ten que enfadarse Deus por causa do que dis e destruír a obra das túas mans? ⁷Porque na abundancia de soños e nas moitas palabras hai vaidades; porén ti, teme a Deus.⁸Se ves a opresión do pobre e a privación de dereitos e da xustiza na provincia, non te sorprendas diso; porque sobre o alto vixía outro máis alto, e outro máis alto está sobre eles. ⁹Ademais, o proveito da terra é para todos; até o rei se serve dos campos.¹⁰O que codicia o diñeiro non se fartará de diñeiro, e o que ama a abundancia non se fartará da renda: Tamén isto é vaidade. ¹¹Cando medra a facenda, medran os que dela viven: Así, pois, cal é a vantaxe para os seus donos, ademais de ollala?¹²O sono do traballador é doce, coma moito ou coma pouco; pero a fartura do rico non o deixa durmir.¹³Hai un grande mal que vin debaixo do sol: As riquezas gardadas polo seu dono para o seu mal; ¹⁴cando esas riquezas se perden por un mal negocio, e ao nacerlle un fillo, non se queda nada para mantelo.¹⁵Como saíu do ventre da nai espido, así volverá, índose como veu; nada ten do seu traballo que poida levar na súa man. ¹⁶E isto tamén é un grande mal: Que terá que ir así como veu. Por tanto, que proveito ten o que traballa perseguindo o vento? ¹⁷Ademais todos os días da súa vida come en tebras, con m oita aflición, doenza e enfado¹⁸Velaí o que vin que é bo e digno: Comer, beber e gozarse do ben de todo o seu traballo que fai debaixo do sol nos escasos días de vida que Deus lle deu; porque esta é a súa recompensa.¹⁹Así a toda persoa que Deus lle dá riquezas e bens, lle da a facultade para que coma delas e recibir a súa recompensa e gozarse no seu traballo: isto é don de Deus. ²⁰Porque non se lembrará moito nos días da súa vida, pois Deus o mantén ocupado ao encher de alegría o seu corazón.

Chapter 6

¹Hai un mal que vin debaixo do sol moi común entre as persoas: ²A quen Deus lle deu riquezas, facenda e honra, e nada lle falta do que a súa alma desexa, pero Deus non lle deu a facultade de desfrutar delas, porque un estraño llo come. Isto é vaidade e penosa aflición.³Se un home ten cen fillos, e vive moitos anos, por moitos anos que sexan, tantos que non tivese nin sepultura, se a súa alma non se saciou de cousas boas, digo que un aborto é mellor que el, ⁴porque en balde, a ás tebras vai, e o seu nome é cuberto polas tebras.⁵Ademais nunca viu o sol e nada sabe, máis descanso ten este que aquel. ⁶E mesmo se un vivise dous milleiros de anos, pero non desfruta das cousas boas, non marchan todos ao mesmo lugar?⁷O home con todo o seu traballo satisface a fame, con todo a súa alma non se enche. ⁸Pois que vantaxe ten o sabio sobre o necio? E que vantaxe ten o pobre ao que soubo camiñar entre os vivos?⁹Mellor é o que ven os ollos do que a alma desexa. Tamén isto é vaidade e aflición de espírito. ¹⁰Todo o que existe hai moito que se lle deu nome, e sábese que o ser humano non se pode enfrentar a Aquel eu é máis poderoso que el. ¹¹Cando aumentan as palabras aumenta a vaidade e iso ao ser humano non lle vale para nada. ¹²Porque, quen sabe o que lle convén ao ser humano na vida, nos poucos días que vive na vaidade e que pasan como unha sombra? E quen ensinará ao ser humano o que acontecerá despois del debaixo do sol?

Chapter 7

¹Mellor é a boa fama que o mellor perfume e o día da morte que o día do nacemento. ²Mellor é ir á casa de loito que a unha casa en festa, porque alí vese o fin de todos os seres humanos e o que vive meditará no seu corazón.³Mellor é a tristeza có riso, porque coa tristreza eméndase o corazón. ⁴O corazón dos sabios está na casa de loito, mais o corazón dos necios está na casa onde hai festa.⁵Mellor é ouvir a reprensión do sabio que a cantiga dos necios. ⁶Porque o riso do necio é como o crepitar dos espiños debaixo da pota. E iso tamén é vaidade. ⁷Con certeza a opresión perturba a quen é sabio e o suborno corrompe o corazón.⁸Mellor é o fin das cousas que o seu principio; mellor é ser paciente de espírito que altivo de espírito. ⁹Non teñas présa no teu espírito por anoxarte; porque a ira aniña no seo dos necios.¹⁰Nunca digas: Por que os tempos pasados foron mellores que os presentes? Porque non é de sabios preguntar isto.¹¹Tan boa é a sabedoría como unha herdanza, e dela se aproveitan os que ven o sol. ¹²Porque a sabedoría serve de protección, como de protección serve o diñeiro, coa vantaxe de que a sabedoría dá vida aos seus posuidores.¹³Mira a obra de Deus, porque quen poderá enderezar o que El torceu?¹⁴Alégrate no día bo, e no día malo, medita: Deus fixo tanto o un como o outro para que o home non descubra nada que aconteza despois del.¹⁵Todo isto vin nos días da miña vaidade: Hai xusto que perece na súa xustiza, e hai impío que alonga os seus días na súa maldade. ¹⁶Non sexas demasiado xusto, nin sexas sabio en exceso, por que te destruirás a ti mesmo?¹⁷Non sexas demasiado impío, nin sexas necio, por que has morrer antes de tempo? ¹⁸É bo que reteñas isto, sen soltar o outro da man, porque o que teme a Deus sairá ben de todo.¹⁹A sabedoría fai máis forte ao sabio que dez gobernantes que haxa nunha cidade. ²⁰En verdade non hai persoa xusta na terra que faga o ben e nunca peque.²¹Tampouco tomes en serio todas as palabras que se falan para que non ouvas ao teu servo maldicirte. ²²Porque ti tamén te decatas que moitas veces tes maldicido a outros do mesmo modo.²³Todo isto probei con sabedoría e dixen: Serei sabio; pero a sabedoría afastouse de min. ²⁴O que existe está lonxe e o que é moi profundo, quen o atopará? ²⁵Dirixín o meu corazón a coñecer, a investigar e a buscar a sabedoría e a razón e a recoñecer a maldade da loucura e a necedade sen ningún sentido.²⁶E achei máis amarga cá morte á muller cuxo corazón son lazos e redes e as súas mans son cadeas. O que agrada a Deus escapará dela, pero o pecador será apresado por ela.²⁷Olla, di o predicador, descubrín isto, xuntando unha cousa a outra para achar a razón, ²⁸que a miña alma está aínda a buscala, pero non a atopou. Achei un home entre mil, pero muller entre todas estas non atopei.²⁹Olla, só isto achei: Que Deus fixo rectas as persoas, pero elas procuraron moitas perversións.

Chapter 8

¹Quen é como o sabio? E algún outro sabe a explicación das cousas? A sabedoría do home ilumina a súa faciana, e fai que mude a dureza do seu rostro.²Eu digo: Garda o mandato do rei por causa do xuramento diante de Deus. ³Non teñas présa por marchar da súa presenza, nin persistas en cousa mala, porque El fará o que queira. ⁴Xa que a palabra do rei é soberana, quen lle dirá: Ti que fas?⁵O que garda o mandato real non experimentará ningún mal; o corazón do sabio coñece o tempo e o modo. ⁶Porque para cada asunto hai un tempo e un modo, aínda que a aflición do home é moita sobre el. ⁷Se ninguén sabe o que acontecerá, quen lle anunciará como a de acontecer?⁸Non hai home que teña poder para refrear o vento co vento, nin poder sobre o día da morte, e non valen armas para tal guerra, e a maldade tampouco pode librar o malvado. ⁹Todo isto vin e puxen o meu corazón en toda obra que se fai debaixo do sol, cando o home domina a outro home para a súa desgraza.¹⁰E tamén vin os impíos ser sepultados, aqueles que entraban e saían do lugar santo, e que pronto foron esquecidos na cidade na que actuaran así. Tamén isto é vaidade. ¹¹Pero como a sentenza contra unha mala obra non se executa decontado, por iso o corazón dos fillos dos homes está totalmente entregado neles a facer o mal.¹²Aínda que o pecador faga cen veces o mal e alongue a súa vida, estou certo de que lles irá ben aos que temen a Deus, aos que temen a súa presenza. ¹³Porén non lle irá ben ao impío, nin alongará os seus días como unha sombra, porque non teme ante a presenza de Deus.¹⁴Hai unha vaidade que se fai sobre a terra: Hai xustos a quen lles acontece segundo as obras dos impíos, e hai impíos que lles acontece segundo as obras dos xustos. Digo que tamén isto é vaidade. ¹⁵Por tanto, louvei o pracer, porque nada bo hai para o home debaixo do sol senón comer, beber e alegrarse, e isto o acompañará nos seus traballos, nos días da súa vida que Deus lle teña dado debaixo do sol.¹⁶Cando apliquei o meu corazón para coñecer a sabedoría e mirar o traballo que fora feito na terra (aínda que non durmise nin polo día nin pola noite), ¹⁷e contemplei toda a obra de Deus, concluín que o home non pode descubrir a obra que se fixo debaixo do sol. Por moito que alguén traballe para buscala, non a descubrirá; e aínda que o sabio diga que a coñece, non pode descubrila.

Chapter 9

¹Así tomei estas cousas no meu corazón e declaro todo isto: Que os xustos e os sabios e os seus feitos están na man de Deus. As persoas non saben nin de amor nin de odio; todo está diante delas.²A todos acontece o mesmo: Hai unha mesma sorte para o xusto e para o impío; para o bo, para o limpo e para o inmundo; para quen ofrece sacrificio e para quen non sacrifica. Así o bo, así o pecador; así o que xura, así o que teme xurar.³Este mal hai en todo o que se fai debaixo do sol: Que hai unha mesma sorte para todos. Ademais, o corazón dos fillos dos homes está cheo de maldade e hai loucura no seu corazón toda a súa vida: marchan despois aos mortos.⁴Para calquera que estea unido aos vivos, hai esperanza; de certo un can vivo é mellor ca un león morto. ⁵Porque os que viven saben que han morrer, pero os mortos nada saben, nin teñen xa ningunha recompensa porque a súa memoria está esquecida.⁶En verdade xa pereceron o seu amor, o seu odio e o seu celo, e nunca máis terán parte en todo o que se fai debaixo do sol. ⁷Vaite, come o teu pan con gozo, e bebe o teu viño con corazón ledo, porque Deus xa aprobou as túas obras. ⁸En todo tempo sexan brancas as túas roupas, e que non falte óleo sobre a túa cabeza.⁹Goza da vida coa muller que amas todos os días da túa vida de vaidade que se che deu debaixo do sol, todos os días da túa vaidade, porque esta é a túa parte na vida e no traballo do que te afanas debaixo do sol. ¹⁰Todo o que che estea a man para facer, faino segundo as túas forzas; porque no Seol, onde vas, non hai actividade nin propósito nin coñecemento nin sabedoría.¹¹Vin ademais que debaixo do sol, a carreira non é dos lixeiros, nin dos valentes a batalla; e que tampouco é dos sabios o pan, nin dos entendidos as riquezas, nin dos intelixentes o favor, senón que o tempo e a sorte lles chega a todos. ¹²Porque o home tampouco coñece o seu tempo: Coma peixes atrapados na rede de engano, e coma paxaros apresados no lazo, así son atrapados os fillos dos homes no tempo ruín, cando o de súpeto cae sobre eles.¹³Tamén cheguei a ver algo que me pareceu de gran sabedoría: ¹⁴Había unha cidade pequena con poucos homes nela. Foi a ela un grande rei, e cercouna e construíu contra ela grandes tranqueiras; ¹⁵pero nela estaba un home pobre e sabio; e el coa súa sabedoría librou a cidade; porén, ninguén se lembrou daquel pobre home.¹⁶Dixen para min: Mellor é a sabedoría cá forza; pero a sabedoría do pobre desprézase e as súas palabras non son escoitadas.¹⁷As palabras do sabio ditas en silencio, son mellores que os berros do gobernante entre os necios. ¹⁸Mellor é a sabedoría que as armas de guerra, pero un que faga algo mal, destrúe moito ben.

Chapter 10

¹As moscas mortas fan feder o óleo do perfumista; un pouco de insensatez pesa máis que a sabedoría e o honor. ²O corazón do sabio guíao cara a dereita, e o corazón do necio, cara a esquerda. ³E ata cando o necio anda polo camiño, fáltalle entendememto e di a todos que é un necio.⁴Se o espírito do gobernador é contra ti, non deixes o teu posto, porque a serenidade suaviza grandes ofensas.⁵Hai un mal que vin debaixo do sol, como un erro que procede do gobernante: ⁶A necedade colocada en lugares altos, mentres os potentados sentan en lugares humildes. ⁷Vin servos a cabalo e príncipes camiñando coma servos sobre a terra.⁸O que cava o burato cae nel, e o que racha o muro, unha serpe ha mordelo. ⁹O que saca pedras máncase con elas, e o que racha leña, niso ten perigo.¹⁰Se o ferro está embotado e non se afiou o corte, entón hai que facer máis forza; o que ten proveito é empregar a sabedoría. ¹¹Se a serpe morde antes de ser encantada, de nada serve o encantador.¹²Da boca do sabio saen as palabras cheas de graza, porén os labios do necio lle causan a súa propia ruína.¹³O comezo das palabras da súa boca é insensatez e o final da fala loucra perversa. ¹⁴O necio multiplica as palabras, pero ninguén sabe o que acontecerá, e quen lle fará saber o que ha acontecer despois del?¹⁵O traballo do necio agótao tanto que xa non sabe o camiño á cidade.¹⁶Ai de ti , terra cando o teu rei é mozo, e os teus príncipes fan festa de mañá! ¹⁷Feliz es ti, terra, cando o teu rei é fillo dos nobres e os príncipes comen a tempo para fortalecerse e non para embebedar.¹⁸Por deixadez fúndese o teito, e por preguiza a casa ten goteiras. ¹⁹A comida prepárase por pracer, e o viño alegra a vida e o diñeiro é a resposta para todo.²⁰Nin no teu pensamento digas mal contra do rei, nin na túa recámara maldigas ao rico, porque unha ave dos ceos levará o rumor, e un ser con ás revelará o asunto.

Chapter 11

¹Bota o teu pan sobre as augas, porque despois de moitos días atoparalo. ²Reparte a túa porción con sete, e aínda con oito, porque non sabes que mal che pode vir sobre a terra. ³Se as nubes están cheas, deitan chuvia sobre a terra; e se a árbore cae ai sur ou ao norte, onde cae a árbore, alí fica.⁴O que mira para o vento non sementa, e o que olla para as nubes non sega. ⁵Como descoñeces o camiño do vento, ou como se forman os ósos no ventre da muller empreñada, tampouco coñeces a obra de Deus que fai todas as cousas.⁶De mañá, sementa a túa semente, e pola tardiña non deas repouso á túa man, porque non sabes se isto ou aquilo prosperará, ou se ambas cousas serán igualmente boas. ⁷A luz é agradable, e bo para os ollos ver o sol. ⁸De certo, se un home vive moitos anos, que en todos se alegre, pero que lembre que os días das tebras han ser moitos. Todo o que aconteza é vaidade.⁹Alégrate, mozo, na túa mocidade, e alégrese o teu corazón nos días da túa mocidade. Segue os camiños do teu corazón e o gustar dos teus ollos; porén, sabe que por todas estas cousas te traerá Deus a xuízo. ¹⁰Por tanto, afasta do teu corazón a fatiga e alinxa o mal do teu corpo, porque a mocidade e a adolescencia son vaidade.

Chapter 12

¹Lémbrate, pois, do teu Creador nos días da túa mocidade, ²antes que veñan os días ruíns, e se acheguen os anos nos que digas: Non teño pracer neles; antes que se escurezan o sol e a luz, a lúa e as estrelas, e tras da chuvia as nubes volvan.³O día cando os gardas da casa tremen, e os fortes perdan o vigor, as que moen estean preguizosas porque son moitas, e se oscurezan os que ollas polas xanelas.⁴Cando se pechen as portas da rúa polo baixo son da moedura, e se erga ao caqnto da ave, e todas as fillas do canto sexan abatidas.⁵Cando tamén teman á altura e aos espantos no camiño, e floreza a amendoeira, se arrastre a lagosta e perda o apetito, porque o home vai á súa morada eterna, mentres os do loito andan pola rúa.⁶Lémbrate del antes de que rache o fío de prata, se despedace a cunca de ouro, rompa o cántaro xunto á fonte, e se desfaga a roda xunto ao pozo; ⁷entón volverá a po á terra como o que era, e o espírito volverá a Deus que o deu.⁸Vaidade de vaidades di o predicador, todo é vaidade. ⁹O predicador, ademais de ser sabio, ensinou tamén sabedoría ao pobo; e examinou, investigou e compuxo moitos proverbios.¹⁰O predicador procurou palabras agradables, e de escribir correctamente palabras de verdade. ¹¹As palabras dos sabios son como aguillóns, e como cravos ben cravados as dos mestres, dadas por un Pastor.¹²Pero ademais disto, meu fillo, ten conta: facer moitos libros non ten fin, e o dedicarse moito ao estudo trae fatiga ao corpo.¹³A conclusión, despois de escoitar todo, e esta: Teme a Deus e garda os seus mandamentos, porque isto é o todo para toda persoa. ¹⁴Porque Deus traerá toda obra a xuízo, ademais de todo o oculto, sexa bo ou sexa malo.

Jeremiah

Chapter 1

¹As palabras de Xeremías, fillo de Hilcías, un dos sacerdotes que vivían en Anatot, na terra de Benxamín, ²a quen veu a palabra de Iahveh nos días de Iosías, fillo de Amón, rei de Xudá, no ano décimo terceiro do seu reinado. ³Tamén lle veu a palabra nos días de Ioacim, fillo de Iosías, rei de Xudá, ata o fin do ano once de Sedequías, fillo de Iosías, rei de Xudá, ata o desterro de Xerusalém no quinto mes.⁴Veu a min a palabra de Iahveh, dicindo: ⁵Antes de que te formara no seo da túa nai, Eu coñecinte, e antes de que naceras, consagreite, púxente por profeta ás nacións. ⁶Entón dixen: -Ai, Iahveh Deus! Velaí, non sei falar, porque son novo.⁷Pero Iahveh díxome: -Non digas: son novo, porque onde sexa que te mande, irás, e todo o que che mande, dirás. ⁸Non teñas temor diante deles, porque Eu estou contigo para te librar, di Iahveh.⁹Entón estendeu Iahveh a súa man e tocou a miña boca. E Iahveh díxome: -Velaquí, puxen as miñas palabras na túa boca. ¹⁰Mira, neste día póñote sobre as nacións e sobre os reinos, para arrincar e para desolar, para destruír e para derrubar, para edificar e para plantar.¹¹Veu entón a palabra de Iahveh, dicindo: -Que ves ti, Xeremías? E eu dixen: -Vexo unha vara de amendoeira. ¹²E díxome Iahveh: -Ben viches, porque Eu vixío sobre a miña palabra para cumprila.¹³Por segunda vez veu a min a palabra de Iahveh, dicindo: -Que ves ti? E respondín: -Vexo un pote fervendo que se envorca dende o norte. ¹⁴E díxome Iahveh: "Do norte rebentará o mal sobre todos os habitantes desta terra.¹⁵Porque velaí que chamo a tódalas familias dos reinos do norte - di Iahveh - e virán e porán cadanseu seu trono na entrada das portas de Xerusalém, en fronte de tódolos seus muros arredor e en fronte de tódalas cidades de Xudá. ¹⁶E Eu pronunciarei os meus xuízos contra eles por toda a súa maldade, porque me abandonaron, ofreceron sacrificios a outros deuses e adoraron a obra das súas mans.¹⁷Ti, pois, cingue os teus lombos, érguete e dilles todo o que Eu che mando. Non temas diante deles, non sexa que Eu te faga tremer diante deles. ¹⁸Velaí, Eu púxente hoxe coma cidade fortificada, coma columna de ferro e coma muro de bronce contra toda esta terra: contra os reis de Xudá, os seus príncipes, os seus sacerdotes e o pobo da terra. ¹⁹Pelexarán contra ti, pero non te vencerán, porque Eu estou contigo -di Iahveh - para te librar.

Chapter 2

¹E veu a min a palabra de Iahveh, dicindo: ²Vai e clama aos ouvidos de Xerusalém, dicindo: -Así di Iahveh: Lémbrome de ti e da tenrura da túa mocidade, o amor do teu desposorio, de cando me seguías no deserto, por terra non sementada. ³Santo era Israel para Iahveh, primicias da súa colleita; todos os que comían dela pagábano, e o mal viña sobre eles -di Iahveh-.⁴Escoitade a palabra de Iahveh, casa de Xacob, e tódalas familias da casa de Israel. ⁵Así di Iahveh: -Que inxustiza atoparon en min os vosos pais, para se afastaren de min? Fóronse tras da vaidade e se ficaron baleiros. ⁶En lugar de se preguntar: "Onde está Iahveh, que nos fixo subir da terra de Exipto, que nos levou polo deserto, por unha terra deserta e despoboada, terra seca e escura, unha terra pola que ninguén pasou e onde ningunha persoa habitou?⁷Eu levéivos a unha terra fértil, para que comésedes do seu froito e das súas delicias; pero viñestes e contaminastes a miña terra, e convertestes a miña herdanza en abominación. ⁸Os sacerdotes non preguntaban: "Onde está Iahveh?" Os que se ocupaban da lei non me coñecían, os pastores rebelábanse contra min, e os profetas profetizaban no nome de Baal, e andaban tras cousas que non aproveitan.⁹Polo tanto, aínda hei de contender convosco - di Iahveh - e cos fillos dos vosos fillos contenderei. ¹⁰Pasade, pois, ás costas de Quitim e ollade, mandade xente a Cedar e observade atentamente, e vede se houbo cousa semellante: ¹¹Mudou algunha nación os seus deuses? (aínda que eses non son deuses) Pois o meu pobo mudou a miña gloria polo que non aproveita.¹²Espantádevos, ceos, por isto, e tremede, quedade en extremo desolados - di Iahveh -. ¹³Porque dous males fixo o meu pobo: abandonáronme a min, fonte de augas vivas, e cavaron para si cisternas, cisternas escachadas que non reteñen a auga.¹⁴É un escravo Israel ou un servo nacido na casa? Por que se converteu en presa? ¹⁵Contra el ruxiron os leóns, ruxiron forte, e fixeron da súa terra unha desolación; as súas cidades están queimadas, sen habitantes. ¹⁶Mesmo os homes de Menfis e de Tafnes raparon a túa cabeza. ¹⁷Non che aconteceu isto por ter abandonado a Iahveh o teu Deus, cando El te guiaba polo camiño?¹⁸E agora, que fas camiño a Exipto para beber as augas do Nilo? Ou que fas rumbo a Asiria para beber as augas do Éufrates? ¹⁹Castigarate a túa propia maldade! E as túas apostasías condenarante! Recoñece, pois, e mira que é malo e amargo deixar a Iahveh o teu Deus, e non ter temor de min, di Iahveh, Deus dos exércitos.²⁰Porque hai tempo que rompín o teu xugo e arrinquei as túas ataduras; pero ti dixeches: non quero servir! Porque sobre todo outeiro alto e debaixo de toda árbore frondosa botábaste coma prostituta. ²¹Pero Eu planteite como vide escollida, toda ela de cepas xenuínas. Como, pois, te volviches diante de min bacelo dexenerado de vide allea? ²²Aínda que te laves con lixivia e empregues moito xabón, a mancha da túa iniquidade aínda está diante de min, di Iahveh Deus.²³Como podes dicir: non estou manchada, non fun detrás dos baales? Mira o teu proceder no val, recoñece o que fixeches. Es unha dromedaria desbocada e lixeira que enredou os seus pasos, ²⁴asna montesa afeita ao deserto! que no seu ardor ule o vento, quen poderá reprimir o seu celo? Todos os que a busquen, non se han fatigar, atoparana sempre disposta. ²⁵Garda os teus pés de andar descalzos e a túa gorxa da sede. Mais dixeches: non hai remedio, non! Amo os estranxeiros, e detrás deles andarei!²⁶Como se avergoña o ladrón cando é descuberto, así será avergoñada a casa de Israel: os seus reis, os seus príncipes, os seus sacerdotes e os seus profetas; ²⁷os que din á madeira: "ti es o meu pai," e á pedra: "ti enxendráchesme." Porque eles volvéronme as costas, e non a cara; pero no tempo da súa calamidade dirán: érguete e sálvanos! ²⁸Mais onde están os teus deuses, os que fixeches para ti? Que se levanten, a ver se poden salvarte no tempo da túa calamidade! Porque segundo o número das túas cidades son os teus deuses, Oi Xudá.²⁹Por que contendedes comigo? Todos vós vos rebelastes contra min, di Iahveh. ³⁰En balde ferín os vosos fillos, eles non aceptaron a corrección. A vosa espada devorou os vosos profetas coma un león destrutor. ³¹Oi xeración, atendede á palabra de Iahveh! Fun eu un deserto para Israel? Ou unha terra de tebras? Por que di o meu pobo: somos libres, non volveremos máis a ti?³²Esquécese unha virxe dos seus enfeites, ou unha noiva do seu atavío? Pois o meu pobo esqueceume por innumerables días. ³³Que ben preparas o teu camiño para buscar o amor! Por iso aínda ás malvadas ensinaches os teus camiños. ³⁴Tamén nas túas sandalias atopouse sangue da vida de pobres inocentes; non os atopaches forzando a entrada. Pero a pesar de todo isto,³⁵aínda dis: son inocente, certamente a súa ira afastouse de min. Velaquí, entrarei en xuízo contigo porque dis: non pequei. ³⁶Por que dás tantas voltas mudando o teu camiño? Tamén por Exipto serás avergoñada como fuches avergoñada pola Asiria. ³⁷Tamén de alí sairás coas mans na cabeza; porque Iahveh rexeitou a aqueles en quen confías, e non prosperarás con eles.

Chapter 3

¹Deus di: "Se un home se divorcia da súa muller, e ela vaise do seu lado e chega a ser doutro home; volverá el a ela? Non quedará esa terra totalmente profanada? Pois ti es unha prostituta con moitos amantes; volveras a min? di Iahveh. ²Levanta os teus ollos ás alturas e mira: onde non te prostituíches? Sentábaste xunto aos camiños para eles coma o beduíno no deserto, profanando a terra coa túa prostitución e a túa maldade.³Por iso foron detidas as chuvias, e non houbo chuvia de mañá; pero ti prostituta descarada, negácheste a ser avergoñada. ⁴Agora mesmo disme: Ti es meu pai, o amigo da miña mocidade, pensando: ⁵non gardará rancor para sempre, nin estará indignado ata o fin; mais segues a facer todas as maldades que podes.⁶Díxome Iahveh nos días do rei Iosías: -Ves o que fixo a infiel Israel? Ela andaba sobre todo monte alto e debaixo de toda árbore frondosa, e alí fornicaba. ⁷E dixen para min: despois de que ela faga todas estas cousas, volverá a min; pero non volveu! E viuno a súa perversa irmá Xudá.⁸Viu que por mor de todos os adulterios da infiel Israel, eu despedíraa, dándolle carta de divorcio; con todo, a súa perversa irmá Xudá non tivo temor, senón que ela tamén foi e fíxose prostituta. ⁹E sucedeu que por mor de que a súa fornicación éralle liviá, prostituíuse coa pedra e a madeira, e profanou a terra. ¹⁰A pesar de todo isto, a súa irmá perversa Xudá tampouco se volveu a min de todo corazón, senón dun xeito finxido, di Iahveh.¹¹E Iahveh díxome: -A infiel Israel amosouse máis xusta que a perversa Xudá. ¹²Vai e proclama estas palabras ao norte, e di: "Volve, infiel Israel! - di Iahveh - non te mirarei con ira, porque son misericordioso - di Iahveh - non gardarei rancor para sempre.¹³Só recoñece a túa iniquidade, pois contra Iahveh o teu Deus te rebelaches, e repartiches os teus favores aos estranxeiros debaixo de toda árbore frondosa, e non obedeciches a miña voz, di Iahveh. ¹⁴-Volvede, fillos infieis - di Iahveh - porque Eu son o voso dono, e tomareivos, un de cada cidade e dous de cada familia, e levareivos a Sión. ¹⁵Entón dareivos pastores segundo o meu corazón, que vos apacenten con coñecemento e con intelixencia.¹⁶E acontecerá que naqueles días, cando vos multipliquedes e medredes na terra - di Iahveh - non se falará máis da arca do pacto de Iahveh; nin se lles virá máis á mente, nin se lembrarán dela, nin a visitarán, ni se fará outra.¹⁷Naquel tempo chamarán a Xerusalém: "trono de Iahveh"; e tódalas nacións acudirán a ela, a Xerusalém, por mor do nome de Iahveh; e non andarán máis tras da dureza do seu malvado corazón. ¹⁸Naqueles días andará a casa de Xudá coa casa de Israel, e virán xuntas dende a terra do norte á terra que dei en herdanza aos vosos pais.¹⁹Pero dícía Eu para min: como poderei poñerte entre os meus fillos, e darche unha terra desexable, a máis fermosa herdanza das nacións? Entón dixen para min: -Hasme chamar “Meu Pai” e non te afastarás de min. ²⁰Mais coma unha muller que traizoa o seu amado, do mesmo xeito fostes infieis comigo, casa de Israel - di Iahveh.²¹Escoitade! Sobre os altos montes síntese o pranto das súplicas dos fillos de Israel; porque perverteron o seu camiño, esquecéndose de Iahveh o seu Deus. ²²Volvede, fillos infieis! Eu sandarei a vosa infidelidade! Aquí estamos! Viñemos a ti, porque ti, Iahveh, es o noso Deus.²³En verdade, para engano foron os outeiros, e o balbordo dos montes; de certo en Iahveh o noso Deus está a salvación de Israel. ²⁴Aquilo que era avergoñante consumeu o traballo dos nosos pais dende a nosa mocidade: as súas ovellas e as súas vacas, os seus fillos e as súas fillas. ²⁵Deitémonos na nosa vergoña, e que nos cubra a nosa humillación; porque pecamos contra Iahveh o noso Deus, nós e os nosos pais dende a nosa mocidade ata hoxe, e non temos obedecido a voz de Iahveh o noso Deus.

Chapter 4

¹Cando penses volver, Oi Israel - di Iahveh - vólvete a min. Se quitas da miña presenza os teus abominables ídolos, xa non irás dun lugar para outro, ²entón xurarás: vive Iahveh, en verdade, en xuízo e en xustiza, e as nacións alegraranse nel, e nel hanse gloriar. ³Porque así di Iahveh aos homes de Xudá e de Xerusalém: -Rompede o barbeito, e non sementedes entre espiños.⁴Circuncidádevos diante de Iahveh, e quitade os prepucios dos vosos corazóns, homes de Xudá e habitantes de Xerusalém, non sexa que o meu furor saia coma lume e arda e non haxa quen o apague, por mor da maldade das vosas obras. ⁵Anunciádeo en Xudá e proclamádeo en Xerusalém, e dicide: tocade o shofar na terra! Clamade con tódalas forzas, e dicide: reunídevos e entremos nas cidades fortalecidas! ⁶Erguede a bandeira cara Sión; buscade refuxio, non vos deteñades; porque Eu traio do norte a calamidade, unha gran destrución.⁷Saíu o león da espesura, e o destrutor das nacións púxose en camiño; saíu do seu lugar para converter a túa terra en desolación. As túas cidades quedarán en ruínas, sen habitantes. ⁸Por iso, vestídevos de cilicio, laiádevos e xemede; porque a ira ardente de Iahveh non se afastou de nós.⁹E acontecerá naquel día - di Iahveh - que desfalecerá o corazón do rei e o corazón dos príncipes; quedarán atónitos os sacerdotes e os profetas estarán consternados. ¹⁰Entón dixen: -Ai, Señor Deus! Certamente enganaches moito a este pobo e a Xerusalém, dicindo: teredes paz, cando temos a espada ao pescozo.¹¹Naquel tempo dirase a este pobo e a Xerusalém: un vento abrasador chega das alturas desoladas do deserto, en dirección á filla do meu pobo, non para aventar, nin para limpar, ¹²E un vento aínda máis forte virá ao meu mandato, e Eu mesmo pronunciarei xuízos contra eles.¹³Velaí que sobe coma as nubes, e coma unha tormenta os seus carros; os seus cabalos son máis lixeiros que as aguias. Ai de nós, porque estamos perdidos! ¹⁴Oi Xerusalem! Lava de maldade o teu corazón para que sexas salva. Ata cando vivirán dentro de ti pensamentos perversos? ¹⁵Porque unha voz anuncia dende Dan, e proclama o mal dende os montes de Efraín.¹⁶Avisádeo ás nacións: ollade, anunciade a Xerusalém: os sitiadores veñen de terra lonxe e levantan as súas voces contra as cidades de Xudá. ¹⁷Coma gardas de campo están apostados contra ela por todos lados, porque se rebelou contra min, di Iahveh. ¹⁸O teu comportamento e as túas accións trouxéronche estas cousas. Este é o froito da túa maldade. Que amargura! Como penetrou ata o teu corazón!¹⁹A miña alma, a miña alma! Estanme a doer as fibras do meu corazón. Non pode estarse quedo, porque escoitaches miña alma, o son do shofar e o clamor da guerra. ²⁰Anúnciase desastre sobre desastre, porque é arrasada toda a terra; de súpeto son arrasadas as miñas tendas, nun instante as miñas cortinas.²¹Canto máis hei ver a bandeira e escoitar o son do shofar? ²²Porque o meu pobo é necio, non me coñece; son fillos torpes, non son intelixentes. Son astutos para facer o mal, pero non saben facer o ben.²³Mirei á terra e velaí que estaba desordenada e baleira; e aos ceos, e non tiñan luz. ²⁴Mirei os montes, e velaí que tremían, e tódolos outeiros estremecíanse. ²⁵Mirei e velaí que non había persoa algunha, e tódalas aves do ceo fuxiran. ²⁶Mirei, e velaí que a terra frutífera era un deserto, e tódalas súas cidades estaban arrasadas diante de Iahveh, diante do ardor da súa ira.²⁷Porque así di Iahveh: "Toda esta terra será desolada, pero non causarei unha destrución total. ²⁸Por iso lamentarase a terra e escurecerán os ceos de arriba, porque falei, decidín, e non me arrepentirei, nin desistirei de o facer. ²⁹Ao ruído de xinetes e arqueiros fuxe toda a cidade; entran nas espesuras e tropezan polas rochas. Toda cidade está abandonada, e non queda nelas ningún morador.³⁰E unha desolada, que farás? Aínda que te vistas de escarlata, aínda que te poñas ornamentos de ouro, aínda que engrandezas con tinta os ollos, en balde te engalanas; os teus amantes desprezante; só buscan a túa vida. ³¹Escoito berros coma de muller de parto, angustia coma de primoxénito: é o pranto da filla de Sión que está a morrer, que estende as súas mans, dicindo: -Ai de min! A miña alma desmaia por culpa dos asasinos!

Chapter 5

¹Percorrede as rúas de Xerusalém, e mirade agora, e informádevos; buscade nas súas prazas, a ver se atopades algunha persoa, se hai un só que faga xustiza, que busque a verdade, e Eu perdoareina. ²Pois aínda que digan: "vive Iahveh," de certo xuran falsamente. ³Oi Iahveh! Non buscan os teus ollos a verdade? Ti feríchelos, mais non lles doeu; consumíchelos, mais eles rexeitaron recibir a corrección. Endureceron as súas caras máis que a rocha, non queren volverse a ti.⁴Entón eu dixen: -En verdade estes son soamente xente ignorante, son necios, porque non coñecen o camiño de Iahveh nin as ordenanzas do seu Deus. ⁵Hei de ir aos grandes e falarei con eles, porque eles si coñecen o camiño de Iahveh e as ordenanzas do seu Deus. Pero tamén todos eles a unha quebraron o xugo e racharon os cabestros. ⁶Por iso os ha ferir o león do bosque, o lobo dos desertos destruiraos; un leopardo axexa as súas cidades, e todo o que saia delas será esnaquizado, porque as súas transgresións son moitas, e as súas apostasías numerosas.⁷Por que hei de perdoarte por isto? Os teus fillos abandonáronme e xuraron polo que non é Deus. Cando os saciei, cometeron adulterio e foron en masa á casa das prostitutas. ⁸Eran cabalos lascivos e ardentes, cada un rinchando detrás da muller do seu próximo. ⁹Non hei castigar a este pobo? -di Iahveh - non hei vengarme dunha nación coma esta?¹⁰Subide por entre os seus muros e destruídeos! Mais non fagades destrución total; arrincade os seus pámpanos, pois non son de Iahveh! ¹¹Porque a casa de Israel e a casa de Xudá actuaron perversamente comigo," di Iahveh. ¹²Arrenegaron de Iahveh dicindo: Non vai a ser así! Ningunha calamidade virá sobre nós, e non veremos nin espada nin fame. ¹³Os profetas son coma o vento, e a palabra non está neles. Que se lles faga así a eles!¹⁴Por tanto, así di Iahveh, Deus dos exércitos: "Porque falaron esta palabra, velaí, poño as miñas palabras na túa boca por lume e a este pobo coma leña, e consumiraos. ¹⁵"Velaí, vou traer de lonxe unha nación contra vós, casa de Israel - di Iahveh - unha nación forte, é unha nación antiga, unha nación da que non coñecerás a lingua, e non poderás entender o que fala.¹⁶A súa alxaba é coma sepulcro aberto, todos eles son valentes. ¹⁷Devorará a túa colleita e o teu pan; devorará os teus fillos e as túas fillas; devorará as túas ovellas e as túas vacas; devorará as túas viñas e as túas figueiras; e destruirá coa espada as túas cidades fortificadas nas que ti confías.¹⁸Con todo, aínda naqueles días - di Iahveh - non vos hei destruír por completo. ¹⁹E cando che pregunten: por que Iahveh o noso Deus nos fixo todo isto? Diraslles: así como me deixastes e servistes a deuses estranxeiros na vosa terra, así serviredes a estraños nunha terra que non é vosa.²⁰Anunciade isto na casa de Xacob e proclamádeo en Xudá, dicindo: ²¹-Escoitade agora isto, pobo necio e insensible, que teñen ollos e non ven, teñen ouvidos e non escoitan. ²²Non me temedes? -di Iahveh- non tremedes diante de min, Eu que puxen a area coma fronteira do mar, coma límite perpetuo que non ha ser traspasado? Aínda que se axiten as ondas, non prevalecerán; aínda que ruxan, non pasarán sobre ela.²³Mais este pobo ten un corazón teimudo e rebelde; desviáronse e fóronse. ²⁴E non din no seu corazón: temamos agora a Iahveh o noso Deus, Aquel que dá a chuvia ao seu tempo, tanto a chuvia do outono como a da primavera, e que reserva para nós as semanas establecidas para a colleita. ²⁵As vosas iniquidades afastaron estas cousas, e os vosos pecados priváronvos do ben.²⁶Porque no meu pobo atópanse impíos que vixían axexando coma cazadores: poñen trampas e enredan a persoas. ²⁷Coma unha xaula chea de paxaros, así están as súas casas cheas de engano; por iso engrandecéronse e enriqueceron. ²⁸Engordaron e puxéronse lustrosos, e sobrepasan os límites do mal: non defenden a causa, a causa do orfo, para que prospere, nin defenden os dereitos do pobre. ²⁹Non hei castigalos por isto? -di Iahveh - non se ha vingar a miña alma dunha nación coma esta?³⁰Na terra aconteceu unha cousa espantosa e terrible: ³¹os profetas profetizan falsamente, os sacerdotes gobernan pola súa conta, e ao meu pobo gústalle así. Pero que faredes cando todo remate?

Chapter 6

¹Fuxide, fillos de Benxamín, do medio de Xerusalém! Tocade o shofar en Tecoa, e levantade sinal sobre Bet-haquerem, porque dende o norte asoma o mal e unha gran destrucción! ²Destruirei a fermosa e delicada filla de Sión. ³A ela virán pastores cos seus rabaños, levantarán as súas tendas arredor dela, e cada un apacentará no seu lugar.⁴Preparade a guerra santa contra ela! Erguédevos e ataquemos ao mediodía! Ai de nós, porque o día declina, porque se estenden as sombras da noitiña! ⁵Erguédevos, ataquemos de noite e destruamos os seus pazos.⁶Porque así di Iahveh dos exércitos: -Cortade as súas árbores, e poñede sitio contra Xerusalém. Esta é a cidade que ha ser castigada, todo dentro dela é opresión! ⁷Como un pozo mantén frescas as súas augas, así ela mantén fresca a súa maldade. Nela oíuse violencia e destrución; diante de min están continuamente as súas enfermidades e as súas feridas. ⁸Corríxete, Oi Xerusalém! Non sexa que a miña alma se afaste de ti; non sexa que Eu te converta en desolación, en terra despoboada!⁹Así di Iahveh dos exércitos: "Búscarán, rebuscarán como nunha vide o remanente de Israel; volve pasar a túa man como o vendimador polas ramas! ¹⁰A quen falarei e avisarei, para que escoiten? Velaí, os seus ouvidos están pechados, e non poden escoitar. Velaí, a palabra de Iahveh é para eles aldraxe; non se deleitan nela.¹¹Pero eu estou cheo da ira de Iahveh, estou canso de refrenarme. Derramádea sobre os nenos na rúa, e sobre a reunión dos mozos; porque serán apresados tanto o home como a muller, o vello e o cheo de días. ¹²E as súas casas serán entregadas a outros, xuntamente cos seus campos e as súas mulleres; porque estenderei a miña man contra os habitantes desta terra, di Iahveh.¹³Porque dende o menor ata o maior, todos eles cobizan ganancias, e dende o profeta ata o sacerdote, todos practican o engano. ¹⁴E curan dun xeito leve a ferida do meu pobo, dicindo: Paz, paz! Cando non hai paz. ¹⁵Avergoñáronse da abominación que cometeron? Non! De certo que non se avergoñaron, nin aínda souberon ruborizarse; polo tanto caerán entre os que caen; na hora que os castige serán derrubados - di Iahveh.¹⁶Así di Iahveh: "Parade no medio dos camiños e mirade, e preguntade polos vieiros antiguos, cal é o bo camiño, e camiñade nel; e atoparedes descanso para as vosas almas. Pero dixeron: non camiñaremos nel! ¹⁷E puxen atalaias sobre vós, que dixeron: -Escoitade o son da trompeta. Pero dixeron: -Non escoitaremos! ¹⁸Polo tanto, escoitade, nacións, e entendede, congregación, o que Eu farei entre eles! ¹⁹"Escoita, terra: velaí que Eu traio unha calamidade sobre este pobo, o froito dos seus plans, porque non escoitaron as miñas palabras, e rexeitaron a miña lei."²⁰Para que vén a min este incenso de Sabá, e a doce cana dunha terra de lonxe? Os vosos holocaustos non son aceptables, e os vosos sacrificios non me agradan. ²¹Por tanto, así di Iahveh: "Velaí, poño pedras de tropezo diante deste pobo, e tropezarán nelas pais e fillos a unha; e tamén o veciño e o seu próximo perecerán. ²²Así di Iahveh: "Velaí, vén un pobo das terras do norte, e unha gran nación se levantará dos confíns da terra.²³Empurran arco e xavelina, son crueis, non teñen misericordia; as súas voces braman coma o mar, e montan a cabalo coma homes dispostos para a guerra contra ti, filla de Sión. ²⁴Ouvimos da súa fama e fraquecen as nosas mans! A angustia apoderouse de nós e dor coma de muller de parto!²⁵Non saiades ao campo, nin andedes polo camiño; porque alí está a espada do inimigo, e hai terror por todas partes. ²⁶Filla do meu pobo, cínguete de pano de saco e revólvete en cinza! Láiate como por fillo único, lamento de gran amargura, porque de súpeto o destrutor virá sobre nós.²⁷Púxente como observador e como examinador entre o meu pobo, para que coñezas e examines a súa conduta. ²⁸Todos eles son rebeldes obstinados que andan propagando calumnias. Son coma bronce e ferro de mala calidade. ²⁹O forno sopra con furor, o chumbo é consumido polo lume, mais en balde refina o refinador, pois a escoria non se vai. ³⁰Chámanlles prata de desperdicio, porque Iahveh rexeitounos.

Chapter 7

¹Palabra que veu a Xeremías de parte de Iahveh, dicindo: ²-Párate na porta da casa de Iahveh, proclama alí esta palabra, e di: escoitade a palabra de Iahveh, todos os de Xudá, os que entrades por estas portas para adorar a Iahveh.³Así di Iahveh dos exércitos, o Deus de Israel: -Emendade os vosos camiños e as vosas obras, e fareivos morar neste lugar! ⁴Non confiedes en palabras enganosas, dicindo: este é o templo de Iahveh, o templo de Iahveh, o templo de Iahveh é este!⁵Porque se en verdade emendades os vosos camiños e as vosas obras, se en verdade facedes xustiza entre cada persoa e o seu próximo, ⁶e non oprimides o estranxeiro, o orfo e a viúva, nin vertedes sangue inocente neste lugar, nin andades tras doutros deuses para a vosa propia ruína, ⁷entón fareivos morar neste lugar, na terra que dei aos vosos pais para sempre.⁸Velaí, vós confiades en palabras mentireiras que non aproveitan, ⁹para roubar, matar, cometer adulterio, xurar falsamente, ofrecer sacrificios a Baal e andar tras doutros deuses que non coñeciades. ¹⁰Viredes despois e poñerédesvos diante de min nesta casa, que é chamada polo meu nome, e diredes: xa estamos a salvo; para seguirdes facendo todas estas abominacións? ¹¹Volveuse esta casa, que é chamada polo meu nome, en cova de ladróns diante dos vosos ollos? Velaquí, Eu mesmo o vin, di Iahveh.¹²Agora pois, ide ao meu lugar en Silo, onde ao principio fixen morar o meu nome, e vede o que fixen con el por mor da maldade do meu pobo Israel. ¹³E agora, porque fixestes todas estas obras - di Iahveh - e a pesar de que vos falei dende cedo unha e outra vez e non escoitastes; chameivos, pero non respondestes, ¹⁴farei coa casa que é chamada polo meu nome, na que confiades, e co lugar que vos dei a vós e aos vosos pais, como fixen con Silo. ¹⁵E botareivos da miña presenza, como botei a todos os vosos irmáns, a toda a descendencia de Efraín.¹⁶E ti, non rogues por este pobo, nin levantes por eles clamor nin oración, nin intercedas diante de min, porque non te hei escoitar. ¹⁷Non ves o que fan nas cidades de Xudá e nas rúas de Xerusalém? ¹⁸Os fillos recolleen a madeira, os pais acenden o lume, as mulleres preparan a masa para facer tortas á raíña do ceo, e derraman libacións a outros deuses para me ofender.¹⁹Deste xeito queren provocar a miña ira? -di Iahveh- Acaso non actúan así para a súa propia vergoña? ²⁰Por tanto, así di Iahveh o Señor: "Velaí, a miña ira e a miña indignación serán derramados sobre este lugar, sobre as persoas e sobre os animais, sobre as árbores do campo e sobre o froito da terra. Arderá e non se apagará.²¹Así di Iahveh dos exércitos, o Deus de Israel: - Xuntade os vosos holocaustos aos vosos sacrificios e comede a carne! ²²Porque Eu non falei aos vosos pais, nin lles mandei nada en canto aos holocaustos e sacrificios o día que os liberei da terra de Exipto. ²³Senón que isto é o que lles mandei, dicindo: -Escoitade a miña voz e Eu serei o voso Deus e vós seredes o meu pobo, e andaredes en todo camiño que Eu vos mande para que vos vaia ben.²⁴Mais eles non escoitaron nin inclinaron o seu ouvido, senón que camiñaron nas súas propias deliberacións e na dureza do seu malvado corazón, e foron cara atrás e non cara adiante. ²⁵Dende o día que os vosos pais saíron da terra de Exipto ata hoxe, mandeivos a tódolos meus servos os profetas, madrugando cada día para mandárvolos. ²⁶Pero non me escoitaron nin inclinaron o seu ouvido, senón que endureceron o seu pescozo e fixeron peor que os seus pais.²⁷Diraslles, pois, todas estas palabras, mais eles non te escoitarán; chamaralos, e non che responderán. ²⁸Entón diraslles: esta é a nación que non escoita a voz de Iahveh o seu Deus, nin acepta corrección! A verdade pereceu e foi desterrada da súa boca."²⁹Corta as túas guedellas e tira con elas, e berra de loito nas alturas desoladas! Porque Iahveh rexeitou e abandonou a xeración obxecto da súa ira. ³⁰Porque os fillos de Xudá fixeron o que é malo aos meus ollos - di Iahveh - puxeron os seus ídolos abominables na casa que é chamada polo meu nome, profanándoa.³¹E edificaron os lugares altos de Tofet, que está no val de Ben-Hinom, para queimar os seus fillos e as súas fillas no lume, o que Eu non mandei, nin se me pasou pola mente. ³²Por tanto, velaí veñen días - di Iahveh - cando non se dirá máis Tofet, nin val de Ben-Hinom, senón o val da Matanza; porque enterrarán en Tofet por non ter máis lugar.³³E os cadáveres deste pobo servirán de comida ás aves do ceo e ás bestas da terra, sen que ninguén as espante. ³⁴Entón farei cesar das cidades de Xudá e das rúas de Xerusalém a voz do gozo e a voz da ledicia, a voz do noivo e a voz da noiva; porque a terra quedará desolada.

Chapter 8

¹Naquel tempo - di Iahveh - sacarán das súas tumbas os ósos dos reis de Xudá, os ósos dos seus príncipes, os ósos dos sacerdotes, os ósos dos profetas e os ósos dos habitantes de Xerusalém; ²e dispersaranos ao sol, á lúa e a todo o exército do ceo, a quen aman e renden culto, e a quen seguen e consultan, e diante de quen adoran. Non serán recollidos nin sepultados; serán coma esterco sobre a face da terra. ³E o remanente que quede de toda esa familia perversa, escollerá morrer antes que vivir, en todos os lugares onde Eu terei arroxado aos que queden, di Iahveh dos exércitos.⁴E diraslles: -Así di Iahveh: os que caen non se levantan? O que se desvía, non se arrepinte? ⁵Por que entón este pobo, Xerusalém, se desviou en continua apostasía? Agarráronse ao engano e rexeitan volver!⁶Estiven atento e escoitei, falaron o que non é recto; ninguén se arrepinte da súa maldade, dicindo: que fixen? Cada un volve á súa carreira, coma cabalo desbocado na batalla. ⁷Aínda a cegoña no ceo coñece as súas estacións, e a rula, a anduriña e a grúa gardan o tempo das súas migracións; pero o meu pobo non coñece a xustiza de Iahveh.⁸Como podedes dicir: somos sabios, a lei de Iahveh está con nós? Cando velaquí, a pluma mentireira do escriba converteuna en mentira. ⁹Os sabios foron avergoñados, están abatidos e enredados; velaí, eles rexeitaron a palabra de Iahveh, pois, que clase de sabedoría poderá haber neles? ¹⁰Por tanto, darei as súas mulleres a outros, e os seus campos a novos donos; porque dende o menor ata o maior todos eles cobizan ganancias deshonestas; dende o profeta ata o sacerdote todos practican o engano.¹¹E pretenden curar de calquera maneira a ferida do meu pobo, diciendo: Paz! Paz! Cando non hai paz. ¹²Avergoñáronse da abominación que cometeron? Certamente non se avergoñaron, nin souberon avergoñarse; por tanto caerán entre os que caen, na hora do seu castigo serán derrubados." Di Iahveh. ¹³Certamente destruireinos - di Iahveh - non haberá uvas na vide, nin figos na figueira; ata as follas murcharán; o que lles dei, pasará deles.¹⁴Que facemos aquí sentados? Congreguémonos, e entremos nas cidades fortalecidas, e morramos alí, pois Iahveh o noso Deus déixanos morrer, deunos a beber auga envelenada, porque pecamos contra Iahveh. ¹⁵Agardabamos paz, e non houbo ben ningún; tempo de curación, e chegou o terror.¹⁶Dende Dan oíuse o murmurio dos seus cabalos; ao estrondo do relincho dos seus corceles treme toda a terra; veñen e devoran a terra e todo canto hai nela, a cidade e os que habitan nela. ¹⁷Porque velaí, Eu mando contra vós serpes velenosas, contra as que non hai encantamento, e morderanvos mortalmente -di Iahveh-.¹⁸Aínda que poida atopar consolo na aflición, o meu corazón desmaia dentro de min, ¹⁹ao sentir o pranto da filla do meu pobo dende unha terra lonxe: non está Iahveh en Sión? Non está o seu rei nela? Por que me provocastes coas imaxes talladas, e con vaidades estrañas?²⁰Pasou a colleita, rematou o verán, e nós non fomos salvos. ²¹Pola chaga da filla do meu pobo estou quebrantado; ando en loito e o espanto apoderouse de min. ²²Non hai bálsamo en Galaad? Non hai alí médico? Por que, entón, non se fechan as feridas da filla do meu pobo?

Chapter 9

¹Que bo sería que a miña cabeza se fixera auga e os meus ollos fonte de bágoas, para que chorase día e noite polos mortos da filla do meu pobo! ²Que bo sería que me deran no deserto unha pousada de camiñantes, para deixar o meu pobo e alonxarme deles! Porque todos eles son adúlteros, unha asemblea de traidores. ³Tensan a súa lingua coma o seu arco; lanzan a mentira e a verdade non prevalece na terra; porque van de mal en peor, e a min non me coñecen, di Iahveh.⁴Que se coide cada un do seu próximo! Que ninguén confíe no seu irmán; porque todo irmán obra con engano, e todo próximo anda calumniando. ⁵Cada un engana ao seu compañeiro, e non fala a verdade, ensinaron as súas linguas a falar mentiras; afánanse por cometer iniquidade ata se cansar. ⁶A túa morada está no medio do engano; e por mor do engano néganse a coñecerme, di Iahveh.⁷Por tanto, así di Iahveh dos exércitos: "Velaquí, Eu hei de refinalos e probalos, porque que máis podo facer coa filla do meu pobo? ⁸A súa lingua é coma unha frecha mortífera que fala engano; coa súa boca fala cada un de paz ao seu próximo, mentres lle preparan unha embosacada dentro de si. ⁹Por estas cousas, non te hei castigar? -di Iahveh - Non me vinguarei na miña alma dunha nación coma esta?¹⁰"Levantarei choros e lamentación polos montes, e unha cantiga triste polos pastos do deserto, porque foron desolados e ninguén pasa por eles, nin se escoita o balbordo do gando; dende as aves do ceo ata as bestas fuxiron, fóronse." ¹¹Farei de Xerusalém un monte de ruínas, unha gorida de chacais, e das cidades de Xudá unha desolación, sen habitantes. ¹²Quen é o home sabio que entenda isto? A quen falou a boca de Iahveh que o poida declarar? Por que está arruinado o país, desolado coma un deserto sen que ninguén pase por el?¹³Respondeu Iahveh: "Porque abandonaron a miña lei que puxen diante deles, e non obedeceron a miña voz nin andaron conforme a ela, ¹⁴senón que andaron tras a dureza dos seus corazóns e tras os baales, tal e como os seus pais lles ensinaron.¹⁵Por tanto, así di Iahveh dos exércitos, o Deus de Israel: -Velaquí, Eu darei de comer a xoio a este pobo e dareille de beber auga envelenada. ¹⁶Dispersareinos entre nacións que non coñeceron nin eles nin os seus pais, e mandarei tras deles a espada ata acabar con eles.¹⁷Así di Iahveh dos exércitos: - Poñede atención e chamade as carpideiras, que veñan; mandade polas máis xeitosas para que veñan, ¹⁸que se apuren e fagan unha lamentación por nós, para que vertan bágoas os nosos ollos e flúan auga das nosas pálpebras.¹⁹Porque se escoita a voz de lamentación dende Sión: como fomos arrasados! Como fomos avergoñados! Tivemos que abandonar a terra, porque derrubaron as nosas moradas. ²⁰Escoitade, pois, mulleres, a palabra de Iahveh, e recibide no voso ouvido a palabra da súa boca; ensinade a lamentación ás vosas fillas e a triste cantiga cada unha ao seu próximo.²¹Porque a morte subiu polas nosas fiestras, entrou nos nosos pazos, exterminando os nenos nas rúas, e os mozos das prazas. ²²Di: -Así di Iahveh: "Os cadáveres da xente caerán coma esterco sobre a face do campo, e coma feixes detrás do segador, e non haberá quen as recolla.²³Así di Iahveh: "Non se gloríe o sabio na súa sabedoría, nin se gloríe o poderoso no seu poder, nin o rico se gloríe na súa riqueza; ²⁴pero o que se gloría, gloríese disto: de que me entende e me coñece, pois Eu son Iahveh que fago misericordia, xuízo e xustiza na terra, porque nestas cousas me comprazo, di Iahveh.²⁵Velaí que veñen días - di Iahveh - nos que castigarei a todos os circuncidados e aos non circuncidados: ²⁶a Exipto, a Xudá, aos fillos de Amón, a Moab e a todos os que se rapan as tempas, aos que viven no deserto; porque tódalas nacións son incircuncisas, e toda a casa de Israel é incircuncisa de corazón.

Chapter 10

¹Escoitade a palabra que Iahveh vos fala, casa de Israel. ²Así di Iahveh: "Non aprendades o camiño das nacións, nin dos sinais dos ceos vos aterroricedes, aínda que as nacións teñan terror deles.³Porque os costumes dos pobos son vaidade; pois unha madeira do bosque é cortada, as mans dun artífice traballan coa ferramenta; ⁴adórnaa con prata e ouro, e con cravos e martelos asegúrana para que non cambalee. ⁵Están dereitiños coma palmeiras; os seus ídolos non falan, e teñen que ser transportados, porque non andan. Non lles teñades medo, porque non poden facer ningún mal, nin teñen poder para facer ben.⁶Non hai ninguén coma ti, Oi Iahveh; grande es ti, e grande é o teu nome en poder! ⁷Quen non te temerá, Oi Rei das nacións? Porque isto só a ti te corresponde. Porque entre todos os sabios das nacións, e en todos os seus reinos, non hai ninguén coma ti.⁸Todos eles se volven insensatos e necios, pois o seu ídolo van é unha madeira. ⁹Prata laminada é traída de Tarsis e ouro de Ufaz, obra dun artífice e de mans dun ourive; o seu vestido é de violeta e púrpura; todo iso obra dun bo artesán. ¹⁰Pero Iahveh é o Deus verdadeiro; El é o Deus vivo e o Rei eterno! Diante da súa ira treme a terra, e as nacións non poden soportar a súa indignación.¹¹Así lles diredes: -Os deuses que non fixeron os ceos nin a terra, perecerán de sobre a terra e de debaixo dos ceos. ¹²El é o que fixo a terra co seu poder, o que estableceu o mundo coa súa sabedoría, e coa súa intelixencia estendeu os ceos. ¹³Cando El emite a súa voz, hai murmurio de augas nos ceos; El eleva as nubes dende os extremos da terra, fai os lóstregos para a choiva e saca o vento dos seus depósitos.¹⁴A xente que non sabe isto é necia; todo ourive hase avergoñar do seu ídolo; porque as súas imaxes fundidas son mentira, e non hai alento nelas. ¹⁵Son obras vas e ridículas; no tempo do seu castigo perecerán. ¹⁶Non é coma a porción de Xacob; porque El é o que fai todo, e Israel é a tribo da súa herdanza; Iahveh dos exércitos é o seu nome!¹⁷Recolle do chan as túas pertenzas, ti que moras sitiada! ¹⁸Porque así di Iahveh: "Velaí, nesta ocasión, arroxarei cun tirapedras os habitantes da terra, e aflixireinos para que o sintan.¹⁹Ai de min, polo meu quebrantamento! A miña ferida é incurable! Mais eu dixen: de certo esta é a miña aflición, e teño que soportala! ²⁰A miña tenda está destruída, e tódalas miñas cordas quebradas; os meus fillos abandonáronme e non queda ningún. Non hai quen plante de novo a miña tenda nin coloque as miñas cortinas.²¹Porque os pastores foron necios e non buscaron a Iahveh; por iso, non prosperaron, e todo o seu rabaño foi dispersado. ²²Síntese un rumor! Velaí vén un gran estrondo dende a terra do norte, para converter as cidades de Xudá en desolación, en gorida de chacais.²³Oi Iahveh, eu sei que non depende do home o seu camiño, nin de quen anda o dirixir os seus pasos. ²⁴Corríxeme, Oi Iahveh, pero con xustiza, non coa túa ira, non sexa que me reduzas a nada. ²⁵Derrama a tua ira sobre os pobos que non te coñecen, e sobre as nacións que non invocan o teu nome; porque devoraron a Xacob. Si, devorárono e consumírono, e arrasaron a súa morada.

Chapter 11

¹A palabra que recibiu Xeremías de parte de Iahveh, dicindo: ²-Escoitade as palabras deste pacto, e dicídea aos homes de Xudá e aos habitantes de Xerusalém.³Diraslles: así di Iahveh, Deus de Israel: maldito o home que non obedece as palabras deste pacto, ⁴o que mandei aos vosos pais o día que os saquei da terra de Exipto, do forno de ferro, dicíndolles: -Escoitade a miña voz, e facede conforme todo o que vos mando; e vós seredes o meu pobo, e Eu serei o voso Deus, ⁵para confirmar o xuramento que xurei aos vosos pais, de darlles unha terra que mana leite e mel, como acontece hoxe. Entón respondín e dixen: -Amén, Iahveh.⁶E díxome Iahveh: - Proclama todas estas palabras nas cidades de Xudá e nas rúas de Xerusalém, dicindo: -Escoitade as palabras deste pacto e cumprídeas. ⁷Porque ben advertín aos vosos pais o día que os fixen subir da terra de Exipto ata hoxe; Advertinlles con insistencia dende a mañanciña dicindo: Escoitade a miña voz! ⁸Pero non escoitaron nin inclinaron o seu ouvido, senón que camiñaron cada un na dureza do seu malvado corazón. Por tanto, fixen caer sobre eles tódalas palabras deste pacto, aquel que lles mandei gardar e non o cumpriron.⁹Entón Iahveh díxome: -Descubriuse unha conspiración entre os homes de Xudá e os habitantes de Xerusalém. ¹⁰Volvéronse ás iniquidades dos seus devanceiros, que rexeitaron escoitar as miñas palabras, e foron tras doutros deuses para lles serviren. A casa de Israel e a casa de Xudá violaron o meu pacto, que fixen cos seus pais.¹¹Polo tanto, así di Iahveh: "Velaí, traio sobre eles unha calamidade da que non poderán fuxir; aínda que clamen a min, non os escoitarei. ¹²Entón irán as cidades de Xudá e os habitantes de Xerusalém, e clamarán aos deuses aos que queiman incenso, pero eles certamente non poderán salvalos na hora da súa aflición. ¹³Porque segundo o número das túas cidades son os teus deuses, Oi Xudá, e segundo o número das rúas de Xerusalém, son os altares que levantaches ao vergoñento, os altares para queimar incenso a Baal.¹⁴Pero ti non intercedas por este pobo, nin levantes por eles clamor nin oración; porque non escoitarei cando clamen a min por mor da súa calamidade. ¹⁵Que dereito ten o meu amado na miña casa despois de tramar tantas intrigas? Poderá a carne consagrada quitar de ti a túa calamidade para que te poñas a celebralo aos berros? ¹⁶Iahveh chamoute oliveira frondosa de froito excelente, pero co barullo dun recio estrondo fixo prender lume nela, e as súas ramas quedaron arruinadas.¹⁷Iahveh dos exércitos, que te plantou, decretou unha calamidade contra ti por mor da maldade que a casa de Israel e a casa de Xudá fixeron, provocándome ao ofrecer sacrificios a Baal.¹⁸Iahveh fíxome saber e eu comprendino: entón fixéchesme ver as súas maquinacións. ¹⁹Eu era coma un cordeiro manso levado ao matadoiro, e non sabía que tramaban maquinacións contra min, dicindo: destruamos a árbore co seu froito, e arrinquémola da terra dos vivos, para que non se lembre máis o seu nome. ²⁰Mais, Oi Iahveh dos exércitos! Ti que xulgas con rectitude e examinas os sentimentos e o corazón, vexa eu a túa vinganza contra eles, porque diante de ti coloquei a miña causa.²¹Por tanto, así di Iahveh en canto aos homes de Anatot que procuran a túa vida, dicindo: non profetices no nome d Iahveh, para que non morras ás nosas mans. ²²Polo tanto, así di Iahveh dos exércitos: "Velaquí, vou castigalos. Os mozos morrerán á espada, os seus fillos e fillas morrerán de fame, ²³e non quedará deles remanente, porque traerei o mal sobre os homes de Anatot, no ano do seu castigo.

Chapter 12

¹Xusto es ti, Oi Iahveh, para que eu discuta contigo; mais presentarei a miña causa diante de ti: Por que prospera o camiño dos impíos e viven en paz todos os traidores? ²Ti plantáchelos e botan raíces; medran e dan froito. Preto estás ti dos seus beizos, pero lonxe do seu corazón.³Pero ti coñécesme, Oi Iahveh, ti vesme, e comprobas a actitude do meu corazón para contigo. Arrástraos coma ovellas para o matadoiro e sepáraos para o día da matanza! ⁴Ata cando estará de loito a terra e murchará a herba do campo? Pola maldade dos que moran nela foron destruídos os animais e as aves, e din: Deus non ve o que estamos a facer.⁵Se corriches cos de a pé e te cansaches, como, pois, vas competir cos cabalos? Se só te sintes tranquilo na terra segura, que farás na espesura do Xordán? ⁶Porque os teus irmáns e a casa do teu pai, tamén eles te traizoaron, aínda eles calumniáronte ás túas costas; non te fíes, aínda que che digan cousas agradables.⁷Deixei a miña casa, abandonei a miña herdanza, entreguei a amada da miña alma en mans dos inimigos. ⁸A miña herdanza veu ser para min coma un león feroz, ruxiu contra min; por iso, aborrecina. ⁹É a miña herdanza para min como ave de moitas cores, para que as outras aves de rapiña estean contra ela por todas partes? Ide, reunide a tódalas bestas do campo, traédeas para que a devoren!¹⁰Moitos pastores arruinaron a miña viña, pisaron a miña herdanza; fixeron da miña desexada herdanza un deserto desolado. ¹¹Si, converteuse unha desolación, e desolada chora sobre min; todo o país foi desolado, e ninguén reflexiona no seu corazón.¹²Os asoladores chegaron, vense sobre todas as alturas do deserto, porque a espada de Iahveh devora dun extremo da terra ao outro, e xa non hai paz para ninguén. ¹³Sementaron trigo e colleitaron espiños, esforzáronse traballando sen proveito algún. Sede avergoñados, pois, das vosas colleitas por mor da ardente ira de Iahveh.¹⁴Así di Iahveh en canto a todos os meus malvados veciños que se apropian da herdanza que dei en posesión ao meu pobo Israel: "Velaquí arrincareinos da súa terra, e arrincarei á casa de Xudá do medio deles. ¹⁵E acontecerá que despois de arrincalos, volverei a ter compaixón deles, e fareinos volver a cada un á súa herdanza e a cadansúa terra.¹⁶E acontecerá que se eles de verdade queren aprender os camiños do meu pobo para poder invocar o meu nome, dicindo: vive Iahveh (así como eles ensinaron ao meu pobo a xurar por Baal), serán restablecidos no medio do meu pobo. ¹⁷Pero se non queren escoitar, entón arrincarei a esa nación, arrincareina de raíz e destruireina -di Iahveh -.

Chapter 13

¹Así me dixo Iahveh: -Vai e merca un cinto de liño e pono á cintura, pero non o poñas na auga. ²Merquei, pois, o cinto conforme a palabra de Iahveh, e púxeno á cintura. ³Entón veu a min a palabra de Iahveh por segunda vez, dicindo: ⁴Toma o cinto que mercaches, que levas á cintura, e érguete, vai ao Éufrates e escóndeo alá nun burato da rocha.⁵Fun, pois, e escondino xunto ao Éufrates, como Iahveh me mandara. ⁶Despois de moitos días Iahveh díxome: -Érguete, vai ao Éufrates e colle o cinto que che mandei que agocharas alá. ⁷Fun, pois, ao Éufrates e cavei, collín o cinto do lugar onde o agochara, e velaí, o cinto estaba apodrentado; non servía para nada.⁸Entón veu a min a palabra de Iahveh, dicindo: ⁹Así di Iahveh: "Do mesmo xeito farei que apodrente a soberbia de Xudá e a gran soberbia de Xerusalém. ¹⁰Este pobo malvado, que rexeita escoitar as miñas palabras, que anda na dureza do seu corazón e foi tras doutros deuses para servirlos e a prostrarse diante deles, ha ser coma este cinto que non serve para nada. ¹¹Porque coma o cinto se xunta á cintura do home, así fixen que se apegara a min toda a casa de Israel e toda a casa de Xudá - di Iahveh - a fin de que fosen o meu pobo, o meu renome, a miña loanza e a miña gloria, pero non escoitaron.¹²Tamén lles dirás esta palabra: así di Iahveh, Deus de Israel: todo balde se ha encher de viño. E cando eles che digan: É que non sabemos ben que todo balde se ha encher de viño? ¹³Entón diraslles: así di Iahveh: velaí que vou encher de embriaguez a todos os habitantes desta terra: aos reis sucesores de David que sentan sobre o seu trono, aos sacerdotes, aos profetas e a todos os habitantes de Xerusalém; ¹⁴E farei que se esmaguen uns contra outros, os pais cos fillos por igual - di Iahveh - non perdoarei nin terei piedade, nin compaixón para deixar de destruílos.¹⁵Escoitade e prestade atención! Non sexades arrogantes, porque Iahveh falou. ¹⁶Dade gloria a Iahveh o voso Deus, antes de que faga vir as tebras, e antes de que os vosos pés tropecen sobre os montes escuros, e esteades agardando a luz, e El a transforme en tebras profundas. ¹⁷Pero se non escoitades isto, a miña alma chorará en segredo pola vosa soberbia; os meus ollos chorarán amargamente e afogarán en bágoas, porque foi feito prisioneiro o rabaño de Iahveh.¹⁸Di ao rei e á raíña nai: -Humilládevos! Sentade no chan! Porque caeu das vosas cabezas a coroa da vosa gloria. ¹⁹As cidades do Neguev foron pechadas, e non hai quen as abra; todo Xudá foi levado ao desterro, levado ao cativerio sen faltar un.²⁰"Levantade os vosos ollos e vede aos que veñen do norte! Onde está o rabaño que che foi confiado, as túas fermosas ovellas? ²¹Que dirás cando El poña coma xefes sobre ti a antigos compañeiros aos que ti mesmo ensinaches? Non che virán dores como de parto?²²E cando digas no teu corazón: por que me acontecen estas cousas? Pola grandeza da túa iniquidade foron descubertas as túas saias e violentados os teus calcaños. ²³Pode o etíope mudar a súa pel, ou o leopardo as súas manchas? Así vós, poderedes facer o ben estando afeitos a facer o mal? ²⁴Polo tanto, dispersareivos como a palla arrastrada polo vento do deserto.²⁵Esta é a túa sorte, a porción que xa medín para ti - di Iahveh – porque te esqueciches de min, e confiaches na mentira. ²⁶Polo tanto Eu tamén te levantarei as saias sobre a túa faciana, para que se vexan as túas vergoñas, ²⁷os teus adulterios, os teus luxuriosos relinchos e a maldade da túa fornicación. Sobre os outeiros e no campo, vin todas as túas abominacións. Ai de ti, Xerusalém! Ata cando seguirás sen te purificar?

Chapter 14

¹A palabra que veu de Iahveh a Xeremías sobre a seca: ²De loito está Xudá, e as súas portas languidecen, están en loito prostrados en terra, e o clamor de Xerusalém sobe. ³Os seus nobres mandaban os seus servos por auga; ían ás cisternas e non atopaban auga; volvían cos seus cántaros baleiros. Quedaron avergoñados e humillados, e cubriron as súas cabezas.⁴O chan está agretado, pois non houbo choiva sobre a terra; os labregos, avergoñados, cubriron as súas cabezas. ⁵Porque aínda a cerva deu a luz no campo e abandonou á súa cría porque non hai herba. ⁶E os asnos monteses páranse nas alturas desoladas, xemendo no ar coma chacais; os seus ollos desmaian porque non hai vexetación.⁷Aínda que as nosas iniquidades testemuñan contra nós, Oi Iahveh, obra por mor do teu nome. En verdade foron moitas as nosas apostasías contra ti. ⁸Ti, esperanza de Israel, Salvador seu no tempo da angustia! Por que has ser coma un forasteiro na terra, ou coma o camiñante que plantou a súa tenda para pasar a noite? ⁹Por que has ser coma un home desalentado, coma guerreiro incapaz de salvar? Con todo ti estás no medio de nós, Oi Iahveh, e polo teu nome somos chamados; non nos abandones!¹⁰Así responde Iahveh a este pobo: "Como lles gustou vagabundear! Non refrearon os seus pés. Polo tanto Iahveh non se comprace neles: agora lembra a súa iniquidade e castiga os seus pecados." ¹¹E díxome Iahveh: "Non intercedas por este pobo. ¹²Cando xexúen, non escoitarei o seu clamor; cando ofrezan holocaustos e ofrendas de gran, non os aceptarei; senón que coa espada, coa fame e coa pestilencia heinos consumir.¹³E dixen eu: -Ai, Señor Iahveh! Velaí que os profetas lles din: non veredes a espada nin teredes fame, senón que vos darei paz verdadeira neste lugar. ¹⁴Entón Iahveh respondeume: "Falsamente profetizan os profetas no meu nome. Eu non os mandei, nin lles dei ordes, nin lles falei. Profetízanvos visións falsas, adiviñacións vas e engano do seu mesmo corazón.¹⁵Por tanto, así di Iahveh: "En canto aos profetas que profetizan no meu nome sen que Eu os mande, e que din: non haberá espada nin fame nesta terra; pois á espada e de fame perecerán eses profetas. ¹⁶Tamén o pobo a quen profeticen serán tirados no chan polas rúas de Xerusalém por mor da fame e da espada, e non haberá quen os enterre a eles, nin ás súas mulleres, nin aos seus fillos, nin ás súas fillas, pois derramarei sobre eles a súa maldade.¹⁷E diraslles esta palabra: "Desfáganse os meus ollos en bágoas noite e día, e non cesen; porque de gran quebranto foi quebrantada a filla virxe do meu pobo, dunha ferida dolorosa moi grave! ¹⁸Se saio ao campo, velaí os mortos á espada! E se entro na cidade, velaí os enfermos pola fame! Porque tanto o profeta como o sacerdote andan errantes nunha terra que non coñecen.¹⁹Rexeitaches por completo a Xudá? Aborreceu a túa alma a Sión? Por que nos feriches sen que haxa sanidade para nós? Agardabamos paz, e non houbo ben algún; tempo de sanidade, e velaquí o terror. ²⁰Recoñecemos, Oi Iahveh, a nosa impiedade, e a iniquidade dos nosos pais, pois pecamos contra ti.²¹Non nos rexeites, por amor do teu nome! Non deshonres o trono da túa gloria! Lémbrate, non anules o teu pacto con nós! ²²Hai entre os ídolos das nacións algún que faga chover? Ou poden os ceos sós dar choiva? Non es ti, Oi Iahveh, o noso Deus? En ti, pois, agardamos, porque ti fixeches todas estas cousas.

Chapter 15

¹Entón Iahveh díxome: -Aínda que Moisés e Samuel se presentaran diante de min, o meu corazón non estaría con este pobo; botádeos da miña presenza! Que se vaian! ²E que cando che digan: para onde iremos? Responderaslles: así di Iahveh: os destinados para a morte, á morte; os destinados para a espada, á espada; os destinados para a fame, á fame, e os destinados para a catividade, á catividade.³E porei sobre eles catro xéneros de males - di Iahveh - a espada para matar, os cans para esnaquizar, e as aves do ceo e as bestas da terra para devorar e destruír. ⁴E fareinos motivo de espanto para todos os reinos da terra, por mor de Manasés, fillo de Ezequías, rei de Xudá, polo que fixo en Xerusalém.⁵Porque, quen se compadecerá de ti, Oi Xerusalém? Quen chorará por ti, ou quen se desviará do seu camiño para preguntar polo teu benestar? ⁶Ti rexeitáchesme - di Iahveh – volvícheste atrás. Estenderei, pois, a miña man contra ti para destruirte; estou farto de me compadecer. ⁷Espallareinos coa forcada ata as portas desta terra, e privareinos de fillos. Destruirei o meu pobo, pois non se arrepentiron dos seus camiños.⁸As súas viúvas serán máis numerosas que a area do mar. Traerei contra a nai e contra dos seus mozos, o destrutor para devoralos á luz do día, e de súpeto traerei sobre eles a angustia e o espanto. ⁹Languidece a que deu a luz sete fillos, e exhala a súa alma. O seu sol porase sendo aínda de día, será avergoñada e confundida; e os que queden entregareinos á espada diante dos seus inimigos, di Iahveh.¹⁰Ai de min, miña nai, porque me deches a luz como home de disputa e home de discusión para toda a terra! Non prestei nin me prestaron, pero todos me maldicen. ¹¹Iahveh dixo: "Certamente liberareite para ben; certamente farei que o inimigo te suplique en tempo de calamidade e no tempo da anguria! ¹²Pode alguén fender o ferro, o ferro do norte, e o bronce?¹³Entregarei ao saqueo as túas riquezas e os teus tesouros, sen coste algún, por todos os teus pecados en todo o teu territorio. ¹⁴E farei que os teus inimigos te leven a unha terra que non coñeces; porque un lume acendeuse na miña ira que arderá sobre vós.¹⁵Ti que o sabes, Oi Iahveh, lémbrate de min, aténdeme, e véngame dos meus perseguidores. Conforme á túa paciencia, non me arrebates; sabes que por ti soporto a aldraxe. ¹⁶Cando se presentaron as túas palabras, eu cominas; a túa palabra foi para min o gozo e a ledicia do meu corazón, porque me chamaban polo teu nome, Oi Iahveh, Deus dos exércitos.¹⁷Non sentei a disfrutar cos que se divertían. Por mor da túa man, sentei solitario, porque me enchiches de indignación. ¹⁸Por que é perpetua a miña dor e a miña ferida incurable, que rexeita ser sandada? Serás para min coma unha ilusión, coma augas nas que non se pode confiar?¹⁹Entón respondeume Iahveh: "Se volves, Eu restaurareite, na miña presenza estarás en pé; se afastas o precioso do vulgar, serás o meu portavoz. Que se volvan eles a ti, pero ti non te volvas a eles! ²⁰E poreite para este pobo por muralla de bronce imposible de vencer; loitarán contra ti, pero non te vencerán, porque estou contigo para te salvar e te librar, di Iahveh. ²¹Heite rescatar das mans dos malos, e rescatareite da pouta dos opresores.

Chapter 16

¹Entón a palabra de Iahveh veu a min, dicindo: ²Non tomes para ti muller nin teñas fillos nin fillas neste lugar. ³Porque así di Iahveh sobre os fillos e fillas que nacen neste lugar, e sobre as nais que os deron a luz, e dos pais que os enxendraron nesta terra: ⁴De mortes crueis morrerán; non serán chorados nin sepultados; serán coma esterco sobre o campo. Serán consumidos pola espada e a fame, e os seus cadáveres servirán de comida para as aves do ceo e para as bestas da terra.⁵Porque así di Iahveh: "Non entres na casa de loito, nin te lamentes por eles, nin os consoles; pois retirei a miña paz deste pobo, a misericordia e a compaixón, di Iahveh. ⁶Morrerán grandes e pequenos nesta terra; non serán sepultados, nin chorados, e ninguén se ferirá nin se rapará por eles;⁷nin partirán o pan para consolar ao que está de loito, nin lles darán a beber a copa da consolación polo seu pai ou pola súa nai. ⁸Tampouco entres na casa de banquete para sentar con eles a comer e beber. ⁹Porque así di Iahveh dos exércitos, o Deus de Israel: "Velaí, vou facer que desapareza deste lugar, diante dos vosos ollos e nos vosos días, a voz do gozo e a voz da ledicia, a voz do noivo e a voz da noiva.¹⁰E acontecerá que cando anuncies a este pobo todas estas palabras, eles diranche: Por que Iahveh pronunciou toda esta gran calamidade na nosa contra? Cal é a iniquidade e cal é o pecado que cometemos contra Iahveh o noso Deus? ¹¹Entón diraslles: é porque os vosos pais me abandonaron - di Iahveh - e foron tras outros deuses e servíronos e prostráronse diante deles, pero a min abandonáronme e non gardaron a miña lei.¹²E vós fixestes peor que os vosos pais, porque velaquí, cada un de vós anda tras a dureza do seu malvado corazón, sen me escoitar. ¹³Por tanto, Eu botareivos desta terra a unha terra que non coñecestes, nin vós nin os vosos pais; e alí serviredes a outros deuses día e noite, pois non vos amosarei clemencia.¹⁴Pero, velaí que veñen días - di Iahveh - cando xa non se dirá: vive Iahveh, que sacou os fillos de Israel da terra de Exipto, ¹⁵senón: "Vive Iahveh, que fixo subir aos fillos de Israel da terra do norte e de tódolos países onde os desterrara! Porque fareinos volver á súa terra, a que dei aos seus pais."¹⁶Velaí, mandarei a moitos pescadores que os pescarán di Iahveh; e despois mandarei a moitos cazadores, que os cazarán por todo monte e por todo outeiro e polas fendas das rochas. ¹⁷Porque os meus ollos están postos sobre todos os seus camiños, que non se me agochan, nin a súa iniquidade está encuberta aos meus ollos. ¹⁸Pero primeiro, Eu pagarei ao dobre a súa iniquidade e o seu pecado, porque eles contaminaron a miña terra cos despoxos dos seus ídolos abominables e coas súas abominacións encheron a miña herdanza.¹⁹Oi Iahveh, a miña forza e a miña fortaleza! O meu refuxio no día da angustia! A ti virán as nacións dende os extremos da terra e dirán: os nosos pais herdaron só mentira, vaidade e cousas sen proveito. ²⁰Pode a persoa facer deuses para si? Pois eses non son deuses! ²¹Por tanto, velaí, voulles mostrar, fareilles coñecer o meu poder e a miña forteza, e saberán que o meu nome é Iahveh.

Chapter 17

¹O pecado de Xudá está escrito con cicel de ferro; está gravado coa punta do diamante sobre a táboa do seu corazón e nos cornos dos seus altares. ²Como eles se lembran dos seus fillos, así se lembran dos seus altares e das súas estelas xunto ás árbores frondosas, nos outeiros altos,³sobre o monte e máis no campo. Hei entregar as túas riquezas e tódolos teus tesouros ao saqueo, por mor do pecado dos teus lugares altos en todo o teu territorio. ⁴E por causa túa perderás a herdanza que Eu che dei; fareite servir aos teus inimigos nunha terra que non coñeces; porque prendestes un lume na miña ira que arderá para sempre.⁵Así di Iahveh: "Maldito o home que confía no home, e fai da carne a súa fortaleza, afastando o seu corazón de Iahveh. ⁶Será coma xesta no deserto e non verá o ben cando veña; senón que habitará nos sequeiros no deserto, en terra salitrosa e despoboada.⁷Bendito o home que confía en Iahveh, e a súa confianza está en Iahveh. ⁸Será coma unha árbore plantada á beira da auga, que estende as súas raíces á beira da corrente; non temerá cando veña a calor, e as súas follas serán frondosas; no ano de secura non se preocupará nin deixará de dar froito.⁹Máis enganoso que todo é o corazón, e incurable; quen o poderá comprender? ¹⁰Eu, Iahveh, Eu abesouro o corazón e poño a proba os pensamentos, para dar a cada un segundo os seus camiños, segundo o froito das súas obras. ¹¹O que amontoa riquezas inxustas ven a ser coma unha perdiz que choca o que non puxo; na metade dos seus días abandonráas, e no seu ocaso será un necio.¹²Trono de gloria, exaltado dende o principio é o lugar do noso santuario. ¹³Oi Iahveh, esperanza de Israel! Todos os que te abandonan serán avergoñados. Os que se afastan de ti serán escritos no pó, porque abandonaron a Iahveh, fonte de augas vivas. ¹⁴Sándame, Iahveh, e serei sandado; sálvame e serei salvo, porque ti es a miña louvanza!¹⁵Velaquí, eles dinme: onde está a palabra de Iahveh? Que se cumpra dunha vez! ¹⁶Pero eu non fixen máis que ser o teu pastor. Non desexei o día da angustia; ti sabes que o que saíu dos meus beizos na túa presenza está.¹⁷Non sexas para min causa de terror; ti es o meu refuxio no día do mal. ¹⁸Que sexan avergoñados os que me perseguen, pero non sexa eu avergoñado; que eles sintan temor e non eu. Trae sobre eles o día da calamidade, e destrúeos con dobre destrución.¹⁹Así me di Iahveh: -Vai e ponte á porta dos fillos deste pobo, pola que entran e saen os reis de Xudá, e así mesmo en tódalas portas de Xerusalém, ²⁰e dilles: -Escoitade a palabra de Iahveh, reis de Xudá, toda Xudá e todos os habitantes de Xerusalém que entrades por estas portas:²¹Así di Iahveh: -Gardádevos moi ben de levar cargas no día de repouso, e de metelas polas portas de Xerusalém. ²²Tampouco saquedes cargas das vosas casas no día de repouso, nin fagades traballo algún, senón santificade o día de repouso, como mandei aos vosos pais. ²³Con todo, eles non escoitaron nin inclinaron os seus ouvidos, senón que endureceron a súa cerviz para non escoitar nin recibir corrección.²⁴Pero acontecerá que se me escoitades con atención - di Iahveh - non metendo carga polas portas desta cidade no día de repouso, senón que santificades o día de repouso, sen facer nel ningún traballo, ²⁵entón entrarán polas portas desta cidade reis e príncipes que sentan sobre o trono de David; virán montados en carros e cabalos, eles e os seus príncipes, os homes de Xudá e os habitantes de Xerusalém; e esta cidade será habitada para sempre.²⁶Virán das cidades de Xudá e dos arredores de Xerusalém, da terra de Benxamín, da terra baixa, da rexión montañosa e do Neguev, traendo holocaustos, sacrificios, ofrendas de gran e incenso, e traendo sacrificios de gratitude á casa de Iahveh. ²⁷Pero se non me escoitades no tocante ao de santificar o día de repouso, e traedes cargas e entrades polas portas de Xerusalém no día de repouso, entón Eu prenderei lume ás súas portas que consumirá os palacios de Xerusalém, e non se apagará.

Chapter 18

¹Palabra que veu a Xeremías de parte de Iahveh, dicindo: ²-Érguete e baixa á casa do oleiro, e alí farei que escoites as miñas palabras. ³Entón baixei á casa do oleiro, e velaquí, el estaba alí facendo unha obra no torno. ⁴E o vaso de barro que estaba a facer botouse a perder na man do oleiro; así que volveu facer del outro vaso, segundo lle pareceu mellor ao oleiro facelo.⁵Entón veu a min a palabra de Iahveh, dicindo: ⁶-Non podo Eu facer convosco, casa de Israel, o mesmo que fai este oleiro? -di Iahveh- velaí, como o barro nas mans do oleiro, así sodes vós na miña man, casa de Israel. ⁷Se nun intre Eu podo falar contra unha nación ou contra un reino, para arrincarlo, derrubalo ou destruílo; ⁸pero se esa nación contra a que Eu falei se volve da súa maldade, entón desistirei do mal que pensaba traer sobre ela.⁹E se noutrora falo a unha nación ou un reino, para edificalo e plantalo; ¹⁰e fai o malo aos meus ollos, non obedecendo a miña voz, entón Eu desistirei do ben con que o prometera bendicir.¹¹Agora pois, fala aos homes de Xudá e aos habitantes de Xerusalém, dicindo: -Así di Iahveh: velaí, estou preparando unha calamidade contra vós e maquinando un plan contra vós. Volvédevos, pois, cada un do seu mal camiño e endereitade os vosos camiños e as vosas obras. ¹²Mais eles dirán: é en balde; porque seguiremos os nosos propios plans, e cada un de nós actuará conforme a dureza do seu malvado corazón.¹³Por tanto, así di Iahveh: "Preguntade agora entre as nacións: quen escoitou cousa semellante? Cousa terrible fixo a virxe de Israel. ¹⁴Faltará a neve do Líbano dos cumes dos montes? Ou esgotaranse as augas frías que flúen das terras de lonxe?¹⁵Pois ben, o meu pobo esqueceume, queiman incenso a deuses vans, e fanos tropezar nos seus camiños, os vieiros antigos, para andaren por carreiros, non achanzados, ¹⁶convertendo a súa terra nunha desolación e nunha burla perpetua. Todo o que pase por ela quedará atónito e abaneará a súa cabeza. ¹⁷Dispersareinos diante do inimigo coma vento soán; amosareilles as costas e non a cara no día da súa calamidade.¹⁸Entón eles dixeron: -Vinde a preparar plans contra Xeremías! Certamente a lei non lle faltará ao sacerdote, nin o consello ao sabio, nin a palabra ao profeta. Vinde e ataquémolo con calumnias, e non fagamos caso a ningunha das súas palabras! ¹⁹Aténdeme, Iahveh, e escoita o que din os que contenden contra min! ²⁰Págase mal por ben? Pois cavaron unha fosa para a miña alma. Lembra como me puxen diante de ti para falar ben en favor deles, para afastar deles a tua ira.²¹Agora entrega os seus fillos á fame, e abandónaos ao poder da espada; queden as súas mulleres viúvas e sen fillos, morran da peste os seus maridos, e os seus mozos feridos á espada. ²²Que se escoiten os berros dende as súas casas, cando de súpeto traias sobre eles aos saqueadores; porque cavaron unha fosa para me atrapar, e agocharon trapelas aos meus pés. ²³Pero ti, Iahveh, coñeces todos os seus plans de morte contra min! Non perdoes a súa iniquidade nin borres da túa vista o seu pecado, e sexan derrubados diante de ti. Trata con eles no tempo da túa ira.

Chapter 19

¹Así dixo Iahveh: -Vai e compra un vaso de barro do oleiro, e toma contigo a algúns dos anciáns do pobo e dos anciáns dos sacerdotes; ²e sae ao val de Ben-hinom, que está na entrada da porta do oleiro, e proclama alí as palabras que Eu che direi. ³Dirás: escoitade a palabra de Iahveh, reis de Xudá e habitantes de Xerusalém! Así di Iahveh dos exércitos, o Deus de Israel: velaí, traerei tal calamidade sobre este lugar, que a todo o que escoite dela se lle meterá nos ouvidos.⁴Porque me abandonaron, fixeron estraño este lugar e ofreceron sacrificios nel a outros deuses, que nin eles, nin os seus pais, nin os reis de Xudá coñeceran, e encheron este lugar de sangue de inocentes, ⁵e edificaron os lugares altos de Baal para queimaren os seus fillos no lume como holocaustos a Baal, cousa que Eu nunca ordenei nin dixen, nin se me pasou pola mente.⁶Polo tanto, velaí, veñen días - di Iahveh - cando este lugar non se chamará máis Tofet nin val de Ben-Hinom, senón val da Matanza. ⁷E farei nulo o consello de Xudá e de Xerusalém neste lugar, e fareinos caer á espada diante dos seus inimigos e nas mans dos que buscan a súa vida, e entregarei os seus cadáveres por comida ás aves do ceo e ás bestas da terra. ⁸Tamén converterei esta cidade en motivo de desolación e burla; todo o que pase por ela quedará atónito e silbará por mor de toda a súa destrución. ⁹E fareilles comer a carne dos seus propios fillos e a carne das súas propias fillas, e comerán cada un a carne do seu próximo durante o asedio e a aflición coa que os seus inimigos e os que buscan a súa vida os aflixirán.¹⁰Entón has escachizar o vaso á vista dos homes que te acompañan, ¹¹e diraslles: así di Iahveh dos exércitos: de igual maneira quebrarei Eu a este pobo e a esta cidade, como quen quebra un vaso de oleiro, que non se pode reparar máis; e enterraranos en Tofet ata que no haxa máis lugar onde enterrar.¹²Así farei con este lugar e cos seus habitantes - di Iahveh – ata que esta cidade sexa coma Tofet. ¹³E as casas de Xerusalém e as casas dos reis de Xudá serán coma o lugar de Tofet, contaminadas por mor de tódalas casas nas que nas súas terrazas ofreceron sacrificios a todo o exército do ceo e derramaron libacións a outros deuses.¹⁴E volveu Xeremías de Tofet, onde Iahveh o mandara profetizar, e poñéndose en pé no atrio da casa de Iahveh, dixo a todo o pobo: ¹⁵Así di Iahveh dos exércitos, o Deus de Israel: "Velaí, vou traer sobre esta cidade e sobre tódalas súas aldeas todos os males que anunciei contra ela, porque endureceron a súa cerviz para non escoitar as miñas palabras."

Chapter 20

¹Cando o sacerdote Pasur, fillo de Imer, que era o oficial principal na casa de Iahveh, escoitou a Xeremías profetizar estas cousas, ²fixo azoutar ao profeta Xeremías e púxoo no cepo que estaba na porta superior de Benxamín, que levaba á casa de Iahveh.³Ao día seguinte, cando Pasur soltou a Xeremías do cepo, Xeremías díxolle: -Non é Pasur o nome polo que Iahveh te chama agora, senón Magor-misabib. ⁴Porque así di Iahveh: "Velaí, voute converter en terror para ti mesmo e para todos os teus amigos; eles caerán pola espada dos teus inimigos, e os teus ollos verano. Entregarei a todo Xudá en mans do rei de Babilonia, e el levaraos coma desterrados a Babilonia e mataraos á espada.⁵Tamén entregarei toda a riqueza desta cidade, todos os seus produtos e os bens, e tódolos tesouros dos reis de Xudá, en mans dos seus inimigos, que os saquearán, e os levarán a Babilonia. ⁶E ti, Pasur, e todos os moradores da túa casa, iredes ao cativerio e entrarás en Babilonia; alí morrerás e alí serás sepultado, ti e todos os teus amigos a quen profetizaches mentiras.⁷Seducíchesme, Oi Iahveh, e eu deixeime seducir; fuches máis forte ca min e prevaleciches. Cada día son obxecto de escarnio, todos se burlan de min. ⁸Porque cada vez que falo, que berro ou proclamo: violencia e destrución! A palabra de Iahveh ven ser para min aldraxe e burla cada día. ⁹Pero se digo: non me lembrarei del nin falarei máis no seu nome, sinto dentro de min un lume abrasador encerrado nos meus ósos, que fago esforzos para contelo, pero non son quen.¹⁰Porque sentín a moitos rumoreando: terror por todas partes! Denunciádeo, denunciémolo! Todos os meus amigos de confianza, agardan a miña caída; din: poida que sexa enganado; entón prevaleceremos contra el e tomaremos del a nosa vinganza. ¹¹Pero Iahveh está comigo coma xigante poderoso; por tanto, os meus perseguidores tropezarán e non prevalecerán contra min. Quedarán confundidos polo seu fracaso, a súa vergoña será eterna e endexamais será esquecida.¹²Oi Iahveh dos exércitos, que probas o xusto, e examinas os pensamentos e o corazón! Fai que vexa a túa vinganza sobre eles, pois a ti encomendei a miña causa. ¹³Cantade a Iahveh, louvade a Iahveh, porque rescatou a alma do pobre das mans dos malvados.¹⁴Maldito o día no que nacín! O día no que miña nai me deu a luz, non sexa bendito! ¹⁵Maldito o home que deu a nova ao meu pai, dicindo: -Naceuche un fillo! Facéndoo moi feliz.¹⁶Que sexa ese home coma as cidades que Iahveh destruíu sen piedade; E escoite berros de mañá e clamores de alarma ao mediodía, ¹⁷porque non me fixo morrer no ventre para que a miña nai fose a miña sepultura, e o seu ventre embarazado para sempre. ¹⁸Para que saín do ventre para ver dor e aflición, e que os meus días rematen en vergoña?

Chapter 21

¹Palabra que veu a Xeremías de parte de Iahveh cando o rei Sedequías o mandou a Pasur, fillo de Malquías, e ao sacerdote Sofonías, fillo de Maasías, dicindo: ²"Consulta agora da nosa parte a Iahveh, porque Nabucodonosor, rei de Babilonia, fai a guerra contra nós; poida que Iahveh faga con nós conforme todas as súas marabillas, para que o inimigo se retire de nós."³Entón Xeremías díxolles: -Así lle diredes a Sedequías: ⁴-Así di Iahveh, Deus de Israel: "Velaí, Eu farei volver as armas de guerra que tedes nas vosas mans, coas que loitades contra o rei de Babilonia e contra os caldeos que vos sitian fóra dos muros. A eles hei de reunilos no medio desta cidade. ⁵E Eu mesmo pelexarei contra vós con man estendida e brazo poderoso, cheo de ira, furor e grande anoxo.⁶Ferirei os habitantes desta cidade, ben sexan persoas ou animais, que morrerán de gran pestilencia. ⁷E despois disto -di Iahveh- entregarei a Sedequías, rei de Xudá, e aos seus servos, e ao pobo e aos que sobrevivan nesta cidade da pestilencia, da espada e da fame, nas mans de Nabucodonosor, rei de Babilonia, nas mans dos seus inimigos e nas mans dos que buscan as súas vidas; e el feriraos a espada. Non os perdoará nin lles terá piedade nin compaixón.⁸E dirás a este pobo: así di Iahveh: velaí que poño diante de vós o camiño da vida e o camiño da morte. ⁹O que quede nesta cidade morrerá á espada, de fame e de pestilencia; pero o que saia e se entregue aos caldeos que vos asedian, vivirá, e terá a súa propia vida por botín. ¹⁰Porque puxen o meu rostro contra esta cidade para mal, e non para ben, di Iahveh: será entregada en mans do rei de Babilonia, que a queimará con lume.¹¹E dixen á casa do rei de Xudá: -Escoitade a palabra de Iahveh: ¹²Casa de David, así di Iahveh: -Ide pronto a facer xustiza e librade o despoxado das mans do seu opresor, non sexa que a miña indignación saia coma lume, e arda de modo que non haxa quen o apague, por mor da maldade dos vosos feitos.¹³Velaí, Eu estou contra ti, moradora do val, rocha da chaira! di Iahveh; vós que dicides: quen descenderá contra nós? Quen entrará nas nosas moradas? ¹⁴Eu castigareivos conforme o froito das vosas obras, di Iahveh, e prenderei lume ao seu bosque que consumirá todo ao seu arredor.

Chapter 22

¹Así di Iahveh: Baixa á casa do rei de Xudá e fala alí esta palabra, ²e di: "Escoita a palabra de Iahveh, rei de Xudá, que sentas no trono de David, ti, os teus servos e o teu pobo, os que entran por estas portas. ³Así di Iahveh: "Practicade o que é recto e a xustiza, liberade o despoxado das mans do seu opresor. Non maltratedes nin fagades violencia ao estranxeiro, ao orfo nin á viúva, nin derramedes sangue inocente neste lugar.⁴Porque se en verdade observades este mandamento, entón entrarán reis polas portas desta casa, e sentarán no lugar de David, no seu trono; entrarán montados en carros e cabalos, eles, os seus servos e o seu pobo. ⁵Pero se non obedecedes estas palabras, xuro por min mesmo, di Iahveh, que esta casa virá ser unha desolación.⁶Porque así di Iahveh sobre a casa do rei de Xudá: Ti es para min coma o bosque de Galaad, coma o cumio do Líbano; pero certamente convertereite en deserto, coma unha cidade deshabitada. ⁷Designarei contra ti destrutores, cada un coas súas armas, e cortarán os teus cedros máis selectos e botaranos no lume.⁸Pasarán moitas nacións xunto a esta cidade, e dirán cada un ao seu próximo: por que fixo así Iahveh a esta gran cidade? ⁹Entón responderán: porque abandonaron o pacto de Iahveh o seu Deus, e prostráronse diante doutros deuses e servíronos.¹⁰Non choredes polo morto nin vos lamentedes por el, chorade amargamente polo que se vai, porque xamais volverá nin endexamais verá a súa terra natal.¹¹Porque así di Iahveh sobre Salum, fillo de Iosías, rei de Xudá, que reinou en lugar do seu pai Iosías, e que saíu deste lugar: nunca máis volverá aquí; ¹²senón que no lugar onde o levaron prisioneiro, alí morrerá, e non verá máis esta terra.¹³Ai do que edifica a súa casa con inxustiza e os seus apousentos altos sen dereito, que fai traballar o seu próximo de balde e non lle dá o seu soldo. ¹⁴O que di: "edificarei unha casa espaciosa con amplos salóns; abrireille fiestras, poreille o recuberto de cedro e heina pintar de vermello."¹⁵Pensas que ti es rei porque compites en obras de cedro? Se o teu pai comeu e bebeu e lle foi ben, é porque practicou o dereito e a xustiza. ¹⁶Defendeu a causa do pobre e do necesitado; por iso foille ben. Non é isto coñecerme a min? di Iahveh.¹⁷Pero os teus ollos e o teu corazón só están para a túa propia ganancia, para verter sangue inocente, e para practicar a opresión e a violencia. ¹⁸Por tanto, así di Iahveh sobre Ioacim, fillo de Iosías, rei de Xudá: "Non chorarán por el dicindo: ai, meu irmán!, ai irmá! Non lamentarán por el: ai, señor! Ai, maxestade! ¹⁹Enterrarano coma a un asno: arrastrado e botado fóra das portas de Xerusalém.²⁰Sube ao Líbano e clama, e dá voces en Basán; clama tamén dende Abarim, porque foron destruídos todos os teus amantes. ²¹Faleiche na túa prosperidade, pero dixeches: non escoitarei. Este foi o teu costume dende a túa mocidade: nunca escoitaches a miña voz.²²O vento arrasará a todos os teus pastores, e os teus amantes irán ao cativerio; entón certamente serás avergoñada e humillada por mor de todas as túas maldades. ²³Ti que moras no Líbano, que fas o teu niño nos cedros, como xemerás cando che veñan as angurias, as dores coma de muller de parto!²⁴Vivo Eu! Di Iahveh, aínda que Conías, fillo de Ioacim, rei de Xudá, fose un anel na miña man dereita, aínda de alí o arrincaría. ²⁵Entregareite nas mans dos que buscan a túa vida, nas mans dos que ti temes: nas mans de Nabucodonosor, rei de Babilonia, e nas mans dos caldeos. ²⁶Botareite a ti e á nai que te deu a luz a un país estraño, onde non nacestes, e alí morreredes.²⁷Pero non volverán á terra á que con toda a alma desexan volver. ²⁸Ese Conías, é un vaso roto, desprezable? É un cachifallo inútil? Por que foron expulsados el e os seus descendentes e botados a unha terra descoñecida?²⁹Terra, terra, terra! Escoita a palabra de Iahveh. ³⁰Así di Iahveh: Inscribe a este home como sen fillos, home que non prosperará nos seus días; porque ningún dos seus descendentes conseguirá sentar sobre o trono de David nin gobernar en Xudá.

Chapter 23

¹Ai dos pastores que destrúen e dispersan as ovellas do meu pasteiro! -di Iahveh- ²Por tanto, así di Iahveh, Deus de Israel, sobre os pastores que apacentan o meu pobo: -Vós dispersastes as miñas ovellas e afastástelas, e non vos ocupastes delas; velaquí, Eu ocupareime de vós pola maldade das vosas obras - di Iahveh-.³Eu mesmo reunirei o remanente das miñas ovellas de tódalas terras onde as dispersei, e fareinas volver aos seus pastos; e medrarán e multiplicaranse. ⁴Porei sobre elas pastores que as apacentarán, e endexamais terán temor, nin se aterrarán, nin faltará ningunha - di Iahveh-.⁵"Velaí, veñen días - di Iahveh - nos que levantarei a David un xermolo xusto; e El reinará como rei, actuará sabiamente, e practicará o dereito e a xustiza na terra. ⁶Nos seus días Xudá será salvo, e Israel vivirá seguro; e este é o seu nome polo que será chamado: Iahveh é a nosa xustiza.⁷Por tanto, velaí, veñen días - di Iahveh - cando non dirán máis: vive Iahveh, que fixo subir os fillos de Israel da terra de Exipto, ⁸senón: "Vive Iahveh que fixo subir e trouxo os descendentes da casa de Israel da terra do norte e de tódalas terras onde os dispersara; e habitarán na súa propia terra."⁹En canto aos profetas: "O meu corazón está quebrantado dentro de min, e todos os meus ósos estremécense; vin ser coma un bébedo, coma un home vencido polo viño, por mor de Iahveh e por mor das súas santas palabras." ¹⁰A terra está chea de adúlteros; por mor dos falsos xuramentos a terra está de loito; os pastos do deserto secaron, pois a carreira deles é mala e o seu poder é un abuso.¹¹Porque tanto o profeta coma o sacerdote están corrompidos, e aínda na miña casa atopo as súas maldades, di Iahveh. ¹²Polo tanto, o seu camiño será para eles esvaradío, serán empurrados ás tebras e nelas caerán; porque traerei sobre eles calamidade no ano do seu castigo, di Iahveh."¹³Ademais, entre os profetas de Samaria vin algo ofensivo: profetizaban no nome de Baal desencamiñando o meu pobo Israel. ¹⁴Tamén vin algo terrible entre os profetas de Xerusalém: cometían adulterio e andaban en mentiras; fortalecían as mans dos malfeitores para que ninguén se convertera da súa maldade. Todos eles volvéronse coma Sodoma, e os seus habitantes coma Gomorra. ¹⁵Por tanto, así di Iahveh dos exércitos acerca dos profetas: "Velaquí, dareilles a comer absintio e dareilles a beber auga envelenada, porque dos profetas de Xerusalém saíu a corrupción por toda a terra."¹⁶Así di Iahveh dos exércitos: -Non escoitedes as palabras dos profetas que vos profetizan. Eles guíanvos cara a falsas esperanzas; contáronvos a visión da súa propia fantasía, non da boca de Iahveh. ¹⁷Din continuamente aos que me desprezan: "Iahveh dixo: teredes paz." E a todo o que anda na dureza do seu corazón din: "non virá calamidade sobre vós." ¹⁸Pero quen estivo no consello de Iahveh, e viu e escoitou a súa palabra? Quen prestou atención á súa palabra e a escoitou?¹⁹Velaí, a tempestade de Iahveh saíu con furor, e unha tormenta impetuosa hase precipitar sobre a cabeza dos impíos. ²⁰A ira de Iahveh non se afastará ata que faga e leve a cabo as intencións do seu corazón. Nos derradeiros días entenderédelo claramente.²¹Eu non mandei a eses profetas, pero eles correron; non lles falei, pero eles profetizaron. ²²Pero se eles estivesen no meu consello, terían feito oír as miñas palabras ao meu pobo, e faríanlles volver do seu mal camiño e da maldade das súas obras.²³Son Eu un Deus de preto - di Iahveh - e non un Deus de lonxe? ²⁴Pode algún agocharse de xeito que Eu non o vexa? -di Iahveh- Non encho Eu os ceos e a terra? -di Iahveh-.²⁵Escoitei o que din os profetas que profetizan mentira no meu nome, dicindo: tiven un soño, tiven un soño! ²⁶Ata cando? Que hai nos corazóns dos profetas que profetizan a mentira, dos profetas que proclaman o engano do seu corazón? ²⁷Que tratan de que o meu pobo esqueza o meu nome cos soños que se contan uns a outros, tal como os seus pais esqueceron o meu nome por causa de Baal?²⁸O profeta que teña un soño, que conte o seu soño, pero o que teña a miña palabra, que fale a miña palabra con fidelidade. Que ten que ver a palla co trigo? Dixo Iahveh. ²⁹Non é a miña palabra coma lume - di Iahveh - e coma un martelo que esnaquiza a rocha en anacos? ³⁰Por tanto, velaí, estou contra os profetas que rouban as miñas palabras un a outro, di Iahveh.³¹Velaí, estou na contra dos profetas - di Iahveh - que usan as súas linguas e din: Foi El quen o dixo. ³²Velaí, estou contra dos que profetizan soños falsos - di Iahveh - e cóntanos e fan errar ao meu pobo coas súas mentiras e as súas presuncións, cando Eu non os mandei nin lles dei ordes, nin son de proveito algún para este pobo - di Iahveh.³³E cando che pregunte este pobo, ou o profeta, ou o sacerdote, dicindo: cal é a profecía de Iahveh? Diraslles: que profecía? Di Iahveh: Eu abandonareivos. ³⁴E ao profeta, ao sacerdote ou ao pobo que diga: profecía de Iahveh! Traerei castigo sobre tal home e sobre a súa casa.³⁵Así diredes cada un ao seu próximo e cada un a seu irmán: que respondeu Iahveh? Que falou Iahveh? ³⁶E non vos lembredes máis da profecía de Iahveh, porque a palabra de cada un lle será por profecía, pois pervertedes as palabras do Deus vivo, de Iahveh dos exércitos, o noso Deus.³⁷Así lle dirás ao profeta: que che respondeu Iahveh? Que falou Iahveh? ³⁸Pero se dicides: "Profecía de Iahveh! Entón así di Iahveh: "Porque dixestes esta palabra: "Profecía de Iahveh! Aínda que eu teño mandado a dicirvos: non digades: Profecía de Iahveh! ³⁹Por tanto, velaí, certamente esquecereivos e botareivos da miña presenza, xunto coa cidade que vos dei a vós e aos vosos pais; ⁴⁰e porei sobre vós aldraxe eterna e humillación eterna que nunca será esquecida.

Chapter 24

¹Iahveh amosoume dúas cestas de figos colocadas diante do templo de Iahveh, despois que Nabucodonosor, rei de Babilonia, desterrou a Ieconías, fillo de Ioacim, rei de Xudá, e aos oficiais de Xudá xunto cos artesáns e ferreiros de Xerusalém, e os levou a Babilonia. ²Unha canastra tiña figos moi bos, coma os primeiros figos maduros; e a outra tiña figos moi malos, que de apodrentos non se podían comer. ³Entón Iahveh díxome: -Que ves, Xeremías? E dixen: -Figos; os figos bos, son moi bos, e os malos, moi malos, que de apodrentos non se poden comer.⁴E veu a min a palabra de Iahveh, dicindo: ⁵Así di Iahveh, Deus de Israel: "Como a estes figos bos, así considerarei como bos aos desterrados de Xudá que Eu mandei deste lugar á terra dos caldeos. ⁶Porque porei os meus ollos sobre eles para ben, e traereinos de novo a esta terra; edificareinos e non os derrubarei, plantareinos e non os arrincarei. ⁷E dareilles un corazón para que me coñezan, porque Eu son Iahveh; e eles serán o meu pobo e Eu serei o seu Deus, pois volverán a min de todo o seu corazón.⁸Pero como aos figos malos que de apodrentos non se poden comer -así di Iahveh- do mesmo xeito abandonarei a Sedequías, rei de Xudá, aos seus oficiais, ao remanente de Xerusalém que queda nesta terra, e aos que viven na terra de Exipto. ⁹Farei deles motivo de espanto e de calamidade para todos os reinos da terra, de aldraxe e refrán, de burla e maldición en todos os lugares onde os dispersarei. ¹⁰E mandarei sobre eles a espada, a fame e a pestilencia ata que sexan exterminados da terra que lles dei a eles e aos seus pais.

Chapter 25

¹Palabra que veu a Xeremías en canto ao pobo de Xudá, no ano cuarto de Ioacim, fillo de Iosías, rei de Xudá (e este era o primeiro ano de Nabucodonosor, rei de Babilonia), ²a que o profeta Xeremías falou a todo o pobo de Xudá e a tódolos habitantes de Xerusalém, dicindo:³Dende o ano décimo terceiro de Iosías, fillo de Amón, rei de Xudá, ata hoxe, nestes vinte e tres anos a palabra de Iahveh veu a min, e faleivos repetidamente, pero non escoitastes. ⁴Iahveh mandouvos repetidamente a tódolos seus servos os profetas, mais non escoitastes nin inclinastes o voso ouvido para escoitar,⁵cando dicían: "Volvede agora cada un do voso camiño e da maldade das vosas obras, e habitaredes na terra que Iahveh vos deu a vós e aos vosos pais para sempre; ⁶non vaiades tras outros deuses para servilos e prostrarvos diante deles, non me provoquedes a ira coa obra das vosas mans, e non vos farei ningún mal.⁷Pero non me escoitastes - di Iahveh - de xeito que me provocastes a ira coa obra das vosas mans para o voso propio mal. ⁸Por tanto, así di Iahveh dos exércitos: "Porque non obedecestes as miñas palabras, ⁹velaí, mandarei buscar a tódalas familias do norte - di Iahveh - e a Nabucodonosor, rei de Babilonia, meu servo, e traereinos contra esta terra, contra os seus habitantes e contra tódalas nacións arredor; destruireinos por completo e fareinos obxecto de terror, de burla e de desolación eterna.¹⁰E farei que cese deles a voz do gozo e os berros de ledicia, a voz do noivo e a voz da noiva, o son das pedras de muíño e a luz da lámpada. ¹¹Toda esta terra hase converter en desolación e terror, e estas nacións servirán ao rei de Babilonia setenta anos.¹²"Despois de que se cumpran os setenta anos, castigarei o rei de Babilonia e a esa nación pola súa iniquidade - di Iahveh - e converterei a terra dos caldeos nunha desolación eterna." ¹³E traerei sobre esa terra todas as palabras que falei contra ela, todo o que está escrito neste libro que Xeremías profetizou contra todas estas nacións. ¹⁴Pois tamén elas mesmas serán escravas de moitas nacións e grandes reis, e así heilles pagar conforme os seus feitos e conforme a obra das súas mans.¹⁵Porque así me di Iahveh, Deus de Israel: -Toma da miña man esta copa de viño da miña indignación, e fai que beban dela tódalas nacións ás que te mando. ¹⁶E beberán e calambearanse e enlouquecerán por mor da espada que mandarei entre elas.¹⁷Entón tomei a copa da man de Iahveh, e fixen beber dela a tódalas nacións ás que Iahveh me mandou: ¹⁸a Xerusalém e ás cidades de Xudá, aos seus reis e aos seus príncipes, para poñelos por desolación, terror, burla e maldición, como ata hoxe;¹⁹a Faraón, rei de Exipto, aos seus servos, aos seus príncipes e a todo o seu pobo; ²⁰a tódolos estranxeiros, a tódolos reis da terra de Uz, a tódolos reis da terra dos filisteos (é dicir, Ascalón, Gaza, Ecrón e ao remanente de Asdod); ²¹a Edom, a Moab e aos fillos de Amón;²²a tódolos reis de Tiro, a tódolos reis de Sidón e aos reis das costas que están máis aló do mar; ²³a Dedan, a Tema, a Buz e a todos os que se rapan as seiras;²⁴a tódolos reis de Arabia e a tódolos reis dos estranxeiros que viven no deserto; ²⁵a tódolos reis de Zimri, a tódolos reis de Elam e a tódolos reis da Media; ²⁶a tódolos reis do norte, os de preto e os de lonxe, un tras outro, e a tódolos reinos do mundo que están sobre a terra. O rei de Sesac beberá despois deles.²⁷E diraslles: así di Iahveh dos exércitos, o Deus de Israel: bebede, embebedádevos, vomitade, caede e non vos levantedes por mor da espada que Eu mandarei entre vós. ²⁸E acontecerá que se rexeitan tomar a copa da túa man para beber, diraslles: así di Iahveh dos exércitos: habedes beber dela sen remedio. ²⁹Porque velaí que comezo a causar mal nesta cidade que é chamada polo meu nome, e quedaredes vós sen castigo algún? Non quedaredes sen castigo, porque chamo á espada contra todos os habitantes da terra -di Iahveh dos exércitos-³⁰Ti, pois, profetizarás contra eles todas estas palabras, e diraslles: "Iahveh ruxirá dende o alto, e fará resoar a súa voz dende a súa santa morada; ruxirá fortemente contra o seu rabaño. Dará berros como os que pisan as uvas contra todos os habitantes da terra. ³¹E o estrondo chega ata o fin da terra, porque Iahveh ten un litixio contra as nacións; entra en xuízo contra toda carne; e vai facer executar os culpables, di Iahveh.³²Así di Iahveh dos exércitos: "Velaí, o mal vai de nación en nación, e unha gran tempestade érguese dos confíns da terra. ³³E os mortos por Iahveh xacerán dende un extremo da terra ata o outro. Non os chorarán, nin os recollerán, nin os sepultarán; serán coma esterco sobre a face da terra.³⁴Xemede, pastores, e clamade! Envolvédevos en cinza, maiores do rabaño! Cumpríronse os días da vosa matanza e da vosa dispersión, e caeredes coma un vaso precioso. ³⁵Non haberá refuxio para os pastores, nin fuxida para os maiorais do rabaño. ³⁶Escoitase o son do clamor dos pastores, e o xemido dos maiorais do rabaño! Porque Iahveh está a destruír os seus pastos,³⁷Nos pastos só hai silencio, por mor da ira ardente de Iahveh. ³⁸Abandonou coma un león a súa gorida, porque a súa terra converteuse en terror polo furor da espada opresora, e por mor da súa ardente ira.

Chapter 26

¹Ao comezo do reinado de Ioacim, fillo de Iosías, rei de Xudá, veu esta palabra de Iahveh, dicindo: ²Así di Iahveh: "Ponte no atrio da casa de Iahveh, e fala a tódalas cidades de Xudá que veñen a adorar na casa de Iahveh tódalas palabras que che mandei dicirlles. Non omitas nin unha palabra. ³Pode ser que escoiten e se volvan cada un do seu mal camiño, e eu desista do mal que penso facerlles por mor da maldade das súas obras.⁴Diraslles: -Así di Iahveh: se non me escoitades, para andar na miña lei que puxen diante de vós, ⁵escoitando as palabras dos meus servos os profetas que vos mandei repetidamente, pero non os escoitastes, ⁶entón hei reducir esta casa coma Silo, e porei esta cidade por maldición para todas as nacións da terra.⁷E os sacerdotes, os profetas e todo o pobo escoitaron a Xeremías dicir estas palabras na casa de Iahveh. ⁸Cando Xeremías rematou de dicir todo o que Iahveh lle mandara falar a todo o pobo, apresárono os sacerdotes, os profetas e todo o pobo, dicindo: -De certo, morrerás! ⁹Por que profetizaches no nome de Iahveh, dicindo: esta casa será coma Silo e esta cidade quedará desolada sen habitante algún? E xuntouse todo o pobo contra Xeremías na casa de Iahveh.¹⁰Cando os príncipes de Xudá escoitaron estas cousas, subiron da casa do rei á casa de Iahveh, e sentaron na entrada da porta nova da casa de Iahveh. ¹¹Entón os sacerdotes e os profetas falaron aos príncipes e a todo o pobo, dicindo: -Este home ten que morrer, porque profetizou contra esta cidade, como escoitastes cos vosos propios ouvidos! ¹²Entón Xeremías falou a tódolos príncipes e a todo o pobo, dicindo: -Iahveh mandoume a profetizar contra esta casa e contra esta cidade todas as palabras que escoitastes.¹³Agora ben, emendade os vosos camiños e as vosas obras, e escoitade a voz de Iahveh o voso Deus, e Iahveh desistirá do mal que pronunciou contra vós. ¹⁴En canto a min, velaí estou nas vosas mans; facede de min como mellor e máis recto sexa aos vosos ollos. ¹⁵Pero sabede ben que se me matades, botaredes sangue inocente sobre vós e sobre esta cidade e sobre os seus habitantes; porque en verdade Iahveh mandoume a vós para falar todas estas palabras aos vosos ouvidos.¹⁶Entón dixeron os príncipes e todo o pobo aos sacerdotes e aos profetas: -Que non haxa sentenza de morte para este home, porque no nome de Iahveh o noso Deus nos falou. ¹⁷E erguéronse algúns dos anciáns do país e falaron a toda a asemblea do pobo, dicindo:¹⁸Miqueas de Moréset profetizou en días de Ezequías, rei de Xudá, e falou a todo o pobo de Xudá, dicindo: -Así di Iahveh dos exércitos: Sión será arrasada coma un campo, Xerusalém hase converter nun montón de ruínas, e o monte do santuario será coma os lugares altos dun bosque. ¹⁹Será que lle deron morte Ezequías, rei de Xudá, e todo Xudá? Non temeu o rei a Iahveh e suplicou o favor de Iahveh, de tal xeito que Iahveh desistiu do mal que pronunciara contra eles? Nós, pois, estamos a cometer un grande mal contra nós mesmos.²⁰E houbo tamén un home que profetizou no nome de Iahveh, Urías, fillo de Semías de Quiriat-Xearim, que profetizou contra esta cidade e contra esta terra palabras semellantes a todas as de Xeremías. ²¹Cando o rei Ioacim e tódolos seus valentes e tódolos príncipes escoitaron as súas palabras, o rei procurou matalo; pero cando Urías soubo diso, tivo medo, e fuxiu a Exipto.²²Entón o rei Ioacim mandou homes a Exipto: a Elnatán, fillo de Acbor, e a outros homes con el, a Exipto. ²³E trouxeron a Urías de Exipto e levárono ao rei Ioacim, quen o matou á espada e botou o seu cadáver nos sepulcros dos fillos do pobo. ²⁴Entón Ahicam, fillo de Safán, fíxose cargo de Xeremías, de maneira que non foi entregado nas mans do pobo para que lle deran morte.

Chapter 27

¹No comezo do reinado de Sedequías, fillo de Iosías, rei de Xudá, veu esta palabra de parte de Iahveh a Xeremías, dicindo: ²Así me di Iahveh: -Faite cabestros e xugos e ponos ao teu pescozo, ³e manda palabra ao rei de Edom, ao rei de Moab, ao rei dos fillos de Amón, ao rei de Tiro e ao rei de Sidón por medio dos mensaxeiros que veñen a Xerusalém a ver a Sedequías, rei de Xudá. ⁴E encargaraslles aos seus señores: así di Iahveh dos exércitos, o Deus de Israel, así diredes aos vosos señores:⁵Eu fixen a terra, as persoas e os animais que están sobre a terra co meu gran poder e co meu brazo estendido, e doulla a quen Eu queira. ⁶E agora Eu puxen todas estas terras nas mans de meu servo Nabucodonosor, rei de Babilonia, meu servo, e deille tamén as bestas do campo para que lle sirvan. ⁷E serviranlle tódalas nacións, a el, ao seu fillo, e ao fillo do seu fillo, ata que chegue tamén a hora á súa propia terra; entón moitas nacións e grandes reis farano o seu servo.⁸E acontecerá que a nación ou o reino que non sirva a Nabucodonosor, rei de Babilonia, e que non poña o seu pescozo baixo o xugo do rei de Babilonia, coa espada, coa fame e coa pestilencia castigarei a esa nación, di Iahveh, ata que a destrúa pola súa man.⁹Vós, pois, non escoitedes os vosos profetas, os vosos adiviños, os vosos soñadores, os vosos agoireiros nin os vosos bruxos que vos falan, dicindo: non serviredes o rei de Babilonia! ¹⁰Porque eles profetízanvos mentira, para vos afastar da vosa terra, e para que Eu vos expulse e perezades. ¹¹Pero a nación que poña o seu pescozo baixo o xugo do rei de Babilonia e lle sirva, farei que permaneza na súa terra - di Iahveh - e cultivaraa e habitará nela.¹²E a Sedequías, rei de Xudá, falei conforme a todas estas palabras, dicindo: -Poñede o voso pescozo baixo o xugo do rei de Babilonia, e servídeo a el e ao seu pobo, e viviredes! ¹³Por que ides morrer, ti e o teu pobo, pola espada, a fame e a pestilencia, tal como falou Iahveh da nación que non queira servir o rei de Babilonia?¹⁴Non escoitedes, pois, as palabras dos profetas que vos falan, dicindo: non serviredes o rei de Babilonia! Porque vos profetizan mentira. ¹⁵Eu non os mandei - di Iahveh - e eles profetizan mentira no meu nome, para que Eu vos expulse e perezades vós e os profetas que vos profetizan.¹⁸¹⁶Aos sacerdotes e a todo este pobo, faleilles dicindo: -Así di Iahveh: non escoitedes as palabras dos vosos profetas que vos profetizan, dicindo: velaquí, os utensilios da casa de Iahveh serán devoltos axiña de Babilonia! Porque eles profetízanvos mentira. ¹⁷Non os escoitedes; servide o rei de Babilonia e viviredes, e esta cidade non ha quedar desolada. Mais se eles son profetas, e se a palabra de Iahveh está con eles, que intercedan agora a Iahveh dos exércitos para que os utensilios que quedan na casa de Iahveh, na casa do rei de Xudá e en Xerusalém, non sexan levados a Babilonia.¹⁹Porque así di Iahveh dos exércitos sobre as columnas, o mar, os pedestais e os demais utensilios que quedan nesta cidade, ²⁰os que non colleu Nabucodonosor, rei de Babilonia, cando levou ao deserto a Ieconías, fillo de Ioacim, rei de Xudá, de Xerusalém á Babilonia con tódolos nobres de Xudá e de Xerusalém.²¹Si, así di Iahveh dos exércitos, o Deus de Israel, sobre os utensilios que quedan na casa de Iahveh, na casa do rei de Xudá e en Xerusalém: ²²- Serán levados a Babilonia, e alí quedarán ata o día no que Eu me lembre deles -di Iahveh- entón traereinos e devolvereinos a este lugar.

Chapter 28

¹Naquel mesmo ano, no comezo do reinado de Sedequías, rei de Xudá, no quinto mes do ano cuarto, o profeta Ananías, fillo de Azur, que era de Gabón, faloume na casa de Iahveh en presenza dos sacerdotes e de todo o pobo, dicindo: ²Así di Iahveh dos exércitos, o Deus de Israel: "Quebrei o xugo do rei de Babilonia!³Dentro de dous anos farei volver a este lugar todos os utensilios da casa de Iahveh, que Nabucodonosor, rei de Babilonia, colleu deste lugar e levou a Babilonia. ⁴E a Ieconías, fillo de Ioacim, rei de Xudá, e a tódolos exiliados de Xudá que foron a Babilonia, Eu fareinos volver a este lugar -di Iahveh- porque quebrarei o xugo do rei de Babilonia.⁵O profeta Xeremías respondeu ao profeta Hananías en presenza dos sacerdotes e en presenza de todo o pobo que estaba de pé na casa de Iahveh; ⁶e o profeta Xeremías dixo: -Amén, así o faga Iahveh! Cumpra Iahveh as túas palabras, que profetizaches para que sexan devoltos os utensilios da casa de Iahveh e volvan todos os exiliados de Babilonia a este lugar. ⁷Pero escoita agora esta palabra que vou falar aos teus ouvidos e aos ouvidos de todo o pobo:⁸Os profetas que foron antes de min e antes de ti dende a antigüidade, profetizaron guerra, calamidade e pestilencia contra moitas terras e contra grandes reinos. ⁹Se un profeta profetiza paz, cando se cumpra a palabra do profeta, entón ese profeta será coñecido como aquel a quen Iahveh en verdade mandou.¹⁰Entón o profeta Ananías quitou o xugo do pescozo do profeta Xeremías e partiuno. ¹¹E Ananías falou en presenza de todo o pobo, dicindo: -Así di Iahveh: deste xeito quebrarei o xugo de Nabucodonosor, rei de Babilonia, dentro de dous anos, do pescozo de tódalas nacións. E o profeta Xeremías foise polo seu camiño.¹²Entón veu a Xeremías a palabra de Iahveh, despois de que Ananías quebrara o xugo do pescozo do profeta Xeremías, dicindo: ¹³Vai e fala a Hananías, e dille: -Así di Iahveh: quebraches xugos de madeira, pero no seu lugar farás xugos de ferro! ¹⁴Porque así di Iahveh dos exércitos, o Deus de Israel: "Puxen xugo de ferro sobre o pescozo de tódalas nacións, para que sirvan a Nabucodonosor, rei de Babilonia, e elas han servilo. E deille tamén as bestas do campo."¹⁵E o profeta Xeremías dixo ao profeta Hananías: -Escoita agora, Hananías, Iahveh non te mandou, e ti fixeches que este pobo confíe nunha mentira. ¹⁶Por tanto, así di Iahveh: "Velaí, voute quitar de sobre a face da terra. Este ano morrerás, porque aconsellaches a rebelión contra Iahveh." ¹⁷E morreu o profeta Hananías ese mesmo ano, no sétimo mes.

Chapter 29

¹Estas son as palabras da carta que o profeta Xeremías mandou dende Xerusalém ao resto dos anciáns do deserto, aos sacerdotes, aos profetas e a todo o pobo que Nabucodonosor levara deportados de Xerusalém á Babilonia. ²(Isto aconteceu despois de saír de Xerusalém o rei Ieconías e a raíña nai, os oficiais do tribunal, os príncipes de Xudá e de Xerusalém, os artesáns e os ferreiros). ³A carta foi enviada pola man de Elasa, fillo de Safán, e por Iemarías, fillo de Hilcias, a quen Sedequías, rei de Xudá, mandou a Babilonia, a Nabucodonosor, rei de Babilonia, dicindo:⁴Así di Iahveh dos exércitos, o Deus de Israel, a todos os exiliados que mandei ao desterro de Xerusalém á Babilonia: ⁵Edificade casas e habitádeas, plantade hortas e comede do seu froito.⁶Tomade mulleres e enxendrade fillos e fillas, tomade mulleres para os vosos fillos e dádelles as vosas fillas a maridos para que dean a luz fillos e fillas, e multiplicádevos alí e non diminuades. ⁷E buscade o benestar da cidade onde vos desterrei, e rogade a Iahveh por ela; porque no seu benestar teredes ben.⁸Porque así di Iahveh dos exércitos, o Deus de Israel: -Non vos enganen os vosos profetas que están no medio de vós, nin os vosos adiviños, nin escoitedes os soños que soñan. ⁹Porque profetízanvos falsamente no meu nome; Eu non os mandei, di Iahveh.¹⁰Pois así di Iahveh: "Cando se lle cumpran en Babilonia setenta anos, Eu heivos visitar e cumprirei a miña boa palabra de facervos volver a este lugar. ¹¹Porque Eu sei os plans que teño para vós - di Iahveh - plans de paz e non de calamidade, para darvos un futuro e unha esperanza.¹²Invocarédesme, e viredes a rogarme, e Eu escoitareivos. ¹³Buscarédesme e atoparédesme, cando me busquedes con todo o corazón. ¹⁴Si, deixareime atopar por vós - di Iahveh - e restaurarei o voso benestar e reunireivos de tódalas nacións e de tódolos lugares onde vos expulsei e traereivos de novo ao lugar de onde vos mandei ao deserto, di Iahveh.¹⁵Por canto dixestes: "Iahveh levantounos profetas en Babilonia," ¹⁶(pois así di Iahveh sobre o rei que senta sobre o trono de David, e sobre todo o pobo que vive nesta cidade, os vosos irmáns que non foron con vós ao deserto), ¹⁷así di Iahveh dos exércitos: "Velaquí, Eu mando contra eles a espada, a fame e a pestilencia, e poñereinos coma figos malos que de apodrentos non se poden comer.¹⁸Perseguireinos coa espada, coa fame e coa pestilencia, e fareinos motivo de espanto para todos os reinos da terra, para que sexan maldición, terror, burla e aldraxe entre tódalas nacións onde os arroxei, ¹⁹porque non escoitaron as miñas palabras que lles mandei repetidamente por medio dos meus servos os profetas; pero non escoitastes - di Iahveh.²⁰Escoitade, pois, a palabra de Iahveh, vós todos os exiliados, a quen expulsei de Xerusalém á Babilonia! ²¹Así di Iahveh dos exércitos, o Deus de Israel, sobre Acab, fillo de Colías, e sobre Sedequías, fillo de Maasías, que vos profetizan mentira no meu nome: velaí, entregareinos en mans de Nabucodonosor, rei de Babilonia, e el haos matar diante dos vosos ollos.²²E eles serán a orixe desta maldición que se escoitará entre todos os exiliados de Xudá que están en Babilonia, dicindo: que Iahveh te faga coma a Sedequías e coma a Acab, a quen o rei de Babilonia asou ao lume! ²³Porque actuaron insensatamente en Israel, cometeron adulterio coas mulleres do seu próximo e falaron no meu nome palabras falsas que non lles mandei. Seino e dou testemuña, di Iahveh .²⁴E a Semías o nehelamita falarás, dicindo: ²⁵Así di Iahveh dos exércitos, o Deus de Israel: -Porque mandaches cartas no teu nome a todo o pobo que está en Xerusalém, e ao sacerdote Sofonías, fillo de Maasías, e a tódolos sacerdotes, dicindo a Sofonías: ²⁶Iahveh púxote por sacerdote en lugar do sacerdote Ioiadá, para estar a cargo na casa de Iahveh de todo o que se desmande e que profetice, a fin de que o poñas na cadea e no cepo.²⁷Entón, por que non reprendiches a Xeremías de Anatot que vos profetiza? ²⁸Porque el mandounos mensaxe a Babilonia, dicindo: "O cativerio será longo; edificade casas e habitádeas, plantade hortas e comede do seu froito." ²⁹E Sofonías o sacerdote leu esta carta a ouvidos do profeta Xeremías,³⁰e a palabra de Iahveh veu a Xeremías, dicindo: ³¹"Manda mensaxe a tódolos exiliados, dicindo: así di Iahveh sobre Semaías o nehelamita: porque Semaías vos profetizou sen que Eu o mandara, e vos fixo confiar nunha mentira, ³²por tanto, así di Iahveh: "Velaí, vou castigar a Semaías o nehelamita e a súa descendencia; non terá a ninguén que habite no medio deste pobo, nin verá o ben que vou facer ao meu pobo, di Iahveh, porque predicou rebelión contra Iahveh.

Chapter 30

¹Palabra que veu a Xeremías de parte de Iahveh, dicindo: ²Así di Iahveh, Deus de Israel: -Escribe nun libro tódalas palabras que che falei. ³Porque, velaí, veñen días, di Iahveh, cando restaurarei o benestar do meu pobo, Israel e Xudá. Tamén os farei volver á terra que dei aos seus pais, e han disfrutala.⁴Estas son as palabras que Iahveh falou sobre Israel e Xudá: ⁵Así di Iahveh: "Oín voces de terror, de pánico, e non de paz!⁶Preguntade agora, e vede se dá a luz o varón. Entón por que vexo a tódolos homes coas mans sobre os seus lombos, coma muller de parto e os seus rostros pálidos e cheos de medo? ⁷Ai! Porque grande é aquel día, non hai outro semellante a el; é tempo de anguria para Xacob, pero dela será librado.⁸Acontecerá naquel día - di Iahveh dos exércitos - que quebrarei o xugo do seu pescozo e racharei os cabestros, e os estranxeiros non volverán a sometelos a escravitude, ⁹senón que servirán a Iahveh o seu Deus, e a David o seu rei, a quen Eu levantarei para eles.¹⁰Así que ti non temas, o meu servo Xacob - di Iahveh - non teñas temor, Israel; porque velaí, salvareite de lugar remoto, e á túa descendencia da terra da súa catividade. E Xacob volverá, e estará acougado e seguro, e non haberá quen o espante. ¹¹Porque Eu estou contigo - di Iahveh - para salvarte; pois rematarei con tódalas nacións entre as que te dispersei, pero a ti non te hei destruír, senón que te castigarei con xustiza; de ningunha maneira te deixarei sen castigo.¹²Porque así di Iahveh: "Incurable é o teu quebranto, e grave a túa ferida. ¹³Non hai quen defenda a túa causa; para a túa chaga hai cura, dolorosa é a túa ferida.¹⁴Todos os teus amantes esquecéronse de ti e xa non te buscan; porque feríronte coa ferida do inimigo, co castigo do inimigo cruel, polo grande que é a túa iniquidade e o numerosos que son os teus pecados. ¹⁵Por que te laias por mor da túa ferida? A túa dor é incurable. Pola grandeza da túa iniquidade e o grande número dos teus pecados, fixenches isto.¹⁶Por tanto, todos os que te devoran serán devorados, e todos os teus adversarios, todos eles, irán ao cativerio; todos os que te saqueen serán saqueados, e todos os que te despoxen serán despoxados. ¹⁷Porque Eu restaurarei a túa saúde, e sandareite das túas feridas - di Iahveh - porque te chamaron repudiada, dicindo: esta é Sión, ninguén se preocupa por ela!¹⁸Así di Iahveh: "Velaí, restaurarei o benestar das tendas de Xacob, e terei misericordia das súas moradas; a cidade será reedificada sobre as súas ruínas, e o pazo será asentado onde lle pertence. ¹⁹Sairá deles cantiga de agradecemento e a voz dos que se divirten; multiplicareinos e non diminuirán, honrareinos e non serán menosprezados.²⁰E serán os seus fillos coma antes, a súa congregación diante de min será confirmada, e Eu castigarei a todos os seus opresores. ²¹Dela sairá un príncipe, dela sairá o seu xefe, e Eu atraereino ata min. Quen, de non ser así, tería valor para arriscarse a achegarse a min? Di Iahveh. ²²E vós seredes o meu pobo, e Eu serei o voso Deus.²³Velaí, a tempestade de Iahveh saíu con furor; unha tempestade devastadora descargará sobre a cabeza dos malvados. ²⁴A ira ardente de Iahveh non terá acougo ata que faga e cumpra os propósitos do seu corazón; nos últimos días entenderedes isto.

Chapter 31

¹Naquel tempo - di Iahveh - Eu serei o Deus de tódalas familias de Israel, e eles serán o meu pobo. ²Así di Iahveh: "O pobo que fuxiu da espada atopou graza no deserto, Israel vai á procura do seu descanso. ³De lonxe aparecéuselle Iahveh dicíndolle: "Ameite con amor eterno, por iso te atraín coa miña misericordia."⁴De novo hei de te edificar, e serás reedificada, virxe de Israel; de novo tomarás os teus pandeiros, e sairás bailando chea de ledicia. ⁵De novo plantarás viñas nos montes de Samaria, e os que plantan colleitaranas. ⁶Porque haberá un día no que berrarán os gardas na rexión montañosa de Efraín: Erguédevos e subamos a Sión, a Iahveh o noso Deus!⁷Porque así di Iahveh: Berrade cheos de xúbilo por Xacob! Dade voces pola primeira das nacións! Proclamade, louvade, e dicide: Iahveh, salvou o seu pobo, o remanente de Israel!⁸Velaí, Eu fágovos volver do país do norte, e reunireinos dos confíns da terra, e con eles os cegos e os coxos, a muller embarazada e tamén a que está a dar a luz; unha gran compañía volverá aquí. ⁹Marcharon chorando, mais fareinos volver cheos de consolo; fareinos camiñar xunto a arroios de augas, por camiño recto no que non tropezarán; porque Eu son un pai para Israel, e Efraín é o meu primoxénito.¹⁰Escoitade nacións, a palabra de Iahveh, anunciádea nas costas de lonxe, e dicide: "O que dispersou a Israel vaino reunir e gardar coma un pastor o seu rabaño." ¹¹Porque Iahveh rescatou a Xacob, e rescatouno de mans máis fortes ca el.¹²Virán e berrarán de gozo no alto de Sión, e radiarán de ledicia pola bondade de Iahveh: polo gran, polo viño e polo aceite, e polas crías das ovellas e das vacas. A súa alma será coma horta regada, e nunca máis languidecerán.¹³Entón alegrarase a virxe danzando, e os mozos e os anciáns xuntos, porque cambiarei o seu loito en ledicia, consolareinos e alegrareinos da súa tristura. ¹⁴E encherei con abundancia a alma dos sacerdotes, e o meu pobo será saciado da miña bondade, di Iahveh.¹⁵Así di Iahveh: "Sentiuse un berro en Ramá, lamentos e choros amargos. Raquel chora polos seus fillos, e rexeita ser consolada, porque os seus fillos pereceron.¹⁶Así di Iahveh: Reprende a túa voz do pranto, e os teus ollos das bágoas, porque hai pago para o teu traballo -di Iahveh- pois volverán da terra do inimigo. ¹⁷E hai esperanza para o teu futuro - di Iahveh - os fillos volverán á súa propia terrra.¹⁸Escoitei atentamente o lamento de Efraín: azoutáchesme, e fun castigado coma becerro indómito. Faime volver para que sexa restaurado, pois ti, Iahveh, es o meu Deus. ¹⁹Porque despois de afastarme, arrepentinme, e despois de que comprendín a miña falta, deime golpes na man; avergoñéime e tamén me humillei, porque levaba a aldraxe da miña mocidade. ²⁰Non é Efraín o meu fillo amado? Non é un neno precioso para min? Pois aínda cando o reprendo, lémbrome del con tenrura, as miñas entrañas conmóvense e xurde a compaixón, di Iahveh.²¹Levanta para ti sinais, coloca campamentos altos; fai caso da calzada, do camiño no que andaches. Volve, virxe de Israel, volve a estas túas cidades! ²²Ata cando andarás errante, filla infiel? Porque Iahveh vai crear algo novo na terra: a muller rondará o home.²³Así di Iahveh dos exércitos, o Deus de Israel: Unha vez máis falarán esta palabra na terra de Xudá e nas súas cidades, cando Eu faga volver os exiliados: Iahveh te bendiga, morada de xustiza, monte santo! ²⁴En Xudá e tódalas súas cidades, os xornaleiros e os que van cos rabaños vivirán xuntos. ²⁵Porque Eu hei satisfacer a alma cansada e saciarei a toda alma atribulada. ²⁶Nisto espertei e mirei, e o meu sono foi agradable.²⁷"Velaí, veñen días - di Iahveh - en que sementarei a casa de Israel e a casa de Xudá de semente de home e de semente de animal. ²⁸E como velei sobre eles para arrincar e para derrubar, para dispersar, para destruír e para traer calamidade, así velarei sobre eles para edificar e para plantar - di Iahveh.²⁹Naqueles días non dirán máis: os pais comeron uvas amargas, e os dentes dos fillos tiveron denteira, ³⁰senón que cada un pola súa propia maldade morrerá; os dentes de toda persoa que coma uvas amargas terán denteira.³¹"Velaí, veñen días - di Iahveh, nos que farei coa casa de Israel e coa casa de Xudá un novo pacto, ³²non como o pacto que fixen cos seus pais o día que os tomei da man para sacalos da terra de Exipto, o meu pacto que eles quebraron, aínda que Eu fun un marido para eles, di Iahveh;³³Por iso este é o pacto que farei coa casa de Israel despois daqueles días, di Iahveh, porei a miña lei dentro deles, e escribireina nos seus corazóns; e Eu serei o seu Deus e eles serán o meu pobo. ³⁴E non terán que ensinar máis cada un o seu próximo e cada un a seu irmán, dicindo: coñece a Iahveh! Porque todos me coñecerán, dende o máis pequeno deles ata o máis grande, di Iahveh, pois perdoarei a súa maldade, e non lembrarei máis o seu pecado.³⁵Así di Iahveh, o que estableceu o sol para a luz do día, e as leis da lúa e das estrelas para a luz da noite, o que remexe o mar para que bramen as súas ondas; Iahveh dos exércitos é o seu nome: ³⁶Se se afastaran estas leis da miña presenza -di Iahveh- tamén a descendencia de Israel deixará de ser nación diante de min para sempre.³⁷Así di Iahveh: "Se os ceos enriba se puidesen medir, e se se puidesen explorar embaixo os alicerces da terra, tamén Eu rexeitaría toda a descendencia de Israel por todo o que fixeron, di Iahveh.³⁸"Velaí, veñen días - di Iahveh - en que a cidade será reedificada para Iahveh, dende a torre de Hananeel ata a porta do Ángulo. ³⁹E o cordel de medir sairá directo ata o outeiro de Gareb, e virará ata Goa. ⁴⁰E todo o val dos cadáveres e das cinzas, e tódolos campos ata o arroio Cedrón, ata a esquina da porta dos cabalos cara o oriente, estarán consagrados a Iahveh. A cidade nunca máis será devastada nin destruída.

Chapter 32

¹Palabra que veu a Xeremías de parte de Iahveh no ano décimo de Sedequías, rei de Xudá, que foi o ano décimo oitavo de Nabucodonosor. ²Naquel tempo o exército do rei de Babilonia tiña sitiado a Xerusalém, e o profeta Xeremías estaba encerrado no patio da garda, que estaba na casa do rei de Xudá,³porque Sedequías, rei de Xudá, foi quen de encerralo, acusándoo: - Ti profetizas, dicindo: así di Iahveh: velaí, vou entregar esta cidade nas mans do rei de Babilonia, para que a conquiste. ⁴Sedequías, rei de Xudá, non fuxirá da man dos caldeos, senón que certamente será entregado nas mans do rei de Babilonia que falará con el cara a cara, e os seus ollos verán os ollos del; ⁵e el levará a Sedequías a Babilonia, e estará alí ata que Eu o visite. Se loitades contra os caldeos, non teredes éxito, di Iahveh⁶E Xeremías dixo: -Veu a min a palabra de Iahveh, dicindo: ⁷Velaí, Hanameel, fillo do teu tío Salum, vén a ti, dicindo: merca o campo que teño en Anatot, porque ti tes o dereito de rescate para mercalo.⁸E veu onda min Hanameel, fillo do meu tío, ao patio da garda conforme a palabra de Iahveh, e díxome: -Rógoche que merques o campo que teño en Anatot, que está na terra de Benxamín, porque ti tes o dereito de posesión e o rescate é teu; mercao para ti. Entón comprendín que esta era a palabra de Iahveh. ⁹E merquei a Hanameel, fillo do meu tío, o campo que estaba en Anatot, e pesei a prata, dezasete siclos de prata.¹⁰Escribín o contrato e púxenlle un selo, fíxeno certificar con testemuñas, e pesei a prata na balanza. ¹¹Logo tomei o contrato de venda, a copia selada segundo o dereito e o costume, e tamén a copia aberta; ¹²e deille a escritura da propiedade a Baruc, fillo de Nerías, fillo de Maasías, en presenza de Hanameel, fillo do meu tío, en presenza das testemuñas que firmaron a escritura da propiedade e diante de todos os xudeus que se atopaban no patio do cárcere.¹³E dei orde a Baruc en presenza deles, dicindo: ¹⁴-Así di Iahveh dos exércitos, o Deus de Israel: -Toma estas escrituras, esta escritura da propiedade selada e esta escritura aberta, e gárdaas nun vaso de barro para que se conserven por moito tempo. ¹⁵Porque así di Iahveh dos exércitos, o Deus de Israel: “Aínda se mercaran casas, campos e viñas nesta terra.”¹⁶Entón orei a Iahveh, despois de dar a escritura da propiedade a Baruc, fillo de Nerías, dicindo: ¹⁷-Ai, Iahveh Deus! Velaí que ti fixeches os ceos e a terra co teu gran poder e co teu brazo estendido; nada é demasiado difícil para ti, ¹⁸que amosas misericordia a milleiros, pero que castigas a maldade dos pais nos seus fillos despois deles, Oi Deus grande e poderoso, Iahveh dos exércitos é o seu nome;¹⁹grande en consello e poderoso en obras, os seus ollos están abertos sobre todos os camiños dos fillos dos homes, para dar a cada un conforme os seus camiños e conforme o froito das súas obras. ²⁰Ti fixeches sinais e portentos en Exipto, lembrados ata hoxe en Israel e entre todas as nacións; fixécheste un renome, como se ve hoxe. ²¹E sacaches o teu pobo Israel da terra de Exipto con sinais e portentos, con man forte e con brazo estendido e con fazañas terribles,²²e decheslle esta terra, que xuraches dar aos seus pais, terra da que flúe leite e mel. ²³E eles entraron e tomaron posesión dela, pero non obedeceron a túa voz nin camiñaron na túa lei. Non fixeron nada de todo o que lles mandaches facer; por iso ti fixeches vir sobre eles toda esta calamidade.²⁴Velaí, as torres de asalto chegan á cidade para conquistala, e a cidade vai ser entregada nas mans dos caldeos que pelexan contra ela, por mor da espada, a fame e a pestilencia. Aconteceu tal como anunciaches, e ti estás a velo. ²⁵E ti, Iahveh Deus disme: "Merca o campo con cartos, e chama as testemuñas; aínda que a cidade sexa entregada nas mans dos caldeos?²⁶Entón veu a palabra de Iahveh a Xeremías, dicindo: ²⁷Velaí, Eu son Iahveh, o Deus de toda carne, haberá cousa imposible para min? ²⁸Polo tanto, así di Iahveh: "Velaquí, entregarei esta cidade nas mans dos caldeos e nas mans de Nabucodonosor, rei de Babilonia, e el ha tomala.²⁹E entrarán os caldeos que atacan esta cidade, e prenderanlle lume e queimarana, xunto coas casas nas que ofreceron incenso a Baal sobre as súas terrazas e derramaron libación a outros deuses para provocarme ira. ³⁰Porque os fillos de Israel e os fillos de Xudá só fixeron o malo aos meus ollos dende a súa mocidade; en verdade os fillos de Israel non fixeron máis ca provocarme a ira coa obra das súas mans -di Iahveh-³¹Porque motivo da miña ira e do meu furor foi esta cidade para min, dende o día en que a edificaron ata hoxe, de xeito que será quitada da miña presenza ³²por todo o mal que os fillos de Israel e os fillos de Xudá fixeron para provocarme a ira, eles, os seus reis, os seus príncipes, os seus sacerdotes, os seus profetas, os xudeos e os habitantes de Xerusalém.³³Eles déronme as costas, e non o rostro; aínda que lles ensinaba dende o abrente, unha e outra vez, non escoitaron nin aceptaron corrección, ³⁴senón que puxeron as súas abominacións na casa que é chamada polo meu nome, profanándoa. ³⁵E edificaron os lugares altos de Baal que están no val de Ben-Hinom, para facer pasar polo lume os seus fillos e as súas fillas en honra de Moloc, o que Eu nunca lles mandara, nin me pasou pola mente que eles cometesen esta abominación, para facer que Xudá pecara.³⁶Agora pois, así di Iahveh, Deus de Israel, en canto a esta cidade da que vós dicides: vai ser entregada nas mans do rei de Babilonia pola espada, pola fame e pola pestilencia. ³⁷Velaí que os reunirei de tódalas terras ás que os botei na miña ira, no meu furor e na miña grande indignación, e fareinos volver a este lugar e fareinos vivir seguros.³⁸Eles serán o meu pobo, e Eu serei o seu Deus; ³⁹e dareilles un só corazón e un só camiño, para que me teman sempre, para ben deles e dos seus fillos despois deles. ⁴⁰Farei con eles un pacto eterno, e non me afastarei deles, para facerlles ben, e infundirei o meu temor nos seus corazóns para que non se afasten de min.⁴¹Heime compracer neles facéndolles ben, e certamente heinos plantar nesta terra, con todo o meu corazón e con toda a miña alma. ⁴²Porque así di Iahveh: "Como trouxen a este pobo toda esta gran calamidade así vou traer sobre eles todo o ben que lles prometín.⁴³E mercaranse campos nesta terra da que vós dicides: é unha desolación, sen persoas nin animais; entregada está nas mans dos caldeos. ⁴⁴A xente mercará campos por cartos, firmará e selará escrituras e chamará a testemuñas, na terra de Benxamín, nos arredores de Xerusalém, nas cidades de Xudá, nas cidades da rexión montañosa, nas cidades da chaira e nas cidades do Neguev. Eu farei volver os seus cativos, di Iahveh.

Chapter 33

¹Veu a palabra de Iahveh a Xeremías por segunda vez, mentres el aínda estaba detido no patio da garda, dicindo: ²Así di Iahveh que fixo a terra, Iahveh que a formou para establecela; Iahveh é o seu nome: ³"Chámame, e Eu respondereiche e revelareiche cousas grandes e inaccesibles, que ti non coñeces."⁴Porque así di Iahveh, Deus de Israel, sobre as casas desta cidade e sobre as casas dos reis de Xudá que foron derrubadas para construír defensas contra as torres de asalto e contra a espada: ⁵Agora veñen a pelexar contra ela os caldeos enchéndoas cos cadáveres dos homes que ferín na miña ira e no meu furor, pois eu agochara o meu rostro desta cidade por mor de toda a súa maldade,⁶velaí, Eu mesmo traerei saúde e sanidade; sandareinos e revelareilles a abundacia de paz e de verdade. ⁷Farei volver aos cativos de Xudá e os cativos de Israel e restablecereinos coma no principio. ⁸Limpareinos de toda a maldade que cometeron contra min, e perdoarei tódalas iniquidades coas que pecaron contra min e coas que transgrediron os meus mandamentos. ⁹E a cidade será para min un nome de gozo, de loanza e de gloria diante de tódalas nacións da terra, que escoitarán de todo o ben que lle fago, e temerán e tremerán por mor de todo o ben e de toda a paz que lle dou.¹⁰Así di Iahveh: "Neste lugar, do que vós dicides: está desolado, sen persoas nin animais, nas cidades de Xudá e nas rúas de Xerusalém que están desoladas, sen persoas, sen habitantes e sen animais, hase sentir de novo ¹¹a voz de gozo e voz de ledicia, a voz do noivo e a voz da noiva, a voz dos que din: dade grazas a Iahveh dos exércitos, porque Iahveh é bo, porque a súa misericordia é para sempre; e dos que traen ofrenda de acción de grazas á casa de Iahveh. Porque volverei a traer os cativos da terra coma no principio, di Iahveh.¹²Así di Iahveh dos exércitos: "Neste lugar deserto, sen persoas nin animais, e en tódalas súas cidades, haberá de novo morada de pastores que fagan descansar os seus rabaños. ¹³Nas cidades da rexión montañosa, nas cidades da chaira, nas cidades do Neguev, na terra de Benxamín, nos arredores de Xerusalém e nas cidades de Xudá, volverán pasar as ovellas baixo as mans do que as conta, di Iahveh.¹⁴"Velaí, veñen días - di Iahveh - en que cumprirei a boa palabra que falei á casa de Israel e á casa de Xudá. ¹⁵Naqueles días e naquel tempo farei abrollar de David un xermolo xusto, e El fará xuízo e xustiza na terra. ¹⁶Naqueles días Xudá estará salvo, e Xerusalém vivirá segura, e este é o nome con que será chamada: Iahveh, é a nosa xustiza.¹⁷Porque así di Iahveh: "Nunca lle faltará a David quen sente sobre o trono da casa de Israel; ¹⁸nin lles ha faltar aos sacerdotes e os levitas un home que ofreza diante de min o holocausto e prenda a ofrenda, e que faga o sacrificio todolos días.¹⁹Veu a palabra de Iahveh a Xeremías, dicindo: ²⁰Así di Iahveh: "Se puidésedes quebrantar o meu pacto co día e o meu pacto coa noite, de modo que o día e a noite non aparezan ao seu tempo, ²¹entón tamén podería quebrarse o meu pacto co meu servo David, e el non tería fillo para reinar sobre o seu trono cos levitas e sacerdotes, os meus ministros. ²²Como non se pode contar o exército do ceo, nin se pode medir a area do mar, así multiplicarei a descendencia do meu servo David e dos levitas que me serven.²³Veu a palabra de Iahveh a Xeremías, dicindo: ²⁴Non ouviches o que este pobo falou, dicindo: as dúas familias que Iahveh escolleu, rexeitounas? Deste xeito desprezan o meu pobo, xa non son unha nación aos seus ollos.²⁵Así di Iahveh: como é certo que creei o día e a noite e establecín os ceos e a terra, ²⁶tamén é certo que non rexeitarei a descendencia de Xacob e do meu servo David, deixando de tomar da súa descendencia quen goberne sobre a descendencia de Abraham, de Isaac e de Xacob. Porque Eu restauro o seu benestar e teño misericordia deles.

Chapter 34

¹Palabra que veu a Xeremías de parte de Iahveh, cando Nabucodonosor, rei de Babilonia, e todo o seu exército e tódolos reinos da terra que estaban baixo o seu dominio e tódolos pobos pelexaban contra Xerusalém e contra tódalas súas cidades: ²Así di Iahveh, Deus de Israel: -Vai e fala a Sedequías, rei de Xudá, e dille: así di Iahveh: Eu entrego esta cidade nas mans do rei de Babilonia para que lle prenda lume. ³E ti non fuxirás da súa man, senón que serás capturado e entregado na súa man; os teus ollos verán os ollos do rei de Babilonia, e el falará contigo cara a cara, e irás a Babilonia.⁴Con todo, escoita a palabra de Iahveh, Sedequías, rei de Xudá. Así di Iahveh de ti: non morrerás á espada; ⁵en paz morrerás. Como queimaron especias polos teus pais, os reis anteriores que te precederon, así queimarán especias por ti, e dirán: Ai, señor! farán lamentación por ti: porque Eu falei esta palabra, di Iahveh.⁶Entón o profeta Xeremías falou a Sedequías, rei de Xudá, todas estas palabras en Xerusalém ⁷mentres o exército do rei de Babilonia loitaba contra Xerusalém e contra tódalas cidades que quedaban en Xudá, é dicir, Laquis e Azeca, pois só estas quedaban como cidades fortificadas entre as cidades de Xudá.⁸Palabra que veu a Xeremías de parte de Iahveh, despois de que o rei Sedequías fixera un pacto con todo o pobo que había en Xerusalém para promulgar unha remisión: ⁹que cada un tiña que poñer en liberdade o seu servo hebreo e a súa serva hebrea, para que ninguén retivese a un xudeu, seu irmán, en servidume.¹⁰E obedeceron todos os oficiais e todo o pobo que entraran no pacto, de que cada un deixara en liberdade o seu servo e a cadansúa serva, de modo que ninguén os mantivera máis en servidume; obedeceron e puxéronos en liberdade. ¹¹Pero despois arrepentíronse e volveron tomar os servos e as servas a quen deixaran en liberdade, e reducíronos a servidume como servos e como servas.¹²Entón veu a palabra de Iahveh a Xeremías, dicindo: ¹³Así di Iahveh, Deus de Israel: -Eu fixen un pacto cos vosos pais o día que os saquei da terra de Exipto, da casa de servidume, dicindo: ¹⁴Ao cabo de sete anos cada un de vós poñerá en liberdade o irmán hebreo que se lle vendeu e que lle serviu por seis anos, e deixarao ir libre; pero os vosos pais non me escoitaron, nin inclinaron o seu ouvido.¹⁵Aínda que recientemente vos arrepentistes e fixestes o que é recto aos meus ollos, proclamando cada un liberdade para o seu próximo, facendo un pacto diante de min na casa que é chamada polo meu nome, ¹⁶agora volvéstesvos atrás e profanastes o meu nome, e tomastes de novo cada un o seu servo e cada un a súa serva, a quen deixastes libres segundo o seu desexo, e reducístelos a servidume como servos e como servas.¹⁷Por tanto, así di Iahveh: -Vós non me obedecestes proclamando liberdade cada un para seu irmán e cada un para seu próximo. Velaí, proclamo contra vós liberdade á espada, á pestilencia e á fame; e farei de vós motivo de afrenta para todos os reinos da terra, di Iahveh. ¹⁸E entregarei aos homes que transgrediron o meu pacto, que non cumpriron as palabras do pacto que fixeron diante de min, cando cortaron en dous o becerro e pasaron entre os anacos, ¹⁹aos oficiais de Xudá, aos oficiais de Xerusalém, aos oficiais do tribunal, aos sacerdotes e a todo o pobo da terra que pasaron polo medio dos anacos do becerro;²⁰e entregareinos nas mans dos seus inimigos e nas mans dos que buscan a súa vida. Os seus cadáveres servirán de comida para as aves do ceo e para as bestas da terra. ²¹E a Sedequías, rei de Xudá, e aos seus oficiais entregareinos nas mans dos seus inimigos, nas mans dos que buscan a súa vida e nas mans do exército do rei de Babilonia, que se retirou de vós. ²²Velaí, darei ordes - di Iahveh - e fareinos volver a esta cidade, e pelexarán contra ela, tomarana e prenderanlle lume; e farei que todas as cidades de Xudá queden desoladas e sen habitantes.

Chapter 35

¹Palabra que veu a Xeremías de parte de Iahveh nos días de Ioacim, fillo de Iosías, rei de Xudá, dicindo: ²Vai á casa dos recabitas, fala con eles, lévaos á casa de Iahveh, a unha das cámaras, e dálles a beber viño.³Entón tomei a Xaazanías, fillo de Xeremías, fillo de Habasinías, e a seus irmáns, a tódolos seus fillos e a toda a casa dos recabitas, ⁴e leveinos á casa de Iahveh, á habitación dos fillos de Hanán, fillo de Idalías, home de Deus, que estaba preto da habitación dos oficiais, que estaba enriba da habitación de Maasías, fillo de Salum, garda da porta de entrada.⁵Entón puxen diante dos homes da casa dos recabitas xerras cheas de viño e cuncas, e díxenlles: -Bebede viño. ⁶Mais eles dixeron: -Non beberemos viño, porque Ionadab, fillo de Recab, o noso pai, ordenounos, dicindo: non beberedes viño xamais, nin vós nin os vosos fillos. ⁷Non edificaredes casa, nin sementaredes semente, nin plantaredes viña, nin posuiredes ningunha, senón que habitaredes en tendas todos os vosos días, para que vivades moitos días na terra onde sodes peregrinos.⁸E nós obedecemos a voz de Ionadab, fillo de Recab, o noso pai, en todo o que el nos mandou de non beber viño en todos os nosos días, nin nós, nin as nosas mulleres, nin os nosos fillos, nin as nosas fillas, ⁹e de non edificar casa onde morar, e de non ter viña, nin campo, nin sementeira. ¹⁰Vivimos só en tendas, e obedecemos e estamos a facer todo conforme o que nos mandou o noso pai Ionadab. ¹¹Pero aconteceu que cando Nabucodonosor, rei de Babilonia, subiu contra a terra, dixemos: vinde e fuxamos a Xerusalém diante do exército dos caldeos e diante do exército de Aram. Por iso vivimos en Xerusalém.¹²Entón veu a palabra de Iahveh a Xeremías, dicindo: ¹³Así di Iahveh dos exércitos, o Deus de Israel: -Vai e di aos homes de Xudá e aos habitantes de Xerusalém: non aprenderedes a escoitar as miñas palabras? Di Iahveh. ¹⁴As palabras de Ionadab, fillo de Recab, que mandou aos seus fillos de non beber viño, son gardadas. Por iso non beben viño ata hoxe, porque obedeceron o mandamento de seu pai. Pero Eu faleivos repetidamente, e con todo non me escoitastes.¹⁵Tamén vos mandei a tódolos meus servos os profetas, madrugando e decontino, para dicirvos: volvede agora cada un do voso mal camiño, emendade as vosas obras e non vaiades tras doutros deuses para adoralos, e habitaredes na terra que vos dei, a vós e aos vosos pais. Mais non inclinastes o voso ouvido, nin me obedecestes. ¹⁶Certamente os fillos de Ionadab, fillo de Recab, gardaron o mandamento que o seu pai lles ordenou, pero este pobo non me obedece a min.¹⁷Por tanto así di Iahveh, Deus dos exércitos, o Deus de Israel: "Velaí, traio sobre Xudá e sobre todos os habitantes de Xerusalém toda a calamidade que pronunciei contra eles, porque lles falei, pero non escoitaron, chameinos, pero non responderon.¹⁸Entón Xeremías dixo á casa dos recabitas: -Así di Iahveh dos exércitos, o Deus de Israel: porque obedecestes o mandato do voso pai Ionadab, gardando todos os seus mandatos e facendo conforme todo o que el vos ordenou, ¹⁹por tanto, así di Iahveh dos exércitos, o Deus de Israel: "A Ionadab, fillo de Recab, non lle faltará home que estea diante de min todos os días."

Chapter 36

¹E aconteceu que no ano cuarto de Ioacim, fillo de Iosías, rei de Xudá, veu esta palabra a Xeremías de parte de Iahveh, dicindo: ²-Toma un pergamiño e escribe nel tódalas palabras que che falei sobre Israel, sobre Xudá e sobre tódalas nacións, dende o día que che falei, dende os días de Iosías, ata hoxe. ³Pode ser que a casa de Xudá escoite toda a calamidade que penso traer sobre eles, e se volvan cada un do seu mal camiño; e Eu poida perdoar a súa iniquidade e o seu pecado.⁴Chamou, pois, Xeremías a Baruc, fillo de Nerías, e Baruc escribiu ao dictado de Xeremías, nun pergamiño, tódalas palabras que Iahveh lle falara. ⁵E Xeremías mandou a Baruc dicindo: -A min estame prohibido entrar na casa de Iahveh. ⁶Vai, pois, en día de xaxún, e le no pergamiño que escribiches ao meu dictado, as palabras de Iahveh a ouvidos do pobo, na casa de Iahveh. E tamén as lerás a ouvidos de todos os de Xudá que veñen das súas cidades.⁷Pode ser que a súa súplica chegue diante de Iahveh, e todos se volvan do seu mal camiño, porque grande é a ira e a indignación que Iahveh pronunciou contra este pobo. ⁸E Baruc, fillo de Nerías, fixo conforme todo o que o profeta Xeremías lle mandara, e leu no libro as palabras de Iahveh, na casa de Iahveh.⁹E no quinto ano de Ioacim, fillo de Iosías, rei de Xudá, no noveno mes, proclamaron xaxún diante de Iahveh a todo o pobo en Xerusalém e a todo o pobo que veu das cidades de Xudá a Xerusalém. ¹⁰E Baruc leu no libro as palabras de Xeremías aos ouvidos de todo o pobo na casa de Iahveh, na habitación de Iemarías, fillo do escriba Safán, no atrio superior, á entrada da porta nova da casa de Iahveh.¹¹Ao escoitar Micaías, fillo de Iemarías, fillo de Safán, todas as palabras de Iahveh que estaban no libro, ¹²baixou á casa do rei, á habitación do escriba. E velaí, estaban sentados alí todos os oficiais: o escriba Elisama, Delaías, fillo de Semaías, Elnatán, fillo de Acbor, Iemarías, fillo de Safán, Sedequías, fillo de Ananías, e tódolos os demais oficiais.¹³E Micaías declaroulles todas as palabras que escoitara cando Baruc leu no libro a ouvidos do pobo. ¹⁴Entón tódolos oficiais mandaron a Ieudí, fillo de Netanías, fillo de Selemías, fillo de Cusi, para dicirlle a Baruc: -Toma na túa man o pergamiño que liches a ouvidos do pobo, e vén. E Baruc, fillo de Nerías, colleu o pergamiño na súa man e foi onda eles. ¹⁵E dixéronlle: -Senta agora, e le para que podamos escoitalo. E Baruc leuno.¹⁶E aconteceu que cando escoitaron todas as palabras, miráronse uns aos outros amedrentados, e dixéronlle a Baruc: -Certamente faremos saber ao rei todas estas palabras. ¹⁷E preguntáronlle a Baruc dicindo: -Dinos agora como escribiches todas estas palabras. Foi ao seu dictado? ¹⁸Baruc respondeulles: -El dictábame todas estas palabras e eu ía escribíndoas con tinta no pergamiño. ¹⁹Entón os oficiais dixéronlle a Baruc: -Vai, agáchate, ti e Xeremías, e que ninguén saiba onde estades.²⁰E entraron no atrio onde estaba o rei, despois de depositar o pergamiño na habitación do escriba Elisama, e contáronlle aos ouvidos do rei tódalas palabras. ²¹Entón o rei mandou a Ieudí a buscar o pergamiño, e este colleuno da habitación do escriba Elsamá. E Ieudí leulle ao rei e a tódolos oficiais que estaban xunto ao rei. ²²E o rei estaba sentado na casa de inverno (era o noveno mes), e había un braseiro prendido diante del.²³E sucedeu que despois de que Ieudí lera tres ou catro columnas, o rei rachouno coa navalla do escriba e botouno no lume que estaba no braseiro, ata consumir todo o pergamiño no lume que había no braseiro. ²⁴Nin o rei nin ningún dos seus servos que escoitou todas estas palabras tiveron temor nin racharon as súas vestiduras.²⁵E aínda que Elnatán e Belaías e Iemarías rogaron ao rei que non queimara o pergamiño, el non lles fixo caso. ²⁶Entón o rei ordenou a Ieremel, fillo do rei, a Seraías, fillo de Azriel, e a Selemías, fillo de Abdeel, prender o escriba Baruc e o profeta Xeremías, pero Iahveh agachounos.²⁷Entón veu a palabra de Iahveh a Xeremías, despois de que o rei queimara o pergamiño e as palabras que Baruc escribira ao dictado de Xeremías, dicindo: ²⁸-Volve tomar outro pergamiño e escribe nel tódalas palabras que estaban no primeiro pergamiño que queimou Ioacim, rei de Xudá. ²⁹E a Ioacim, rei de Xudá, dirás: así di Iahveh: ti queimaches este pergamiño, dicindo: por que escribiches nel que certamente virá o rei de Babilonia e destruirá esta terra, e fará desaparecer dela a persoas e animais?³⁰Polo tanto, así di Iahveh sobre Ioacim, rei de Xudá: "Non terá quen sente sobre o trono de David, e o seu cadáver quedará botado á calor do día e á xeada da noite. ³¹Heino castigar, a el, á súa descendencia e aos seus servos pola súa iniquidade, e traerei sobre eles, sobre os habitantes de Xerusalém e sobre os homes de Xudá toda a calamidade que lles anunciei, e que eles rexeitaron escoitar.³²Entón Xeremías colleu outro pergamiño e deullo ao escriba Baruc, fillo de Nerías, e el escribiu nel ao dictado de Xeremías, tódalas palabras do pergamiño que Ioacim, rei de Xudá, queimara no lume, e aínda se lle engadiron moitas outras palabras semellantes.

Chapter 37

¹E Sedequías, fillo de Iosías, a quen Nabucodonosor, rei de Babilonia, fixera rei na terra de Xudá, reinou en lugar de Conías, fillo de Ioacim. ²Pero nin el, nin os seus servos, nin o pobo da terra escoitaron as palabras que Iahveh falara por medio do profeta Xeremías.³E o rei Sedequías mandou a Iucal, fillo de Selemías, e ao sacerdote Sofonías, fillo de Maasías, para dicirlle ao profeta Xeremías: -Rógoche que ores por nós a Iahveh o noso Deus. ⁴Naqueles días Xeremías entraba e saía no medio do pobo, porque aínda non o puxeran no cárcere. ⁵Nese intre, o exército de Faraón saíra de Exipto, e cando chegou a ouvidos dos caldeos que tiñan sitiado a Xerusalém, retiráronse de Xerusalém.⁶Entón veu a palabra de Iahveh ao profeta Xeremías, dicindo: ⁷Así di Iahveh, Deus de Israel: -Así diredes ao rei de Xudá, que vos mandou a min para consultarme: velaquí, o exército de Faraón que saíu na vosa axuda, volverá á súa terra de Exipto. ⁸E os caldeos volverán e pelexarán contra esta cidade, capturarana e prenderanlle lume.⁹Así di Iahveh: -Non vos enganedes, dicindo: seguramente os caldeos afastaranse de nós! Porque non se han afastar. ¹⁰Pois aínda que derrotásedes a todo o exército dos caldeos que pelexaba contra vós, e só quedasen feridos entre eles, levantaríase cada un da súa tenda, e prenderían lume a esta cidade.¹¹E aconteceu que cando o exército dos caldeos se retirou de Xerusalém por mor do exército de Faraón, ¹²Xeremías saíu de Xerusalém para ir á terra de Benxamín a tomar alí posesión dunha herdanza cos seus. ¹³Pero cando chegou á porta de Benxamín, había alí un capitán da garda que se chamaba Irías, fillo de Selemías, fillo de Hanasías, quen apresurou ao profeta Xeremías, dicindo: -Estaste a pasar aos caldeos!¹⁴Pero Xeremías dixo: -Non é verdade! Non me vou pasar aos caldeos! Con todo el non lle fixo caso, e prendeu a Xeremías e levouno aos oficiais. ¹⁵E os oficiais anoxáronse contra Xeremías e azoutárono, e encarcerárono na casa do escriba Xonatán, que converteran en prisión.¹⁶Xeremías foi posto no calabozo, e permaneceu alí durante moitos días. ¹⁷E o rei Sedequías mandouno buscar, e cando chegou á sua casa, o rei preguntoulle en segredo: -Hai palabra de Iahveh? E Xeremías respondeu: -Hai; e engadiu: - Serás entregado nas mans do rei de Babilonia.¹⁸Díxolle tamén Xeremías ao rei Sedequías: -En que pequei contra ti, ou contra os teus servos, ou contra este pobo para que me puxeras na cadea? ¹⁹Onde están os vosos profetas que vos profetizaban, dicindo: o rei de Babilonia non virá contra vós, nin contra esta terra? ²⁰Mais agora, rógoche que escoites, Oi rei, o meu señor; veña agora a miña súplica diante de ti, e non me fagas volver á casa do escriba Xonatán, non sexa que morra eu alí.²¹Entón o rei Sedequías ordenou que puxeran a Xeremías no patio da garda e lle deran unha torta de pan ao día da rúa dos panadeiros, ata que se esgotara todo o pan na cidade. E permaneceu Xeremías no patio da garda real.

Chapter 38

¹E escoitaron Sefatías, fillo de Matán, Guedalías, fillo de Pasur, Xucal, fillo de Selemías, e Pasur, fillo de Malquías, as palabras que Xeremías falaba a todo o pobo, dicindo: ²Así di Iahveh: "O que quede nesta cidade morrerá á espada, ou de fame ou de pestilencia, pero o que se pase aos caldeos, vivirá e terá a súa vida por botín e seguirá a vivir. ³Así di Iahveh: "De certo esta cidade será entregada nas mans do exército do rei de Babilonia, e ha conquistala.⁴Entón os oficiais dixéronlle ao rei: -Dádelle morte a este home, porque el desanima aos homes de guerra que quedan nesta cidade e a todo o pobo dicíndolles tales palabras; pois este home non busca o ben deste pobo, senón o mal. ⁵E dixo o rei Sedequías: -Velaquí, el está nas vosas mans; pois o rei nada pode facer contra vós.⁶Collendo eles a Xeremías, botárono na cisterna de Malaquías, fillo do rei, que había no patio da garda, e baixaron a Xeremías con cordas. Na cisterna non había auga, senón lama, e Xeremías afundiu na lama.⁷Cando oíu Ebed-melec o etíope, eunuco do pazo do rei, que botaran a Xeremías na cisterna, estando o rei sentado á porta de Benxamín, ⁸saíu Ebed-melec do palacio real e falou ao rei, dicindo: ⁹Oi rei, meu señor, estes homes actuaron mal en todo canto fixeron ao profeta Xeremías botándoo na cisterna; morrerá onde está por mor da fame, porque non hai máis pan na cidade.¹⁰Entón o rei ordenou ao etíope Ebed-melec, dicindo: -Toma baixo o teu mando a tres homes de aquí, e saca o profeta Xeremías da cisterna antes de que morra. ¹¹Ebed-melec colleu os homes baixo o seu mando, entrou no palacio do rei ao lugar debaixo do cuarto do tesouro e colleu de alí roupas rachadas e trapos vellos, e xunto cunhas sogas, botoullas a Xeremías na cisterna.¹²E o etíope Ebed-melec dixo a Xeremías: -Pón agora estas roupas rachadas e os trapos debaixo dos teus brazos, debaixo das sogas; e así o fixo Xeremías. ¹³Tiraron de Xeremías coas sogas e subírono da cisterna. E quedou Xeremías no patio da garda.¹⁴Entón o rei Sedequías mandou traer diante del ao profeta Xeremías á terceira entrada que había na casa de Iahveh; e díxolle o rei a Xeremías: -Vouche preguntar unha cousa; non me escondas nada. ¹⁵E Xeremías dixo a Sedequías: -Se cho fago saber, non é certo que me matarás? E se che dou un consello, non me escoitarás. ¹⁶Pero o rei Sedequías xurou en segredo a Xeremías, dicindo: -Vive Iahveh, que nos deu esta vida, que certamente non te matarei nin te entregarei nas mans daqueles homes que buscan a túa vida.¹⁷E Xeremías dixo a Sedequías: -Así di Iahveh, Deus dos exércitos, o Deus de Israel: se en verdade te entregas aos príncipes do rei de Babilonia, entón vivirás, e esta cidade non será incendiada, e vivirás, ti e a túa casa. ¹⁸Pero se non te entregas aos príncipes do rei de Babilonia, esta cidade será entregada nas mans dos caldeos; eles incendiarana e ti non poderás fuxir das súas mans.¹⁹Entón dixo o rei Sedequías a Xeremías: -Teño medo dos xudeus que se pasaron aos caldeos, non sexa que me entreguen nas súas mans e me maltraten.²⁰Pero Xeremías dixo: -Non te entregarán. Rógoche que escoites a voz de Iahveh no que che digo, e irache ben e vivirás. ²¹Mais se segues a rexeitar entregarte, esta é a palabra que Iahveh me amosou:²²Velaí, tódalas mulleres que quedan no palacio do rei de Xudá, serán levadas aos oficiais do rei de Babilonia, e elas mesmas dirán: enganáronte e prevaleceron contra ti os teus bos amigos, e agora que os teus pés estaban afundidos na lama, volvéronse atrás. ²³E todas as túas mulleres e os teus fillos serán levados aos caldeos, e ti non fuxirás das súas mans, senón que serás apresado pola man do rei de Babilonia, e esta cidade será incendiada e queimada.²⁴Entón Sedequías dixo a Xeremías: -Que ninguén saiba destas palabras, e non morrerás. ²⁵Pero se os oficiais se enteran de que falei contigo, e veñen a ti e che din: -Dinos agora o que lle dixeches ao rei e que foi che dixo o rei de volta, sen nos ocultar nada e non te mataremos, ²⁶ti diraslles: -Supliquei ao rei que non me fixera volver á casa de Xonatán, para morrer alí.²⁷Entón viñeron todos os oficiais a Xeremías e interrogárono. E el contoulles conforme todas estas palabras que o rei lle ordenara; e non lle preguntaron máis, de tal xeito que dese asunto ninguén soubo máis nada. ²⁸Así Xeremías quedou no patio da garda ata o día en que Xerusalém foi tomada. E estaba alí cando Xerusalém foi conquistada.

Chapter 39

¹E aconteceu que Xerusalém foi tomada no ano noveno de Sedequías, rei de Xudá, no décimo mes, cando veu Nabucodonosor, rei de Babilonia, con todo o seu exército contra Xerusalém, e sitiouna. ²No ano undécimo de Sedequías, no mes cuarto, no noveno día do mes, abriuse unha fenda no muro da cidade. ³E entraron todos os oficiais do rei de Babilonia e sentaron na porta central: Nergal-sarezer, Samgar-nebo, Sarse-quim o Rabsaris, Nergal-sarezer o Rabma e todos os demais oficiais do rei de Babilonia.⁴E aconteceu que cando os viu Sedequías, rei de Xudá, e tódolos homes de guerra, fuxiron e saíron da cidade á noitiña polo camiño do xardín do rei, pola porta entre os dous muros; e marcharon polo camiño da Arabá. ⁵Pero o exército dos caldeos perseguiunos, e alcanzaron a Sedequías nos campos de Iericó; apresárono e levárono a Ribla na terra de Hamat, onde Nabucodonosor, rei de Babilonia, dictou sentenza contra del.⁶Entón o rei de Babilonia degolou os fillos de Sedequías diante dos seus ollos en Ribla; tamén o rei de Babilonia degolou a tódolos nobres de Xudá. ⁷Despois sacoulle os ollos a Sedequías e atouno con grillóns de bronce para levalo a Babilonia.⁸E os caldeos prenderon lume ao palacio do rei e ás casas do pobo e derrubaron os muros de Xerusalém. ⁹E Nabuzaradán, capitán da garda, levou cativo a Babilonia ao resto do pobo que quedou na cidade e mailos desertores que se pasaran a eles, xunto co remanente do pobo. ¹⁰Pero a algúns dos máis pobres do pobo que non tiñan nada, Nabuzaradán, capitán da garda, deixounos na terra de Xudá, e deulles ese día viñas e campos.¹¹Nabucodonosor, rei de Babilonia, deu ordes a Nabuzaradán, capitán da garda, respecto de Xeremías, dicindo: ¹²Cólleo e ten conta del, e non lle fagas mal algún; senón que farás con el conforme o que el mesmo che diga. ¹³Entón deu ordes Nabuzaradán, capitán da garda, xuntamente con Nebusazbán o Rabsaris, e Nergal-sarezer o Rabma, e todos os oficiais principais do rei de Babilonia; ¹⁴e mandaron sacar a Xeremías do patio da garda e puxérono ao coidado de Guedalías, fillo de Ahicam, fillo de Safán, para que o levase a casa. E viviu no medio do pobo.¹⁵E estando preso no patio da garda, a palabra de Iahveh viñera a Xeremías dicindo: ¹⁶Vai e fálalle ao etíope Ebed-melec, dicindo: -Así di Iahveh dos exércitos, o Deus de Israel: velaí, traio as miñas palabras sobre esta cidade para mal e non para ben; e cumpriranse diante de ti naquel día.¹⁷Pero Eu librareite nese día - di Iahveh - e non serás entregado nas mans dos homes dos que tes medo. ¹⁸De certo Eu heite librar, e non caerás á espada; antes ben, terás a túa vida por botín, porque confiaches en min, di Iahveh.

Chapter 40

¹Palabra que veu a Xeremías de parte de Iahveh, despois de que Nabuzaradán, capitán da garda, o deixara libre en Ramá, cando o atopou estando el encadeado entre todos os desterrados de Xerusalém e Xudá que ían deportados a Babilonia. ²E o capitán da garda achegouse a Xeremías e díxolle: -Iahveh o teu Deus decretou esta calamidade contra este lugar,³e Iahveh tróuxoa e fixo tal como dixera. Porque vós pecastes contra Iahveh e non escoitastes a súa voz, por iso vos aconteceu isto. ⁴Mais agora, velaí, líbrote hoxe das cadeas que están nas túas mans. Se che parece ben vir comigo a Babilonia, ven, e eu coidarei de ti; pero se che parece mal vir comigo a Babilonia, non te preocupes. Mira, toda a terra está diante de ti; vai onde mellor e máis axeitado che pareza ir.⁵Como Xeremías aínda non se volvía, díxolle: -Volve a Guedalías, fillo de Ahicam, fillo de Safán, a quen o rei de Babilonia puxo para gobernar sobre as cidades de Xudá, e queda con el no medio do pobo; e se non, vai onde che pareza máis axeitado ir. Entón o capitán da garda deulle unha ración de alimentos e un agasallo, e despediuno. ⁶Xeremías foi entón onda Guedalías, fillo de Ahicam, en Mizpa, e viviu con el no medio do pobo que quedara na terra.⁷E todos os capitáns das tropas que estaban no campo, eles e os seus homes, escoitaron que o rei de Babilonia puxera a Guedalías, fillo de Ahicam, para gobernar a terra, e que lle encomendara os homes, mulleres e nenos e os máis pobres da terra que non foran deportados a Babilonia. ⁸Foron, pois, a Guedalías en Mizpa, xunto con Ismael, fillo de Netanías, e Iohanán e Jonatán, fillos de Carea, e Seraías, fillo de Tanhumet, e os fillos de Efai netofatita, e Iezanías, fillo dun maacateo, eles e os seus homes.⁹Entón Guedalías, fillo de Ahicam, fillo de Safán, xuroulles a eles e aos seus homes, dicindo: -Non temades servir aos caldeos; quedade na terra e servidedes o rei de Babilonia, e vos ha ir ben. ¹⁰E velaí, pola miña parte, eu quedarei en Mizpa para estar no voso lugar diante dos caldeos que veñan a nós; pero en canto a vós, recollede o viño e os froitos de verán e o aceite, e gardádeos nos vosos pratos, e habitade nas vosas cidades que tomastes.¹¹Así mesmo tódolos xudeus que estaban en Moab, e entre os fillos de Amón, e en Edom, e os que estaban en tódolos demais países, escoitaron que o rei de Babilonia deixara un remanente en Xudá e que puxera para gobernar sobre eles a Guedalías, fillo de Ahicam, fillo de Safán. ¹²Entón todos os xudeus volveron de todos os lugares onde foran dispersados, e viñeron á terra de Xudá, a Guedalías en Mizpa, e recolleron o viño e os froitos de verán en gran abundancia.¹³E Iohanán, fillo de Carea, e tódolos capitáns das tropas que estaban no campo viñeron a Guedalías en Mizpa, ¹⁴e dixéronlle: -Sabes que Baalis, rei dos fillos de Amón, mandou a Ismael, fillo de Netanías, para matarte? Pero Guedalías, fillo de Ahicam, non lles creu.¹⁵Entón Iohanán, fillo de Carea, falou en segredo a Guedalías en Mizpa, dicindo: -Déixame ir a matar a Ismael, fillo de Netanías, e ninguén o saberá. Por que te ha quitar a vida para que así todos os xudeus que se reuniron arredor de ti se dispersen, e pereza o remanente de Xudá? ¹⁶Pero Guedalías, fillo de Ahicam, dixo a Iohanán, fillo de Carea: -Non fagas iso, porque é mentira o que dis de Ismael.

Chapter 41

¹No sétimo mes foi Ismael, fillo de Netanías, fillo de Elisama, da familia real, e un dos oficiais principais do rei, xunto con dez homes, onde estaba Guedalías, fillo de Ahicam, en Mizpa. E mentres comían pan xuntos alí en Mizpa, ²ergueuse Ismael, fillo de Netanías, e os dez homes que estaban con el, e feriron á espada a Gedalías, fillo de Ahicam, fillo de Safán, e mataron ao que o rei de Babilonia puxera para gobernar sobre a terra. ³Ismael matou tamén a tódolos xudeus que estaban con el, é dicir, con Guedalías, en Mizpa, e aos homes de guerra caldeos que se atopaban alí.⁴E sucedeu que ao día seguinte do asasinato de Guedalías, cando ninguén o sabía aínda, ⁵Oitenta homes viñeron de Siquem, de Silo e de Samaria, coas barbas rapadas, as vestiduras rachadas e con incisións nos seus corpos, e con ofrendas de gran e incenso nas súas mans, para levalos á casa de Iahveh.⁶Entón Ismael, fillo de Netanías, saíu ao seu encontro dende Mizpa, chorando mentres ía camiñando ata dar con eles, e díxolles: -Vinde a Guedalías, fillo de Ahicam! ⁷E aconteceu que cando entraron na cidade, Ismael, fillo de Netanías, degolounos, e xunto aos homes que estaban con el, botáronos na cisterna.⁸Entre aqueles estaban os dez homes que dixeran a Ismael: Non nos mates; pois temos agachados no campo, depósitos de trigo, cebada, aceite e mel. E el deixounos e non os matou coma a seus irmáns. ⁹E a cisterna onde Ismael botara todos os cadáveres dos homes que el matara xunto a Guedalías, era a que o rei Asa fixera por causa de Baasa, rei de Israel; Ismael, fillo de Netanías, encheuna de cadáveres.¹⁰Despois Ismael levou cativo a todo o resto do pobo que estaba en Mizpa, ás fillas do rei e a todo o pobo que ficara en Mizpa, aos que Nabuzaradán, capitán da garda, puxera baixo o mando de Guedalías, fillo de Ahicam. Colleunos, pois, cativos Ismael, fillo de Netanías, e foi a pasarse aos fillos de Amón.¹¹Pero como Iohanán, fillo de Carea, e tódolos capitáns das tropas que estaban con el, escoitaron de todo o mal que fixera Ismael, fillo de Netanías, ¹²colleron a tódolos seus homes e foron a pelexar contra Ismael, fillo de Netanías, e atopárono xunto ao gran estanque que está en Gabaón.¹³E aconteceu que cando todo o pobo que estaba con Ismael viu a Iohanán, fillo de Carea, e aos capitáns das tropas que estaban con el, alegráronse. ¹⁴E todo o pobo ao que Ismael levaba prisioneiro a Mizpa deu volta e volveu e marchou con Iohanán, fillo de Carea.¹⁵Pero Ismael, fillo de Netanías, fuxiu de Iohanán con oito homes e foi cos fillos de Amón. ¹⁶Entón Iohanán, fillo de Carea, e tódolos capitáns das tropas que estaban con el colleron de Mizpa a todo o resto do pobo que el recuperara de Ismael, fillo de Netanías, despois que este matara a Guedalías, fillo de Ahicam, é dicir, aos homes de guerra, as mulleres, os nenos e os eunucos, que trouxera de Gabaón.¹⁷E foron e quedaron en Gerut-quimam, que está preto de Belén, a fin de ir e entrar en Exipto, ¹⁸por mor dos caldeos, porque lles tiñan medo, xa que Ismael, fillo de Netanías, matara a Guedalías, fillo de Ahicam, a quen o rei de Babilonia puxera para gobernar a terra.

Chapter 42

¹Entón achegáronse todos os capitáns das tropas, Iohanán, fillo de Carea, Iezanías, fillo de Oseas, e todo o pobo dende o menor ata o maior, ²e dixéronlle ao profeta Xeremías: -Acepta agora a nosa súplica, e ora a Iahveh o teu Deus por nós, por todo este remanente, porque quedamos poucos de moitos que eramos, como poden ver os teus ollos, ³para que Iahveh o teu Deus nos indique o camiño por onde debemos ir e o que debemos facer.⁴Entón o profeta Xeremías díxolles: -Escoitei. Velaí, irei a orar a Iahveh o voso Deus conforme as vosas palabras, e todas as palabras que Iahveh vos responda, eu declarareinas. Non vos esconderei palabra algunha. ⁵E eles dixeron a Xeremías: - Sexa Iahveh unha testemuña veraz e fiel contra nós se non actuamos conforme a toda a palabra que Iahveh o teu Deus te mande para nós. ⁶Se é bo ou malo, escoitaremos a voz de Iahveh o noso Deus a quen te mandamos, para que nos vaia ben cando escoitemos a voz de Iahveh o noso Deus.⁷Aconteceu que ao cabo de dez días, veu a palabra de Iahveh a Xeremías. ⁸Entón chamou a Iohanán, fillo de Carea, e a tódolos capitáns das tropas que estaban con el, e a todo o pobo dende o menor ata o maior, ⁹e díxolles: -Así di Iahveh, Deus de Israel, a quen me mandastes para presentar diante del a vosa súplica: ¹⁰Se vos quedades nesta terra, entón edificareivos e non vos derrubarei, plantareivos e non vos arrincarei, porque me pesa o mal que vos fixen.¹¹Non temades o rei de Babilonia, a quen temedes; non temades a súa presenza - di Iahveh - porque Eu estou convosco para salvarvos e librarvos da súa man. ¹²Eu terei misericordia de vós, para que el teña misericordia de vós e vos restaure á vosa terra.¹³Pero se dicides: non quedaremos nesta terra!, non obedecendo así a voz de Iahveh o voso Deus, ¹⁴dicindo: non, senón que iremos á terra de Exipto, onde non veremos guerra, nin escoitaremos o son da trompeta, nin teremos fame de pan, e alí quedaremos!;¹⁵nese caso, escoitade a palabra de Iahveh, remanente de Xudá. Así di Iahveh dos exércitos, o Deus de Israel: se vos obstinades en entrar en Exipto, e entrades para residir alí, ¹⁶entón acontecerá que a espada que vós temedes, chegará a vós alí na terra de Exipto, e a fame que vos preocupa, seguiravos de preto alí en Exipto, e alí morreredes. ¹⁷Así pois, tódalas persoas que se atrevan a ir a Exipto para residir alí, morrerán á espada, de fame e de pestilencia; non lles quedará sobreviviente nin quen fuxa do mal que vou traer sobre eles.¹⁸Porque así di Iahveh dos exércitos, o Deus de Israel: "Como se derramou a miña ira e a miña indignación sobre os habitantes de Xerusalém, así se derramará a miña ira sobre vós cando entredes en Exipto. E seredes motivo de maldición, de terror, de imprecación e de aldraxe; e non veredes máis este lugar. ¹⁹Iahveh falouvos, remanente de Xudá: Non entredes en Exipto! Estouvolo advertindo de maneira clara no día de hoxe!²⁰Porque vos enganades a vós mesmos? Pois fostes vós os que me mandastes a Iahveh o voso Deus, dicindo: rógalle por nós a Iahveh o noso Deus, e o que Iahveh o noso Deus diga, fáinolo saber e farémolo. ²¹E xa volo dixen hoxe, pero non escoitastes a voz de Iahveh o voso Deus, nin cousa algunha do que El me mandou dicir. ²²Agora pois, sabédeo ben, que morreredes á espada, de fame e de pestilencia no lugar onde desexedes ir a residir.

Chapter 43

¹Aconteceu que cando Xeremías rematou de falar a todo o pobo tódalas palabras de Iahveh o seu Deus, é dicir, tódalas palabras coas que Iahveh o seu Deus o mandara, ²Azarías, fillo de Oseas, e Iohanán, fillo de Carea, e tódolos homes arrogantes dixéronlle a Xeremías: -É mentira o que dis. Iahveh o noso Deus non te mandou dicir: non debedes entrar en Exipto para residir alí; ³senón que Baruc, fillo de Nerías, te incita contra nós para nos entregar nas mans dos caldeos, a fin de que nos maten ou nos deporten a Babilonia.⁴Non obedeceu, pois, Iohanán, fillo de Carea, nin ningún dos capitáns das tropas, nin ninguén do pobo, a voz de Iahveh, de quedar na terra de Xudá, ⁵senón que Iohanán, fillo de Carea, e tódolos capitáns das tropas, colleron a todo o remanente de Xudá que volvera de tódalas nacións ás que foran dispersados, para residir na terra de Xudá: ⁶homes, mulleres e nenos, ás fillas do rei e a toda persoa que Nabuzaradán, capitán da garda, deixara con Guedalías, fillo de Ahicam e neto de Safán, e tamén ao profeta Xeremías e a Baruc, fillo de Nerías, ⁷e entraron na terra de Exipto (pois non escoitaron a voz de Iahveh) e adentráronse ata Tafnes.⁸Entón veu a palabra de Iahveh a Xeremías en Tafnes, dicindo: ⁹Toma nas túas mans pedras grandes e entérraas con cemento no firme de ladrillo que está á entrada da casa de Faraón en Tafnes, á vista dos xudeus, ¹⁰e dilles: así di Iahveh dos exércitos, o Deus de Israel: velaí que mandarei traer a Nabucodonosor, rei de Babilonia, meu servo, e poñerei o seu trono sobre estas pedras que agachei, e el estenderá o seu palacio sobre elas.¹¹Virá e ferirá a terra de Exipto: os que sexan destinados para a morte, á morte, os que sexan para a catividade, á catividade, e os que sexan para a espada, á espada! ¹²E prenderá lume aos templos dos deuses de Exipto e queimaraos, e levará cativos aos seus ídolos. E ha sacudir a terra de Exipto coma o pastor sacude a súa capa, e sairá de alí en paz. ¹³Tamén quebrará as estatuas do templo do sol, que están na terra de Exipto, e prenderá lume aos templos dos deuses de Exipto.

Chapter 44

¹Palabra que veu a Xeremías para todos os xudeus que vivían na terra de Exipto, os que vivían en Migdol, en Tafnes, en Menfis e na terra de Patros, dicindo: ²Así di Iahveh dos exércitos, o Deus de Israel: -Vós vistes toda a calamidade que trouxen sobre Xerusalém e sobre tódalas cidades de Xudá, e que velaí, hoxe están en ruínas e ninguén vive alí, ³por mor da maldade que eles cometeron para provocarme a ira, queimando constantemente sacrificios e servindo a outros deuses que non coñeceran, nin eles, nin vós, nin os vosos pais.⁴Con todo, mandeivos a tódolos meus servos os profetas repetidas veces, dicindo: non fagades agora esta cousa abominable que Eu aborrezo! ⁵Pero non escoitaron nin inclinaron o seu ouvido para afastarse da súa maldade, para deixar de queimar sacrificios a outros deuses. ⁶Polo que se derramou a miña ira e a miña indignación e ardeu nas cidades de Xudá e nas rúas de Xerusalém, que foron convertidas en ruínas e en desolación, como o están hoxe.⁷Agora pois, así di Iahveh Deus dos exércitos, o Deus de Israel: por que vos facedes un dano tan grande para as vosas almas, cortando de entre vós a home e muller, neno e lactante do medio de Xudá, sen que vos quede remanente, ⁸provocándome á ira coa obra das vosas mans, queimando sacrificios a outros deuses na terra de Exipto, onde entrastes a residir, de modo que sexades exterminados e veñades ser maldición e aldraxe entre tódalas nacións da terra?⁹Esquecestes as maldades dos vosos pais, as maldades dos reis de Xudá e as maldades das súas mulleres, as vosas propias maldades e as maldades das vosas mulleres, que cometestes na terra de Xudá e nas rúas de Xerusalém? ¹⁰Ata hoxe non se humillaron, nin temeron, nin camiñaron na miña lei nin nos meus estatutos que puxen diante de vós e diante dos vosos pais.¹¹Polo tanto, así di Iahveh dos exércitos, o Deus de Israel: -Velaquí, volverei o rostro contra vós para mal, e para destruír a todo Xudá. ¹²E quitarei o remanente de Xudá que decidiu entrar na terra de Exipto para peregrinar alí, e serán todos consumidos na terra de Exipto; caerán á espada, pola fame serán consumidos. Tanto o pequeno coma o grande morrerán á espada e de fame; seredes motivo de maldición, de terror, de imprecación e de aldraxe.¹³E castigarei os que moran na terra de Exipto, como castigei a Xerusalém, coa espada, coa fame e coa pestilencia. ¹⁴E non quedará quen fuxa nin quen sobreviva do remanente de Xudá que entrou na terra de Exipto para peregrinar alí, para logo volver á terra de Xudá á que desexan volver a fin de morar alí, porque ningún volverá, agás algún que outro fuxitivo.¹⁵Entón todos os homes que sabían que as súas mulleres queimaban sacrificios a outros deuses, xunto con tódalas mulleres que estaban presentes, unha grande multitude, e todo o pobo que vivía na terra de Exipto, en Patros, responderon a Xeremías, dicindo: ¹⁶En canto á mensaxe que nos falaches no nome de Iahveh, non te imos escoitar, ¹⁷senón que certamente cumpriremos toda palabra que saíu da nosa boca, e queimaremos sacrificios á raíña do ceo, derramándolle libacións, como sempre temos feito nós, os nosos pais, os nosos reis e os nosos príncipes nas cidades de Xudá e nas rúas de Xerusalém. Entón tiñamos alimento abondo, eramos felices e non viamos mal algún.¹⁸Pero dende que deixamos de queimar sacrificios á raíña do ceo e de derramarlle libacións, fáltanos de todo, e pola espada e pola fame fomos consumidos. ¹⁹E engadiron as mulleres: cando queimamos nós sacrificios á raíña do ceo e lle derramamos libación, será que lle fixemos tortas coa súa imaxe e lle derramamos libación sen sabelo os nosos maridos?²⁰Entón Xeremías falou a todo o pobo, a homes e a mulleres, a todo o pobo que lle respondía así, dicindo: ²¹En canto aos sacrificios que queimastes nas cidades de Xudá e nas rúas de Xerusalém, vós e os vosos pais, os vosos reis e os vosos príncipes e o pobo da terra, non se lembrou Iahveh deles, e non veu isto á súa mente?²²Iahveh non puido soportar máis, por mor da maldade das vosas obras e por mor das abominacións que cometestes; por iso a vosa terra foi convertida en ruínas, obxecto de terror e maldición, ata non quedar ninguén, como está hoxe. ²³Porque queimastes sacrificios e pecastes contra Iahveh e non obedecestes á voz de Iahveh nin camiñastes na súa lei, nin nos seus estatutos, nin nos seus testemuños, por tanto, veu sobre vós esta calamidade, como acontece hoxe.²⁴Entón Xeremías dixo a todo o pobo e a tódalas mulleres: -Escoitade a palabra de Iahveh, todo Xudá, os que estades na terra de Exipto: ²⁵Así di Iahveh dos exércitos, o Deus de Israel: -Vós e as vosas mulleres non so falastes coa vosa boca, senón que coas vosas mans levástelo a cabo, dicindo: cumpriremos sen falta cos nosos votos que fixemos de queimar sacrificios á raíña do ceo e de derramarlle libacións. Pois ide a cumprir os vosos votos! Poñede por obra as vosas promesas!²⁶Pero escoitade a palabra de Iahveh, todo Xudá, os que vivides na terra de Exipto: velaí, Eu xurei polo meu gran nome - di Iahveh - que nunca máis será invocado o meu nome en toda a terra de Exipto pola boca de ningún home de Xudá, dicindo: vive Iahveh o Señor! ²⁷Velaí, estou a vixiar sobre eles para mal e non para ben, e serán consumidos todos os homes de Xudá que están na terra de Exipto pola espada e pola fame ata que sexan totalmente exterminados. ²⁸E os que fuxan da espada, poucos en número, volverán da terra de Exipto á terra de Xudá. Entón saberá todo o remanente de Xudá que foi á terra de Exipto para peregrinar alí, cal é a palabra que ha permanecer: a miña ou a deles.²⁹E este será o sinal para vós - di Iahveh - de que Eu vouvos castigar neste lugar, para que saibades que certamente as miñas palabras permanecerán para mal contra vós. ³⁰Así di Iahveh: Velaí, entregarei a Faraón Hofra, rei de Exipto, nas mans dos seus inimigos, nas mans dos que buscan a súa vida, así como entreguei a Sedequías, rei de Xudá, en mans de Nabucodonosor, rei de Babilonia, o seu inimigo, que buscaba a súa vida.

Chapter 45

¹Palabra que falou o profeta Xeremías a Baruc, fillo de Nerías, cando este escribiu estas palabras nun libro ao dictado de Xeremías, no ano cuarto de Ioacim, fillo de Iosías, rei de Xudá, dicindo: ²Así di Iahveh, Deus de Israel, sobre ti, Baruc: ³Ti dixeches: Ai de min! Porque Iahveh engadiu tristura á miña dor. Estou canso de xemer e non atopo descanso.⁴Así lle dirás: Di Iahveh: velaí os que edifiquei, derrúboos, e os que plantei, arríncoos, así en toda esta terra. ⁵Pero ti, buscas grandes cousas? Non as busques; porque velaí, vou traer calamidade sobre toda carne -di Iahveh- pero a ti dareiche a túa vida por botín en todos os lugares onde vaias.

Chapter 46

¹Palabra de Iahveh que veu ao profeta Xeremías sobre as nacións. ²Acerca de Exipto: sobre o exército do Faraón Necao, rei de Exipto, que estaba xunto ao río Éufrates en Carquemis, ao que derrotou Nabucodonosor, rei de Babilonia, no ano cuarto de Ioacim, fillo de Iosías, rei de Xudá: ³Preparade escudo e pavés, e avanzade cara a batalla. ⁴Preparade os cabalos, montade os vosos xinetes e presentádevos cos cascos postos. Brunide as lanzas, vestide as coirazas.⁵Pero que é o que vexo? Están aterrorizados, recúan os seus valentes baténdose derrotados; na fuxida buscan refuxio sen mirar atrás. Hai terror por todas partes, di Iahveh. ⁶Que o lixeiro non fuxa, nin salve a valentía! No norte, xunto ao río Éufrates, tropezan e caen!⁷Quen é este que sobe coma o Nilo e axita as augas coma os ríos? ⁸Que di: Medrarei, e inundarei a terra, destruirei as cidades e os seus moradores? É Exipto, que medra coma o Nilo e as súas augas axítanse coma os ríos, ⁹Avanzade cabalos, e correde furiosos, carros, para que se poñan en marcha os valentes! Etíopes e libios que manexan o escudo, e os libios que entesan o arco.¹⁰Porque ese día é para Iahveh, Deus dos exércitos, día de vinganza, para vinganza dos seus inimigos. A espada devora e embebédase co seu sangue; pois haberá unha matanza para Iahveh o Señor, Deus dos exércitos, na terra do norte, xunto ao río Éufrates.¹¹Subide a Galaad e conseguide bálsamo, oi virxe, filla de Exipto! En balde multiplicaches os remedios; non hai curación para ti. ¹²Escoitaron as nacións a túa vergoña, e o teu clamor encheu a terra; porque tropezou o valente co valente, e xuntos caeron os dous.¹³Palabra que Iahveh falou ao profeta Xeremías sobre a chegada de Nabucodonosor, rei de Babilonia, para ferir a terra de Exipto: ¹⁴Anunciádeo en Exipto e facédeo oír en Migdol! Facédeo saber en Menfis e en Tafnes! Dicide: Ponte de pé e prepárate, porque a espada está a devorar os que te rodean!¹⁵Por que quedou prostrado Apis? Non permaneceu de pé porque o empurrou Iahveh.. ¹⁶E fixo tropezar a moitos: en verdade, caeron un sobre o seu compañeiro, ata que dixeron: Temos que erguernos e fuxir da espada destrutora! Volvamos ao noso pobo e á nosa terra natal! ¹⁷E alí alcumaron o rei de Exipto: Faraón, ruxido inoportuno!¹⁸Como vivo Eu, di o Rei que o seu nome é Iahveh dos exércitos, que certamente como se distingue o Tabor entre os montes, e o Carmelo érguese xunto ao mar, así virá el. ¹⁹Prepara a túa roupa para o deserto, filla que moras en Exipto! Menfis será convertida en desolación, será arrasada ata non quedar ninguén.²⁰Exipto é unha moza fermosa, pero un moscón do norte vén sobre ela, de certo. ²¹Os seus mercenarios tamén eran no medio dela coma becerros engordados, mais agora dánlle as costas e fuxiron a unha, non resistiron nos seus postos; porque o día da súa calamidade veu sobre eles, a hora do seu castigo. ²²Escoitádea, asubiando coma unha serpe, pois os inimigos avanzan; invádena con machados, coma madeireiros veñen contra ela.²³Talan os seus bosques -di Iahveh, aínda que sexan moitos e incontables, aínda que sexan máis numerosos que as lagostas. ²⁴A filla de Exipto é avergoñada, e entregada ao poder do pobo do norte.²⁵Di Iahveh dos exércitos, o Deus de Israel: "Velaquí, Eu castigo a Amón, o deus de Tebas, a Exipto xunto cos seus deuses e os seus reis; a Faraón e aos que confían nel. ²⁶E entregareinos nas mans dos que buscan a súa vida, nas mans de Nabucodonosor, rei de Babilonia, e nas mans dos seus servos. Mais despois será habitado como nos días de antes, di Iahveh.²⁷Pero ti non temas, meu servo Xacob, non desmaies, Israel! Porque velaí, heite traer de lonxe san e salvo, e á túa descendencia da terra da súa catividade. Xacob volverá, e estará tranquilo e será prosperado, e non haberá quen o faga temer. ²⁸Ti non temas, meu servo Xacob - di Iahveh - porque Eu estou contigo; exterminarei a todalas nacións onde te expulsei, pero non acabarei contigo, senón que te corrixirei con xustiza; de ningún xeito te deixarei sen castigo.

Chapter 47

¹Palabra de Iahveh que veu ao profeta Xeremías sobre os filisteos, antes que Faraón conquistara Gaza. ²Así di Iahveh: "Velaí que soben as augas do norte e se converten en torrente desbordante, que inunda a terra e a súa plenitude, a cidade e os que viven nela; clamarán as persoas, e xemerá todo habitante da terra.³Por mor do son do galopar dos seus cabalos, do murmurio dos seus carros e do estrépito das súas rodas. Os pais non teñen forzas nin para mirar polos seus fillos. ⁴Porque o día asolador chega para Filistea, e en Tiro e en Sidón cortáronse ata as súas últimas defensas. Iahveh destrúe os filisteos e o resto da costa de Caftor;⁵Gaza está rapada, Ascalón quedou en nada. Ai! Remanente de xigantes; Ata cando te vas facer incisións? ⁶Ai, espada de Iahveh! Ata cando estarás inqueda? Volve a túa vaina, descansa e acouga! ⁷Como pode estar queda, cando Iahveh lle deu ordes? Cando a destinou contra Ascalón e contra a costa do mar?

Chapter 48

¹Sobre Moab. Así di Iahveh dos exércitos, o Deus de Israel: -Ai de Nebo, porque foi destruída! Quiriataim foi avergoñada e conquistada! A altiva fortaleza foi avergoñada e desfeita. ²Xa non haberá mais loanza para Moab, en Hesbón maquinaron mal contra ela: Vinde e quitémola de entre as nacións! Tamén ti, Madmena, serás calada, a espada estará sempre enriba túa!³Voz de clamor dende Horonaím: Devastación e gran destrución! ⁴Moab está destruída! Os seus pequenos deixan oír berros de angustia. ⁵Pola costa de Luhit soben con pranto continuo; e pola baixada de Horonaim os inimigos escoitan o clamor do quebranto.⁶Fuxide, salvade as vosas vidas! Sede coma un asno montés no deserto. ⁷Por canto puxeches a túa confianza nas túas ganancias e nos teus tesouros, tamén ti serás conquistada, e Quemos será levado ao deserto xunto cos seus sacerdotes e os seus príncipes.⁸O destrutor chegará a cada pobo, e ninguén poderá fuxir; tamén o val será devastado, e a meseta será destruída, como dixo Iahveh. ⁹Dáde ás a Moab, para que poida fuxir voando! As súas cidades quedarán desoladas, sen ninguén que habite nelas. ¹⁰Maldito o que fai a obra de Iahveh descoidadamente! Maldito o que retira a súa espada do sangue.¹¹Moab estivo descansado dende a súa mocidade, estivo repousado na súa borra; non foi vaciado de vaso en vaso, nin foi ao deserto; por iso retén o seu sabor, e o seu aroma non mudou. ¹²Por tanto, velaí, veñen días - di Iahveh - cando lle mandarei a trasfegadores que o trasfeguen; vaciarán as súas cubas e farán anacos as súas olas.¹³E Moab avergoñarase de Quemos, así como a casa de Israel se avergoñou de Betel, a súa confianza. ¹⁴Como podedes dicir: somos poderosos guerreiros, e homes valentes para a guerra?¹⁵Moab está asolado, das súas ciudades subiu o fume; os seus mellores mozos baixan cara a degolación, di o Rei, que ten por nome Iahveh dos exércitos. ¹⁶A ruína de Moab virá axiña, e a súa calamidade apresúrase en gran maneira. ¹⁷Chorade por el, todos os que habitades ao seu derredor, e todos os que sabedes o seu nome. Dicide: como se quebrou o poderoso cetro, o bastón da súa maxestade!¹⁸Descende da túa gloria e senta en terra seca, filla que mora en Dibón, porque o destrutor de Moab subiu contra ti, para destruír as túas fortalezas. ¹⁹Párate á beira do camiño e observa, moradora de Aroer; pregunta ao que fuxe e á que quere fuxir, e di: que foi o que pasou? ²⁰Moab foi derrotado e desfalece! Laiádevos e chorade, e anunciade xunto ao Ardón que Moab foi arrasado!²¹Tamén veu xuízo sobre a chaira, sobre Holón, sobre Iahzaza e contra Mefat, ²²contra Dibón, contra Nebo e contra Bet-deblataim, ²³contra Quiriataim, contra Bet-gamul e contra Bet-meón, ²⁴contra Queriot, contra Bosra e contra tódalas cidades da terra de Moab, as de lonxe e as de preto. ²⁵O corno de Moab foi arrincado e o seu brazo está quebrantado, di Iahveh.²⁶Embebedádeo, porque se volveu arrogante diante de Iahveh; Moab hase envorcar no seu vómito, e tamén será obxecto de burla! ²⁷Non foi Israel obxecto de burla para ti? Ou foi sorprendido entre ladróns? Por que fas burla cada vez que falas del?²⁸Deixade as cidades e morade nas rochas, habitantes de Moab! Sede coma unha pomba que aniña máis aló da boca do precipicio. ²⁹Oímos do orgullo de Moab, da súa soberbia desmedida, da súa arrogancia, do seu orgullo e insolencia, e da altivez do seu corazón.³⁰Eu sei da súa xactancia - di Iahveh - pero é inútil; a súa va xactancia nada conseguen. ³¹Por tanto, heime lamentar por Moab, si, por todo Moab clamarei; xemerei polos homes de Kir-hares. ³²Chorarei por ti máis que por Iacer, oi viña de Sibma. As túas ramas pasaron sobre o mar, chegaron ata as augas de Iacer; sobre os teus froitos de verán e sobre a túa vendima caeu o destrutor,³³e foron quitadas a ledicia e o xúbilo do campo frutífero, da terra de Moab. Fixen que se esgotara o viño dos lagares; ninguén os pisará con ledicia, e se hai berros non serán berros de gozo.³⁴O clamor dende Hesbón chega ata Eleale e ata Iaaza levantaron a súa voz; dende Zoar ata Horonaim e ata Eglat-selisia; porque tamén as augas de Nimrim serán asoladas. ³⁵E farei desaparecer de Moab - di Iahveh - ao que ofrece sacrificios en lugar alto e ao que queima incenso aos seus deuses.³⁶Por iso, o meu corazón xeme por Moab con voz de frauta; o meu corazón xeme tamén coma unha frauta polos homes de Kir-hares, xa que perderon a abundancia que se producira. ³⁷Porque toda cabeza está rapada e toda barba raída; en tódalas mans hai incisións e sobre os lombos cilicio.³⁸En tódalas terrazas de Moab e nas súas prazas todo é lamentación, porque esnaquizei a Moab coma un vaso que non serve para nada, di Iahveh. ³⁹Laiádevos! Como foi quebrantado! Como deu Moab as súas costas avergoñado! Moab será, pois, obxecto de burla e de terror para todos os que o rodean.⁴⁰Porque así di Iahveh: Velaí, voará veloz como a aguia, e estenderá as súas ás contra Moab. ⁴¹Son tomadas as cidades e as fortalezas conquistadas; aquel día o corazón dos valentes de Moab será coma o corazón dunha muller de parto.⁴²E Moab será destruído, deixará de ser pobo porque se engrandeceu contra Iahveh. ⁴³Terror, foso e trampa veñen sobre ti, morador de Moab, di Iahveh. ⁴⁴O que fuxa do terror caerá na foso, e o que suba do foso caerá na trampa; porque Eu estou a traer sobre el, sobre Moab, o ano do seu castigo -di Iahveh.⁴⁵Á sombra de Esbón paran os fuxidos sen forzas; pois saíu lume de Esbón, e unha lapa do medio de Sehón, que consumiu a Moab ata o extremo, e a testa dos fillos da destrución.⁴⁶Ai de ti, Moab! Pereceu o pobo de Quemos! Os teus fillos foron tomados en cativeiro, e as túas fillas marchan cara o desterro. ⁴⁷Pero farei volver os cativos de Moab nos derradeiros días, di Iahveh. Ata aquí a sentenza de Moab.

Chapter 49

¹Sobre os fillos de Amón. Así di Iahveh: "Non ten fillos Israel? Non ten herdeiro? Por que, pois, Milcom toma posesión de Gad e se establece o seu pobo nas súas cidades? ²Por tanto, velaí, veñen días - di Iahveh - en que farei que se escoite o berro de guerra contra Rabá dos fillos de Amón, e será convertida en monte de ruínas, e as súas cidades serán incendiadas. Entón Israel desposuirá a quen o tiña desposuído - di Iahveh.³Xeme, Hesbón, porque Ai foi destruída. Clamade, fillas de Rabá, vestídevos de cilicio e lamentade, correde dun lado para o outro por entre os muros, porque Milcom irá ao cativerio xunto cos seus sacerdotes e os seus príncipes. ⁴Como te gabas dos teus vales, do val da abundancia, filla infiel? Ti que confiaches nos teus tesouros e dicías: quen virá contra min?⁵Velaí, Eu traio sobre ti terror - di Iahveh o Señor, Deus dos exércitos – que te rodeará por todas partes, e seredes expulsados, cadaquén diante de si e non haberá quen recolla aqueles que fuxiron. ⁶Pero despois restaurarei o benestar dos fillos de Amón, di Iahveh.⁷Sobre Edom. Así di Iahveh dos exércitos: -Non hai máis sabedoría en Temán? Perdeuse o consello dos seus mestres? Corrompeuse a súa sabedoría? ⁸Fuxide, volvede, cavade refuxios, habitantes de Dedan, porque traerei a ruína de Esaú sobre el no tempo do seu castigo.⁹Se viñeran a ti vendimadores, non deixarían algún acio? Se viñeran ladróns de noite, non te saquearían ata que lles bastara? ¹⁰Pero Eu son o que ispo a Esaú, e descubro os seus escondedoiros e non poderá agocharse. Foi destruída a súa descendencia, cos seus irmáns e veciños, e deixará de ser. ¹¹Deixa os teus orfos, que Eu hei crialos; deixa que as túas viúvas confíen en min.¹²Pois así di Iahveh: "Velaí, os que non estaban condenados a beber a copa, certamente a beberán, e has ser ti o que marchará sen castigo ningún? Non serás absolto, senón que certamente a beberás. ¹³Porque xurei por min mesmo - di Iahveh - que Bosra será motivo de terror, de aldraxe, de ruína e de maldición; todas as súas cidades converteranse en ruínas para sempre.¹⁴Escoitei unha mensaxe de parte de Iahveh. Un mensaxeiro é enviado entre as nacións, dicindo: -Reunídevos e vinde contra ela, e erguédevos para a batalla! ¹⁵Pois velaí que te fixen pequena entre as nacións, e menosprezada entre a xente.¹⁶En canto ao terror que infundías, a soberbia do teu corazón enganoute; ti que vives nas fendas das rochas! Aínda que fagas o teu niño tan alto coma o dunha aguia, de alí fareite caer - di Iahveh.¹⁷Edom hase converter en obxecto de terror; todo o que pase por el quedará atónito e asubiará por mor de tódalas súas feridas. ¹⁸Como na destrución de Sodoma e Gomorra e das súas cidades veciñas -di Iahveh- ninguén habitará alí, nin residirá nel fillo de home.¹⁹Velaí que un subirá coma un león da maxestuosidade do Xordán contra do pasto seguros, e nun instante fareino fuxir del, e ao que sexa escollido nomeareino sobre el. Porque quen é coma min e quen me pode desafiar? Quen é o pastor que poida resistirme?²⁰Por tanto, escoitade o plan que Iahveh trazou contra Edom, e os designios que decretou contra os habitantes de Temán: non arrastrarán os máis pequenos do seu rabaño? Non destruirán as súas moradas con eles?²¹Ao estrondo da súa caída treme a terra; hai un clamor. Ata o mar Vermello oíuse a súa voz. ²²Velaí que se levanta, voando alto coma unha aguia e estendendo as súas ás contra Bosra. Naquel día o corazón dos valentes de Edom será coma o corazón dunha muller coas angustias do parto.²³Sobre Damasco. Hamat e Arfad están confundidas porque escoitaron as malas novas e están desanimadas. Derrétense en ansiedade coma augas que non poden acougar. ²⁴Damasco debilítase, apresúrase para fuxir. O pánico apoderouse dela; Dominada pola anguria e as dores como a muller de parto. ²⁵Ai! Como foi abandonada a cidade famosa, a cidade da miña ledicia!²⁶Por iso os seus mozos caerán nas súas rúas, e tódolos homes de guerra serán reducidos ao silencio naquel día - di Iahveh dos exércitos. ²⁷E prenderei lume no muro de Damasco que consumirá os palacios de Ben-Adab.²⁸Sobre Cedar e dos reinos de Hazor, aos que derrotou Nabucodonosor, rei de Babilonia. Así di Iahveh: "Erguédevos, subide a Cedar e destruíde os fillos do oriente. ²⁹As súas tendas e os seus rabaños serán tomados; as cortinas das súas tendas, todos os seus bens e os seus camelos! E berrarán contra eles: terror por todas partes!³⁰Fuxide, andade errantes polos países de máis lonxe, habitade en refuxios, moradores de Hazor! Di Iahveh, porque Nabucodonosor, rei da Babilonia, concibiu un plan contra vós, trazou plans e designios contra vós. ³¹Erguédevos! Subide contra unha nación tranquila, que vive confiada - di Iahveh - non ten portas nin fechaduras; viven sós.³²Os seus camelos serán o botín, e a multitude dos seus animais por despoxo; e dispersarei a tódolos ventos aos que se rapan as tempas, e de tódolos lados traerei a súa ruína -di Iahveh- ³³E Hazor será gorida de chacais, unha desolación para sempre; ninguén habitará alí, nin residirá nela ninguna persoa.³⁴Palabra de Iahveh que veu ao profeta Xeremías sobre Elam no comezo do reinado de Sedequías, rei de Xudá, dicindo: ³⁵Así di Iahveh dos exércitos: "Velaquí, quebrarei o arco de Elam, o mellor da súa fortaleza. ³⁶E traerei sobre Elam os catro ventos dende os catro extremos do ceo, e dispersareinos con todos os ventos; non haberá nación onde non vaian os expulsados de Elam.³⁷Destruirei a Elam diante dos seus inimigos e diante dos que buscan as súas vidas; traerei sobre eles a calamidade, o ardor da miña ira - di Iahveh - e mandarei tras deles a espada ata que os remate. ³⁸Entón poñerei o meu trono en Elam, e alí destruirei ao rei e aos príncipes, di Iahveh. ³⁹Pero acontecerá nos últimos días que farei regresar os cativos de Elam, di Iahveh.

Chapter 50

¹Palabra que Iahveh falou sobre Babilonia, a terra dos caldeos, por medio do profeta Xeremías: ²Anunciádeo entre as nacións e facédeo escoitar! Erguede o estandarte, publicádeo e non o encubrades! Dicide: Babilonia foi conquistada! Bel foi avergoñado, Merodac foi consternado! Foron avergoñadas as súas imaxes, esnaquizados os seus ídolos.³Porque subiu contra ela unha nación do norte que fará da súa terra obxecto de terror, e non haberá habitante nela. Tanto a xente como os animais fuxirán en desbandada. ⁴Naqueles días e naquel tempo - di Iahveh - virán os fillos de Israel, eles xunto cos fillos de Xudá; virán andando, chorando e procurando a Iahveh o seu Deus. ⁵Preguntarán polo camiño de Sión, cara onde volverán os seus rostros e dirán: Vinde, xuntémonos a Iahveh no seu pacto eterno e irrevocable!⁶Meu pobo era coma un rabaño perdido, que desencamiñaron os seus pastores, facéndoas vagar polos montes; andaron de outeiro en outeiro e esqueceron o seu lugar de repouso. ⁷Todos os que as atopaban, devorábanas; e os seus inimigos dixeron: non facemos nada nalo, porque pecaron contra Iahveh, morada de xustiza; si, contra Iahveh, esperanza de seus pais.⁸Fuxide do medio de Babilonia, e saíde da terra dos caldeos! Saíde coma chibos diante do rabaño. ⁹Porque velaí que Eu fago espertar e subir contra Babilonia unha alianza de grandes nacións da terra do norte, que se ordenarán para a batalla contra ela; dende alí será levada prisioneira. As súas frechas serán coma de guerreiro hábil que non volve coas mans baleiras. ¹⁰E Caldea será saqueada; e todos os que a saqueen saciaranse - di Iahveh.¹¹Por canto vos alegrades, saqueadores da miña herdanza, porque vos alegrastes e estivestes felices, agora brincades coma becerra no prado, e relinchades coma poderosos cabalos, ¹²pero a vosa nai ha ser avergoñada, será humillada a que vos deu a luz. Velaí, será feita a derradeira das nacións: coma un deserto, unha estepa solitaria! ¹³Por mor da ira de Iahveh quedará deshabitada, feita unha total desolación. Cantos pasen xunto a Babilonia asubiarán asombrados polas súas calamidades.¹⁴Alístádevos contra Babilonia ao seu arredor! Todos os que usades o arco, tirade contra ela! Non escatimedes as frechas! Porque pecou contra Iahveh. ¹⁵Lanzade un berro de guerra contra ela! Ela estende as súas mans, as súas fortalezas caeron e os seus muros foron derrubados. Vengádevos contra ela, porque é a venganza de Iahveh. Como ela fixo, facede con ela.¹⁶Exterminade de Babilonia o sementador e o que manipula a fouce en tempo de colleita! Fuxen diante da espada opresora, cada un volverá ao seu pobo, cada un fuxirá á súa terra!¹⁷Israel é rabaño descarriado; os leóns afastárono. Primeiro devorouno o rei da Asiria, e despois Nabucodonosor, rei da Babilonia, quebrou os seus ósos. ¹⁸Por tanto, así di Iahveh dos exércitos, o Deus de Israel: "Velaquí, castigarei o rei de Babilonia e á súa terra, como castigei ao rei de Asiria.¹⁹E volverei traer a Israel aos seus pastos, e pacerá no Carmelo e en Basán, e saciaranse os seus desexos na rexión montañosa de Efraín e en Galaad. ²⁰Naqueles días e naquel tempo - di Iahveh - buscarase a culpa de Israel e non haberá ningunha, e os pecados de Xudá non se atoparán; porque perdoarei aos que deixei coma remanente.²¹Subide contra a terra de Merataim, contra ela e contra os habitantes de Pecod! Matádeos e destruídeos á espada, e fai todo o que che ordenei, di Iahveh. ²²Murmurio de guerra no país, e gran destrución!²³Como foi cortado e quebrado o martelo de toda a terra! Como se converteu Babilonia en obxecto de terror entre as nacións! ²⁴Ai Babilonia! Púxenche unha trampa, e sen te decatar caíches nela. Sorprendéronte e apresáronte, porque desafiaches a Iahveh.²⁵Iahveh abriu o seu arsenal e sacou as armas da súa indignación, porque esta é obra de Iahveh, Deus dos exércitos, na terra dos caldeos. ²⁶Vinde contra ela dende os confíns da terra! Abride os seus silos! Convertédea en montóns e destruídea por completo! Que non queden vestixios dela!²⁷Pasade aa coitelo a todos os seus xatos e que descendan ao matadoiro! Ai deles! Pois chegou o seu día, a hora do seu castigo! ²⁸Escoitase a voz dos que foxen e esacapan da terra de Babilonia anunciando en Sión a vinganza de Iahveh o noso Deus, a vinganza do seu templo!²⁹Convocade arqueiros contra Babilonia, a todos os que estenden o arco; campade contra ela por todos os lados, que non teña por onde fuxir! Dádelle o pago conforme a súa obra; conforme todo o que fixo, así facede con ela; porque volveuse soberbia contra Iahveh, contra o Santo de Israel. ³⁰Polo tanto os seus mozos caerán nas súas rúas, e tódolos seus homes de guerra serán reducidos ao silencio naquel día -di Iahveh-³¹"Velaí, estou contra ti, oi arrogante, di Iahveh, Deus dos exércitos, porque chegou o teu día, a hora na que te castigarei." ³²E a arrogante tropezará e caerá sen que ninguén a levante; e prenderei lume ás súas cidades, que devorará todo o que hai arredor dela.³³Así di Iahveh dos exércitos: "Oprimidos están xuntamente os fillos de Israel e os fillos de Xudá: todos os que os colleron cativos téñenos suxeitos firmemente, e néganse a soltalos. ³⁴Pero o seu Redentor é o Forte, Iahveh dos exércitos é o seu nome; defenderá a súa causa con poder para traer acougo á terra e turbar aos habitantes de Babilonia.³⁵Espada contra os caldeos! Di Iahveh, e contra os habitantes de Babilonia, contra os seus oficiais e os seus sabios. ³⁶Espada! Contra os engañadores para que sexan desconcertados. Espada! Contra os seus valentes, e serán aterrorizados. ³⁷Espada! Contra os seus cabalos e contra os seus carros, e contra todos os estranxeiros que están no medio dela, e serán coma mulleres. Espada! Contra os seus tesouros, e serán saqueados.³⁸Espada! Contra os seus ríos, e serán secados; porque é unha terra de ídolos, que delira cos seus espantallos. ³⁹Polo tanto, alí vivirán as feras do deserto xunto cos chacais, tamén vivirán avestruces nela; nunca máis será habitada nin poboada por todalas xeracións. ⁴⁰Como cando Deus destruíu a Sodoma, a Gomorra e ás súas cidades veciñas -di Iahveh- ningunha persoa habitará alí, nin residirá nela ningún fillo de home.⁴¹Velaí, un pobo vén do norte, unha gran nación, e moitos reis se levantarán dos confíns da terra; ⁴²Empuñan arco e xavelina; son crueis e non teñen misericordia. A súa voz roxe coma o mar, e van montados a cabalo contra ti, en formación de guerra, filla de Babilonia. ⁴³O rei de Babilonia escoitou as novas deles, e acobardouse. A anguria apoderouse del, e sente dores coma de muller de parto.⁴⁴Coma un león que sobe da maxestuosidade do Xordán a un pasto seguro, do mesmo xeito heinos espantar de súpeto para quedarme cos escolleitos, pois quen é coma min para poder desafiarme? Quen é o pastor que poida resistirme?⁴⁵Por tanto, escoitade o designio que Iahveh trazou contra Babilonia, e os planos que decretou contra a terra dos caldeos; certamente botaranos fóra coma a ovellas febles; de certo o seu pasto será devastado xuntamente con eles. ⁴⁶Diante do berro da conquista de Babilonia a terra tremeu, e o clamor foi escoitado entre as nacións.

Chapter 51

¹Así di Iahveh: "Velaí, Eu levanto en contra de Babilonia e contra os habitantes de Leb-Qamay un vento destrutor. ²E mandarei contra Babilonia aventadores que a aventarán e vaciarán a súa terra; porque estarán contra ela por todoas partes no día da súa tribulación.³Que non se vaia o arqueiro nin o que viste a súa coiraza se retire. Non perdoedes aos mozos guerreiros, exterminade todo o seu exército. ⁴Caerán feridos na terra dos caldeos, e traspasados nas súas rúas.⁵Porque nin Israel nin Xudá foron abandonados polo seu Deus, Iahveh dos exércitos, aínda que a súa terra está chea de pecados contra o Santo de Israel. ⁶Fuxide do medio de Babilonia, e salvade cada un a súa vida. Non perezades pola súa maldade, pois este é o tempo da vinganza de Iahveh; El daralle o seu pago.⁷Babilonia foi copa de ouro na man de Iahveh, que embebedou toda a terra. Do seu viño beberon as nacións; enlouqueceron, por iso, as nacións. ⁸De súpeto caeu Babilonia e fíxose anacos! Xemede por ela, traede bálsamo para a súa dor, acaso sane!⁹Quixemos curar a Babilonia, pero non sandou; abandonádea, e vaiamos cada un á súa terra, porque o seu castigo chegou ata o ceo, e foi alzado ata as nubes. ¹⁰Iahveh sacou á luz a nosa victoria: vinde e contemos en Sión as proezas de Iahveh o noso Deus!¹¹Afiade as frechas, e tomade o escudo! Iahveh espertou o espírito dos reis de Media, porque o seu plan contra Babilonia é destruíla; porque esta é a vinganza de Iahveh, a vinganza da súa casa destruída. ¹²Erguede a bandeira contra os muros da Babilonia! Fortalecede a garda, colocade sentinelas e preparade emboscadas! Porque Iahveh decidiu, e polo tanto executará o que falou sobre os moradores da Babilonia.¹³Ai ti, que vives xunto a moitas augas, tes moitos tesouros! Chegou o teu fin, rematou a túa trama. ¹⁴Iahveh dos exércitos xurou por si mesmo: mesmo que teñas homes coma lagostas, entoaránse contra ti berros de vitoria.¹⁵El é o que fixo a terra co seu poder, o que estableceu o mundo coa súa sabedoría, e coa súa intelixencia estendeu os ceos. ¹⁶Cando emite a súa voz, hai murmurio de augas nos ceos, e fai subir as nubes dende os confíns da terra. El produce os lóstregos para a choiva, e saca o vento dos seus depósitos.¹⁷A xente non entende isto, o seu coñecemento embrutéceos; os ourives avergoñanse dos seus ídolos, porque as súas imaxes fundidas son un engano, e non hai alento nelas. ¹⁸Son vaidade, obras dignas de burla: no tempo do seu castigo perecerán. ¹⁹A porción de Xacob non é coma estas cousas; porque El é o Creador de todo, tamén da tribo da súa herdanza; Iahveh dos exércitos é o seu nome.²⁰Ti fuches o meu mazo, e as miñas armas de guerra; contigo esnaquizarei nacións, contigo destruirei reinos, ²¹contigo hei destruír o cabalo e o seu xinete, contigo esnaquizarei o carro e ao auriga,²²contigo quebrantarei homes e mulleres, contigo quebrantarei o ancián e o meniño, contigo quebrantarei o mozo e a doncela, ²³contigo esnaquizarei o pastor e o seu rabaño, contigo esnaquizarei o labrego e a súa xunta e contigo esnaquizarei os gobernadores e os sátrapas.²⁴E pagarei a Babilonia e a tódolos habitantes de Caldea todo o mal que fixeron en Sión diante dos vosos ollos, di Iahveh.²⁵"Velaí, Eu estou contra ti, volcán destrutor, di Iahveh, que destruíu toda a terra. Estenderei a miña man contra ti, fareite rolar dende as rochas e reducireite a volcán queimado. ²⁶E non tomarán de ti pedra angular, nin pedra para alicerces, pois serás desolación eterna -di Iahveh-²⁷Erguede a bandeira na terra! Tocade a trompeta entre as nación, convocando a guerra santa! Convocade contra ela os reinos de Ararat, Mini e Asquenaz! Nomeade contra ela un capitán! Facede subir os cabalos coma lagostas aterradoras! ²⁸Reunide as nacións contra ela, aos reis de Media cos seus capitáns, a tódolos seus príncipes e a toda a terra do seu dominio.²⁹A terra tremerá e ha ser aflixida, porque se cumpriron os plans de Iahveh contra Babilonia para converter a terra da Babilonia nun deserto sen habitantes.³⁰Os valentes de Babilonia deixaron de loitar, permanecen nas fortalezas; esgotaron as súas forzas e volvéronse coma mulleres; foron incendiadas as súas moradas, quebrados están os seus ferrollos. ³¹Un correo vai ao encontro doutro e un mensaxeiro releva a outro, para anunciar ao rei de Babilonia que a súa cidade foi conquistada por completo; ³²tamén foron ocupadas as pasaxes, e queimados a lume os seus baluartes, e os guerreiros están aterrorizados.³³Porque así di Iahveh dos exércitos, o Deus de Israel: A filla de Babilonia é coma unha eira ao tempo de ser pisada; dentro de pouco, chegaralle o tempo da colleita.³⁴Devoroume e esmagoume Nabucodonosor, rei de Babilonia, deixoume coma vaso baleiro, tragoume coma un dragón, encheu o seu estómago das miñas delicias, e botoume fóra. ³⁵Ha caer sobre Babilonia a violencia feita que me fixeron na miña carne! Dirá a moradora de Sión. Ha caer o meu sangue sobre os habitantes de Caldea! Dirá Xerusalém.³⁶Por tanto, así responde Iahveh: "Velaí, Eu defenderei a túa causa, e executarei a túa vinganza; secarei o seu mar e farei que sequen os seus mananciais. ³⁷E Babilonia hase converter nun montón de ruínas, en gorida de chacais, en obxecto de terror e de burla, sen habitantes.³⁸todos a unha como leóns ruxirán, berrarán coma cachorros de leóns. ³⁹Farei que os seus banquetes rematen en febre, embebedados celebrando unha orxía; e durmirán nun sono eterno sen espertar, di Iahveh. ⁴⁰Farei que baixen coma años ao matadoiro, coma carneiros e chibos.⁴¹Ai da Babilonia conquistada, o orgullo do mundo capturado! Ai da Babilonia convertida no espanto das nacións! ⁴²O mar subiu sobre Babilonia; coa multitude das súas ondas foi cuberta.⁴³As súas cidades quedaron asoladas, coma terra erma e deserta. Terra onde niunguén vive, onde non pasa ningunha persoa. ⁴⁴Castigarei a Bel en Babilonia, e sacarei da súa boca o que tragou, e as nacións non virán máis a el, e aínda o muro de Babilonia caerá.⁴⁵Saíde do medio dela, meu pobo! Salvade cada un a súa vida do ardor da ira de Iahveh! ⁴⁶Non desmaie o voso corazón, nin temades o rumor que se escoitará na terra; porque o rumor virá un ano, e despois outro rumor noutro ano, e haberá violencia na terra, con gobernante contra gobernante.⁴⁷Por tanto, velaí, veñen días nos que Eu castigarei os ídolos de Babilonia; será avergoñada toda a súa terra, e todos os seus mortos caerán no medio dela. ⁴⁸Entón berrarán de ledicia sobre Babilonia os ceos e a terra e todo o que hai neles, cando a morte veña sobre ela e dende o norte o destrutor, di Iahveh. ⁴⁹De certo caerá Babilonia polos mortos de Israel, como tamén por Babilonia caeron os mortos de toda a terra.⁵⁰Os que fuxistes da espada, marchade e non vos deteñades! Chamade a Iahveh dende lonxe, e veña Xerusalém á vosa memoria! ⁵¹Nós estamos avergoñados porque escoitamos o reproche. A confusión cubre os nosos rostros porque os extranxeiros entraron no santuario da casa de Iahveh.⁵²Por tanto, velaí, veñen días - di Iahveh - en que castigarei os seus ídolos, e por toda a súa terra xemerán os feridos de morte. ⁵³Aínda que Babilonia suba ata os ceos, e poña a súa fortaleza no alto, da miña parte chegarán os que a van a destruír, di Iahveh.⁵⁴Clamor e berros dende Babilonia, gran destrución na terra dos caldeos! ⁵⁵Porque Iahveh vai destruír a Babilonia, e fará desaparecer dela a súa gran turba. Bramarán as súas ondas coma moitas augas; resoará o estrondo das súas voces. ⁵⁶Porque vén contra ela, contra Babilonia, o destrutor. Os seus valentes serán apresados, quebrados están os seus arcos; porque Iahveh é un Deus que retribúe, certamente dará a paga.⁵⁷Eu embebedarei os seus príncipes e os seus sabios, os seus gobernantes, os seus maxistrados e os seus poderosos, e durmirán un sono eterno e non espertarán -di o Rei do que o seu nome é Iahveh dos exércitos. ⁵⁸Así di Iahveh dos exércitos: Os anchos muros de Babilonia serán totalmente derrubados, e as súas portas altas queimadas; o pobo traballará en balde, e as nacións esforzaránse só para o lume.⁵⁹Mensaxe que o profeta Xeremías mandou a Seraías, fillo de Nerías, fillo de Maasías, cando ía con Sedequías, rei de Xudá, a Babilonia no ano cuarto do seu reinado. (Seraías era xefe de abastecementos). ⁶⁰Escribeu, pois, Xeremías nun só pergamiño toda a calamidade que había vir sobre Babilonia, é dicir, tódalas palabras que foron escritas sobre Babilonia.⁶¹E díxolle Xeremías a Seraías: -Cando chegues a Babilonia, e mires e leas en voz alta todas estas cousas, ⁶²dirás: -Ai Iahveh! Ti falaches contra este lugar para destruílo ata que non quede morador nela, sexa persoa ou animal, senón que sexa unha desolación eterna.⁶³E tan pronto como remates de ler este pergamiño, ataraslle unha pedra e botaralo no medio do Éufrates, ⁶⁴dicindo: Así hase afundir Babilonia para non se erguer máis, polas calamidades que traerei sobre ela para que sexan abatidos! Aquí rematan as palabras de Xeremías.

Chapter 52

¹Sedequías tiña vinte e un anos cando comezou a reinar, e reinou once anos en Xerusalém. O nome da súa nai era Hamutal, filla de Xeremías de Libna. ²El fixo o malo aos ollos de Iahveh conforme todo o que fixera Ioacim. ³Por mor da ira de Iahveh aconteceu isto en Xerusalém e en Xudá, ata que os botou da súa presenza. Pero Sedequías rebelouse contra o rei de Babilonia.⁴E aconteceu que no ano noveno do seu reinado, no mes décimo, no décimo día do mes, veu Nabucodonosor, rei de Babilonia, el e todo o seu exército, contra Xerusalém e campou contra ela, e levantaron torres para asediala por todo o seu arredor. ⁵E a cidade estivo sitiada ata o ano undécimo do rei Sedequías.⁶No cuarto mes, no noveno día do mes, cando agravou a fame na cidade e non había alimento para o pobo, ⁷abríuselle unha fenda na cidade, e todos os homes de guerra fuxiron e saíron da cidade á noitiña polo camiño da porta entre os dous muros que había xunto ao xardín do rei, a pesar de que os caldeos estaban arredor da cidade, e marcharon polo camiño ao Arabá. ⁸Pero o exército dos caldeos perseguiu o rei e alcanzou a Sedequías nos campos de Iericó, e todo o seu exército dispersouse do seu lado e abaodonouno.⁹Entón capturaron o rei e trouxérono ao rei de Babilonia en Ribla na terra de Hamat, e alí pronunciou sentenza contra del. ¹⁰E o rei de Babilonia degolou os fillos de Sedequías diante dos seus ollos e tamén degolou a tódolos príncipes de Xudá en Ribla. ¹¹Despois sacoulle os ollos a Sedequías, e o rei de Babilonia atouno con grillóns de bronce e levouno a Babilonia e púxoo na cadea ata o día da súa morte.¹²No quinto mes, no décimo día do mes, sendo o ano de dezaoito do rei Nabucodonosor, rei de Babilonia, veu a Xerusalém Nabuzaradán, capitán da garda, que estaba no servizo do rei de Babilonia. ¹³E queimou a casa de Iahveh, a casa do rei e tódalas casas de Xerusalém, e prendeu lume a toda casa grande. ¹⁴E todo o exército dos caldeos que estaba co capitán da garda derrubou tódolos muros arredor de Xerusalém.¹⁵Entón Nabuzaradán, capitán da garda, levou ao desterro a algúns dos máis pobres do pobo, ao resto do pobo que ficara na cidade, aos desertores que pasaran ao rei de Babilonia, e ao resto dos artesáns. ¹⁶Pero Nabuzaradán, capitán da garda, deixou a algúns dos máis pobres da terra para que traballasen a viña e mailas terras.¹⁷E os caldeos partiron en anacos as columnas de bronce que estaban na casa de Iahveh, tamén as bases e o mar de bronce que estaban na casa de Iahveh, e levaron todo o seu bronce a Babilonia. ¹⁸Levaron ademais os caldeiros, as pas, as pinzas, os tazóns, os culleróns e todos os utensilios de bronce que se usaban no servizo do templo. ¹⁹O capitán da garda tamén levou os incesarios, os tazóns, as copas, os olas, os candeeiros, e as tazas, o que era de ouro puro e o que era de prata pura.²⁰En canto ás dúas columnas, o mar, os doce bois de bronce que estaban debaixo do mar e as bases que o rei Salomón fixera para a casa de Iahveh, non era posible calcular o peso do bronce de todos estes obxectos. ²¹En canto ás columnas, a altura de cada columna era de dezaoito cóbados, e tiña doce cóbados de circunferencia e catro dedos de espesura, pois eran fonchas.²²E había sobre cada columna un capitel de bronce; a altura de cada capitel era de cinco cóbados, cunha rede e granadas sobre o capitel ao seu arredor, todo de bronce. E a segunda columna era igual, coas granadas. ²³E había noventa e seis granadas en cada fila; o total das granadas era de cen na rede arredor do capitel.²⁴Entón o capitán da garda colleu a Seraías, o sumo sacerdote, e a Sofonías, o segundo sacerdote, e aos tres gardiáns do atrio. ²⁵Tamén colleu da cidade un oficial que estaba a cargo dos homes de guerra, a sete dos conselleiros do rei que estaban na cidade, ao escriba do comandante do exército que reclutaba o pobo da terra, e a sesenta homes do pobo que estaban dentro da cidade.²⁶Nabuzaradán, capitán da garda, colleunos e levounos ao rei de Babilonia en Ribla. ²⁷Entón o rei de Babilonia feriunos e deulles morte en Ribla na terra de Hamat. Así foi levada Xudá en catividade, lonxe da súa terra.²⁸Este é o pobo que Nabucodonosor levou cativo: no ano sétimo, tres mil vinte e tres xudeus; ²⁹no ano décimo oitavo de Nabucodonosor, oitocentas trinta e dúas persoas de Xerusalém; ³⁰no ano vinte e tres de Nabucodonosor, Nabuzaradán, capitán da garda, levou ao deserto a setecentos corenta e cinco xudeus; en total foron catro mil seiscentas persoas.³¹E no ano trinta e sete do cativerio de Ioaquín, rei de Xudá, no mes doce, no vinte e cinco días do mes, Evil-merodac, rei de Babilonia, no primeiro ano do seu reinado, favoreceu a Ioaquín, rei de Xudá, e sacouno da cadea.³²E faloulle dun xeito amistoso e puxo o seu trono por riba dos tronos dos reis que estaban con el en Babilonia. ³³E fixo que lle quitaran as vestiduras de prisioneiro, e comeu sempre na mesa do rei todolos días da súa vida. ³⁴E para o seu sustento, foille dada unha ración de parte do rei de Babilonia, unha porción para cada día, todos os días da súa vida ata o día da súa morte.

Lamentations

Chapter 1

¹Como quedou soa a cidade que tiña tanta xente! Volveuse coma unha viúva a grande entre as nacións! A princesa entre as provincias converteuse en tributaria! ²Chorou amargamente na noite, e as bágoas cubren as súas meixelas; non hai quen a console entre todos os seus amantes. Todos os seus amigos traizoárona, convertéronse en inimigos.³Xudá foi ao deserto baixo aflición e baixo dura servidume. Ela vive entre as nacións, mais non atopa descanso; todos os seus perseguidores alcanzárona no medio da anguria.⁴Os camiños de Sión están de loito, porque ninguén vén ás festas solemnes. Todas as súas portas están desoladas, xemen os seus sacerdotes, as súas virxes están aflixidas, e ela mesma está amargada. ⁵Os seus adversarios convertéronse en seus amos, os seus inimigos prosperan, porque Iahveh aflixíuna pola multitude das súas transgresións; os seus fillos foron cativos diante do adversario.⁶Da filla de Sión marchou toda a súa espléndida gloria. Os seus príncipes son coma serpes que non atopan pasto, e fuxen sen forzas diante do perseguidor.⁷Xerusalém lembra nos días da súa aflición e da súa vagancia todos os seus tesouros que existían dende os tempos antigos, cando o seu pobo caeu en mans do adversario sen que ninguén a axudara. Ao vela os seus adversarios, búrlanse da súa ruína.⁸Xerusalém pecou grandemente, e volveuse cousa inmunda. Todos os que a honraban desprezárona porque viron a súa nudez, e ela avergóñase e vólvese de costas. ⁹A súa inmundicia está nos seus lombos; non considerou o seu futuro, e caeu de maneira sorprendente; non hai quen a console. Mira, Iahveh, a miña aflición, porque engrandeceuse o inimigo!¹⁰O adversario estendeu a súa man a todos os seus tesouros; en verdade ela viu as nacións entrar no santuario, aínda que Ti ordenaches que non entraran na túa congregación.¹¹Todo o seu pobo xeme buscando pan; deron os seus tesouros por comida para restaurar as súas vidas. Mira, Iahveh, e observa que me están a desprezar. ¹²Vós todos os que pasades polo camiño, non vos importa isto? Observade e vede se hai dor como a miña dor, coa que fun atormentada, coa que Iahveh me aflixíu no día da súa ira ardente.¹³Dende o alto mandou lume que entrou nos meus ósos. Estendeu unha rede aos meus pés, fíxome volver atrás, deixoume desolada, desmaiada todo o día. ¹⁴Atado foi o xugo das miñas transgresións, pola súa man foron entrelazados, caeron sobre o meu pescozo. El fixo que me faltasen as forzas; Iahveh entregoume en mans contra das que non podo resistir.¹⁵O Señor rexeitou a tódolos meus valentes do medio de min; convocou contra min unha asemblea solemne para quebrantar os meus mozos; O Señor pisou nun lagar á virxe filla de Xudá!¹⁶Por estas cousas eu choro; e os meus ollos desfanse en augas, porque lonxe de min está o consolador, o que reanimou a miña alma. Os meus fillos están desolados porque o inimigo prevaleceu. ¹⁷Sión estende as súas mans, non hai quen a console. Iahveh ordenou contra Xacob que os que o rodean sexan os seus adversarios; Xerusalém volveuse cousa inmunda no medio deles.¹⁸Iahveh é xusto, pois me rebelei contra a súa palabra. Escoitade agora, todos os pobos, e vede a miña dor: as miñas virxes e os meus mozos foron ao cativerio. ¹⁹Chamei aos meus amantes, pero eles enganáronme. Os meus sacerdotes e os meus anciáns pereceron na cidade, cando procuraban alimento para si a fin de restaurar as súas almas famentas.²⁰Mira, Iahveh, que estou anguriada; ferven as miñas tripas, o meu corazón revólvese dentro de min, porque fun moi rebelde. Na rúa a espada déixame sen fillos, na casa enseñoreouse a morte.²¹Escoitaron que eu xemía, e non hai quen me console. Todos os meus inimigos escoitaron do meu mal, e alegráronse de que Ti o fixeras. Ai se Ti trouxeras o día que anunciaches, para que sexan eles coma min! ²²Que chegue toda a súa maldade diante de ti, e trátaos como a min me trataches por tódalas miñas transgresións; porque os meus xemidos son moitos, e desmaia o meu corazón.

Chapter 2

¹Como nublou Iahveh na súa ira á capital de Sión! Arredou do ceo á terra a gloria de Israel! Non se lembrou do estrado dos seus pés no día da súa ira. ²Iahveh destruíu sen compaixón todas as moradas de Xacob. Derrubou no seu furor as fortalezas da filla de Xudá, botounas por terra; profanou o reino e aos seus príncipes.³Exterminou no ardor da súa ira tódalas forzas de Israel; botou atrás a súa man dereita en presenza do inimigo; e acendeuse en Xacob coma chamas de lume devorando todo arredor. ⁴Entesou o seu arco como inimigo, afirmou a súa man dereita como adversario e matou a todo o que era agradable á vista; na tenda da filla de Sión derramou o seu furor coma lume.⁵O Señor volveuse coma inimigo; devorou a Israel, devorou todos os seus pazos, destruíu as súas fortalezas e multiplicou na filla de Xudá o lamento e o loito. ⁶Tratou con violencia o seu tabernáculo, como a cabana da horta; destruíu o seu lugar de reunión. Iahveh fixo esquecer en Sión a festa solemne e o día de repouso, e rexeitou no furor da súa ira o rei e o sacerdote.⁷O Señor repudiou o seu altar, desprezou o seu santuario; entregou en mans do inimigo os muros dos seus pazos. Gritos foron dados na casa de Iahveh como en día de festa solemne.⁸Iahveh decidiu destruír os muros da capital de Sión; estendeu o cordón, non retirou a súa man para destruír, e fixo que se lamentaran o antemuro e o muro; e a unha desmaiaron. ⁹Afundiron na lama as súas portas, El destruíu e quebrou as súas fechaduras. O seu rei e os seus príncipes están entre as nacións; xa non hai lei; e os seus profetas tampouco atopan visión de Iahveh.¹⁰En terra están sentados, en silencio, os anciáns da filla de Sión. Botaron pó sobre as súas cabezas, cinguíronse de cilicio. Inclinaron a terra as súas cabezas as virxes de Xerusalém.¹¹Os meus ollos consúmense polas bágoas, ferven as miñas tripas; o meu fel derrámase por terra, por mor da destrución da filla do meu pobo, cando nenos e lactantes desmaian nas rúas da cidade. ¹²Preguntan ás súas nais: onde está o pan e o viño? Mentres xacen coma feridos nas prazas da cidade, mentres exhalan o seu espírito no regazo das súas nais.¹³Como te hei asemellar? Con quen te hei igualar, filla de Xerusalém? Con que te compararei para consolarte, virxe filla de Sión? Porque grande coma o mar é a túa ruína. Quen poderá sandarte? ¹⁴Os teus profetas tiveron para ti visións falsas e enganosas, e non manifestaron a túa iniquidade para que volveses da túa catividade, senón que te anunciaron oráculos falsos e enganosos.¹⁵Baten palmas en contra de ti todos os que pasan polo camiño; asubían e menean as súas cabezas contra a filla de Xerusalém, dicindo: é esta a cidade da que dicían: a perfección da fermosura, a ledicia de toda a terra? ¹⁶Abriron contra ti a súa boca todos os teus inimigos; asubían e rinchan os dentes, din: devorámola! Certamente este é o día que agardabamos! Conseguímolo e agora estamos a comprobalo!¹⁷Iahveh fixo o que se propuxo, cumpriu a súa palabra que ordenara dende os tempos antigos; derrubou sen compaixón, fixo que se alegre o inimigo sobre ti, exaltou o poder dos teus adversarios.¹⁸O seu corazón clama ao Señor: Muro da filla de Sión! Corren as túas bágoas coma un río día e noite, non te deas repouso nin teñan repouso os teus ollos. ¹⁹Érguete, dá voces na noite ao comezar as vixías; derrama como auga o teu corazón diante da presenza do Señor; levanta cara El as túas mans pola vida dos teus pequenos, desfalecidos pola fame nas esquinas de tódalas rúas.²⁰Mira Iahveh! Considera e observa a quen trataches así: cando as mulleres comeron aos seus fillos, aos pequenos aínda nos seus brazos? Cando foron asasinados sacerdotes e profetas dentro do santuario do Señor?²¹Xacen por terra nas rúas mozos e anciáns; as miñas virxes e os meus homes caeron a espada. Fixeches que morreran no día da túa ira, fixeches unha matanza sen te preocupar de nada. ²²Como en día de festa solemne convocaches os meus terrores de todas as partes; e non houbo no día da ira de Iahveh quen fuxira nin sobrevivira. Aqueles que criei e mantiven, o meu inimigo exterminounos.

Chapter 3

¹Eu son o home que viu a aflición baixo a vara do seu furor. ²El levoume e fíxome camiñar en tebras e non en luz. ³Certamente contra min volveuse e volveu a súa man todo o día. ⁴Fixo que se consumiran a miña carne e a miña pel, quebrantou os meus ósos.⁵Ergueuse contra min e rodeoume de amargura e tristura. ⁶En lugares escurecidos fíxome morar, coma os que morreron hai tempo. ⁷Cercoume e non podo saír, fixo pesadas as miñas cadeas. ⁸Aínda cando clamo e pido axuda, El fecha o paso á miña oración.⁹Pechou os meus camiños con pedras labradas, fixo tortos os meus vieiros. ¹⁰El é para min coma oso ameazante, coma león agachado. ¹¹Desviou os meus camiños e esnaquizoume, deixoume desolado.¹²Entesou o seu arco e púxome como branco das frechas. ¹³Fixo que penetraran nas miñas tripas as frechas da súa alxaba. ¹⁴Cheguei a ser o escarnio de todo o meu pobo, a súa burla día tras día. ¹⁵El encheume de amargura, embebedoume con xoio.¹⁶Esmagou cos pedrizos os meus dentes, fixo que me revolvera no pó. ¹⁷E a miña alma foi privada da paz, esquecín a felicidade. ¹⁸E dixen: pereceu o meu vigor, e a miña confianza no Señor!¹⁹Lémbrate da miña aflición e da miña miseria, do meu pranto e da miña amargura! ²⁰Heino ter sempre na miña memoria, e a túa alma gardará loito por min. ²¹Isto traio ao meu corazón, por isto teño unha esperanza nova:²²As misericordias do Señor nunca rematan, pois as súas bondades nunca faltan; ²³son novas cada mañá; grande é a túa fidelidade! ²⁴Iahveh é a miña porción! di a miña alma, por iso agardo nel.²⁵Iahveh é bo para os que o agardan, para a alma que o busca. ²⁶É bo agardar en silencio a salvación do Señor. ²⁷Bo é para o home levar o xugo na súa xuventude. ²⁸Que se sente só e garde silencio xa que El llo impuxo; ²⁹Que poña a súa boca no pó, por se aínda hai esperanza;³⁰Que lle dea a meixela ao que o fere; que se farte de aldraxes. ³¹Porque o Señor non rexeita para sempre. ³²Aínda que El aflixe, tamén se compadecerá segundo a súa grande misericordia. ³³Porque El non castiga por pracer, nin se comprace aflixindo aos fillos dos homes.³⁴Esmagar debaixo dos pés a tódolos presos dun país, ³⁵privar do dereito a unha persoa na presenza do Altísimo, ³⁶enganar a un home no seu litixio: estas cousas non as aproba o Señor!³⁷Quen é aquel que fala e así acontece, se o Señor non o ordenou? ³⁸Non saen da boca do Altísimo tanto as desgrazas como o bo? ³⁹Por que se ha queixar o ser vivo? Que sexa valente fronte os seus pecados!⁴⁰Examinemos os nosos camiños e escudriñémolos, e volvamos a Iahveh! ⁴¹Ergamos o noso corazón nas nosas mans cara o Deus nos ceos. ⁴²Nós pecamos e rebelámonos; e Ti non nos perdoaches. ⁴³Cubrícheste de ira e perseguíchesnos; mataches e non perdoaches.⁴⁴Cubrícheste cunha nube para que a oración non chegara a ti. ⁴⁵Fixéchesnos lixo e escoria no medio dos pobos. ⁴⁶Abriron a súa boca contra nós todos os nosos inimigos. ⁴⁷O espanto e a fosa viñeron sobre nós, a desolación e a destrución.⁴⁸Ríos de auga derraman os meus ollos por mor da destrución da filla do meu pobo. ⁴⁹Os meus ollos flúen sen cesar, sen ter descanso. ⁵⁰Ata que Iahveh vexa e mire dende os ceos.⁵¹Os meus ollos causan dor á miña alma por todas as fillas da miña cidade. ⁵²Coma un paxáro déronme caza, aqueles que son os meus inimigos sen causa. ⁵³Calaron a miña vida cando estaba na fosa, e botaron pedra sobre min. ⁵⁴As augas cubriron a miña cabeza e dixen: -Estou perdido!⁵⁵Invoquei o teu nome, Iahveh, dende a fosa máis profunda. ⁵⁶Ti escoitaches a miña voz: non peches o teu ouvido ao clamor dos meus suspiros! ⁵⁷Achegácheste o día que te invoquei e dixeches: -Non temas.⁵⁸Ti defendiches, Señor, a causa da miña alma e redimiches a miña vida. ⁵⁹Ti miraches a miña opresión, faime xustiza Iahveh! ⁶⁰Miraches toda a súa vinganza, tódolos seus plans contra min. ⁶¹Escoitaches as súas aldraxes, ó Iahveh, tódalas súas murmuracións contra min;⁶²os beizos dos meus agresores e as súas murmuracións están na miña contra todo o día. ⁶³Estean sentados ou en pé, eu son o obxecto da súa copla.⁶⁴Ti daraslles o seu pago, ó Iahveh, conforme a obra das súas mans. ⁶⁵Daraslles dureza de corazón, a túa maldición será sobre eles. ⁶⁶Persígueos coa túa ira e destrúeos de debaixo dos ceos, ó Iahveh!

Chapter 4

¹Como se escureceu o ouro! Como mudou o ouro puro! Por todas as encrucilladas están tiradas as pedras do santuario! ²Os fillos preciosos de Sión, que valían o seu peso en ouro puro, son tidos por vasos de barro, obra de mans de oleiro.³Aínda os chacais ofrecen o seu peito para amamantar ás súas crías; pero a filla do meu pobo volveuse cruel coma os avestruces do deserto.⁴A lingua do neno de peito pegóuselle ao seu padal pola sede; os pequenos piden pan, pero non hai quen o reparta. ⁵Os que comían manxares andan desolados polas rúas; os que se criaron entre púrpura abrazan o lixo.⁶A iniquidade da filla do meu pobo é maior que o pecado de Sodoma, que foi derrubada nun instante sen que as mans actuaran contra ela.⁷Os seus consagrados eran máis puros que a neve, máis brancos que o leite, máis vermellos de corpo que os corais, coma o zafiro no seu parecer. ⁸Hoxe os seus rostros son máis negros que o feluxe, e non se lles recoñece nas rúas; a súa pel pegouse aos seus ósos, murchou coma madeira.⁹Máis ditosos foron os que morreron a espada que os que morren de fame, que se consumen esgotados, pola falta dos froitos dos campos. ¹⁰As mans de mulleres compasivas cociñaron os seus propios fillos, que lles serviron de comida por mor da calamidade da filla do meu pobo.¹¹Iahveh cumpriu a súa indignación, derramou o ardor da súa ira; e encendeu un lume en Sión que consumiu os seus alicerces.¹²Non creron os reis da terra, nin ningún dos habitantes do mundo, que puideran entrar o adversario e o inimigo polas portas de Xerusalém. ¹³Por mor dos pecados dos seus profetas e das iniquidades dos seus sacerdotes, que verteron no medio dela o sangue dos xustos.¹⁴Andaron cegos polas rúas, manchados de sangue, sen que ninguén puidese tocar os seus vestidos. ¹⁵Afastádevos, eu son inmundo! berraban. Afastádevos, non me toquedes! Así fuxiron e foron dispersados, mais aínda entre as nacións dicíase: que non vivan aquí nunca máis!¹⁶O rostro de Iahveh dispersounos, non os volverá mirar. Non hai honra para os sacerdotes, nin compaixón para os anciáns.¹⁷Os nosos ollos están desfalecidos por procurar unha axuda inútil. No noso velar, agardamos a un pobo que non puido salvarnos. ¹⁸Vixiaban os nosos pasos para que non andásemos polas nosas rúas. Achegouse o noso fin, cumpríronse os nosos días, chegou o noso final.¹⁹Os nosos perseguidores foron máis rápidos que as águias do ceo; cazáronos sobre os montes e tendéronos trampas no deserto. ²⁰O alento da nosa vida, o unxido de Iahveh, foi atrapado nas súas fosas, aquel de quen dixemos: á súa sombra viviremos entre as nacións.²¹Énchete de ledicia e alégrate, filla de Edom, a que vives na terra de Uz! Tamén a ti chegará a copa, ata embebedar e tamén has amosar a túa nudez. ²²Cumpriuse o castigo da túa iniquidade, filla de Sión! Non serás levada nunca máis en cativerio. Mais, filla de Sión, a tua iniquidade será visitada, e o teu pecado será descuberto.

Chapter 5

¹Lémbrate, Iahveh, do que nos aconteceu; mira e contempla a nosa aldraxe. ²A nosa herdanza pasou aos nosos inimigos, e as nosas casas a estranxeiros. ³Quedamos orfos, sen pai, e as nosas nais, coma viúvas. ⁴Pola auga que bebemos temos que pagar, a nosa madeira chega a nós por prezo.⁵Sobre os nosos pescozos están os nosos perseguidores; non hai acougo para nós, estamos esgotados. ⁶Ata tivemos que facer un pacto cos exipcios e os asirios para ter pan. ⁷Os nosos pais pecaron, e xa non existen, pero nós cargamos coas súas iniquidades.⁸Os escravos dominan sobre nós, e non hai quen nos libre da súa man. ⁹Con perigo das nosas vidas conseguimos o noso pan, enfrontándonos á espada no deserto. ¹⁰A nosa pel queima coma un forno, por mor dos ardores da fame.¹¹Violaron as mulleres en Sión, e as virxes nas cidades de Xudá. ¹²Os príncipes foron colgados das súas mans, e os anciáns non foron respectados.¹³Os mozos traballaron no muíño, e os raparigos caeron baixo o peso da madeira. ¹⁴Os anciáns xa non sentan ás portas, os mozos non cantan.¹⁵Cesou a ledicia do noso corazón e a nosa danza converteuse en loito. ¹⁶Caeu a coroa da nosa cabeza. Ai de nós, pois pecamos!¹⁷Por isto está abatido o noso corazón, por estas cousas apagáronse os nosos ollos, ¹⁸porque o monte Sión está arrasado; e as raposas están a pasear no medio del.¹⁹Pero ti, Iahveh, reinas para sempre, o teu trono permanece de xeración en xeración. ²⁰Haste esquecer para sempre de nós? Vasnos abandonar para sempre? ²¹Ó Iahveh, fai que volvamos a ti e seremos restaurados; renova os nosos días coma nos tempos antigos, ²²ou, xa nos rexeitaches completamente e estarás sempre anoxado contra nós?

Ezekiel

Chapter 1

¹E aconteceu que no ano trinta, no cuarto mes, no quinto día do mes, cando eu estaba entre os cativos xunto ao río Quebar, abríronse os ceos, e vin visións de Deus. ²No quinto ano da deportación do rei Ioaquín, no quinto día do mes, ³veu a palabra de Iahveh ao sacerdote Ezequiel, fillo de Buzi, na terra dos caldeos, xunto ao río Quebar; e alí veu a man de Iahveh sobre el.⁴Mirei, e velaí, viña do norte un vento de tormenta, unha grande nube e lume envolvente, e un resplandor redor del, e no medio do lume algo que semellaba bronce resplandecente. ⁵E no medio del, a imaxe de catro seres viventes; e este era o seu parecer: tiñan semellanza de homes. ⁶Cada un tiña catro caras e catro ás.⁷As súas pernas eran rectas, e a planta dos seus pés coma o pezuño dun becerro, e resplandecían coma bronce queimado. ⁸Por debaixo das súas ás, aos seus catro lados, tiñan mans de home, e os catro tiñan cadansúas caras e ás. ⁹E as súas ás tocábanse unha á outra; e non se volvían ao camiñar, senón que cada un ía cara adiante.¹⁰O aspecto das súas caras era coma a face dun ser humano, pero os catro tiñan tamén cara de león ao lado dereito; os catro tiñan cara de boi, á esquerda, e os catro tiñan tamén cara de aguia. Deste xeito eran as súas caras. ¹¹Tiñan as súas ás despregadas cara arriba, cada un tiña dúas ás que se tocaban, e as outras dúas que cubrían os seus corpos. ¹²E cada un camiñaba segundo a orientación da súa face; onde o espírito os facía ir, ían; e cando ían, non se volvían.¹³E en canto á semellanza dos seres viventes, a súa aparencia era coma carbóns de lume acendidos, coma a aparencia de fachóns acendidos que camiñaban entre os seres viventes; e o lume resplandecía, e do lume saían lóstregos. ¹⁴E os seres viventes corrían e volvían coma lóstregos.¹⁵Mentres miraba os seres viventes, vin unha roda que estaba sobre o chan xunto aos seres viventes, polos catro lados. ¹⁶A aparencia das rodas era coma o brillo do crisólito; as catro rodas tiñan a mesma semellanza; e a súa feitura era coma se unha roda estivera encaixada no medio da outra,¹⁷para poder rodar nas catro direccións sen ter que xirar cando camiñaban. ¹⁸As súas circunferencias eran altas e inspiraban medo, pois as catro estaban cheas de ollos arredor.¹⁹E cando os seres viventes camiñaban, as rodas ían xunto a eles; e cando os seres viventes se alzaban da terra, as rodas erguíanse. ²⁰Onde o espírito os impulsaba a ir, alí ían; onde o espírito os impulsaba a ir, as rodas erguíanse detrás deles, porque o espírito dos seres viventes estaba nas rodas. ²¹Cando eles ían, elas ían tamén; e cando se detiñan, elas tamén se detiñan; e cando se alzaban da terra, as rodas alzábanse detrás deles, porque o espírito dos seres viventes estaba nas rodas.²²E sobre as cabezas dos seres viventes aparecía unha expansión semellante ao cristal marabilloso, estendida sobre as súas cabezas. ²³Por debaixo do firmamento as súas ás estaban endereitadas, estendéndose unha cara a outra; e cada un tiña dúas ás que cubrían o seu corpo.²⁴E escoitei o balbordo das súas ás cando camiñaban, coma o balbordo de moitas augas, coma a voz do Todopoderoso, coma murmurio de multitude, coma o balbordo dun exército. Cando se detiñan, pregaban as súas ás. ²⁵E cando se escoitaba unha voz no firmamento enriba das súas cabezas, detíñanse e pregaban as súas ás.²⁶E sobre a expansión que había sobre as súas cabezas había un trono que semellaba unha pedra de zafiro, e sobre o trono había un que semellaba un home sentado sobre el.²⁷E vin coma o resplandor de bronce acrisolado, e unha aparencia de lume arredor del enmarcábao no que parecía ser a aparencia dos seus lombos cara arriba, e do que parecía ser a aparencia dos seus lombos cara abaixo; vin a súa aparencia coma lume, e tiña un resplandor redor de sí, ²⁸á semellanza do arco iris que está nas nubes no día da choiva, así era a aparencia do resplandor arredor del. Tal foi a visión da aparencia da gloria de Iahveh. Cando a vin, caín rostro en terra; entón escoitei unha voz que falaba.

Chapter 2

¹E dixome: -Fillo de home, ponte en pé, e falarei contigo. ²E aconteceu que cando me falou, entrou o Espírito en min e púxome en pé, e escoitei a quen falaba comigo, ³que me dicía: -Fillo de home, Eu mándote aos fillos de Israel, a unha nación rebelde que se rebelou contra min; eles e os seus pais rebeláronse contra min ata hoxe.⁴Polo tanto, Eu mándote a fillos de cara dura e de corazón obstinado, e diraslles: así di Iahveh o Señor: ⁵E tanto se eles escoitan (pois son casa rebelde), coma se non escoitan, saberán que houbo un profeta entre eles.⁶Pero ti, fillo do home, non lles temas nin lles teñas medo a eles ou ás súas palabras, aínda que esteas entre espiños e cardos, e habites entre escorpións. Non temas as súas palabras nin teñas medo díante deles, pois son casa rebelde.⁷Ti, pois, falaraslles as miñas palabras, ben escoiten ou non, porque son moi rebeldes. ⁸Pero ti, fillo de home, escoita o que Eu che digo; non sexas rebelde como a casa rebelde; abre a túa boca e come o que Eu che dou!⁹E mirei, e velaí unha man estendida cara min, e nela había un pergamiño escrito. ¹⁰Estendeuno díante de min, e estaba escrito por dentro e por fóra; e nel estaban escritos elexías, prantos e lamentacións.

Chapter 3

¹E dixome: -Fillo de home, come o que tes aí; come este pergamiño, e vai e fala á casa de Israel. ²Entón abrín a miña boca e El fíxome comer ese pergamiño. ³E dixome: -Fillo de home, alimenta o teu ventre e enche as túas tripas con este pergamiño que Eu che dou. E comin, e na miña boca foi doce coma o mel.⁴E dixome: -Fillo de home, vai e entra na casa de Israel, e fálalles coas miñas palabras. ⁵Porque ti non es mandado a un pobo de lingua profunda nin de lingua difícil, senón á casa de Israel. ⁶Non a moitos pobos de lingua profunda, ou de lingua difícil, que non entendas as súas palabras. Se te mandase a eles, eles escoitaríante. ⁷Pero a casa de Israel non vai querer escoitarte, porque non quere escoitarme a min; porque toda a casa de Israel é de faciana dura e de corazón testán.⁸Velaí, Eu farei a túa faciana forte contra as súas caras, e a túa fronte forte contra as súas frontes. ⁹Fixen a túa faciana coma un díamante, máis forte que o pedernal. Non lles teñas medo nin te acobardes díante deles, pois son unha casa rebelde.¹⁰E dixome: -Fillo de home, recibe no teu corazón tódalas miñas palabras que che direi, e escoita cos teus oídos. ¹¹Vai preto dos exiliados, os fillos do teu pobo, e fálalles dicindo: así di Iahveh o Señor; escoiten ou non queiran escoitar.¹²E de súpeto levoume o Espírito, e escoitei tras de min o son dun grande estrondo, cando a gloria de Iahveh se levantou dese lugar. ¹³Escoitei tamén o son das ás dos seres viventes que rozándose unha coa outra, xunto ao ruxir das rodas díante deles, e un son de grande estrondo.¹⁴Entón o Espírito ergueume e levoume; e fun con amargura, indignado no meu espírito; pero a man de Iahveh era forte sobre min. ¹⁵E cheguei aos exiliados en Tel-Abib, que vivían xunto ao río Quebar, e sentei onde eles estaban sentados, e quedei alí asombrado no medio deles por sete días.¹⁶E aconteceu que ao cabo de sete días, a palabra de Iahveh veu a min, dicindo: ¹⁷Fillo de home, Eu púxente por sentinela á casa de Israel; e ti escoitarás a palabra da miña boca e advertiralos da miña parte. ¹⁸Cando Eu diga ao impío: de certo morrerás, e ti non o advirtas nin lle fales, para que o impío se volva do seu mal camiño, e así viva, o impío morrerá pola súa maldade, pero eu demandarei o seu sangue da túa man. ¹⁹Pero se ti advirtes ao impío, e el non se volve da súa maldade e do seu mal camiño, el morrerá pola súa maldade, pero ti librarás a túa alma.²⁰Se o xusto se afasta da súa xustiza e fai maldade, e Eu poño tropezo díante del, morrerá, porque ti non o advertiches. No seu pecado morrerá, e as súas xustizas que fixo non se lembrarán, pero eu demandarei o seu sangue da túa man. ²¹Pero se advirtes ao xusto para que non peque e non peca, de certo vivirá, porque foi advertido; e ti salvarás a túa alma.²²Alí veu a man de Iahveh sobre min, e dixome: -Érguete, sae ao campo, e alí falarei contigo. ²³E erguinme e saín ao campo; e velaí que a gloria de Iahveh estaba alí, como a gloria que vira xunto ao río Quebar; e caín sobre a miña faciana.²⁴Entón entrou o Espírito en min e púxome en pé, e faloume e dixome: -Entra e fecha a túa casa. ²⁵E velaquí que a ti, fillo de home, poranche cordas, e atarante con elas, e non sairás de entre eles.²⁶E farei que a túa lingua se pegue ao teu padal, e quedarás mudo, e non serás quen de reprenderlles, porque son casa rebelde. ²⁷Pero cando Eu che fale, entón abrirei a túa boca, e diraslles: -Isto di o Señor Iahveh: aquel que queira, que escoite; e o que non queira escoitar, que non escoite, porque son casa rebelde.

Chapter 4

¹E ti, fillo do home, toma para ti un ladrillo, pono díante de ti, e diseña sobre el a cidade de Xerusalém. ²E pon sitio contra dela, e edificarás contra ela unha fortaleza, e erguerás contra ela un muro, e porás un campamento fronte a ela, e porás arietes arredor dela. ³Toma tamén unha tixola de ferro, e pona como muro de ferro entre ti e a cidade; e dirixe a túa faciana contra ela, e quedará sitiada. Isto é un sinal para a casa de Israel.⁴Ti deitaraste sobre o teu costado esquerdo, e Eu botarei enriba de ti a iniquidade da casa de Israel; e os días que esteas deitado deste xeito, levarás sobre ti a iniquidade deles. ⁵E Eu deiche os anos da súa iniquidade polo número de días, trescentos noventa días, para que leves a iniquidade da casa de Israel.⁶Cando estes se cumpran, deitaraste sobre o teu costado dereito e cargarás coa iniquidade da casa de Xudá por corenta días; un día por cada ano, ⁷e afirmarás a túa faciana cara ao asedio de Xerusalém, e co teu brazo descuberto profetizarás contra ela. ⁸Velaí te hei atar con cordas, para que non te volvas dun lado a outro, ata que teñas cumpridos os días da túa opresión.⁹Recolle pois trigo, cebada, fabas e lentellas, millo e avea, e bótao todo nun frasco, e fai pan deles. Comerás iso trescentos noventa días, todos os días que esteass deitado dese lado. ¹⁰A comida que comerás será de vinte siclos por día, e comerás sempre á mesma hora. ¹¹E beberás a auga medida, a sexta parte dun hin; beberala sempre á mesma hora.¹²E comerás pan de cebada, que cocerás á vista deles co lume de excremento humano. ¹³E dixo Iahveh: -Así comerán os fillos de Israel o seu pan inmundo entre as nacións onde Eu os esparexerei.¹⁴Entón dixen: -Ai Señor Iahveh, velaí que a miña alma non se contaminou, nin comin cousa morta nin esnaquizada dende a miña xuventude ata este tempo, nin entrou na miña boca carne inmunda. ¹⁵E respondeume: -Mira, deixo que prepares o teu pan con esterco de boi en lugar de esterco humano.¹⁶E dixome: -Fillo de home, velaí que quebrarei o sustento de pan en Xerusalém; e comerán o pan por peso e con anguria, e beberán a auga medida e con espanto, ¹⁷para que ao faltarlles o pan e a auga, se miren uns aos outros con asombro, e se consuman por culpa da súa maldade.

Chapter 5

¹E ti, fillo de home, toma para ti un coitelo afiado, toma unha navalla de barbeiro, e faina pasar sobre a túa cabeza e a túa barba; e toma unha balanza e divide os cabelos. ²Queimarás unha terceira parte con lume no medio da cidade, cando se cumpran os días do asedio; outra terceira parte sacudirala coa espada arredor da cidade; e a outra terceira parte espallarala ao vento, porque Eu saco a espada detrás deles.³Tomarás tamén de alí uns cantos cabelos e ataralos no orillo do teu manto. ⁴Collerás de novo deles, e botaralos no medio do lume, e halos queimar no lume; de alí sairá un lume que envolverá a toda a casa de Israel.⁵-Así di o Señor Iahveh: "Esta é Xerusalém! Coloqueina no medio dos pobos, rodeada de nacións, ⁶pero ela rebelouse contra as miñas leis e as miñas ordenanzas con máis maldade que os pobos e máis que as nacións que a rodean; porque rexeitaron os meus mandamentos e non seguiron as miñas leis.⁷Por tanto, así di o Señor Iahveh: "Porque fostes máis rebeldes que as nacións veciñas, e non andastes nos meus mandamentos nin gardastes as miñas leis, nin obrastes conforme as leis das nacións que están ao voso arredor. ⁸Por tanto, así di o Señor Iahveh: "Velaquí, Eu estou contra ti! Eu heite xulgar díante de todas as nacións,⁹e a causa de todas as túas abominacións, farei en ti o que nunca fixen, e nunca farei cousa semellante. ¹⁰Por iso, no medio de ti, os pais han comer os seus fillos, e os fillos comerán os seus pais. Farei xustiza contra ti, e dispersarei todo o que quede de ti aos catro ventos.¹¹Por tanto, como Eu vivo, di o Señor Iahveh, porque profanaches o meu santuario con tódalas túas abominacións, Eu tamén te destruirei; o meu ollo non perdoará, nin terei compaixón de ti. ¹²Unha terceira parte dos teus morrerá de peste e serán consumidos pola fame; e unha terceira parte morrerá pola espada ao teu redor; e dispersarei a outra terceira parte a tódolos ventos, e perseguireinos a espada.¹³Deste xeito cumprirase a miña ira sobre eles, e saciarei a miña indignación, e quedarei satisfeito. E cando remate a miña ira sobre eles, saberán que Eu, Iahveh, falei de maneira apaixonada. ¹⁴Hei de te converter en soidade e aldraxe díante das nacións que están arredor de ti, a vista de todo aquel que pase.¹⁵Serás motivo de burla e afrenta, de escarnio e de terror para as nacións veciñas, cando Eu execute en ti os xuízos con ira e indignación, e con castigos despiadados. Eu, Iahveh, falei. ¹⁶Cando Eu dispare contra eles as fatídicas frechas da fame, que son para destrución, e que mandarei para vos aniquilar, entón aumentarei a fame sobre vós e quebrarei o sustento do pan. ¹⁷Mandarei contra vós fame e bestas feroces que te deixarán sen fillos; e a peste e o sangue pasarán ao teu carón, e mandarei a espada contra; Eu, Iahveh, falei.

Chapter 6

¹Veu a min a palabra de Iahveh, dicindo: ²-Fillo de home, pon a túa faciana cara os montes de Israel, e profetiza contra eles dicindo: ³Montes de Israel, escoitade a palabra do Señor Iahveh! Así di o Señor Iahveh aos montes e aos outeiros, aos arroios e aos vales: velaí, Eu traerei sobre vós a espada para destruír os vosos lugares altos.⁴Os vosos altares serán desolados e as vosas imaxes do sol serán quebradas, e farei que os vosos mortos caian díante dos vosos ídolos. ⁵E tirarei os cadáveres dos fillos de Israel díante dos seus ídolos, e dispersarei os vosos ósos arredor dos vosos altares.⁶Onde queira que vivades, as cidades serán desoladas e os lugares altos serán arrasados, ata que queden desolados e arrasados os vosos altares; e os vosos ídolos quebrados e destruídos, e as vosas imaxes do sol arrincadas e as vosas obras extirpadas. ⁷E os cadáveres xacerán no medio de vós, e saberedes que Eu son Iahveh.⁸Pero deixarei un remanente, para que teñades algúns que fuxan da espada entre as nacións, cando sexades dispersos polas súas terras. ⁹E os que de vós fuxan, lembraranse de min entre as nacións onde serán exiliados, cando Eu quebrante o seu infiel corazón que se afastou de min, e humille os seus ollos que fornicaron seguindo aos seus ídolos. Eles avergoñaranse de si mesmos por mor das maldades que fixeron e por tódalas súas abominacións. ¹⁰E coñecerán que Eu son Iahveh; non dixen en balde que lles faría este mal.¹¹Así di o Señor Iahveh: "Aplaude e dá golpes co teu pé, e di: ai, por todas as grandes abominacións da casa de Israel! Porque coa espada, coa fame e coa peste morrerán. ¹²O que estea lonxe morrerá da peste, e o que estea preto morrerá pola espada; e o que quede e estea sitiado morrerá de fame; así cumprirei neles a miña ira.¹³E saberedes que Eu son Iahveh, cando os seus mortos queden tendidos díante dos seus ídolos, arredor dos seus altares, e sobre todo outeiro alto, e en tódolos cumios dos montes, e debaixo de toda árbore frondosa e debaixo de toda aciñeira espesa, lugares onde ofreceron incenso a tódolos seus ídolos. ¹⁴E estenderei a miña man contra eles, e farei a terra máis deserta e desolada que o deserto ata Diblat, onde sexa que vivan; e coñecerán que Eu son Iahveh.

Chapter 7

¹Veu a min a palabra de Iahveh, dicindo: ²Ti, fillo de home, así di Iahveh o Señor á terra de Israel: "Chega a fin! A fin vén sobre os catro extremos da terra.³Agora vén a fin sobre ti, e mandarei sobre ti a miña ira, e xulgareite segundo os teus camiños; e porei sobre ti todas as túas abominacións. ⁴O meu ollo non terá misericordía de ti, nin te ha perdoar; senón que porei sobre ti os teus camiños, e no medio de ti estarán as túas abominacións; e saberedes que Eu son Iahveh.⁵Así di Iahveh o Señor: "vai vir unha desgraza tras outra”. ⁶Chegou a fin, veu a fin! Espertou contra ti, velaí que vén. ⁷A mañá chegou para ti, habitante da terra; o tempo chegou, está preto o día, día de rebumbio e non de ledicia sobre os montes.⁸Agora, axiña derramarei sobre ti a miña ira, e cumprirei en ti a miña ira; e xulgareite segundo os teus camiños, e has pagar as túas abominacións. ⁹O meu ollo non perdoará, nin terei compaixón; conforme os teus camiños porei sobre ti, e as túas abominacións estarán no medio de ti; e saberedes que eu, Iahveh, son o que castiga.¹⁰Velaí o día: está a chegar! Saíu a mañá, a vara floreceu, a soberbia reverdeceu. ¹¹A violencia ergueuse en vara de maldade; non quedará nada deles nin da súa multitude, nin da súa facenda, nin haberá quen se laie por eles.¹²Chegou o tempo, achegouse o día! Non se alegre o que merca, e non chore o que venda, porque a ira está sobre toda a súa multitude. ¹³Pois o vendedor non recobrará o que vendeu nin o compardor reterá o comprado; porque a ira está sobre toda a multitude e non se reverterá, e por mor da súa iniquidade ninguén poderá defender a súa vida.¹⁴Soarán a trompeta e todo estará listo, pero non haberá quen saia ao combate, porque a miña ira está sobre toda a multitude. ¹⁵De fóra a espada, de dentro a peste e a fame! O que estea no campo morrerá a espada; e o que estea na cidade a fame e a peste consumirano. ¹⁶E os que escapen fuxindo aos montes, estarán coma as pombas dos vales, xemendo todos, cada un pola súa iniquidade.¹⁷Tódolos brazos desfalecerán, todos os xeonllos han ser febles. ¹⁸Cinguiranse de cilicio, e cubriranse de terror; toda faciana estará avergoñada, e tódalas cabezas serán rapadas. ¹⁹Botarán a súa prata nas rúas, e tratarán o seu ouro coma lixo. A súa prata e o seu ouro non poderán rescatalos no día da ira de Iahveh, porque iso foi a súa pedra de tropezo e o seu pecado. Non lles quitarán a fame nin encherán o seu ventre.²⁰Porque converteron a gloria das súas xoias en soberbia e fixeron con elas imaxes dos seus ídolos abominables, polo tanto Eu converterei todo iso en lixo, ²¹e entregareino coma botín nas mans dos estranxeiros, e será presa dos impíos da terra, e a profanarán. ²²E afastarei deles o meu rostro, e o meu lugar secreto será profanado; e os invasores entrarán nel e profanarano.²³Prepara uns grillóns, porque o país está cheo de delitos de sangue e a cidade reborda violencia. ²⁴Por tanto, Eu traerei os pobos máis feroces para que se fagan donos das súas casas; e porei fin ao orgullo dos poderosos, e os seus santuarios serán profanados. ²⁵Cando chegue o pánico buscarán a paz, pero non a haberá.²⁶Virá destrución sobre destrución, e haberá alarma tras alarma; pedirán visión sao profeta, pero a lei afastarase do sacerdote e o consello dos anciáns. ²⁷O rei vestirase de desolación, e o príncipe de medo, e as mans do pobo do país tremerán. Heinos tratar conforme os seus camiños, e xulgareinos conforme á súa xustiza; e saberán que Eu son Iahveh.

Chapter 8

¹No sexto ano, no sexto mes, no quinto día do mes, estaba eu sentado na miña casa e os anciáns de Xudá estaban sentados díante de min, e alí caeu sobre min a man de Iahveh. ²E mirei, e velaí unha figura semellante a un home, que dende os seus lombos abaixo tiña aparencia de lume, e dende os seus lombos arriba o seu parecer era coma un resplandor, coma un bronce incandescente.³E estendeu a man e colleume polas guedellas da miña cabeza, e o espírito levantoume entre o ceo e a terra, e levoume en visións de Deus a Xerusalém, á entrada da porta interior que mira cara o norte, onde estaba o lugar da imaxe dos celos, a que provoca a celos. ⁴E velaí que a gloria do Deus de Israel estaba alí, coma a visión que eu vira no campo.⁵E dixome: -Fillo de home, alza agora os ollos cara o lado do norte. E alcei os ollos cara o norte, e velaí, ao norte, xunto á entrada do altar, a imaxe dos celos na entrada. ⁶E dixome: -Fillo de home, ves o que están a facer? Grandes son as abominacións que a casa de Israel fai aquí, para afastarme do meu santuario! Mais volve, e verás abominacións aínda maiores.⁷Entón levoume á entrada do atrio, e mirei, velaí, había unha fenda no muro. ⁸E dixome: -Fillo de home, agranda a fenda no muro. E cando agrandei a fenda no muro había alí unha porta. ⁹E dixome: -Entra e mira as perversas abominacións que estes fan aquí.¹⁰E entrei e mirei; e velaí, toda clase de réptiles e bestas abominables, e tódolos ídolos da casa de Israel estaban pintados no muro arredor de min. ¹¹E díante deles había setenta homes dos anciáns da casa de Israel, e Iazanías, fillo de Safán, no medio deles, cada un co seu incensario na man, e subía unha nube espesa de incenso.¹²E dixome: -Fillo de home, viches o que os anciáns da casa de Israel fan nas tebras, cada un nos seus cuartos cheos de imaxes? Porque din: Iahveh non nos ve! Iahveh abandonou a terra! ¹³E dixome despois: -Volve e verás aínda abominacións maiores ca estas.¹⁴E levoume á entrada da porta da casa de Iahveh, que está ao norte; e velaí, mulleres estaban alí sentadas, lamentando a Tamuz. ¹⁵E dixome: -Viches, fillo de home? Volve, e verás abominacións maiores ca estas!¹⁶E levoume ao patio interior da casa de Iahveh; e velaí, ao pé da entrada do templo de Iahveh, entre a entrada e o altar, había uns vinte e cinco homes, coas costas viradas ao templo de Iahveh e as súas facianas cara o oriente, e adoraban o sol, prostrándose cara o oriente.¹⁷E dixome: -Viches, fillo de home? É pouco para a casa de Xudá facer as abominacións que fan aquí? Despois de encher a terra con maldade, vólvense a min para irritarme aínda máis. E ata poñen a rama nos seus narices! ¹⁸Pois Eu tamén actuarei con ardente ira. O meu ollo non terá compaixón, nin terei misericordía. E berrarán aos meus oídos con grande voz, e Eu non os escoitarei.

Chapter 9

¹E clamou aos meus oídos a gran voz, dicindo: -aproxímense os verdugos da cidade, empuñando cadansúa arma mortal! ²E apareceron seis homes que viñeron polo camiño da porta superior que mira cara o norte, e cada un tiña a súa arma de destrución na man, e no medio deles estaba un home vestido de liño que tiña na cintura un tinteiro de escriba. E entraron e paráronse en pé xunto ao altar de bronce.³E a gloria do Deus de Israel erguese por riba dos querubíns sobre os que estaba, ata o teito da casa; e Iahveh chamou ao home vestido de liño que tiña o tinteiro de escriba na súa cintura, ⁴e dixolle Iahveh: -Pasa polo medio da cidade, polo medio de Xerusalém, e pon un sinal na fronte das persoas que xemen e se angustian por mor de tódalas abominacións que se fan no medio dela!⁵E aos outros dixolles aos meus ouvidos: -Pasade pola cidade detrás del, e matade! Non teñades compaixón nin misericordía! ⁶Matade os anciáns, os mozos, as virxes, os nenos e as mulleres, ata que non quede ninguén! Pero non vos acheguedes a ningún que teña o sinal. Comezade polo meu santuario! Entón comezaron cos anciáns que estaban díante do templo⁷E dixolles: -Profanade a casa e enchede os atrios cos mortos! Saíde agora! E saíron e mataron na cidade. ⁸E aconteceu que cando ían eles para matar, quedeime só, e caín sobre o meu rostro e berrei, e dixen: -Ai Señor Iahveh! Vas destruír todo o remanente de Israel derramando a túa indignación sobre Xerusalém?⁹E dixome: -A iniquidade da casa de Israel e de Xudá é moi grande, pois a terra está chea de asasinos e a cidade atestada de maldade; porque dixeron: Iahveh abandonou a terra! Iahveh non ve! ¹⁰"Daquela, así farei Eu tamén; o meu ollo non perdoará, nin terei misericordía; e farei recaer o seu camiño sobre as súas propias cabezas. ¹¹E velaquí, o home vestido de liño, que tiña o tinteiro cinguido á súa cintura, respondeu, dicindo: -Fixen conforme todo o que me mandaches.

Chapter 10

¹Mirei e vin na expansión que había sobre as cabezas dos querubíns, coma unha pedra de zafiro, que semellaba un trono que estaba sobre eles. ²E faloulle ao varón vestido de liño, e dixolle: -Entra no medio das rodas debaixo dos querubíns, e enche as túas mans das brasas de entre os querubíns, e has espallalas sobre a cidade. E entrou díante da miña vista.³E cando entrou o home, os querubíns estaban en pé á beira dereita do templo, e a nube encheu o atrio de dentro. ⁴Entón a gloria de Iahveh ergueuse de enriba do querubín e detívose díante do atrio da porta; e a casa encheuse da nube, e o atrio encheuse do resplandor da gloria de Iahveh. ⁵E o murmurar das ás dos querubíns ouvíase ata o atrio exterior, coma a voz do Deus Todopoderoso cando fala.⁶E aconteceu que cando El mandou ao home vestido de liño blanco, dicindo: -Toma lume de dentro das rodas, de entre os querubíns, el entrou e parouse en pé entre as rodas. ⁷Entón un querubín estendeu a súa man dende o medio dos querubíns ao lume que estaba entre eles, e colléndoo, púxoo nas mans do que estaba vestido de liño; e este colleuno e saíu. ⁸E entre os querubíns apareceu a imaxe dunha man de home debaixo das súas ás.⁹E mirei, e velaí catro rodas xunto aos querubíns, unha roda xunto a cada querubín; e a aparencia das rodas era coma o resplandor do cristal. ¹⁰No tocante á súa aparencia, os catro tiñan a mesma forma, coma se unha estivese no medio da outra. ¹¹Cando ían, ían cara os catro lados; non se volvían ao ir; senón que ao lugar onde se volvía a primeira, ían tras dela; e non se volvían cando avanzaban.¹²E todo o seu corpo, as súas costas, as súas mans, as súas ás e as rodas estaban cheas de ollos arredor das súas catro rodas. ¹³E escoitei que se lles berraba ás rodas: -Volvede! ¹⁴Cada un deles tiña catro facianas: a primeira cara era rostro de querubín, a segunda, faciana de home, a terceira de león, e a cuarta de aguia.¹⁵E ascenderon os querubíns. Este é o ser vivo que vin xunto ao río Quebar. ¹⁶E cando os querubíns avanzaban, ían tamén as rodas xunto con eles; e cando os querubíns alzaban as súas ás para erguerse sobre a terra, as rodas tamén se afastaban deles. ¹⁷Cando se detían, elas tamén se detían; e cando se alzaban eles, alzábanse canda eles, porque o espírito dos seres viventes estaba nelas.¹⁸Entón a gloria do Iahveh ergueuse do trono da casa, e púxose sobre os querubíns. ¹⁹E os querubíns saíron, despregaron as súas ás, e díante dos meus ollos; remontáronse da terra xunto coas rodas, e detivéronse na entrada da porta oriental da casa de Iahveh, e a gloria do Deus de Israel estaba sobre eles.²⁰Estes eran os mesmos seres viventes que vin debaixo do Deus de Israel xunto ao río Quebar, e souben que eran querubíns. ²¹Cada un tiña catro caras e cada un tiña catro ás, e a aparencia de mans de home debaixo das súas ás. ²²E a semellanza das súas facianas era a semellanza dos rostros que vin xunto ao río Quebar; o seu parecer e o seu ser eran os mesmos; cada un ía cara adiante.

Chapter 11

¹Arrebatoume o Espírito e levoume pola porta oriental da casa de Iahveh, que mira cara o levante; e alí, xunto á porta, atopábanse vinte e cinco homes, e vin entre eles a Iazanías, fillo de Azur, e a Pelatías, fillo de Benáía, príncipes do pobo.²E dixome: -Fillo de home, estes son os que maquinan maldade e dan malos consellos nesta cidade; ³os que din: non é tempo agora de construír casas; esta é a ola, e nós, a carne! ⁴Polo tanto, profetiza contra eles; fillo de home.⁵Entón veu sobre min o Espírito de Iahveh, e dixome: -Di: así di Iahveh: Casa de Israel, falades deste xeito pero Eu sei as cousas que tedes na vosa mente. ⁶Multiplicastes os vosos asasinatos nesta cidade e enchestes as súas rúas cos mortos. ⁷Por tanto, así di Iahveh o Señor: "Os mortos que puxestes no medio dela, eles son a carne e ela é a ola, e sacareivos do medio dela.⁸Temedes á espada, e Eu traerei sobre vós a espada," di Iahveh o Señor. ⁹Sacareivos do medio dela, e entregareivos en mans de estranxeiros, e farei xustiza entre vós. ¹⁰A espada morreredes. Xulgareivos sobre o territorio de Israel, e saberedes que Eu son Iahveh.¹¹A cidade non será para vós unha ola, mais vós seredes a carne no medio dela; xulgareivos sobre o territorio de Israel. ¹²E saberedes que Eu son Iahveh, porque non andastes nos meus estatutos nin gardastes os meus decretos, senón que fixestes conforme os costumes das nacións que vos rodean.¹³E aconteceu que mentres eu profetizaba, morreu Pelatías, fillo de Benías. Entón caín sobre o meu rostro e clamei con voz forte, e dixen: -Ai Señor Iahveh! Vas destruír por completo o remanente de Israel?¹⁴Entón veu a min a palabra de Iahveh, dicindo: ¹⁵Fillo de home, os teus irmáns, os teus parentes e todos os da túa parentela e toda a casa de Israel, todos eles son dos que os habitantes de Xerusalém dixeron: afastádevos de Iahveh! A terra foinos dada en posesión a nós!¹⁶Por tanto di: así di Iahveh o Señor: "Aínda que os botei lonxe entre os pobos e os dispersei polas terras, Eu serei para eles un pequeno santuario nas terras onde vaian. ¹⁷Por tanto di: así di Iahveh o Señor: "Reunireivos de entre os pobos, e congregareivos das nacións nas que estades dispersos, e dareivos a terra de Israel. ¹⁸E volverán alí, e quitarán dela todos os seus ídolos e tódalas súas abominacións.¹⁹E Eu dareilles un corazón, e porei un espírito novo dentro deles; e quitarei o corazón de pedra do medio da súa carne, e dareilles un corazón de carne, ²⁰para que camiñen nos meus decretos e garden os meus mandamentos e os cumpran; e serán o meu pobo, e Eu serei o seu Deus. ²¹Mais aqueles que o seu corazón anda tras dos desexos dos seus ídolos e das súas abominacións, Eu traio o seu camiño sobre as súas cabezas," di o Señor Iahveh.²²Entón os querubíns levantaron as súas ás, e as rodas detrás deles, e a gloria do Deus de Israel estaba sobre eles. ²³E a gloria de Iahveh elevouse do medio da cidade, e púxose sobre o monte que está ao oriente da cidade.²⁴Entón o espírito levoume enriba e volveume levar en visión no Espírito de Deus á terra dos caldeos, aos exiliados. Deste xeito foise de min a visión que vira. ²⁵E faleille aos cativos todas as cousas que Iahveh me amosara.

Chapter 12

¹Veu a min a palabra de Iahveh, dicindo: ²Fillo de home, ti vives no medio dunha casa rebelde, que teñen ollos para ver e non ven, teñen oídos para ouvir e non escoitan, porque son casa rebelde.³Polo tanto ti, fillo de home, prepara para ti unha taleiga de cativo, e vaite coma se foras ao exilio, de día, para que todos te vexan; e irás dun lugar a outro para que todos te vexan, por se acaso eles atenderan, porque son casa rebelde.⁴Sacarás as túas posesións de día díante deles, e á tardiña sairás á vista deles, coma cando as persoas saen ao exilio. ⁵Aos seus ollos abrirás un paso por entre o muro, e sairás por el. ⁶Diante de todos levarás as cousas sobre os teus ombreiros, e sacaralos á noite; cubrirás a túa faciana para non ver o chan, porque Eu deite por sinal para a casa de Israel.⁷E fixen así como se me mandara; e tomei o meu equipamento coma se fose a saír para o exilio, e á tardiña abrín un camiño por entre o muro coa miña propia man, e saín de noite, e leveinos sobre os ombreiros a vista deles.⁸E pola mañá a palabra de Iahveh veu a min, dicindo: ⁹-Fillo de home, non che preguntou a casa de Israel, aquela casa rebelde: que andas a facer? ¹⁰Ti dilles: -Así di Iahveh o Señor: esta profecía refírese ao príncipe en Xerusalém e a toda a casa de Israel que está no medio dela.¹¹Di: eu son o voso sinal; como eu fixen, así se fará convosco; marcharedes ao exilio, en cativeiro. ¹²E ao príncipe que está no medio deles, cargaráselle co saco do peregriño nas súas costas e sairá na oscuridade. Abrirá un paso polo muro para sacar as súas cousas por el; e cubrirá o seu rostro para non ver o chan cos seus ollos. ¹³E Eu estenderei a miña rede sobre el, e caerá na miña trampa; e levareino a Babilonia, á terra dos caldeos, e alí morrerá, aínda que non a verá.¹⁴E a todos os que están arredor del para axudalo e a tódalas súas tropas, dispersareinos a tódolos ventos, e sacarei a espada tras deles. ¹⁵E coñecerán que Eu son Iahveh cando os disperse entre as nacións e os espalle por toda a terra. ¹⁶Pero farei que uns poucos deles fuxan da espada, da fame e da peste, para que conten todas as súas abominacións entre as nacións onde vaian; e saberán que Eu son Iahveh.¹⁷Veu a min a palabra do Iahveh, dicindo: ¹⁸Fillo de home, come o teu pan tremendo, e bebe a túa auga con tremor e anguria.¹⁹E di ao pobo da terra: así di Iahveh o Señor sobre os habitantes de Xerusalém e sobre a terra de Israel: con temor comerán o seu pan, e con anguria beberán as súas augas; porque a súa terra será despoxada de toda a súa plenitude, por mor da maldade de todos os que habitan nela. ²⁰E as cidades habitadas quedarán desertas, e a terra será desolada; e saberedes que Eu son Iahveh.²¹Veu a min a palabra de Iahveh, dicindo: ²²Fillo de home, que refrán tedes na terra de Israel, que di: os días pasan, e a visión quedará en nada? ²³Por tanto dilles: así di Iahveh o Señor: farei cesar este refrán, e non se volverá falar dese xeito en Israel, senon que lles dirás: aproxímase o día no que toda a visión hase cumplir.²⁴Porque xa non haberá visións baleiras nin adiviñación aduladora no medio da casa de Israel. ²⁵Porque Eu, Iahveh, falarei e a palabra que Eu diga, hase cumplir; non ha tardar máis, senón que nos vosos días, casa rebelde, o que diga, hase cumplir, di Iahveh o Señor.²⁶Entón veu a min a palabra de Iahveh, dicindo: ²⁷Fillo de home, velaí que os da casa de Israel din: a visión que este ve é para moitos días máis, falta moito para que se cumpran as súas profecías. ²⁸Pero ti dilles: -Así di Iahveh o Señor: "Non ha tardar máis ningunha das miñas palabras, senón que a palabra que Eu diga será cumprida," di Iahveh o Señor.

Chapter 13

¹Veu a min a palabra de Iahveh, dicindo: ²Fillo de home, profetiza contra os profetas de Israel que profetizan, e dilles aos que profetizan do seu propio corazón: escoitade a palabra de Iahveh. ³Así di Iahveh o Señor: "Ai dos profetas necios, que andan tras do seu propio espírito e nada viron! ⁴Coma raposas nos desertos foron os teus profetas, Israel!⁵Non subiron ás crebas, nin edificaron un muro arredor da casa de Israel, para que resistira na batalla no día de Iahveh. ⁶Visionarios falsos e adiviños mentirosos que din: Iahveh falou! Cando Iahveh non os mandou, e aínda así agardan que El confirme a súa palabra! ⁷Non vistes unha visión baleira e non falastes adiviñación mentirosa, pois dicides: "Iahveh falou," cando Eu non dixen nada?⁸Por tanto, así di Iahveh o Señor: "Porque falastes mentiras e vistes enganos, por iso, velaí, Eu estou en contra de vós, di Iahveh o Señor. ⁹A miña man estará contra os profetas que teñen visións falsas e adiviñan mentiras; non estarán na asemblea do meu pobo, nin serán inscritos no libro da casa de Israel, nin volverán á terra de Israel; e saberedes que Eu son Iahveh o Señor.¹⁰Si, porque enganaron ao meu pobo dicindo: Paz! Cando non hai paz. De maneira que un edifica o muro, e outros cúbreno con lama solta, ¹¹Di aos revocadores que a lama solta caerá; que virá unha choiva torrencial, e mandarei pedras de saraibada que a farán caer, e vento tempestuoso que a quebrará. ¹²E cando o muro caia, non vos dirán: onde está a lama coa que o cubristes?¹³Por tanto, así di Iahveh o Señor: "Farei que o rompa un vento tempestuoso coa miña ira, e co meu furor virá choiva torrencial, e con saraibada, no meu ardor de destrución. ¹⁴Así derrubarei o muro que cubristes con lama, e botareino ao chan, e o seu alicerce será descuberto, e se desplomará, e morreredes debaixo del; saberedes que Eu son Iahveh.¹⁵E cumprirei a miña ira sobre o muro e sobre os que o cubriron con lama; e direivos: xa non existe o muro nin os que o cubriron! ¹⁶É dicir, os profetas de Israel que profetizan de Xerusalém e teñen visións de paz para ela, cando non hai paz, di Iahveh o Señor.¹⁷E ti, fillo de home, pon a túa faciana contra as fillas do teu pobo que profetizan dende o seu propio corazón, e profetiza contra elas, ¹⁸e dirás: así di Iahveh o Señor: ai das que cosen cintas máxicas para todas os pulsos e fan veos máxicos para cabezas de tódalas idades, para cazar as almas! Habedes cazar as almas do meu pobo e conservar así a vosa vida?¹⁹Profanáredesme díante do meu pobo por un puñado de cebada e por un anaco de pan, matando ás persoas que non deben morrer, e dando vida ás que non deben vivir, enganando o meu pobo para que vaia tralas vosas mentiras?²⁰Por tanto, así di Iahveh o Señor: "Velaquí, Eu estou contra as vosas cintas feiticeiras, coas que cazades as almas; e arricareinas das vosas mans, e soltarei as almas que cazades voando, para que voen como as aves. ²¹Tamén quebrarei os vosos veos de bruxo, e librarei o meu pobo da vosa man, e non serán máis presa nas vosas mans; e saberedes que Eu son Iahveh.²²Porque entristecestes con mentiras o corazón do xusto, a quen Eu non entristecín, e fortalecestes as mans do impío e désteslle ánimo no seu mal camiño, ²³polo tanto, non veredes máis visións falsas nin practicaredes máis a adiviñación; librarei o meu pobo da vosa man, e saberedes que eu son Iahveh.

Chapter 14

¹Entón viñeron a min algúns dos anciáns de Israel e sentaron díante de min. ²E veu a min a palabra de Iahveh, dicindo: ³Fillo de home, estes homes puxeron os seus ídolos no seu corazón e poñen a pedra de tropezo da súa maldade díante deles. Hei permitir ser consultado por eles?⁴Por tanto fálalles, e dilles: así di Iahveh o Señor: "Calquera home da casa de Israel que puxese os seus ídolos no seu corazón, poñendo así o tropezo da súa maldade díante da súa faciana, e veña ao profeta, Eu, o Iahveh, respondereille de acordo á multitude dos seus ídolos, ⁵á fin de prender á casa de Israel polo seu corazón, porque todos eles se afastaron de min por culpa dos seus ídolos.⁶Por tanto, di á casa de Israel: así di Iahveh o Señor: -Volvédevos e convertédevos dos vosos ídolos, e afastade os vosos rostros de tódalas vosas abominacións!⁷Porque calquera da casa de Israel, ou dos estranxeiros que viven en Israel, que se teña afastado de me seguir, e erixa os seus ídolos no seu corazón, e poña o tropezo da súa iniquidade díante da súa faciana, e veña ao profeta para preguntar por min, Eu, Iahveh, respondereille por min mesmo; ⁸Heime encarar contra esa persoa, e poreino por sinal para escarmentar, e cortareino do medio do meu pobo; e saberedes que Eu son Iahveh.⁹E acontecerá que cando o profeta se deixe enganar e fale calquera cousa, Eu, Iahveh, enganarei a ese profeta; e estenderei a miña man sobre el e destruireino do medio do meu pobo Israel. ¹⁰E os dous levarán o castigo da súa maldade; tanto a maldade do que consulte, coma a maldade do profeta, ¹¹para que a casa de Israel non se afaste máis de min, nin se contaminen máis coas súas transgresións; e eles serán o meu pobo e Eu serei o seu Deus," di Iahveh o Señor.¹²Veu a min a palabra de Iahveh, dicindo: ¹³Fillo de home, cando unha terra peque contra min rebelándose perversamente, e Eu estenda a miña man sobre ela, e quebrante o sustento do seu pan, e mande fame a ela, e corte dela homes e animais, ¹⁴se estes tres homes, Noé, Daniel e Xob, estivesen nesa terra, pola súa xustiza librarían as súas vidas, di Iahveh o Señor.¹⁵E se solto bestas feroces pola terra e a arrasan ata quedar desolada de xeito que non haxa quen poida pasar por mor das feras, ¹⁶e estes tres homes estivesen nela, Como que Eu vivo! -di Iahveh o Señor- non salvarían nin os seus fillos nin as súas fillas; só eles serían salvos, e a terra quedaría desolada.¹⁷Ou se Eu trouxera a espada sobre aquela terra e dixese: Espada, percorre a terra! E dela cortase a xente e o gando, ¹⁸e se estes tres homes estivesen nela, por vida que Eu vivo! di Iahveh o Señor, non poderían salvar nin os seus fillos nin as súas fillas; só eles serían liberados.¹⁹Ou se mando unha peste sobre aquela terra e derramo a miña ira sobre ela con sangue, para cortar dela a homes e bestas, ²⁰e se Noé, Daniel e Xob estiveran no medio dela, porque Eu vivo! di Iahveh o Señor, non poderían salvar nin o seu fillo nin a súa filla; eles só salvarían as súas vidas pola súa xustiza.²¹Por tanto, así di o Iahveh o Señor: canto máis cando Eu mande sobre Xerusalém os meus catro xuízos terribles, a espada, a fame, as bestas feroces e a peste, para cortar dela a persoas e animais?²²Con todo, velaí, quedará nela un remanente de fillos e fillas que sairán e virán a vós, e entón, ao ver a súa conduta e as súas malas obras entenderedes o mal que mandei sobre Xerusalém, e todas as cousas que trouxen sobre ela. ²³E consolaranvos cando vexades á sua conduta e os seus feitos, e saberedes que non fixen sen causa todo o que fixen nela, di Iahveh o Señor.

Chapter 15

¹Veu a min a palabra de Iahveh, dicindo: ²Fillo de home, que é a madeira da vide máis que calquera outra madeira de entre as árbores do bosque? ³Collerán dela madeira para facer unha obra? Collerán dela unha estaca para colgar algo nela? ⁴Velaí, é botada no lume para ser consumida; e o lume consume os seus extremos e no medio queda chamuscada; servirá para algo?⁵Velaí, cando estaba enteira, non servía para nada. Canto menos despois de que o lume a consuma e a queime! Servirá para algo? ⁶Por tanto, así di Iahveh o Señor: "Como a madeira da vide entre as árbores do bosque, que botei ao lume para que a consuma, así botarei aos habitantes de Xerusalém.⁷E porei o meu rostro contra eles; fuxiron do lume? Pois o lume consumiraos! E saberedes que Eu son Iahveh cando poña o meu rostro contra deles. ⁸E farei que a sua terra quede desolada, porque eles cometeron infidelidade, di Iahveh o Señor.

Chapter 16

¹Veu a min a palabra de Iahveh, dicindo: ²Fillo de home, fai saber a Xerusalém as súas abominacións e dilles: ³Así di Iahveh sobre Xerusalém: "A túa orixe e o teu nacemento son da terra de Canaán; o teu pai era un amorreo e a túa nai unha hitita.⁴En canto ao teu nacemento, no día que naciches, non se cortou o teu embigo, nin fuches lavada con auga para purificarte, nin se te salou con sal, nin fuches envolta con cueiros. ⁵Ninguén se apiadou de ti para facerche ningunha destas cousas, nin tivo compaixón de ti; senón que fuches arroxada a campo aberto o día que naciches.⁶E Eu pasei por díante de ti e vinte revolcándote no teu sangue; e cando estabas no teu sangue dixenche: vive! Si, dixenche cando estabas no teu sangue: vive! ⁷Fixen que te multiplicaras coma a herba do campo; e medraches, fixécheste grande, e chegaches a ser moi fermosa; os teus peitos formáronse e os teus cabelos medraron, pero estabas espida e descuberta.⁸E pasei xunto a ti outra vez, e mireite, e velaí que o teu tempo era o tempo dos amores; e estendin o meu manto sobre ti e cubrín a túa nudez; e xureiche, di Iahveh o Señor, e fixen un pacto contigo, e ti fuches miña.⁹Laveite con auga e limpiei o teu sangue de sobre ti, e unxínte con aceite; ¹⁰vestinte de bordado, calceiche con pel de coiro, cinguinte de liño e cubrinte de seda. ¹¹Atavieite con enfeites, puxen pulseiras nas túas mans e colares no teu pescozo. ¹²Puxen xoias no teu nariz, e pendentes nas túas orellas, e unha fermosa díadema sobre a túa cabeza.¹³Así fuches adornada con ouro e prata, e o teu vestido era de liño fino, seda e bordado; comiches flor da fariña de trigo, mel e aceite, e fuches engalanada en extremo, e prosperaches ata chegar a reinar. ¹⁴E a túa fama chegou a todalas nacións por mor da túa fermosura, porque era perfecta por mor dos enfeites que puxen sobre ti, di Iahveh o Señor.¹⁵Pero ti confiaches na túa fermosura e prostituícheste por mor da túa fama, e derramaches as túas fornicacións a cantos pasaban por alí; eras súa. ¹⁶E tomaches das túas roupas e fixeches para ti diversos lugares altos de moitas cores, e fornicaches sobre eles; cousa semellante non se fixo antes, nin se fará nunca máis!¹⁷E tomaches as túas alfaias de ouro e de prata que Eu che dera, e fixeches para ti estatuas de homes e fornicaches con elas; ¹⁸e tomaches as túas roupas de moitas cores para cubrir as imaxes, e puxeches o meu aceite e o meu incenso díante delas. ¹⁹Tamén o meu pan que che dei, a flor da fariña, o aceite e o mel cos que te sustentei, puxéchelos díante delas como recendo agradable. Si, iso foi o que aconteceu, di Iahveh o Señor.²⁰Por se fora pouco, colliches os teus fillos e as túas fillas que me deches a luz, e sacrificáchelos a eles para que fosen consumidos. E non foron poucas as túas fornicacións, ²¹para que degolaras tamén os meus fillos e os ofreceses a aqueles ídolos como ofrenda que consume o lume? ²²E en todas as túas abominacións e fornicacións non te lembraches dos días da túa xuventude, cando estabas espida e desolada, e estabas envolta no teu sangue.²³E aconteceu que despois de todas a túas maldades, ai, ai de ti! - di Iahveh o Señor, ²⁴edificaches lugares altos e fixeches altares en todas as prazas.²⁵En cada cabeceira do camiño edificaches un lugar alto, e deste xeito fixeches vil a túa fermosura, abrindo as túas pernas a calquera que pasaba, prostituíndote continuamente. ²⁶E fornicaches cos fillos de Exipto, os teus veciños, de carnes grandes, e aumentaches as túas fornicacións para me anoxar.²⁷Agora pois, velaí, Eu estendin a miña man contra ti, e disminuín a túa dote, e entregueite á vontade das fillas dos filisteos, que te aborrecen e se avergoñan do teu camiño inmoral. ²⁸Tamén fornicaches cos asirios porque non te saciabas. Si, fornicaches con eles pero nin aínda sí te saciaches. ²⁹E multiplicaches as tuas fornicacións dende a terra de Canaán ata a dos caldeos, e aínda con isto non te fartaches.³⁰Que inconstante é o teu corazón! - di Iahveh o Señor - despois de ter feito todas estas cousas, obras dunha prostituta disoluta, ³¹edificando os teus lugares altos en todas as encrucilladas dos camiños e facendo os teus altares en tódalas prazas! E non fuches coma unha prostituta, porque non cobrabas por facelo,³²senón coma unha muller adúltera, que recibe a estraños en lugar do seu marido! ³³Tódalas prostitutas teñen un prezo, pero ti pagabas a todos os teus amantes, e lles dabas presentes, para que de todas partes viñeran a pecar contigo. ³⁴E aconteceu contigo nas túas fornicacións, o contrario que acontece coas demais mulleres; porque ninguén che pediu para fornicar, pero ti dabas a paga en vez de recibila; Niso fuches diferente!³⁵Polo tanto, prostituta, escoita a palabra de Iahveh: ³⁶Así di Iahveh o Señor: "Porque a túa nudez foi descuberta nas túas fornicacións, e a túa vergoña foi manifestada aos teus amantes e aos teus ídolos, porque lles deches o sangue dos teus propios fillos, ³⁷por tanto, velaí, Eu reunirei a todos os teus amantes cos que te deleitaches, tanto a todos os que amaches, como a todos os que aborreciches; e reunireinos arredor de ti, e descubrirei a túa nudez, para que eles vexan todas as túas vergoñas.³⁸E Eu xulgareite segundo as penas das adúlteras e das homicidas; e descargaréi sobre ti o sangue da ira e dos celos. ³⁹Heite entregar nas mans deles, e eles destruirán os teus lugares altos e derrubarán os teus altares, despoxarante das túas roupas e levarán as túas xoias, e deixarante espida e núa.⁴⁰E farán subir contra ti unha multitude, e apedrarante, e te descuartizarán coas súas espadas. ⁴¹E queimarán as túas casas con lume, e executarán a túa sentenza á vista de moitas mulleres; e farei que deixes de ser prostituta e que deixes de dar o salario de rameira. ⁴²Saciarei a miña ira sobre ti, e os meus celos afastaranse de ti; e descansarei e non me anoxarei máis.⁴³Porque non te lembraches dos días da túa xuventude e me provocaches a ira con todas estas cousas, velaquí, Eu tamén farei vir a túa conduta sobre a túa cabeza, di Iahveh o Señor, porque nin sequera meditaches en toda a túa luxuria.⁴⁴Velaí, todos os que empregan proverbios, hante aplicar o refrán: "Como a nai, así a filla." ⁴⁵Ti es a filla da túa nai, que aborreceu o seu marido e os seus fillos; e es irmá das túas irmás, que rexeitaron os seus maridos e os seus fillos. A vosa nai era hitita, e o voso pai amorreo.⁴⁶E a túa irmá maior é Samaria coas súas vilas, que viven á túa esquerda, e a túa irmá máis nova é Sodoma coas súas vilas, que viven á túa dereita.⁴⁷Non só andaches nos seus camiños e fixeches conforme as súas abominacións; senón que, como se iso fose pouco, aventaxáchela nos seus malos camiños. ⁴⁸Como vivo eu! di Iahveh o Señor, que a túa irmá Sodoma e as súas fillas non fixeron como ti e as túas fillas fixestes.⁴⁹Velaí, esta foi a maldade da túa irmá Sodoma: soberbia, fartura de pan e abundancia de pracer tiveron ela e as súas fillas, e non estenderon a súa man ao aflixido e ao pobre. ⁵⁰Enchéronse de soberbia e cometeron abominación díante de min; de xeito que cando o vin, quiteinas do medio.⁵¹De feito, Samaria non cometeu a metade dos teus pecados; porque ti multiplicaches as túas abominacións máis ca elas, e deste modo fixeches parecer xustas ás túas irmás con tódalas abominacións que fixeches. ⁵²Pois ti, leva tamén a túa vergoña, porque con todos os pecados que fixeches, conseguiches que o xuízo fora máis favorable para as túas imrás, porque envilecécheste máis ca elas, e elas resultaron ser máis xustas ca ti! Deberías avergoñarte ti tamén, e cargar coa afrenta, porque fixeches que as túas irmáns parezan xustas.⁵³Mais Eu cambiarei a túa sorte, a sorte de Sodoma e as súas fillas, a sorte de Samaria e as súas fillas, e xunto con elas, a túa propia sorte, ⁵⁴para que leves a túa vergoña e sexas avergoñada de todo o que fixeches, e lles sirvas de consolo para elas. ⁵⁵E as túas irmás, Sodoma coas súas fillas e Samaria coas súas fillas, volverán á súa condición anterior; e ti e as túas fillas volveredes á vosa condición anterior.⁵⁶Non era digna de mención na túa boca a túa irmá Sodoma no tempo da túa soberbia, ⁵⁷antes de que a túa maldade fora descuberta? Así tamén agora levas ti a vergoña das fillas de Siria e de tódalas fillas dos filisteos, que te desprezan por todas partes. ⁵⁸Sufre ti o castigo da túa luxuria e das túas abominacións, di Iahveh.⁵⁹Pero aínda máis di Iahveh o Señor: -Farei contigo como fixeches ti comigo, que desprezaches o xuramento para invalidar o pacto?⁶⁰Mais ben, Eu lembrarei o meu pacto que establecín contigo nos días da túa xuventude, e establecerei contigo un pacto eterno. ⁶¹Entón lembrarás os teus camiños e serás avergoñada cando recibas as túas irmás, as maiores ca ti e máis novas ca ti, ás que Eu vou a darche por fillas, pero non por mor do teu pacto,⁶²senón polo pacto que Eu confirmarei contigo; e saberás que Eu son Iahveh, ⁶³para que te lembres e te avergoñes, e non abras máis a boca por mor da túa vergoña, cando Eu perdoe todo o que fixeches, di Iahveh o Señor.

Chapter 17

¹Veu a min a palabra de Iahveh, dicindo: ²-Fillo de home, propon un enigma e compon unha parábola á casa de Israel; ³E dirás: así di Iahveh o Señor: "Unha grande aguia, de grandes ás e chea de plumas de moitas cores, veu ao Libano e colleu un ramo do cedro. ⁴Arrincou o mellor dos seus gromos e levouno a unha terra de marchantes, e púxoo nunha cidade de comerciantes.⁵E colleu tamén da semente da terra, e botouna nun campo bo para sementar, e plantouna coma un salgueiro xunto a augas abundantes, ⁶e abrollou e fíxose unha cepa de moitas ramas, de pequena altura, e para que as súas ramas estiveran orientadas cara a aguia, e as súas raíces estiveran embaixo dela, de xeito que chegou a ser unha cepa, botou vides e sacou abrochos, e agromou cos sarmentos.⁷Mais veu outra grande aguia, de grandes ás e de moita plumaxe; e velaí que esta vide xirou as súas raíces xunto a ela e estendeu as súas ramas cara ela para ser regada por ela no bacelo do seu plantío. ⁸Aínda que estaba plantada nun terreo bo, xunto a moitas augas, para que botara ramas e dera froito, e para que fose unha vide robusta.⁹Dilles: así di Iahveh o Señor: Prosperará? Ou arrincará as súas raíces e destruirá o seu froito, e secará? Non fará falla un gran poder nin moita xente para arrincala das súas raíces. ¹⁰Velaí, está plantada, prosperará? Ou secará por completo cando o vento do leste a azoute? Non secará no bacelo onde foi plantada?¹¹Entón veu a min a palabra de Iahveh, dicindo: ¹²"Di agora á casa rebelde: non entendedes o que significan estas cousas? Dilles: o rei da Babilonia veu a Xerusalém, e apresou o teu rei e os seus príncipes, e levounos consigo a Babilonia."¹³Collendo tamén a un da descendencia real, fixo un pacto con el, e fíxoo xurar, e levou con el os poderosos da terra, ¹⁴para que o reino fose derrubado e non se fixese orgulloso, a fin de que gardase o pacto e permanecese en pé.¹⁵Mais el rebelouse contra el, mandando embaixadores a Exipto para que lle desen cabalos e moita xente. Lograrao?, Fuxirá o que fixo tales cousas? Quen quebrantou o pacto, fuxirá? ¹⁶Vivo Eu, di Iahveh o Señor, que morrerá no medio de Babilonia, no territorio do rei que o fixo reinar; aquel a quen desprezou no seu xuramento e que quebrantou o pacto que fixera con el.¹⁷Faraón non ha salvalo na guerra, nin cun gran exército nin con moitos soldados, cando ergan as murallas do asedio e constrúan as torres para matar a tanta xente. ¹⁸Xa que desprezou o xuramento e quebrantou o pacto. Deu a súa man e despois fixo todas estas cousas, non poderá fuxir!¹⁹Por tanto, así di Iahveh o Señor: "Como Eu vivo, traerei sobre a súa cabeza o meu xuramento que desprezou e o meu pacto que quebrantou! ²⁰Estenderei sobre el a miña rede, e será prendido no meu lazo; e fareino vir a Babilonia, e alí xulgareino pola súa infidelidade contra min. ²¹E todos os escollidos de tódalas súas tropas morrerán a espada, e os que queden serán dispersados por tódolos ventos; e saberedes que Eu, Iahveh, falei.²²Así dixo Iahveh o Señor: "Eu mesmo tomarei un anaco de cedro alto e plantareino; e cortarei un ramo do principal dos seus xermolo, e plantareino sobre o monte alto e exaltado. ²³No monte alto de Israel heino plantar, e erguerá as súas ramas, e dará froito, e farase un cedro magnífico; e habitarán debaixo del tódalas aves de todas as clases; na sombra das súas ramas morarán.²⁴E todas as árbores do campo coñecerán que Eu, Iahveh, humillo a árbore alta, e levanto a árbore humilde. Seco a árbore verde, e fago reverdecer a árbore seca. Eu, Iahveh, dixen iso e heino cumprir.

Chapter 18

¹Veu a min a palabra de Iahveh, dicindo: ²E vós, que vos parece, que andades repetindo ese dito na terra de Israel: "os pais comeron as uvas amargas, e os fillos teñen denteira"?³Como Eu vivo, di Iahveh o Señor, que xa non teredes que repetir máis este refrán en Israel. ⁴Velaí, tódalas almas son miñas; como a alma do pai, así a alma do fillo é miña; a alma que peque, esa morrerá.⁵E a persoa que é xusta, que practica a xustiza e o dereito, ⁶que non come nos montes, nin levanta os seus ollos aos ídolos da casa de Israel, nin profana á muller do seu próximo, nin se achegua á muller na menstruación,⁷que non oprime a ninguén, e devolve ao debedor a prenda empeñada, e non rouba, e dá do seu pan ao famento e cobre o espido coa súa roupa, ⁸que non presta con usura nin cobra os intereses, que retira a súa man da maldade e xulgua con xustiza entre as persoas, ⁹e camiña nos meus estatutos e garda os meus decretos para cumplilos con rectitude; ese é xusto e vivirá, di Iahveh o Señor.¹⁰Pero se enxendra un fillo criminal e asasino, ou que faga algunha destas cousas, ¹¹e que non faga as outras, senón que coma sobre os montes, ou profane á muller do seu próximo,¹²oprima o pobre e o mendigo, roube, non devolva a prenda de fianza, ou levante os ollos aos ídolos e faga abominación, ¹³preste a intereses e sexa usureiro; vivirá? Non vivirá. Fixo todas estas abominacións e de certo morrerá; o seu sangue será sobre el.¹⁴Pero se el enxendra un fillo que ve todos os pecados que o seu pai fixo, e véndoos, non fai conforme a eles, ¹⁵non come sobre os montes, nin levanta os seus ollos aos ídolos da casa de Israel; nin violenta a muller do seu próximo,¹⁶nin oprime a ninguén, nin retén a prenda da fianza, nin rouba, senón que comparte o seu pan co famento e viste co seu vestido o espido; ¹⁷que afasta a súa man do pobre, e non recibe intereses nin usura; garda os meus decretos e anda nas miñas ordenanzas; ese non morrerá pola iniquidade do seu pai; de certo vivirá.¹⁸En canto ao seu pai, porque maltratou a seu irmán, despoxouno con violencia e fixo no medio do seu pobo o que non é bo, velaquí, el morrerá pola súa maldade.¹⁹E se dicides: por que o fillo non levará o pecado do pai? Porque o fillo fixo viviu segundo o dereito maila xustiza, e gardou todos os meus estatutos e os cumpriu, e de certo vivirá. ²⁰A alma que peque, esa morrerá. O fillo non levará o pecado do pai, nin o pai levará o pecado do fillo. A xustiza do xusto estará sobre el, e a impiedade do impío caerá sobre el.²¹Pero se o impío se volve de todos os seus pecados que cometeu, e garda todos os meus estatutos e vive de acordo o dereito maila xustiza, de certo vivirá; non morrerá. ²²Ningunha das transgresións que cometeu se lle lembrarán; pola súa xustiza que fixo vivirá.²³Desexo Eu a morte do impío? - di Iahveh o Señor. Non vivirá, se se afasta dos seus camiños?²⁴Pero se o xusto se afasta da súa xustiza e comete pecado e fai conforme a tódalas abominacións que fixo o impío, Ha vivir? Ningunha das xustizas que fixo serán lembradas; pola rebelión que cometeu e polo pecado que fixo, por iso morrerá.²⁵E se dicides: o camiño do Señor non é xusto! Escoitade agora, casa de Israel: non é recto o meu camiño? Non son tortos os vosos camiños? ²⁶Se o xusto se afasta da súa xustiza e fai iniquidade, morrerá por iso; pola iniquidade que fixo, morrerá.²⁷Pero se o impío se afasta da súa impiedade que fixo, e fai conforme o xuízo e a xustiza, fará que a súa alma viva. ²⁸Porque reflexionou e afastouse de tódalas súas transgresións que fixo; por iso, de certo vivirá. Non morrerá.²⁹Pero se a casa de Israel di: o camiño do Señor non é recto. Escoitade casa de Israel, non son rectos os meus camiños? En verdade, os vosos camiños son os tortos. ³⁰Por tanto Eu xulgarei a cada un polos seus camiños, casa de Israel, di Iahveh o Señor. Volvede e afastádevos de tódalas vosas transgresións, e a iniquidade non será para vós causa de ruína!³¹Botade lonxe de vós todas as vosas transgresións coas que pecastes, e facédevos un corazón novo e un espírito novo. Por que haberedes morrer, casa de Israel? ³²Porque Eu non quero a morte do que morre, di Iahveh o Señor; por tanto, volvédevos e viviredes!

Chapter 19

¹E ti, entoa un canto de lamentación sobre os príncipes de Israel. ²Dilles: Que leoa é a túa nai entre os leóns! Entre os leóns criou a súa camada; ³Ela criou a un dos seus cachorros, e chegou a ser un león, e aprendeu a arrincar a presa e a devorar as persoas. ⁴Reclutaron xente contra el, atrapárono na foxa, e levárono con grillóns á terra de Exipto.⁵Cando ela viu que pasaba moito tempo e que perdía a esperanza, colleu outro dos seus cachorros e púxoo por león. ⁶El daba voltas entre os leóns; e chegou a ser león, aprendeu a desgarrar a presa e a devorar homes. ⁷Saqueou fortalezas e arrasou cidades, e a terra e todo o que había nela quedou desolada polo estrondo dos seus ruxidos.⁸Os pobos das provincias arredor reuníronse en contra del e estenderon a súa rede sobre el, e foi apresado na foxa. ⁹E metérono nunha gaiola, e levárono con cadeas ao rei de Babilonia; e engaiolárono, para que a súa voz non se ouvira máis sobre os montes de Israel.¹⁰A túa nai era coma unha vide, a túa semellanza, plantada xunto ás augas; dando froito e botando ramas por mor das moitas augas. ¹¹Ela tiña bacelos fortes para cetros de reis; e a súa estatura ergueuse entre as nubes, e era vista dende lonxe pola súa altura e pola multitude das súas ramas.¹²Pero ela foi arrincada con furia, e botada por terra; o vento do leste secou o seu froito; as súas ramas fortes foron quebradas e secaron, e o lume consumiunas. ¹³E agora está plantada no deserto, nunha terra calcinada e sedenta!¹⁴Un vástago das súas ramas produciu o lume que consumiu o seu froito, e non queda nela bacelo forte para os cetros dos reis. É unha cantiga triste, e como cantiga triste será usada.

Chapter 20

¹E aconteceu que no sétimo ano, no quinto mes, no décimo día do mes, viñeron algúns dos anciáns de Israel para consultar a Iahveh, e sentaron diante de min.²Entón veu a min a palabra de Iahveh, dicindo: ³Fillo de home, fala aos anciáns de Israel e dilles: -Isto di Iahveh o Señor: viñestes consultar comigo? Como Eu vivo que non vos responderei, di Iahveh o Señor.⁴Xúlgalos ti, fillo do home! Xúlgalos ti! Failles saber as abominacións dos seus pais, ⁵e dilles: así di Iahveh o Señor: no día no que escollín a Israel e erguín a miña man á descendencia da casa de Xacob, cando me dei a coñecer a eles na terra de Exipto, e xurei coa man en alto dicindo: Eu son Iahveh o voso Deus, ⁶naquel día xureilles coa miña man erguida sacalos da terra de Exipto a unha terra que Eu lles dera, que flúe leite e mel, a máis fermosa de tódalas terras.⁷Entón dixenlles: -Botade cada un as abominacións que vos levan os ollos, e non vos contaminedes cos ídolos de Exipto. Eu son Iahveh, o voso Deus.⁸Pero eles rebeláronse contra min e non quixeron escoitarme; non botaron cadansúas abominacións da súa presenza, nin abandonaron os ídolos de Exipto. Entón dixen que derramaría a miña ira sobre eles, para verter neles a miña indignación no medio da terra de Exipto. ⁹Pero por causa do meu nome, para que non fose deshonrado a vista das nacións entre as que estaban, díante dos ollos dos que me dera a coñecer; Eu actuei para sacalos da terra de Exipto.¹⁰Saqueinos da terra de Exipto e leveinos ao deserto. ¹¹E deilles os meus estatutos, e fíxenlles coñecer os meus decretos, que dan vida ás persoas que os cumpren. ¹²E deilles tamén os meus días de repouso para que fosen sinal entre Eu e eles, para que soubesen que Eu son Iahveh que os santifico.¹³Pero a casa de Israel rebelouse contra min no deserto; non andaron nos meus estatutos e rexeitaron os meus decretos, que dan vida a todo aquel que os cumpre; e profanaron en gran maneira os meus días de repouso. Entón dixen que derramaría a miña ira sobre eles no deserto para exterminalos. ¹⁴Pero por causa do meu nome fixen isto, para que non fose deshonrado díante das nacións das que os sacara.¹⁵Xureilles tamén no deserto que non os levaría á terra que lles dera, que flúe leite e mel, a máis fermosa de tódalas terras; ¹⁶porque rexeitaron os meus decretos e non andaron nos meus estatutos, e profanaron os meus días de repouso, pois o seu corazón ía detrás dos seus ídolos. ¹⁷Con todo, o meu ollo tivo compaixón deles, de xeito que non os matei nin os exterminei no deserto.¹⁸Senón que lles dixen aos seus fillos no deserto: non andedes nos estatutos dos vosos pais, nin gardedes as súas costumes, nin vos contaminedes cos seus ídolos. ¹⁹Eu son Iahveh o voso Deus; andade nos meus estatutos e gardade os meus mandamentos, e poñédeos en práctica; ²⁰Santificade os meus días de repouso, para que sexan un sinal entre Eu e vós e para que todos saiban que Eu son Iahveh o voso Deus.²¹Pero tamén os fillos rebeláronse contra min. Non andaron nos meus estatutos nin gardaron os meus decretos, para polos en práctica, os que dan vida a todo aquel que os cumpre; e profanaron os meus días de repouso. Entón dixen que derramaría a miña indignación sobre eles, para cumprir a miña ira neles no deserto. ²²Pero retirei a miña man por causa do meu nome, para que non fose deshonrado díante das nacións, díante dos que viron que os fixera saír.²³Tamén xurei no deserto que os dispersararía entre os pobos, e que os esparexería polas terras; ²⁴porque non puxeron en práctica os meus decretos, senón que rexeitaron os meus estatutos e profanaron os meus días de repouso, pois os seus ollos fóronse atrás dos ídolos de seus pais.²⁵Acaso lles dei estatutos que non eran bos, ou decretos polos que non podían vivir? ²⁶Contamineinos nas súas ofrendas cando facían pasar polo lume a todo primoxénito para que fosen desolados e así recoñeceran que Eu son Iahveh o Señor?²⁷Por tanto, fillo de home, fala á casa de Israel, e dilles: así di Iahveh o Señor: Os vosos país deshonráronme traizoándome deste xeito: ²⁸Cando os trouxen á terra sobre a que xurei coa man erguida, e miraron a todo outeiro alto e a toda árbore frondosa, e alí sacrificaron as súas vítimas, e alí presentaron ofrendas que me anoxan; e alí queimaron tamén o seu incenso agradable e alí derramaron as súas libacións. ²⁹Pregunteilles: -Que hai nese outeiro onde ides? E chamárono “O Outeiro” ata hoxe.³⁰Por tanto, di á casa de Israel: así di Iahveh o Señor: contaminádesvos vós mesmos coma os vosos pais, e seguides fornicando tras dos seus ídolos detestables. ³¹E presentades as vosas ofrendas facendo pasar os vosos fillos polo lume, e ata hoxe seguides a vos contaminar con todos os vosos ídolos. E heivos responder Eu, casa de Israel? Vivo Eu, di Iahveh o Señor, que non vos hei responder! ³²E non será como pensades, cando dicides: sexamos coma as outras nacións, coma as demais familias da terra, servindo ao pau e á pedra.³³Como Eu vivo - di Iahveh o Señor - que con man forte, brazo estendido e ira derramada, reinarei sobre vós. ³⁴E sacareivos do medio dos pobos, e reunireivos das terras onde fostes esparexidos, con man forte, brazo estendido, e derramando ira ; ³⁵e traereivos ao deserto dos pobos, e alí litigarei con vós cara a cara.³⁶Como litiguei cos vosos pais no deserto da terra de Exipto, así litigarei con vós, di Iahveh o Señor. ³⁷Farei que pasedes debaixo do caxato, e fareivos entrar nos vínculos do pacto, un por un; ³⁸E separarei de entre vós os rebeldes e os que se rebelaron contra min; sacereinos da terra da súa peregrinación, pero non entrarán na terra de Israel; e saberedes que Eu son Iahveh.³⁹E a vós, casa de Israel, así di Iahveh o Señor: "Se non me escoitades a min, ide cada un detrás dos seus ídolos e servídeos! Pero non profanedes máis o meu santo nome coas vosas ofrendas e cos vosos ídolos.⁴⁰Pero no meu monte santo, no monte alto de Israel, di Iahveh o Señor, alí servirame toda a casa de Israel, todos a unha. Alí aceptareinos, e alí demandarei as vosas ofrendas e as primicias dos vosos dons con tódalas vosas cousas consagradas. ⁴¹Como incenso agradable aceptareivos, cando vos saque de entre os pobos e vos recolla de entre as terras onde fostes dispersos; e a miña santidade será reflectida en vós á vista das nacións.⁴²E coñeceredes que Eu son Iahveh cando vos leve á terra de Israel, á terra pola que xurei coa man erguida, darlla aos vosos pais. ⁴³Alí lembraredes os vosos camiños e tódolos vosos feitos cos que vos contaminastes; e odíarédesvos a vós mesmos por mor de tódolos vosos pecados que cometestes. ⁴⁴E saberedes que Eu son Iahveh, cando vos trate como esixe o meu nome, non segundo os vosos malos camiños nin segundo as vosas obras perversas, casa de Israel, di Iahveh o Señor.⁴⁵Veu a min a palabra de Iahveh, dicindo: ⁴⁶-Fillo de home, pon a túa faciana cara o sur, derrama a túa palabra cara a parte occidental, e profetiza contra o bosque do Neguev. ⁴⁷E dirás ao bosque do Neguev: escoita a palabra de Iahveh! Así di Iahveh o Señor: Velaquí, Eu vou mandar sobre ti un lume que consumirá en ti toda árbore verde e toda árbore seca. A lapa do lume non se apagará, e con el serán queimadas tódalas facianas, dende o sur ata o norte.⁴⁸E toda carne verá que Eu, Iahveh, acendina. Non se apagará. ⁴⁹Entón dixen: -Ai Señor Iahveh! eles din de min: este só fala parábolas!

Chapter 21

¹Veu a min a palabra de Iahveh, dicindo: ²-Fillo de home, pon a túa faciana contra Xerusalém, e derrama a túa palabra contra os santuarios, e profetiza contra a terra de Israel. ³E di á terra de Israel: así di Iahveh: velaí, Eu estou contra ti; sacarei a miña espada da súa vaíña, e cortarei de ti a culpables e inocentes.⁴Por canto vou cortar de ti o xusto e ao impío, así a miña espada sairá da súa vaíña contra toda carne, dende o sur ata o norte. ⁵E toda carne saberá que Eu, Iahveh, saquei a miña espada da súa vaíña; non a envaiñarei máis.⁶E ti, fillo de home, xeme con quebrantamento do teu lombo; xeme amargamaente díante deles. ⁷E acontecerá que cando che digan: por que estás a xemer? Dirás: por unha nova, porque vén e fará que todo corazón desfaleza, e toda man farase feble, e todo espírito hase anguriar, e todo xeonllo desvaecerase coma a auga. Velaí que vén e ha ser feito, di Iahveh o Señor.⁸Veu a min a palabra de Iahveh, dicindo: ⁹Fillo de home, profetiza, e di: así di Iahveh o Señor: di: a espada, a espada afiada e tamén brunida!¹⁰Pois foi afiada para matar, pulida para resplandecer. Temos que alegrarnos? El desprezou o cetro do meu fillo coma se fose un caxato. ¹¹E fíxoa brillar para tela na man; a espada está afiada e brillante para entregala na man do asasino.¹²Berra e láiate, fillo de home, porque esta será sobre o meu pobo, e será sobre todos os príncipes de Israel; eles caerán a espada xuntamente co meu pobo; fere, pois, o teu muslo! ¹³Porque foi feita a proba, E que? Se aínda despreza o trono, non subsistirá, di Iahveh o Señor.¹⁴Ti, pois, fillo de home, profetiza, e bate as palmas; que se dobre e se triplique a ira da espada asasina! Espada da matanza que os traspasará!¹⁵Para que o corazón desmaie e as vítimas se multipliquen. En tódalas súas portas puxen o terror da espada. Ai! Disposta está para resplandecer e afiada para matar. ¹⁶Corta á dereita, fere á esquerda, onde queira que te volvas! ¹⁷E Eu tamén golpearei, baterei as miñas mans, e hei desfogar a miña ira. Eu, Iahveh, falei.¹⁸Veu a min a palabra de Iahveh, dicindo: ¹⁹Ti, fillo de home, marca para ti dous camiños por onde veña a espada do rei de Babilonia. Ámbolos dous sairán dunha mesma terra; e pon un sinal no principio de cada camiño para indicar a cidade onde vai. ²⁰Sinala o camiño por onde vai vir a espada a Rabá dos fillos de Amón, e a Xudá contra Xerusalém, a cidade fortalecida.²¹Pois o rei de Babilonia detívose na encrucillada, no comenzo dos dous camiños, para usar a adiviñación: sacudiu as frechas, consultou os seus ídolos, observou o fígado; ²²A adiviña apuntou á súa man dereita sobre Xerusalém para dar a orde do atacante, para comezar a matanza, para o berro de guerra, para levantar barricadas e edificar torres de asalto! ²³Mais a eles pareceulles falsa a adiviñación, porque lles tiñan xurado ser os seus vasalos; mais el vai acusalos e serán atrapados.²⁴Polo tanto, así di Iahveh o Señor: "Porque vos están a denunciar as vosas culpas, e se están a descubrir, e en todos os vosos feitos facedes patentes os vosos pecados, e así sodes acusados, seredes entregados nas súas mans.²⁵E ti, príncipe profano e impío de Israel, o teu día chegou, a hora do castigo final! ²⁶Así di Iahveh o Señor: "Quita a tiara e bota fóra a coroa! Todo vai cambiar! Que se exalte o baixo, e se humille o alto! ²⁷A destrución, a destrución; todo queda reducido á destrución! E non existirá máis ata que veña aquel a quen corresponde o xuízo, e Eu entregareino.²⁸E ti, fillo de home, profetiza, e di: así di Iahveh contra os fillos de Amón e contra os seus aldraxes. E diraslles: a espada, a espada está esenvaiñada para matar, pulida con resplandor para degolar! ²⁹Eles profetízanche visións falsas, adivíñanche mentira; hanse aplicar ao pescozo dos malos as sentenzas de morte, para que veña o seu día no tempo do castigo final!³⁰Volvereina á súa vaíña? No lugar onde fuches forxada, na terra onde naciches heite xulgar. ³¹Derramarei sobre ti a miña ira; soprarei sobre ti o lume da miña indignación, e entregareite nas mans de homes temerarios, artesáns da destrución.³²Serás forraxe do lume, e a terra empaparase do teu sangue; e non haberá máis memoria de ti; porque Eu, Iahveh, falei.

Chapter 22

¹Veu a min a palabra de Iahveh, dicindo: ²Ti, fillo de home, non has xulgar, non quererás ti mesmo xulgar á cidade sanguinaria? Entón denuncia todas as súas abominacións! ³Dille, pois: así di Iahveh o Señor: Ó cidade que marcha cara o seu final derramando sangue no seu interior, e que se contaminou fabricando ídolos!⁴Polo sangue que derramaches pecaches, e contaminácheste cos ídolos que fixeches; así que achegaches a túa hora, e vén o día do remate da túa existencia. Por iso poñote coma escarnio entre as nacións e burla para tódolos pobos. ⁵Os que están preto de ti e os que están lonxe burlaranse de ti, famosa pola túa impureza, e chea de confusión.⁶Olla, os príncipes de Israel, cada un segundo o seu poder, derraman sangue en ti a porfía. ⁷En ti trataron con desprezo o pai e a nai; no medio de ti trataron con violencia ao estranxeiro; en ti asoballaron o orfo e a viúva. ⁸Rexeitaches os meus santuarios e profanaches os meus días de repouso. ⁹En ti hai homes que calumnian para verter sangue; e sobre os montes comen e no medio de ti fan perversidades.¹⁰No medio de ti descobren a nudez do pai, e en ti fan violencia á muller que está nos días da menstruación. ¹¹Cada un fixo abominación coa muller do seu próximo, e cada un contaminou con perversidades a súa nora, e cada un violou a súa irmá, filla de seu pai. ¹²No teu medio admítese o suborno para verter sangue: Fixécheste usureiro para emprestar a outros e enriquecécheste con diñeiro mal ganado, defraudas con violencia ao teu próximo, e a min esquecíchesme, di Iahveh o Señor.¹³E velaquí, Eu bato as miñas mans por mor da túa avaricia, e por mor do sangue que verteches no medio de ti. ¹⁴Estará firme o teu corazón e serán fortes as túas mans no día en que Eu actue contra ti? Eu, Iahveh, prometino e fareino. ¹⁵Heite dispersar entre os pobos e entre as nacións; e farei que desapareza de ti a túa inmundicia. ¹⁶Por ti mesma serás degradada a vista das nacións; e saberás que eu son Iahveh.¹⁷v 17 Veu a min a palabra de Iahveh, dicindo: ¹⁸Fillo de home, a casa de Israel converteuse en escoria para min; todos eles son bronce, estanque, ferro, estaño e chumbo no medio do forno: prata falseada! ¹⁹Por tanto, así di Iahveh o Señor: "Por canto todos vós vos convertestes en escoria, por iso, velaí, Eu reunireivos no medio de Xerusalém.²⁰Como alguén xunta a prata e o bronce, o ferro e o chumbo, e o estaño no medio do forno, e sopran lume nel para fundilos, así vos xuntarei na miña ira e na miña indignación, e soprarei e fundireivos. ²¹Eu reunireivos e soprarei sobre vós no lume da miña ira, e seredes fundidos no medio del. ²²Como se funde a prata no medio do forno, así seredes fundidos no medio del; e saberedes que Eu, Iahveh, derramei a miña ira sobre vós.²³Veu a min a palabra de Iahveh, dicindo: ²⁴Fillo de home, dille a ela: ti non es unha terra limpa, nin asperxida coa choiva no día da ira. ²⁵Hai unha conspiración dos seus profetas no medio dela, coma un león ruxindo que arrebata a presa. Devoraron as almas, quitaron as riquezas e as cousas preciosas, multiplicaron ás súas viuvas dentro dela.²⁶Os seus sacerdotes violaron a miña lei e contaminaron os meus santuarios, sin facer distinción entre o santo e o profano, e tampouco distinguiron entre o inmundo e o limpo; afasatando os seus ollos dos meus días de repouso, e deste xeito cheguei a ser profanado no medio deles. ²⁷Os seus príncipes no medio dela son coma lobos que arrebatan a presa, vertendo sangue e destruíndo almas para obteren ganancias deshonestas. ²⁸E os seus profetas cubríronse de lama solta, profetizándolles vaidades e adiviñándolles mentiras, dicindo: así dixo Iahveh o Señor! Cando Iahveh non falara.²⁹E o pobo da terra oprimiu e roubou, fixo violencia ao pobre e ao necesitado, facéndolle extorsión ao estranxeiro.³⁰E busquei entre eles un home que fixera un valo e que se puxera na brecha díante de min en favor da terra, para que Eu non a destruíra, pero non o atopei. ³¹Polo tanto derramei sobre eles a miña ira, e co ardor da miña ira consuminos. Fixen que os seu camiños caeran sobre a súa propia cabeza, di Iahveh o Señor.

Chapter 23

¹Veu a min a palabra de Iahveh, dicindo: ²-Fillo de home, había dúas mulleres, fillas dunha mesma nai, ³e prostituíronse en Exipto; fornicaron na súa mocidade; alí deixáronse apertar os seus seos, alí acariciaron os seus peitos virxinais. ⁴O nome da maior era Ahola, e o nome da súa irmá, Aholibá. Despois chegaron a ser miñas e deron a luz fillos e fillas. E os seus nomes foron: Samaria é Ahola; e Xerusalém, Aholibá.⁵E Ahola, sendo miña, prostituíuse namorándose dos seus amantes, os asirios: ⁶guerreiros vestidos de púrpura, gobernadores e comandantes, mozos cobizosos todos eles, xinetes que montaban cabalos. ⁷E ela prostituíuse con eles, con todos os máis escollidos dos fillos dos asirios, e contaminouse con todos os ídolos de todos aqueles dos que namorou.⁸E non deixou de fornicar cos exipcios, que na súa mocidade deitaran con ela acariñando os seus peitos virxinais e vertendo nela a súa luxuria. ⁹Por iso entregueina na man dos seus amantes, na man dos fillos dos asirios, aqueles polos que ela ansiaba. ¹⁰Eles descubriron a súa nudez, arrebatáronlle os seus fillos e as súas fillas, e matárona a espada; e chegou a ser famosa entre as mulleres, por como a escarneceron.¹¹E a súa irmá Aholibá viuno, toleou de luxuria aínda máis ca ela, e as súas fornicacións foron maiores que as fornicacións da súa irmá. ¹²Namorouse dos fillos dos asirios, os seus veciños, gobernadores e comandantes, vestidos con roupas excelentes, xinetes que ían a cabalo, todos eles mozos codiciables. ¹³E vin que se contaminaba: as dúas ían polo mesmo mesmo camiño.¹⁴E ela aumentou as súas fornicacións; pois cando viu a homes pintados no muro, imaxes de caldeos pintados de moitas cores, ¹⁵cinguidos polos seus lombos con talabartes, e turbantes de moitas cores sobre as súas cabezas, tendo todos eles a aparencia de capitáns, coma os homes de Babilonia, nados en Caldea.¹⁶E namorouse deles tan pronto como os viu, e mandoulles mensaxeiros á terra dos caldeos. ¹⁷Así que os homes de Babilonia achegáronse a ela no seu leito de amor e contaminárona coas súas fornicacións, pero tan pronto como foi deshonrada, a súa alma deixou de amalos.¹⁸Así deixou ver as súas fornicacións e ela descubriu a súa nudez; polo que eu tamén me cansei dela, xa como a miña alma se tivera cansado da súa irmá. ¹⁹Pero ela aínda multiplicou as súas fornicacións, lembrando os días da súa mocidade, nos que fornicara na terra de Exipto.²⁰Ardeu en desexo polos seus amantes, que teñen falo de burros e exaculan coma cabalos. ²¹Deste modo repetiches unha vez máis a luxuria da túa mocidade, cando os exipcios acariñaban os teus seos, e apalpaban os tus peitos mozos.²²Por tanto, Aholib, así di Iahveh o Señor: "Velaquí, Eu espertarei contra ti os teus amantes, dos que a túa alma se afastou, e fareinos vir contra ti de todas as partes; ²³os de Babilonia e todos os caldeos, os de Pecod, Soa e Coa, e todos os asirios con eles: mozos desexables, gobernadores e comandantes, notables e homes de renome, todos a cabalo.²⁴Virán contra ti con exércitos e carros, e con multitude de pobos; poranse contra ti en formación con escudos, paveses e cascos, e Eu encargareilles que te xulguen de acordo os seus costumes. ²⁵E porei o meu celo contra ti, e actuarán contigo con ira; quitaranche o teu nariz e as túas orellas, e o que quede de ti morrerá a espada. Arrebatarán os teus fillos e as túas fillas, e o teu remanente será consumido polo lume.²⁶Despoxarante das túas roupas e quitaranche todos os adornos da túa fermosura. ²⁷Deste xeito farei que remate a túa luxuria e as túas prostitucións que trouxeches de Exipto, de xeito que non mires máis para eles nin te lembres máis de Exipto.²⁸Porque así di Iahveh o Señor: "Velaquí, Eu entrégote na man daqueles que aborreces, na man daqueles de quen a túa alma se desgustou. ²⁹Eles han te tratar cheos de odio, e quitaranche todo o froito do que traballaches, e deixarante núa e sen nada, e quedará descuberta a inmundicia das túas fornicacións, da túa luxuria e da túa prostitución.³⁰Faránche estas cousas porque fornicaches tras dos pobos, e te contaminaches cos seus ídolos. ³¹Porque andaches no camiño da túa irmá. Polo tanto, Eu porei a súa copa na túa man.³²Así di Iahveh o Señor: "Beberás da copa profunda e ancha da túa irmá. As nacións hanse burlar de ti e escarnecerante.³³Chegarás a estar bébeda de dor. Copa de soidade e desolación é a copa da tua irmá Samaria. ³⁴Si, ti beberala ata esgotala, e lamberás as borras e rasgarás os teus peitos; porque Eu falei, di Iahveh o Señor.³⁵Por tanto, así di Iahveh o Señor: Xa que te esqueciches de min e me botaches detrás das túas costas, carga ti mesma a túa luxuria e as túas fornicacións!³⁶E dixome Iahveh: -Fillo de home, non xulgarás ti a Ahola e a Aholibá? Entón decláralles as súas abominacións! ³⁷Porque cometeron adulterio e hai sangue nas súas mans, e fornicaron cos seus ídolos; e aínda os seus fillos que me deron a luz, queimáronos, facéndoos pasar polo lume.³⁸E aínda engadiron algo máis: contaminaron o meu santuario nese mesmo día e profanaron os meus días de repouso. ³⁹Pois despois de teren sacrificado os seus fillos aos seus ídolos, naquel mesmo día entraron no meu santuario para contaminalo; iso foi o que fixeron na miña casa!⁴⁰Tamén mandaches por homes que viñeran de lonxe, mandábaslles mensaxeiro, e axiña viñan. Por amor a eles lavácheste, pintaches os teus ollos e ataviácheste cos teus enfeites, ⁴¹repousaches nun leito ben pomposo, diante del foi preparada unha mesa; e sobre ela puxeches o meu incenso e o meu aceite.⁴²E sentíase alí o balbordo da multitude que se entretía con ela; eran moitos homes, bébedos, traídos do deserto, que lles poñían brazaletes nos brazos e fermosas coroas sobre ámbalas dúas cabezas.⁴³E dixen da que era consumida en adulterios: - Agora ela segue entregándose ás súas prostitucións. ⁴⁴Porque viñérona buscar como quen anda atrás dunha prostituta. Así viñeron a buscar a estas mulleres depravadas, Ahola e a Aholibá. ⁴⁵Mais os xustos xulgaranas segundo a lei das adúlteras e pola lei das que derraman sangue; porque son adúlteras e hai sangue nas súas mans.⁴⁶Por iso, así di Iahveh o Señor: Érganse multitudes contra delas, e sexan entregadas ao espanto e o saqueo! ⁴⁷E as turbas acantazaranas con pedras, e traspasaranas coas súas espadas. Matarán os seus fillos e as súas fillas, e consumirán as súas casas con lume.⁴⁸E farei cesar tan detestable lascivia na terra, e tódalas mulleres escarmentarán, polo que xamais farán conforme a vosa detestable lascivia. ⁴⁹E porán sobre vós as vosas execrables lascivias, e cargaredes cos pecados das vosas idolatrías; e saberedes que Eu son Iahveh o Señor.

Chapter 24

¹Veu a min a palabra de Iahveh no ano noveno, no décimo mes, no décimo día do mes, dicindo: ²Fillo de home, escribe a data deste día, pois neste mesmo día o rei de Babilonia érguese contra Xerusalém.³E fala por parábola á casa rebelde, e dilles: -Isto di Iahveh o Señor: pon a pota, si, pona, e bota tamén auga nela! ⁴Bota nela tódalas pezas que debes botar: anacos escollidos, o pernil e o solombo, énchea de ósos selectos. ⁵Toma o mellor do rabaño, e coloca a madeira debaixo da pota para que ferva ben, cociña os seus ósos dentro dela.⁶Porque así di Iahveh o Señor: Ai da cidade sanguinaria, da pota que ten dentro dela a inmundicia, e a súa ferruxe non foi quitada! Saca pois cada anaco e non botes sortes sobre ela.⁷Porque o seu sangue está dentro dela; vertida sobre a rocha núa. E non a derramou sobre a terra para que a cubrira o po. ⁸Para indignarme, para vengarme, Eu tamén puxen na roca núa o sangue que derramou, e non será cuberta.⁹Por tanto, así di Iahveh o Señor: "Ai da cidade sanguinaria! Pois Eu mesmo botarei máis madeira no lume! ¹⁰Que se amontone a madeira e o lume sexa cada vez máis forte, que a carne sexa cocida e o caldo espeso, ata que os ósos estean queimados por completo!¹¹Deixa a pota baleira sobre as brasas para que se requente o cobre e se poña ao roxo vivo, e derreta a súa roña e se consuma a súa ferruxe! ¹²Mais non serve para nada, porque é grande a súa ferruxe e non sae dela nin con todo o lume.¹³A túa inmundicia está chea de infamia, porque Eu tentei limparte, pero non quixeches ser limpa da túa inmundicia. Pois non serás limpia ata que Eu desafoge toda a miña ira!¹⁴Eu, Iahveh, falei; así será, e cumprireino. Non me volverei atrás, nin terei misericordía, nin desistirei. Segundo os teus camiños e as túas obras hante xulgar, di Iahveh o Señor.¹⁵Veu a min a palabra de Iahveh, dicindo: ¹⁶Fillo de home, velaí que Eu quítoche o que desexan os teus ollos; non te entristezas, nin chores, nin corran as túas bágoas. ¹⁷Reprende o suspirar, non fagas loito no sepulcro; pon o teu turbante e as sandalias nos teus pés; non te cubras con farrapos nin comas pan de dó.¹⁸E falei ao pobo na mañá, e á tarde morreu a miña muller; e na mañá fixen como se me mandara.¹⁹fas? ²⁰E eu dixenlles: -A palabra de Iahveh veu a min, dicindo: ²¹Di á casa de Israel: así di Iahveh o Señor: Velaquí, Eu profanarei o meu santuario, a gloria do voso poder, o desexo dos vosos ollos e o pracer da vosa alma; e os vosos fillos e as vosas fillas que deixastes, caerán á espada.²²Entón faredes como Eu fixen; non vos cubriredes con saco, nin comeredes pan de dó. ²³Os vosos turbantes estarán sobre as vosas cabezas e as vosas sandalias nos vosos pés; non vos lamentaredes nin choraredes, senón que vos consumiredes polas vosas maldades, e xemeredes mirándovos uns aos outros. ²⁴Ezequiel será para vós un sinal; conforme todas as cousas que el fixo, así faredes; cando isto aconteza, saberedes que Eu son Iahveh o Señor.²⁵E ti, fillo de home, non estarás no día en que Eu lles quite a súa fortaleza, a ledicia da súa gloria, o deleite dos seus ollos e o que desexan as súas almas, e tamén os seus fillos e as súas fillas, ²⁶Nese día virá a ti un que fuxiu para traer as novas aos teus propios ouvidos. ²⁷Nese día abrirase a túa boca para falar ao fuxitivo, e falarás, e non serás máis mudo; e serás para eles un sinal, e saberán que Eu son Iahveh.

Chapter 25

¹Veu a min a palabra de Iahveh, dicindo: ²-Fillo de home, pon a túa faciana cara os fillos de Amón, e profetiza contra eles.³E dirás aos fillos de Amón: escoitade a palabra de Iahveh. Así di Iahveh: porque dixeches, “que ben!” cando o meu santuario foi profanado, e a terra de Israel foi arrasada, e a casa de Xudá foi levada en cativeiro, ⁴velaí, Eu entrégote en posesión aos fillos do oriente, os que asentarán en ti os seus campamentos e plantarán as súas tendas no medio de ti e comerán as túas sementeiras e beberán o teu leite. ⁵E farei de Rabá un pasteiro de camelos, e aos fillos de Amón poreinos por curral de ovellas; e saberedes que Eu son Iahveh.⁶Porque así di Iahveh o Señor: "Porque bateches as mans e bailaches cos teus pés, e te alegraches na túa alma desprezando á terra de Israel, ⁷Eu estenderei a miña man contra ti, e entregareite ás nacións para que sexas saqueado; cortareite de entre os pobos e destruireite de entre as nacións; exterminareite da terra, e saberás que Eu son Iahveh.⁸Así di Iahveh o Señor: "Porque Moab e Seir dixeron: velaí, a casa de Xudá é coma tódalas demais nacións! ⁹Polo tanto, Eu abro o lado de Moab dende as cidades, dende as súas cidades fronteirizas ata a terra desexable de Bet-Xesimot, Baal-Meón e Quiriataim, ¹⁰E xunto os fillos de Amón dareilla en posesión aos fillos de oriente, para que non haxa máis memoria dos fillos de Amón entre as nacións. ¹¹E hei xulgar a Moab, e coñecerán que Eu son Iahveh.¹²Así di Iahveh o Señor: "Porque Edom fixo isto, vingándose cruelmente da casa de Xudá e ofendéndoos en gran maneira, ¹³por iso, así di Iahveh o Señor: Eu tamén estenderei a miña man sobre Edom, e cortarei del homes e animais, e destruireino; dende Temán ata Dedan caerán a espada.¹⁴E descargarei a miña vinganza sobre Edom por medio do meu pobo Israel, e farán en Edom conforme a miña ira e conforme á miña indignación; e eles coñecerán a miña vinganza, di Iahveh o Señor.¹⁵Así di Iahveh o Señor: "Porque os filisteos actuaron con vinganza, e aniquilaron con saña a causa da hostilidade que vén de vello, ¹⁶por tanto, así di Iahveh: "Velaquí, Eu estenderei a miña man sobre os filisteos, e cortarei os zereteos, e destruirei o resto que quede na beira do mar. ¹⁷E executarei neles unha grande vinganza con reprensións de ira; e coñecerán que Eu son Iahveh, cando a miña vinganza caia sobre eles.

Chapter 26

¹E aconteceu que no ano undécimo, no primeiro día do mes, veu a min a palabra de Iahveh, dicindo: ²Fillo de home, porque Tiro dixo contra Xerusalém: “Que ben!” A porta das nacións foi quebrantada! Caeu no meu poder! Nela heime cebar!³Así di Iahveh o Señor: "Velaquí, Eu estou contra ti, Tiro! Farei subir contra ti moitas nacións coma levanta o mar as súas ondas. ⁴E destruirán os muros de Tiro e derrubarán as súas torres; e varrerei dela ata o seu po, e deixareina coma unha pedra lisa.⁵E ela será tendedeiro de redes no medio do mar, porque Eu falei, di Iahveh o Señor; e será saqueada polas nacións. ⁶E os seus pobos no campo serán mortos a espada; e coñecerán que Eu son Iahveh.⁷Porque así di Iahveh o Señor: "Velaí, Eu traerei contra Tiro dende o norte a Nabucodonosor, rei de Babilonia, rei dos reis, con cabalos, carros e xinetes, cun exército de numerosas tropas. ⁸Matará a espada as túas fillas que están no campo, armará contra ti torres de sitio, erguerá contra ti barricadas e afirmará contra ti o seu escudo.⁹Ha bater os teus muros con arietes, e destruirá as túas torres con machadas. ¹⁰E vas a ser envuelto no po cos seus esquadróns de a cabalo, e os teus muros tremerán polo estrondo da súa cabalería e o rodar dos seus carros, cando entre polas túas portas coma se entra nunha cidade arrasada. ¹¹Cos cascos dos seus cabalos esmagará todas as túas rúas; e matará o teu pobo a espada, e as túas columnas poderosas caerán en terra.¹²Roubaranche a túa riqueza e saquearán os teus bens, arrasarán os teus muros e destruirán as túas casas máis fermosas, e botarán as túas pedras, a túa madeira e ata o teu po no medio das augas. ¹³E farei cesar o balbordo das túas cantigas, e o son das túas cítaras non se ha sentir máis. ¹⁴E poreite coma unha pedra lisa e serás un tendederio de redes, e nunca máis serás edificada, porque Eu Iahveh falei, di Iahveh o Señor.¹⁵Así di Iahveh o Señor a Tiro: Non se han estremecer as illas díante do murmurio da túa caída, cando se lamenten os feridos, e se degolen as túas víctimas no medio de ti? ¹⁶Entón todos os príncipes do mar baixarán dos seus tronos, e quitarán os seus mantos e despoxaranse das súas vestimentas bordadas; vestiranse de terror e, sentados sobre o chan, han se estremecer consternados, abraiados pola túa causa.¹⁷E levantarán sobre ti lamentación, e dirán de ti: como pereceu a cidade louvada! Poboada por xente de mar. Poderosa no mar, ela xunto cos seus moradores, arrasaban con medo a cantos a rodeaban. ¹⁸Agora, as illas tremen no día da túa caída; e as illas que están no mar estarán abraiadas pola túa fin.¹⁹Porque así di Iahveh o Señor: "Farei de ti unha cidade desolada coma as cidades que xa están desertas, farei que o mar suba sobre ti e as moitas augas te cubran. ²⁰Heite afundir cos que baixan ao sepulcro, xentes de tempos remotos, e poreite nas profundidades da terra coma nas ruínas da atigüidade, cos que baixan ao sepulcro, para que nunca máis sexas habitada; pero Eu darei gloria á terra dos vivos. ²¹Convertereite nun terror, e deixarás de ser. Serás buscada, pero nunca máis serás atopada, di Iahveh o Señor.

Chapter 27

¹Veu a min a palabra de Iahveh, dicindo: ²Ti, fillo de home, levanta lamentación sobre Tiro. ³E dirás a Tiro, que está situada á beira do mar, a que negocia cos pobos de moitas costas: así di Iahveh o Señor: Tiro, ti dixeches: eu son perfecta en fermosura.⁴Os teus confíns están no corazón dos mares; os teus armadores completaron a túa beleza. ⁵Con cipreses do monte Senir fabricáronche todo o teu casco; escolleron cedros do Libán para facerche o mastro.⁶Dos carballos de Basán fixeron os teus remos, a túa cuberta con madeira de buxo das costas de Quitim, con incrustes de marfil. ⁷De liño fino bordado de Exipto era a túa vela para que te servise de estandarte; de azul e púrpura das costas de Elisa era o teu pavillón.⁸Os habitantes de Sidón e de Arvad foron os teus remeiros; os expertos, Tiro, estaban en ti; eles eran os teus patróns. ⁹Os anciáns de Gebal e os seus obreiros máis hábiles taparon as túas xuntas. Tódolos navíos e os seus mariñeiros traficaban contigo.¹⁰Os persas, os de Lud e os de Fut servían no teu exército, como guerreiros teus; penduraron en ti escudos e cascos, eles déronche o teu esplendor. ¹¹Os fillos de Arvad e Ielec defendían os muros ao teu arredor, e os de Gamadim estaban nos teus baluartes, e penduraron os seus escudos arredor dos teus muros completando a túa fermosura.¹²Tarsis negociaba contigo pola abundancia de tódalas túas riquezas; con prata, ferro, estaño e chumbo traficaba nas túas feiras. ¹³Iaván, Tubal e Mesec traficaban contigo, con escravos e con utensilios de bronce traficaban nas túas feiras.¹⁴Os da casa de Togarmá cambiaban as túas mercadorías por cabalos, corceis e mulas. ¹⁵Os fillos de Dedan traficaban contigo, e moitas costas levaban mercadorías da túa man, e tributábanche cabeiros de marfil e madeiras de ébano.¹⁶Edom traficaba contigo porque tiñas productos dabondo; con perlas, púrpura, vestidos bordados, liño fino, corais e rubís viña ás túas feiras. ¹⁷Tamén Xudá e a terra de Israel traficaban contigo; dábanche polas túas mercadorías o trigo de Minit e de Panag, e o mel, o aceite e a resina. ¹⁸Damasco traficaba contigo pola abundancia dos teus produtos e pola abundancia de toda riqueza; negociaban contigo con viño de Helbón e a máis branca lá.¹⁹Dan e o errante Iaván viñan ás túas feiras para comerciar na túa praza con ferro labrado, mirra destilada e cana aromática. ²⁰Dedan comerciaba contigo coas mantas de montar. ²¹Aínda Arabia e tódolos príncipes de Cedar traficaban contigo con años, carneiros e castróns; estes eran os teus comerciantes.²²Os comerciantes de Sheba e de Raama eran tamén os teus comerciantes; viñan ás túas feiras co mellor bálsamo, e con toda clase de pedras preciosas, e ouro. ²³Harán, Cane, Edén e os comerciantes de Sheba, de Asiria e de Quilmad negociaban contigo.²⁴Traficaban contigo con tecidos finos, mantos de azul e bordados, e caixas de roupas preciosas, enredadas con cordóns e ben aseguradas; en todo isto traficaban contigo. ²⁵As naves de Tarsis eran coma largas caravanas que levaban as túas mercadorías, e así chegaches a ser opulenta e te multiplicaches grandemente no corazón dos mares.²⁶Os teus remeiros conducíante entre as moitas augas, ata que o vento do leste quebrantoute no medio dos mares, ²⁷coas túas riquezas, as túas mercadorías e os teus bens, cos teus remeiros, os teus capitáns, e os que tapan as túa xuntas, con todos os oficiais dos teus negocios, e todos os teus homes de guerra. E toda aquela xente que estaba contigo e que caeu no medio dos mares no día da túa destrución.²⁸Ao berro estrondoso dos teus mariñeiros, as costas tremeron. ²⁹E todos os que empuñaban os remos, e os mariñeiros e os patróns do mar, todos saltaron das súas naves para quedar en terra. ³⁰Farei que se escoiten a súas voces chorando amargamente por ti, e espallarán po sobre as súas cabezas, e envorcaranse en cinza.³¹Por ti raparanse o cabelo da súa cabeza, cinguiranse de cilicio, e laiaranse por ti con amargos lamentos, con amargura da alma. ³²E levantarán sobre ti cantos fúnebres, e lamentarán por ti, dicindo: quen é coma Tiro, fortificada no medio do mar? ³³Cando as túas mercadorías saían dos barcos, saciabas a moitos pobos; enriqueciches aos reis da terra coa multitude das túas riquezas e do teu comercio.³⁴Agora, quebrantada polo mar, na profundidade das augas, coas túas mercancías e toda a tripulación caída no medio de ti, ³⁵Todos os habitantes das costas quedarán abraiados pola túa causa, e os seus reis tremerán de terror; e os seus rostros quedarán abatidos. ³⁶Os comerciantes de entre os pobos asubiarán cheos de asombro, e virás ser un espanto, e para sempre deixarás de ser.

Chapter 28

¹Veu a min a palabra de Iahveh, dicindo: ²Fillo de home, di ao príncipe de Tiro: así di Iahveh o Señor: porque o teu corazón enorgulleceuse, e dixeches: Eu son deus, no trono de Deus estou sentado no corazón dos mares. Mais ti es un home e non Deus, aínda que puxeches o teu corazón coma o corazón de Deus, ³velaí, ti es máis sabio que Daniel e non hai segredo que che sexa oculto!⁴Pola túa habilidade e a túa intelixencia acumulaches riquezas, e adquiriches ouro e prata para os teus tesouros. ⁵Polo teu coñecemento multiplicaches as túas riquezas nas túas contratacións, e por mor da túa riqueza o teu corazón envaideceu.⁶Por tanto, así di Iahveh Deus: Porque puxeches o teu corazón coma o corazón de Deus, ⁷Velaí, Eu traio sobre ti estranxeiros, os poderosos das nacións, que desvaiñarán as súas espadas contra a fermosura da túa intelixencia e mancharán o teu esplendor.⁸Farante baixar ao sepulcro, e morrerás coa morte dos que morren no corazón dos mares. ⁹Has porfiar dicindo: Eu son Deus na presenza de quen te quita a vida? Ti es un home e non un deus, na man do teu asasino! ¹⁰Morrerás da morte dos incircuncisos por man dos estranxeiros; porque Eu falei, di Iahveh o Señor.¹¹Veu a min a palabra de Iahveh, dicindo: ¹²Fillo de home, entoa lamentacións sobre o rei de Tiro, e dille: -Isto di Iahveh o Señor: Ti eras o selo da perfección, cheo de sabedoría e rematado en fermosura! ¹³Estiveches en Edén, no xardin de Deus; de toda pedra preciosa era a túa roupa: de cornalina, topacio, augamariña, crisólito, berilo e ónix; de zafiro, rubí, esmeralda e ouro. Pandeiros e frautas de primeira foron preparados para ti no día en que fuches creado.¹⁴Ti, querubín unxido, Eu púxente no monte santo de Deus; alí estabas; andabas no medio das pedras de fogo. ¹⁵Ti fuches perfecto en todos os teus camiños dende o día que fuches creado, ata que se atopou en ti a maldade.¹⁶Por mor da multitude dos teus negocios enchícheste de iniquiddade e pecaches; polo tanto, Eu degradeite do monte de Deus, e lanceite de entre as pedras de fogo, querubín gardián! ¹⁷O teu corazón enalteceuse por mor da túa fermosura, e corrompiches a túa sabedoría por mor do teu esplendor. Eu votareite por terra e poreite díante de reis para que te vexan coma un espectáculo.¹⁸Pola multitude das túas maldades e pola iniquidade dos teus tratos profanaches o teu santuario; de maneira que Eu fago saír lume do medio de ti que te ha consumir e convertereite en cinza sobre a terra a vista de todos os que te miran. ¹⁹Todos os que te coñeceron entre os pobos marabillaranse de ti; chegarás a ser o seu espanto, e para sempre deixarás de existir.²⁰Veu a min a palabra de Iahveh, dicindo: ²¹-Fillo de home, pon a túa faciana cara Sidón e profetiza contra ela; ²²e dirás: así di Iahveh o Señor: velaí, estou contra ti, Sidón, e serei glorificado no medio de ti; e coñecerán que Eu son Iahveh, cando faga xuízos sobre ela, e me santifique nela!²³E mandarei sobre ela a peste e o sangue ás súas rúas, e as vítimas caerán mortas no medio dela, por mor da espada hostil que vén de todos os cantos, e saberán que Eu son Iahveh. ²⁴E a casa de Israel nunca máis terá unha silveira lacerante, nin espiño que a atormente, no medio de todos os que a rodean e a desprezan; e saberán que Eu son Iahveh.²⁵Así di Iahveh o Señor: "Cando Eu teña recollida a casa de Israel de entre os pobos entre os que está dispersada, e me teña santificado neles á vista das nacións; entón habitarán na súa terra que dei ao meu servo Xacob. ²⁶E confiadamente habitarán nela, e edificarán casas e plantarán viñas, e vivirán con seguridade cando Eu xulgue a todos aqueles que os despoxaban arredor; e saberán que Eu, Iahveh, son o seu Deus.

Chapter 29

¹No décimo ano, no décimo mes, no doce día do mes, veu a min a palabra de Iahveh, dicindo: ²-Fillo de home, pon a túa faciana contra Faraón, o rei de Exipto, e profetiza contra el e contra todo Exipto. ³Fala, e di: así di Iahveh o Señor: "Velaquí, Eu estou contra ti, Faraón, rei de Exipto, o gran dragón que está botado no medio dos seus ríos, que di: o Nilo é meu, pois eu o fixen para min.⁴E Eu porei ganchos nas túas queixadas, e apegarei os peixes dos teus ríos ás túas escamas, e sacareite do medio dos teus ríos; e todos os peixes dos teus ríos sairán apegados ás túas escamas. ⁵E heite lanzar ao deserto a ti e a tódolos peixes dos teus ríos. Caerás sobre o campo aberto; non serás recollido nin enterrado, e serás dado coma alimento ás feras da terra, e coma presa ás aves dos ceos.⁶E todos os habitantes de Exipto coñecerán que Eu son Iahveh, porque ti fuches un báculo de cana para a casa de Israel. ⁷Cando te colleron na man, quebrácheste e furaches a súa man; e cando se apoiaron en ti, quebrácheste e fixéchelos abanear.⁸Por tanto, así di Iahveh o Señor: "Velaquí, Eu traerei sobre ti a espada, e cortarei de ti a persoas e animais. ⁹E a terra de Exipto será arrasada e deserta; e coñecerán que Eu son Iahveh, por canto dixo: o Nilo é meu, e eu fíxeno! ¹⁰Por iso, velaí, Eu estou contra ti e contra os teus ríos; e converterei a terra de Exipto en ruínas, nun deserto desolado dende Migdol ata Sevene, ata o límite de Etiopía.¹¹Non pasará por ela pé de home nin pé de besta, nin será habitada por corenta anos. ¹²E farei da terra de Exipto unha desolación no medio de terras desoladas, e as súas cidades entre as cidades arrasadas estarán desoladas por corenta anos; e esparexerei a Exipto entre as nacións, e dispersareino polas terras.¹³Porque así di Iahveh o Señor: Ao cabo de corenta anos recollerei a Exipto de entre os pobos entre os que foron dispersados. ¹⁴E volverei traer os prisioneiros de Exipto, e levareinos á terra de Patros, á terra da súa orixe, e alí serán un reino desprezable.¹⁵Será humilde en comparación cos demais reinos; nunca máis se levantará sobre as nacións; porque os diminuirei tanto, que nunca máis terán dominio sobre as nacións. ¹⁶E a casa de Israel non será quen de confiar máis neles, nin recaerá o pecado de ter ido tras deles, e saberán que Eu son Iahveh o Señor.¹⁷E aconteceu no ano vinte e sete, no primeiro mes, no primeiro día do mes, veu a palabra de Iahveh a min, dicindo: ¹⁸Fillo de home, Nabucodonosar, rei da Babilonia, fixo que o seu exército prestara un duro servizo contra Tiro; toda cabeza quedou calva, e tódalas costas descabezadas; e nin a el nin ao seu exército foille dada paga en Tiro polo servizo que prestou contra ela.¹⁹Por tanto, así di Iahveh o Señor: "Velaí, Eu dou a Nabucodonosor, rei de Babilonia, a terra de Exipto; e el levará as súas riquezas, e recollerá os seus despoxos e saqueará o seu botín, e iso será a paga para o seu exército. ²⁰Por mor do traballo que fixo contra ela, deille a terra de Exipto, porque eles traballaron para min, di Iahveh o Señor.²¹Naquel tempo farei volver o poder á casa de Israel; e abrirei a túa boca no medio deles, e saberán que Eu son Iahveh.

Chapter 30

¹Veu a min a palabra de Iahveh, dicindo: ²Fillo de home, profetiza e di: así di Iahveh o Señor: Laiádevos! Ai daquel día! ³Porque está preto o día, está preto o día de Iahveh; día de negras nubes, día de castigo para as nacións.⁴E virá a espada sobre Exipto, e haberá angustia en Etiopía cando caian acoitelados en Exipto; e leven as súas riquezas e os seus alicerces sexan destruídos. ⁵Etiopía, Fut, Lud e toda Arabia, Libia e os fillos das terras aliadas caerán con eles a espada.⁶Así di Iahveh: "Caerán os que sosteñen a Exipto, e caerá a soberbia do seu poder; dende Migdal ata Sevene caerán ao fío da espada," di Iahveh o Señor. ⁷E serán asolados entre as terras arrasadas, e as súas cidades estarán entre as cidades que quedaron desertas.⁸E coñecerán que Eu son Iahveh cando prenda lume en Exipto e sexan destruídos todos os seus axudantes. ⁹Naquel tempo sairán diante de min mensaxeiros en naves para espantar á confiada Etiopía, e a anguria virá sobre eles coma no día de Exipto, porque velaí que vén.¹⁰Así di Iahveh o Señor: "Destruirei as riquezas de Exipto pola man de Nabucodonosor, rei de Babilonia." ¹¹El e con el o seu pobo, os máis poderosos das nacións, serán traídos para destruír a terra; desenvaiñarán as súas espadas contra Exipto, e encherán a terra cos mortos.¹²E farei que os ríos sequen, e entregarei a terra nas mans de malvados, e destruirei a terra e todo o que hai nela pola man de estranxeiros; Eu, Iahveh, falei.¹³Así di Iahveh o Señor: "Destruirei tamén os ídolos e destruirei as imaxes de Menfis; e non haberá máis príncipe da terra de Exipto; e porei temor na terra de Exipto. ¹⁴Desolarei a Patros, prenderei lume en Zoán, e farei xuízos en Tebas.¹⁵E derramarei a miña ira sobre Sin, fortaleza de Exipto, e exterminarei a multitude de Tebas. ¹⁶Hei prender lume en Exipto; e Sin terá grande dor, e Tebas será arrasada, e Menfis terá unha anguria constante.¹⁷Os mozos de Aven e de Pibeset morrerán a espada, e as mulleres serán levadas cativas. ¹⁸E en Tafnes haberá escuridade no día en que Eu quebrante alí o poder de Exipto, e remate nela a soberbia do seu poder, as tebras cubrirana, e os habitantes das súas aldeas irán en cativeiro. ¹⁹Así executarei os xuízos en Exipto, e coñecerán que Eu son Iahveh.²⁰E aconteceu que no ano undécimo, no primeiro mes, no sétimo día do mes, veu a min a palabra de Iahveh, dicindo: ²¹Fillo de home, quebrei o brazo de Faraón, rei de Exipto; e velaí, non o vendaron aplicando remedios, nin foi atado con vendaxe nin inmobilizado con táboas para que solde a fractura e poida soster a espada.²²Por tanto, así di Iahveh o Señor: "Velaí, eu estou contra Faraón, rei de Exipto, quebrarei os seus brazos, tanto o forte coma o fracturado, e farei caer a espada da súa man. ²³E esparexerei os exipcios entre as nacións, e dispersareinos polas terras. ²⁴E fortalecerei os brazos do rei de Babilonia, e porei a miña espada na súa man; pero quebrarei os brazos de Faraón, e el xemerá diante del con xemidos de ferido de morte.²⁵Si, hei fortalecer os brazos do rei de Babilonia, e os brazos de Faraón caerán; e coñecerán que Eu son Iahveh cando poña a miña espada na man do rei de Babilonia, e el a estenda contra a terra de Exipto. ²⁶E esparexerei os exipcios entre as nacións e dispersareinos polas terras; e saberán que Eu son Iahveh.

Chapter 31

¹E aconteceu que no ano undécimo, no terceiro mes, no primeiro día do mes, veu a min a palabra de Iahveh, dicindo: ²Fillo de home, di a Faraón, rei de Exipto, e a todo o seu pobo: -Con quen te comparas na túa grandeza?³Velaí o cedro do Líbano, de fermosas ramas, de frondosa ramaxe e de grande altura, a súa copa destacábase entre as nubes. ⁴As augas fixérono medrar, e o grande abismo enalteceuno enviando correntes arredor del, e fixo pasar as súas correntes a tódalas árbores do campo.⁵Por iso a súa altura medrou máis que tódalas árbores do campo, e multiplicáronse as súas ramas; e por mor das moitas augas estendéronse as súas ramas. ⁶E nas súas pólas aniñaban tódalas aves do ceo, e debaixo da súa ramallada apareábanse tódalas bestas do campo, e moitas nacións vivían á súa sombra. ⁷Así que chegou a ser fermoso na súa grandeza e na expansión das súas ramas, porque a súa raíz estaba xunto a moitas augas.⁸Os cedros da horta de Deus non o cubrían, nin os cipreses podían competir coas súas pólas, nin os carballos igualaban a súa copa, e ningunha árbore na horta de Deus se asemellaba a súa fermosura. ⁹Fíxeno fermoso coa multitude das súas ramas; e tódalas árbores de Edén, que estaban na horta de Deus, tiñan envexa del.¹⁰Polo tanto, así di Iahveh o Señor: "Porque sendo engrandecido en altura, e levantando o seu cumio ata as nubes, e terse gabado na súa altura o seu corazón, ¹¹Eu entregareino na man do príncipe das nacións, que certamente o tratará segundo a súa maldade. Eu rexeiteino.¹²E os estranxeiros, os máis crueles das nacións, esnaquizarano e tirarano; e as súas ramas caerán sobre os montes e por tódolos vales; e por tódolos barrancos da terra a súas ramas serán quebradas. E tódolos pobos da terra hanse retirar da súa sombra e botarano fora.¹³Sobre o seu tronco caído hanse pousar tódalas aves do ceo, e sobre as súas ramas durmen tódalas bestas do campo; ¹⁴para que ningunha árbore que medre xunto ás augas se enxalce na súa altura, nin levante a súa copa entre as nubes, nin confíen na súa altura todos os que son regados polas augas; porque todos están destinados a morrer nas profundidades da terra, cos fillos dos homes, cos que baixan á foxa.¹⁵Así di Iahveh o Señor: "O día que baixou ao Seol, vestín de loito o abismo, detiven os seus ríos, e as súas grandes augas. Por el cubrín de loito o Líbano, e tódalas árbores do campo desmaiaron a causa del.¹⁶Ao estrondo da súa caída fixen tremer as nacións cando as fixen baixar ao Seol con todos os que baixan á sepultura. E tódalas árbores escollidas do Edén, e as mellores do Líbano, todas as que beben augas, foron consoladas nas profundidades da terra.¹⁷Tamén descenderon con el ao Seol, cos mortos a espada, os que eran o seu apoio, os que vivían á súa sombra no medio das nacións. ¹⁸A quen te comparaches en gloria e en grandeza entre as árbores do Edén? Pois serás derrubado xunto coas árbores do Edén, ás profundidades da terra; entre os incircuncisos deitaraste, cos mortos pola espada. Este é Faraón e todo o seu pobo, di Iahveh o Señor.

Chapter 32

¹E aconteceu que no ano doce, no mes doce, no primeiro día do mes, veu a min palabra de Iahveh, dicindo: ²Fillo de home, levanta unha lamentación sobre Faraón, rei de Exipto, e dille: ti semellabas un león entre as nacións, pero es coma o cocodrilo do Nilo; chapoteas nas correntes, e enturbas as augas cos teus pés, e enches de barro as correntes dos ríos.³"Así di Iahveh o Señor: "Estenderei sobre ti a miña rede na compaña de moitos pobos, e eles sacarante coa miña rede. ⁴Hei de te arroxar sobre a terra, e botareite sobre a superficie do campo; e farei pousar sobre ti tódalas aves do ceo, e saciarei contigo as feras de toda a terra.⁵E porei a túa carne sobre os montes, e encherei os vals cos teus cadáveres. ⁶E regarei co teu sangue a terra onde nades, e ata os montes e os arroiros encheranse de ti.⁷E acontecerá que cando sexas estinguido, cubriréi os ceos, e farei escurecer as súas estrelas; cubriré o sol con nubes, e a lúa deixará de alumear coa súa luz. ⁸Farei escurecer por causa de ti tódalas estrelas resplandecentes do ceo, e porei tebras sobre a túa terra, di Iahveh o Señor.⁹E farei entristecer os corazóns de moitos pobos, cando leve os teus despoxos entre as nacións, e todo o mundo o saiba, en terras que non coñeciches. ¹⁰Sí, cando eles usen a miña espada farei que moitos pobos estean atónitos pola tua causa, e os seus reis estean cheos de terror por ti, e termerán sobresaltados pola sua propia vida no día do seu abatemento.¹¹Porque así di Iahveh o Señor: A espada do rei de Babilonia vén sobre ti! ¹²Farei que a multitude caia polas espadas dos poderosos, das máis terribles nacións, e destruirán a soberbia de Exipto, e a súa multitude será arrasada.¹³E destruirei tamén todas as súas bestas sobre as moitas augas; e xa non os enturbará o pé do home nin pezuño de besta. ¹⁴Entón farei acougar as súas, e farei fluír os seus ríos coma o aceite, di Iahveh o Señor.¹⁵Cando a terra de Exipto sexa arrasada, e o país quede despoxado de todo o que hai nel, cando mate a todos os que viven nel, saberán que Eu son Iahveh. ¹⁶Esta é a lamentación coa que han cantar. As fillas das nacións lamentarán por Exipto e por toda a multitude ha laiarse, di Iahveh o Señor.¹⁷E aconteceu que no ano doce, no quince día do mes, a palabra de Iahveh chegou a min, dicindo: ¹⁸Fillo de home, láiate sobre a multitude de Exipto, e derrámao sobre as fillas das nacións poderosas, ás profundidades da terra, cos que baixan ao sepulcro.¹⁹A quen superas agora en fermosura? Baixa e déitate cos incircuncisos! ²⁰Caerán no medio dos pasados á espada! Á espada é entregado! Sacádeo fóra, a el e a todas as súas multitudes! ²¹Do medio do Seol falarán del os máis fortes dos poderosos, cos seus aliados: Xa baixaron e xacen cos incircuncisos mortos á espada!²²Alí está Asiria con toda a súa multitude; arredor del están nos seus sepulcros; todos eles caeron mortos á espada. ²³Os seus sepulcros foron postos no máis profundo da foxa, e o seu pobo está arredor do seu sepulcro; todos eles caídos, mortos á espada; aqueles que sementaran o terror na terra dos vivos.²⁴Alí está Elam e toda a súa multitude arredor do seu sepulcro; todos eles caeron mortos á espada, os que baixaron incircuncisos ao máis profundo da terra, porque sementaron o seu terror na terra dos vivos, pero agora levaron a súa vergoña cos que baixan ao sepulcro. ²⁵Deitárono con toda a súa xente no medio dos degolados, e arredor del están os seus sepulcros; todos eles de incircuncisos, mortos pola espada, porque o seu terror foi posto na terra dos vivos, pero agora levan a súa confusión cos que baixan ao sepulcro; el foi posto no medio dos mortos.²⁶Alí está Mesec e Tubal e toda a súa multitude; cos seus sepulcros arredor deles; todos eles incircuncisos, mortos pola espada, porque sementaran o seu terror na terra dos vivos. ²⁷E os que son inferiores aos incircuncisos non xacerán cos poderosos que baixaron ao Seol coas súas armas de guerra, coas espadas colocadas debaixo das súas cabezas, e as súas maldades están sobre os seus ósos, porque o terror dos poderosos reinaba na terra dos vivos.²⁸Ti, pois, serás quebrantado no medio dos incircuncisos, e xacerás cos mortos á espada. ²⁹Alí está Edom, e os seus reis e tódolos seus príncipes, os que pola súa forza foron postos cos mortos a espada; eles xacerán cos incircuncisos e cos que baixan ao sepulcro.³⁰Alí están os príncipes do norte, todos eles, e todos os sidonios, que co seu terror baixaron cos degolados, avergoñados de todo o terror que causaron polo seu poder, e xacen incircuncisos, cos degolados á espada, e teñen que soportar a súa vergoña cos que baixan ao sepulcro.³¹Faraón veráos e será consolado da perda das súas tropas. Faraón e todos os do seu exército, mortos á espada, di Iahveh o Señor. ³²Aínda que Eu permitira o seu terror na terra dos vivos, Faraón xacerá no medio dos incircuncisos, con todos os mortos pola espada, di Iahveh o Señor.

Chapter 33

¹Veu a min a palabra de Iahveh, dicindo: ²-Fillo de home, fala aos fillos do teu pobo, e di: cando Eu traia a espada sobre a terra, e o pobo da terra escolla un home do seu territorio e o poña por sentinela, ³e se el ve a espada que vén sobre a terra, e toca a trompeta e alerta o pobo, ⁴o que escoite o son da trompeta e non se coide, e veña a espada e o traspase, o seu sangue será sobre a súa cabeza.⁵Escoitou o son da trompeta e non quixo apercibirse; o seu sangue será sobre el; pero o que se garde, salvará a súa vida. ⁶Pero se o sentinela ve vir a espada e non toca a trompeta, e o pobo non está alerta, e vén a espada e fere a algún, ese será tomado por causa do seu pecado, pero Eu demandarei o seu sangue da man do sentinela.⁷En canto a ti, fillo de home, Eu púxente por vixiante á casa de Israel; e escoitarás a palabra da miña boca e os has advertir da miña parte. ⁸Cando Eu diga ao impío: impío, de certo morrerás! Se ti non o advirtes para que o impío se afaste do seu camiño, o impío morrerá polo seu pecado, pero Eu demandarei o seu sangue de ti. ⁹Pero se ti advirtes ao impío para que se afaste do seu camiño, e el non se desvía do seu camiño, el morrerá polo seu pecado, pero ti salvarás a túa vida.¹⁰Polo tanto, fillo de home, di á casa de Israel: vós falades deste xeito: as nosas transgresións e os nosos pecados están sobre nós, e por eles somos consumidos; como, pois, poderemos vivir? ¹¹Dilles: -Como Eu vivo, di Iahveh o Señor, que non quero a morte do impío, senón que o impío se volva do seu camiño, e viva. Volvede, volvédevos dos vosos malos camiños! Por que queredes morrer, casa de Israel?¹²E ti, fillo de home, di aos fillos do teu pobo: a xustiza do xusto non o librará no día que se rebele; e a maldade do impío non o estorbará no día que se volva da súa maldade; do mesmo xeito, o xusto non poderá vivir pola súa xustiza no día que peque. ¹³Cando Eu diga ao xusto: de certo vivirás, e el confiando na súa xustiza chega a facer iniquidade, non serán lembradas ningunha das súas xustizas, senón que morrerá pola súa iniquidade que fixo.¹⁴E cando diga ao impío: certamente morrerás, e el se volve do seu pecado e fai conforme ao dereito e a xustiza, ¹⁵se o impío restitúe a prenda, devolve o que roubou, e camiña nos estatutos da vida, sen facer iniquidade, certamente vivirá, e non morrerá. ¹⁶Non se lle lembrará ningún dos seus pecados que cometeu; actuou segundo o dereito e fixo xustiza; de certo vivirá.¹⁷Entón dirán os fillos do teu pobo: o que fai o Señor non é recto! Pero o que non é recto é o camino deles. ¹⁸Se o xusto se aparta da súa xustiza e fai iniquidade, morrerá por iso. ¹⁹E se o impío se afasta da súa impiedade segundo o dereito e a xustiza, vivirá por iso. ²⁰E vós dixestes: o camiño do Señor non é xusto. Eu xulgareivos a cada un segundo os vosos camiños, casa de Israel!²¹E aconteceu que no ano doce do noso cativerio, no mes décimo, no quinto día do mes, veu onda min un que fuxiu de Xerusalém, dicindo: -A cidade foi conquistada! ²²E á tardiña, antes de que chegara o fuxitivo, a man de Iahveh estaba sobre min, e abriu a miña boca denantes que el chegara á mañá seguinte, e cando abriu a miña boca, xa non estiven máis calado.²³Entón veu a min a palabra de Iahveh, dicindo: ²⁴Fillo de home, os que viven nas ruínas da terra de Israel, din: Abraham era un só, e foi quen de posuír a terra; e nós somos moitos, a terra tamén seremos quen de posuíla!²⁵Por tanto dilles: así di Iahveh o Señor: comedes co sangue, tedes unha conducta abominable, cada un de vós déitase coa muller do seu veciño; e credes que ides posuír a terra? ²⁶Confiades na vosa espada, fixestes abominacións, contaminastes cada un á muller do seu próximo, e credes que ides posuír a terra?²⁷Falaraslles deste modo: así di Iahveh o Señor: como Eu vivo, certamente os que están nos lugares desolados morrerán á espada; e o que está en campo aberto entregareino ás feras para que o devoren; e os que están nas fortalezas e nas covas, morrerán da peste. ²⁸Converterei a terra nun deserto cheo de desolación, e cesará a soberbia do seu poder; e os montes de Israel serán desolados, ata que non haxa quen poida pasar. ²⁹Entón saberán que Eu son Iahveh cando converta a terra en desolación e deserto, por mor de tódalas abominacións que cometeron.³⁰E ti, fillo de home, os fillos do teu pobo burlábanse de ti xunto os muros e as portas das casas, e dinse uns aos outros, cada un co seu irmán: vinde agora e escoitade a palabra que vén de Iahveh! ³¹E achéganse a ti atropelándose, e séntanse diante de ti coma se fosen o meu pobo escoitando as túas palabras, pero non as cumplen, porque coas súas bocas din cousas boas, pero os seus corazóns camiñan atrás da súa avaricia.³²Velaí que ti es para eles coma un cantor de amores, de voz fermosa e que toca ben; senten as túas palabras, pero non as poñen en práctica. ³³Pero cando iso aconteza (e xa está chegando!), saberán que houbo un profeta entre eles.

Chapter 34

¹Veu a min a palabra de Iahveh, dicindo: ²Fillo de home, profetiza contra os pastores de Israel; profetiza e dilles aos pastores: así di Iahveh o Señor: Ai dos pastores de Israel, que se coidan a si mesmos! Non deben coidar os pastores ás ovellas? ³Comedes a graxa e vestídesvos de lá; matades a engordada, pero non apacentades o rabaño.⁴Non fortalecestes as febles, nin curastes as enfermas; non vendastes as que estaban esnaquizadas, non devolvestes ao redil a descarriada, nin buscastes a perdida, senón que as dominastes con dureza e violencia. ⁵E elas andan errantes por falta de pastor, e son presa de tódalas feras do campo, e foron dispersadas. ⁶As miñas ovellas andan perdidas por todos os montes e por todo outeiro alto. As miñas ovellas foron dispersadas sobre toda a face da terra, e non houbo quen as buscara nin quen preguntara por elas.⁷Polo tanto, pastores, escoitade a palabra de Iahveh: ⁸Como Eu vivo, di Iahveh o Señor, que porque o meu rabaño converteuse en obxecto de roubo, e as miñas ovellas chegaron a ser pasto de tódalas feras do campo, por falta de pastor, pois os meus pastores non coidaron as miñas ovellas, senón que os pastores apacentáronse a si mesmos, e non apacentaron ás miñas ovellas,⁹por tanto, vós pastores, escoitade a palabra de Iahveh. ¹⁰Así di Iahveh o Señor: "Velaí, Eu estou contra os pastores; e demandarei as miñas ovellas da súa man, e farei que deixen de apacentalas; e os pastores non se pastorearán máis a si mesmos; pois Eu rescatarei as miñas ovellas das súas bocas, e xa non serán de alimento para eles.¹¹Porque así di Iahveh o Señor: "Velaquí, Eu mesmo irei buscar as miñas ovellas e as recoñecerei. ¹²Como o pastor coñece o seu rabaño no día en que está no medio das súas ovellas dispersas, así coñecerei as miñas ovellas, e librareinas de todos os lugares onde foron esparexidas en día de nubes e escuridade. ¹³E sacareinas do medio dos pobos e reunireinas das nacións, e traereinas á súa propia terra, e pastoreareinas nos montes de Israel, polas beiras e en tódolos lugares habitados da terra.¹⁴E pastoreareinas en bos pastos, e nos altos montes de Israel estará o seu curral; alí durmirán en bos currais, e en suculentas pradarías serán apacentadas sobre os montes de Israel. ¹⁵Eu mesmo pastorearei as miñas ovellas, e dareilles descanso, di Iahveh o Señor. ¹⁶Buscarei a perdida e farei volver á descarriada; vendarei a que está esnaquizada e fortalecerei á feble; mais hei apartar a cebada e a forte; pastoreareinas con xustiza.¹⁷En canto a ti, rabaño meu, así di Iahveh o Señor: "Velaquí, Eu xulgo entre ovella e ovella, entre carneiros e castróns. ¹⁸É pouca cousa para vós tervos alimentado con bos pastos, para esmagar cos vosos pés o que queda dos vosos pastos? E tendo bebido as augas claras, enturbedes cos vosos pés o que queda? ¹⁹Teñen que comer as miñas ovellas o esmagado e beber o enturbado cos vosos pés.²⁰Polo tanto, así di Iahveh o Señor: "Velaquí, Eu mesmo xulgarei entre a ovella gorda e a ovella fraca, ²¹porque empurrastes co costado e co ombreiro, e turrastes cos vosos cornos a tódalas febles, ata que as botastes fóra.²²Polo tanto Eu salvarei as miñas ovellas, e nunca máis serán unha presa; e xulgarei entre ovella e ovella. ²³E levantarei sobre elas un só pastor, e será el quen as apacente; o meu servo David, será o seu pastor e quen as apacente. ²⁴E Eu, Iahveh, serei o seu Deus, e o meu servo David, príncipe no medio delas. Eu, Iahveh, falei.²⁵E Eu establecerei con eles un pacto de paz, e quitarei as feras malas da terra, e habitarán seguras no deserto, e durmirán nos bosques. ²⁶E farei que elas e os arredores do meu outeiro sexan unha bendición, e farei caer a chuvia ao seu tempo; e serán chuvias de bendición. ²⁷E a árbore do campo dará o seu froito, e a terra dará o seu froito, e estarán seguras na súa terra, e saberán que Eu son Iahveh cando quebre as ataduras do seu xugo, e as libre da man dos que se servían delas.²⁸Xa non serán despoxadas polas nacións, nin as feras da terra as devorarán, senón que vivirán con seguridade, e non haberá quen as asuste. ²⁹E levantarei para elas unha plantación de renome, e xa non serán consumidas pola fame na terra, nin serán máis avergoñadas polas nacións.³⁰E coñecerán que Eu, Iahveh, o seu Deus, estou con eles, e eles son o meu pobo, a casa de Israel, di Iahveh o Señor. ³¹E vós, as miñas ovellas, ovellas do meu rabaño, sodes homes, e Eu son o voso Deus, di Iahveh Deus.

Chapter 35

¹Veu a min a palabra de Iahveh, dicindo: ²-Fillo de home, pon a túa faciana cara o monte Seir, e profetiza contra el, ³e dille: "Así di Iahveh o Señor: velaí, Eu estou contra ti, monte de Seir; e estenderei a miña man contra ti, e convertereite nun deserto desolado.⁴Converterei as túas cidades en escombros, e quedarás desolado; e saberás que Eu son Iahveh. ⁵Porque movido por un vello rencor entregaches os fillos de Israel ao poder da espada no tempo da súa aflición, no tempo extremadamente malo. ⁶Polo tanto, como Eu vivo, di Iahveh o Señor, voute destinar para o sangue, e o sangue hate perseguir; porque non aborreceches o sangue, o sangue estará sempre contigo.⁷Converterei o monte Seir nun desolado deserto, e cortarei del a aquel que vaia e ao que veña. ⁸E encherei os seus montes cos seus mortos; nos teus outeiros, nos teus vales e en tódolos teus arroios caerán mortos á espada. ⁹Farei de ti unha desolación perpetua, e as túas cidades non serán restauradas; e saberedes que Eu son Iahveh.¹⁰Por canto dixeches: Esas dúas nacións e estas dúas terras serán miñas, e tomarei posesión delas, mentres Iahveh estea alí. ¹¹Polo tanto, como Eu vivo, di Iahveh o Señor, farei contigo conforme á túa ira e conforme á tua envexa, por mor da túa inimizade e odio contra deles; e dareime a coñecer a eles cando te xulgue.¹²E saberás que Eu, Iahveh, escoitei tódalas túas blasfemias que pronunciaches contra os montes de Israel, dicindo: están destruídos! Entregáronolos a nós para que os devoremos! ¹³Vós medrástesvos contra min coa vosa boca, e multiplicastes as vosas palabras contra min; Eu escoiteivos.¹⁴Así di Iahveh o Señor: "Mentres toda a terra fai festa, Eu farei de ti unha desolación. ¹⁵Como te alegraches sobre a casa de Israel, porque foi arrasada, así farei Eu contigo. Ti serás desolado, monte Seir, xunto con todo o territorio de Idumea, e saberán que Eu son Iahveh.

Chapter 36

¹E ti, fillo de home, profetiza aos montes de Israel, e di: Montes de Israel, escoitade a palabra de Iahveh! ²Así di Iahveh o Señor: Porque o voso inimigo dixo: Ben! As alturas eternas tamén viñeron a ser a nosa posesión! ³Por iso profetiza, e di: así di Iahveh o Señor: "Porque vos asolaron e vos devoraron por todas partes, para que forades posesión doutras nacións, e fostes postos en boca de todos os que falan, e sodes motivo de burla entre os pobos,⁴por iso, montes de Israel, escoitade a palabra de Iahveh o Señor: así di Iahveh o Señor aos montes e aos outeiros, aos arroios e aos vales, ás ruínas arrasadas e ás cidades desoladas, que foron deixadas para seren saqueadas e para que se burlaran as outras nacións arredor. ⁵Así di Iahveh o Señor: "De certo falei no lume do meu celo contra as demais nacións e contra todo Edom, quen, con toda a ledicia do seu corazón e o desprezo na súa alma, apoderouse da miña terra para que os seus exiliados foran presa súa. ⁶Polo tanto, profetiza sobre a terra de Israel, e di aos montes e aos outeiros, aos arroios e aos vales: -Isto di Iahveh o Señor: velaí, no meu celo e na miña ira falei, porque sufristes coa vergonza das nacións.⁷Por iso, así di Iahveh o Señor: Eu xurei coa miña man en alto que as nacións que están arredor de vós cargarán coa súa vergonza.⁸Mais vós, montes de Israel, daredes as vosas ramas e levaredes o voso froito para o meu pobo Israel, porque están preto para regresar. ⁹Porque, velaí, Eu estou por vós, e volverei o meu rostro cara vós, e seredes labrados e sementados.¹⁰E multiplicarei sobre vós a xente, á toda a casa de Israel, e as cidades serán habitadas, e as ruínas reedificadas. ¹¹E multiplicarei sobre vós as persoas e os animais, medrarán e levarán froito, e fareivos morar como antes, e fareivos moito máis ben que no principio; e saberedes que Eu son Iahveh. ¹²E farei camiñar homes sobre vós, o meu pobo Israel, e tomarán posesión de ti, e serás a súa herdanza, e nunca máis lles quitarás os seus fillos.¹³Así di Iahveh o Señor: "Porque din de vós: ti es terra devoradora de xente, e fuches unha nación que lles privaba aos demais dos seus fillos. ¹⁴Por tanto non devorarás máis persoas, e nunca máis matarás os fillos do teu pobo, di Iahveh o Señor. ¹⁵E nunca máis deixarei que escoites as inxurias das nacións, nin levarás máis o desprezo dos pobos, pois non destruirás mais os fillos do teu pobo, di Iahveh o Señor.¹⁶Veu a min a palabra de Iahveh, dicindo: ¹⁷Fillo de home, mentres a casa de Israel vivía na súa terra, profanouna cos seus camiños e coas súas malas obras; os seus camiños eran para min coma a impureza da menstruación. ¹⁸Por iso derramei a miña ira sobre eles, por mor do sangue que verteron sobre a terra, porque a contaminaron cos seus ídolos.¹⁹Disperseinos entre os pobos, e foron esparexidos entre as nacións. Xulgueinos conforme os seus camiños e conforme as súas obras. ²⁰E cando chegaron ás nacións onde foron, profanaron o meu nome santo, e dicíase deles: Estes son o pobo do Iahveh, que tiveron que saír da súa terra. ²¹Pero eu compadecínme por causa do meu santo nome, que foi profanado pola casa de Israel entre as nacións onde foron.²²Por tanto, di á casa de Israel: así di Iahveh o Señor: non fago isto pola vosa causa, Oi, casa de Israel, senón por mor do meu santo nome, que vós profanastes entre as nacións onde fostes. ²³Eu santificarei o meu grande nome, profanado entre as nacións onde fostes, que vós profanastes no medio delas; e as nacións coñecerán que Eu son Iahveh - di Iahveh o Señor - cando Eu sexa santificado en vós diante dos seus ollos.²⁴Porque heivos tomar de entre os pobos, para recollervos de tódalas terras, e traereivos á vosa terra. ²⁵E asperxerei sobre vós auga limpa, e seredes limpos de tódalas vosas inmundicias; e purificareivos de tódolos vosos ídolos.²⁶Eu dareivos un corazón novo, e porei un espírito novo dentro de vós; e quitarei da vosa carne o corazón de pedra, e dareivos un corazón de carne. ²⁷E porei dentro de vós o meu Espírito, e farei que andedes nos meus estatutos e gardedes os meus preceptos, e os poñades en práctica. ²⁸E habitaredes na terra que dei aos vosos pais; e vós seredes o meu pobo, e Eu serei o voso Deus.²⁹E gardareivos de tódalas vosas inmundicias; e chamarei polo trigo e multiplicareino, e farei que a fame non estea sobre vós. ³⁰E multiplicarei o froito das árbores e o froito dos campos, para que nunca máis sufrades pola vergonza da fame entre as nacións. ³¹E lembraredes os vosos malos camiños e as vosas obras que non foron boas, e avergonzarédesvos de vós mesmos polas vosas iniquidades e polas vosas abominacións.³²Non o fago por causa de vós, di Iahveh o Señor, sabede ben isto; avergonzádevos e cubrídevos de confusión por mor das vosas iniquidades, casa de Israel. ³³Así di Iahveh o Señor: "O día que vos limpe de tódalas vosas iniquidades, farei que as cidades sexan habitadas, e as ruínas sexan reedificadas. ³⁴E a terra desolada será labrada, despois de ter quedado desolada á vista de todos os que pasaban.³⁵E dirán: esta terra que era deserta volveuse coma a horta do Eden, e estas cidades que estaban arruinadas, desoladas e arrasadas, agora están fortalecidas e habitadas! ³⁶E as nacións que queden arredor de vós saberán que Eu reedifiquei o que estaba derrubado, e plantei o que estaba desolado. Eu, Iahveh, díxeno e fareino.³⁷Así di Iahveh o Señor: Aínda hei permitir que a casa de Israel me busque para facer isto: multiplicarei as persoas como se multiplican os rabaños. ³⁸Coma as ovellas consagradas, coma as ovellas de Xerusalém nas súas festas solemnes, así as cidades desertas estarán cheas de rabaños de persoas; e saberán que Eu son Iahveh.

Chapter 37

¹A man de Iahveh veu sobre min, e levoume Iahveh no Espírito e púxome no medio do val, que estaba cheo de ósos. ²E fíxome pasar arredor deles por todas partes; e velaí, había moitos deles sobre a superficie do campo, e estaban moi secos. ³E díxome: -Fillo de home, poderán vivir estes ósos? E dixen: - Oi Señor Iahveh, ti sábelo.⁴E díxome: -Profetiza sobre estes ósos, e dilles: ósos secos, escoitade a palabra de Iahveh! ⁵Así di Iahveh aos ósos: Velaí, Eu farei entrar espírito en vós, e viviredes. ⁶E porei tendóns sobre vós, e farei subir sobre vós a carne, e cubrireivos con pel, e porei en vós o espírito, e viviredes; e saberedes que Eu son Iahveh.⁷Profeticei, pois, como se me mandou; e houbo un ruído mentres profetizaba, e depois un tremor, e os ósos xuntáronse cada óso co seu óso. ⁸E mirei, e velaí, había tendóns sobre eles, e subiu a carne, e a pel cubriunos por riba deles; pero non había espírito neles.⁹E díxome: -Profetiza ao espírito! Profetiza, fillo de home, e di ao espírito: -Isto di Iahveh o Señor: Ven dende os catro ventos, Espírito, e sopra sobre estes mortos, e vivirán. ¹⁰E profeticei como El me mandara, e entrou o espírito neles, e viviron e puxéronse en pé; era unha multitude moi grande.¹¹E díxome: -Fillo de home, todos estes ósos son a casa de Israel. Velaí, eles din: os nosos ósos secaron, e pereceu a nosa esperanza, estamos completamente perdidos. ¹²Por iso profetiza e dilles: -Así di Iahveh o Señor: Meu pobo! Eu abro os vosos sepulcros, e fágovos subir dos vosos sepulcros, para traervos á terra de Israel!¹³E saberedes que Eu son Iahveh cando abra os vosos sepulcros e vos saque das vosas sepulturas, oi, meu pobo. ¹⁴E porei o meu Espírito en vós, e viviredes; e fareivos descansar na vosa terra; e saberedes que Eu, Iahveh, todo o que digo heino cumprir, di Iahveh.¹⁵Veu a min a palabra de Iahveh, dicindo: ¹⁶Fillo de home, toma agora un caxato e escribe nel: Para Xudá e para os fillos de Israel, os seus compañeiros. Toma tamén outro caxato e escribe nel: Para Xosé, o caxato de Efraín e para toda a casa de Israel, os seus compañeiros. ¹⁷Xúntaos logo un ao outro para que sexan un só, para que estean xunguidos na túa man.¹⁸E acontecerá que cando os fillos do teu pobo che pregunten, dicindo: non nos ensinarás que te propós con iso? ¹⁹Dilles: así di Iahveh o Señor: "Velaquí, Eu tomarei a cana de Xosé que está na man de Efraín, e ás tribos de Israel, os seus compañeiros, e poreinas xunto coa cana de Xudá, e fareinas un só caxato, e serán un na miña man. ²⁰E os caxatos sobre os que escribas estarán na túa man diante dos seus ollos.²¹E diraslles: Así di Iahveh o Señor: "Velaquí, Eu tomarei os fillos de Israel de entre as nacións onde foron, e reunireinos de tódalas partes, e traereinos á súa terra. ²²E farei deles unha soa nación na terra, nos montes de Israel, e un rei será rei de todos eles; e nunca máis serán dúas nacións, nin nunca máis serán divididos en dous reinos. ²³E non se contaminarán máis cos seus ídolos, coas súas abominacións e con tódalas súas rebelións; e salvareinos de tódalas súas rebelións coas que pecaron, e purificareinos; e eles serán o meu pobo, e Eu serei o seu Deus.²⁴O meu servo David será rei sobre eles, e todos eles terán un só pastor; e andarán nos meus preceptos e gardarán os meus estatutos, e poranos en práctica. ²⁵E habitarán na terra que dei ao meu servo Xacob, na que viviron os vosos pais; e habitarán nela eles e os seus fillos e os fillos dos seus fillos para sempre; e o meu servo David será o seu príncipe para sempre.²⁶E farei con eles un pacto de paz. Será con eles un pacto eterno; e establecereinos e multiplicareinos, e porei o meu santuario no medio deles para sempre. ²⁷O meu tabernáculo estará no medio deles, e Eu serei o seu Deus, e eles serán o meu pobo. ²⁸E as nacións coñecerán que Eu, Iahveh, son o que santifica a Israel, cando o meu santuario estea no medio deles para sempre.

Chapter 38

¹Veu a min a palabra de Iahveh, dicindo: ²-Fillo de home, pon o teu rostro contra Gog, na terra de Magog, príncipe soberano de Mesec e Tubal, e profetiza contra el, ³e dirás: Así di Iahveh o Señor: Velaí, Eu estou contra ti, Gog, príncipe soberano de Mesec e Tubal!⁴exército, cabalos e xinetes, todos eles con roupas moi vistosas, unha gran multitude con paveses e escudos, todos eles con espadas; ⁵Persia, Cus e Fut estarán con eles; todos eles con escudos e cascos; ⁶Gomer e tódalas súas tropas; a casa de Togarmá, dos confíns do norte, e tódalas súas tropas, moitos pobos contigo.⁷Prepárate e observa, sé ti o seu caudillo! Ti e toda a túa multitude que se reuniu onda ti. ⁸De aquí a moitos días recibirás unha orde. Nos derradeiros anos virás á terra rescatada da espada, contra unha xente reunida de entre os moitos países nos montes de Israel, que foron unha continua desolación, pero foi sacada dentre as nacións e viven todos confiados. ⁹Mais ti haste erguer coma unha treboada, avanzarás coma as nubes que cubren a terra, ti e tódalas túas tropas e moitos pobos contigo.¹⁰Así di Iahveh o Señor: Naquel día subirán palabras ao teu corazón, e concebirás malos pensamentos, ¹¹E dirás: Subirei a unha terra deserta; irei contra os pobos tranquilos que viven seguros, todos eles viven sen muros, e non teñen as portas fechadas. ¹²Iso acontecerá para saquear os despoxos e levar o botín, para poñer a túa man sobre as terras desertas xa poboadas, e contra o pobo reunido de entre as nacións, que ten animais e posesións, e vive na parte principal da terra.¹³Sabá e Dedan, e os comerciantes de Tarsis e tódolos seus príncipes, diranche: Viñeches para saquear os despoxos? Reclutaches o teu exército para tomar o botín, para sacar prata e ouro, para roubar gando e posesións, para levar un grande saqueo?¹⁴Por tanto, profetiza, fillo de home, e di a Gog: Así di Iahveh o Señor: No día cando o meu pobo Israel viva en seguridade, non o saberás? ¹⁵Entón virás do teu lugar, das rexións do norte, ti e moitos pobos contigo, todos eles a cabalo, unha gran multitude e un exército poderoso. ¹⁶E subirás contra o meu pobo Israel coma unha nube que cubre a terra. Isto acontecerá nos últimos días; e Eu traereite sobre a miña terra para que as nacións me coñezan, cando Eu sexa santificado en ti, oi Gog, diante dos seus ollos.¹⁷Así di Iahveh o Señor: Non es ti aquel de quen falei nos tempos pasados por medio dos meus servos os profetas de Israel, que profetizaron que Eu te ía traer sobre eles? ¹⁸Naquel día, cando Gog veña sobre a terra de Israel - di Iahveh o Señor - subirá a miña ira e o meu furor.¹⁹Pois falei no meu celo e no lume da miña ira, que naquel día haberá un gran tremor sobre a terra de Israel; ²⁰e os peixes do mar, as aves do ceo, as bestas do campo, todo réptil que se arrastra sobre o chan, e tódalas persoas que están sobre a superficie da terra, tremerán diante de min; e os montes derrubaranse, e caerán os terreos escarpados, e todo muro virá ao chan.²¹E chamarei contra el á espada en todos os meus montes - di Iahveh o Señor - a espada de cada un estará contra seu irmán. ²²E Eu xulgarei contra el coa peste e co sangue; e farei chover sobre el, e sobre as súas tropas e sobre os moitos pobos que están con el, chuvia incontrolable, e pedrazo, lume e xofre. ²³E serei engrandecido e santificado, e serei coñecido ante os ollos de moitas nacións; e saberán que Eu son Iahveh.

Chapter 39

¹Por tanto ti, fillo de home, profetiza contra Gog, e di: así di Iahveh o Señor: Velaí, Eu estou contra ti, Gog, príncipe soberano de Mesec e Tubal. ²Heite rodear, e conducireite, e fareite subir da parte do norte, e traereite sobre os montes de Israel; ³E sacarei o teu arco da túa man esquerda, e farei que caian as túas frechas da túa man dereita.⁴Sobre os montes de Israel caerás ti e tódalas túas tropas e os pobos que están contigo. Dareite por alimento a toda clase de ave rapaz e ás feras do campo. ⁵Sobre o chan do campo caerás; porque Eu o anunciei, di Iahveh o Señor. ⁶E mandarei lume sobre Magog e sobre os que viven seguros nas costas; e coñecerán que Eu son Iahveh.⁷E farei coñecer o meu nome santo no medio do meu pobo Israel; e nunca máis deixarei que sexa profanado o meu nome santo; e as nacións saberán que Eu son Iahveh, o Santo de Israel. ⁸Velaí que vén e hase cumplir, di Iahveh o Señor! Este é o día do que Eu falei!⁹Entón os habitantes das cidades de Israel sairán, e prenderán lume e queimarán armas, escudos, paveses, arcos e frechas, mazas e lanzas; e queimaranos con lume por sete anos. ¹⁰Non traerán madeira do campo nin cortarán dos bosques, senón que queimarán coas armas no lume, e despoxarán aos saqueadores e saquearán aos que lles roubaron, di Iahveh o Señor.¹¹E acontecerá naquel día que lle hei dar a Gog un lugar para sepultura alí en Israel, o val dos que pasan cara o oriente do mar; e estará pechado o camiño para os que pasan; e alí sepultarán a Gog e a toda a súa multitude; e chamarano val de Hamón- Gog.¹²E a casa de Israel sepultaraos por sete meses para limpar a terra. ¹³Todo o pobo da terra sepultaraos, e isto será para eles un día celebre no día en que Eu sexa glorificado, di Iahveh o Señor.¹⁴E tomarán homes por xornada para que percorran o país cos que viaxan para sepultar aos que queden sobre a superficie da terra, a fin de limpala. Ao cabo de sete meses farán o recoñecemento. ¹⁵E ao pasaren polo país, o que vexa os ósos dun home, porá un sinal xunto a el, ata que os sepultureiros o sepulten no val de Hamón- Gog. ¹⁶E o nome da cidade será Hamona; e así purificarán a terra.¹⁷E ti, fillo de home, así di Iahveh o Señor: "Di ás aves de toda clase e a tódalas bestas do campo: Xuntádevos e vinde! Xuntádevos de todas partes para a miña festa que estou a preparar para vós! Un gran sacrificio sobre os montes de Israel, para que comades carne e bebades sangue! ¹⁸Comeredes a carne dos poderosos, e beberedes o sangue dos príncipes da terra: dos carneiros, dos años, de castróns, dos bois e dos touros, todos eles engordados en Basán.¹⁹Comeredes graxa ata fartarvos, e beberedes ata embebedarvos co sangue das víctimas que sacrifiquei para vós. ²⁰E fartarédesvos na miña mesa de cabalos e de xinetes poderosos, e de todos os homes de guerra, di Iahveh o Señor.²¹E porei a miña gloria entre as nacións; e tódalas nacións verán o meu xuízo que executei, e a miña man que puxen sobre eles. ²²E daquel día en diante a casa de Israel saberá que Eu son Iahveh o seu Deus.²³E as nacións saberán que a casa de Israel foi exiliada por mor da súa transgresión, porque eles se rebelaron contra min, e Eu agochei a miña faciana deles e entregueinos na man dos seus inimigos, e todos caeron á espada. ²⁴Segundo a súa impureza e conforme as súas transgresións fixen con eles, e agochei o meu rostro deles.²⁵Por tanto, así di Iahveh o Señor: "Agora farei volver a catividade de Xacob, e terei misericordía de toda a casa de Israel, e serei celoso do meu santo nome”. ²⁶E eles sentirán vergonza de toda a súa rebeldía coa que prevaricaron contra min, cando vivan na súa terra con seguridade, e non haxa quen os asuste, ²⁷cando os teña sacado de entre os pobos e os recolla da terra dos seus inimigos, e sexa santificado neles diante de moitas nacións.²⁸E coñecerán que Eu son Iahveh o seu Deus, cando despois de telos levado cativos entre as nacións, os recolla na súa terra, sen deixar ningún deles. ²⁹E non esconderei máis o meu rostro deles, porque derramarei do meu Espírito sobre a casa de Israel, di Iahveh o Señor.

Chapter 40

¹No ano vinte e cinco do noso exilio, no comezo do ano, no décimo día do mes, no ano catorce despois que a cidade fora conquistada, nese mesmo día a man de Iahveh veu sobre min e levoume alá. ²En visións de Deus levoume á terra de Israel, e púxome sobre un monte moi alto, sobre o que había un edificio como dunha gran cidade, cara o sur.³Levoume alí, e velaí un home, de parecer coma o bronce, e que tiña unha corda de liño na man e unha cana de medir; estaba de pé xunto á porta. ⁴E o home faloume, dicindo: -Fillo de home, mira cos teus ollos e escoita cos teus oídos, e pon o teu corazón en todas as cousas que che vou amosar; porque para iso fuches traído aquí, para contarlle á casa de Israel todo o que ves.⁵E velaí, había un muro arredor por fóra da casa; e a cana de medir que o home tiña na man era de seis cóbados, un cóbado e un palmo menor; e mediu a anchura do muro: unha cana e a altura, outra cana. ⁶Entón chegou á porta que mira cara o oriente, e subiu polos seus chanzos, e mediu a entrada da porta: unha cana de ancho, e a segunda entrada, outra cana de ancho. ⁷Cada habitación tiña unha cana de lonxitude e unha cana de ancho, e entre os cuartos había cinco cóbados de ancho; e as entradas das portas xunto ao pórtico da porta por dentro, unha cana.⁸Mediu tamén a entrada da porta que daba á casa, unha cana. ⁹Logo mediu a entrada do portal, oito cóbados; e os seus postes, dous cóbados; e a porta do portal estaba polo lado interior. ¹⁰E o edificio da porta oriental tiña tres cámaras en cada lado, as tres dunha mesma medida, e as pilastras de cada lado tiñan unha mesma medida.¹¹Mediu a anchura da entrada da porta, dez cóbados, e a lonxitude do portal, trece cóbados. ¹²O espazo diante das cámaras era de un cóbado a un lado e de outro cóbado ao outro lado; cada cámara tiña seis cóbados por un lado e seis cóbados polo outro. ¹³Mediu o edificio da porta dende o teito dunha cámara ata o teito da outra, e tiña vinte e cinco cóbados de ancho, e a entrada da cada cámara estaba unha fronte da outra.¹⁴Mediu tamén as pilastras: sesenta cóbados, chegando ata as pilastras do atrio que estaba arredor do portal. ¹⁵E dende a fachada da porta da entrada ata a fachada do pórtico da porta interior, había cincuenta cóbados. ¹⁶Había fiestras anchas por dentro e estreitas por fóra, que daban cara as cámaras no interior e arredor da porta. Do mesmo xeito, o seu vestíbulo tiña fiestras arredor e cara o interior, e en cada piar tiña palmeiras esculpidas.¹⁷Entón levoume ao patio exterior, e velaí, había cámaras, e un atrio lousado ao seu arredor. Trinta cámaras daban a ese patio. ¹⁸O lousado dos lados das portas, en proporción á lonxitude dos portais, era o lousado máis baixo. ¹⁹Despois mediu a anchura dende a fachada da porta de baixo ata a fachada do atrio interior por fóra, cen cóbados cara o oriente e o norte.²⁰E da porta que estaba cara o norte, no atrio exterior, mediu a súa lonxitude, ²¹e cámaras eran tres dun lado e tres do outro lado; as súas pilastras e os seus arcos eran como a medida da primeira porta: cincuenta cóbados de lonxitude e vinte e cinco de ancho.²²As súas fiestras, os seus arcos e as súas palmeiras eran conforme á medida da porta que estaba cara o oriente; e subíase a ela por sete chanzos, e os seus arcos estaban diante delas. ²³A porta do patio interior estaba en fronte da porta cara o norte, e tamén cara o oriente; e mediu de porta a porta: cen cóbados.²⁴Logo levoume cara o sur, e velaí unha porta cara o sur; e mediu os seus portais e os seus arcos conforme a estas medidas. ²⁵A porta e os seus arcos tiñan fiestras arredor, como as outras fiestras; a súa lonxitude era de cincuenta cóbados e a súa anchura de vintecinco cóbados.²⁶As súas escaleiras tiñan sete chanzos, cos seus arcos diante delas, e tiñan esculpidas palmeiras nas súas pilastras, de cada un dos seus lados. ²⁷Tamén había unha porta cara o sur do atrio interior; e mediu de porta a porta cara o sur: cen cóbados.²⁸Logo levoume ao atrio interior pola porta do sur, e mediu a porta do sur conforme a estas medidas. ²⁹As súas cámaras, as súas pilastras e os seus arcos eran conforme a estas medidas: cincuenta cóbados de largo e vinte e cinco cóbados de ancho, e tiña fiestras e arcos todo arredor. ³⁰Os arcos arredor tiñan vinte e cinco cóbados de lonxitude e cinco cóbados de ancho. ³¹Os seus arcos estaban oriendados cara ao atrio exterior, con palmeiras esculpidas nas súas pilastras; e as súas escaleiras eran de oito chanzos.³²Entón levoume ao atrio interior que estaba cara o oriente, e mediu a porta conforme a estas medidas. ³³As súas cámaras, as súas pilastras e os seus arcos eran conforme a estas medidas: cincuenta cóbados de longo e vinte e cinco cóbados de ancho, e tiña as súas fiestras e os seus arcos arredor. ³⁴Os seus arcos estaban orientados cara o atrio exterior, con palmeiras esculpidas nas súas pilastras de cada un dos seus lados, e as súas escaleiras eran de oito chanzos.³⁵Logo levoume á porta do norte, e mediu conforme a estas medidas: ³⁶as súas cámaras, as súas pilastras, os seus arcos e as súas fiestras arredor; a súa lonxitude era de cincuenta cóbados e a súa anchura de vinte e cinco cóbados. ³⁷As súas pilastras daban ao atrio exterior, con palmeiras esculpidas en cada unha das súas pilastras dun lado e do outro, e as súas escaleiras eran de oito chanzos.³⁸Alí había un apousento e unha porta con pilastras á entrada, onde lavaban os holocaustos. ³⁹E na entrada da porta había dúas mesas nun lado e outras dúas no outro, para sacrificar sobre elas o holocausto, a expiación e o sacrificio polo pecado.⁴⁰Polo lado de fóra, segundo se sube á entrada da porta do norte, había dúas mesas; e no outro lado, na entrada da porta, outras dúas mesas. ⁴¹Catro mesas nun lado e catro mesas no outro lado, xunto á porta; oito mesas sobre as que sacrificarán as vítimas.⁴²As catro mesas para o holocausto eran de pedra labrada, de un cóbado e medio de lonxitude, de un cóbado e medio de ancho e de un cóbado de altura; sobre elas poñerán os utensilios cos que se degolarán o holocausto e o sacrificio. ⁴³E dentro, os ganchos dobres dun palmo menor, fixos por dentro arredor, e sobre as mesas habíase colocar a carne das vítimas.⁴⁴E fóra da porta interior, no atrio interior que estaba xunto á porta do norte, estaban os dormitorios dos cantores que miraban cara o sur; pero había un que estaba ao lado da porta do oriente que miraba cara o norte. ⁴⁵E díxome: -Este apousento que mira cara o sur é para os sacerdotes que fan a garda do templo.⁴⁶E o apousento que mira cara o norte é dos sacerdotes que gardan o altar; estes son os fillos de Sadoc, chamados de entre os fillos de Leví para servir a Iahveh. ⁴⁷Mediu tamén o atrio: cen cóbados de lonxitude e cen cóbados de ancho; era cadrado; e o altar estaba diante da casa.⁴⁸Máis tarde levoume ao pórtico do templo e mediu cada piar do pórtico: cinco cóbados dun lado e cinco cóbados do outro, e o ancho da porta tres cóbados por un lado e tres cóbados por outro. ⁴⁹A lonxitude do pórtico era de vinte cóbados e o ancho, de once cóbados, ao que se subía polas escaleiras. E xunto as pilastras había dúas columnas, unha dun lado e outra do outro.

Chapter 41

¹Entón tróuxome ao santuario e mediu as pilastras: seis cóbados de ancho dun lado e seis cóbados do outro lado, o ancho do tabernáculo. ²O ancho da porta era de dez cóbados, e os costados da entrada: cinco cóbados dun lado e cinco do outro. Mediu a súa lonxitude, corenta cóbados e o ancho, vinte cóbados.³E entrou no interior, e mediu cada piar da entrada: dous cóbados, e a porta, seis cóbados, e o ancho da entrada, sete cóbados. ⁴Mediu tamén a súa lonxitude de vinte cóbados e o seu ancho: vinte cóbados diante do templo, e díxome: -Este é o lugar santísimo.⁵Mediu tamén o muro da casa: seis cóbados, e catro cóbados o ancho das cámaras arredor da casa. ⁶As cámaras laterais estaban superpostas sobre outras: trinta en cada un dos tres pisos; e había cornixas no muro da casa arredor, sobre as que se apoiaban as vigas dos apousentos, sin entrar no muro. ⁷E había maior anchura nos apousentos laterais, pois a escaleira de caracol subía moi alto arredor por dentro da casa; por iso o piso superior tiña máis anchura. Dende o piso inferior podía subirse ao piso medio, e dende este ao superior.⁸E mirei a altura da casa arredor; os alicerces das cámaras eran dunha cana enteira de seis cóbados de lonxitude. ⁹A anchura do muro exterior das cámaras era de cinco cóbados, igual ao espacio que quedaba das cámaras da casa por dentro.¹⁰E entre os apousentos había unha anchura de vinte cóbados por todos os lados arredor da casa. ¹¹Os apousentos tiñan dúas entradas cara o espazo libre, situadas unha ao norte e a outra ao sur. O ancho dese espazo que quedaba era de cinco cóbados arredor.¹²E o edificio que estaba fronte ao espacio aberto do lado occidental tiña setenta cóbados, e o muro do edificio tiña cinco cóbados de ancho arredor, e noventa cóbados de ancho. ¹³Mediu tamén a casa: cen cóbados de lonxitude, e o espazo aberto e o edificio cos seus muros: cen cóbados de lonxitude. ¹⁴O ancho da fachada da casa e do espazo aberto cara o oriente era de cen cóbados.¹⁵Mediu tamén a lonxitude do edificio que estaba diante do espazo aberto que había detrás del, e as cámaras dun lado e do outro: cen cóbados; coa nave interior e os pórticos do atrio. ¹⁶E os umbrais e as fiestras estreitas e os compartimentos arredor dos tres pisos estaban todos cubertos de madeira dende o chan ata as fiestras; e as fiestras estaban tamén cubertas, ¹⁷por enriba da porta e ata o interior da casa. O muro, todo arredor por dentro e por fóra, segundo as súas medidas,¹⁸estaba labrado con querubíns e palmeiras. Había unha palmeira entre querubín e querubín, e cada un dos querubíns tiña dúas facianas: ¹⁹un rostro de home cara a palmeira dun lado e un rostro de león cara a palmeira do outro lado, por toda a casa arredor. ²⁰Dende o chan ata o teito da porta había querubíns labrados e palmeiras por todo o muro do templo.²¹Cada piar do templo era cadrado, e o fronte do santuario era coma o outro fronte. ²²A altura do altar de madeira era de tres cóbados por dous de lonxitude. Tamén os seus ángulos, a súa base e as súas paredes eran de madeira. E díxome: esta é a mesa que está diante de Iahveh. ²³O templo e o santuario tiñan dúas portas. ²⁴E en cada porta había dúas follas, dúas follas que rodaban; dúas follas nunha porta e outras dúas na outra.²⁵E nas portas do templo había querubíns e palmeiras esculpidos, como os que había nos muros; e na fachada do atrio cara o exterior había un portal de madeira. ²⁶E había fiestras estreitas e palmeiras nun e outro lado dos lados do pórtico; tanto nos apousentos laterais da casa como nas trabes.

Chapter 42

¹Entón levoume ao atrio exterior cara o norte, e fíxome entrar no apousento que estaba diante do espazo aberto que estaba en fronte do edificio, cara o norte. ²Por diante da porta do norte a súa lonxitude era de cen cóbados e a súa anchura de cincuenta cóbados. ³En fronte dos vinte cóbados que había no atrio interior, e en fronte do lousado que había no atrio exterior, había unha galería que daba fronte a outra nos tres pisos.⁴E diante das cámaras había un corredor de dez cóbados de ancho cara o interior, e as súas portas miraban cara o norte. ⁵Os apousentos superiores eran máis estreitos, porque as galerías quitábanlles máis espazo que as de abaixo e as do medio do edificio. ⁶Porque tiñan tres pisos, pero non tiñan columnas como as columnas dos atrios; por iso eran máis estreitas que as de abaixo e as do medio.⁷O muro que estaba fóra en fronte dos apousentos cara o atrio exterior, tiña cincuenta cóbados de lonxitude. ⁸Porque a lonxitude dos apousentos do patio exterior era de cincuenta cóbados, mentres que os que daban á fachada do santuario eran de cen cóbados. ⁹Por debaixo deses apousentos estaba a entrada ao lado oriental, para entrar nel dende o atrio exterior.¹⁰Contra o muro do atrio, cara o oriente, en fronte do atrio e diante do edificio, había tamén apousentos. ¹¹E o corredor que había diante delas era semellante ao dos apousentos que estaban cara o norte; a súa lonxitude e a súa anchura eran as mesmas, e tódalas súas saídas conforme ás súas portas e conforme ás súas entradas. ¹²Así mesmo eran as portas dos apousentos que estaban cara o sur; e había unha porta no remate do corredor que estaba en fronte do muro no lado oriental, para quen entraba nos apousentos.¹³E díxome: -Os apousentos do norte e os do sur que están diante do atrio, son os apousentos santos, donde os sacerdotes que se aproximan a Iahveh comen as ofrendas santas. Alí porán as cousas máis santas: a ofrenda vexetal, o sacrificio polo pecado e o sacrificio pola culpa, porque o lugar é santo. ¹⁴E acontecerá que cando entren os sacerdotes, non sairán do lugar santo ao patio exterior, senón que deixarán alí as súas vestiduras para servir, porque son santas; e vestiranse con outras roupas para se achegaren ao pobo.¹⁵E cando rematou de medir o interior da casa, levoume polo camiño da porta que miraba cara o oriente, e mediu todo arredor.¹⁶Mediu o costado oriental coa cana de medir, cincocentas medidas da cana de medir arredor. ¹⁷Mediu o lado do norte, cincocentas medidas da cana de medir arredor. ¹⁸Mediu o lado do sur, cincocentas medidas da cana de medir. ¹⁹Mediu tamén o lado occidental, e mediu cincocentas medidas da cana de medir.²⁰Mediuno nos catro lados, e o muro que o rodeaba era de cincocentas canas de lonxitude por cincocentas canas de ancho, separando o lugar santo do profano.

Chapter 43

¹Entón levoume á porta, á porta que mira cara o oriente. ²E velaí, a gloria do Deus de Israel viña do lado do oriente, e o seu son era coma o balbordo de moitas augas, e a terra resplandecía coa súa gloria.³E o parecer da visión era como a visión que vin cando cheguei para destruír a cidade; e as visións eran como a visión que vin xunto ao río Queber. E caín sobre o meu rostro. ⁴E a gloria de Iahveh entrou na casa pola porta que miraba cara o oriente. ⁵E o Espírito levoume e ergueume ao patio interior; e velaí que a gloria de Iahveh enchía a casa.⁶Entón escoitei a un que falaba comigo dende a casa, e o home estaba de pé ao meu carón, ⁷e díxome: -Fillo de home, este é o lugar do meu trono e o lugar onde porei os meus pés, onde habitarei no medio dos fillos de Israel para sempre; e nunca máis profanará a casa de Israel o meu santo nome, nin eles nin os seus reis, coas súas fornicacións nin cos cadáveres dos seus reis nos seus lugares altos. ⁸Porque poñendo o seu trono xunto ao meu trono, e o seu contraforte xunto ao meu contraforte, coma un só muro entre Eu e eles, contaminaron o meu santo nome coas súas abominacións que fixeron; e Eu consuminos na miña ira.⁹Agora pois, afasten eles de min as súas idolatrías e os cadáveres dos seus reis, ben lonxe de min, e Eu habitarei no medio deles para sempre.¹⁰Ti, fillo de home, amosa esta casa á casa de Israel para que sexan avergoñados dos seus pecados; e midan o seu deseño con toda exactitude. ¹¹E se se avergoñan de todo canto fixeron, failles entender a forma da casa, a súa disposición, as súas saídas e as súas entradas e tódolos seus detalles, e tódalas súas descricións, tódalas súas configuracións e tódalas súas leis. Descríbea diante dos seus ollos, para que garden toda a súa forma e tódalas súas normas e as poñan por obra.¹²Esta é a lei da casa: sobre o cumio do monte, todo terreo do contorno arredor será santísimo. Esta é a lei da casa.¹³E estas son as medidas do altar en cóbados (un cóbado a cóbado e un palmo menor). A súa base é de un cóbado e un cóbado de ancho, e o seu remate polo seu borde arredor, dun palmo. Este será o zócalo do altar. ¹⁴E dende a base, sobre o chan, ata o descanso máis abaixo, dous cóbados e unha anchura de cóbado; e dende a cornixa menor ata a cornixa maior, catro cóbados e o ancho de un cóbado.¹⁵O altar tiña catro cóbados, e sobre o altar había catro cornos. ¹⁶O altar tiña doce cóbados de lonxitude e doce de ancho, cadrado nos seus catro lados. ¹⁷O descanso tiña catorce cóbados de lonxitude e catorce de ancho nos seus catro lados, e medio cóbado o borde arredor, coa base de un cóbado por todos os lados; e as súas escaleiras han mirar cara o oriente.¹⁸E díxome: -Fillo de home, así di Iahveh o Señor: estas son as normas do altar no día en que sexa feito, para ofrecer holocausto sobre el e para asperxer o sangue sobre el: ¹⁹E aos sacerdotes levíticos que son da descendencia de Sadoc, que se achegan a min para servir diante de min, di Iahveh o Señor, daraslles un becerro da vacada para a expiación polo pecado.²⁰E tomarás do seu sangue e poralo nos catro cornos do altar, e nos catro cantos do lugar de repouso, e no borde arredor; así o purificarán. Deste xeito han consagralo. ²¹Logo tomarás o becerro da expiación e queimaralo segundo a lei da casa, fóra do santuario.²²No segundo día ofrecerás un chibo sen defecto como ofrenda polo pecado, e purificarán o altar como o purificaron co becerro. ²³Cando remates de purificalo, ofrecerás un becerro da vacada sen defecto e un cordeiro sen defecto do rabaño; ²⁴Ofreceralos diante de Iahveh, e os sacerdotes espallarán o sal sobre eles e ofreceranos en holocausto a Iahveh.²⁵Por sete días ofrecerán cada día un chibo como sacrificio de expiación; tamén sacrificarán o becerro da vacada e un cordeiro sen defecto do rabaño. ²⁶Por sete días farán expiación polo altar, e o purificarán. Deste xeito han consagralo. ²⁷E cando rematen estes días, dende o oitavo día en diante, os sacerdotes ofrecerán sobre o altar os vosos holocaustos e as vosas ofrendas de paz, e seredes aceptables para min, di Iahveh o Señor.

Chapter 44

¹E fíxome volver cara a porta exterior do santuario que mira cara o oriente, e estaba pechada. ²E díxome Iahveh: -Esta porta permanecerá pechada; non se abrirá, nin entrará por ela ninguén, porque Iahveh, o Deus de Israel, entrou por ela; por iso estará pechada. ³En canto ao príncipe, pois é o príncipe, sentará alí para comer pan diante de Iahveh; entrará polo pórtico da porta, e sairá polo mesmo camiño.⁴E levoume cara a porta do norte, diante da casa; e mirei, e velaí, a gloria de Iahveh encheu a casa de Iahveh; e caín sobre o meu rostro. ⁵E díxome Iahveh: -Fillo de home, pon atención, mira cos teus ollos e escoita cos teus oídos todo o que che digo sobre todos os estatutos da casa de Iahveh e tódalas súas leis; e pon atención á entrada da casa e a cada saída do santuario.⁶E dirás aos rebeldes da casa de Israel: así di Iahveh o Señor: Xa abonda de todas as vosas abominacións! Casa de Israel! ⁷As que cometestes traendo estranxeiros, incircuncisos de corazón e incircuncisos de carne, para estaren no meu santuario e para contaminar a miña casa, cando ofrecedes o meu pan, a graxa e o sangue, invalidando o meu pacto con todas as vosas abominacións!⁸Porque non gardastes as miñas ordenanzas en canto ás miñas cousas santas, senón que puxestes a estranxeiros como gardas das miñas ordenanzas no meu santuario. ⁹Así di Iahveh o Señor: "Ningún fillo de estranxeiro, incircunciso de corazón e incircunciso de carne, entrará no meu santuario; ningún estranxeiro que more entre os fillos de Israel.¹⁰E os levitas que se afastaron de min cando Israel se afastou de min seguindo os seus ídolos, cargarán coa súa iniquidade, ¹¹mais servirán no meu santuario como porteiros das portas da casa servindo nela; eles sacrificarán os holocaustos e as vítimas para o pobo, e estarán diante del para servirlle. ¹²Porque eles lles serviron diante dos seus ídolos e foron á casa de Israel, pedra de tropezo de maldade. Por iso xurei coa miña man en alto, di Iahveh o Señor, que cargarían coa súa iniquidade.¹³Non se achegarán a min para servirme como sacerdotes, nin se achegarán a ningunha das miñas cousas santas, ou santísimas, senón que cargarán coa súa vergoña e coas abominacións que fixeron. ¹⁴E poreinos por gardas a cargo da custodia da casa para todo o seu servizo e para todo o que se ha facer nela.¹⁵Pero os sacerdotes levíticos, fillos de Sadoc, que gardaron a orde do santuario cando os fillos de Israel se afastaron de min, eles son os que se achegaran a min para servirme; e diante de min estarán para ofrecerme a graxa e o sangue, di Iahveh o Señor. ¹⁶Eles entrarán no meu santuario, e achegaranse á miña mesa para me servir, e gardarán as miñas ordenanzas.¹⁷E cando entren polas portas do atrio interior, vestiranse de vestiduras de liño; non levarán sobre eles cousas de lá, cando sirvan nas portas do atrio interior e dentro da casa. ¹⁸Terán turbantes de liño sobre as súas cabezas e calzóns de liño sobre os seus lombos. Non se cinguirán cousa algunha que os faga suar.¹⁹E acontecerá que cando saian ao atrio exterior, ao patio de fóra, onda o pobo, quitarán as roupas coas que serviron, e deixaranas nos compartimentos do santuario, e vestiranse con outros vestidos, para non santificar o pobo coas súas roupas.²⁰Non raparán a súa cabeza nin deixarán medrar o cabelo, senón que só o recortarán. ²¹Ningún dos sacerdotes beberá viño cando entre no atrio interior. ²²Nin casará cunha viúva nin cunha repudiada, senón que tomará por muller a unha virxe da descendencia da casa de Israel, ou a unha viúva que sexa viúva de sacerdote.²³E ensinarán ao meu pobo a distinguir entre o santo e o impuro; e ensinaranlles a discernir entre o limpo e o inmundo. ²⁴E nos casos de litixio eles estarán para xulgar; segundo os meus mandatos xulgarán; e gardarán as miñas leis e os meus decretos en tódalas miñas festas solemnes e santificarán os meus días de repouso.²⁵Non se achegarán a ningunha persoa morta para se contaminar, pero por pai ou nai, fillo ou filla, irmán ou irmá que non teña marido, poderanse contaminar. ²⁶E despois da súa purificación, contaran sete días. ²⁷E no día en que entre no santuario, no patio interior, para servir no santuario, ofrecerá a súa expiación, di Iahveh o Señor.²⁸E terán herdanza; Eu serei a súa herdanza, pero non lles daredes posesión en Israel. Eu son a súa posesión. ²⁹Eles comerán a ofrenda vexetal e o sacrificio de expiación e a ofrenda pola culpa; e todo o consagrado en Israel será deles.³⁰E tamén as primicias de tódolos primeiros froitos de todo, e toda ofrenda de todo o que se presente de tódalas vosas ofrendas, serán dos sacerdotes. Do mesmo xeito daredes ao sacerdote as primicias de tódalas vosas ofrendas alzadas, para que descanse a bendición nas vosas casas. ³¹Os sacerdotes non comerán nada morto ou esnaquizado, tanto de aves como de animais.

Chapter 45

¹E cando repartades por sortes a terra por herdanza, apartaredes unha porción para Iahveh que consagraredes da terra, de lonxitude vinte e cinco mil canas e dez mil de ancho; será sagrado dentro de todo o seu territorio arredor. ²Dela, para o santuario, cincocentas canas de lonxitude e cincocentas de ancho, en cadrado arredor, e cincuenta cóbados arredor para os seus eixidos.³Desta medida medirás en lonxitude vinte e cinco mil canas e en ancho dez mil, no que estará o santuario e o lugar santísimo. ⁴A parte consagrada da terra será para os sacerdotes, ministros do santuario, os que se achegan a servir a Iahveh; e servirá de lugar para as súas casas e de recinto santo para o santuario. ⁵Tamén haberá vinte e cinco mil canas de lonxitude e dez mil de ancho, que será para os levitas, servidores da casa, como posesión para si, con vinte apousentos.⁶E para propiedade da cidade sinalaredes cinco mil de ancho e vinte e cinco mil de lonxitude, diante da ofrenda para o santuario; e será para toda a casa de Israel. ⁷E a parte do príncipe estará a cada lado do apartado para o santuario, e xunto á posesión da cidade, ao longo do apartado para o santuario e en fronte da posesión da cidade, dende o extremo occidente ata o extremo oriente; a lonxitude será dende o límite occidental ata o límite oriente.⁸Esta terra será para eles en posesión en Israel, e os meus príncipes non oprimirán máis o meu pobo. E darán a terra á casa de Israel segundo as súas tribos.⁹Así di Iahveh o Señor: -Xa abonda con vós, príncipes de Israel! Deixade a violencia e a rapina, practicade o xuízo e a xustiza; quitade as vosas imposicións de enriba do meu pobo, di Iahveh o Señor. ¹⁰Teredes balanzas xustas, efa xusto e bat xusto. ¹¹O efa e o bat serán dunha mesma medida; o bat terá a décima parte do homer, e o efa a décima parte do homer; a medida deles será segundo o homer. ¹²O siclo será de vinte xeras. Vinte siclos e vinte e cinco siclos e quince siclos serán para vós unha mina.¹³Esta será a ofrenda que ofreceredes: a sexta parte dun efa por cada homer de trigo, e a sexta parte dun efa por cada homer de cebada. ¹⁴A norma para o aceite será a seguinte: ofreceredes un bat de aceite, é dicir, a décima parte dun coro; dez bats farán un homer, porque dez bats son un homer. ¹⁵E unha ovella do rabaño de douscentas das engordadas de Israel, para o sacrificio, para o holocausto e para as ofrendas de paz, para facer expiación por eles, di Iahveh o Señor.¹⁶Todo o pobo da terra estará obrigado a dar esta ofrenda ao príncipe de Israel. ¹⁷Pero o príncipe terá a responsabilidade de prover para o holocausto e o sacrificio e a libación nas festas solemnes, nas lúas novas, nos días de repouso e en tódalas festas da casa de Israel. El ha dispor a expiación, a ofrenda, o holocausto e as ofrendas de paz, para facer expiación pola casa de Israel.¹⁸Así di Iahveh o Señor: No primeiro mes, no primeiro día do mes, tomarás un becerro sen defecto da vacada, e purificarás o santuario. ¹⁹E o sacerdote tomará do sangue do sacrificio de expiación e porá sobre os postes da casa, e sobre os catro extremos do altar, e sobre os postes das portas do patio interior. ²⁰Así farás no sétimo día do mes por aqueles que pecaron por erro ou con engano, e farás expiación pola casa.²¹No primeiro mes, no día catorce do mes, teredes a Pascua, festa de sete días; comerase pan sen lévedo. ²²Naquel día o príncipe sacrificará por si mesmo e por todo o pobo da terra, un becerro polo pecado.²³E durante os sete días da festa solemne, ofrecerá holocausto a Iahveh, sete becerros e sete años sen defecto, cada día dos sete días, e polo pecado un chibo cada día. ²⁴E ofrecerá ofrenda dun efa con cada becerro, e con cada carneiro un efa, e por cada efa un hin de aceite.²⁵No sétimo mes, o día quince do mes, na festa, fará como nestes sete días en canto á expiación; e no tocante ao holocausto, no tocante ao presente e no tocante ao aceite.

Chapter 46

¹Así di Iahveh o Señor: A porta do atrio interior que mira cara o oriente estará pechada os seis días de traballo; pero abrirase no día de repouso; e tamén no día da lúa nova. ²O príncipe entrará polo camiño do portal da porta exterior, e estará de pé xunto á entrada da porta, mentres os sacerdotes ofrecen o seu holocausto e as súas ofrendas de paz; e hase postrar xunto á entrada da porta; e despois sairá, pero a porta non será pechada ata a tarde.³Entón o pobo da terra postrarase diante de Iahveh na entrada desta porta, nos días de repouso e nas lúas novas. ⁴O holocausto que o príncipe ofrecerá a Iahveh no día de repouso será de seis años sen defecto e un carneiro sen tacha. ⁵E por ofrenda vexetal un efa de flor de fariña para o carneiro, e con cada cordeiro unha ofrenda conforme as súas capacidades, e un hin de aceite co efa.⁶Pero no día da lúa nova, un becerro sen defecto da vacada, seis años e un cordeiro, que han ser sen defecto. ⁷Ofrecerá ofrenda vexetal dun efa de flor de fariña co becerro e un efa con cada carneiro, pero cos años, ofrendará segundo as súas capacidades; e un hin de aceite por cada efa. ⁸E acontecerá que cando o príncipe entre, entrará polo camiño do portal da porta, e sairá polo mesmo camiño.⁹Pero cando o pobo da terra entre diante da presenza de Iahveh nas festas, o que entre pola porta do norte sairá pola porta do sur; e o que entre pola porta do sur sairá pola porta do norte. Non volverá pola porta pola que entrou, senón que sairá pola de fronte dela. ¹⁰E o príncipe entrará cando eles entren, e sairá cando eles saian.¹¹Tamén nas festas e nas reunións solemnes ofrecerá como ofrenda un efa con cada becerro, e un efa con cada carneiro, e polos años segundo as súas capacidades, e un hin de aceite con cada efa. ¹²Pero cando o príncipe ofreza de xeito voluntario un holocausto ou ofrendas de paz a Iahveh, abriranlle a porta que mira cara o oriente, e ofrecerá o seu holocausto e as súas ofrendas de paz como fai no día de repouso; e despois sairá, e pecharán a porta despois de saír.¹³E ofrecerás en sacrificio a Iahveh cada día un año dun ano sen defecto; ofreceralo cada mañá. ¹⁴E con el ofrecerás cada mañá, ofrenda vexetal: a sexta parte dun efa de flor de fariña e a terceira parte dun hin de aceite, mesturado coa flor de fariña. É a ofrenda vexetal constante a Iahveh, por estatuto perpetuo. ¹⁵Deste xeito presentarán o año e a ofrenda vexetal e o aceite cada mañán en holocausto constante.¹⁶Así di Iahveh o Señor: Se o príncipe dá parte da súa herdanza aos seus fillos, será deles, pois a súa posesión será por herdanza. ¹⁷Pero se dá parte da súa herdanza a algún dos seus servos, seguirá a ser del ata o ano do Xubileo, e volverá a ser do príncipe, porque a herdanza pertenece aos seus fillos. ¹⁸O príncipe non tomará nada da herdanza do pobo, para non despoxalo da súa posesión; dará herdanza aos seus fillos da súa propiedade, para que ninguén do meu pobo sexa privado da súa posesión.¹⁹Máis tarde levoume pola entrada que estaba cara a porta, aos apousentos santos dos sacerdotes que miraban cara o norte; e vin que había un lugar detrás deles do lado occidental. ²⁰E díxome: -Este é o lugar onde os sacerdotes cociñarán a ofrenda polo pecado e a expiación; alí tostarán a ofrenda vexetal, para que non a saquen ao atrio exterior e santifiquen así o pobo.²¹Entón levoume ao patio exterior, e fíxome pasar polos catro cantos do atrio; e en cada extremo había un patio. ²²Nos catro cantos do atrio había pequenos patios, de corenta cóbados de lonxitude e trinta de ancho. Os catro tiñan unha mesma medida. ²³E había un muro arredor deles, arredor dos catro, e fornos debaixo das paredes arredor. ²⁴E díxome: -Estes son os fornos onde os servidores da casa cociñarán os sacrificios do pobo.

Chapter 47

¹Entón fíxome volver á entrada da casa, e velaí, as augas saían de debaixo da entrada da casa cara o oriente, pois a fachada da casa estaba cara o oriente, e as augas baixaban dende abaixo cara o lado dereito da casa, ao sur do altar. ²Despois sacoume fóra polo camiño da porta do norte, e fíxome dar a volta polo camiño de afora, cara o exterior, polo camiño que mira cara o oriente; e vin que as augas saían do lado dereito.³Cando o home saíu cara o oriente cun cordel na man, mediu mil cóbados, e fíxome pasar polas augas ata os nocellos. ⁴Mediu outra vez mil cóbados, e fíxome pasar polas augas ata os xeonllos. Mediu outra vez mil, e fíxome pasar polas augas ata os lombos. ⁵Mediu outros mil, e xa era un río polo que non podía pasar, porque as augas do río medraran de tal xeito que non se podía pasar senón a nado.⁶E díxome: -Víchelo, fillo de home? Despois levoume e fíxome volver pola beira do río. ⁷Cando volvín de regreso, vin que había moitas árbores nunha e noutra beira do río. ⁸E díxome: -Estas augas saen cara a rexión do oriente, e baixarán ao Arabá, e entrarán no mar; e cando entren no mar, as augas recibirán sanidade.⁹E todo ser vivo que nade por onde entren estes dous ríos, vivirá; e haberá peixes en abundancia porque estas augas entraron alí para que as cousas sexan sandadas; e todo o que entre neste río vivirá. ¹⁰E os pescadores estarán xunto ao río, dende En-gadi ata En-eglaím, e halles ser un lugar para extender as súas redes; e os peixes serán de moitas clases, tan abundantes coma os peixes do mar grande.¹¹Pero os seus pantanos e as súas lagoas non serán sandados; serán que quedarán para salinas. ¹²E nas beiras do río, a unha e outra beira, medrará toda clase de árbores frutíferas; as súas follas non murcharán, nin faltará o seu froito. Brotarán froitos novos todos o meses, porque as augas que os regan saen do santuario; e o seu froito será para alimento, e a súas follas para medicación.¹³Así di Iahveh: "Estes son os lindes nos que repartiredes a terra en herdanza entre as doce tribos de Israel. Xosé terá dúas partes. ¹⁴E habédeslla heredar tanto a un como o outro; porque xurei coa miña man alzada darlla aos vosos pais; así que esta será a terra da vosa herdanza.¹⁵Este será o límite da terra cara o lado do norte: dende o mar grande, camiño de Hetlón ata Zedad, ¹⁶Hamat, Berota, Sibraim, que está entre o límite de Damasco e o límite de Hamat; e Hazar-haticón, que é o límite de Haurán. ¹⁷De xeito que o límite será dende o mar ata Hazar-enán, no límite de Damasco ao norte, e ao límite de Hamat no lado do norte.¹⁸Do lado do oriente, entre Haurán e Damasco, con Galaad e a terra de Israel, xunto ao Xordán, ata o mar do oriente. Este será o lado oriental. ¹⁹Do lado do sur, cara o sur, dende Tamar ata as augas de Meribá-Cades, ata o arroio e o mar grande. Este será o límite do sur. ²⁰E polo lado occidental o gran mar será o límite dende o lindeiro sur ata fronte a Hamat. Este será o lado occidental.²¹E repartiredes esta terra entre vós segundo as tribos de Israel. ²²E botaredes sortes sobre ela para herdanza entre vós, e entre os estranxeiros que residen entre vós e que enxendren fillos entre vós; e serán para vós coma naturais entre os fillos de Israel; eles botarán sortes con vós para teren herdanza entre as tribos de Israel. ²³Na tribo na que habite o estranxeiro, alí darédeslle a súa herdanza, di Iahveh o Señor.

Chapter 48

¹Estes son os nomes das tribos: dende o extremo norte, polo camiño de Hetlón ata Hamat, Hazar-enán, nos confíns de Damasco, cara o norte, cara Hamat; Dan terá unha parte, dende o lado do oriente ata o occidente. ²Preto do límite de Dan, dende o lado do oriente ata o lado do mar, terá Aser unha parte. ³Preto do límite de Aser, dende o lado do oriente ata o lado do mar, Neftalí, outra.⁴A beira de Neftalí, dende o lado do oriente ata o lado do mar, Manasés, outra; ⁵Xunto ao do límite de Manasés, dende o lado do oriente ata o mar, Efraín outra; ⁶A beira de Efraín, dende o lado do oriente ata o lado do mar: Rubén, outra; ⁷A beira de Rubén, dende o lado do oriente ata o mar, Xudá, outra.⁸A beira de Xudá, dende o lado do oriente ata o mar, será a porción que reservaredes de vinte e cinco mil canas de ancho e de lonxitude como calquera das outras partes, é dicir, dende o lado do oriente ata o mar; e o santuario estará no medio dela. ⁹A porción que reservaredes para Iahveh terá unha lonxitude de vinte e cinco mil canas e dez mil de ancho.¹⁰A porción santa que pertencerá aos sacerdotes será de vinte e cinco mil canas ao norte, e de dez mil de ancho ao occidente, e de dez mil de ancho ao oriente, e de vinte e cinco mil de lonxitude ao sur; e o santuario de Iahveh estará no medio dela. ¹¹Os sacerdotes santificados dos fillos de Sadoc, que me gardaron fidelidade, e non se extraviaron cando se extraviaron os fillos de Israel, como se extraviaron os levitas, ¹²Eles terán como parte santísima a porción de terra reservada, xunto o límite da parte dos levitas.¹³E a dos levitas, a beira da dos sacerdotes, será de vinte e cinco mil canas de lonxitude e de dez mil de ancho; a súa lonxitude total será de vinte e cinco mil e o se ancho de dez mil. ¹⁴E non venderán nada del, nin o cambiarán, nin traspasarán as primicias da terra, porque é consagrado a Iahveh.¹⁵E as cinco mil canas de ancho que quedan das vinte e cinco mil, serán profanas para a cidade, para morada e para eixido; e a cidade estará no medio dela. ¹⁶Estas serán as súas medidas: ao lado do norte catro mil cincocentas canas, ao lado do sur catro mil cincocentas, ao lado do oriente catro mil cincocentas, e ao lado do occidente catro mil cincocentas.¹⁷E o territorio da cidade será de duascentas cincuenta canas ao norte, de duascentas cincuenta ao sur, de duascentas cincuenta ao oriente e de duascentas cincuenta ao occidente. ¹⁸E o que quede de lonxitude en fronte da porción santa, dez mil canas ao oriente e dez mil ao occidente, será o que quede da porción santa; será para que sementen os que sirven á cidade.¹⁹E os que sirvan á cidade serán de tódalas tribos de Israel. ²⁰Toda a porción reservada de vinte e cinco mil canas por vinte e cinco mil cadrados, reservaredes como porción para o santuario e para a posesión da cidade.²¹E ao príncipe pertencerá o que sobre dun lado e outro da porción santa e da posesión da cidade, é dicir, diante das vinte e cinco mil canas da porción ata o límite do oriente, e diante das vinte e cinco mil ata o límite occidental; diante das partes ditas será do príncipe; a porción santa estará no medio dela, e o santuario da casa estará nela. ²²De xeito que a parte do príncipe estará comprendida dende a porción dos levitas e a porción da cidade, entre o límite de Xudá e o límite de Benxamín.²³En canto ao resto das tribos, dende o lado do oriente ata o lado do mar terá Benxamín unha porción. ²⁴A beira de Benxamín, dende o lado oriental ata o mar, Simeón outra; ²⁵A beira de Simeón, dende o lado oriental ata o lado do mar, Isacar; outra. ²⁶A beira de Isacar, dende o lado oriental ata o lado do mar, Zabulón outra;²⁷A beira de Zabulón, dende o lado oriental ata o lado do mar, Gad outra; ²⁸A beira de Gad, ao lado sur, o límite será dende Tamar ata as augas das ribeiras, e dende Cades e o arroio ata o mar grande. ²⁹Esta é a terra que repartiredes por sortes en herdanza ás tribos de Israel, e estas son as súas porcións, di Iahveh o Señor.³⁰Estas son as saídas da cidade: ao lado do norte, catro mil cincocentas canas de medida. ³¹E as portas da cidade serán segundo os nomes das tribos de Israel: tres portas cara o norte: unha, a porta de Rubén, outra a porta de Xudá e outra a porta de Leví. ³²Ao lado do oriente catro mil cincocentas canas, e tres portas: unha, a porta de Xosé, outra a porta de Benxamín, e outra a porta de Dan.³³Ao lado do sur, catro mil cincocentas canas de medida, e tres portas: unha, a porta de Simeón, outra a porta de Isacar, e outra a porta de Zabulón. ³⁴E polo lado occidental catro mil cincocentas canas, e as súas tres portas: unha, a porta de Gad, outra a porta de Aser, e outra, a porta de Neftalí. ³⁵Arredor terá dezaoito mil canas. E dende aquel día, o nome da cidade será Iahveh- Sama.

Hosea

Chapter 1

¹Palabra de Iahveh que veu a Oseas, fillo de Beeri, nos días de Uzías, Xotam, Acaz e Ezequías, reis de Xudá, e nos días de Xeroboam, fillo de Xoás, rei de Israel. ²Cando Iahveh falou por primeira vez a través de Oseas, o Señor díxolle: anda, toma para ti unha muller prostituta e xera fillos de prostitución; porque a terra prostitúese gravemente /totalmente, abandonando ao Señor.³El foi, entón, e tomou a Gomer, filla de Diblaim; e ela concibiu e deulle a luz un fillo. ⁴E o Señor díxolle a Oseas: ponlle por nome Xezreel, porque dentro de pouco castigarei á casa de Xehú polo sangue derramado en Xezreel, e porei fin ao reino da casa de Israel. ⁵E sucederá que naquel día quebrarei o arco de Israel no val de Xezreel.⁶Ela concibiu outra vez e deu á luz unha filla. E o Señor díxolle: ponlle por nome Lo-ruhamá, porque xa non me compadecerei da casa de Israel, pois non os perdoarei xamais. ⁷Pero compadecereime da casa de Xudá e salvareinos por Iahveh o seu Deus; e non os salvarei con arco, nin con espada, nin con batalla, nin con cabalos nin con xinetes.⁸Despois de ter destetado a Lo-ruhamá, ela concibiu e deu a luz un fillo. ⁹E o Señor díxolle: ponlle por nome Lo-ammí, porque vós non sodes o meu pobo e eu non son o voso Deus.¹⁰Pero o número dos fillos de Israel será como a area do mar, que non se pode medir nin contar; e sucederá que no lugar onde lles dixen: non sodes o meu pobo, diráselles: sodes fillos do Deus vivente. ¹¹E os fillos de Xudá e os fillos de Israel reuniranse, e nomearán para sí un só xefe, e xurdirán da terra, porque grande será o día de Xezreel.

Chapter 2

¹Chamade aos vosos irmáns: Ammí, e ás vosas irmás: Ruhamá.²Loitade coa vosa nai, loitade, porque ela non é a miña muller, e eu non son o seu home; que quite, pois, da súa face as súas prostitucións, e os seus adulterios de entre os seus peitos; ³non sexa que eu a deixe espida completamente e a deixe como o día en que naceu, e a poña como un deserto, a reduza a terra secae a deixe morrer de sede.⁴E non terei compaixón dos seus fillos, porque son fillos de prostitución, ⁵pois a súa nai prostituíuse; a que os concibiu deshonrouse, porque dixo: «irei tras os meus amantes,que me dan o meu pan e a miña auga, a miña la, e o meu liño, o meu aceite e a miña bebida».⁶Polo tanto, cercarei o seu camiño con espiños, e levantarei un muro contra ela para que non atope os seus sendeiros. ⁷Perseguirá aos seus amantes, pero non os alcanzará; os buscará, pero non os atopará. Entón dirá: «irei e volverei ao meu primeiro home, porque mellor me ía entón que agora».⁸Pois ela non sabía que era eu o que lle daba o trigo, o mosto e o aceite, e lle prodigaba a prata e o ouro, que eles usaban para Baal. ⁹Polo tanto, volverei a tomar o meu trigo no seu tempo e o meu mosto na súa sazón.Tamén levarei a miña la e o meu liño que lle dei para que cubrira a súa nudez.¹⁰E agora descubrirei a súa vergoña diante dos ollos dos seus amantes, e ninguén a librará da miña man. ¹¹Farei cesar tamén toda a súa alegría, as súas festas, as súas lúas novas, os seus días de repouso, e todas as súas solemnidades.¹²Devastarei as súas viñas e as súas figueiras, das cales dicía ela: «son a paga que os meus amantes me deron». E convertereinas en toxo, e devoraranas as bestas do campo. ¹³E castigareina polos días adicados aos Baales cando ela lles ofrecía sacrificios e se adornaba cos seus pendentes e xoias, e ía tras os seus amantes, esquecéndose de min —declara Iahveh.¹⁴Polo tanto, seducireina, levareina ao deserto, e falareille ao corazón. ¹⁵Dareille as súas viñas desde alí, e o val de Acor por porta de esperanza. E alí cantará como nos días da súa mocidade, como no día en que subiu da terra de Exipto.¹⁶Acontecerá naquel día —declara o Señor—que me chamarás Ishí e non me chamarás máis Baalí. ¹⁷Porque quitarei da súa boca os nomes dos Baales, e nunca máis serán mencionados polos seus nomes.¹⁸Naquel día farei tamén un pacto para eles coas bestas do campo, coas aves do ceo e cos réptiles da terra; quitarei da terra o arco, a espada e a guerra, e farei que eles durman seguros.¹⁹Desposareite comigo para sempre; si, desposareite comigo en xustiza e en dereito, en misericordia e en compaixón; ²⁰desposareite comigo en fidelidade, e ti coñecerás ao Señor.²¹E sucederá que naquel día eu responderei —declara o Señor—,responderei aos ceos, e eles responderán á terra, ²²e a terra responderá ao trigo, ao mosto e ao aceite, e eles responderán a Xezreel.²³Sementareivos para min na terra, e terei compaixón da que non recibiu compaixón, e direi ao que non era o meu pobo: ti es o meu pobo, e el dirá: ti es o meu Deus.

Chapter 3

¹Díxome Iahveh : vai outra vez, ama a túa muller amada polo seu marido, e aínda aí, adúltera, tal como Deus ama aos fillos de Israel, aínda que seguen aos deuses e se deleitan con tortas de pasas. ²Compreina, pois, para min por quince siclos de prata e un homer e medio de cebada. ³E díxenlle: vas quedar comigo por moitos días. Non te prostituírás, nin serás doutro home, e eu tamén serei para ti.⁴Porque por moitos días os fillos de Israel quedarán sen rei e sen príncipe, sen sacrificio e sen piar sagrado, e sen efod e sen ídolos domésticos. ⁵Despois os fillos de Israel volverán e buscarán a Iahveh, o seu Deus, e a David, o seu rei; e acudirán trémulos (SINÓNIMO TREMENTE) ao Señor e á súa misericordia nos últimos días.

Chapter 4

¹Escoitade a palabra de Iahveh, fillos de Israel, porque Iahveh ten contenda contra os habitantes da terra, pois non hai fidelidade, nin misericordia, nin coñecemento de Deus na terra. ²Só hai perxurio e mentira; asasinato e roubo; adulterio e libertinaxe. Acontecen homicidio tras homicidio.³Por iso a terra está de loito, e languidece todo morador nelaxunto coas bestas do campo e as aves do ceo; e aínda os peixes do mar desaparecen.⁴Pero que ninguén acuse e que ninguén reprenda a outro;porque é contigo, sacerdote, con quen estou enfadado; o teu pobo é como os que contenden co sacerdote. ⁵Tropezarás de día, e tamén tropezará contigo o profeta de noite.⁶Perecerá a túa patria, porque o meu pobo é destruído por falta de coñecemento. Porque ti rexeitaches o coñecemento, eu tamén te rexeitarei para que non sexas meu sacerdote; como esqueciches a lei do teu Deus, eu tamén me esquecerei dos teus fillos. ⁷Canto máis se multiplicaron, máis pecaron contra min;cambiaron a miña gloria en vergoña. Cambiarei, pois, a súa gloria en afronta.⁸Da ofrenda do pecado do meu pobo aliméntanse, e cara á súa iniquidade dirixen os seus desexos. ⁹Como a do pobo, así será a sorte do sacerdote; castigareinos polo seu proceder, e pagareilles segundo as súas obras.¹⁰Comerán, pero non se saciarán; prostituiranse, pero non se multiplicarán, porque deixaron de facer caso a Iahveh.¹¹Para atender á prostitución, o viño e o mosto, que quitan o xuízo. ¹²O meu pobo consulta ao seu ídolo de madeira, e a súa vara infórmaos; porque un espírito de prostitución os descarreirou,e prostituíronse, apartándose do seu Deus.¹³Ofrecen sacrificios sobre as cimas dos montes e queiman incenso sobre os outeiros, debaixo dos carballos, os álamos e os terebintos(SINÓNIMO ESCORNACABRAS OU CORNABUDE), porque a súa sombra é agradable. Por iso, as vosas fillas prostituíronse, e as vosas noras cometen adulterio. ¹⁴Eu non terei conta das vosas fillas cando se prostitúan nin das vosas noras cando cometan adulterio, porque os homes mesmos retíranse con rameiras e ofrecen sacrificios coas rameiras do culto pagán; así o pobo sen entendemento vai á ruína.¹⁵Aínda que ti, Israel, te prostituíras(VER TEMPO DO VERBO), que non se faga culpable Xudá! Tampouco entredes en Guilgal, nin subades a Bet-avén, nin xuredes: Vive Iahveh! ¹⁶Posto que Israel é túzaro como vaquiña indómita, vos pastoreará agora o Señor como a un cordeiro nun campo grande?¹⁷Efraín uniuse aos ídolos; déixao! ¹⁸Acabada a súa borracheira, fíxose rebelión, entregáronse á prostitución; e os seus príncipes aman moito a ignominia. ¹⁹O vento envólveos nas súas ás, e avergoñaranse dos seus sacrificios.

Chapter 5

¹Escoitade isto, sacerdotes, e estade atentos, casa de Israel! Escoitade, casa real! Porque para vós é o xuízo; pois lazo fixestes en Mizpa, e rede estendida sobre o Tabor. ²E os rebeldes profundáronse (AFONDÁRONSE) na perversión; pero eu castigarei (CASTIGAREINOS A TODOS) a todos eles.³Eu coñezo a Efraín, e Israel non se me agocha; porque agora fúcheste a prostituír, Efraín, e contaminouse Israel. ⁴As súas obras non lles permiten volver ao seu Deus, porque hai un espírito de prostitución dentro deles, e non coñecen a Iahveh.⁵Ademais, o orgullo de Israel testifica contra el, Israel e Efraín tropezan na súa iniquidade; tamén Xudá tropezará con eles. ⁶Irán cos seus rabaños e os seus gandos en busca do Señor, pero non o atoparán; porque El retirouse deles. ⁷Obraron perversamente contra o Señor, porque xeraron fillos ilexítimos. Agora devóraos a lúa nova xunto coas súas herdanzas.⁸Tocade o shofar en Guibeá, a trompeta en Ramá. Soade alarma en Bet-avén: alerta, Benxamín! ⁹Efraín será unha desolación no día do castigo; nas tribos de Israel fago saber o que é certo.¹⁰Os príncipes de Xudá son como os que moven os lindes;sobre eles derramarei como auga a miña furia. ¹¹Efraín está oprimido, quebrantado en xuízo, porque insistía en seguir mandato de home.¹²Eu, pois, son como avelaíña para Efraín, e como caruncho para a casa de Xudá. ¹³Cando Efraín viu a súa enfermidadee Xudá a súa ferida, Efraín foi a Asiria e enviou mensaxe ao rei Xareb; pero el non vos poderá curar, nin a ferida sairá de vós.¹⁴Porque Eu serei como león para Efraín, e como cachorro de león para a casa de Xudá. Eu, Eu mesmo, fago presa e voume, levareima e non haberá quen ma quite! ¹⁵Ireime e volverei ao meu lugar até que recoñezan o seu pecado e busquen a miña face;na súa angustia me buscarán con dilixencia.

Chapter 6

¹Vinde, volvamos a Iahveh Pois El nos quebrou pero nos curará; El feriunos, mais vendará a nosa ferida. ²Daranos vida despois de dous días, ao terceiro día levantarémonos e viviremos diante del. ³Coñezámolo pois, esforcémonos por coñecer a Iahveh. A súa saída é tan certa como a aurora, e El virá a nós como a choiva, como a choiva de primavera que rega a terra.⁴Que farei contigo, Efraín? Que farei contigo, Xudá? Porque a túa lealdade é coma nube matinal, XIADA NÉBOA DA MAÑÁ? e como o orballo, que cedo desaparece. ⁵Polo tanto, eu despedaceivos por medio dos profetas, fíxenvos morrer coas palabras da miña boca; os xuízos sobre ti son coma a luz que sae.⁶Porque quero lealdade e non sacrificio e coñecemento de Deus e non holocaustos. ⁷Pero eles, coma Adán, transgrediron o meu pacto; alí traizoáronme.⁸Galaad é cidade de malfeitores, chea pegadas de sangue. ⁹Como bandidos á espreita dun home, É ASI AS BANDAS a banda de sacerdotes que asasinan no camiño a Sicem; cometendo MALDADE EXECRABLE?.¹⁰Na casa de Israel vin cousas horribles: alí prostitúese Efraín, alí contamínase Israel. ¹¹Para ti tamén, oh Xudá, hai preparada unha colleita, cando Eu restaure da catividade ao meu pobo.

Chapter 7

¹Cando eu quería curar a Israel, a iniquidade de Efraín foi descuberta e as maldades de Samaria, porque practican o engano;o ladrón entra, os bandidos rouban polas rúas, ²e eles non consideran no seu corazón que Eu me lembro de toda a súa maldade. Agora os seus feitos arrodéannos, están diante do meu rostro.³Coa súa maldade alegran ao rei, e coas súas mentiras aos príncipes. ⁴Todos eles son adúlteros; son como forno acendido polo forneiro, que deixa de atizar o lume dende que prepara a masa ata que fermenta. ⁵Na festa do noso rei, os príncipes enfermaron polo calor do viño; el estendeu a man aos escarnecedores,⁶pois os seus corazóns son como un forno mentres se achegan á súa emboscada; toda a noite durme a súa ira, pola mañá queima como lapas de lume. ⁷Todos eles están quentes coma un forno, e devoran aos seus gobernantes; todos os seus reis caeron. Non hai entre eles quen me invoque.⁸Efraín mestúrase coas nacións; Efraín é como unha torta que non foi virada. ⁹Estranxeiros devoran a súa forza, e el non o sabe; tamén apareceron cabelos canos, e el non se decata.¹⁰Testifica contra el o orgullo de Israel, pero non volveron a Iahveh o seu Deus, nin o buscaron a pesar de todo isto. ¹¹Efraín é como pomba incauta, sen entendemento; chaman a Exipto, acoden a Asiria.¹²Cando vaian, tenderei sobre eles a miña rede, coma aves do ceo fareinos caer; castigareinos conforme ao anunciado á súa congregación. ¹³Ai deles, pois de min se aleixaron! Sobre eles virá a destrución, porque contra min se rebelaron; Eu os redimiría, pero eles falan mentiras contra min.¹⁴E non claman a min de corazón cando xemen nos seus leitos;xúntanse pola area e o mosto, e afástanse de min. ¹⁵Aínda que Eu os adestrei e fortalecín os seus brazos, traman o mal contra min.¹⁶Vólvense, pero non cara o Alto(ALTÍSIMO), son como un arco enganoso. Os seus príncipes caerán á espada pola insolencia das súas linguas; isto será o seu escarnio na terra de Exipto.

Chapter 8

¹Pon a trompeta na túa boca. Como unha aguia ven o inimigo contra a casa do Señor, porque transgrediron o meu pacto, e rebeláronse contra a miña lei! ²Claman a min: Meu Deus, os de Israel coñecémoste! ³Mais Israel rexeitou o ben, o inimigo vaino perseguir.⁴Eles puxeron reis, pero non elixidos por min; nomearon príncipes, pero sen sabelo eu. Coa súa prata e o seu ouro fixéronse ídolos, para a súa propia destrución. ⁵El rexeitou o teu becerro, Ó Samaría, dicindo: a miña ira acéndese contra eles. Até cando serán incapaces de acadar a purificación?⁶Porque de Israel é este tamén; un autor fixo, e El non é Deus;de certo será feito cachos o becerro de Samaría! ⁷Porque sementan vento, e recollerán tempestades. O trigo non ten espigas, nIn dará gran, e se o dera, tragaríano os estraños.⁸Israel foi devorado; agora están entre as nacións coma vaso no que ninguén se deleita; ⁹porque subiron a Asiria e Efraíncoma asno montés solitario, alugou amantes; ¹⁰mais aínda que aluguen aliados entre as nacións, agora vounos xuntar, e comezarán a debilitarse a causa da carga dun rei poderoso.¹¹Por canto Efraín multiplicou altares para pecar, en altares para pecar se lle converteron. ¹²Aínda que lle escribín as grandezas da miña lei, son considerados como cousa allea. Recibíronas coma as dun estraño.¹³Aínda que inmolen vítimas na miña honra e coman a carne, Iahveh non as aceptará. Lembrarase da súa iniquidade, e castigaraos polos seus pecados: Terán que volver a Exipto. ¹⁴Pois Israel esqueceu o seu Facedor e edificou palacios, e Xudá multiplicou cidades fortificadas; pero Eu vou enviar lume ás súas cidades que consumirá os seus pazos.

Chapter 9

¹Non te alegres, Israel, con gran xúbilo como as nacións, porque te prostituíches, abandonando a teu Deus, E amaches o salario da rameira sobre todas as airas de gran. ²Nin a aira nin o lagar os alimentarán, e o mosto enganaraos.³Non permanecerán na terra do Señor, Iahveh senón que Efraín volverá a Exipto, e en Asiria comerán cousas inmundas. ⁴Non farán libacións de viño a Iahveh nin lle serán gratos os seus sacrificios. O seu pan seralles como pan de loito, todos os que o coman vanse contaminar, porque o seu pan será só para eles, non entrará na casa de Iahveh.⁵Que faredes o día da festa grande e o día da festa de Iahveh? ⁶Pois, se fuxiran por mor da destrución; Exipto recolleraos, Menfis sepultaraos. A ortiga herdará os seus tesouros de prata; e cardos medrarán nas súas tendas.⁷Chegaron os días do castigo, chegaron os días da retribución;que o saiba Israel! O profeta volveuse tolo, o home inspirado desvaría a causa do teu pecado e pola túa moita hostilidade.⁸O vidente de Efraín profetiza sen contar con Deus. É unha trampa de furtivo nos seus camiños e hostilidade na casa do seu Deus. ⁹Corrompeuse profundamente coma nos días de Guibeá; El vaise lembrar da súa iniquidade, castigará os seus pecados.¹⁰Como uvas no deserto atopei a Israel; como as primicias da figueira na súa primeira colleita vin a vosos pais. Pero foron a Baal-peor e consagráronse á vergoña, e fixéronse tan abominables como o que amaban.¹¹Como unha ave voará a gloria de Efraín: non haberá nacemento, nin embarazo, nin concepción. ¹²Aínda que críen aos seus fillos, voullos quitar no medio dos homes. Ai deles cando deles me aparte!¹³Efraín, segundo Eu vin, é coma Tiro, plantado nunha fermosa pradeira; pero Efraín entregará os seus fillos ao verdugo. ¹⁴Dálles, oh Iahveh, que lles darás? Dálles matriz que aborte e peitos secos.¹⁵Toda a súa maldade está en Xilgal; alí, pois, aborrecinos. Pola maldade dos seus feitos expulsareinos da miña casa, non os amarei máis; todos os seus príncipes son rebeldes.¹⁶Efraín está ferido, a súa raíz está seca E non da froito.Aínda que pairan, ¿? FAREI MORRER o froito do seu ventre. ¹⁷O meu Deus vainos descartar porque non o escoitaron, e andarán errantes entre as nacións.

Chapter 10

¹Israel é un viñedo frondoso, pero da froito para si mesmo; segundo a abundancia do seu froito, así multiplicaba os altares; canto máis rica era a súa terra, máis fermosos facían os seus piares sagrados. ²O seu corazón é infiel; agora serán atopados culpables; o Señor derribará os seus altares e destruirá os seus piares sagrados.³De certo agora dirán: non temos rei, non temos temor a Iahveh. E o rei, que faría por nós? ⁴Falan palabras baleiras, fan pactos con xuramentos vans, e o xuízo brotará como herbas velenosas nos regos do campo.⁵Polo becerro de Bet-avén temerán os habitantes de Samaria. En verdade, por el fará loito o seu pobo, e os seus sacerdotes idólatras lamentaranse por el, porque a súa gloria foi levada en cativerio. ⁶Tamén o becerro será levado a Asiria como tributo ao gran reI; Efraín cubrirase de vergoña, e Israel avergoñarase do seu plan.⁷Samaria será destruída co seu rei, como unha estilla (ESCUMA?) sobre a superficie das augas. ⁸Tamén serán destruídos os lugares altos de Avén, o pecado de Israel; espiños(CARDOS) e silveiras medrarán sobre os seus altares. Entón dirán aos montes: cubrídevos!, e aos outeiros: caede sobre nós!⁹Dende os días de Guibeá pecastes, oh Israel; alí quedaron! Enfrontáronse a min non vos alcanzará en Guibeá a batalla contra os fillos da iniquidade?¹⁰Cando eu o desexe, castigareivos; contra os malvados vin para castigalos, os pobos xuntaranse contra eles cando sexan aprisionados pola súa dobre culpa. ¹¹Efraín é unha xovenca domesticada que lle gusta trillar, pero eu pasarei un xugo sobre a súa fermosa cerviz; poñerei xugo a Efraín, arará Xudá, rastrará Xacob por si mesmo.¹²Sementade para vós segundo a xustiza, segade conforme á misericordia; rompede o barbeito, porque é tempo de buscar a Iahveh ata que veña e faga chover xustiza sobre vós! ¹³Arastes iniquidade, segaredes inxustiza, e habedes comer froito de mentira. Porque confiastes no voso camiño, na multitude dos vosos guerreiros,¹⁴levantarase un tumulto contra o teu pobo, e todas as túas fortalezas serán destruídas, como Salmán destruíu a Bet-arbel o día da batalla, cando as nais foron despedazadas cos seus fillos. ¹⁵Así vos será feito en Betel a causa da vosa gran maldade.Ao amencer, o rei de Israel será totalmente destruído.

Chapter 11

¹Cando Israel era neno, Eu ameino, e de Exipto chamei ao meu fillo. ²Canto máis os chamaba, tanto máis se afastaban deles;seguían sacrificando aos Baales e queimando incenso aos ídolos.³Porén, eu ensineille a Efraín a camiñar, e cargueino no colo;pero eles non comprendían que Eu os estaba a curar. ⁴Con cordas humanas atraínos, con lazos de amor, e fun para eles como quen levanta o xugo das queixadas; dobreime alimentándoos con tenrura.⁵Non volverán á terra de Exipto, mais Asiria será o seu rei, porque rexeitaron volverse a min. ⁶A espada volverase contra as súas cidades, destruirá os seus peches e os consumirá por mor das súas intrigas. ⁷Pois o meu pobo segue sendo infiel contra min; aínda que o chaman para que se volva ao Altísimo, ninguén o exalta.⁸Como serei quen de abandonarte, Efraín? Como serei quen de entregarte, Israel? Abandonareite coma a Adma? Tratareite coma a Zeboim? O meu corazón amolece dentro de min, toda a miña compaixón está acendida. ⁹Non executarei a carraxe da miña ira; non volverei destruír a Efraín. Pois eu son Deus e non home, o Santo en medio de ti, e non virei con furor.¹⁰En pos de Iahveh camiñarán, El ruxirá coma un león;De certo ruxirá, e os seus fillos virán estarrecidos dende o occidente. ¹¹De Exipto virán tremendo como paxaros, e da terra de Asiria coma pombas, e eu establecereinos nas súas casas —declara o Señor.¹²Efraín arrodéame de mentiras, e de engano a casa de Israel; Xudá aínda está lonxe de Deus, e do Santo, quen é fiel.

Chapter 12

¹Efraín aliméntase do vento, e persegue sen cesar o vento do leste. Multiplica a mentira e a violencia; tamén fan pacto con Asiria, e levan o aceite vai para Exipto. ²Iahveh tamén ten unha loita con Xudá, e castigará a Xacob conforme aos seus camiños; e segundo ás súas obras, pagaralle.³No ventre colleu a seu irmán polo calcaño, e na súa madurez loitou con Deus. ⁴Si, loitou co anxo e prevaleceu, chorou e pediulle axuda; atopouno en Betel, e alí El falou connosco,⁵si, Iahveh, o Deus dos exércitos, Iahveh é o seu nome. ⁶E ti, volve a Deus, practica a misericordia e a xustiza, e agarda sempre ao teu Deus.⁷Balanza enganosa ten Canaán na súa man; gústalle oprimir. ⁸E Efraín dixo: Sen dúbida fíxenme rico, adquirín riquezas para min; pero non lle acadarán os seus esforzos para borrar o pecado que cometeu.⁹Mais eu fun para ti Iahveh teu Deus dende a terra de Exipto; de novo farei que habites en tendas, como nos días da festa sinalada. ¹⁰Tamén lles falei aos profetas e multipliquei as visións; e por medio dos profetas falei en parábolas.¹¹Hai iniquidade en Galaad? Sen dúbida son indignos. En Xilgal sacrifican bois, si, os seus altares son como pías de pedra nos regos do campo. ¹²Mais Xacob fuxiu á terra de Aram, e Israel serviu por unha muller, e por unha muller coidou rabaños.¹³Por un profeta Iahveh fixo subir a Israel de Exipto, e por un profeta foi gardado. ¹⁴Efraín alporizouno amargamente; polo tanto o seu Señor deixará sobre el a súa culpa de sangue, e devolveralle o seu oprobio.(A SÚA DESHONRA)

Chapter 13

¹Cando Efraín falaba, reinaba o medo; tíñase exaltado a si mesmo en Israel, pero por causa de Baal pecou e morreu. ²E agora continúan pecando: fanse imaxes fundidas, ídolos, con prata de acordo coa súa pericia, todo iso obra de artífices. Diríxense a eles, sacrifícanlles seres humanos e bican aos becerros.³Por tanto, serán como néboa da mañá, e como orballo que axiña desaparece, como palla aventada da eira, e como fume de cheminea.⁴Mais dende a terra de Exipto Eu son Iahveh teu Deus. Non recoñecerás a outros deuses fóra de min, pois non hai máis salvador que Eu. ⁵Coidei de ti no deserto, en terra moi seca. ⁶Pero cando comían os seus pastos, saciáronse, e ao estar saciados, ensoberbecéuselles o corazón; por tanto, esquecéronse de min.⁷Serei, pois, para eles como león; como leopardo preto do camiño estarei á espreita. ⁸Como osa privada dos seus cachorros, enfrontareinos e desgarrareilles o peito, e alí devorareinos coma leoa, como os esgazaría unha besta salvaxe.⁹A túa destrución virá, oh Israel, porque te rebelaches a min, o teu axudador. ¹⁰Onde está agora o teu rei para que te salve en todas as túas cidades? E os teus xuíces aos que pediches:Dáme un rei e príncipes? ¹¹Deixeiche rei na miña ira, e quiteino de ti na miña furia.¹²Atada está a iniquidade de Efraín, ben gardado o seu pecado. ¹³Dores de parto veñen sobre el; non é un fillo sensato,porque non se colocou a tempo na apertura do ventre.¹⁴Liberareinos do poder do Seol? Redimireinos da morte? Onde están os teus espiños(ORIX. PESTILENCIA), oh morte? Onde está, o teu aguillón(ORIX MORTANDADE), Seol?A compaixón estará agochada da miña vista.¹⁵Aínda que el floreza entre os xuncais, virá o solano, coma sopro de Iahveh que sobe do deserto, e secará a súa fontee esgotarase o seu manantial; despoxará o seu tesouro de todos os obxectos preciosos.¹⁶Samaria será considerada culpable, porque se rebelou contra o seu Deus. E Caerán á espada; os seus fillos serán esnaquizadose abertas as barrigas das súas mulleres preñadas.

Chapter 14

¹Volve, oh Israel, ao Señor, Iahveh o teu Deus, pois tropezaches caíches por causa da túa iniquidade. ²Procurádevos palabras e volvédevos ao Señor. Dicídelle: quita toda iniquidade, e acéptanos benevolamente, para que poidamos presentar o froito dos nosos beizos.³Asiria non nos salvará, xa non montaremos de a cabalo, e nunca máis diremos: "o noso Deus" ao traballo das nosas mans,pois en ti o orfo atopa misericordia.⁴Eu curarei a súa apostasía, e amareinos xenerosamente,pois a miña ira afastouse deles. ⁵Serei como orballo para Israel;florecerá como lirio, e arraigará as súas raíces coma os cedros do Líbano. ⁶Brotarán os seus brotes, e o seu esplendor será coma o da oliveira, e a súa fragancia coma a dos cedros do Líbano.⁷Os que moran á súa sombra, cultivarán de novo o trigo e florecerán como a vide. A súa fama será coma a do viño do Líbano. ⁸Efraín dirá: que teño eu que ver aínda cos ídolos? Eu escoitarei e velarei por El. Dirás: Eu son coma un frondoso ciprés; sempre verde; de min sae o teu froito.⁹Quen é O sabio que comprende estas cousas? E o intelixente para que as coñeza? Porque rectos son os camiños de Iahveh e os xustos han camiñar por eles; pero os transgresores tropezarán neles.

Joel

Chapter 1

¹Palabra de IaHVeH veu a Xoel, fillo de Petuel.

²Escoitade isto, anciáns, e prestade oído, todos os habitantes da terra. Aconteceu algo así nos vosos días, o nos días dos vosos pais?

³Contádello aos vosos fillos, e os vosos fillos aos seus fillos, e os seus fillos á seguinte xeración.⁴O que deixou a eiruga, comeuno a lagosta; o que deixou a lagosta, comeuno o pulgón; e o que deixou o pulgón, comeuno o saltón.⁵Espertade, borrachos é chorade, e xemede todos os que bebedes viño, por mor do viño doce que vos é quitado da boca. ⁶Porque unha nación subiu contra a miña terra, poderosa e innumerable, os seus dentes son dentes de león, e ten cabeiros de leona.

⁷Fixo da miña vide unha desolación, e achas da miña figueira.

Descortizounas e derrubounas; os seus pámpanos volvéronse brancos.

⁸Laméntate como virxe cinguida de cilicio polo esposo da súa xuventude.

⁹Foron cortadas a ofrenda do cereal e a libación da casa de IaHVeH. Están de loito os sacerdotes, os ministros de IaHVeH.

¹⁰Os campos estás devastado, a terra está de loito, porque o gran está arruinado, o viño seca, e pérdese o aceite virxe.¹¹Avergoñádevos, labregos, xemede, viticultores, polo trigo e a cebada, porque perdeuse a colleita do campo.

¹²As vides sécanse, e múrchanse as figueiras, tamén os granados, as palmeiras e as maceiras, todas as árbores do campo murchan. Certamente seca a ledicia dos fillos dos homes.¹³Cinguídevos de cilicio, e lamentádevos, sacerdotes; xemede, ministros do altar. Vinde, pasade a noite cinguidos de cilicio, ministros do meu Deus, porque sen ofrenda de cereal e sen libación quedou a casa do voso Deus.

¹⁴Promulgade xaxún, convocade asemblea; congregade aos anciáns e a todos os habitantes da terra na casa de IaHVeH o voso Deus, e clamade a IaHVeH.¹⁵Ai de ese día! Porque está cerca o día de IaHVeH, e virá como destrución do Todopoderoso.

¹⁶Non se suprimiu o alimento de diante dos nosos ollos e a ledicia e o xúbilo da casa do noso Deus?

¹⁷As sementes secaron baixo os terróns; os almacéns foron asolados, os celeiros derribados porque secou o gran.¹⁸Como muxe o gando! Andan folgando os rabaños das vacas porque non hai pasto para elas; ata os rabaños de ovellas sofren.

¹⁹A ti clamo, oh IaHVeH, porque o lume devorou os pastos do deserto, e a chama consumiu todas as árbores do campo. ²⁰Aínda as bestas do campo berran por ti, porque secaron os arroios da auga, e o lume devorou os pastos do deserto.

Chapter 2

¹Tocade trompeta en Sión, e sonade alarma no meu santo monte.

Treman todos os habitantes da terra, porque vén o día de IaHVeH, porque está preto,

²día de tebras e penumbra, día nubrado e de densa escuridade.

Como o amencer sobre os montes, esténdese un pobo grande e poderoso; nunca houbo nada igual, nin o haberá mais adiante por anos de moitas xeracións.

³Diante del consome o lume, e detrás del abrasa a chama. Como o horto do Edén é a terra diante del; e detrás del, un deserto desolado, e del nada escapa.⁴⁵Como aspecto de cabalos é o seu aspecto, e como corceis de guerra, así corren. Como estrondo de carros saltan sobre as cumes dos montes, como o crepitar da chama do lume que consome a herba seca, como pobo poderoso preparado para a batalla.⁶Diante del tremerán os pobos, palidecerán todos os rostros. ⁷Correránn como valentes, como soldados escalaránn a muralla; cada un irá polo seu camiño, e non se desviarán das súas sendas.⁸Non se apertarán un contra outro, cada un irá polo seu camiño; e cando irrompen polas defensas, non rompen as filas. ⁹Lanzaránse sobre a cidade, correrán pola muralla, subirán ás casas, entrarán polas fiestras como ladróns.¹⁰A terra tremerá ante eles, conmoveranse os ceos, o sol e a lúa escureceranse, e as estrelas perderán o seu brillo.

¹¹IaHVeH ordenará diante do seu exército, porque o seu campamento é inmenso, pois poderoso é o que executa a súa palabra. Grande e temible é en verdade o día de IaHVeH, e quen poderá soportalo?¹²Aínda agora- declara IaHVeH- volvede a min de todo corazón, con xaxún, choros e lamentos.

¹³Rachade o voso corazón e non as vosas roupas, volvede agora a IaHVeH o voso Deus, porque é compasivo e clemente, lento para a ira, abundante en misericordia, y arrepíntese de inflixir o mal.¹⁴Quen sabe se volverá e terá misericordia, e deixará tras si bendición, e dicir, ofrenda de cereal e libación para IaHVeH o voso Deus?¹⁵Tocade trompeta en Sión, promulgade xaxún, convocade asemblea, ¹⁶reunide o pobo, santificade a asemblea, reunide os anciáns, reunide os pequenos e os nenos de peito.

Salga o noivo do seu dormitorio e a noiva do seu cuarto.

¹⁷Entre o pórtico e o altar, choren os sacerdotes, ministros de IaHVeH, e digan: Perdoa, oh IaHVeH, o teu pobo, e non teñas vergoña da túa herdade, á burla entre as naciónsPor que dirán entre os pobos: Onde está o teus Deus?¹⁸Entón IaHVeH encherase de celo pola súa terra, e terá misericordia do seu pobo. ¹⁹IaHVeH responderá, e dirá o seu pobo: Velaquí, vouvos enviar gran, mosto e aceite, e satisfareivos con iso, e nunca mais vos entregarei a desonhra entre as nacións.²⁰Afastarei de vos o exército do norte e botareino a unha terra seca e desolada, a súa vangarda cara o mar oriental, e a súa retagarda cara o mar occidental. E o seu fedor subirá e aumentará a o seu fedor, porque fixo cousas terribles.²¹Non temas, oh terra, gózate e alégrate, porque IaHVeH fará grandes cousas.

²²Non temades, bestas do campo, porque os pastos do deserto reverdecerán, porque a árbore dará o seu froito, a figueira e a vide producirán en abundancia.

²³Fillos de Sión, desfrutade e alegrádevos en IaHVeH o voso Deus, porque vos deu a chuvia temperá para a vosa vindicación, e fixo descender para vos a chuvia, a chuvia temperá e a tardía como o principio.²⁴E as eras encheranse de gran, e as vasillas desbordarán de mosto e de aceite virxe.

²⁵Entón compensareivos polos anos que comeu a lagosta, o pulgón, o saltón e a eiruga, o meu grande exército, que enviei contra vos.²⁶Teredes moito que comer e saciareivos, e loaredes o nome de IaHVeH o voso Deus, que obrou marabillosamente con vos; e nunca xamais será avergoñado o meu pobo.

²⁷E saberedes que no medio de Israel estou eu, e que eu son IaHVeH o voso Deus e non hai outro; nunca xamais será avergoñado o meu pobo.²⁸E acontecerá que despois disto, derramarei o meu Espírito sobre toda carne; e os vosos fillos e as vosas fillas profetizarán, os vosos anciáns soñarán soños, os vosos mozos terán visións.

²⁹E aínda sobre os criados e criadas derramarei o me Espírito naqueles días.³⁰E farei marabillas no ceo e na terra: sangue, lume e columnas de fume

³¹O sol converterase en tebras, e a lúa en sangue, antes de que chegue o día de IaHVeH, grande e terrible.³²E acontecerá que todo aquel que invoque o nome de IaHVeH será salvo, porque no monte de Sión e en Xerusalén haberá salvación como dixo IaHVeH, e entre os sobreviventes estarán os que IaHVeH chame.

Chapter 3

¹Porque naqueles días e naquel tempo, cando eu restaure o benestar de Xudá e Xerusalén, ²xuntarei a todas as nacións, e baixarán ao val de Iosafat.

E alí entrarei en xuízo contra elas polo meu pobo e da miña herdanza, Israel, a quen espallaron entre as nacións e repartiron a miña terra.

³Tamén botaron sortes polo meu pobo, cambiaron un neno por una rameira e venderon unha nena por viño para que puidesen beber.⁴Ademais, que tedes que ver comigo, Tiro, Sidón e todas as rexións de Filistea? Queredes vingarvos de min? Se vos vingades de min deste xeito, axiña volverei a vosa vinganza sobre a vosa cabeza.

⁵Porque levastes a miña prata e o meu ouro, e levastes os meus valiosos tesouros aos vosos templos.

⁶E vendestes os fillos de Xudá e de Xerusalén aos gregos para afastalos do seu territorio.⁷Velaquí levantareinos do lugar onde os vendestes, e devolverei a vosa vinganza sobre a vosa cabeza.

⁸Tamén venderei os teus fillos e as túas fillas aos fillos de Xudá e eles venderanos aos sabeos, a unha nación afastada porque así o dixo IaVHeH.⁹Proclamade isto entre as nacións: preparádevos para a guerra, espertade aos valentes; achéguense, suban todos os soldados.

¹⁰Forxade espadas da vosas reixas de arado e lanzas das vosas podadeiras; diga o débil: Forte son.¹¹Apresurádevos e vide, todas as nacións do teu derredor e reunídevos alí. Fai descender, oh IaVHeH, os teus valentes¹²Esperten e érganse as nacións ao val de Iosafat, porque alí sentarei a xulgar a todas as nacións ao derredor.

¹³Metede a fouce, que a colleita xa está madura, vide, pisade, que o lagar xa está cheo; os cántaros desbordan, porque a súa maldade é grande.¹⁴Multitudes, multitudes no val da decisión porque preto está o día de IaVHeH no val da decisión.

¹⁵O sol e a lúa escurecen e as estrelas perden o seu brillo.¹⁶IaVHeH ruxe dende Sión, e dende Xerusalén dá a súa voz, e tremen os ceos e a terra. Pero IaVHeH é refuxio para o seu pobo e fortaleza para os fillos de Israel.

¹⁷Entón saberedes que eu son IaVHeH o voso Deus, que vivo en Sión, o meu monte santo. E Xerusalén será santa, e os estranxeiros non pasarán mais por ela.¹⁸E ocorrerá naquel día que os montes destilarán viño doce, os outeiros manarán leite, e as augas correrán por todos os regatos de Xudá, brotará un manancial da casa de IaVHeH e regará o val de Sitim.

¹⁹Exipto será unha desolación, e Edon será un deserto desolado, pola violencia ocorrida aso fillos de Xudá, en cuxa terra derramouse sangue inocente.²⁰Pero Xudá será habitada para sempre e Xerusalén por todas as xeracións.

²¹E vingarei o seu sangue, que aínda non vinguei porque IaVHeH habita en Sión.

Amos

Chapter 1

¹Palabra de Amós, que foi un dos pastores de Tecoa, sobre o que viu en visión acerca de Israel en días de Uzías, rei de Xudá, e en días de Xeroboam, fillo de Ioás, rei de Israel, dous anos antes do terremoto. ²El dixo: Iahveh roxe desde Sion, e desde Xerusalém dá a súa voz; os pasteiros dos pastores están de dó e sécase o cumio do Carmelo.³Así di Iahveh: Por tres transgresións de Damasco, e por catro, non revogarei o seu castigo, porque esmagaron a Galaad con mallas de ferro. ⁴Por iso mandarei fogo sobre a casa de Hazael, e devorará os pazos de Benadad.⁵Tamén romperei o ferrollo de Damasco, esterminarei o habitante do val de Avén e ao que empuña o cetro desde Bet-edén, e o pobo de Aram será desterrado a Kir- di Iahveh.⁶Así di Iahveh: Por tres transgresións de Gaza, e por catro, non revogarei o seu castigo, por ter deportado un pobo enteiro para entregarllo a Edom. ⁷Mandarei, pois, fogo sobre a muralla de Gaza e devorará os seus pazos.⁸Tamén exterminarei ao habitante de Asdod e ao que empuña o cetro de Ascalón; desatarei o meu poder sobre Ecrón, e o resto dos filisteos perecerá, di Iahveh Eloim.⁹Así di Iahveh: Por tres transgresións de Tiro, e por catro, non revogarei o seu castigo, por ter entregado cativo un pobo enteiro a Edom sen lembrar o pacto de irmáns. ¹⁰Mandarei, pois, fogo sobre a muralla de Tiro e devorará a súa fortaleza.¹¹Así di Iahveh: Por tres transgresións de Edom, e por catro, non revogarei o seu castigo, porque con espada perseguiu ao seu irmán e suprimiu a súa compaixón; a súa ira continuou a esmagar e mantivo a súa furia para sempre. ¹²Por iso enviarei fogo sobre Temán, que consumirá os pazos de Bosra.¹³Así di Iahveh: Por tres transgresións dos fillos de Amón, e por catro, non revogarei o seu castigo, porque abriron os ventres das mulleres embarazadas de Galaad para ensanchar as súas fronteiras.¹⁴Prenderei, pois, lume na muralla de Rabá e consumirá os seus pazos con berros de guerra no día da batalla, con tempestade no día da tormenta; ¹⁵o seu rei irá ao desterro, el e os seus príncipes con el -- di Iahveh.

Chapter 2

¹Así di Iahveh: Por tres transgresións de Moab, e por catro, non revogarei o seu castigo, porque queimou os ósos do rei de Edom ata calcinalos.²Enviarei pois, fogo sobre Moab, que consumirá os pazos de Queriot, e Moab morrerá no tumulto, con berros de guerra e son de trompeta. ³Tamén destruirei o seu xuíz e matarei a todos os seus príncipes xuntamente con el- di Iahveh.⁴Así di Iahveh: Por tres transgresións de Xudá, e por catro, non revogarei o seu castigo, porque desbotaron a lei de Iahveh e non gardaron os seus estatutos; tamén as súas mentiras fixéronlles errar, tras as cales andaron os seus pais. ⁵Enviarei, pois, fogo sobre C¡Xudá, e consumirá os pazos de Xerusalém.⁶Así di Iahveh: Por tres transgresións de Israel, e por catro, non revogarei o seu castigo, porque venden ao xusto por diñeiro e ao necesitado por un par de sandalias.⁷Os que esmagan no pó da terra a cabeza dos desvalidos, tamén torcen o camiño dos humildes. Un home e o seu pai déitanse coa mesma moza profanando o meu santo nome. ⁸Déitanse sobre roupas empeñadas xunto a calquera altar, e beben o viño dos que foron multados na casa do seu Deus.⁹Eu destruín diante deles ao amorreo cuxa altura era como a altura dos cedros e era forte como as aciñeiras; destruín o seu froito por arriba e a súa raíz por abaixo. ¹⁰E a vós, saqueivos da terra de Exipto e guieivos polo deserto durante corenta anos para que tomarades posesión da terra dos amorreos.¹¹E levantei profetas de entre os vosos fillos e nazareos de entre os vosos mozos. Non é así, fillos de Israel?-- di Iahveh. ¹²Mais vós fixestes beber viño aos nazareos e ordenastes aos profetas dicindo: Non profeticedes.¹³Velaquí, eu esmagareivos coma un carro cheo de monllos. ¹⁴E o home rápido errará na súa fuga e o forte non reforzará o seu poder, nin o valente salvará a súa vida.¹⁵O arqueiro non resistirá, o corredor non escapará, nin o que monta a cabalo salvará a súa vida. ¹⁶E mesmo o máis intrépido dos valentes fuxirá espido ese día-- di Iahveh.

Chapter 3

¹Oíde esta palabra que Iahveh falou contra vós, fillos de Israel, contra toda a familia que fixo subir da terra de Exipto, dicindo: ²Só a vós escollín de todas as familias da terra; por iso castigareivos por todas as vosas iniquidades.³Andan dous homes xuntos se non se puxeron de acordo? ⁴Ruxe o león na selva sen ter presa? Rosma un leonciño desde a súa guarida sen ter apañado algo?⁵Cae unha ave nunha trampa no chan se non hai carnada nela? Levántase a trampa do chan se non ten atrapado algo? ⁶Se toca a trompeta na cidade, non tremerá o pobo? Se ocorre unha calamidade na cidade, non a provocou Iahveh?⁷En verdade Adonai non fai nada sen revelar o seu segredo aos seus servos os profetas. ⁸Ruxiu un león, quen non temerá? Falou Adonai, quen non profetizará?⁹Proclamade nos pazos de Asdod e nos pazos da terra de Exipto, e decide: reunídevos nos montes de Samaria e mirade os grandes tumultos dentro dela e a opresión no seu medio. ¹⁰Non saben facer o recto-- declara Iahveh-- os que acumulan violencia e destrución nos seus pazos.¹¹Por tanto, así di Iahveh: Un inimigo, rodeando a terra, destruirá o teu poder e os teus pazos serán saqueados. ¹²Así di Iahveh: como o pastor rescata da boca do león dúas patas ou un anaco de orella, así serán rescatados os fillos de Israel que moran en Samaria, na esquina dunha cama, e no damasco dun sofá.¹³Oíde e testificade contra a casa de Jacob-- declara Iahveh, o Deus dos exércitos. ¹⁴Porque o día que eu castigue as transgresións de Israel, castigarei tamén os altares de Betel; os cornos do altar serán cortados e caerán ao chan.¹⁵Derrubarei a casa de inverno xunto coa casa de verán; tamén perecerán as casas de almafí, e moitas casas serán destruídas - declara Iahveh.

Chapter 4

¹Oíde estas palabras, vacas de Basán, vós que estades no monte de Samaria, que oprimides aos pobres, que quebrantades aos necesitados, e dicides aos vosos maridos: "Traede agora, para que bebamos". ²O Señor Iahveh xurou pola súa santidade: "Velaquí, veñen sobre vós días nos que vos levarán con garfios, e ao voso remanente con anzois".³Sairedes polas brechas, unha trala outra, e seredes expulsadas ao Harmón-- declara Iahveh.⁴Entrade en Betel e pecade, multiplicade en Gilgad as transgresións; traede os vosos sacrificios cada mañá, os vosos décimos cada tres días. ⁵Ofrecede tamén pan levedado como ofrenda de gratitude e proclamade ofrendas voluntarias, dádeas a coñecer, xa que así vos peta, fillos de Israel - declara o Señor Iahveh.⁶Eu tamén vos deixei dentes limpos en todas as vosas cidades, e deixei faltar o pan en todos os vosos lugares; pero vós non vos volvestes a min - declara Iahaveh. ⁷E ademais retín de vós a chuvia cando aínda faltaban tres meses para a colleita, fixen chover sobre unha cidade e sobre outra non; nunha parte chovía, e onde non chovía secou.⁸Así que de dúas ou tres cidades marchaban cambaleando a outra cidade para beber auga, e non se saciaban; pero non volvestes a min --declara Iahveh. ⁹Ferinvos con vento abrasador e tizón; e a eiruga devorou as vosas hortas e viñas, as vosas figueiras e oliveiras; pero non volvestes a min, declara Iahveh.¹⁰Enviei unha praga contra vós, como a praga de Exipto, matei os vosos mozos a espada, xunto cos vosos cabalos capturados, e fixen subir ata os vosos narices o fedor do voso campamento; pero non vos volvestes a min-- declara Iahveh. ¹¹Destruínvos como Deus destruíu Sodoma e Gomorra, e fostes como tizón arrincado da fogueira; pero non volvestes a min - declara Iahveh.¹²Por tanto, así farei contigo, Israel; e porque che hei de facer isto, prepárate para atoparte co teu Deus , ó Israel. ¹³Pois velaquí o que forma os montes, crea o vento e declara ao home cales son os seus pensamentos, o que da alba fai tebras e camiña sobre as alturas da terra: Iahveh, Deus dos exércitos, é o seu nome.

Chapter 5

¹Ouvide esta palabra que eu pronuncio como lamentación sobre vós, casa de Israel. ²A virxe de Isarel caeu, non se levantará máis; abandonada xace na súa terra, non hai quen a levante.³Porque así di o Señor Iahveh: "A cidade que sae con mil, quedará con cen; e a que sae con cen, quedará con dez, na casa de Israel.⁴Porque así di Iahveh á casa de Israel: Buscádeme e viviredes. ⁵Pero non busquedes a Betel, nin vaiades a Gilgal, nin pasedes a Beerseba; porque con toda verdade Gilgal será levada cativa, e Betel caerá en desgraza.⁶Buscade a Iahveh e viviredes, non sexa que El saia como lume, ó casa de Xosé, e consuma a Betel sen que haxa quen o apague; ⁷e consuma aos que converten o xuízo en asente e botan por terra a xustiza.⁸Quen fixo as Pléiades e o Orión, muda as densas tebras en albor e escurece o día en noite; quen chama as augas do mar e as derrama sobre a face da terra: Iahveh é o seu nome. ⁹El é quen desata destrución sobre os fortes e fai que a ruína veña sobre a fortaleza.¹⁰Eles odian na porta ao que reprende, e aborrecen ao que fala con integridade. ¹¹Xa que impoñedes fortes impostos ao pobre e lle esixides tributos de gran, non habitaredes nas casas de pedra labrada que edificastes; plantastes viñas escollidas pero non beberedes o seu viño.¹²Pois eu sei que son moitas as vosas transgresións e graves son os vosos pecados: oprimides ao xusto, aceptades suborno, e rexeitades aos pobres na porta. ¹³Polo tanto, o prudente cala nese tempo, porque é un tempo malo.¹⁴Buscade o bo e non o malo para que vivades; e Iahveh, Deus dos exércitos, estará convosco, tal e como dixestes. ¹⁵Rexeitade o mal, amade o ben, e establecede a xustiza na porta. Quizais Iahveh, Deus dos exércitos, sexa misericordioso co remanente de Xosé.¹⁶Por tanto, así di Iahveh, Adonai Deus dos exércitos: En todas as prazas hai pranto, e en todas as rúas din: Ai! Ai! Chaman a dó ao labrego, e a lamentación aos que saben carpir. ¹⁷En todas as viñas haberá pranto porque pasarei polo medio de ti - di Iahveh.¹⁸Ai dos que devecen polo día de Iahveh! De que vos servirá o día de Iahveh? Será tebras e non luz; ¹⁹como cando un home foxe dun león, e se atopa cun oso, ou vai para a casa, apoia a man na parede, e unha serpe o morde. ²⁰Non será tebras o día de Iahveh e non luz, escuridade e non resplandor?²¹Aborrezo e detesto as vosas festas, non me agradan as vosas asembleas solemnes. ²²Aínda que me ofrezades holocaustos e as vosas ofrendas de gran, non os aceptarei; nin mirarei as ofrendas de paz de vosos animais cebados.²³Afasta de min o ruído dos teus cantos, pois non escoitarei nin a música das túas arpas. ²⁴Pero corra o xuízo como as augas e a xustiza como regato inesgotable.²⁵Acaso ofrecestes sacrificios e ofrendas de cereal no deserto durante corenta anos, casa de Isarel? ²⁶Mais ben levastes a Sicut, o voso rey, e a Quiyún, os vosos ídolos, a estrela dos vosos deuses que fixestes para vós.²⁷Eu fareivos, pois, deportar máis alá de Damasco-- di Iahveh, cuxo nome é Deus dos exércitos.

Chapter 6

¹Ai daqueles que viven tranquilos en SIón, daqueles que se senten seguros no monte de Samaria, os notables das principais nacións, aos que acode a casa de Israel. ²Pasade a Calne e mirade, e de alí ide a Hamat a grande, descendede logo a Gat dos filisteos. Sodes vós mellores que estes reinos, ou é o seu territorio maior que o voso?³Afastades o día de calamidade e achegades o trono de violencia? ⁴Os que se deitan en camas de marfil, os que se deitan sobre os seus leitos, comen cordeiros do rabaño e xatos do medio da corte.⁵Os que improvisan ao son da arpa e, como David, compuxeron cantos para si; ⁶que beben viño en cuncos do altar e se unxen cos óleos máis finos, pero non se lamentan pola ruína de Xosé.⁷Por iso agora eles irán ao exilio á fronte dos desterrados; e os banquetes dos disolutos rematarán. ⁸Xurou o Señor Iahveh por si mesmo, declarou Adonai, Deus dos exércitos: aborrezo a arrogancia de Xacob, e detesto os seus palacios; por tanto entregaréi a cidade e todo o que hai nela.⁹E acontecerá que se dez homes quedan nunha mesma casa, morrerán. ¹⁰Entón o seu tío ou o seu incinerador, despois de retirar os corpos da casa , dirá a quen está ao fondo da casa: "Está alguén máis contigo?", e este responderá: Ninguén. Entón aquel dirá: "Cala, porque non se debe mencionar o nome de Iahveh".¹¹Porque velaquí, Iahveh ordenará que a casa grande sexa reducida a cascotes e que a casa pequena sexa feita anacos.¹²Corren os cabalos pola pena? Árase nela con bois? Porque vós convertestes o dereito en veleno, e o froito de xustiza en amargura. ¹³Vós que vos alegrades por Lo-debar, que dicides: "Non tomamos para nós Carnáyim coa nosa propia forza?"¹⁴Pois velaquí, levantarei contra vós , ó casa de Israel -- declara Iahveh, Deus dos exércitos-- unha nación que vos aflixirá desde a entrada de Hamar ata o regato do Arabá.

Chapter 7

¹Isto é o que o Señor Iahveh me mostrou: Velaquí que El formou enxame de saltóns cando comezaba a brotar a colleita de primavera. E velaquí, a colleita de primavera era despois da sega do rei. ²E sucedeu que cando terminaran de devorar a herba da terra, eu dixen: Señor Iahveh, rógoche que me perdoes, como poderá resistir Iacob se é tan pequeno? ³Apiadouse Iahveh disto: Non sucederá-- dixo Iahveh.⁴Isto é o que o Señor Iahveh me mostrou: Velaquí o Señor Iahveh chamaba para xulgalos con fogo, e consumiu o gran abismo e comezou a consumir o campo. ⁵Entón dixen: Señor Iahveh, para, rógoche. Como poderá resistir Iacob se é tan pequeno? ⁶Tivo piedade Iahveh disto: Isto tampouco sucederá-- dixo o Señor Iahveh.⁷Isto é o que El me mostrou: Velaquí, Adonai estaba xunto a un muro feito de chumbo e tiña na súa man unha chumbada. ⁸E díxome Iahveh: "Que ves Amós?" E eu respondín: Unha chumbada. Entón dixo Iahveh: Velaquí, poñerei unha chumbada no medio do meu pobo Israel. Xa non volverei deixalos sen castigo.⁹Os lugares altos de Isaac serán asolados e os santuarios de Israel destruídos; e eu levantareime con espada contra a casa de Xeroboam.¹⁰Entón Amasías , sacerdote de Betel, enviou palabra de Xeroboam, rei de Israel, dicindo: Amós conspira contra ti no medio da casa de Israel; a terra xa non pode soportar tódalas súas palabras. ¹¹Porque así di Amós: Xeroboam morrerá a espada en verdade Israel sairá da súa terra en catividade.¹²Amasías dixo a Amós: " Vaite, vidente, fuxe á terra de xudá, come alí pan e alí profetiza; ¹³pero en Betel non volvas profetizar máis, porque é santuario do rei e residencia real.¹⁴Entón respondeu Amós e dixo a Amasías: "Eu non son profeta, nin fillo de profeta, senón que son gandeiro e cultivador de sicómoros". ¹⁵Pero Iahveh colleume cando pastoreaba o rabaño e díxome: Vai, profetiza ao meu pobo Israel.¹⁶Agora, pois, escoita a palabra de Iahveh: Ti dis: "Non profetices contra Israel nin fales contra a casa de Isaac". ¹⁷Por tanto, así di Iahveh: "A túa muller prostituirase na cidade, os teus fillos e fillas caerán a espada, a túa terra será repartida a cordel, e ti morrerás en terra inmunda. Con toda verdade Israel sairá da súa terra en catividade".

Chapter 8

¹Isto é o que o Señor Iahveh me mostrou: Velaquí unha canastra de froita de verán, ²e El dixo: Que ves Amós? E respondín: Unha cesta de froita de verán. Entón díxome Iahveh: "Chegou o fin para o meu pobo Israel. Xa non volverei deixalos sen castigo. ³Os cantos do palacio converteranse en xemido naquel día-- declara Iahveh. Moitos serán os cadáveres; en todo lugar botaranos fóra en silencio".⁴Oíde isto, os que escarnecedes aos necesitados, e queredes exterminar aos pobres da terra, ⁵dicindo: "Cando pasará a lúa nova para vender o gran e o día de repouso para abrir o mercado de trigo, encoller o efa, aumentar o siclo e enganar con balanzas falsas; ⁶para comprar por diñeiro aos desvalidos e a os pobres por un par de sandalias e vender os desperdicios do trigo?"⁷Iahveh xurou polo orgullo de Iacob: "De verdade, nunca esquecerei das túas obras". ⁸Non tremerá por isto a terra e fará loito todo aquel que habita nela? Subirá toda ela como o Nilo, axitarase e minguará como o Nilo de Exipto.⁹Iso sucederá naquel día- di o Señor Iahveh- eu farei que o sol se poña ao mediodía e que a terra se escureza en pleno día.¹⁰Entón cambiarei as vosas festas en pranto e todas as vosas cancións en lamento; porei cilicio sobre todo lombo e calvicie sobre toda cabeza: farei que sexa como dó por fillo único, e o seu fin , como día de amargura.¹¹Velaquí veñen días - declara o Señor Iahveh- en que enviarei fame sobre a terra, non fame de pan, nin sede de auga, senón de ouvir as palabras de Iahveh. ¹²E vagarán de mar a mar, e do norte ao oriente; andarán de aquí cara alá na procura da palabra de Iahveh, pero non a atoparán.¹³Naquel día as mozas fermosas e os mozos desfalecerán de sede. ¹⁴Os que xuran polo pecado de Samaria e din: "Viva o teu deus ó, Dan" e "Viva o camiño de Beerseba", caerán e nunca máis se levantarán.

Chapter 9

¹Eu vin a Adonai en pé xunto ao altar, e díxome: Bate nos capiteis e que se estremezan os limiares e rómpeos sobre as cabezas de todos. Entón matarei a espada ao resto deles; non haberá entre eles fuxitivo que fuxa, nin refuxiado deles que escape. ²Aínda que caven ata o Seol, de alí tomaraos a miña man; e aínda que suban ata o ceo, de alí fareinos baixar.³Aínda que se encondan no cumio do Carmelo, alí buscareinos e tomareinos; aínda que se agochen dos meus ollos no fondo do mar, alí ordenarei á serpe que os morda. ⁴Aínda que vaian en cativerio diante dos seus inimigos, alí ordenarei á espada que os mate, e porei sobre eles os meus ollos para mal e non para ben.⁵Iahveh, Deus dos exércitos: o que toca a terra e ela se derrete, e laméntanse todos os que nela habitan, sobe toda ela como o Nilo e mingua como o Nilo de Exipto; ⁶o que edifica nos ceos seus altos apousentos, e sobre a terra estableceu a súa bóveda; o que chama ás augas do mar e as derrama sobre a faz da terra: Iahveh é o seu nome.⁷Non sodes vós para min como fillos de Etiopía, ó fillos de Israel? - Declara Iahweh. Non fixen eu subir a Israel da terra de Exipto e aos filisteos de Caftor e aos arameos de Kir? ⁸Velaquí, os ollos do Señor Iahweh están sobre o reino pecador, e eu destruireino de sobre a face da terra; con todo, non o destruirei totalmente á casa de Xacob.- declara Iahweh.⁹Porque, velaquí, eu darei un mandato, e sacudirei a casa de Israel de entre todas as nacións, cono se axitan os grans na peneira, sen que caia nin un gran na terra. ¹⁰Todos os pecadores do meu pobo morrerán a espada, os que din: "Non nos alcanzará nin se nos achegará a desgraza".¹¹Naquel día levantarei o tabernáculo caído de David, repararei as súas fendas, levantarei as súas ruínas e o reedificarei como en tempo pasado, ¹²para que tomen posesión do remanente de Edom e de todas as nacións onde se invoca o meu nome.- declara Iahweh, que fai isto.¹³Velaquí, veñen días - declara Iahweh- cando o arador alcanzará ao segador, e o que pisa a uva ao que sementa a semente; cando destilarán viño doce os montes, e todos os outeiros se derreterán.¹⁴Restaurarei o benestar do meu pobo Israel, e eles reedificarán as cidades arrasadas e habitarán nelas; tamén plantarán viñas e beberán o seu viño, e cultivarán hortos e comerán os seus froitos. ¹⁵Plantareinos na súa terra, e non serán arrincados xamais da terra que lles dei —di Iahveh o teu Deus.

Obadiah

Chapter 1

¹Visión de Abdías. Así di o Señor Deus acerca de Edom: Oímos unha mensaxe do Señor, e un mensaxeiro foi mandado ás nacións, dicindo: Levantémonos e ergámonos contra el na batalla. ²Velaí, fareite pequeno entre as nacións; desprezado es en gran maneira.³A soberbia do teu corazón enganoute, ti que vives nas fendas da rocha, nas alturas da túa morada, que dis no teu corazón: Quen me derrubará por terra? ⁴Aínda que te remontes como a aguia, e aínda que entre as estrelas poñas o teu nido, de alí derrubareite - declara o Señor.⁵Se viñeran a ti ladróns ou asaltantes de noite (como quedarías arruinado!), non roubarían ata que lles chegara? Se viñesen a ti vendimadores, non deixarías rebuscos? ⁶Como será escrutado Esaú, e rebuscados os tesouros escondidos!⁷Ata a fronteira te botarán todos os teus aliados; enganarante, dominarante os que están en paz contigo; os que comen o teu pan tenderán emboscada contra ti. (Non hai entendemento nel.) ⁸Non desfarei naquel día - declara o Señor - ós sabios de Edom e o entendemento do monte de Esaú? ⁹Entón os teus valentes serán atemorizados , ó Temán, de xeito que todo home será cortado do monte de Esaú con morte violenta.¹⁰Pola violencia contra o teu irmán Xacob, cubrirate a vergoña, e serás cortado para sempre. ¹¹O día que te puxeches a un lado, o día no que estranos levaban a súa riqueza, e estranxeiros entraban pola súa porta e sobre Xerusalén botaban sortes, ti tamén eras coma un deles.¹²Non te alegres no día de teu irmán, no día do seu exterminio; non te alegres dos fillos de Xudá no día da súa destrución, si, non presumas no día da súa angustia. ¹³Non entres pola porta do meu pobo no día da súa ruína. Si, non te alegres ti da súa desgraza no día da súa ruína; non te apoderes das súas riquezas no día da súa ruína. ¹⁴Non fiques na encrucillada para exterminar os seus fuxitivos, e non entregues os seus sobrevivintes no día da súa angustia.¹⁵Porque se achega o día do Señor sobre as nacións.

Como ti fixeches, che farán, as túas accións recaerán sobre a túa cabeza.

¹⁶Como vosoutros bebestes no meu santo monte, así beberán continuamente todas as nacións.

Beberán e tragarán, e serán como si non houberan sido.

¹⁷Pero no monte Sión quedará un remanente, e será lugar santo, e a casa de Xacob volverá a ter as súas posesións. ¹⁸Entón a casa de Xacob será un lume, e a casa de Xosé unha chama, e restrollo a casa de Esaú. Os queimarán e os consumirán, e non quedará sobrevivinte algún da casa de Esaú - porque o Señor falou.¹⁹Entón os de Neguev posuirán o monte de Esaú, e os da Sefela a chaira dos filisteos; posuirán tamén o territorio de Efraín e o territorio de Samaria, e Benxamín posuirá Galaad.²⁰E os desterrados deste exército dos fillos de Israel que están entre os cananeos ata Sarepta, e os deterrados de Xerusalém que están en Sefarad, posuirán as cidades de Neguev. ²¹E subirán liberadores ao monte Sión para xulgar o monte de Esaú, e o reino será do Señor.

Jonah

Chapter 1

Xonás foxe de Iahveh. ¹Veulle palabra de Iahveh a Xonás, fillo de Amitai, dicindo: ²érguete e vai a Nínive, a gran cidade, e proclama contra ela: porque a súa maldade chegou ata min.

³Pero Xonás ergueuse para fuxir de Iahveh a Tarsis, lonxe da presenza de Iahveh. E baixando a Xope, atopou un barco que ía para Tarsis, pagou o billete, e entrou nel para ir con eles a Tarsis, lonxe da presenza de Iaveh.⁴E Iahveh levantou un forte vento no mar, e houbo unha tempestade tan grande no mar que o barco parecía que ía romper. ⁵Os mariñeiros tiñan medo e cada un clamaba o seu deus; e botaron ao mar a carga que había no barco para alixeiralo. Pero Xonás baixara á bodega do barco, deitarase e estaba profundamente durmido.⁶O capitán achegouse a el e díxolle: Como é que estás a durmir? Érguete, chama ao teu Deus! Pode que Deus pense en nós e non morramos. ⁷E cada un díxolle ao seu compañeiro: Vide, botemos sorte para saber por quen nos viu esta desgraza. E botaron sortes, e a sorte caeu sobre Xonás.⁸Entón dixéronlle: Dinos agora por quen nos ven esta desgraza. Que fas, e de onde vés? Cal é o teu país, e de que pobo es? ⁹El respondeulles: son hebreo, e temo a Iahveh Deus do ceo, que fixo o mar e a terra.

¹⁰Os homes tiñan moito medo e dixéronlle: Que é isto que fixeches? Porque sabían que fuxía da presenza de Iahveh, por mor do que lles declarara.¹¹Entón dixéronlle: Que faremos contigo para que o mar non estea bravo o noso redor? Pois o mar estaba cada vez mais duro. ¹²E díxolles: Collédeme e botádeme ao mar, e o mar calmarase a voso redor, xa que sei que esta gran tempestade veu sobre vos pola miña causa. ¹³Os homes puxéronse a remar con forza para volver a terra , pero non puideron, xa que o mar seguía arremetendo contra eles.¹⁴Entón invocaron a Iahveh, e dixéronlle: Rogámosche, oh Iahveh, non permitas que perezamos agora pola vida deste home, e non permitas que carguemos coa culpa da súa morte; pois ti, Iahveh, fixeches o que quixeches. ¹⁵Colleron, a Xonás e botárono ao mar; e o mar parou na súa furia. ¹⁶E aqueles homes temeron moito a Iahveh; fixeron sacrificio a Iahveh e fixéronlle votos.¹⁷E Iahveh dispuxo un gran peixe para tragar a Xonás; e Xonás estivo no ventre do peixe tres días e tres noites.

Chapter 2

Oración de Xonás. ¹Entón orou Xonás a Iahveh, o seu Deus, dende o ventre do peixe ²e dixo: clamei a Iahveh na miña angustia, e Él respondeume. Dende o seo do Seol pedín axuda e escoitaches a miña voz;³pois tiráchesme ao profundo , no corazón dos mares, e as correntes rodeábanme ; todas as túas encrespadas olas e as túas ondas pasaron sobre min. ⁴Entón dixen: "Fun expulsado de diante dos teus ollos; porén volverei mirar cara o teu santo templo".⁵As augas rodeáronme ata a miña alma, o gran abismo envolveume, as algas enredáronse na miña cabeza. ⁶Descendín ata as raíces dos montes, a terra cos seus cerroxos cercáronme para sempre; pero ti sacaches da fosa da miña vida, oh, Iahveh, Señor meu.⁷Cando desmaiaba a miña alma, de Iahveh me lembrei;

a miña oración chegou ata ti, ata o teu santo templo.

⁸Os que confían en ídolos vans a misericordia de Deus abandona,⁹pero eu con voz de agradecemento vouche ofrecer sacrificios. O que prometín, pagareino. A salvación é de Iahveh. ¹⁰Entón Iahveh deulle orde ao peixe, e este vomitou a Xonás en terra seca.

Chapter 3

Nínive arrepíntese. ¹A palabra de Iahveh veu por segunda vez a Xonás, dicindo: ²érguete, vai a Nínive, a gran cidade, e proclama nela a mensaxe que eu che direi. ³E ergueuse Xonás e foi a Nínive segundo a palabra de Iahveh. E Nínive era unha cidade moi grande, unha viaxe de tres días.⁴Xonás comezou a recorrer a cidade, durante un día, e predicaba dicindo: Dentro de corenta días Nínive será destruída. ⁵E os habitantes de Nínive creron no Señor, e proclamaron aiuno, e vestíronse de cilicio dende o maior ata o menor deles.⁶Cando a noticia chegou ao rei de Nínive, ergueuse do seu trono, quitou o manto, cubriuse de cilicio e sentou sobre cinza. ⁷E fixo que se proclamase e aunciase en Nínive, por decreto do rei e dos seus nobres , dicindo: Nin homes nin bestas, nin bois nin ovellas coman cousa algunha; non pasten nin beban auga,⁸os homes e animais cúbranse de cilicio, e clamen ao Señor con forza, e que cada un se volva do seu mal camiño e da violencia que ten nas súas mans. ⁹Quen sabe! Ao mellor Deus se volva, se arrepinta e aparte a feroz ira e non morramos.¹⁰E o Señor viu o que facían, como se apartaran do seu mal camiño; entón o Deus arrepentiuse do mal que dixera que lles faría, e non o fixo.

Chapter 4

Queixa de Xonás e resposta do Señor. ¹Pero isto disgustou moito a Xonás en gran maneira, e enfadouse. ²E orou a Iahveh e dixo: Ah Iahveh! Non era isto o que dixen cando aínda estaba na miña terra? Por iso me apresurei a fuxir a Tarsis, poque eu sabía que ti es un Señor clemente e compasivo, lento para a ira e rico en misericordia, e que te arrepintes do mal con que ameazas. ³E agora, Iahveh, rógoche que me quites a vida, porque mellor heme a morte que a vida.⁴E Iahveh dixo: Tes acaso razón para enoxarte tanto? ⁵Entón Xonás saíu da cidade e sentouse no Oriente da mesma. Alí fixo un pendello e sentou debaixo del á sombra, ata que viu o que pasaba na cidade.⁶E fixo Iahveh que unha planta crecera sobre Xonás para que fixera sombra sobre a súa cabeza e o librara do seu malestar. E Xonás foi moi feliz pola planta. ⁷Pero o Señor dispuxo que un verme atacase a planta ao amencer do día seguinte, e secou.⁸E aconteceu que cando saíu o sol, Deus ordenou un sofocante vento do leste, e o sol feriulle a cabeza e él desfallecía, e desexaba con toda a súa alma morrer, dicindo: mellor me é a morte que a vida. ⁹Entón Deus díxolle a Xonás: tes motivos para anoxarte por mor dunha planta? E el respondeu: Teño motivos para enoxarme ata a morte.¹⁰E dixo Iahveh: Ti te apiadas da planta pola que non traballaches nin fixeches crecer, que naceu nunha noite e nunha noite morreu, ¹¹E non debería ter eu piedade de Nínive, a gran cidade, na que hai mais de cento vinte mil persoas que non saben distinguir entre a súa dereita e a súa esquerda, e tamén moitos animais?

Micah

Chapter 1

¹A Palabra de IaVHeH veu sobre Miqueas de Moréset nos días de Iotam, Acaz e Ezequías, reis de Xudá; o que viu sobre Samaria e Xerusalén.²Escoitade, todos os pobos, escoita terra e todo o que hai en ti; que IaVHeH Deus sexa testemuña contra vós, IaVHeH dende o seu santo templo.

³Velaquí, IaVHeH sae do seu lugar, e descenderá e pisará as alturas da terra.

⁴Debaixo del derreteranse os montes, e os vales serán fendidos, como a cera diante do lume, como as augas vertidas por unha ladeira.⁵Todo isto por mor da rebelión de Xacobe e polos pecados da casa de Israel. Cal é a rebelión de Xacobe? Non é Samaria? Cal é o lugar alto de Xudá? Non é Xerusalén?⁶Por iso farei de Samaria unha pila de ruínas no campo, lugares para plantar viñedos, espallarei as súas pedras no val, e porei o descuberto os seus cimentos.

⁷Todos os seus ídolos serán destruídos, e todas os seus beneficios serán queimados polo lume e devastarei todas as súas imaxes, porque xuntounas de beneficios da rameira, e os beneficios da rameira volverán.⁸Por iso lamentareime e xemerei, andarei descalzo e espido, ouvearei coma chacais e lamentos coma avestruces ⁹porque a súa ferida é incurable pois chegou ata Xudá; achegouse á porta do meu pobo, ata Xerusalén.

¹⁰En Gat non o anunciedes, tampouco choredes, en Bet-le-afrá , roda no po.¹¹Vai á catividade habitante de Safir, en vergoñenta nudez . A que vive en Zaanán non escapa. O lamento de Bet-esel é que vos quitará o seu apoio.

¹²Porque a que vive en Marot está debilitada pola espera do ben

debilítase esperando o ben a qeu mora en Marot porque a calamidade baixou de IaVHeH á porta de Xerusalén.

¹³Unxe os corceis ó carro, habitante de Laquis (ela foi o principio do pecado para a filla de Sión); porque en ti foron atopadas as rebelións de Israel.

¹⁴Polo tanto, darás agasallos de despedida a Moréset-gat; as casas de Aczib serán un engano para os reis de Israel.¹⁵Ademais, vou traer contra ti ó que toma posesión, oh habitante de Maresa. A gloria de Israel irá para Adulam.

¹⁶Arrinca os cabelos e racha polos fillos das túas delicias; anchea a túa calva como a do voitre, porque irán en cativerio lonxe de ti.

Chapter 2

¹Ai dos que planean a iniquidade, os que trama o mal nas súas camas! De madrugada será executado, porque está no poder das súas mans.

²Cobizan os campos e apodéranse deles, casas e tómanas. Rouban ó dono da casa, ó home e a súa herdanza.³Por iso, así di IaVHeH, velaquí estou pensando traer contra esta familia un mal do que non libraredes o pescozo, nin andaredes erguidos porque será un mal tempo.

⁴Naquel día dirase contra vos un refrán, e profetizarase un amargo lamento, dicindo: “Fomos totalmente destruídos; El cambiou a porción do meu pobo. Como ma quitou! Dividiu os nosos campos entre os infieis.

⁵Polo tanto, non haberá ninguén que vos vote o cordel no sorteo na asemblea de IaVHeH.⁶“Non profeticedes” din e profetizan. Aínda que eles non profeticen sobre estas cousas, os reproches non serán retidos.

⁷Non se di, oh casa de Xacobe: “É impaciente o Espirito de IaVHeH? Estas son as túas obras? Non lle fan ben as miñas palabras ao que anda recto?

⁸Fai pouco o meu pobo levantouse como inimigo. De enriba das vestimentas arrebatades o manto os que pasan confiados, os que volven da guerra.⁹Botas fora ás mulleres do meu pobo, da casa das súas delicias; aos seus fillos quitas a miña gloria para sempre.

¹⁰Levantádevos e marchade, pois este non é un lugar de descanso por mor da impureza que trae destrución, destrución dolorosa.

¹¹Se un home, anda tras o vento e a falsidade falara mentiras dicindo: “Vouvos falar do viño e do licor”, ese sería o profeta para este pobo.¹²Certamente reunireivos a todos, oh Xacobe, certamente recollerei o remanente de Israel, agrupareinos como ovellas no redil; coma un rabaño no medio do seu pasto, farán ruído pola multitude dos homes.

¹³O que abre a fenda subirá diante deles; abrirán fenda, pasarán a porta e sairán por ela; o seu rei pasará diante deles, e IaVHeH a súa cabeza.

Chapter 3

¹E dixen: "Escoitade ahora, xefes de Xacobe e gobernantes da casa de Israel. Non depende de vós coñecer a xustiza? ²Vós que aborrecedes o bon e queredes o malo, que lle arrincades a pel denriba da carne dos seus ósos ao pobo. ³Que comedes a carne do meu pobo, lle quitades a pel, rompedes os seus ósos, e facédelos pedazos como a poto, como carne dentro da caldeiro.⁴Entón, clamaredes a IaVHeH, pero non vos respondera, senón que nese momento vos esconderá o rostro, porque fixesteis malas obras.⁵Así di IaVHeH sobre os profetas que fan caer ao meu pobo, que cando teñen algo que morder, proclaman: "paz". Pero contra os que non meten nada na boca, declaran guerra santa. ⁶Polo tanto, para vostedes serán noite sen visión, e tebras sen adivinación. O sol porase sobre os profetas, e o día escurecerá sobre eles.

⁷Os videntes serán avergoñados, e s os adiviños confundidos. Todos taparán a boca porque non hai resposta de Deus.⁸Eu, polo contrario, estou cheo de poder, do Espírito de IaVHeH, de xuízo e coraxe para dar a coñecer a Xacobe a súa rebelión e a Israel o seu pecado.⁹Escoitade esto, xefes da casa de Xacobe e gobernantes da casa de Israel, que aborrecedes a xustiza e retorces todo o que é recto, ¹⁰que edificades a Sión con sangue e a Xerusalén con iniquidade. ¹¹Os seus xefes xuzgan por suborno, os seus sacerdotes ensinan por prezo, os seus profetas adiviñan por cartos, e apoianse IaVHeH, dicindo: Non está IaVHeH no medio de nós? Ningún mal virá sobre nós.¹²Polo tanto, pola vosa culpa , Sión será arada coma un campo, Xerusalén converterase nun montón de ruínas, e o monte do templo será coma as alturas dun bosque.

Chapter 4

¹E sucederá nos últimos días que o monte da casa de IaVHeH establecerase como cabeza dos montes, elevarase sobre as colinas e os pobos acudirán a él.²Moitas nacións virán e dirán: vide e subamos ao monte de IaVHeH, á casa do Deus de Xacobe, para que nos instrúa nos seu camiños, e camiñemos nas súas sendas. Porque a lei sairá de Sión, e de Xerusalén a palabra de IaVHeH. ³El xulgará entre moitos pobos, e enxuizará as nacións poderosas e afastadas; entón forxarán as súas espadas en rexas de arado e as súas lanzas en podaderas. Non alzarán espada nación contra nación, nin se adestrará mais para a guerra.⁴Cada un sentarase baixo a súa vide e da súa figueira, e non haberá que os atemorice, porque a boca de IaVHeH dos exércitos falou. ⁵Aínda que todos os pobos anden cada un no nome do seu deus, nós andaremos no nome de IaVHeH o noso Deus para sempre.⁶Naquel día- declara IaVHeH reunirei á coxa e recollerei á perseguida, ás que eu maltratara.

⁷Farei da coxa un remanente e da perseguida unha nación forte. E IaVHeH reinará sobre eles no monte de Sión dende agora e para sempre.

⁸E ti, torre do rabaño, outeiro da filla de Sión, ata ti virá, virá o vello dominio, o reino da filla de Xerusalén.⁹E agora, por que gritas tan forte? Non hai rei en ti? Morreu o teu conselleiro, que a dor aflíxete coma unha muller de parto?

¹⁰Retorcete e xeme, filla de Sión, como muller de parto, porque ahora deixarás a cidade e vivirás no campo, e irás ata Babilonia. Alí serás rescatada, alí te redimirá IaVHeH da man dos teus inimigos.¹¹Pero agora moitas nacións xuntáronse contra ti, que din: "Sexa profanada, e que os nosos ollos se deleiten en Sión".

¹²Pero eles non coñecen os pensamentos de IaVHeH, nin entenden o seu propósito, pois recolleunos como gavilla na eira.¹³Érguete e trilla, filla de Sión, pois farei o teu corno de ferro e as túas pezuñas de bronce, para que esnaquices moitos pobos, para que consagres a IaVHeH a súa inxusta ganancia e as súas riquezas ao Señor de toda a terra.

Chapter 5

¹Xúntate agora en tropas, filla de guerreiros, puxeronnos cerco. Cunha vara ferirán na meixela o xuíz de Israel.²Pero ti, Belén, Efrata, ainda que es pequena entre as familias de Xudá, de ti sairá o que gobernará en Israel. E as súas orixes son dende tempos antigos, dende os días da eternidade.

³Por iso, abandonarabos ata o tempo en que de a luz a que ten que parir.

Entón o resto dos seus irmáns volterá aos fillos de Israel.

⁴E estará de pé e pastoreará o seu rabaño co poder de IaVHeH, coa maxestade do nome de IaVHeH o seu Deus. E permanecerán porque naquel tempo será engrandecido ata os confíns da terra.

⁵E será a nosa paz. Cando o asirio invada a nosa terra, e cando pise os nosos pazos, levantarémonos contra el sete pastores e oito príncipes do pobo.⁶E pastorearán a terra de Asiria coa espada, a terra de Nimrod nas súas portas; libraranos do asirio cando invada a nosa terra e pise o noso territorio.

⁷Entón o remanente de Xacobe, no medio de moitos pobos, será como o orballo que vén de IaVHeH, como choiva sobre a herba que o home non espera nin agardan os fillos dos homes.⁸E será o remanente de Xacobe entre as nacións, no medio de moitos pobos coma león entre as feras da selva, coma un pequeno león entre os rabaños de ovellas, que se pasa, destrué e mutila e non hai quen libre.

⁹A túa man levantarase contra os teus adversarios, e todos os teus inimigos serán exterminados.¹⁰E acontecerá ese día- declará IaVHeH, que destruirei os teus cabalos no medio de ti, e os teus carros.

¹¹Tamén destruirei as cidades da túa terra, e derribarei todas as túas fortalezas.¹²Destruirei os túas feiticeiros da tú man, e non terás mais adiviños.

¹³Destruirei as túas imaxes talladas e os teus piares sagrados de medio de ti, e xa non te postrarás mais ante a obra das súas mans.

¹⁴Arrincarei as túas imaxes de Asera de medio de ti, e destruirei as túas cidades.

¹⁵E con ira e furor vingareime das nacións que non obedeceron.

Chapter 6

¹Escoita agora o que di IaVHeH: érguete, litiga cos montes e que as colinas escoiten a túa voz.

²Escoitade, montes, a acusación de IaVHeH, e vós, cimentos perdurables da terra, porque IaVHeH ten unha disputa contra o seu pobo, e entrará en xuizo con Israel.³Pobo meu, que che fixen, en que che molesteis? Respóndeme!

⁴Pois fixente subir da terra de Exipto, e rediminte da casa de escravitude, e enviei a Moisés, a Aarón e a Miriam diante de ti .

⁵Lembra agora, pobo meu, o que maquinou Balac, rei de Moab, e do que lle respondeu Balaam, fillo de Beor, dende Sitim ata Gilgal, para que coñezades as xustizas de IaVHeH.⁶Con que me presentarei ante IaVHeH e me postrarei ante o Deus do alto? Presentareime diante del con holocaustos, con tenreiros dun ano?

⁷Agrádase IaVHeH de milleiros de carneiros, de milleiros de ríos de aceite? Ofrecerei o meu primoxénito pola miña rebeldía, o froito das miñas entrañas polo pecado da miña alma?

⁸Declarouche, oh home, o que é bo. E que é o que demanda IaVHeH de ti, senón so practicar a xustiza, amar a misericordia, e camiñar humildemente con Deus?⁹A voz de IaVHeH clamará a cidade ( é sabio temer o teu nome): Escoita, oh tribo, quen señalou o seu tempo?

¹⁰Aínda hai alguén na casa do impío con tesouros de impiedade e medida escasa que é maldita?¹¹Podo xustificar balanzas falsas e bolsas de pesos enganosas?

¹²Porque os ricos da cidade están cheos de violencia, e os seus habitantes falan mentiras e a súa lingua é enganosa na súa boca.¹³Por iso eu tamén te enfermarei, feríndote, asolándote polos teus pecados.

¹⁴Comerás, pero non te saciarás, e a túa vileza estará no medio de ti. Apartarás, pero non salvarás nada, e o que salves, dareino a espada.

¹⁵sementarás pero non segarás; pisarás a oliva, pero non te unxirás con aceite, e a uva pero non beberás viño.¹⁶Foron gardados os estatutos de Omri e todas as obras da casa de Acab, e segues os seus consellos. Por iso entregareite á destrucción e os teus habitantes a burla, e soportaredes o oprobio do meu pobo.

Chapter 7

¹Ai de min! porque son como os recolledores de froitos de verán, como os rebuscadores na vendimia.

Non hai acio de uvas para comer, nin figo temperán que tanto desexo.

²Desapareceu o bondadoso da terra, e non hai xusto entre os homes. Todos agradan para derramar sangue, botáronse a rede uns aos outros.³Para o mal as duas mans son destras. O príncipe pide, e tamén o xuíz, unha recompensa; o grande fala do que desexa a súa alma, e xuntos tramánolo.

⁴O mellor deles é como un arbusto, e o mais recto coma un sebe de espiños. O día que poñas os teus sentinelas, chegará o teu castigo. Entón será a súa confusión!⁵Non vos fiedes do veciño, nin confiedes no amigo. Da que descansa no teu seno, garda os teus beizos.

⁶Porque o fillo trata con desprezo o pai, a filla érguese contra a nai, e a nora contra a sogra; os inimigos do home son os da súa propia casa.⁷Pero porei os meus ollos en IaVHeH, esperarei no Deus da miña salvación, e escoitarame.

⁸Non te alegres de mín, inimiga miña. Aínda que caia, levantareime, aínda que viva en tebras, IaVHeH é a miña luz.⁹Soportarei a indignación de IaVHeH, porque pequei contra El, ata que defenda a miña causa e estableza o meu dereito. Sacarame á luz e verei a súa xustiza.¹⁰Entón o meu inimigo verao, e a que mo dixo cubrirase de vergoña : Onde está IaVHeH o teu Deus? Os meus ollos contemplarana; entón será pisoteada coma o barro das rúas.¹¹Chega o día para a construcción dos teus muros; naquel día ampliaranse os teus límites.

¹²Chega o día cando eles voltarán dende Asiria e as cidades de Exipto; dende Exipto ata o Río, do mar ao maro e do monte ao monte.

¹³E a terra quedará desolada por mor dos seus habitantes, polo froito das súas obras.¹⁴Pastorea a teu pobo coa vara, o rabaño da túa herdanza, que vive só no bosque no medio dun campo fértil. Que se apacenten en Basán e Galaad coma noutros tempos.

¹⁵Como nos días da túa saída da terra de Exipto, mostrareiche milagres.¹⁶Verano as nacións e avergoñaranse de todo o seu poder; poñerán a man sobre a boca, e ensordecerán os seus oídos.

¹⁷Lamberán o po como a serpe, coma os réptiles da terra. Sairán tremendo das súas fortalezas, virán a IaVHeH o noso Deus con medo e temerán diante de ti.¹⁸Quen IaVHeH coma ti, que perdoas a iniquidade, e pasas por enriba a rebeldía do remanente da súa herdanza?Non persistirá na súa ira para sempre, porque se comprace da misericordia.¹⁹Voltará a sentir compaixón por nós, pisará as nosas iniquidades. Sí, tirará as profundidades do mar todos os nosos pecados.

²⁰Daraslle a Xacobe a verdade e a Abraham a misericordia, as que lle xuraches aos nosos pais dende os días dos tempos pasados.

Nahum

Chapter 1

¹Profecía sobre Nínive. Libro da visión de Nahúm de Elcos.²Deus celoso e vingador é o SEÑOR; vingador é o SEÑOR e irascible. O SEÑOR víngase dos seus adversarios, e garda resentimento aos seus inimigos. ³O SEÑOR é lento pra ira e grande en poder, e certamente o SEÑOR non deixará impune ao culpable. No remuíño e a tempestade está o teu camiño, e as nubes son o po dos seus pés.⁴El reprende ao mar e o fai secar, e todos os ríos esgota. Languidecen Basán e o Carmelo, e as flores do Líbano múrchanse. ⁵Os montes tremen ante El, e os outeiros derrétense; sí, na sua presenza levántase a terra, o mundo e todos os que nel habitan.⁶Na presenza da súa indignación, quen resistirá? Quen ficará en pé ante o ardor da súa ira? A súa furia verterase como lume, e as rocas esgazaranse ante El.⁷Bo é o SEÑOR, unha fortaleza no día da angustia, e coñece aos que nel se refuxian. ⁸Pero con inundación desbordante porá fin a Nínive, e perseguirá os inimigos aínda na escuridade.⁹O que tracedes contra o SEÑOR, El farao completa destrución; non xurdirá dúas veces a angustia. ¹⁰Porque eles como espiños enredados, e borrachos coa súa bebida, serán consumidos coma palla totalmente seca. ¹¹De ti saiu o que trazou o mal contra o SEÑOR, un conselleiro malvado.¹²Así di o SEÑOR: Aínda que estéan con todo o seu vigor e por máis que sexan moitos, aínda así serán cortados e desaparecerán. Aínda que te aflixira, non te aflixirei máis. ¹³E agora, romperei o seu xugo de enriba túa, e romperei os teus lazos.¹⁴O SEÑOR deu unha orde con respecto a ti: Non se perpetuará máis o teu nome. Da casa dos teus deuses arrancarei os ídolos e as imaxes fundidas. Eu prepararei a túa tumba, porque eres vil.¹⁵Velaí sobre os montes os pés do que trae boas novas, do que anuncia a paz. Celebra as túas festas, Xudá, cumple os teus votos. Porque nunca máis volverá a pasar por ti o mal; foi exterminado por completo.

Chapter 2

¹O destrutor chegou ata ti. Fai garda na fortaleza, vixía o camiño; fortalece os teus lombos, reforza máis o teu poder. ²Porque o SEÑOR restaurará a gloria de Xacob coma gloria de Israel, aínda que os arrasaron e destruíron as súas pólas.³O escudo dos valentes é vermello, os guerreiros están vestidos de escarlata, e de aceiro chispeante os carros cando están en formación, e se branden as lanzas dos cipreses. ⁴Polas rúas corren furiosos os carros, apúranse polas prazas, a súa apariencia é semellante aos fachos, cando se solta un raio.⁵Lémbrase el dos seus nobres que tropezan na súa marcha, apuran á súa muralla, e a defensa está preparada.⁶Ábrense as comportas dos ríos, e o pazo énchese de terror. ⁷Está decretado: a raíña é desposuída e deportada, e as súas criadas xemen coma as pombas, batendo o peito.⁸Aínda que Nínive era coma unha poza de augas dende tempos antigos; agora eles foxen. Detédevos! Detédevos! Pero ningúen se volve. ⁹Roubade a prata! Roubade o ouro! Non hai límites aos tesouros, ás riquezas de toda clases de obxectos cobizables. ¹⁰Baleira está! Si, desolada e deserta. Os corazóns derrétense e os xeonllos tremen; hai tamén angustia en todo o corpo, e os rostros de todos esbrancuxados.¹¹Onde está a fosa dos leóns e o lugar onde comen os leonciños, onde andaban o león, a leoa e o seu cachorro, sen que nada os asustara? ¹²O león desgarraba o suficiente para os seus cachorros, mataba para súas leoas, enchía de presas as súas fosas e de carne desgarrada as súas covas.¹³Aquí estou contra a ti _ declara o SEÑOR dos exércitos. Queimarei e reducirei a fume os teus carros, a espada devorará os teus leonciños, arrancarei da terra a túa presa, e non se escoitará máis a voz dos teus mensaxeiros.

Chapter 3

¹Ai da cidade sanguenta, toda chea de mentira e de pillaxe, que nunca cesa na súa presa! ²Craqueo de látegos, ruído de cruxido de rodas, galopar de cabalos, e saltar de carros;³carga de cabalería, lume de espadas, fulgor de lanzas; multitude de feridos, montóns de mortos, innumerables cadáveres; tropezan nos cadáveres. ⁴Todo polas moitas prostitucións da encantadora, a mestra de feitizos, que seduce as nacións coas súas prostitucións e aos pobos cos seus feitizos.⁵Aquí estou contra ti - declara o SEÑOR dos exércitos. Erguerei as túas saias sobre a túa cara, e mostrarei as nacións a túa nudez e aos reinos a túa vergoña. ⁶Botarei sobre ti inmundicias, fareite desprezable, e farei de ti un espectáculo. ⁷E acontecerá que todo o que te vexa fuxirá de ti, e dirá: Arrasada está Nínive! Quen chorará por ela? Onde che buscarei consoladores?⁸Eres ti mellor que Tebas, a que está sentada a carón do Nilo, rodeada de augas, cuxo baluarte era o mar e as augas a súa muralla? ⁹Etiopía era a súa fortaleza, tamén Exipto, e non tiña límite. Fut e Libia estaban entre os que a axudaban.¹⁰Sen embargo ela foi desterrada, levada a catividade; tamén os seus nenos foron esnaquizados en todas as rúas; sobre os seus nobres botaron sortes, e todos os seus principais foron atados con cadeas. ¹¹Ti tamén quedarás embriagada, estarás agochada; ti tamén buscarás refuxio do inimigo.¹²Todas as túas fortalezas son figueiras cargadas de figos; si se sacoden, caen na boca de quen as vai a comer. ¹³Velaquí o teu pobo: só mulleres no medio teu. Aos teus inimigos ábrense de par en par as portas da túa terra, o lume devora as pechaduras.¹⁴Avituállate de agua para o asedio, reforza as túas fortalezas, métete na lama e pisa o barro, toma o molde de ladrillos. ¹⁵Alí consumirate o lume, destruirate a espada, devorarate como o pulgón. Multiplícate como o pulgón, multiplícate como a lagosta.¹⁶Multiplicaches os teus comerciantes máis que as estrelas do ceo; o pulgón tira e voa. ¹⁷Os teus oficiais son como a lagosta, os teus xefes como nubes de lagostas pousadas nos muros nun día de frío; sae o sol, e vanse, e non saben onde están.¹⁸Dormen os teus pastores, oh rei de Asiria; os teus nobres repousan. O teu pobo está espallado polos montes e non hai quen o xunte. ¹⁹Non hai remedio pra o teu quebrantamento, a túa ferida é incurable. Todos os que escoiten novas de ti aplaudirán sobre ti, porque sobre quen non pasou continuamente a túa maldade?

Habakkuk

Chapter 1

¹Profecía que tivo en visión o profeta Habacuc ²¿Ata cando, oh Iahveh, pedirei axuda, e non escoitarás, clamarei a ti: Violencia! e non salvarás?³Por que me fas ver a iniquidade e me fas mirar a opresión? A destrución e a violencia están diante de min; hai loita, xorde liorta. ⁴Por iso non se cumpre a lei e a xustiza nunca prevalece. Pois o malo asedia ao xusto; polo tanto sae corrompida a xustiza".⁵Mirade entre as nacións, observade, asombrádevos e admirádevos, porque farei unha obra nos vosos días que non creriades se vola contaran. ⁶Porque velaí, eu ergo aos caldeos, pobo fero e impetuoso, que marcha pola anchura da terra para apropiarse de moradas alleas. ⁷Impoñente e temible é; del mesmo proceden a súa xustiza e a súa grandeza.⁸Os seus cabalos son máis veloces que leopardos, e máis astutos que lobos ao anoitecer. Ao galope veñen os seus xinetes, os seus xinetes veñen de lonxe, voan como aguia que se precipita a devorar. ⁹Veñen todos eles para facer violencia, a súa orda de rostros avanza, recolle cativos como a area.¹⁰Mófase dos reis, e os gobernantes sonlle motivo de risa. Rí de toda fortaleza, amontoa entullos para tomala. ¹¹Entón pasará como o vento e seguirá, e teráselle por culpable, porque fai do seu poder o seu deus.¹²Non es ti dende a eternidade, ou Iahveh, Deus meu, Santo meu? Non morreremos. Oh Iahveh, para xuízo o puxeches; ti, ou Rocha, establecíchelo para corrección.¹³Moi limpos son os teus ollos para mirar o mal, e non podes contemplar a opresión.Por qué miras de bo grado aos que proceden perfidamente, e calas cando o impío traga ao que e máis xusto que el? ¹⁴Por que fixeches os homes coma peixes do mar, coma réptiles que non teñen xefe.¹⁵A todos os saca con anzol o pobo invasor, arrástraos coa súa rede e os xunta na súa malla. Por iso alédase e gózase. ¹⁶Por iso ofrece sacrificio a súa rede e queima incenso a súa malla, pois grazas a elas a súa pesca e abondosa e suculenta a súa comida. ¹⁷Baleirará, pois, a súa rede e seguirá matando sen piedade as nacións?

Chapter 2

¹Estarei no meu posto de garda e sobre a fortaleza me poñerei; velarei para ver o que El me di, e que hei de responder cando sexa reprendido.²Entón Iahveh respondeume, e dixo: Escribe a visión e grávaa en táboas, para que corra o que a lea. ³Porque é ainda visión para o tempo sinalado; apresúrase ata o fin e non defraudará. Aínda que tarde, agárdaa; porque de certo virá, non tardará.⁴Velaquí o orgulloso: nel, a súa alma non e recta, mais o xusto vivirá pola súa fe. ⁵Ademais, o viño traizoa o home arrogante, de modo que non queda na casa. Porque anchea a súa gorxa coma o Xeol, e é coma a morte, que nunca se farta; reúne para si tódalas nacións, e recolle para si tódolos pobos.⁶Non pronunciarán todos estes contra el unha sátira, e burlas e intrigas contra el? E dirán: Ai do que aumenta o que non é seu (ata cando?) e se fai rico con préstamos! ⁷Non se levantarán de repente os teus acredores, e non espertarán os teus cobradores?De certo serás despoxo para eles. ⁸Porque ti despoxaches a moitas nacions, tódolos demásis pobos te despoxarán a ti, polo sangue humano e a violencia feita á terra, ao pobo e a tódolos seus habitantes.⁹Ai do que obten ganancias ilícitas para a súa casa, para poñer no alto o seu niño, para librarse da man da calamidade! ¹⁰Argallaches cousa vergoñosa para a túa casa, destruíndo a moitos pobos, pecando contra ti mesmo. ¹¹De certo a pedra clamará dende o muro, e a viga contestaralle dende o armazón.¹²Ai do que edifica unha cidade con sangue e funda un pobo con violencia! ¹³Non ven de Iahveh dos exércitos que os pobos traballen para o lume e as nacións se fatiguen en balde? ¹⁴Pois a terra encherase do coñecemento da gloria de Iahveh, como as augas enchen o mar.¹⁵Ai do que da de beber ao seu próximo! Ai de ti que mesturas o teu veleno ata embriagalo! Para o mirar espido. ¹⁶Serás saciado de deshonra máis que de gloria. Bebe ti tamen e móstrate ti espido. Volverase por riba de ti a copa da dereita de Iahveh, e a ignominia sobre a túa gloria.¹⁷Porque a violencia contra do Líbano te cubrirá e o exterminio das feras aterrarate, a causa do derramamento de sangue humano e a violencia feita á terra e á cidade e a tódolos que habitan nela.¹⁸De que lle serve o ídolo que o seu artífice esculpíu, ou a imaxe fundida, mestra de mentiras, para que o seu facedor confíe na súa obra cando fai ídolos mudos? ¹⁹Ai do que lle di ao madeiro: "Desperta!", ou á pedrra muda: "Érguete"! Será isto o teu mestre? Velaí, está cuberto de ouro e prata, e non hai alento algún no seu interior. ²⁰Pero Iahveh está no seu santo templo: Cale diante de El toda a terra.

Chapter 3

¹A oración de Habacuc, en ton de Sigionot. ²Ou Iahveh, oín o que se di de ti e temín. Aviva, ou Iahveh a túa obra no medio dos anos, no medio dos anos dáa a coñecer; na ira, lémbrate de ter compaixón.³Deus ven de Temán, e o Santo, do monte Parán. (Selah) O seu esplendor cubre os ceos, e da súa louvanza está chea a terra.⁴O seu resplandor é como a luz; ten raios que saen da súa man, e alí se esconde o seu poder. ⁵Diante del vai a pestilencia, e a praga sigue os seus pasos.⁶Detívose, e fixo tremer a terra, miróu e fixo estremecer ás nacións. Si, esborralláronse os montes perpetuos, afondáronse os outeiros antigos. Os seus camiños son eternos.⁷Baixo aflición vin as tendas de Cusán, tremaban as tendas da terra de Madián. ⁸Indignácheste, Iahveh, contra os ríos? Contra os ríos foi a túa ira, contra o mar o teu furor, cando montaches os teus cabalos, nos teus carros de vitoria?⁹O teu arco foi espido por completo, as varas de castigo foron xuradas. (Selah) Cos ríos fendiches a terra. ¹⁰Víronte os montes e tremeron, o diluvio de augas pasou; deu o abismo a súa voz, ergueu no alto as suas mans.¹¹O sol e a lúa detivéronse no seu sitio, á luz das túas saetas fóronse, ao resplandor da túa lanza fulgurante. ¹²Con indignación marchaches pola terra, con ira pisaches as nacións.¹³Saiches para salvar o teu pobo, para salvar o teu Unxido. Esnaquizaches a cabeza da casa do impío, descubríndoo de arriba a abaixo.¹⁴Traspasaches cos seus propios dardos a cabeza dos seus guerreiros que irromperon para dispersarnos; a súa ledicia foi como a dos que devoran os oprimidos. ¹⁵Marchaches polo mar cos teus cabalos, na ondada das inmensas augas.¹⁶Oín, e estremecéronse as miñas entrañas; á túa voz tremeron os meus beizos. Entra podremia nos meus osos, e tremo onde estou. Tranquilo agardo o día da angustia, ao pobo que se erguerá para invadirnos.¹⁷Aínda que a figueira non bote gromos, nin haxa froito nas viñas; e ainda que falte o produto da oliveira, e os campos non produzan alimento; aínda que falten as ovellas do curro, e non haxa vacas nas cortes,¹⁸Así e todo eu alegrareime en Iahveh. Aledareime no Deus da miña salvación. ¹⁹Iahveh Deus é a miña fortaleza; El fixo os meus pés coma os das cervas, e polos altos me fai camiñar.Para o director do coro, cos meus instrumentos de corda.

Haggai

Chapter 1

¹No segundo ano do rei Darío, no mes sexto, no día primeiro do mes, veu palabra de Iahveh, a través do profeta Axeo a Zorobabel, fillo de Sealtiel, gobernador de Xudá, e a o sumo sacerdote Xosué, fillo de Iosadac, dicindo:

²Así di Iahveh dos exércitos: “este povo di: ‘Aínda non é o tempo, o tempo de que a casa de Iahveh sexa reedificada.’”³Entón veu a palabra de Iahveh por medio do profeta Axeo dicindo: ⁴Seica é tempo de que vós habitedes nas vosas casas artesoadas mentres esta casa está desolada? ⁵Pois agora, así di Iahveh dos exércitos: Considerade ben os vosos camiños. ⁶Sementades abondo, pero recolledes pouco; comedes, pero non vos fartades; bebedes, pero non chega para saciarvos; vestídevos, pero ninguén se quenta; e o que traballa a xornal, recibe a paga en bulsa furada.⁷Así di Iahveh dos exércitos: Considerade ben os vosos camiños. ⁸Subide ao monte, traede madeira e reedificade a miña casa para que me comprazca nela e eu sexa glorificado -di Iahveh. ⁹Agardades por ter moito, pero velaquí que atopades pouco; e o que levastes a casa, eu o esparzo cun sopro. E por qué? -declara Iahveh dos exércitos-. A causa da miña casa que é unha desfeita, namentres cada quen preocupase por atender á súa casa.¹⁰É por iso, pola vosa culpa, os ceos retiveron o seu orballo e a terra retivo a súa colleita ¹¹E chamei a seca sobre a terra, e sobre os montes, sobre o trigo, sobre o mosto, sobre o aceite, sobre todo o que produce a terra, sobre a xente, sobre o gando e sobre todo o traballo das vosas mans.¹²E Zorobabel, fillo de Sealtiel, o sumo sacerdote Xosué, fillo de Iosadac, e todo o resto do pobo, obedeceron a voz de Iahveh o seu Deus e as palabras do profeta Axeo, como Iahveh o seu Deus lle mandara. E temeu o pobo diante de Iahveh. ¹³Daquela Axeo, mensaxeiro de Iahveh, por mandado de Iahveh faloulle ó pobo dicindo: Eu estou convosco -declara Iahveh.¹⁴E espertou Iahveh o espírito de Zorobabel, fillo de Salatiegobernador de Xudá, e o espírito do sumo sacerdote Xosué, fillo de Iosadac, e o espírito de todo o resto do pobo. E viñeron e comezaron a obra na casa de Iahveh dos exércitos, o seu Deus, ¹⁵o día vintecatro do mes sexto, no ano segundo do rei Darío.

Chapter 2

¹O día vinteún do mes sétimo, veu a palabra de Iahveh, por medio do profeta Axeo, dicindo: ²Fala arestora a Zorobabel, fillo de Sealtiel, gobernador de Xudá, e a o sumo sacerdote Xosué, fillo de Iosadac, e a o resto do pobo, dicindo:³“Quen fica entre vosoutros que teña visto este templo na sua primeira gloria? E cómo o mirades agora? Tal como está, non é como nada a os vosos ollos? ⁴“Pero desta, esfórzate Zorobabel -declara Iahveh- esfórzate ti tamén, Xosuñe, fillo de Iosadac, sumo sacerdote, e esforzádevos todos vos, pobo da terra” -declara Iahveh- “e traballade, porque eu estou convosco” -declara Iahveh dos exércitos. ⁵“Segundo o pacto que fixen convosco, cando saístes de Exipto, o meu Espírito fica no medio de vos; non temades.”⁶Porque así di Iahveh dos exércitos: “Unha vez máis, en pouco tempo, eu farei tremer os ceos e a terra, o mar e a terra firme. ⁷“E farei tremer a tódalas nacións; e virá o desexado de todalas naciòns, e eu encherei de gloria esta casa” -di Iahveh dos exércitos.⁸“Miña é a prata e o ouro e meu” -declara Iahveh dos exércitos. ⁹“A gloria derradeira desta casa ha ser meirande ca primeira” -di Iahveh dos exércitos- “e neste lugar darei paz” -declara Iahveh dos exércitos.¹⁰O día vintecatro do mes noveno, no ano segundo de Darío, veu a palabra de Iahveh ó profeta Axeo, dicindo: ¹¹Así di Iahveh dos exércitos: “Pregunta agora aos sacerdotes da lei, dicindo: ¹²‘Se alguén leva carne consagrada na falda da súa vestidura, e toca coa sua falda pan, ou guiso, viño, aceite ou calquera outro alimento, quedará este consagrado?’ E os sacerdotes responderon, e dixeron: Non.¹³E dixo Axeo: Se alguén, inmundo polo contacto cun cadáver, toca calquera destas cousas, quedará inmunda? Responderon os sacerdotes, e dixeron: Quedará inmunda. ¹⁴Entón voltou a falar Axeo, e dixo: “Así é este pobo e así é esta nación diante de min” -declara Iahveh- “e deste xeito é toda obra das súas mans; e o que aquí ofrecen, e noxento”.¹⁵Agora pois, considerade ben isto dende hoxe en adiante: antes que se puxera pedra encol de pedra no templo de Iahveh, ¹⁶Denantes diso, cando alguén chegaba a una morea de vinte medidas e só había dez; ou cando viña alguén ó lagar para sacar cincuenta olas, e soamente había vinte. ¹⁷Ferinvos con vento abrasante, con fungos e con pedrazo en toda laboura das vosas mans, pero ningún de vos volveuse a min -declara Iahveh.¹⁸Mais considerade ben isto dende hoxe en adiante, dende o día vintecatro do mes noveno; dende o día en que puxéronse os alicerces do templo de Iahveh, poñede atención. ¹⁹Está aínda a semente no celeiro? Aínda a vide, a figueira, o granadeiro e a oliveira non deron froito; pero dende hoxe eu dareivos bendición.²⁰E a palabra de Iahveh veulle por segunda vez a Axeo, no día vintecatro do mes, diciendo: ²¹Fala a Zorobabel, gobernador de Xudá, dicindolle: “Eu estremecerei os ceos e a terra, ²²e Eu transtornarei o trono dos reis, e farei que sexa destruido o poder dos reinos das nacións; Baldearei o carro e mailos que montan nel, e caerán os cabalos e os seus xinetes, cadaquen pola espada do seu irmán.²³Naquel día -declara Iahveh dos exércitos- collereite a ti, Zorobabel, fillo de Sealtiel, servo meu -declara Iahveh- e heite por coma un anel para selar, porque eu escollinte. -declara Iahveh dos exércitos.

Zechariah

Chapter 1

¹No oitavo mes do segundo ano de Darío, veu palabra de IaVHeH ao profeta Zacarías, fillo de Berequías, fillo de Iddo, dicindo:

²IaVHeH anoxouse moito contra os vosos pais.

³Entón dilles, “Así di IaVHeH dos exércitos: Volvede a min- declara IaVHeH dos exércitos, e eu volverei a vos- di IaVHeH dos exércitos.⁴Non sexades como os vosos pais, aos que os antigos profetas proclamaron, dicindo: Así di IaVHeH dos exércitos; “Volvede agora dos vosos malos camiños e das vosas malas obras”. Pero non me escoitaron nin me fixeron caso” Declara IaVHeH. ⁵“Os vosos pais, onde están?. E os profetas, viven para sempre?. ⁶Pero as miñas palabras e os meus estatutos que ordenei aos meus servos os profetas non alcanzaron aos vosos pais? Entón arrepentíronse e dixeron: como IaVHeH o señor dos exércitos quería facer con nós conforme aos nosos camiños e conforme as nosas obras, así fixo con nós”.⁷O día vinte catro do mes undécimo, que é o mes de Sebat, o segundo ano de Darío, veu palabra de IaVHeH ao profeta Zacarías, fillo de Berequías, fillo de Iddo, dicindo: ⁸Velaquí, pola noite vin un home que montaba nun cabalo vermello; estaba entre mirtos que había no precipicio, e detrás del cabalos vermellos, marróns e brancos. ⁹Entón dixen: Quen son estes, meu señor? E o anxo que falaba comigo díxome. Ensinareiche quen son estes.¹⁰E o home que estaba entre os mirtos respondeu e díxome: Estes son os que IaVHeH enviou a percorrer a terra. ¹¹E eles responderon o anxo de IaVHeH que estaba entre os mirtos e dixeron: Percorremos a terra, e velaquí, toda a terra está en paz e tranquilidade.¹²Entón o anxo de IaVHeH respondeu e dixo: IaVHeH dos exércitos, ata cando seguirás sen compadecerte de Xerusalén e das cidades de Xudá; contra as que estiveches indignado estes setenta anos? ¹³E IaVHeH respondeulle o anxo que falaba comigo con boas e consoladoras palabras.¹⁴E o anxo que falaba comigo díxome: Proclama, dicindo: “Así di IaVHeH dos exércitos: “Estou moi celoso por Xerusalén e por Sión ¹⁵e con grande anoxo estou anoxado contra as nacións confiadas; porque cando eu estaba un pouco anoxado, elas contribuíron o mal”.¹⁶Por iso, así di IaVHeH: “Volverei a Xerusalén con compaixón; a miña casa será reconstruída nela” declara IaVHeH dos exércitos “e sobre Xerusalén tenderase o cordel”. ¹⁷Volve proclamar, dicindo: “Así di IaVHeH dos exércitos: “Unha vez mais as miñas cidades abundarán de bens, outra vez IaVHeH consolará a Sión e volverá escoller a Xerusalén”.¹⁸Entón levantei os meus ollos e mirei, e velaquí catro cornos. ¹⁹E díxenlle ao anxo que falaba comigo. Que son estes? E respondeume: Estes son os cornos que dispersaron Xudá, Israel e Xerusalén.²⁰Entón IaVHeH mostroume catro artesáns. ²¹E dixen: Que van facer estes? E él respondeu, dicindo: Eses son os cornos que dispersaron Xudá, para que naide levantase a cabeza; pero estes artesáns viñeron para acovardalos, para derribar os cornos das nacións que alzaron os seus cornos contra a terra de Xudá para dispersala.

Chapter 2

¹Entón levantei os ollos e mirei, e velaquí, vin un home cun cordel de medir na man. ²E díxenlle: Onde vas? E respondeume: A medir Xerusalén para ver canta é a súa largura e a súa longura.³Velaquí, cando o anxo que falaba comigo saía, atopouse con outro anxo ⁴que lle dixo: Corre, fálalle a ese mozo e dille “Xerusalén será habitada sen muros, por mor da multitude de homes e de gando dentro dela. ⁵E serei para ela- declara IaVHeH- unha muralla de lume ao arredor, e serei gloria no medio dela.⁶Ea, ea! Fuxide da terra do norte- declara IaVHeH- porque dispersareivos como os catro ventos do ceo declara IaVHeH. ⁷Ea, Sión, ti que moras coa filla de Babilonia, escapa!⁸Pois así di IaVHeH dos exércitos, cuxa gloria me enviou contra as nacións que o despoxaron, porque o que vos toca, toca a niña do meu ollo. ⁹Velaquí, alzarei a miña man contra elas, e serán despoxo para os seus escravos. Entón saberedes que IaVHeH dos exércitos me enviou.¹⁰Canta de xúbilo e alégrate, oh filla de Sión, porque velaquí, veño e habitarei no medio de ti- declara IaVHeH. ¹¹E moitas nacións uniranse a IaVHeH naquel día, e serán o meu pobo. Entón habitarei no medio de ti e saberás que IaVHeH dos exércitos me enviou a ti.¹²E IaVHeH posuirá Xudá, a súa porción na terra santa, e volverá escoller a Xerusalén. ¹³Toda carne debe calar diante de IaVHeH, porque se levantou da súa morada santa.

Chapter 3

¹Despois mostroume ao sumo sacerdote Xosué que estaba diante do anxo de IaVHeH; e Satanás estaba a súa dereita para acusalo. ²E o anxo de IaVHeH díxolle a Satanás: IaVHeH te reprenda , Satanás. Repréndate IaVHeH que escolleu a Xerusalén. Non está o tizón arrancado do lume? ³E Xosué estaba vestido con roupas sucias, de pé diante do anxo.⁴E este falou e díxolles aos que estaban diante del: Quitade as roupas sucias. E díxolle: Mira quiteiche a túa inxustiza e vestireite de roupas de gala. ⁵Despois dixo: Que lle poñan un turbante limpo na cabeza. E puxéronlle un turbante limpo na cabeza e vestírono con roupas de gala; e o anxo de IaVHeH estaba alí.⁶Entón o anxo de IaVHeH amoestou a Xosué, dicindo: ⁷Así di IaVHeH dos exércitos: “Se andas nos meus camiños, e gardas as miñas ordenanzas, tamén ti gobernarás a miña casa; ademais estarás ao cargo dos meus atrios e terás libre acceso entre os que están aquí.⁸Escoita agora, Xosué, sumo sacerdote, ti e os teus compañeiros que se sentan diante de ti, que son homes de presaxio, pois velaquí, vou traer o meu servo, o Renuevo. ⁹Pois velaquí a pedra que puxen diante de Xosué, sobre esta única pedra hai sete ollos. Velaquí, gravarei unha inscrición nela , declara IaVHeH dos exércitos e quitarei a inxustiza desta terra nun só día.¹⁰Naquel día declara IaVHeH dos exércitos convidaredes cada un ao seu próximo baixo a súa vide e baixo a súa figueira.

Chapter 4

¹Entón o anxo que falaba comigo volveu y espertoume como un home que esperta dun soño. ²E díxome: que ves? E respondín: Velaquí, vexo un candelabro todo de ouro cun depósito na parte superior, e as súas sete lámpadas enriba del con sete cubos para cada unha das lámpadas que ten enriba; ³e ao seu carón hai dúas oliveiras, unha á dereita do depósito e outra a esquerda.⁴Continuei e díxenlle o anxo que falaba comigo. Que é isto meu señor? ⁵Responde o anxo que falaba comigo e díxome : non sabes que é isto? E respondín: Non, señor meu.⁶. Continuou el e díxome: Esta é a palabra de IaVHeH a Zorobabel. Non por poder nin por forza, senón polo meu Espírito, di IaVHeH dos exército. ⁷Quen es ti, oh gran monte? Ante Zorobabel, converteraste en chaira; e el sacará a pedra clave entre aclamacións de “Graza, graza a ela”⁸E veume palabra de IaVHeH dicindo: ⁹As mans de Zorobabel puxeron os cementos desta casa e as súas mans rematarana. Entón saberedes que IaVHeH dos exércitos envioume a vós. ¹⁰Pois quen desprezou o día das pequeneces? Estes sete alegraranse cando vexan o chumbeiro na man de Zorobabel, estes son os ollos de IaVHeH que percorren toda a terra.

¹¹Entón falei e díxenlle: Que son estas dúas oliveiras á dereita e á esquerda do candelabro?¹²Falei por segunda vez e díxenlle: Que son as dúas ramas de oliveira que están a carón dous tubos de ouro, que verten aceite dourado? ¹³E respondeume dicindo: Non sabes que son estes? E eu dixen: Non, señor meu.¹⁴. Entón díxome: Estes son os unxidos que están de pé a carón de IaVHeH de toda a terra.

Chapter 5

¹Alcei de novo os meus ollos e mirei, e velaquí un rolo que voaba. ²E díxome o anxo: Que ves? E respondín: Vexo un rolo que voa; a súa lonxitude e de vinte cóbados e a súa anchura de dez cóbados.³Entón díxome: Esta é a maldición que sae sobre a face de toda a terra; certamente todo o que rouba será destruido segundo o escrito nun lado; e todo o que xura será destruido segundo o escrito no outro lado. ⁴Fareina sair -declara o Señor dos exércitos- e entrará na casa do ladrón e na casa do que xura polo meu nome en falso; e pasará a noite dentro da súa casa e consumiráa xunto coas súas madeiras e as súas pedras.⁵Saíu o anxo que falaba comigo e díxome: Alza agora os teus ollos e mira que é isto que sae. ⁶E dixen: Que é? E dixo: isto é o efa que sae. E engadiu: esta e a iniquidade deles en toda a terra. ⁷E velaquí unha tampa de chumbo foi levantada, e había unha muller sentada dentro do efa.⁸Entón dixo: Esta é a Maldade. E guindouna ao interior do efa e guindou a tampa de chumbo sobre a súa abertura. ⁹Logo, alcei os ollos e mirei, e velaquí dúas mulleres que saían co vento nas suas ás; e tiñan ás como ás de cegoña, e alzaron o efa entre a terra e o ceo.¹⁰¹¹Díxenlle entón ao anxo que falaba comigo: onde andan a levar o efa? E respondeume: á terra de Sinar para edificarlle un templo; e cando esté preparado, será asentado alí sobre a súa base.

Chapter 6

¹Alcei de novo os meus ollos e miréi, e velaquí catro carros que saían de entre os dous montes; e os montes eran montes de bronce. ²Do primeiro carro tiraban cabalos vermellos, do segundo carro cabalos negros, ³do terceriro carro cabalos brancos e do cuarto carro fortes cabalos grises. ⁴Entón falei, e díxenlle ao anxo que falaba comigo: Qué son estes, señor meu?⁵E o anxo contestóume, e díxome: Estes son os catro ventos do ceo que saen despois de presentarse diante do Señor de toda a terra. ⁶Con un deles saen os cabalos negros cara a terra do norte, e os brancos saen tras deles, mentras os grises saen cara a terra do sur.⁷Briosos saían, impacientes por ir a percorrer a terra. E Él dixo: Ide, percorrede a terra. E percorreron a terra. ⁸Entón Él chamóume e faloume, dicindo: Mira, os que saen cara a terra do norte aplacan o meu espíritu na terra do norte.⁹E veu a palabra do Señor a min dicindo: ¹⁰Toma ofrendas dos desterrados, de Heldai, de Tobias e de Xedaías; e o mesmo día vai e entra na casa de Josías, fillo de Sofonías, onde eles chegaron de Babilonia. ¹¹Toma prata e ouro e fai unha coroa e pona na cabeza do sumo sacerdote Xosué, fillo de Xosadac.¹²E fálalle, dicindo: Así di o Señor dos Exércitos: Velaquí un home cuxo nome e Renuevo , porque Él xermolará do lugar onde está, e reedificará o templo do Señor. ¹³Si, Él reedificará o templo do Señor, e Él levará gloria e se sentará e gobernará no seu trono. Será sacerdote sobre o seu trono e haberá consello de paz entre os dous oficios.¹⁴A coroa será para Helem, Tobías, Xedaías e Hen, fillo de Sofonías, como recordo no templo do Señor. ¹⁵E os que están lonxe virán e reedificaran o templo do Señor. Entón saberedes que o Señor dos Exércitos me enviou a vosoutros. Isto acontecerá se escoitades obedientes a voz do Señor o voso Deus.

Chapter 7

¹E sucedeu que no ano cuarto do rei Darío veu a palabra do Señor a Zacarías o cuarto día do mes noveno, Quisleu. ²A aldea de Betel enviara a Sarezer, a Regem-melec e aos seus homes a pregaren o favor do Señor, ³e a falaren aos sacerdotes que eran da casa do Señor, e aos profetas dicindo: Debemos chorar no mes quinto e xaxuar como fixemos durante tantos anos?⁴Entón veu a min a palabra do Señor dos exércitos, dicindo: ⁵Fala a todo o pobo da terra e aos sacerdotes e di: "cando xaxuabades e vos lamentabades no quinto e no sétimo mes durante estes setenta anos, xaxuabades en verdade por min? ⁶E cando comedes e bebedes, non comedes e bebedes para vos mesmos? ⁷Non son estas as palabras que o Señor proclamou polo medio dos antigos profetas, cando Xerusalém estaba habitada e próspera, coas súas cidades ó seu redor, e o Neguev e a terra baixa estaban habitados?"⁸Entón veu a palabra do Señor a Zacarias dicindo: ⁹Así ten dito o Señor dos exércitos: Xuizo verdadeiro xulgade, e misericordia e compaixón practicade cada un co seu irmán. ¹⁰"Non oprimades á viúva, ao orfo, ao estranxeiro nin ao pobre, nin tramedes o mal nos vosos corazóns uns contra os outros".¹¹Pero eles refusaron escoitar e volveron as costas rebeldes e taparon os ouvidos para non ouvir. ¹²E endureceron os seus corazóns coma o diamante, para non ouvir a lei nin as palabras que o Señor dos exércitos enviara polo seu Espírito por mediio dos antigos profetas; veu, logo, grande anoxo de parte do Señor dos Exércitos.¹³E aconteceu que, como eu clamara e eles non quixeron escoitar, así eles clamaron e eu non quixen escoitar -di o Señor dos exércitos- ¹⁴senon que os espallei en rodopío entre tódalas nacions que non coñecían. E a terra foi desolada tras deles, sin que ninguén fora nin viñera; convertiron a terra desexable en desolación.

Chapter 8

¹E veu a palabra do Señor dos exércitos dicindo: ²Así di o Señor dos exércitos: "Celei a Sión con grande celo, si, con grande furor a celei". ³Así di o Señor: Voltarei a Sión e no medio de Xerusalém moraréi. E Xerusalém chamarase Cidade da Verdade, e o monte do Señor dos exércitos, Monte Santo"⁴Así di o Señor dos exécitos: "Ainda se sentarán anciáns e anciás nas rúas de Xerusalém, con cadanseu bastón na man por causa dos seus moitos días. ⁵E as rúas da cidade encheranse de raparigos e raparigas que xogarán nas súas rúas".⁶Así di o Señor dos exércitos: "Si naqueles días isto parece moi difícil aos ollos do remanente deste pobo, será tamén moi difícil aos meus ollos?" -declara o Señor dos Exércitos. ⁷Así di o Señor dos exécitos: "Velaquí salvarei ao meu pobo da terra do oriente e da terra onde se pon o sol; ⁸e traereinos e habitarán no medio de Xerusalém; i eles serán o meu pobo i eu serei o seu Deus en verdade i en xustiza".⁹Así di o Señor dos exércitos: "Sexan fortes as vosas mans, vos que escoitades nestes días estas palabras da boca dos profetas, os cales falaron o día no que se puxeron os cimentos da casa do Señor dos exércitos para a reedificación do templo. ¹⁰Porque antes daqueles días non había paga para home nin paga para o gando; e non había paz para o que saía ou entraba por mor do inimigo, i eu puxen a todolos homes uns contra os outros.¹¹Pero agora eu non tratarei ao remanente deste pobo como nos días pasados"-declara o Señor dos Exércitos. ¹²"Porque haberá semente de paz: a vide dará o seu froito, a terra dará o seu produto y os ceos darán o seu rocío; e farei que o remanente deste pobo herde todas estas cousas.¹³¹⁵E sucederá que como fostes maldición entre as nacións, casa de Xudá e casa de Israel, así vos salvarei para que sexades bendición. Non temades, mais sexan fortes as vosas mans. ¹⁴Porque así di o Señor dos exércitos: "Tal como me propuxen facervos mal cando os vosos pais me fixeron anoxar" -di o Señor dos exércitos- "e non me arrepentín, así me propuxen nestes días voltar a facer ben a Xerusalém e á casa de Xudá. Non temades!¹⁶Estas son as cousas que debedes facer: dicide a verdade uns aos outros, xulgade con verdade e con xuízo de paz nas vosas portas, ¹⁷non tramedes no voso corazón o mal un contra o outro, nin amedes o xuramento falso, porque todas estas cousas son as que odio" -declara o Señor.¹⁸Entón a palabra do Señor dos Exércitos veu a min, dicindo: ¹⁹Así di o Señor dos exércitos: "O xaxún do cuarto mes, o xaxún do quinto, o xaxún de sétimo e o xaxún do décimo converteranse para a casa de Xudá en gozo, alegría e festas alegres. Amade, pois, a verdade e a paz".²⁰²²Así di o Señor dos exércitos: "E será que aínda virán pobos e habitantes de moitas cidades; ²¹e os habitantes de unha irán a outra dicindo: "Imos sen demora a implora-lo favor do Señor, e a busca-lo favor do Señor dos exércitos. Eu tamén irei" E virán moitos pobos e nacións poderosas a buscar ó Señor dos exércitos en Xerusalem e a implorar o favor do Señor".²³Así di o Señor dos exércitos: "naqueles días dez homes de todalas linguas das nacións asirán o vestido dun xudeu, dicindo: iremos con vos porque ouvimos que Deus está con vos"

Chapter 9

¹A profecía da palabra de Iahveh está contra da terra de Hadrac e sobre Damasco; porque a Iahveh deben mirar os ollos dos homes, e de tódalas tribus de Israel. ²Tamén Hamat será comprendida no territorio deste; Tiro e Sidón ainda que señan moi sabias.³Ben que Tiro se edificou fortaleza, e amoreou prata como po e ouro como lama das rúas, ⁴velaquí, o Señor a empobrecerá e ferirá no mar o seu poderío, i ela será consumida do lume⁵Ascalón verá e temerá; Gaza tamén, e doerase en grande maneira; así mesmo Ecrón, porque a súa esperanza será confundida; e perecerá o rei de Gaza, e Ascalón non será habitada. ⁶Habitará en Asdod un estranxeiro, e poñerei fin a soberbia dos filisteos. ⁷Quitarei o sangue da súa boca, e as súas abominacións de entre os seus dentes, e quedará tamén un remanente para o noso Deus, e serán como capitanes en Xudá, e Ecrón será como o xebuseo.⁸Entón acamparei arredor da miña casa como un garda, para que ninguén vaia nin veña, e non pasará máis sobre deles o opresor; porque ahora mirarei cos meus ollos.⁹Alédate moito, filla de Sion; da voces de xúbilo, filla de Xerusalém; velaquí o teu rei virá a ti, xusto e salvador, humilde, e cabalgando enriba dun asno, enriba dun burro fillo de asna. ¹⁰E de Efraín destruiréi os carros, e os caabalos de Xerusalém, e os arcos de guerra serán quebrados; e falará paz as nacións, e o seu señorío será de mar a mar, e dende o río ata as fins da terra.¹¹E ti tamén polo saquei do teu pacto serás salva; eu saquei os teus presos da cisterna na que non hai auga. ¹²Volvédevos a fortaleza, oh prisionneiros de esperanza; hoxe tamén vos anuncio que vos restaurarei o dobre. ¹³Porque entesei para min a Xudá como arco, e fixen a Efraín a sua frecha, y espertarei aos teus fillos, oh Sion, contra os teus fillos, oh Grecia, e poñereite como espada de valente.¹⁴E Iahveh será visto sobre deles, e o seu dardo salirá como lóstrego; e Iahveh o Señor tocará trompeta, e irá entre remuiño do austral. ¹⁵Iahveh dos exércitos ampararaos, i eles devorarán, e esmagarán as pedras da fonda, e beberan, e farán estrépito como bébedos de viño; i encheranse como cunca, ou como cornos do altar.¹⁶E salvaraos naquel día Iahveh o seu Deus como rabaño do seu pobo; porque como pedras de diadema serán enaltecidos na súa terra. ¹⁷Porque canta e a súa bondade, e canta a súa fermosura¡ O trigo aledará aos mozos, e o viño ás doncelas.

Chapter 10

¹Pedide choiva ao SEÑOR, no tempo da choiva tardía, ao SEÑOR que fai nubes, El daralles fortes choivas, e erba no campo a cada un.

²Porque os deuses falan iniquidade, e os adiviños ven visións mentireiras, e contan soños falsos; en balde dan consuelo.

Polo tanto, o pobo vaga como ovellas, está aflixido porque non hai pastor.

³Contra os pastores acéndese a miña ira, e os machos cabríos castigarei, porque o SEÑOR dos exércitos visitou o seu rabaño, a casa de Xudá, e fará deles como o seu cabalo de honra na loita.⁴Del sairá a pedra angular, del a clavixa, del o arco de guerra, del todo gobernante; xuntos ⁵serán como valentes, que na loita quedarán as pegadas do inimigo na lama das rúas; pelexarán porque o SEÑOR estará con eles, e serán avergoñados os que montan a cabalo.⁶Fortalecerei a casa de Xudá e a casa de Xosé salvarei, e traereinos de volta porque me dan pena; e serán como se non os houbera rexeitado, porque eu son o SEÑOR seu Deus, e respondereilles. ⁷Efraín será como un valente, e alegrarase o seu corazón coma co viño; os seus fillos verano e alegraranse, e o seu corazón estará cheo de gozo no SEÑOR.⁸E silbareilles pra xuntalos , porque os redimín, e serán tan numerosos como eran. ⁹Cando eu os espalle entre os pobos, aínda en terras afastadas lembraranse de min, e vivirán cos seus fillos, e voltarán. ¹⁰Fareinos voltar da terra de Exipto, e de Asiria recollereinos, traereinos a terra de Galaad e do Líbano, ata que non haxa sitio pra eles.¹¹Pasarán polo mar da angustia, e El ferirá as ondas no mar e secaranse todas as profundidades do Nilo; e será abatido o orgullo de Asiria e afastado o cetro de Exipto. ¹²Eu fortalecereinos no SEÑOR, e no seu nome andarán -declara o SEÑOR.

Chapter 11

¹Abre as túas portas Líbano, e consuma o lume os teus cedros. ²Xime, ciprés, porque caeu o cedro, porque as árbores maxestosas foron derrubadas; xemide, carballos de Basán, porque caeu o bosque impenetrable. ³Voz de xemido de pastores, porque o seu esplendor está arruinado; voz de ruxido de leonciños, porque derrubada está a gloria do Xordán.⁴Así di o SEÑOR meu Deus: Apacenta as ovellas destinadas pra matanza. ⁵Os que as compran mátanas e saen impunes, e o que as venden di: !Bendito sexa o SEÑOR, porque fíxenme rico! e nin os seus propios pastores senten pena por elas. ⁶Pois eu non sentirei máis pena polos habitantes de esta terra -declara o SEÑOR- pero velaquí, farei que os homes caian cada un nas mans doutro e en mans do seu rei; e eles ferirán a terra e eu non os librarei das súas mans.⁷Apacentei, pois, as ovellas detinadas pra matanza, isto é, os aflixidos do rabaño. E collín pra min dous bastóns: a un chameille Gracia e o outro chameille Unión; e apacentei as ovellas. ⁸E destruín aos tres pastores nun mes, pois a miña alma impacientouse con eles e a súa alma tamén se cansou de min. ⁹Entón dixen: Non vos apacentarei máis. O que debe de morrer, que morra; e a que deba de ser derrubada, que sexa derrubada; e as que queden, cómanse a carne unhas das outras.¹⁰E collín o meu bastón Gracia e quebreino pra romper o pacto que fixera con todos os pobos. ¹¹E rompeuse aquel día; así os aflixidos do rabaño que me miraban, souberon que era a palabra do SEÑOR. ¹²E díxenlles: Se vos parece ben, dádeme a miña paga; e senón, deixadea. E pesaron como o meu soldo trinta pezas de prata.¹³Entón o SEÑOR díxome: Tírao ao oleiro (ese magnífico prezo co que me valoraron). Collín as trinta pezas de prata e tireinas ao oleiro na casa do SEÑOR. ¹⁴E quebrei o meu segundo bastón, Unión, pra romper a irmandade entre Xudá e Israel.¹⁵¹⁶E o SEÑOR díxome: Colle outra vez os apeiros dun pastor tolo. Porque velaquí, eu vou levantar na terra un pastor que non se preocupará da que perece, nin buscará a descarriada, nin curará á ferida, nin sustentará á forte, senón que comerá a carne da cebada e arrincará a súas pezuñas.¹⁷!Ai do pastor inútil que abandona o rabaño! !Caia a espada sobre o seu brazo e sobre o seu ollo dereito! O seu brazo secarase por completo, e o seu ollo dereito escurecerase totalmente.

Chapter 12

¹Profecía da palabra do SEÑOR sobre Israel.

O SEÑOR que estende os ceos, pon os cimentos da terra e forma o espírito do home dentro del, declara:

²Velaquí, eu farei de Xerusalén unha copa de vertixe pra todos os pobos dos arredores, e cando haxa asedio contra Xerusalén, tamén o haberá pra Xudá. ³E acontecerá aquel día que farei de Xerusalén unha pedra pesada pra todos os pobos; todos os que a levanten serán severamente desgonzados. E contra el congregaranse todas as nacións da terra.⁴⁵Aquel día -declara o SEÑOR- ferirei a todo cabalo de espanto, e o seu xinete, de loucura. Pero sobre a casa de Xudá abrirei os meus ollos, mentras firo de cegueira a todo cabalo dos pobos. Entón os xefes de familias de Xudá dirán no seu corazón: "Gran apoio pra nosoutros son os habitantes de Xerusalén polo SEÑOR dos exércitos, o seu Deus".⁶Aquel día farei dos xefes de familias de Xudá como braseiro de lume entre a leños, e como facho ardendo entre gavillas, e consumirán a destra e a sinestra a todos os pobos de arredor, e Xerusalén será habitada de novo no seu lugar, en Xerusalén.⁷O SEÑOR salvará primero as tendas de Xudá, pra que a gloria da casa de David e a gloria dos habitantes de Xerusalén non se engrandeza sobre Xudá. ⁸Aquel día o SEÑOR defenderá os habitantes de Xerusalén, e o débil entre eles aquel día será como David, e a casa de David será como Deus, como o anxo do SEÑOR diante deles. ⁹E acontecerá aquel día que me disporei a destruir a todas as nacións que veñan contra Xerusalén.¹⁰E derramarei sobre a casa de David e sobre os habitantes de Xerusalén, o Espírito de gracia e de rogo, e miraranme a min, a quen traspasaron. E arrepentiranse por El, como quen se arrepinte por un fillo único, e chorarán por El, como se chora por un primoxénito. ¹¹Aquel día haberá gran arrepentimento en Xerusalén, como o arrepentimento de Hadad-rimón na chaira de Meguido.¹²E arrepentirase a terra, cada familia polo seu lado: a familia da casa de David polo seu lado, e as súas mulleres polo seu lado; a familia da casa de Natán polo seu lado, e as súas mulleres polo seu lado; ¹³a familia da casa de Leví polo seu lado, e as súas mulleres polo seu lado; a familia dos simeítas polo seu lado, e as súas mulleres polo seu lado, ¹⁴todas as demáis familias, cada unha polo seu lado, e as súas mulleres polo seu lado.

Chapter 13

¹Aquel día haberá unha fonte aberta para a casa de David e para os habitantes de Xerusalém, para lava-lo pecado e a impureza. ²E acontecerá aquel día -declara o Señor dos exércitos- que eliminarei da terra os nomes dos ídolos, e nunca máis serán recordados; tamén eu quitarei da terra aos profetas e ao espírito inmundo.³E acontecerá que si algún aínda profetiza, o seu pai e a sua nai que o enxendraron diranlle : "Non vivirás porque falache falsamente no nome do Señor"; e o seu pai e a sua nai que o enxendraron traspasarano mentres profetiza.⁴Tamén acontecerá aquel día que os profetas avergoñaranse cada un da súa visión cando profetice, e non se vestirán o manto de pelo para enganar, ⁵senon que cada un dirá: "Non son profeta, son labrador da terra, porque un home me vendeu como escravo na miña xuventude". ⁶E alguén lle dirá: "Qué son esas feridas no teu corpo?" Y él responderá: "Son aquelas coas que fun ferido na casa dos meus amigos".⁷Esperta, espada, contra do meu pastor, e contra do home compañeiro meu -declara o Señor dos exércitos-. Fire ao pastor e espallaranse as ovellas, e volverei a miña man contra dos pequenos.⁸E acontecerá en toda a terra -declara o Señor- que dúas partes serán cortadas nela, e perecerán: pero a terceira quedará nela. ⁹E meterei a terceira parte no lume, e refinareinos como se refina a prata, e probareinos como se proba o ouro. Invocará él o meu nome, e eu lle responderei; direi: "El é o meu pobo", y él dirá: "O Señor é o meu Deus".

Chapter 14

¹Miren! Un día polo SEÑOR ven onde o teu saqueo será dividido no medio de ti. ²Pois EU xuntarei cada nación en contra de Xerusalén para loitas e a cidade será capturada. As casas serán saqueadas e as mulleres serán violadas. A metade da cidade irase cativa, pero o o pobo restante non será cortado da cidade.³Pero O SEÑOR sairá e fará guerra en contra daquelas nacións como cando ÉL fai a guerra no día da loita. ⁴E nese día Os Seus Pés pararán no Monte das Oliveiras, o cal está ao carón de Xerusalén ao leste. O Monte das Oliveiras será dividido a metade entre o leste e o oeste nun gran val e metade da montaña voltará hacia o norte e a metade hacia o sur.⁵Logo vostedes fuxirán polo val entre as montañas do SEÑOR, pois o val entre esas montañas chegará ata Azal. Vostedes fuxirán así como fuxiron do terremoto nos días de Uzías, rei de Xudá. Entón O SEÑOR MEU DEUS virá e todos os santos estarán con ÉL.⁶Nese día no que non haberá luz, pero ningún frío, nin xeadas tampouco. ⁷Nese día, un día coñecido sólo por O SEÑOR, xa non haberá un día ou noite, pois a tarde será un tempo de luz.

⁸Nese día augas vivas brotarán de Xerusalén. Mitade delas brotarán hacia o mar oriental, e mitade hacia o mar occidental, no verán e no inverno.⁹O SEÑOR será rei sobre toda a terra. Nese será O SEÑOR, o Único DEUS, e O Seu Nome Solo. ¹⁰Toda a terra, será como o Arabá, dende Gueba ata Rimón, sur de Xerusalén. E Xerusalén continuará sendo erguida. Ela vivirá no seu propio lugar, dende a Porta de Benxamín, ata o lugar onde estaba a primeira porta, ata a Porta da Esquina, e dende la Torre de Jananel, ata o lagar do rei. ¹¹O pobo vivirá en Xerusalén e non haberá máis destrucción completa de DEUS en contra deles. Xerusalén vivirá en paz.¹²Esta será a praga coa cal O SEÑOR atacará a todas as persoas que fixeron a guerra contra de Xerusalén: a súa carne pudrirase, incluso aínda que se estén parando sobre os seu pés. Os seus ollos non se pudrirán nas súas cabezas e as súas lenguas pudriranse nas súas bocas.

¹³Nese día ese gran medo do SEÑOR virá sobre eles. Cada un buscará a man do outro, e a man de un será levantada en contra da man de outro.¹⁴Xudá, tamén loitará en contra de Xerusalén. Eles xuntarán as riquezas de todas as nacións que os rodean, ouro, prata e roupas finas en gran abundancia. ¹⁵Unha praga tamén estará sobre os cabalos e as mulas, os camelos e os burros, e en cada animal neses campamentos tamén sufrirán a mesma praga.¹⁶Logo pasará que todos aqueles que queden nesas nacións que viñeron en contra de Xerusalén, polo contrario irán de ano en ano para adorar o rei, O SEÑOR dos Exércitos e a manter a festa das Enramadas. ¹⁷E pasará que si ninguén de todas as nacións da terra non suben a Xerusalén para adorar ao rei, O SEÑOR dos Exércitos, logo O SEÑOR no traerá choiva neles. ¹⁸E se a nación de Exipto non sube, entón eles non recibirán choiva. Unha praga do SEÑOR atacará as nacións que non suben, nin manteñen a Festa das Enramadas.¹⁹Iste será o castigo de Exipto e o castigo para cada nación que non sube a Festa das Enramadas.²⁰Pero nese día, as campás dos cabalos dirían. "Separa para O SEÑOR, e os lavabos na casa do SEÑOR serán como os envases frente o altar. ²¹Pois cada tarro en Xerusalén e en Xudá será afastado para O SEÑOR dos Exércitos e cada cal que traia un sacrificio comerá deles e ferverá neles. Nese día os comerciantes non estarán máis na casa do SEÑOR dos Exércitos.

Malachi

Chapter 1

¹Profecía da palabra de Iahveh a Israel por medio de Malaquías. ²Eu ameivos -di Iahveh- pero vós dicides: En que nos amaches? Non era Esaú irmán de Xacob? -di Iahveh -. Mais Eu amei a Xacob, ³e estoxei a Esaú, e fixen dos seus montes unha desolación, e dei a sua herdade aos chacais do deserto.⁴Aínda que Edom dixera: Temos sido destruídos, mais voveremos e edificaremos as ruínas, Iahveh dos Exércitos di: Eles edificarán, mais eu destruirei. E chamaranos territorio impío e pobo contra quen Iahveh está anoxado para sempre. ⁵E os vosos ollos verano, e vós diredes: Iahveh é grande, máis aló das fronteiras de Israel!⁶O fillo honra o seu pai, e o servo o seu señor. Pois se Eu son pai, onde foi a miña honra? E se son señor, onde está o temor que se me debe? -di Iahveh dos exércitos a vós sacerdotes que menosprezades o meu nome-. Pero vós dicides: “En que temos menosprezado o teu nome?” ⁷En que ofrecedes sobre o meu altar pan noxento. E vós dicides: “En que te temos deshonrado?” En que dicides: “A mesa de Iahveh é desprezable”.⁸Pois cando ofrecedes un animal cego para o sacrificio, non está mal? E cando ofrecedes o coxo e o doente, non está mal? Por que non llo ofreces ao teu gobernador? Compraceríase de ti ou te acollería con benignidade? -di Iahveh dos exércitos. ⁹Agora pois, implorade o favor de Deus, para que vos teña compaixón! Pois se da vosa man vén todo isto, como o ides a aplacar? Di Iahveh dos exércitos.¹⁰Oi! Se se atopara entre vós quen pechara as portas para que non acenderades o meu altar en van! Non me comprazo convosco -di Iahveh dos exércitos- nin da vosa man aceptarei ninguna ofrenda! ¹¹Porque dende a saída do sol ata o solpor, o meu nome é grande entre as nacións, e en todo lugar ofrecerase incenso ao meu nome, e ofrenda pura; xa que o meu nome é grande entre as nacións -di Iahveh dos exércitos. ¹²Pero vós profanádelo cando dicides: “A mesa de Iahveh é inmunda, e o seu froito, o seu alimento non paga a pena”.¹³Tamén dicides: Ai, que noxo dá todo isto! E con indiferenza me desprezades -di Iahveh dos exércitos- e traedes o roubado ou coxo, ou doente; tal que así traedes a ofrenda. Hei aceptar iso da vosa man? -di Iahveh. ¹⁴Maldito sexa o enganador que ten un machón robusto no seu rabaño, e o promete, sacrifica un animal danado a Iahveh! Porque Eu son o Grande Rei -di Iahveh dos exércitos- e o meu nome é temido entre as nacións.

Chapter 2

¹E agora, para vós, sacerdotes, é este mandamento. ²Se non escoitades, e se non decidides de corazón dar honor ao meu nome -di Iahveh dos exércitos- enviarei sobre vós maldición, e maldicirei as vosas bendicións. Si, heinas maldicir, porque non facedes caso do que vos digo.³Velaquí, eu reprenderei a vosa descendencia, e botareivos esterco sobre as vosas facianas, o esterco das vítimas das vosas solemnidades, e seredes arrastrados con el. ⁴Daquela saberedes que vos enviei este mandamento para que o meu pacto mantéñase con Leví -di Iahveh dos exércitos.⁵O meu pacto con el era vida e paz, fíxeno con el polo temor co que me temeu, e porque reverenciaba o meu nome. ⁶A verdadeira lei estaba na súa boca, e non había inxustiza nos seus beizos. En paz e en rectitude camiñaba comigo, e fixo volver a moitos da súa iniquidade. ⁷Pois os beizos do sacerdote teñen a obriga de gardar a sabedoría, porque a lei ha ser procurada pola súa boca, pois el é o mensaxeiro de Iahveh dos exércitos.⁸Pero vós tédesvos arredado do camiño, tedes feito tropezar a moitos na lei, e tedes corrompido o pacto de Leví -di Iahveh dos exércitos. ⁹Por iso eu tamén fareivos desprezables e viles diante de todo o pobo, porque non tedes gardado os meus camiños e facedes distinción entre as persoas en canto a lei.¹⁰Non temos todos un mesmo pai? Non nos creou un mesmo Deus? Por que estamos a portarnos dun xeito desleal os uns contra os outros, profanando o pacto dos nosos pais? ¹¹Xudá foi infiel, e unha abominación cometeuse en Israel e en Xerusalem; pois Xudá profanou o santuario de Iahveh, que El ama, e casou coa filla dun deus estraño. ¹²Que Iahveh extermine das tendas de Xacob dos que presentan ofrenda diante de Iahveh dos exércitos, a quen fai tal cousa, tanto se é mestre coma discípulo!¹³E ademais, estoutro facedes: cubrides o altar de Iahveh con bágoas, prantos e xemidos, porque El non se volve máis cara a vosa ofrenda, nin a acepta da vosa man dun xeito agradable.¹⁴E aínda así preguntades: “E logo?” Porque Iahveh foi testemuña entre ti e a muller da túa mocidade, á que lle fuches infiel, sendo ela a túa compañeira e a muller do teu pacto. ¹⁵Non é Un o que fixo a súa carne e o seu espírito? E que pide de ti ese Un? Que sexas liñaxe escollido a Deus! Gardade logo o voso espírito, e non sexades infieis coa muller da vosa mocidade! ¹⁶Porque eu aborrezo o divorcio -di Iahveh, Deus de Israel- e a quen enche de iniquidade a súa vestidura -di Iahveh dos edércitos- Gardade, pois, o voso espírito e non sexades infieis.¹⁷Tedes canso a Iahveh coas vosas palabras. E dicides: En que o temos canso? O que dicides: Todo o que fai mal é bo aos ollos de Iahveh, e neles El comprácese; e: Onde é que está o Deus xusto?

Chapter 3

¹Velaquí, Eu mando o meu mensaxeiro, e el disporá o camiño diante de min. E virá de súpeto ao seu templo o Señor a quen vós buscades; o Anxo do pacto en quen vos compracedes, velaquí vén -di Iahveh dos exércitos. ²Pero quen será quén de soportar o día da súa vinda? Quen será quén de manterse en pé cando apareza? Porque El é coma lume de fundidor e coma xabón de lavandeiros. ³E El sentarase para refinar e purificar a prata, e purificará os fillos de Leví e acrisolaraos coma ao ouro e a prata, para que poidan presentar a Iahveh ofrendas en xustiza.⁴Entón serán gratas a Iahveh as ofrenda de Xudá e de Xerusalem, tal que nos días de antano e coma nos anos pasados. ⁵E acercareime a vosoutros para o xuízo, e serei una testemuña directa contra dos feiticeiros, e contra dos adúlteros, contra dos que xuran en falso e contra dos que defraudan o salario do xornaleiro da viúva e máis do orfo, e contra dos que negan o dereito do estranxeiro porque non me temen -di Iahveh dos exércitos.⁶Porque Eu, Iahveh, non mudo; por eso vós, fillos de Xacob, non tedes sido consumidos. ⁷Dende os días dos vosos pais tédesvos afastado dos meus estatutos e non os tedes gardado. Volvédevos a min e Eu volvereime a vós! -di Iahveh dos exércitos. Pero dicides: En que temos que volvernos?”⁸Roubará o home a Deus? Pois vós estádesme roubando. Pero dicides: En que che temos roubado?” Nos décimos e nas ofrendas! ⁹Con maldición estádesme maldicindo, porque vós, a nación enteira, estádesme roubando!¹⁰Traede todo o décimo ao celeiro, para que haxa alimento na miña casa; e poñédeme a proba nisto -di Iahveh dos exércitos- se non vos abrirei as xanelas do ceo, e verterei para vós bendición ata que sexa sobreabondosa. ¹¹Por vos reprenderei ao moufante, para que non vos destrúa os froitos da terra, nin vos faga estéril a vosa vide no campo -di Iahveh dos exércitos. ¹²E tódalas nacións chamaranvos benaventurados, porque seredes unha terra de delicias, di Iahveh dos exércitos.¹³As vosas palabras contra de min teñen sido duras -di Iahveh -. Pero dicides: “Que temos falado contra de ti?” ¹⁴Dixestes: Non ten sentido servir a Deus. Que proveito hai en que gardemos as súas ordenanzas e que andemos aflixidos diante de Iahveh dos exércitos?” ¹⁵É por iso que arestora felicitamos os soberbios, e dicimos que os que fan maldade prosperan, e que os que están a provocar a Deus quedan impunes.¹⁶Mais os que temían a Iahveh falaronse os uns os outros, e Iahveh escoitou e atendeu. E escribiuse diante del un libro como memorial a favor dos que temen a Iahveh e dos que honran o seu nome.¹⁷No día que Eu preparo, di Iahveh dos exércitos, serán para min un tesouro especial, e perdoareinos coma un pai perdoa o fillo que lle serve. ¹⁸Entón volveredes a distinguir entre o xusto e o impío, entre o que serve a Deus e o que non o serve.

Chapter 4

¹De certo chega o día, ardente coma un forno, e tódolos soberbios e tódolos que fan o malo han ser coma palla. Ese día ha vir e acenderalles lume -di Iahveh dos exércitos- que non quedará deles nin raíz nin póla. ²Mais para vós que temedes o meu nome, hase levantar o sol de xustiza, traendo salvación nas súas ás; e sairedes e brincaredes coma tenreiros da corte. ³E esmagaredes os malos, que han ser po debaixo das plantas dos vosos pés no día no que Eu actúe -di Iahveh dos exércitos.⁴Lembrádevos da lei do meu servo Moisés, dos estatutos e as ordenanzas que Eu mandei en Horeb para todo Israel. ⁵Velaquí, Eu mándovos ao profeta Elías perante que veña o día de Iahveh, día grande e terrible. ⁶El fará volver o corazón dos pais cara os fillos, e o corazón dos fillos cara os pais, non sexa que Eu veña e manque a terra con maldición.

Matthew

Chapter 1

¹Libro da xenealoxía de Xesús Cristo, o fillo de David, ²fillo de Abraham. Abraham enxendrou a Isaac, Isaac enxendrou a Xacob, Xacob enxendrou a Xudá e os seus irmáns. ³Xudá enxendrou de Tamar a Fares e Zara, Fares enxendrou a Esrón, Esrón enxendrou a Aram,⁴Aram enxendrou a Aminadab, Aminadab enxendrou a Naasón, Naasón enxendrou a Salmón. ⁵Salmón de Rahab, enxendrou a Booz. Booz enxendrou a Obed de Rut, Obed enxendrou a Ixaí, ⁶Ixaí enxendrou a David o rei. David enxendrou a Salomón da que foi muller de Urías.⁷Salomón enxendrou a Roboam, Roboam enxendrou a Abías, Abías enxendrou a Asa, ⁸Asa enxendrou a Iosafat, Iosafat enxendrou a Ioram e Ioram enxendrou a Uzías.⁹Uzías enxendrou a Iotam, Iotam enxendrou a Acaz, Acaz enxendrou a Ezequías. ¹⁰Ezequías enxendrou a Manasés, Manasés enxendrou a Amón, Amón enxendrou a Iosías, ¹¹Iosías enxendrou a Ieconías e os seus irmáns no tempo da deportación a Babilonia.¹²Despois da deportación a Babilonia, Ieconías enxendrou a Xealtiel, Xealtiel enxendrou a Zerubabel. ¹³Zerubabel enxendrou a Abiud, Abiud enxendrou a Eliaquim, Eliaquim enxendrou a Azor. ¹⁴Azor enxendrou a Sadoc, Sadoc enxendrou a Aquim, Aquim enxendrou a Eliud.¹⁵Eliud enxendrou a Elazar, Elazar enxendrou a Matán, Matán enxendrou a Xacob. ¹⁶Xacob enxendrou a Xosé, o marido de María da que naceu Xesús, chamado o Mesías. ¹⁷Todas as xeracións dende Abraham a David foron catorce, tamén catorce dende David ata a deportación á Babiloina, e da deportación á Babilonia ata o Mesías catorce xeracións.¹⁸O nacemento de Xesús o Mesías foi así: a súa nai, María, estaba comprometida con Xosé, mais antes de se casar, apareceu embarazada do Espírito Santo. ¹⁹O seu marido, Xosé, era un home xusto e non querendo aldraxala diante de todos, decidiu repudiala en segredo.²⁰Pensando el nestas cousas, aparecéuselle en soños un anxo do Señor e díxolle: -Xosé, fillo de David, non teñas medo de levar canda ti a María a túa muller, porque o que foi enxendrado nela é do Espírito Santo. ²¹Dará a luz un fillo e ti chamaralo Xesús, pois El salvará o seu pobo dos seus pecados.²²Todo isto aconteceu para que se cumprira o que dixera o Señor cando o profeta anunciou: ²³"Mirade, a virxe concebirá e dará a luz un fillo, e poranlle por nome Enmanuel, que traducido é: Deus connosco".²⁴Acordou Xosé do seu soño e fixo o que o anxo do Señor lle mandara, recibindo a María como a súa muller. ²⁵Pero non se deitou con ela ata que deu a luz o seu primeiro fillo, e chamouno Xesús.

Chapter 2

¹E logo de nacer Xesús naceu en Belén de Xudea nos tempos do rei Herodes, uns homes sabios do oriente chegaron a Xerusalém, preguntando: ²-Onde está o que naceu Rei dos xudeus? Vimos a súa estrela no Oriente e viñemos para o adorar. ³Oíndo isto, o rei Herodes turbouse e toda Xerusalém con el.⁴Herodes convocou a tódolos principais sacerdotes e escribas do pobo para preguntarlles onde había de nacer o Mesías. ⁵Eles dixéronlle: -En Belén de Xudea, porque así está escrito polo profeta: ⁶"Ti, Belén de Xudea, de ningún xeito es a menor entre os príncipes de Xudá, porque de ti sairá un gobernante que será o pastor do meu pobo Israel".⁷Entón Herodes, ás agachadas, chamou os magos, para se informar de cando aparecera a estrela. ⁸E mandándoos a Belén, díxolles: -Ide, e infomádevos ben sobre o neno, e cando o atopedes, avisádeme axiña para ir eu tamén a adoralo.⁹Despois de oíren o rei, puxéronse en camiño e a estrela que viron no oriente foinos guiando, ata se deter enriba de onde estaba o neno. ¹⁰Entón, ao veren a estrela, alegráronse con grande ledicia.¹¹Entraron na casa e viron o neno coa súa nai María, e adorárono prostrándose diante del; de seguido abriron os seus tesouros e ofrecéronlle ouro, incenso e mirra. ¹²Pero sendo advertidos en soños que non volvesen por onda Herodes, regresaron á sua terra por outro camiño.¹³Despois de saíren eles, aparecéuselle un anxo do Señor a Xosé en soños dicíndolle: -Érguete, colle o neno e maila súa nai e fuxide para Exipto, e quedádevos alí ata que Eu te avise, porque Herodes está á procura do neno para acabar con el. ¹⁴Esa mesma noite, Xosé ergeuse, colleu o neno e maila nai e foi para Exipto. ¹⁵E alí quedou ata a morte de Herodes, para que se cumprira o que dixera o Señor por medio do profeta: "De Exipto chamei o meu Fillo"¹⁶Herodes, decatándose de que fora burlado polos homes sabios, enfureceuse moito, e botando contas segundo o que lle dixeran eles, mandou soldados para matar a tódolos nenos menores de dous anos en Belén e os seus arredores.¹⁷Daquela cumpriuse o anunciado polo profeta Xeremías, cando dixo: ¹⁸"Oíuse un berro en Ramá, choros e grandes lamentos: Raquel chora polos seus fillos e non quería ser consolada, porque xa non existen".¹⁹Pero cando Herodes morreu, velaí que un anxo do Señor aparecéuselle en soños a Xosé en Exipto e díxolle: ²⁰-Érguete, colle o neno e maila súa nai e volve para a terra de Israel, porque aqueles que querían acabar coa vida do rapaz, xa morreron. ²¹Ergueuse Xosé, colleu o neno e maila nai e entrou na terra de Israel.²²Pero ao saber que Arquelao reinaba en Xudea en lugar do seu pai Herodes, tivo medo de ir alí, e sendo avisado por revelación en soños, marchou para a rexión de Galilea. ²³Cando chegou alí, estableceuse nunha vila chamada Nazaret, cumpríndose así o que anunciaran os profetas: "Será chamado nazareno".

Chapter 3

¹E, naquel tempo, Xoán o Bautista apareceu predicando no deserto de Xudea, dicindo: ²-Arrepentídevos, porque o reino dos ceos achegouse. ³Porque este é aquel a quen facía referencia Isaías cando dixo: "A voz do que clama no deserto: preparade o camiño do Señor, endereitade os seus vieiros".⁴E Xoán tiña un vestido de pelo de camelo e un cinto de coiro; a súa comida era lagostas e mel silvestre. ⁵Entón Xerusalém, toda Xudea e toda a rexión arredor do río Xordán ían cara onde estaba el. ⁶E eran bautizados por el no río Xordán, confesando publicamente os seus pecados.⁷Pero viu que moitos fariseos e saduceos viñan con el para seren bautizados e dicíalles:-Camada de víboras! Quen vos ensinou a fuxir da ira que está por vir? ⁸Dade froitos dignos de arrepentimento ⁹e non presumades de poder dicir: temos a Abraham como pai, porque dígovos que Deus pode levantarlle fillos a Abraham destas pedras.¹⁰E a machada xa está posta á raíz das árbores; polo tanto, toda árbore que non dá bo froito é cortada e botada ao lume. ¹¹Eu bautízovos con auga para arrepentimento, pero o que vén detrás de min é máis poderoso ca min, a quen non son digno de lle levar as sandalias. El havos bautizar co Espírito Santo e con lume. ¹²A forcada está na súa man e limpará completamente a súa eira. Recollerá o trigo no graneiro e queimará a palla no lume inextinguible.¹³Entón Xesús chegou de Galilea ao Xordán, onde estaba Xoán, para ser bautizado por el. ¹⁴Pero Xoán tratou de impedirllo, dicindo: -Eu necesito ser bautizado por Ti, e Ti vés a min? ¹⁵E respondendo Xesús, díxolle: -Permíteo agora, porque convén que cumpramos así toda xustiza. Entón Xoán permitiullo.¹⁶Despois de ser bautizado, Xesús saíu da auga inmediatamente; e velaquí, os ceos abríronse, e viu o Espírito de Deus que descendía como unha pomba que viña sobre El. ¹⁷E velaquí, oíuse unha voz dos ceos que dicía: -Este é o meu Fillo amado en quen me comprazo.

Chapter 4

¹Entón Xesús foi levado polo Espírito ao deserto para ser tentado polo demo. ²E despois de xaxuar corenta días e corenta noites, tivo fame. ³E achegándose o tentador, díxolle: -Se es o Fillo de Deus, manda converter estas pedras en pan. ⁴Pero El respondendo, dixo: -Escrito está: "Non só de pan vivirán as persoas, senón de toda palabra que sae da boca de Deus".⁵Entón o demo levouno á cidade santa, e púxoo sobre o cumio do templo, ⁶e díxolle: -Se es o Fillo de Deus, lánzate abaixo, pois escrito está: "Mandará os seus anxos para que te leven nas súas mans e para que o teu pé xamais tropece en pedra".⁷Xesús díxolle: -Tamén está escrito: "Non tentarás o Señor, o teu Deus". ⁸Outra vez o demo levouno a un monte moi alto, e amosoulle todos os reinos do mundo e a gloria deles, ⁹e díxolle: -Heiche dar todo isto, se prostrándote, me adoras.¹⁰Entón Xesús díxolle: -Vaite, Satanás! Porque escrito está: "Ao Señor o teu Deus adorarás, e só a El servirás". ¹¹Entón deixouno o demo e viñeron anxos para o serviren.¹²Cando El oíu que Xoán fora encarcerado, retirouse a Galilea. ¹³E saíndo de Nazaret, foi e estableceuse en Cafarnaúm, que está preto do mar, na rexión de Zabulón e de Neftalí,¹⁴para que se cumprise o que foi dito por medio do profeta Isaías, cando dixo: ¹⁵"Terra de Zabulón e terra de Neftalí, camiño do mar, alén do Xordán, Galilea dos xentís. ¹⁶O pobo asentado en tebras viu unha gran luz, e aos que vivían na rexión e sombra da morte, amenceulles unha luz.¹⁷Dende entón Xesús comezou a predicar e a dicir: -Arrepentídevos, porque o reino dos ceos achegouse.¹⁸E andando xunta ao mar de Galilea, viu a dous irmáns, Simón chamado Pedro e o seu irmán, Andrés, botando unha rede no mar, porque eran pescadores. ¹⁹E díxolles: -Seguídeme e Eu fareivos pescadores de persoas. ²⁰Entón eles, deixando decontado as redes, seguírono.²¹E pasando de alí, viu a outros dous irmáns, Xacobe, fillo de Zebedeo e Xoán, o seu irmán, no bote co seu pai Zebedeo, remendando as súas redes, e chamounos. ²²E eles, deixando ao instante o bote e a seu pai, seguírono.²³E ía Xesús por toda a Galilea, ensinando nas súas sinagogas e proclamando o evanxeo do reino, e curando toda enfermidade e toda doenza no pobo. ²⁴E estendeuse a súa fama por toda Siria; e traían a El todos os que estaban enfermos, afectados por diversas doenzas e dores, endemoñados, epilépticos e paralíticos; e El curábaos. ²⁵E seguírono grandes multitudes de Galilea, Decápolis, Xerusalém e Xudea, e do outro lado do Xordán.

Chapter 5

¹Cando viu as multitudes, subiu ao monte; e despois de sentar, os seus discípulos achegáronse a El. ²E abrindo a súa boca, ensináballes, dicindo: ³-Felices os pobres en espírito, pois deles é o reino dos ceos. ⁴Felices os que choran, pois eles serán consolados.⁵Felices os humildes, pois eles herdarán a terra. ⁶Felices os que teñen fame e sede de xustiza, pois eles serán saciados. ⁷Felices os misericordiosos, pois eles recibirán misericordia. ⁸Felices os de limpo corazón, pois eles verán a Deus.⁹Felices os que procuran a paz, pois eles serán chamados fillos de Deus. ¹⁰Felices aqueles que foron perseguidos por mor da xustiza, pois deles é o reino dos ceos.¹¹Felices seredes cando vos insulten e persigan, e digan todo xénero de mal contra vós falsamente, por causa de min. ¹²Gozádevos e alegrádevos, porque a vosa recompensa nos ceos é grande, porque así perseguiron os profetas que foron antes de vós.¹³Vós sodes o sal da terra; pero se o sal se volve insípido, con que será salgado outra vez? Xa para nada serve, senón para ser botado fóra e pisado polas persoas. ¹⁴Vós sodes a luz do mundo. Unha cidade situada sobre un monte non pode ser escondida;¹⁵nin se acende unha lámpada e se pon debaixo dun modio, senón sobre o candeeiro, e aluma a todos os que están na casa. ¹⁶Así brille a vosa luz diante das persoas, para que vexan as vosas boas accións e glorifiquen ao voso Pai que está nos ceos.¹⁷Non pensedes que vin para abolir a lei ou aos profetas; non vin para abolir, senón para cumprir. ¹⁸Porque en verdade dígovos que ata que o ceo e a terra pasen, non se perderá nin a letra máis pequena, nin un acento da lei ata que todas as cousas se cumpran.¹⁹Calquera, pois, que anule un só destes mandamentos, aínda dos máis pequenos, e así llelo ensine a outros, será chamado moi pequeno no reino dos ceos; pero calquera que os garde e os ensine, este será chamado grande no reino dos ceos. ²⁰Porque dígovos que se a vosa xustiza non supera a dos escribas e fariseos, non entraredes no reino dos ceos.²¹Oístes que se dixo aos antepasados: "non matarás" e calquera que cometa homicidio será culpable perante o tribunal. ²²Pero Eu dígovos que todo aquel que estea anoxado co seu irmán será culpable perante o tribunal; e calquera que lle chame necio a seu irmán, será culpable perante o tribunal supremo; e calquera que lle chame idiota, será reo do lume do inferno.²³Daquela, se estás a presentar a túa ofrenda no altar e alí lembras que o teu irmán ten algo contra ti, ²⁴deixa a túa ofrenda alí diante do altar, e vai, reconcíliate primeiro co teu irmán, e logo vén e presenta a túa ofrenda.²⁵Reconcíliate pronto co teu adversario mentres vas con el polo camiño, non sexa que o teu adversario te entregue ao xuíz, e o xuíz ao alguacil, e sexas botado no cárcere. ²⁶En verdade dígoche que non sairás de alí ata que pagues o último cuadrante.²⁷Oístes que se dixo: "non cometerás adulterio". ²⁸Pero Eu dígovos que todo o que mire a unha muller para cobizala xa cometeu adulterio con ela no seu corazón.²⁹E se o teu ollo dereito che é ocasión de pecar, arríncao e bótao de ti; porque éche mellor que se perda un dos teus membros, e non que todo o teu corpo sexa lanzado ao inferno. ³⁰E se a túa man dereita che é ocasión de pecar, córtaa e bótaa de ti; porque éche mellor que se perda un dos teus membros, e non que todo o teu corpo vaia ao inferno.³¹Tamén se dixo: "calquera que repudie á súa muller, que lle dea carta de divorcio". ³²Pero Eu dígovos que todo o que se divorcia da súa muller, a non ser por causa de infidelidade, faina cometer adulterio; e calquera que casa cunha muller divorciada, comete adulterio.³³Tamén oístes que se dixo aos antepasados: "non xurarás falsamente, senón que cumprirás os teus xuramentos ao Señor". ³⁴Pero Eu dígovos: -Non xuredes de ningunha maneira; ³⁵nin polo ceo, porque é o trono de Deus; nin pola terra, porque é o estrado dos seus pés; nin por Xerusalém, porque é a cidade do gran Rei.³⁶Nin xurarás pola túa cabeza, porque non podes facer branco ou negro nin tan só un cabelo. ³⁷Máis ben, sexa o voso falar: o si, é si, e o non é non; e o que é se di a maiores disto, procede do maligno.³⁸Oístes que se dixo: "ollo por ollo e dente por dente". ³⁹Pero Eu dígovos: -Non resistades o que é malo; mais ben, a calquera que che golpee na meixela dereita, vólvelle tamén a outra.⁴⁰E ao que queira preitear contigo e quitarche a túnica, déixalle tamén a capa. ⁴¹E calquera que che obrigue a ir unha milla, vai dúas canda el. ⁴²Ao que che pida, dálle; e ao que desexe pedirche prestado non lle volvas as costas.⁴³Oístes que se dixo: "amarás o teu próximo e odiarás o teu inimigo". ⁴⁴Pero Eu dígovos: -Amade os vosos inimigos e orade polos que vos perseguen, ⁴⁵para que sexades fillos do voso Pai que está nos ceos; porque El fai saír o seu sol sobre malos e bos, e chover sobre xustos e inxustos.⁴⁶Porque se amades os que vos aman, que recompensa tendes? Non fan tamén o mesmo os recadadores de impostos? ⁴⁷E se saudades soamente os vosos irmáns, que facedes máis ca outros? Non fan tamén o mesmo os xentís? ⁴⁸Polo tanto, sede vós perfectos coma o voso Pai celestial é perfecto.

Chapter 6

¹Coidádevos de non practicar a vosa xustiza diante das persoas para serdes vistos por eles; pola contra non teredes recompensa do voso Pai que está nos ceos. ²Por iso, cando deas esmola, non fagas soar a trompeta, como fan os hipócritas nas sinagogas e nas rúas, para seren loados polas persoas. En verdade dígovos que xa recibiron a súa recompensa.³Pero ti, cando deas esmola, que non saiba a túa esquerda o que fai a túa dereita, ⁴para que a túa esmola sexa no segredo; e o teu Pai, que ve no segredo, ha recompensarte.⁵E cando oredes, non sexades coma os hipócritas; porque a eles gústalles poñerse en pé e orar nas sinagogas e nas esquinas das rúas, para seren vistos polas persoas. En verdade dígovos que xa recibiron a súa recompensa. ⁶Pero ti, cando ores, entra no teu cuarto, e cando peches a porta, ora a teu Pai que está no segredo. E o teu Pai, que ve no segredo, recompensarache. ⁷E ao orar, non usedes repeticións sen sentido, coma os xentís, porque pensan que serán oídos por dicir moitas palabras.⁸Daquela, non sexades coma eles; porque o voso Pai sabe o que necesitades antes de lle pedir. ⁹Vós orade desta maneira: -Pai noso que estás nos ceos, santificado sexa o teu nome. ¹⁰Veña o teu reino. Fágase a túa vontade, así na terra coma no ceo.¹¹Dános hoxe o noso pan de cada día. ¹²E perdóanos as nosas débedas, coma tamén nós perdoamos os nosos debedores. ¹³E non nos metas na proba, mais líbranos do mal. Porque teu é o reino e o poder e a gloria para sempre. Amén.¹⁴Porque se perdoades os demais as súas transgresións, tamén o voso Pai celestial vos perdoará a vós. ¹⁵Pero se non perdoades os demais, tampouco o voso Pai perdoará as vosas transgresións.¹⁶E cando xaxuedes, non poñades cara triste, coma os hipócritas; porque eles poñen mala cara para facerlle ver a todo o mundo que están a xaxuar. En verdade dígovos que xa recibiron a súa recompensa. ¹⁷Pero ti, cando xaxúes, unxe a túa cabeza e lava a túa face, ¹⁸para non faceres ver á xente que xaxúas, senón a teu Pai que está no segredo; e o teu Pai, que ve no segredo, ha recompensarte.¹⁹Non amoreedes tesouros na terra, onde a traza e o ferruxe destrúen, e onde ladróns invaden e rouban; ²¹senón amontoade para vós tesouros no ceo, onde nin a traza nin a ferruxe destrúen, e onde os ladróns non invaden nin rouban; ²⁰porque onde estea o teu tesouro, alí estará tamén o teu corazón.²²A lámpada do corpo é o ollo; por iso, se o teu ollo está san, todo o teu corpo estará cheo de luz. ²³Pero se o teu ollo é malo, todo o teu corpo estará cheo de escuridade. Así que, se a luz que hai en ti é escuridade, como de grande será a escuridade? ²⁴Ninguén pode servir a dous señores; porque ou aborrecerá a un e amará o outro, ou se apegará a un e desprezará o outro. Non podedes servir a Deus e as riquezas.²⁵Por iso dígovos, non vos preocupedes pola vosa vida, que comeredes ou que beberedes; nin polo voso corpo, que vestiredes. Non é a vida máis que o alimento e o corpo máis que a roupa? ²⁶Mirade as aves do ceo, que non sementan, nin cortan, nin recollen en celeiros, e con todo, o voso Pai celestial as alimenta. Non sodes vós de moito máis valor ca elas?²⁷E quen de vós, por ansioso que estea, pode engadir unha hora ao curso da súa vida? ²⁸E pola roupa, por que vos preocupades? Observade como medran os lirios do campo; non traballan, nin fían; ²⁹pero dígovos que nin Salomón en toda a súa gloria vestiu coma un destes.³⁰E se Deus viste así a herba do campo, que hoxe existe e mañá é botada ao forno, non fará moito máis por vós, homes de pouca fe? ³¹Polo tanto, non vos preocupedes, dicindo: que comeremos? Ou que beberemos? Ou con que nos vestiremos?³²Porque os xentís buscan ansiosamente todas estas cousas; pero o voso Pai celestial sabe que necesitades de todas estas cousas. ³³Pero buscade primeiro o seu reino e a súa xustiza, e todas estas cousas seranvos engadidas. ³⁴Polo tanto, non vos preocupedes polo día de mañá; porque o día de mañá coidarase de si mesmo. A cada día chégalle o seu propio mal.

Chapter 7

¹Non xulguedes para que non sexades xulgados. ²Porque co xuízo con que xulguedes, seredes xulgados; e coa medida con que midades, medirásevos.³E por que miras a palla que está no ollo do teu irmán, e non te dás conta da viga que está no teu propio ollo? ⁴Ou como podes dicir ao teu irmán: déixame sacarche a palla do ollo, cando a viga está no teu ollo? ⁵Hipócrita! Saca primeiro a viga do teu ollo, e entón verás con claridade para sacar a palla do ollo do teu irmán.⁶Non deades o santo aos cans, nin botedes as vosas perlas diante dos porcos, non sexa que as pisen coas súas patas, e volvéndose vos esnaquicen.⁷Pedide, e darásevos; buscade, e atoparedes; chamade, e abrirásevos. ⁸Porque todo o que pide, recibe; e o que busca, atopa; e ao que chama, abriráselle. ⁹Ou que home hai entre vós que se o seu fillo lle pide pan, darálle unha pedra, ¹⁰ou se lle pide un peixe, darálle unha serpe?¹¹Pois se vós, sendo malos, sabedes dar boas dádivas aos vosos fillos, canto máis o voso Pai que está nos ceos dará cousas boas ao que llas pidan? ¹²Por iso, todo canto queirades que vos fagan os demais, así tamén facede vós con eles, porque esta é a lei e os profetas.¹³Entrade pola porta estreita, porque ancha é a porta e ampla é a senda que leva á perdición, e moitos son os que entran por ela. ¹⁴Porque estreita é a porta e angosta a senda que leva á vida, e poucos son os que dan con ela.¹⁵Coidádevos dos falsos profetas, que veñen a vós con vestidos de ovellas, pero por dentro son lobos rapaces. ¹⁶Polos seus froitos coñecerédelos. Seica se recollen uvas dos espiños ou figos dos abrollos? ¹⁷Así, toda árbore boa dá froitos bos; pero a árbore mala dá froitos malos.¹⁸Unha árbore boa non pode producir froitos malos, nin unha árbore mala producir froitos bos. ¹⁹Toda árbore que non dá bo froito, é cortada e botada ao lume. ²⁰Así que, polos seus froitos coñecerédelos.²¹Non todo o que me di: "Señor, Señor", entrará no reino dos ceos, senón o que fai a vontade do meu Pai que está nos ceos. ²²Moitos me dirán naquel día: -Señor, Señor, non profetizamos no teu nome, e no teu nome botamos fóra os demos, e no teu nome fixemos moitos milagres? ²³E entón direilles: -Xamais vos coñecín; apartádevos de min, os que practicades a maldade.²⁴Polo tanto, calquera que escoita as miñas palabras e as pon en práctica, será semellante a un home sabio que edificou a súa casa sobre a rocha; ²⁵e caeu a choiva, viñeron os torrentes, sopraron os ventos e azoutaron aquela casa; pero non caeu, porque fora fundada sobre a rocha.²⁶Pero calquera que escoita estas palabras miñas e non as pon en práctica, será semellante a un home necio que edificou a súa casa sobre a area; ²⁷e caeu a choiva, viñeron os torrentes, sopraron os ventos e azoutaron aquela casa; e foi grande a destrución dela.²⁸Cando Xesús rematou de falar estas palabras, as multitudes admirábanse da súa ensinanza; ²⁹porque ensináballes como un que ten autoridade, e non coma os escribas deles.

Chapter 8

¹E cando baixou do monte, seguíano grandes multitudes. ²E velaquí, achegóuselle un gafo e prostrouse diante del, dicindo: -Señor, se queres, podes limparme. ³E estendendo Xesús a man, tocouno, dicindo: -Quero; sé limpo. E ao instante quedou limpo da súa lepra.⁴Entón Xesús díxolle:-Mira, non llo digas a ninguén, senón vai e móstrate ao sacerdote e presenta a ofrenda que ordenou Moisés, para que lles sirva de testemuño a eles.⁵E cando entrou Xesús en Cafarnaúm, achegóuselle un centurión suplicándolle ⁶dicindo: -Señor, o meu criado está prostrado na casa, paralítico, sufrindo moito. ⁷E Xesús díxolle: -Eu irei e sandareino.⁸Pero o centurión respondeu e dixo: -Señor, non son digno de que entres baixo o meu teito; mais soamente dá a palabra e o meu criado quedará san. ⁹Porque eu tamén son home baixo autoridade, con soldados ás miñas ordes; e dígolle a este: "vai", e vai; e ao outro: "vén", e vén; e ao meu servo: "fai isto", e faino. ¹⁰Ao escoitalo Xesús, marabillouse e dixo aos que o seguían: -En verdade dígovos que nin en Israel atopei tanta fe.¹¹E dígovos que virán moitos do oriente e do occidente, e sentarán á mesa con Abraham, Isaac e Xacob no reino dos ceos. ¹²Pero os fillos do reino serán lanzados ás tebras de fóra; alí será o pranto e o renxer de dentes. ¹³Entón Xesús dixo ao centurión: -Vaite; así como criches, hache ser feito. E o criado foi sandado nesa mesma hora.¹⁴Ao chegar Xesús á casa de Pedro, viu á sogra deste deitada na cama con febre. ¹⁵E tocoulle a man, e a febre deixouna; e ela levantouse e dispúxose a servilo.¹⁶E á tardiña, trouxéronlle moitos endemoñados; e expulsou os espíritos coa súa palabra, e sandou a todos os que estaban enfermos, ¹⁷para que se cumprise o que foi dito por medio do profeta Isaías cando dixo:"El mesmo tomou as nosas fraquezas e levou as nosas enfermidades".¹⁸Vendo Xesús unha multitude arredor del, deu orde de pasar cara o outro lado. ¹⁹E un escriba achegóuselle e díxolle: -Mestre, seguireite onde sexa que vaias. ²⁰E Xesús díxolle: -As raposas teñen tobos e as aves do ceo niños, pero o Fillo do Home non ten onde recostar a cabeza.²¹Outro dos discípulos díxolle: -Señor, déixame que enterre primeiro o meu pai. ²²Pero Xesús díxolle: -Sígueme, e deixa que os mortos enterren os seus mortos.²³Cando entrou Xesús no bote, os seus discípulos seguírono. ²⁴E de súpeto desatouse unha gran tormenta no mar, de xeito que as ondas cubrían o bote; pero Xesús estaba durmido. ²⁵E achegándose a El, espertárono, dicindo: -Señor, sálvanos, que perecemos!²⁶E El díxolles: -Por que estades amedrentados, homes de pouca fe? Entón levantouse, reprendeu os ventos e o mar, e sobreveu unha gran calma. ²⁷E os homes marabilláronse, dicindo: -Quen é este, que aínda os ventos e o mar lle obedecen?²⁸Cando chegou alén, á terra dos gadarenos, fóronlle ao encontro dous endemoñados que saían dos sepulcros, violentos en extremo, de maneira que ninguén podía pasar por aquel camiño. ²⁹E berraron, dicindo: -Que temos que ver contigo, Fillo de Deus? Viñeches aquí para atormentarnos antes de tempo?³⁰A certa distancia deles había un fato grande de porcos fozando; ³¹e os demoños rogábanlle, dicindo: -Se nos vas botar fóra, mándanos ao fato de porcos. ³²Entón El díxolles: -Ide! E eles saíron e entraron nos porcos; e velaquí que o fato enteiro precipitouse por un barranco ao mar, e pereceron nas augas.³³Os que coidaban o fato fuxiron; e foron á cidade e contárono todo, incluso o dos endemoñados. ³⁴E toda a cidade saíu ao encontro de Xesús; e cando o viron, pedíronlle que marchara da súa comarca.

Chapter 9

¹E subindo Xesús nun bote, pasou á outra ribeira e chegou á súa cidade. ²E trouxéronlle un tolleito botado nunha padiola; e Xesús, vendo a fe deles, díxolle ao paralítico: -Anímate, fillo, os teus pecados sonche perdoados.³E algúns dos escribas dicían para si: este blasfema. ⁴E Xesús, coñecendo os seus pensamentos, dixo: -Por que pensades mal nos vosos corazóns? ⁵Porque, que é máis doado, dicir: os teus pecados sonche perdoados, ou dicir: levántate, e anda? ⁶Pois para que saibades que o Fillo do Home ten autoridade na terra para perdoar pecados (entón díxolle ao tolleito):-Levántate, toma a túa padiola e vai á túa casa.⁷E el levantándose, foise á súa casa. ⁸Pero cando as multitudes viron isto, sentiron temor, e glorificaron a Deus, que dera tal poder ás persoas. ⁹Cando Xesús marchou de alí, viu a un home chamado Mateo, sentado na oficina dos tributos, e díxolle: -Sígueme! E levantándose, seguiuno.¹⁰E sucedeu que estando El sentado á mesa na casa, velaquí, moitos recadadores de impostos e pecadores chegaron e sentaron á mesa con Xesús e os seus discípulos. ¹¹E cando viron isto, os fariseos dixéronlle aos seus discípulos: -Por que come o voso mestre cos recadadores de impostos e pecadores?¹²Ao escoitar El isto, dixo: -Os que están sans non teñen necesidade de médico, senón os que están enfermos. ¹³Mais ide, e aprendede o que significa: "misericordia quero e non sacrificio"; porque non vin a chamar a xustos, senón a pecadores.¹⁴Entón achegáronselle os discípulos de Xoán, dicindo: -Por que nós e os fariseos xaxuamos, pero os teus discípulos non xaxúan? ¹⁵E Xesús díxolles: -Seica os acompañantes do noivo poden estar de loito mentres o noivo está con eles? Pero virán días cando o noivo serálles quitado, e entón xaxuarán.¹⁶E ninguén pon un remendo de tea nova nun vestido vello; porque o remendo ao encollerse tira do vestido e prodúcese unha rompedura peor.¹⁷E ninguén bota o viño novo en pelellos vellos, porque os pelellos rebentan, o viño derrámase e os pelellos pérdense; senón que se bota o viño novo en pelellos novos, e ámbolos dous se conservan.¹⁸Mentres lles dicía estas cousas, veu un oficial da sinagoga e prostrouse diante del, dicindo: -A miña filla acaba de morrer; pero vén e pon a túa man sobre ela, e vivirá. ¹⁹E levantándose Xesús, seguiuno, e tamén os seus discípulos.²⁰E velaquí, unha muller que estivera sufrindo de fluxo de sangue por doce anos, achegóuselle por detrás e tocou o bordo do seu manto; ²¹pois dicía para si: se tan só toco o seu manto, sandarei. ²²Pero Xesús, volvéndose e véndoa, dixo: -Filla, ten ánimo, a túa fe sandouche. E ao instante a muller quedou sa.²³Cando entrou Xesús na casa do oficial, e viu os frautistas e o xentío en ruidosa desorde, ²⁴díxolles: -Retirádevos, porque a nena non morreu, senón que está durmida. E burlábanse del.²⁵Pero cando botaron fóra á xente, El entrou, e colléndoa da man, a nena levantouse. ²⁶E esta sona do que fixera espallouse por toda aquela terra.²⁷Saíndo Xesús de alí, seguírono dous cegos berrando e dicindo: -Fillo de David, ten misericordia de nós! ²⁸E despois de entrar na casa, achegáronse a El os cegos, e Xesús díxolles: -Credes que podo facer isto? Eles respondéronlle: -Si, Señor.²⁹Entón tocoulles os ollos, dicindo: -Fágase en vós segundo a vosa fe. ³⁰E abríronselles os ollos. E Xesús advertiulles rigorosamente, dicindo:-Mirade que ninguén o saiba. ³¹Pero eles, en canto saíron, divulgaron a súa fama por toda aquela terra.³²E ao saíren de alí, velaquí, trouxéronlle un mudo endemoñado. ³³E despois que o demo fora expulsado, o mudo falou; e as multitudes marabillábanse, e dicían: -Xamais se viu cousa igual en Israel. ³⁴Pero os fariseos dicían: -Bota fóra os demos polo príncipe dos demos.³⁵E Xesús percorría tódalas vilas e aldeas, ensinando nas sinagogas deles, proclamando o evanxeo do reino e sandando toda enfermidade e toda doenza. ³⁶E vendo as multitudes, tivo compaixón delas, porque estaban anguriadas e derreadas coma ovellas que non teñen pastor.³⁷Entón dixo aos seus discípulos: -A colleita é moita, pero os obreiros poucos. ³⁸Polo tanto, rogade o Señor da colleita que mande obreiros á súa colleita.

Chapter 10

¹Entón chamando os seus doce discípulos, Xesús deulles poder sobre os espíritos inmundos para expulsalos e para sandar toda enfermidade e toda doenza.²E os nomes dos doce apóstolos son estes: primeiro, Simón, chamado Pedro, e Andrés o seu irmán; e Xacobo, o fillo de Zebedeo, e Xoán o seu irmán; ³Felipe e Bartolomeu; Tomás e Mateo, o recadador de impostos; Xacobo, o fillo de Alfeo, e Tadeo; ⁴Simón o cananita, e Xudas Iscariote, o que tamén o entregou.⁵A estes doce mandou Xesús despois de instruílos, dicindo: -Non vaiades polo camiño dos xentís, e non entredes en ningunha cidade dos samaritanos. ⁶Senón ide máis ben ás ovellas perdidas da casa de Israel. ⁷E cando vaiades, predicade dicindo: "o reino dos ceos achegouse".⁸Sandade enfermos, resucitade mortos, limpade gafos, expulsade demos; de graza recibistes, dade de graza. ⁹Non vos proveades de ouro, nin de prata, nin de cobre para levar nos vosos cintos, ¹⁰nin de alforxa para o camiño, nin de dúas túnicas, nin de sandalias, nin de bordón; porque o obreiro é digno do seu sustento.¹¹E en calquera cidade ou aldea onde entredes, pescudade quen é digno nela, e quedade alí ata marchardes. ¹²Ao entrardes na casa, dádelle o voso saúdo de paz. ¹³E se a casa é digna, que o voso saúdo de paz veña sobre ela; pero se non é digna, que o voso saúdo de paz volva con vós.¹⁴E sacudide o pó dos vosos pés cando saiades dunha casa ou dunha vila na que non vos reciban nin escoiten as vosas palabras. ¹⁵En verdade dígovos que no día do xuízo será máis tolerable o castigo para a terra de Sodoma e Gomorra que para esa vila.¹⁶Mirade, Eu mándovos coma ovellas no medio de lobos; por tanto, sede astutos como as serpes e inocentes como as pombas. ¹⁷Pero coidádevos dos homes, porque vos entregarán aos tribunais e azoutaranvos nas súas sinagogas; ¹⁸e ata seredes levados diante de gobernadores e reis pola miña causa, como un testemuño a eles e aos xentís.¹⁹Pero cando vos entreguen, non vos preocupedes de como ou que falaredes; porque a esa hora darásevos o que haberedes de falar. ²⁰Porque non sodes vós os que falades, senón o Espírito do voso Pai que fala en vós.²¹E o irmán entregará á morte ao irmán, e o pai ao fillo; e os fillos levantaranse contra os pais, e causaranlles a morte. ²²E seredes odiados de todos por causa do meu nome, pero o que persevere ata o fin, ese será salvo. ²³Pero cando vos persigan nesta cidade, fuxide á outra; porque en verdade dígovos: -Non terminaredes de percorrer as cidades de Israel antes que veña o Fillo do Home.²⁴Un discípulo non está por riba do mestre, nin un servo por riba do seu señor. ²⁵Bástalle ao discípulo chegar a ser como o seu mestre, e ao servo como o seu señor. Se lle chamaron Beelzebú ao dono da casa, canto máis aos da súa casa!²⁶Así que non lles temades, porque nada hai encuberto que non vaia ser revelado, nin oculto que non se saiba. ²⁷O que vos digo na escuridade, faládeo na luz; e o que sentides no oído, proclamádeo dende as azoteas.²⁸E non temades os que matan o corpo, pero non poden matar a alma; máis ben temede a aquel que pode facer perecer tanto a alma como o corpo no inferno. ²⁹Non se venden dous paxariños por un cuarto? E con todo, nin un deles caerá a terra sen permitilo o voso Pai. ³⁰E ata os cabelos da vosa cabeza están todos contados. ³¹Así que non temades; vós valedes máis que moitos paxariños.³²Polo tanto, todo o que me confese diante da xente, Eu tamén o confesarei diante do meu Pai que está nos ceos. ³³Pero calquera que me negue diante da xente, Eu tamén o negarei diante do meu Pai que está nos ceos.³⁴Non pensedes que vin traer paz á terra; non vin traer paz, senón espada. ³⁵Porque vin traer discrepancias entre o home e o seu pai, entre a filla e a súa nai, e entre a nora e a súa sogra; ³⁶e os inimigos de cadaquén serán os da súa mesma casa.³⁷O que ama o pai ou a nai máis que a min, non é digno de min; e o que ama o fillo ou a filla máis que a min, non é digno de min. ³⁸E o que non toma a súa cruz e me segue, non é digno de min. ³⁹O que achou a súa vida, ha perdela; e o que perdeu a súa vida pola miña causa, ha atopala.⁴⁰O que vos recibe a vós, recíbeme a min; e o que me recibe a min, recibe o que me enviou. ⁴¹O que recibe a un profeta como profeta, recibirá recompensa de profeta; e o que recibe a un xusto como xusto, recibirá recompensa de xusto.⁴²E calquera que como discípulo dea de beber aínda que só sexa un vaso de auga fría a un destes pequenos, en verdade dígovos que non perderá a súa recompensa.

Chapter 11

¹E aconteceu que cando Xesús rematou de dar instrucións aos seus doce discípulos, foise de alí a ensinar e predicar nas cidades deles. ²E ao sentir Xoán no cárcere dos feitos de Cristo, mandou por medio dos seus discípulos ³a dicirlle: -Es ti o que ha de vir, ou esperaremos a outro?⁴E respondendo Xesús, díxolles: -Ide e contádelle a Xoán o que oídes e vedes: ⁵os cegos reciben a vista e os coxos andan, os gafos quedan limpos, os xordos oen, os mortos son resucitados e aos pobres anúnciaselles o evanxeo. ⁶E ditoso é o que non se escandaliza de min.⁷Aínda ben non marcharan estes, Xesús comezou a falar ás multitudes respecto de Xoán: -Que fostes a ver no deserto? Unha cana sacudida polo vento? ⁸Daquela, que fostes a mirar? Un home vestido con roupas finas? Mirade, os que levan roupas finas están nas casas dos reis.⁹Pero, que saístes a ver? A un profeta? Si, Eu dígovos, el é moito máis ca un profeta. ¹⁰Este é de quen está escrito: "Velaquí, Eu mando o meu mensaxeiro diante da túa faciana, quen preparará o teu camiño diante de ti".¹¹En verdade dígovos que entre os nados de muller non se levantou ninguén maior que Xoán o Bautista; con todo, o máis pequeno no reino dos ceos é maior ca el. ¹²E dende os días de Xoán o Bautista ata o de agora, o reino dos ceos sofre violencia, e os violentos arrebátano pola forza.¹³Porque todos os profetas e a lei profetizaron ata Xoán. ¹⁴E se o queredes aceptar, el é Elías, o que había de vir. ¹⁵O que ten oídos, que escoite.¹⁶Pero, con que compararei a esta xeración? É semellante aos raparigos que sentan nas prazas, que dan voces aos outros, ¹⁷e din: tocámosvos a frauta, e non bailastes; entoamos lamentos, e non vos aflixistes.¹⁸Porque veu Xoán que non comía nin bebía, e din: ten un demo. ¹⁹Veu o Fillo do Home, que come e bebe, e din: mirade, é un comellón e bebedor de viño, amigo de recadadores de impostos e de pecadores. Pero a sabedoría xustifícase polos seus feitos.²⁰Entón comezou a increpar ás cidades nas que fixera a maioría dos seus milagres, porque non se arrepentiran. ²¹Ai de ti, Corazín! Ai de ti, Betsaida! Porque se os milagres que se fixeron en vós se fixesen en Tiro e en Sidón, hai tempo que se terían arrepentido en cilicio e cinza. ²²Por iso dígovos que no día do xuízo será máis tolerable o castigo para Tiro e Sidón que para vós.²³E ti, Cafarnaúm, seica serás elevada ata os ceos? Ata o Hades descenderás! Porque se os milagres que se fixeron en ti se fixesen en Sodoma, esta permanecería ata hoxe. ²⁴Con todo, dígovos que no día do xuízo será máis tolerable o castigo para a terra de Sodoma que para ti.²⁵Naquel tempo, falando Xesús, dixo: lóuvote, Pai, Señor do ceo e da terra, porque ocultaches estas cousas a sabios e intelixentes, e llelas revelaches aos nenos. ²⁶Si, Pai, porque así foi do teu agrado. ²⁷Tódalas cousas me foron entregadas polo meu Pai; e ninguén coñece plenamente o Fillo, senón o Pai, nin ninguén coñece plenamente o Pai, senón o Fillo, e aquel a quen o Fillo llo queira revelar.²⁸Achegádevos a min, todos os que estades cansos e cargados, e Eu vos farei descansar. ²⁹Levade o meu xugo sobre vós e aprendede de min, que son manso e humilde de corazón, e atoparedes descanso para as vosas almas. ³⁰Porque o meu xugo é agradable e a miña carga lixeira.

Chapter 12

¹Por aquel tempo Xesús pasou por entre os labradíos e os seus discípulos tiveron fame, e comezaron a arrincar espigas e a comer. ²E cando o viron os fariseos, dixéronlle: -Mira, os teus discípulos fan o que non é lícito facer no día de repouso.³Pero El díxolles:-Non lestes o que fixo David cando el e os seus compañeiros tiveron fame, ⁴como entrou na casa de Deus e comeron os pans consagrados, que non lles era lícito comer, nin a el nin aos que estaban con el, senón só aos sacerdotes?⁵Ou non lestes na lei, que nos días de repouso os sacerdotes no templo profanan o día de repouso e están sen culpa? ⁶Pois dígovos que algo maior que o templo está aquí.⁷Pero se soubésedes o que isto significa: "misericordia quero e non sacrificio", non condenariades os inocentes. ⁸Porque o Fillo do Home é Señor do día de repouso.⁹Pasando de alí, entrou na sinagoga deles. ¹⁰E había alí un home que tiña unha man seca. E para teren de que o acusar preguntáronlle, dicindo: -É lícito sandar no día de repouso?¹¹El díxolles: -Quen de vós que teña unha soa ovella, e se lle cae nun foxo no día de repouso, non lle bota a man e a saca? ¹²Pois, canto máis vale unha persoa ca unha ovella! Polo tanto, é lícito facer ben no día de repouso.¹³Entón díxolle ao home: -Estende a túa man. E el estendeuna, e foille restaurada, sa coma a outra. ¹⁴Pero cando os fariseos saíron, confabuláronse contra El, para ver como poderían destruílo.¹⁵Mais Xesús, sabéndoo, retirouse de alí. E seguírono moitos, e sandounos a todos. ¹⁶E advertiulles que non descubriran quen era El; ¹⁷para que se cumprise o que foi dito por medio do profeta Isaías, cando dixo:¹⁸"Mirade, o meu Servo, a quen escollín;o meu Amado en quen se agrada a miña alma;sobre El poñerei o meu Espírito, e proclamará xustiza ás nacións.¹⁹Non contenderá, nin berrará, nin haberá quen escoite a súa voz nas rúas. ²⁰Non quebrará a cana escachada, nin apagará o pabío que fumega, ata que leve á vitoria o xuízo. ²¹E as nacións terán esperanza no seu nome".²²Entón trouxéronlle un endemoñado cego e mudo, e sandouno, de maneira que o mudo falaba e vía. ²³E todas as multitudes estaban asombradas, e dicían: non será este o Fillo de David?²⁴Pero cando o oíron os fariseos, dixeron: -Este non expulsa os demos senón por Beelzebú, o príncipe dos demos. ²⁵E coñecendo Xesús os seus pensamentos, díxolles: -Todo reino dividido contra si mesmo é arrasado, e toda cidade ou casa dividida contra si mesma non se manterá en pé.²⁶E se Satán expulsa a Satán, está dividido contra si mesmo; como pode entón manterse en pé o seu reino? ²⁷E se Eu boto fóra os demos por Beelzebú, por quen os expulsan os vosos fillos? Polo tanto, eles serán os vosos xuíces.²⁸Pero se Eu boto fóra os demos polo Espírito de Deus, entón o reino de Deus chegou a vós. ²⁹Ou como pode alguén entrar na casa dun home forte e saquear os seus bens, se primeiro non o ata? E despois saqueará a súa casa. ³⁰O que non está comigo, está contra min; e o que non recolle comigo, derrama.³¹Por iso dígovos: -A todas as persoas seralle perdoado todo pecado e blasfemia, pero a blasfemia contra o Espírito non será perdoada. ³²E a calquera que diga unha palabra contra o Fillo do Home, perdoaráselle; pero ao que fale contra o Espírito Santo, non se lle perdoará nin neste século nin no vindeiro.³³Ou facede boa a árbore e o seu froito será bo, ou facede mala a árbore e o seu froito será malo; porque a árbore é coñecida polo seu froito. ³⁴Camada de víboras! Como podedes falar cousas boas sendo malos? Porque da abundancia do corazón fala a boca. ³⁵A persoa boa do seu bo tesouro saca cousas boas; e a persoa mala do seu mal tesouro saca cousas malas.³⁶E Eu dígovos que de toda palabra baleira que cadaquén fale, dará conta dela no día do xuízo. ³⁷Porque polas túas palabras serás xustificado, e polas túas palabras serás condenado.³⁸Entón respondéronlle algúns escribas e fariseos, dicindo: -Mestre, queremos ver un sinal da túa parte. ³⁹Pero respondendo El, díxolles: -Unha xeración perversa e adúltera demanda sinal, e ningún sinal lle será dado, senón o sinal de Xonás o profeta; ⁴⁰porque como estivo Xonás no ventre do gran peixe tres días e tres noites, así estará o Fillo do Home tres días e tres noites no corazón da terra.⁴¹Os homes de Nínive levantaranse con esta xeración no xuízo para condenala, porque eles se arrepentiron coa predicación de Xonás; e mirade, alguén máis grande que Xonás está aquí.⁴²A raíña do sur levantarase con esta xeración no xuízo para condenala, porque ela veu dende os confíns da terra para escoitar a sabedoría de Salomón; e mirade, alguén máis grande que Salomón está aquí.⁴³Pero cando o espírito inmundo sae dunha persoa, percorre polos ermos buscando descanso e non o atopa. ⁴⁴Entón di: volverei á miña casa de onde saín; e cando chega, atópaa desocupada, varrida e adornada. ⁴⁵Vai entón, e toma consigo outros sete espíritos peores ca el, e entrando, viven alí; e o estado final daquela persoa resulta peor que o primeiro. Así será tamén con esta xeración perversa.⁴⁶Mentres El aínda estaba a falar á multitude, a súa nai e os seus irmáns estaban fóra, buscando a maneira de falaren con El. ⁴⁷E alguén lle dixo: -Velaquí, a túa nai e os teus irmáns están fóra desexando falar contigo.⁴⁸Pero respondendo El a quen llo dicía, dixo: -Quen é a miña nai, e quen son os meus irmáns? ⁴⁹E estendendo a súa man cara os seus discípulos, dixo: -Velaquí a miña nai e os meus irmáns! ⁵⁰Porque calquera que fai a vontade do meu Pai que está nos ceos, ese é o meu irmán e a miña irmá e a miña nai.

Chapter 13

¹Ese mesmo día saíu Xesús da casa e sentou á beira do mar. ²E congregáronse xunto a El grandes multitudes, polo que subiu a un bote e sentou; e toda a multitude estaba de pé na praia.³E faloulles moitas cousas en parábolas, dicindo: -Velaquí, o sementador saíu a sementar; ⁴e ao sementar, parte da semente caeu na beira do camiño, e viñeron os paxaros e coméronlla. ⁵Outra parte caeu entre as pedras onde non tiña moita terra; e axiña brotou porque non tiña profundidade de terra; ⁶pero cando saíu o sol, queimouse; e ao non ter raíz, secouse.⁷Outra parte caeu entre espiños; e os espiños creceron e afogárona. ⁸E outra parte caeu en terra boa e deu froito, algunhas sementes a cento por un, outras a sesenta e outras a trinta. ⁹O que ten oídos, que escoite.¹⁰E achegándose os discípulos, dixéronlle: -Por que lles falas en parábolas? ¹¹E respondendo El, díxolles: -Porque a vós concedéusevos coñecer os misterios do reino dos ceos, pero a eles non lles foi concedido. ¹²Porque a calquera que ten, daráselle máis, e terá en abundancia; pero a calquera que non ten, aínda o que ten lle será quitado.¹³Fálolles por iso en parábolas; porque vendo non ven, e oíndo non escoitan nin entenden. ¹⁴E neles cúmprese a profecía de Isaías que di: "Ao oír oiredes, e non entenderedes; e vendo veredes, e non percibiredes;¹⁵porque o corazón deste pobo volveuse insensible e con dificultade escoitan cos seus oídos; e pecharon os seus ollos, non sexa que vexan cos ollos, e escoiten cos oídos, e entendan co corazón, e se convirtan, e Eu os sane".¹⁶Pero ditosos os vosos ollos, porque ven, e os vosos oídos, porque escoitan. ¹⁷Porque en verdade dígovos que moitos profetas e xustos desexaron ver o que vós vedes, e non o viron; e escoitar o que vós escoitades, e non o oíron.¹⁸Vós, pois, escoitade a parábola do sementador. ¹⁹A todo o que escoita a palabra do reino e non a entende, o maligno vén e arrebata o que foi sementado no seu corazón. Este é aquel en quen se sementou a semente á beira do camiño.²⁰E aquel en quen se sementou a semente entres as pedras, este é o que escoita a palabra e deseguida a recibe con alegría; ²¹pero non ten raíz profunda en si mesmo, senón que só é temporal, e cando por causa da palabra vén a aflición ou a persecución, axiña tropeza e cae.²²E aquel en quen se sementou a semente entre espiños, este é o que escoita a palabra, mais as preocupacións do mundo e o engano das riquezas afogan a palabra, e queda sen froito. ²³Pero aquel en quen se sementou a semente en terra boa, este é o que escoita a palabra e a entende este si dá froito e produce, un a cento, outro a sesenta e outro a trinta.²⁴Xesús referiulles outra parábola, dicindo: -O reino dos ceos pode compararse a un home que sementou boa semente no seu campo. ²⁵Pero mentres todos durmían, veu o seu inimigo e sementou xoio entre o trigo, e foise. ²⁶Cando o trigo abrollou e produciu gran, entón apareceu tamén o xoio.²⁷E os servos do dono foron e dixéronlle: -Señor, non sementaches a boa semente no teu campo? Como, é que pois, ten xoio? ²⁸El díxolles: -Un inimigo fixo isto. E os servos dixéronlle: -Queres, pois, que vaiamos e o arrinquemos?²⁹Pero el dixo: -Non, non sexa que ao recollerdes o xoio, arrinquedes o trigo tamén xunto con el. ³⁰Deixade que ámbolos dous medren xuntos deica a sega; e ao tempo da sega direi aos segadores: recollede primeiro o xoio e atádeo en feixes para queimalo, pero o trigo recollédeo no meu celeiro.³¹Referiulles outra parábola, dicindo: -O reino dos ceos é semellante a un gran de mostaza, que un home colleu e sementou no seu campo, ³²de feito é a máis pequena entre tódalas sementes; pero cando medra, é a maior das hortalizas, e faise unha árbore, de modo que os paxaros do ceo veñen e aniñan nas súas ramas.³³Díxolles outra parábola: -O reino dos ceos é semellante ao fermento que unha muller amasou en tres medidas de fariña ata que levedou todo xunto.³⁴Todo isto falou Xesús en parábolas ás multitudes, e non lles falaba nada sen parábolas, ³⁵para que se cumprise o devandito por medio do profeta, cando dixo:"Abrirei a miña boca en parábolas; falarei de cousas ocultas dende a fundación do mundo".³⁶Entón deixou á multitude e entrou na casa. E achegáronselle os seus discípulos, dicindo: -Explícanos a parábola do xoio do campo. ³⁷E respondendo El, dixo: -O que sementa a boa semente é o Fillo do Home, ³⁸e o campo é o mundo; e a boa semente son os fillos do reino, e o xoio son os fillos do maligno; ³⁹e o inimigo que a sementou é o demo, e a sega é o fin do mundo, e os segadores son os anxos.⁴⁰Polo tanto, así como o xoio se recolle e se queima no lume, da mesma maneira será no fin do mundo. ⁴¹O Fillo do Home mandará os seus anxos, e recollerán do seu reino a todos os que son pedra de tropezo e aos que fan iniquidade; ⁴²e botaraos no forno de lume; alí será o pranto e o renxer de dentes. ⁴³Entón os xustos resplandecerán coma o sol no reino do seu Pai. O que ten oídos, que escoite.⁴⁴O reino dos ceos é semellante a un tesouro escondido no campo, que cando alguén o atopa, o volve esconder, e da alegría que lle dá, vai, vende todo o que ten e compra aquel campo. ⁴⁵O reino dos ceos tamén é semellante a un mercador que busca as mellores perlas. ⁴⁶E atopando unha perla moito máis preciosa, vai e vende todo canto ten e faise con ela.⁴⁷O reino dos ceos tamén é semellante a un aparello que se botou no mar, e recolleu peixes de toda clase; ⁴⁸e cando se encheu, sacárono á praia; e sentaron e recolleron os peixes bos en canastras, pero botaron fóra os malos.⁴⁹Así será no fin do mundo; os anxos sairán, e sacarán os malos de entre os xustos, ⁵⁰e lanzaranos no forno de lume; alí será o pranto e o renxer de dentes.⁵¹Entendestes todas estas cousas? Eles dixéronlle: -Si. ⁵²E El díxolles: -Por iso todo escriba que se converteu nun discípulo do reino dos ceos é semellante ao dono da casa que saca do seu tesouro cousas novas e cousas vellas. ⁵³E sucedeu que cando Xesús rematou estas parábolas, foise de alí.⁵⁴E chegando á súa cidade, ensináballes na sinagoga deles, de tal maneira que se marabillaban e dicían: De onde saca este esta sabedoría e estes poderes milagrosos? ⁵⁵Non é este o fillo do carpinteiro? Non se chama a súa nai María, e seus irmáns Xacobe, Xosé, Simón e Xudas? ⁵⁶Non están todas as súas irmás connosco? De onde lle veñen estas cousas?⁵⁷E escandalizábanse del. Pero Xesús díxolles: -Non hai profeta sen honra, senón na súa propia terra e na súa casa. ⁵⁸E pola incredulidade deles non fixo moitos milagres alí.

Chapter 14

¹Por aquel tempo, Herodes o tetrarca soubo da sona de Xesús, ²e dixo aos seus serventes: -Este é Xoán o Bautista, que resucitou de entre os mortos, e por iso estes poderes milagreiros actúan nel.³Porque Herodes prendera a Xoán, atárao e puxérao no cárcere por causa de Herodías, muller do seu irmán Filipe; ⁴porque Xoán dicíalle: non é lícito que a teñas. ⁵E aínda que Herodes quería matalo, tiña medo da multitude, porque tiñan a Xoán por profeta.⁶Pero cando chegou o aniversario de Herodes, a filla de Herodías bailou diante deles e agradou a Herodes. ⁷Foi por iso que lle prometeu baixo xuramento darlle o que pedira.⁸Ela, instigada pola súa nai, dixo: Dame aquí, nunha bandexa, a cabeza de Xoán o Bautista. ⁹E entristecéndose o rei, por mor dos seus xuramentos e dos seus convidados, ordenou que lla deran;¹⁰e mandou descabezar a Xoán no cárcere. ¹¹E trouxeron a súa cabeza nunha bandexa e déronlla á rapariga, e ela levoulla a súa nai. ¹²Chegaron os discípulos de Xoán e recolleron o corpo e sepultárono; e foron e contáronllo a Xesús.¹³Cando Xesús o escoitou, saíu nun bote dende alí cara un lugar deserto e afastado; e sabéndoo as multitudes, seguírono a pé dende as cidades. ¹⁴E ao desembarcar, viu unha gran multitude, e tivo compaixón deles e sandou os seus enfermos.¹⁵Á tardiña achegáronselle os discípulos, dicindo: -O lugar está deserto, e é moi tarde; despide, pois, ás multitudes para que vaian ás aldeas e merquen de comer para eles.¹⁶Pero Xesús díxolles: -Non teñen por que marchar, dádelles vós de comer. ¹⁷Entón eles dixéronlle: -Aquí non temos aquí máis ca cinco pans e dous peixes. ¹⁸El díxolles: -Traédemos acó.¹⁹E poñendo orde entre a multitude para que se recostaran sobre a herba, colleu os cinco pans e os dous peixes, e levantando os ollos o ceo, bendixo, e partindo os pans, déullelos aos discípulos e os discípulos á multitude. ²⁰E comeron todos e saciáronse. E recolleron o que sobrou dos anacos: doce cestas cheas. ²¹E os que comeron foron uns cinco mil homes, sen contar mulleres e nenos.²²E despois fixo que os discípulos subisen ao bote e fosen diante del á outra beira, mentres El despedía á multitude. ²³E logo de despedir á multitude, subiu ao monte a soas para orar; e á noitiña, estaba alí só. ²⁴Pero o bote estaba xa lonxe a moitos metros da costa, e era azoutado polas ondas, porque o vento era contrario.²⁵E á cuarta vixilia da noite, Xesús veu cara a eles andando sobre o mar. ²⁶E os discípulos, véndoo camiñar sobre o mar, turbáronse, e dicían: é unha pantasma! E berraban cheos de medo. ²⁷Pero coa mesma, Xesús faloulles, dicindo: -Tede ánimo, son Eu; non temades!²⁸Respondéndolle Pedro, dixo: -Señor, se es ti, mándame que vaia a ti sobre as augas. ²⁹E El dixo: -Ven. E baixando Pedro do bote, camiñou sobre as augas, e foi cara Xesús. ³⁰Pero vendo a forza do vento tivo medo, e comezando a afundirse berrou, dicindo: -Señor, sálvame!³¹E ao instante Xesús, estendendo a man, agarrouno e díxolle: -Home de pouca fe, por que dubidaches? ³²Cando eles subiron ao bote, o vento acougou. ³³Entón os que estaban no bote adorárono, dicindo: -En verdade es Fillo de Deus.³⁴Rematada a travesía, baixaron a terra en Xenesaret. ³⁵E cando os homes daquel lugar recoñeceron a Xesús, mandárono dicir por toda a contorna e trouxéronlle todos os que tiñan algún mal. ³⁶E rogábanlle que lles deixase tocar sequera o bordo do seu manto; e todos os que o tocaban quedaban curados.

Chapter 15

¹Entón achegáronse a Xesús algúns escribas e fariseos de Xerusalém, dicindo: ²-Por que os teus discípulos quebrantan a tradición dos anciáns? Pois non lavan as mans cando comen pan. ³E respondendo El, díxolles: -Por que tamén vós quebrantades o mandamento de Deus por mor da vosa tradición?⁴Porque Deus dixo: "Honra a teu pai e a túa nai", e: "Quen fale mal do seu pai ou da súa nai, que morra". ⁵Pero vós dicides: -Calquera que diga a seu pai ou a súa nai: a axuda que podedes recibir de min foi dada a Deus, non necesitará máis honrar a seu pai ou a súa nai. ⁶E así invalidastes a palabra de Deus por causa da vosa tradición.⁷Hipócritas! Ben profetizou Isaías de vós cando dixo: ⁸"Este pobo hónrame da boca para fóra, pero o seu corazón está moi lonxe de min. ⁹Mais en balde me adoran, ensinando como doutrinas mandatos de homes".¹⁰E chamando á multitude , díxolles: -Escoitade e entendede: ¹¹non é o que entra na boca o que contamina á persoa; senón o que sae da boca, iso é o que contamina a cadaquén.¹²Entón, achegándose os discípulos, dixéronlle: -Sabes que os fariseos se escandalizaron cando escoitaron as túas palabras? ¹³Pero El contestou e dixo: -Toda planta que o meu Pai celestial non plantou, será desenraizada. ¹⁴Deixádeos; son cegos guías de cegos. E se un cego guía a outro cego, ambos caerán no foxo.¹⁵Respondendo Pedro, díxolle:-Explícanos a parábola. ¹⁶E El dixo: -Tamén vós estades aínda faltos de entendemento? ¹⁷Non entendedes que todo o que entra na boca vai ao estómago e bótase na latrina?¹⁸Pero o que sae da boca provén do corazón, e iso é o que contamina a cadaquén. ¹⁹Porque do corazón proveñen os malos pensamentos, os homicidios, os adulterios, as fornicacións, os roubos, os falsos testemuños e as calumnias. ²⁰Estas cousas son as que contaminan a xente; pero comer sen lavar as mans non contamina a ninguén.²¹Saíndo Xesús de alí, retirouse á rexión de Tiro e de Sidón. ²²E velaquí, unha muller cananea que saíra daquela comarca, comezou a berrar, dicindo: -Señor, Fillo de David, ten misericordia de min; a miña filla vive atormentada por un demo. ²³Pero El non lle respondeu palabra. E achegándose os seus discípulos, rogábanlle, dicindo: -Aténdea, pois vén berrando detrás nosa.²⁴E respondendo El, dixo: -Non fun enviado senón ás ovellas perdidas da casa de Israel. ²⁵Pero achegándose ela, prostrouse diante del, dicindo: -Señor, socórreme! ²⁶E El respondeu e dixo: -Non está ben tomar o pan dos fillos, e botarllo aos cadelos.²⁷Pero ela dixo: -Si, Señor; pero tamén os cadelos comen das migallas que caen da mesa dos seus amos. ²⁸Entón, respondendo Xesús, díxolle: -Ai muller, grande é a túa fe; acontézache así como desexas. E a súa filla quedou sa dende aquela mesma hora.²⁹E pasando Xesús de alí, veu á beira do mar da Galilea, e subindo ao monte, sentou alí. ³⁰E viñeron a El grandes multitudes traendo consigo coxos, mancos, cegos, mudos e moitos outros enfermos e puxéronos aos seus pés e El sandounos; ³¹de maneira que o xentío marabillouse ao ver que os mudos falaban, os mancos quedaban restaurados, os coxos camiñaban e os cegos vían; e glorificaron ao Deus de Israel.³²Entón Xesús, chamando os seus discípulos, díxolles: -Teño compaixón da multitude, porque hai xa tres días que están comigo e non teñen que comer; e non quero despedilos sen comer, non sexa que desfalezan no camiño. ³³E os discípulos dixéronlle: -De onde teremos nós no deserto tantos pans para saciar a unha multitude tan grande? ³⁴Xesús entón díxolles: -Cantos pans tedes? E eles responderon: -Sete, e uns poucos peixes pequenos. ³⁵E El mandou á multitude que se recostara no chan;³⁶e collendo os sete pans e os peixes; e dando grazas partiunos, e ía dándollelos aos discípulos, e os discípulos ás multitudes. ³⁷E comeron todos e saciáronse; e recolleron do que sobrou dos anacos, sete cestas cheas. ³⁸Os que comeron foron catro mil homes, sen contar as mulleres e os nenos. ³⁹E despois de despedir o xentío, subiu ao bote e foi á rexión de Magadán.

Chapter 16

¹Entón os fariseos e os saduceos achegáronse a Xesús, e para tentalo pedíronlle que lles mostrase un sinal do ceo. ²Pero respondendo El, díxolles: -Á tardiña dicides: fará bo tempo, porque hai roibéns no ceo.³E pola mañá: hoxe haberá tempestade, porque hai roibéns no ceo e nubeiros. Sabedes discernir o cariz do ceo, pero non podedes discernir os sinais dos tempos? ⁴Esta xeración perversa e adúltera busca un sinal, e non se lle dará sinal, senón o sinal de Xonás. E deixándoos, foise.⁵Os discípulos, ao pasar cara o outro lado, esquecéronse de levar pan. ⁶E Xesús díxolles: -Estade atentos e gardádevos do fermento dos fariseos e saduceos. ⁷E discutían entre eles, dicindo: -Está a dicirnos isto porque non trouxemos pan. ⁸Pero Xesús, dándose conta, dixo: -Homes de pouca fe, por que discutides entre vós que non tedes pan?⁹Aínda non entendedes nin lembrades os cinco pans para cinco mil, e cantas cestas recollestes? ¹⁰Nin os sete pans para catro mil, e cantas cestas recollestes?¹¹Como é que non entendedes que non vos falei do pan? Pero gardádevos do fermento dos fariseos e saduceos. ¹²Entón entenderon que non lles dixo que se gardasen do fermento do pan, senón da ensinanza dos fariseos e saduceos.¹³Cando chegou Xesús á rexión de Cesarea de Filipo, preguntou aos seus discípulos, dicindo: -Quen di a xente que é o Fillo do Home? ¹⁴E eles dixeron: -Uns, Xoán o Bautista; e outros, Elías; pero outros, Xeremías ou un dos profetas. ¹⁵El díxolles: -E vós, quen dicides que son eu? ¹⁶Respondendo Simón Pedro, dixo: -Ti es o Mesías, o Fillo do Deus vivente!¹⁷E Xesús, respondendo, díxolle: -Ditoso es, Simón, fillo de Xonás, porque isto non cho revelou nin a carne nin o sangue, senón o meu Pai que está nos ceos. ¹⁸Eu tamén che digo que ti es Pedro, e sobre esta rocha edificarei a miña igrexa; e as portas do Hades non prevalecerán en contra dela.¹⁹Eu dareiche as chaves do reino dos ceos; e o que ates na terra, será atado nos ceos; e o que desates na terra, será desatado nos ceos. ²⁰Entón ordenou os discípulos que non dixesen que El era o Mesías.²¹Dende entón Xesús Cristo comezou a dicirlles aos seus discípulos que debía ir á Xerusalém e sufrir moitas cousas de parte dos anciáns, dos principais sacerdotes e dos escribas, e ser morto, e ser resucitado ao terceiro día. ²²E colléndoo aparte, Pedro comezou a reprenderlo, dicindo: -Ten misericordia de ti Señor, non che aconteza tal cousa! ²³Pero volvéndose El, díxolle a Pedro: -Quítate de diante de min, Satán! Es de tropezo para min; porque non estás a pensar nas cousas de Deus, senón nas dos homes.²⁴Entón Xesús díxolles aos seus discípulos: -Se algún quere seguirme, néguese a si mesmo, cargue coa súa cruz e sígame. ²⁵Porque o que queira salvar a súa vida, vaina perder; pero o que perda a súa vida por causa de min, vaina atopar. ²⁶Pois que proveito terá alguén se gaña o mundo enteiro, pero perde a súa alma? Ou que poderá dar alguén a cambio da súa alma?²⁷Porque o Fillo do Home virá na gloria do seu Pai cos seus anxos, e entón recompensará a cadaquén segundo a súa conduta. ²⁸En verdade dígovos que hai algúns dos que están aquí que non probarán a morte ata veren o Fillo do Home vir no seu reino.

Chapter 17

¹Seis días despois, Xesús colleu con el a Pedro, a Xacobe e a Xoán seu irmán, e levounos aparte a un monte alto; ²e transfigurouse diante deles; e o seu rostro resplandeceu coma o sol, e as súas vestiduras volvéronse brancas coma a luz.³E velaquí, aparecéronselles Moisés e Elías falando con El. ⁴Pero respondendo Pedro díxolle a Xesús: -Señor, é bo estarmos aquí; se queres, farei tres enramadas, unha para ti, outra para Moisés e outra para Elías.⁵E estaba aínda a falar, cando unha nube luminosa os cubriu; e unha voz saíu da nube, dicindo: -Este é o meu Fillo amado en quen me comprazo; escoitádeo a El. ⁶Cando os discípulos escoitaron isto, caeron sobre os seus rostros e tiveron gran temor. ⁷Entón achegóuselles Xesús, tocounos e dixo: -Erguédevos e non temades. ⁸E cando levantaron a vista, non viron a ninguén, quitando Xesús.⁹E ao baixaren do monte, Xesús ordenoulles, dicindo: -Non contedes a ninguén a visión ata que o Fillo do Home sexa resucitado de entre os mortos. ¹⁰E os seus discípulos preguntáronlle, dicindo: -Daquela, por que din os escribas que Elías debe vir primeiro?¹¹E respondendo El, dixo: -Elías certamente vén, e restaurará todas as cousas; ¹²pero eu dígovos que Elías xa veu e non o recoñeceron, senón que fixeron con el todo canto quixeron. Así tamén o Fillo do Home vai padecer a mans deles. ¹³Entón os discípulos entenderon que lles falaba de Xoán o Bautista.¹⁴Cando chegaron onde estaba a multitude, achegóuselle un home, que axeonllándose diante del, dixo: ¹⁵-Señor, ten misericordia do meu fillo, porque é epiléptico e sofre terriblemente, porque moitas veces cae no lume e moitas na auga. ¹⁶E tróuxeno onda os teus discípulos e eles non puideron curalo.¹⁷Respondendo Xesús, dixo: -Ai xeración incrédula e perversa! Ata cando estarei convosco? Ata cando vos terei que soportar? Traédemo aquí. ¹⁸E Xesús reprendeuno e o demo saíu del, e o raparigo quedou curado dende aquel momento.¹⁹Entón os discípulos, chegándose a Xesús en privado, dixeron: -Por que nós non puidemos expulsalo? ²⁰E El díxolles: -Pola vosa pouca fe; porque en verdade dígovos que se tivésedes fe coma un gran de mostaza, diriádeslle a este monte: pásate de aquí para alá, e pasaríase; e nada vos será imposible. ²¹Pero esta clase non sae senón con oración e xaxún.²²Mentres andaban xuntos por Galilea, Xesús díxolles: -O Fillo do Home vai ser entregado en mans dos homes. ²³E matarano, e ao terceiro día será resucitado. E eles ficaron moi tristes.²⁴Cando chegaron a Cafarnaúm, achegáronse a Pedro os que cobraban o imposto de dúas dracmas, e dixeron: -Non paga o voso mestre as dúas dracmas? ²⁵El dixo: -Si. E cando el chegou a casa, Xesús anticipóuselle, dicindo: -Que che parece, Simón? De quen cobran tributos ou impostos os reis da terra, dos seus fillos ou dos estranxeiros?²⁶E cando respondeu: -Dos estranxeiros, Xesús díxolle: -Entón os fillos están exentos. ²⁷Con todo, para que non os escandalicemos, vai ao mar, bota o anzol, e colle o primeiro peixe que saia; e cando lle abras a boca atoparás unha moeda; collea e dállela por ti e por min.

Chapter 18

¹Naquel momento achegáronse os discípulos a Xesús, dicindo: -Quen é, entón, o maior no reino dos ceos? ²E El, chamando por un neno, púxoo no medio deles, ³e dixo: -En verdade dígovos que se non vos convertedes e vos facedes coma nenos, non entraredes no reino dos ceos.⁴Así pois, calquera que se humille coma este neno, ese é o maior no reino dos ceos. ⁵E o que reciba un neno coma este no meu nome, recíbeme a min. ⁶Pero o que faga tropezar a un destes pequeniños que cren en min, seríalle mellor que lle atasen ao pescozo unha pedra de muíño das que move un burro e que afogase no profundo do mar.⁷Ai do mundo polas pedras de tropezo! Porque é inevitable que veñan pedras de tropezo; pero ai daquel por quen vén o tropezo! ⁸Polo tanto se por mor da túa man ou do teu pé tes ocasión de pecar, córtao e botao de ti; váleche máis entrar na vida manco ou coxo, que tendo as dúas mans e os dous pés, ser botado no lume eterno.⁹E se por mor do teu ollo tes ocasión de pecar, arríncao e botao de ti. Váleche máis entrar na vida cun só ollo, que tendo os dous ollos, ser botado no inferno de lume.¹⁰Mirade que non desprecedes a un destes pequeniños, porque dígovos que os seus anxos nos ceos están sempre a mirar o rostro do meu Pai que está nos ceos. ¹¹Porque o Fillo do Home veu a salvar o que se perdera.¹²Que vos parece? Se un home ten cen ovellas e se lle perde unha delas, non deixa as noventa e nove nos montes, e vai á procura da descarriada? ¹³E se a atopa, en verdade dígovos que se alegra máis por esta que polas noventa e nove que non se perderon. ¹⁴Así, a vontade do voso Pai que está nos ceos non é que un destes pequeniños se perda.¹⁵Polo tanto se o teu irmán peca, vai e repréndeo a soas; se te escoita, gañaches o teu irmán. ¹⁶Pero se non te escoita, leva contigo a un ou a dous máis, para que toda palabra sexa confirmada por boca de dúas ou tres testemuñas.¹⁷E se rexeita escoitalos, dillo á igrexa; e se tamén rexeita escoitar á igrexa, sexa para ti como o xentil e o recadador de impostos.¹⁸Con toda verdade volo aseguro: todo o que atedes na terra, será atado no ceo; e todo o que desatedes na terra, será desatado no ceo. ¹⁹Ademais dígovos, que se dous de vós se poñen de acordo sobre calquera cousa que pidan aquí na terra, seralles feito polo meu Pai que está nos ceos. ²⁰Porque onde están dous ou tres reunidos no meu nome, alí estou Eu no medio deles.²¹Entón achegouse Pedro, e díxolle: -Señor, cantas veces pecará o meu irmán contra min que eu teña que perdoalo? Ata sete veces? ²²Xesús díxolle: -Eu non che digo sete veces, senón ata setenta veces sete.²³Por iso, o reino dos ceos pode compararse a certo rei que quixo axustar as contas cos seus servos. ²⁴E ao comezar a axustalas, presentóuselle un que lle debía dez mil talentos. ²⁵Pero non tendo el con que pagar, o seu señor ordenou que o vendesen, xunto coa súa muller e fillos e todo canto posuía, e así pagase a débeda.²⁶Entón o servo caeu prostrado diante del, dicindo: -Ten paciencia comigo e pagareicho todo. ²⁷E o señor daquel servo tivo compaixón, e soltouno e perdooulle a débeda.²⁸Pero ao saír aquel servo, atopou a un dos seus conservos que lle debía cen denarios, e botándolle a man á gorxa, afogábao, dicindo: paga o que debes. ²⁹Entón o seu conservo, caendo aos seus pés, suplicáballe, dicindo: -Ten paciencia comigo e pagareiche.³⁰Con todo, el non quixo, senón que foi e botouno no cárcere ata que pagase o que debía. ³¹Así que cando os seus conservos viron o que pasara, entristecéronse moito, e foron e contáronlle ao seu señor todo o que acontecera.³²Entón, chamándoo o seu señor, díxolle: servo malvado, perdoeiche toda aquela débeda porque me suplicaches. ³³Non deberías ti tamén tereste compadecido do teu conservo, así como eu tiven compaixón de ti?³⁴E anoxado o seu señor, entregouno aos verdugos ata que pagase todo o que lle debía. ³⁵Así tamén o meu Pai celestial fará convosco, se non perdoades de corazón cada un a seu irmán.

Chapter 19

¹E aconteceu que ao rematar Xesús de falar, partiu de Galilea e foise á rexión de Xudea, alén do Xordán; ²e seguíano grandes multitudes, e sandounos alí.³E achegáronse a El algúns fariseos para tentalo, dicindo: -É lícito a un home divorciarse da súa muller por calquera motivo? ⁴E respondendo Xesús, dixo: -Non lestes que aquel que os creou, dende o principio os fixo home e muller⁵e que tamén dixo: por esta razón o home deixará a seu pai e á súa nai e unirase á súa muller, e os dous serán unha soa carne? ⁶Daquela, xa non son dous, senón unha soa carne. Polo tanto, o que Deus uniu, ninguén o separe.⁷Eles dixéronlle: -Entón, por que mandou Moisés darlle carta de divorcio e repudiala? ⁸El díxolles: -Pola dureza do voso corazón, Moisés permitiuvos repudiar as vosas mulleres; pero ao principio non era así. ⁹Pero Eu dígovos que calquera que se divorcie da súa muller, salvo por fornicación, e case con outra, comete adulterio.¹⁰Os discípulos dixéronlle: -Se é así a relación do home coa súa esposa, non convén casar. ¹¹Pero El díxolles: -Non todos son quen de aceptar isto, senón só aqueles a quen lles sexa dado. ¹²Porque hai eunucos que así naceron dende o seo da súa nai, e hai eunucos que foron feitos eunucos polos homes, e tamén hai eunucos que se fixeron eunucos a si mesmos por causa do reino dos ceos. O que sexa quen de aceptar isto, que o acepte .¹³Entón trouxéronlle uns nenos para que puxese as mans sobre eles e orase; e os discípulos reprendéronos. ¹⁴Pero Xesús díxolles: -Deixade os nenos, e non lles impidades que veñan a min, porque dos que son coma estes é o reino dos ceos. ¹⁵E despois de poñer as mans sobre eles, marchou de alí.¹⁶E velaquí achegóuselle un e dixo: -Mestre, que ben farei para obter a vida eterna? ¹⁷E El díxolle: -Por que me preguntas acerca do bo? Só Un é bo; pero se desexas entrar na vida, garda os mandamentos.¹⁸El díxolle: -Cales? E Xesús respondeu: -"Non matarás; non cometerás adulterio; non roubarás; non darás falso testemuño; ¹⁹honra a teu pai e a túa nai; e amarás o teu próximo coma a ti mesmo".²⁰O mozo díxolle: -Todo isto gardeino; que me falta aínda? ²¹Xesús díxolle: -Se queres ser perfecto, vai e vende as túas posesións e dállelo aos pobres, e terás tesouro nos ceos; e ven, sígueme. ²²Pero ao oír o mozo estas palabras, foise triste, porque posuía moitos bens.²³E Xesús dixo aos seus discípulos: -En verdade dígovos que é difícil que un rico entre no reino dos ceos. ²⁴E outra vez dígovos que é máis doado que un camelo pase polo ollo dunha agulla, ca un rico entre no reino de Deus.²⁵Ao oír isto, os discípulos estaban cheos de asombro, e dicían: -Entón, quen poderá salvarse? ²⁶Pero Xesús, mirándoos, díxolles: -Para o ser humano iso é imposible, pero para Deus tódalas cousas son posibles. ²⁷Entón respondendo Pedro, díxolle: -Velaquí, nós deixámolo todo e seguímoste; que, pois, recibiremos?²⁸E Xesús díxolles:-En verdade dígovos que vós que me seguistes, na rexeneración, cando o Fillo do Home sente no trono da súa gloria, sentaredes tamén sobre doce tronos para xulgardes as doce tribos de Israel.²⁹E todo o que deixou casas, ou irmáns, ou irmás, ou pai, ou nai, ou fillos ou terras polo meu nome, recibirá cen veces máis, e herdará a vida eterna. ³⁰Pero moitos primeiros serán derradeiros, e os derradeiros, primeiros.

Chapter 20

¹Porque o reino dos ceos é semellante ao dono dunha casa que saíu moi de mañá para contratar obreiros para a súa viña. ²E acordando cos obreiros nun denario ao día, mandounos á súa viña.³E saíu como á hora terceira, e viu parados na praza a outros que estaban sen traballo; ⁴e díxolles: -Ide tamén vós á viña, e dareivos o que sexa xusto. E eles foron.⁵Volveu saír como á hora sexta e á novena, e fixo o mesmo. ⁶E saíndo como á hora undécima, atopou a outros parados, e díxolles: -Por que estivestes aquí parados todo o día sen traballar? ⁷Eles dixéronlle: -Porque ninguén nos contratou. El díxolles: -Ide tamén vós á viña.⁸E á tardiña, o señor da viña dixo ao seu mordomo: chama os obreiros e págalles o seu xornal, comezando polos últimos ata os primeiros. ⁹Cando chegaron os que foran contratados como á hora undécima, cada un recibiu un denario. ¹⁰E cando chegaron os que foran contratados primeiro, pensaban que recibirían máis; pero eles tamén recibiron cadanseu denario.¹¹E ao recibilo, murmuraban contra o dono da casa, ¹²dicindo: -Estes últimos traballaron só unha hora, pero fixéchelos iguais a nós que soportamos o peso e a calor abrasadora do día.¹³Pero respondendo el, dixo a un deles: -Amigo, non che fago ningunha inxustiza; non acordamos nun denario? ¹⁴Toma o que é teu, e vaite; pero eu quero darlle a este último o mesmo que a ti.¹⁵Non podo facer o que quero co que é meu? Ou estás a mirarme mal porque eu son bo? ¹⁶Así, os derradeiros serán primeiros, e os primeiros, derradeiros.¹⁷Cando Xesús ía subindo a Xerusalém, colleu aparte os doce discípulos, e polo camiño díxolles: ¹⁸-Velaquí, subimos a Xerusalém, e o Fillo do Home será entregado aos principais sacerdotes e escribas, e condenarano a morte; ¹⁹e entregarano aos xentís para burlarse del, azoutalo e crucificalo, pero ao terceiro día será resucitado.²⁰Entón achegóuselle a nai dos fillos de Zebedeo cos seus fillos, prostrándose diante del e pedíndolle algo. ²¹E El díxolle: -Que desexas? Ela díxolle: -Ordena que no teu reino estes dous fillos meus senten un á túa dereita e o outro á túa esquerda.²²Pero respondendo Xesús, dixo: -Non sabedes o que pedides. Podedes beber a copa que Eu vou beber? Eles dixéronlle: -Podemos. ²³El díxolles: -A miña copa certamente beberedes, pero sentar á miña dereita e á miña esquerda non é cousa miña o concedelo, senón que é para quen foi preparado polo meu Pai. ²⁴Ao escoitar isto, os dez indignáronse contra os dous irmáns.²⁵Pero Xesús, chamando por eles, díxolles: -Sabedes que os gobernantes dos xentís téñenos sometidos, e que os grandes os asoballan. ²⁶Non ha ser así entre vós, senón que o que queira chegar a ser grande entre vosoutros, será o voso servidor, ²⁷e o que queira entre vós ser o primeiro, será o voso servo; ²⁸así como o Fillo do Home non veu para ser servido, senón para servir e para dar a súa vida en rescate por moitos.²⁹Ao saír de Iericó, seguiuno unha gran multitude. ³⁰E velaquí, dous cegos que estaban sentados na beira do camiño, ao sentir que Xesús pasaba, berraron dicindo: -Señor, Fillo de David, ten misericordia de nós! ³¹E a xente reprendíaos para que calasen, pero eles berraban aínda máis, dicindo:-Señor, Fillo de David, ten misericordia de nós!³²Deténdose Xesús, chamounos, e dixo: -Que queredes que faga por vós? ³³Eles dixéronlle: -Señor, desexamos que os nosos ollos sexan abertos. ³⁴Entón Xesús, movido pola compaixón, tocou os ollos deles, e ao instante recobraron a vista, e seguírono.

Chapter 21

¹Cando se achegaron a Xerusalém e foron por Betfagué cara o monte das Oliveiras, Xesús entón mandou a dous discípulos, ²dicíndolles: -Ide á aldea que está enfronte de vós, e enseguida atoparedes unha burra atada e un burriño con ela; desatádea e traédemos. ³E se alguén vos di algo, dicide: -O seu Señor necesítaos; e mandaraos decontado.⁴Isto aconteceu para que se cumprise o devandito por medio do profeta, cando dixo: ⁵"Dicide á filla de Sión: mira, o teu rei vén a ti, humilde e montado nun burro, e nun burriño, fillo de besta de carga".⁶Entón foron os discípulos e fixeron tal como lles mandara Xesús, ⁷e trouxeron a burra e o burriño; puxeron sobre eles os seus mantos, e Xesús sentou enriba. ⁸A maioría da multitude tendeu os seus mantos no camiño; outros cortaban ramas das árbores e estendíanas polo camiño.⁹E as multitudes que ían diante del, e as que ían detrás, berraban, dicindo: -Hosanna ao Fillo de David! Bendito o que vén no nome do Señor!Hosanna nas alturas! ¹⁰E ao entrar en Xerusalém, estremeceuse a cidade enteira dicindo: -Quen é este? ¹¹E as multitudes contestaban:-Este é o profeta Xesús, o de Nazaret de Galilea.¹²E entrou Xesús no templo e botou fóra a todos os que mercaban e vendían no templo, e envorcou as mesas dos cambiadores e as cadeiras dos que vendían as pombas. ¹³E díxolles: -Escrito está: "A miña casa será chamada casa de oración", pero vós estádela facendo cova de ladróns. ¹⁴E no templo achegáronse a El os cegos e os coxos, e sandounos.¹⁵Pero cando os principais sacerdotes e escribas viron as marabillas que fixera, e sentiron berrar os raparigos no templo dicindo: Hosanna ao Fillo de David! Indignáronse ¹⁶e dixéronlle: -Estás a escoitar o que estes din? E Xesús respondeulles: -Si, nunca lestes: "Da boca dos pequenos e dos nenos de peito perfeccionaches a loanza"? ¹⁷E deixándoos, saíu fóra da cidade, cara a Betania, e pasou alí a noite.¹⁸Pola mañá, cando regresaba á cidade, tivo fame. ¹⁹E ao ver unha figueira á beira do camiño, achegouse a ela, pero non achou nada nela senón só follas, e díxolle: -Nunca xamais brote froito de ti. E ao instante a figueira secou.²⁰Ao ver isto, os discípulos marabilláronse e dixeron: -Como é que secou de súpeto a figueira? ²¹Respondendo Xesús, díxolles: -En verdade dígovos que se tedes fe e non dubidades, non só faredes o da figueira, senón que aínda se lle dicides a este monte: quítate e bótate ao mar, así será. ²²E todo o que pidades en oración, crendo, recibirédelo.²³Cando entrou Xesús no templo, os principais sacerdotes e os anciáns do pobo achegáronselle mentres ensinaba, dicindo: -Con que autoridade fas estas cousas, e quen che deu esta autoridade? ²⁴E respondendo Xesús, díxolles: -Eu tamén vos farei unha pregunta, e se ma contestades, Eu tamén vos direi con que autoridade fago estas cousas.²⁵O bautismo de Xoán, de onde era? Celestial ou humano? E eles discutían entre eles, dicindo: se dicimos: "do ceo", El diranos: entón, por que non lle crestes? ²⁶E se dicimos: "dos homes", temémoslle á multitude; porque todos teñen a Xoán por profeta. ²⁷E respondendo a Xesús, dixeron: -Non sabemos. El á súa vez díxolles: -Tampouco Eu vos direi con que autoridade fago estas cousas.²⁸Pero, que vos parece? Un home tiña dous fillos, e achegándose ao primeiro, díxolle: -Fillo, vai, traballa hoxe na viña. ²⁹E respondendo el, dixo: -Non quero; pero despois, arrepentido, foi. ³⁰E achegándose ao outro, díxolle o mesmo; pero el respondeu e dixo: -Eu irei, señor; e non foi.³¹Cal dos dous fixo a vontade do pai? Eles dixeron: -O primeiro. Xesús díxolles: -En verdade dígovos que os recadadores de impostos e as prostitutas entrarán no reino de Deus por diante de vós. ³²Porque Xoán veu a vós en camiño de xustiza e non lle crestes, pero os recadadores de impostos e as prostitutas créronlle; e vós, vendo isto, nin sequera vos arrepentistes despois para crerlle.³³Escoitade outra parábola. Había unha vez un dono dunha casa que plantou unha viña e cercouna cun valo, e cavou nela un lagar e edificou unha torre, arrendóullela a uns labradores e marchou de viaxe. ³⁴E cando se achegou o tempo da colleita, e mandou os seus servos aos labradores para recibir os seus froitos.³⁵Pero os labradores, collendo os servos, golpearon a un, mataron a outro e a outro apedrárono. ³⁶Volveu mandar outro grupo de servos, maior que o primeiro, e fixéronlles o mesmo. ³⁷Finalmente mandoulles o seu fillo, dicindo: -Han respectar o meu fillo.³⁸Pero cando os labradores viron o fillo, dixeron entre eles: -Este é o herdeiro; vide, matémolo e quedemos coa herdanza. ³⁹E agarrárono, botárono fóra da viña e matárono.⁴⁰Cando veña, pois, o dono da viña, que fará con eses labradores? ⁴¹Eles dixéronlle: -Levará a eses miserables a un fin lamentable, e arrendaralles a viña a outros labradores que lle paguen os froitos ao seu tempo.⁴²Xesús díxolles: -Nunca lestes nas Escrituras: "A pedra que rexeitaron os construtores, esta converteuse en pedra angular; isto foi feito de parte do Señor, e é marabilloso aos nosos ollos"?⁴³Por iso dígovos que o reino de Deus seravos quitado e será dado a unha nación que produza os seus froitos. ⁴⁴E o que caia sobre esta pedra será esnaquizado; pero aquel sobre o que ela caia, será feito po.⁴⁵Ao escoitar as súas parábolas os principais sacerdotes e os fariseos, comprenderon que falaba deles. ⁴⁶E cando procuraron prenderlo, tiveron medo da multitude, porque o tiña por profeta.

Chapter 22

¹Tomando Xesús a palabra, faloulles outra vez en parábolas, dicindo: ²-O reino dos ceos pode compararse a un rei que fixo un banquete de vodas para o seu fillo. ³E mandou os seus servos para chamar os que foran convidados ás vodas, pero non quixeron vir.⁴De novo mandou outros servos, dicindo: -Dicide os que foron convidados: mirade, xa preparei o meu banquete; matei os meus xatos e animais cebados, e todo está preparado; vinde ao convite das vodas.⁵Pero eles non fixeron caso e fóronse: un ao seu campo, outro aos seus negocios, ⁶e os demais, botando man aos servos, maltratáronos e matáronos. ⁷Entón o rei enfureceuse, e mandando os seus exércitos, destruíu a aqueles asasinos e incendiou a súa cidade.⁸Logo dixo aos seus servos: -A voda está preparada, pero os que foron convidados non eran dignos. ⁹Ide, por tanto, ás saídas dos camiños, e convidade ás vodas a cantos atopedes. ¹⁰E aqueles servos saíron polos camiños, e reuniron a todos os que atoparon, tanto malos como bos; e o salón de vodas encheuse de convidados.¹¹Pero cando o rei entrou a ver os convidados, viu alí alguén que non estaba vestido con traxe de voda, ¹²e díxolle: -Amigo, como entraches aquí sen traxe de voda? E el calou.¹³Entón o rei dixo aos serventes: -Atádelle as mans e os pés, e botádeo ás tebras de fóra; alí será o pranto e o renxer de dentes. ¹⁴Porque moitos son chamados, pero poucos escollidos.¹⁵Entón marcharon os fariseos para deliberar como enredalo nalgunha palabra. ¹⁶E mandáronlle os seus discípulos xunto cos herodianos, dicindo:- Mestre, sabemos que es veraz e que ensinas o camiño de Deus con verdade, e non buscas o favor de ninguén, porque es imparcial. ¹⁷Dinos, pois, que che parece: é lícito pagar imposto ao César, ou non?¹⁸Pero Xesús, coñecendo a súa malicia, dixo: -Por que me poñedes a proba, hipócritas? Mostrádeme a moeda que se usa para pagar ese imposto. ¹⁹E trouxéronlle un denario.²⁰E El díxolles:-De quen é esta imaxe e esta inscrición? ²¹Eles dixéronlle: -Do César. Entón El díxolles: -Pois dade ao César o que é do César, e a Deus o que é de Deus. ²²Ao escoitar isto, marabilláronse; e deixándoo, fóronse.²³Ese día achegáronselle algúns saduceos (os que din que non hai resurrección), e preguntáronlle, ²⁴dicindo: -Mestre, Moisés dixo: "Se algún morre sen ter fillos, o seu irmán, como parente máis próximo, casará coa súa muller e daralle descendencia ao seu irmán".²⁵Agora ben, había entre nós sete irmáns; e o primeiro casou, e morreu; pero non tendo descendencia, deixoulle a muller ao seu irmán; ²⁶de igual maneira tamén o segundo, e o terceiro, ata o sétimo. ²⁷E despois de todos, morreu a muller. ²⁸Por tanto, na resurrección, de cal dos sete será muller? Porque foi muller de todos eles.²⁹Pero Xesús respondeu e díxolles: -Estades errados, por non comprender as Escrituras nin o poder de Deus. ³⁰Porque na resurrección, nin casan nin son dados en matrimonio, senón que son coma os anxos de Deus no ceo.³¹E en canto á resurrección dos mortos, non lestes o que vos foi dito por Deus, cando dixo: ³²"Eu son o Deus de Abraham, e o Deus de Isaac, e o Deus de Xacob"? El non é Deus de mortos, senón de vivos. ³³Cando o escoitaban, as multitudes admirábanse do seu ensino.³⁴Pero ao saber os fariseos que Xesús deixara calados aos saduceos, agrupáronse; ³⁵e un deles, intérprete da lei, para poñelo a proba preguntoulle: ³⁶-Mestre, cal é o gran mandamento da lei?³⁷E El díxolle: "Amarás o Señor o teu Deus con todo o teu corazón, e con toda a túa alma, e con toda a túa mente". ³⁸Este é o grande e o primeiro mandamento.³⁹E o segundo é semellante a este: "Amarás o teu próximo como a ti mesmo". ⁴⁰Destes dous mandamentos dependen toda a lei e os profetas.⁴¹E estando reunidos os fariseos, Xesús fíxolles unha pregunta, ⁴²dicindo: -Cal é a vosa opinión sobre o Mesías? De quen é fillo? Eles dixéronlle: -De David.⁴³El díxolles: -Entón, como é que David no Espírito o chama Señor, dicindo: ⁴⁴"Díxolle o Señor ao meu Señor: senta á miña dereita, ata que poña os teus inimigos coma estrado dos teus pés"?⁴⁵Pois se David o chama Señor, como é El o seu fillo? ⁴⁶E ninguén puido contestarlle nin unha palabra, e dende ese día ningún se atreveu a facerlle máis preguntas.

Chapter 23

¹Entón Xesús falou ao xentío e aos seus discípulos, ²dicindo: -Os escribas e os fariseos sentan na cátedra de Moisés. ³Así que facede e observade todo o que vos digan; pero non fagades conforme ás súas obras, porque eles din e non fan.⁴Atan cargas pesadas e difíciles de levar, e póñenas sobre os ombreiros dos outros, pero eles non queren movelas nin cun dedo. ⁵Senón que fan todas as súas obras para seren vistos polos demais; pois alargan os seus filacterios e alongan os flocos dos seus mantos;⁶aman o lugar de honra nos banquetes e os primeiros asentos nas sinagogas, ⁷e os saúdos respectuosos nas prazas e seren chamados Rabí pola xente.⁸Pero vós non deixedes que vos chamen "Rabí"; porque un é o voso Mestre e todos vós sodes irmáns. ⁹E non chamedes a ninguén "pai" na terra, porque un é o voso Pai, o que está nos ceos. ¹⁰Nin deixedes que vos chamen "dirixentes"; porque un é o voso Guía, o Mesías.¹¹E o maior de vós será o voso servidor. ¹²Porque calquera que se enxalce, será humillado, e calquera que se humille, será enxalzado.¹³Pero ai de vós, escribas e fariseos, hipócritas! Porque pechades o reino dos ceos a todos; nin entrades, nin deixades entrar aos que están a entrar. ¹⁴Ai de vós, escribas e fariseos, hipócritas! Porque devorades as casas das viúvas, facendo longas oracións como pretexto; por iso recibiredes maior condenación. ¹⁵Ai de vós, escribas e fariseos, hipócritas! Porque percorredes o mar e a terra para facer un prosélito, e cando chega a selo, facédelo fillo do inferno dúas veces máis ca vós.¹⁶Ai de vós, guías cegos! Que dicides: non é nada que algún xure polo templo; pero o que xura polo ouro do templo, contrae obriga. ¹⁷Insensatos e cegos! Porque, que é máis importante: o ouro, ou o templo que santificou o ouro?¹⁸Tamén dicides: non é nada que algún xure polo altar; pero o que xura pola ofrenda que está sobre el, contrae obriga. ¹⁹Cegos! Porque, que é máis importante: a ofrenda, ou o altar que santifica a ofrenda?²⁰Por iso, o que xura polo altar, xura por el e por todo o que está sobre el; ²¹e o que xura polo templo, xura por el e por Aquel que o habita; ²²e o que xura polo ceo, xura polo trono de Deus e polo que está sentado nel.²³Ai de vós, escribas e fariseos, hipócritas! Porque pagades o décimo da menta, do aneto e do comiño, e descoidastes os preceptos de máis peso da lei: a xustiza, a misericordia e a fidelidade; e estas son as cousas que debiades facer, sen descoidar aquelas. ²⁴Guías cegos, que coades o mosquito e tragades o camelo!²⁵Ai de vós, escribas e fariseos, hipócritas! Porque limpades o exterior do vaso e do prato, pero por dentro estades cheos de roubo e de desenfreo. ²⁶Fariseo cego! Limpa primeiro o de dentro do vaso e do prato, para que o de fóra tamén quede limpo.²⁷Ai de vós, escribas e fariseos, hipócritas! porque sodes semellantes a sepulcros branquexados, que por fóra locen fermosos, pero por dentro están cheos de ósos de mortos e de toda inmundicia. ²⁸Así tamén vós, por fóra parecedes xustos diante de tódalas persoas, pero por dentro estades cheos de hipocrisía e de iniquidade.²⁹Ai de vós, escribas e fariseos, hipócritas! Porque edificades os sepulcros dos profetas e adornades os monumentos dos xustos, ³⁰e dicides: se vivísemos nos días dos nosos pais, non seriamos cómplices deles ao derramar o sangue dos profetas. ³¹Así que dades testemuño en contra de vós mesmos, que sodes fillos dos que asasinaron os profetas.³²Enchede, pois, a medida da culpa dos vosos pais. ³³Serpes! Camada de víboras! Como fuxiredes do xuízo do inferno?³⁴Por tanto, mirade, Eu mándovos profetas, sabios e escribas: deles, a uns matarédelos e crucificarédelos, e a outros azoutarédelos nas vosas sinagogas e perseguirédelos de cidade en cidade, ³⁵para que recaia sobre vós a culpa de todo o sangue xusto derramado sobre a terra, dende o sangue do xusto Abel ata o sangue de Zacarías, fillo de Berequías, a quen asasinaches entre o templo e o altar. ³⁶En verdade dígovos que todo isto virá sobre esta xeración.³⁷Xerusalém, Xerusalém, a que mata os profetas e apedra os que son mandados a ela! Cantas veces quixen xuntar os teus fillos, como a galiña xunta os seus poliños debaixo das súas ás, e non quixeches! ³⁸Velaquí, a vosa casa déixasevos deserta. ³⁹Porque dígovos que de agora en diante non me veredes máis ata que digades: bendito o que vén no nome do Señor.

Chapter 24

¹Ía Xesús polo camiño ao saír do templo, cando os discípulos se lle achegaron para amosarlle os edificios do templo. ²Pero respondendo El, díxolles: -Vedes todo isto? En verdade dígovos: -Non quedará aquí pedra sobre pedra que non sexa derrubada.³E estando El sentado no monte das Oliveiras, achegáronselle os discípulos en privado, dicindo: -Dinos, cando sucederá isto, e cal será o sinal da túa vinda e da consumación deste século? ⁴Respondendo Xesús, díxolles: -Mirade que ninguén vos engane. ⁵Porque moitos virán no meu nome, dicindo: "eu son o Mesías", e enganarán a moitos.⁶E sentiredes de guerras e rumores de guerras. Coidado! Non vos alarmedes, porque é necesario que todo isto aconteza; pero aínda non é o fin. ⁷Porque se ha levantar nación contra nación, e reino contra reino, e haberá fame e terremotos por diferentes lugares. ⁸Pero todo isto só é o comezo das dores.⁹Entón entregaranvos a tribulación, e mataranvos, e seredes odiados de tódalas nacións por mor do meu nome. ¹⁰Moitos tropezarán entón e caerán, e traizoaranse uns a outros, e odiaranse uns a outros. ¹¹E levantaranse moitos falsos profetas, e enganarán a moitos.¹²E debido ao aumento da iniquidade, o amor de moitos arrefriará. ¹³Pero o que persevere ata o fin, ese será salvo. ¹⁴E este evanxeo do reino será proclamado en todo o mundo como testemuño a tódalas nacións, e entón virá o fin.¹⁵Por tanto, cando vexades a abominación da desolación, da que se falou por medio do profeta Daniel, colocada no lugar santo (o que lea, que entenda), ¹⁶entón os que estean en Xudea, fuxan aos montes; ¹⁷o que estea na azotea, non baixe a sacar as cousas da súa casa; ¹⁸e o que estea no campo, non volva atrás a coller a súa capa.¹⁹Pero, ai das que estean embarazadas ou a criar naqueles días! ²⁰Orade para que a vosa fuxida non sexa no inverno, nin en día de repouso, ²¹porque haberá entón unha gran tribulación, tal como non aconteceu dende o principio do mundo ata o de agora, nin acontecerá xamais. ²²E de non seren acurtados, non se salvaría ninguén; pero por causa dos escollidos, aqueles días serán acurtados.²³Entón se algún vos di: "mirade, aquí está o Mesías", ou: "alí está", non lle creades. ²⁴Porque levantaranse falsos cristos e falsos profetas, e mostrarán grandes sinais e prodixios, para así enganar, de ser posible, aínda os escollidos. ²⁵Mirade que volo dixen de antemán.²⁶Por tanto, se vos din: "ollade, El está no deserto", non vaiades; ou: "ollade, El está nos dormitorios", non lles creades. ²⁷Porque así como o lóstrego sae do oriente e resplandece ata o occidente, así será a vinda do Fillo do Home. ²⁸Onde estea o cadáver, alí xuntaranse os voitres.²⁹Pero inmediatamente despois da tribulación deses días, o sol ha escurecerse, a lúa non dará a súa luz, as estrelas caerán do ceo e as potencias dos ceos serán abaneadas.³⁰Entón aparecerá no ceo o sinal do Fillo do Home; e todas as tribos da terra se lamentarán, e verán o Fillo do Home que vén sobre as nubes do ceo con poder e gran gloria. ³¹E El mandará os seus anxos cunha gran trompeta e reunirán os seus escollidos dos catro ventos, dende un extremo dos ceos ata o outro.³²E da figueira aprendede a parábola: cando a súa rama xa se pon tenra e bota as follas, sabedes que o verán está preto. ³³Así tamén vós, cando vexades todas estas cousas, sabede que El está preto, ás portas.³⁴En verdade dígovos que non pasará esta xeración ata que todo isto suceda. ³⁵O ceo e a terra pasarán, pero as miñas palabras non pasarán.³⁶Pero daquel día e hora ninguén sabe, nin sequera os anxos do ceo, nin o Fillo, senón só o Pai.³⁷Porque como nos días de Noé, así será a vinda do Fillo do Home. ³⁸Pois así como naqueles días antes do diluvio estaban comendo e bebendo, casando e dándose en casamento, ata o día en que entrou Noé no arca, ³⁹e non comprenderon ata que veu o diluvio e os levou a todos; así será a vinda do Fillo do Home.⁴⁰Entón estarán dous no campo; un será levado e o outro será deixado. ⁴¹Dúas mulleres estarán a moer no muíño; unha será levada e a outra será deixada. ⁴²Por tanto, velade, porque non sabedes en que día vén o voso Señor.⁴³Pero comprendede isto: se soubese o dono da casa a que hora da noite ía vir o ladrón, estaría alerta e non permitiría que entrase na súa casa. ⁴⁴Por iso, tamén vós estade preparados, porque á hora que non pensades virá o Fillo do Home.⁴⁵Quen é, pois, o servo fiel e prudente a quen o seu señor puxo sobre os da súa casa para que lles dese a comida ao seu tempo? ⁴⁶Ditoso aquel servo a quen, cando o seu señor veña, o atope facendo así. ⁴⁷De certo dígovos que o poñerá sobre todos os seus bens.⁴⁸Pero se aquel servo é malo, e di no seu corazón: o meu señor tardará; ⁴⁹e empeza a bater nos seus compañeiros de servizo, e come e bebe cos que se emborrachan, ⁵⁰virá o señor daquel servo o día que non o espera, e a unha hora que non sabe, ⁵¹e azoutarao severamente e daralle a súa parte cos hipócritas; alí será o pranto e o renxer de dentes.

Chapter 25

¹Entón o reino dos ceos é semellante a dez virxes que collendo as súas lámpadas, saíron a recibir o esposo. ²E cinco delas eran insensatas, e cinco prudentes. ³Porque as insensatas, ao coller as súas lámpadas, non se fixeron co aceite, ⁴pero as prudentes colleron o aceite en frascos xunto coas súas lámpadas.⁵Ao tardarse o esposo, veulles o sono e durmíronse. ⁶Pero a medianoite oíuse un clamor: aquí está o esposo! Saíde a recibilo.⁷Entón todas aquelas virxes erguéronse e arranxaron as súas lámpadas. ⁸E as insensatas dixeron ás prudentes: -Dádenos do voso aceite, porque as nosas lámpadas apáganse. ⁹Pero as prudentes responderon, dicindo: -Non, non sexa que non haxa abondo para nós e para vós; ide máis ben aos que venden e mercade para vosoutras.¹⁰E mentres elas ían mercar, veu o esposo, e as que estaban preparadas entraron con el ao banquete de vodas, e pechouse a porta. ¹¹Despois viñeron tamén as outras virxes, dicindo: -Señor, señor, ábrenos! ¹²Pero respondendo El, dixo: -En verdade dígovos que non vos coñezo. ¹³Velade, pois, porque non sabedes nin o día nin a hora.¹⁴Porque o reino dos ceos é coma un home que ao emprender unha viaxe, chamou polos seus servos e encomendoulles os seus bens. ¹⁵E a un deulle cinco talentos, a outro dous, e a outro un, a cada un conforme á súa capacidade; e marchou de viaxe. ¹⁶O que recibira os cinco talentos, foi axiña e negociou con eles e gañou outros cinco talentos.¹⁷Así mesmo o que recibira os dous talentos gañou outros dous. ¹⁸Pero o que recibira un, foi e cavou na terra e agachou o diñeiro do seu señor.¹⁹Despois de moito tempo veu o señor daqueles servos, e fixo contas con eles. ²⁰E chegando o que recibira os cinco talentos, trouxo outros cinco talentos, dicindo: -Señor, entregáchesme cinco talentos; mira, gañei outros cinco. ²¹O seu señor díxolle: -Ben, servo bo e fiel; no pouco fuches fiel, heite poñer sobre moito; entra a gozar da festa do teu señor.²²Chegando tamén o dos dous talentos, dixo: -Señor, déchesme dous talentos; mira, gañei outros dous. ²³O seu señor díxolle: -Ben, servo bo e fiel; no pouco fuches fiel, heite poñer sobre moito; entra no gozo do teu señor.²⁴Pero chegando tamén o que recibira un talento, dixo: -Señor, eu sabía que es un home duro, que segas onde non sementaches e recolles onde non esparexiches, ²⁵e tiven medo, e fun e agachei o teu talento na terra; mira, velaquí o teu.²⁶Pero o seu señor respondeu, e díxolle: -Servo malo e preguiceiro, sabías que sego onde non sementei, e que recollo onde non esparexín. ²⁷Debiches entón poñer o meu diñeiro no banco, e ao chegar eu recibiría os cartos con intereses.²⁸Por tanto, quitádelle o talento e dádello ao que ten os dez talentos. ²⁹Porque a todo o que ten, daráselle máis, e terá en abundancia; pero ao que non ten, aínda o que ten quitaráselle. ³⁰E ao servo inútil, botádeo nas tebras de fóra; alí será o pranto e o renxer de dentes.³¹E cando o Fillo do Home veña na súa gloria, e todos os anxos con El, entón sentará no trono da súa gloria; ³²e serán reunidas diante del tódalas nacións; e separará a uns dos outros, como o pastor estrema as ovellas dos cabritos. ³³E poñerá as ovellas á súa dereita e os cabritos á súa esquerda.³⁴Entón dirá o Rei aos da súa dereita: -Vinde, benditos do meu Pai, herdade o reino preparado para vós dende a fundación do mundo. ³⁵Porque tiven fame, e déstesme para comer; tiven sede, e déstesme de beber; fun forasteiro, e acolléstesme; ³⁶estiven espido, e vestístesme; enfermo, e visitástesme; no cárcere, e me viñestes ver.³⁷Entón os xustos responderanlle, dicindo: Señor, cando foi que te vimos famento, e che demos para comer, ou sedento, e che demos de beber? ³⁸E cando te vimos como forasteiro, e te acollemos, ou espido, e te vestimos? ³⁹E cando te vimos enfermo, ou no cárcere, e te visitamos? ⁴⁰Respondendo o Rei, diralles: -En verdade dígovos que en canto o fixestes a un destes irmáns meus, aínda aos máis pequenos, a min mo fixestes.⁴¹Entón dirá tamén aos da súa esquerda: -Arredade de min, malditos, ao lume eterno que foi preparado para o diaño e os seus anxos! ⁴²Porque tiven fame, e non me destes para comer, tiven sede, e non me destes de beber; ⁴³fun forasteiro, e non me acollestes; estiven espido, e non me vestistes; enfermo, e no cárcere, e non me visitastes.⁴⁴Entón eles tamén responderán, dicindo: -Señor, cando te vimos famento, ou sedento, ou como forasteiro, ou espido, ou enfermo, ou no cárcere, e non te servimos? ⁴⁵El entón responderalles, dicindo: -En verdade dígovos que en canto non llo fixestes a un destes máis pequenos, tampouco a min mo fixestes. ⁴⁶E estes irán ao castigo eterno, pero os xustos á vida eterna.

Chapter 26

¹Cando Xesús rematou todas estas palabras, dixo aos seus discípulos: ²sabedes que dentro de dous días vaise celebrar a Pascua, e o Fillo do Home vai ser entregado para ser crucificado.³Entón os principais sacerdotes e os anciáns do pobo reuníronse no patio do sumo sacerdote chamado Caifás. ⁴E maquinaron entre eles prender a Xesús con engano e matalo. ⁵Pero dicían: -Durante a festa non, para que non se forme un balbordo no pobo.⁶E estando Xesús en Betania, na casa de Simón o gafo, ⁷achegóuselle unha muller cun frasco de alabastro de perfume moi custoso, e derramouno sobre a súa cabeza cando estaba recostado á mesa. ⁸Pero ao ver isto, os discípulos indignáronse, e dicían: -Para que este desperdicio? ⁹Porque este perfume puido venderse a gran prezo, e terlle dado os cartos aos pobres.¹⁰Pero Xesús, dándose conta, díxolles: -Por que molestades á muller? Boa obra fixo comigo. ¹¹Porque os pobres sempre os teredes convosco, pero a min non sempre me teredes.¹²Pois ao derramar ela este perfume sobre o meu corpo, fíxoo a fin de prepararme para a sepultura. ¹³En verdade dígovos: -Onde queira que este evanxeo sexa predicado no mundo enteiro, falarase tamén do que esta muller fixo, para honra dela.¹⁴Entón un dos doce, chamado Xudas Iscariote, foi aos principais sacerdotes, ¹⁵e dixo: -Que estades dispostos a darme para que eu volo entregue? E eles pesáronlle trinta pezas de prata. ¹⁶E dende entón andaba á procura dunha oportunidade para entregalo.¹⁷O primeiro día da festa dos pans sen fermento, achegáronse os discípulos a Xesús, dicindo: -Onde queres que che fagamos os preparativos para comer a Pascua? ¹⁸E El respondeu: -Ide á cidade, a certo home, e dicídelle: -O Mestre di: o meu tempo está preto; quero celebrar a Pascua na túa casa cos meus discípulos. ¹⁹Entón os discípulos fixeron como Xesús lles mandou, e prepararon a Pascua.²⁰Á tardiña, estaba El recostado á mesa cos doce discípulos. ²¹E mentres comían, dixo: -En verdade dígovos que un de vós me vai entregar. ²²E eles, profundamente entristecidos, comezaron a dicirlle un por un: -Seica son eu, Señor?²³Respondendo El, dixo: -O que mete a man comigo no prato, ese entregarame. ²⁴O Fillo do Home vaise, segundo está escrito del; pero ai daquel home por quen o Fillo do Home é entregado! Mellor lle sería a ese home non ter nacido. ²⁵E respondendo Xudas, o que o ía entregar, dixo: -Seica son eu, Rabí? E El díxolle: -Dixéchelo ti.²⁶Mentres comían, Xesús colleu pan, e bendicíndoo, partiuno, e dándollelo aos discípulos, dixo: -Tomade, comede; isto é o meu corpo.²⁷E collendo unha copa, e dando grazas, déullela, dicindo: bebede todos dela; ²⁸porque isto é o meu sangue do novo pacto, que é derramado por moitos para o perdón dos pecados. ²⁹E dígovos que dende agora non beberei máis deste froito da vide, ata aquel día cando no reino do meu Pai beba convosco do viño novo.³⁰E despois de cantar un himno, saíron cara o monte das Oliveiras. ³¹Entón Xesús díxolles: -Esta noite todos vos apartaredes por causa de min, pois escrito está: "Ferirei o pastor, e as ovellas do rabaño dispersaranse". ³²Pero despois de que Eu sexa resucitado, irei diante de vós a Galilea.³³Entón Pedro, respondendo, díxolle: -Aínda que todos se aparten por causa de ti, eu nunca me escandalizarei. ³⁴Xesús díxolle: -En verdade dígoche que esta mesma noite, antes que o galo cante, negarasme tres veces. ³⁵Pedro díxolle: -Aínda que teña que morrer contigo, xamais te negarei. E os discípulos todos dixeron o mesmo.³⁶Entón Xesús chegou con eles a un lugar que se chama Xetsemaní, e dixo aos seus discípulos: -Sentádevos aquí mentres eu vou alá e oro. ³⁷E collendo consigo a Pedro e aos dous fillos de Zebedeo, comezou a entristecerse e a anguriarse. ³⁸Entón díxolles: -A miña alma está moi aflixida, ata o punto da morte; quedade aquí e velade comigo.³⁹E adiantándose un pouco, caeu sobre o seu rostro, orando e dicindo: -Meu Pai, se é posible, que pase de min esta copa! Pero non sexa como Eu quero, senón como queres ti. ⁴⁰Veu entón aos discípulos e atopounos durmindo, e díxolle a Pedro: -Conque non puidestes velar unha hora comigo? ⁴¹Velade e orade para que non entredes en tentación; o espírito está disposto, pero a carne é feble.⁴²Afastándose de novo, orou por segunda vez, dicindo: -Meu Pai, se esto non pode pasar sen que eu o beba, fágase a túa vontade! ⁴³E veu outra vez e atopounos durmindo, porque os seus ollos estaban cargados de sono. ⁴⁴Deixándoos de novo, foise e orou por terceira vez, dicindo outra vez as mesmas palabras.⁴⁵Entón veu aos discípulos e díxolles: -Aínda estades durmindo e descansando? Velaquí, chegou a hora, e o Fillo do Home é entregado en mans de pecadores. ⁴⁶Erguédevos! Imos! Mirade, está preto o que me entrega.⁴⁷Mentres aínda estaba El falando, velaquí, Xudas, un dos doce, chegou acompañado dunha gran multitude con espadas e garrotes, de parte dos principais sacerdotes e dos anciáns do pobo. ⁴⁸E o que o entregaba déralles un sinal, dicindo: -Ao que eu bique, ese é; prendédeo.⁴⁹E coa mesma achegouse a Xesús e dixo: -Salve, Rabí! E bicouno. ⁵⁰E Xesús díxolle: -Compañeiro, fai o que viñeches facer. Entón eles achegáronse, botáronlle a man a Xesús e prendérono.⁵¹E aconteceu que un dos que estaban con Xesús, estendendo a man, sacou a súa espada, e ferindo o servo do sumo sacerdote, cortoulle a orella. ⁵²Entón Xesús díxolle: volve a túa espada ao seu sitio, porque todos os que boten man da espada, a espada perecerán. ⁵³Ou pensas que non podo rogar ao meu Pai, e El poñería á miña disposición agora mesmo máis de doce lexións de anxos? ⁵⁴Pero, como se cumprirían entón as Escrituras que din que así debe acontecer?⁵⁵Naquel momento Xesús dixo á multitude: -Saístes con espadas e garrotes na miña contra, coma se fose ladrón, para arrestarme? Cada día adoitaba sentar no templo para ensinar, e non me prendestes. ⁵⁶Pero todo isto aconteceu para que se cumpran as Escrituras dos profetas. Entón todos os discípulos o abandonaron e fuxiron.⁵⁷E os que prenderon a Xesús levárono diante do sumo sacerdote Caifás, onde estaban reunidos os escribas e os anciáns. ⁵⁸E Pedro foino seguindo de lonxe ata o patio do sumo sacerdote, e entrando, sentou cos alguacís para ver en que daba todo aquilo.⁵⁹E os principais sacerdotes e todo o Sanedrín procuraban obter falso testemuño contra Xesús, co fin de darlle morte, ⁶⁰e non o atoparon a pesar de que se presentaron moitas falsas testemuñas. Pero máis tarde presentáronse dous, ⁶¹que dixeron: -Este dixo: Eu podo destruír o templo de Deus e reedificalo en tres días.⁶²Entón o sumo sacerdote, erguéndose, díxolle: -Non respondes nada? Que testifican estes contra ti? ⁶³Mais Xesús calaba. E o sumo sacerdote díxolle: -Conxúrote polo Deus vivente que nos digas se ti es o Mesías, o Fillo de Deus! ⁶⁴Xesús díxolle: -Dixéchelo ti mesmo; con todo, dígovos que dende agora veredes o Fillo do Home sentado á dereita do Poder, e vindo sobre as nubes do ceo.⁶⁵Entón o sumo sacerdote rachou as súas vestiduras, dicindo: -Blasfemou! Que necesidade temos de máis testemuñas? Velaquí, agora mesmo oístes a blasfemia; ⁶⁶que vos parece? Eles responderon e dixeron: -É reo de morte!⁶⁷Entón cuspíronlle na cara e déronlle de puñadas; ⁶⁸e outros dábanlle de labazadas, dicindo: -E agora que, Mesías, adiviña quen che pegou!⁶⁹Pedro estaba sentado fóra no patio, e unha serventa achegóuselle e dixo: -Ti tamén estabas con Xesús o galileo. ⁷⁰Pero el negouno diante de todos eles, dicindo: -Non sei de que me falas!⁷¹Cando saíu ao portal, viuno outra serventa e díxolles aos que estaban alí: -Este estaba con Xesús o nazareno. ⁷²E outra vez el negouno con xuramento: -Eu non coñezo a ese home!⁷³E un pouco despois achegáronse os que estaban alí e dixéronlle a Pedro: -Seguro que ti tamén es un deles, porque aínda a túa maneira de falar descóbrete. ⁷⁴Entón el comezou a maldicir e a xurar: -Eu non coñezo a ese home! E ao instante un galo cantou. ⁷⁵E Pedro lembrouse do que Xesús dixera: -Antes que o galo cante, negarasme tres veces. E saíndo fóra, chorou amargamente.

Chapter 27

¹Cando chegou a mañá, tódolos principais sacerdotes e os anciáns do pobo celebraron consello contra Xesús para darlle morte. ²E despois de atalo, levárono e entregárono a Pilato, o gobernador.³Entón Xudas, o que o entregara, vendo que Xesús fora condenado, sentiu remorsos e devolveu as trinta pezas de prata aos principais sacerdotes e aos anciáns, ⁴dicindo: -Pequei entregando sangue inocente. Pero eles dixeron: -A nós, que? Alá ti! ⁵E el, lanzando as pezas de prata no santuario, marchou; e foi e aforcouse.⁶E os principais sacerdotes colleron as pezas de prata, e dixeron: -Non é lícito poñelas no tesouro do templo, xa que é prezo de sangue. ⁷E despois de celebrar consello, compraron con elas o Campo do Oleiro para dar sepultura aos forasteiros. ⁸Por iso ese campo chamouse Campo do Sangue ata hoxe.⁹Entón cumpriuse o anunciado por medio do profeta Xeremías, cando dixo: "E colleron as trinta pezas de prata, o prezo daquel a quen os fillos de Israel xa tiñan taxado; ¹⁰e déronas polo Campo do Oleiro, como o Señor me ordenara".¹¹E Xesús compareceu diante do gobernador, e este interrogouno, dicindo: -Es ti o Rei dos xudeus? E Xesús díxolle: -Estás a dicilo ti. ¹²E ao ser acusado polos principais sacerdotes e os anciáns, nada respondeu. ¹³Entón Pilato díxolle: -Non oes cantas cousas testifican contra ti? ¹⁴E Xesús non lle respondeu nin a unha soa pregunta, polo que o gobernador estaba moi asombrado.¹⁵Agora ben, en cada festa, o gobernador tiña por costume soltar un preso ao pobo, o que eles quixesen. ¹⁶E tiñan entón un preso famoso, chamado Barrabás.¹⁷Polo que, cando eles se reuniron, Pilato díxolles:-A quen queredes que vos solte: a Barrabás ou a Xesús, chamado o Mesías? ¹⁸Porque el sabía que o entregaran por envexa. ¹⁹E estando el sentado no tribunal, a súa muller mandoulle aviso, dicindo: -Non teñas nada que ver con ese xusto, porque hoxe sufrín moito en soños por causa del.²⁰Pero os principais sacerdotes e os anciáns convenceron ás multitudes para que pediran a Barrabás e que deran morte a Xesús. ²¹E respondendo, o gobernador díxolles: -A quen dos dous queredes que vos solte? E eles responderon: -A Barrabás. ²²Pilato díxolles: -Que farei entón con Xesús, chamado o Mesías? Todos dixeron:-Sexa crucificado!²³E Pilato dixo: -Por que? Que mal fixo? Pero eles berraban aínda máis, dicindo: -Sexa crucificado! ²⁴E vendo Pilato que non conseguía nada, senón que máis ben estaba a formarse un balbordo, colleu auga e lavou as mans diante da multitude, dicindo: -Son inocente do sangue deste xusto; alá vós!²⁵E respondendo todo o pobo, dixo: -Caia o seu sangue sobre nós e sobre os nosos fillos! ²⁶Entón soltoulles a Barrabás, pero a Xesús, despois de facelo azoutar, entregouno para que fora crucificado.²⁷Entón os soldados do gobernador levaron a Xesús ao Pretorio, e reuniron ao redor del a toda a cohorte romana. ²⁸E espíndoo, puxéronlle enriba un manto escarlata. ²⁹E tecendo unha coroa de espiñas, puxéronlla sobre a súa cabeza, e unha cana na súa man dereita; e axeonllándose diante del, facíanlle burla, dicindo: -Salve, Rei dos xudeus!³⁰E cuspíndolle, collían a cana e golpeábanlle na cabeza. ³¹Despois de burlarse del, quitáronlle o manto, puxéronlle as súas roupas e levárono para crucificalo.³²E cando saían, atoparon a un home de Cirene chamado Simón, a quen obrigaron a levar a cruz. ³³Cando chegaron a un lugar chamado Gólgota, que significa Lugar da Caveira, ³⁴déronlle a beber viño mesturado con fel; pero despois de probalo, non quixo bebelo.³⁵E crucificándoo, repartíronse os seus vestidos, botando sortes; ³⁶e sentados, vixiábano. ³⁷E puxeron sobre a súa cabeza a acusación contra El, que dicía: Este é Xesús, o Rei dos xudeus.³⁸Entón foron crucificados con El dous ladróns, un á dereita e outro á esquerda. ³⁹Os que pasaban inxuriábano, meneando a cabeza ⁴⁰e dicindo: -Ti que destrúes o templo e en tres días o reedificas, sálvate a ti mesmo, se es o Fillo de Deus, e descende da cruz.⁴¹De igual maneira, tamén os principais sacerdotes, xunto cos escribas e os anciáns, burlándose del, dicían: ⁴²-A outros salvou; a si mesmo non pode salvarse. Rei de Israel é; que baixe agora da cruz, e creremos nel.⁴³En Deus confía; se o quere que o libre agora; porque dixo: Eu son o Fillo de Deus. ⁴⁴Así tamén o inxuriaban os ladróns que foran crucificados con El.⁴⁵E dende a hora sexta houbo escuridade sobre toda a terra ata a hora novena. ⁴⁶E ao redor da hora novena, Xesús exclamou a gran voz, dicindo: -Elí, Elí, lema sabactani? Isto é: Meu Deus, meu Deus, por que me abandonaches? ⁴⁷Algúns dos que estaban alí, ao ouvilo, dicían: -Este chama a Elías.⁴⁸E ao instante, un deles correu, e collendo unha esponxa, empapouna en vinagre, e poñéndoa nunha cana, deulle a beber. ⁴⁹Pero os outros dixeron: -Deixa, vexamos se vén Elías salvalo. ⁵⁰Entón Xesús, clamando outra vez a gran voz, entregou o espírito.⁵¹E velaquí, o veo do templo rachouse en dous, de arriba abaixo, e a terra tremeu e as rochas partíronse; ⁵²e os sepulcros abríronse, e os corpos de moitos santos que durmiran resucitaron; ⁵³e saíndo dos sepulcros, despois da resurrección de Xesús, entraron na santa cidade e aparecéronse a moitos.⁵⁴O centurión e os que estaban con el custodiando a Xesús, cando viron o terremoto e as cousas que sucedían, asustáronse moito, e dixeron: -En verdade Este era Fillo de Deus! ⁵⁵E moitas mulleres que seguiran a Xesús dende Galilea para servirlle, estaban alí, mirando de lonxe; ⁵⁶entre elas María Magdalena, María a nai de Xacobo e de Xosé, e a nai dos fillos de Zebedeo.⁵⁷E á tardiña, veu un home rico de Arimatea, chamado Xosé, que tamén se convertera en discípulo de Xesús. ⁵⁸Este presentouse a Pilato e pediulle o corpo de Xesús. Entón Pilato ordenou que llo entregasen.⁵⁹Tomando Xosé o corpo, envolveuno nun lenzo limpo de liño, ⁶⁰e púxoo no seu sepulcro novo que el escavara na rocha, e logo de rodar unha pedra grande á entrada do sepulcro, foise. ⁶¹E María Magdalena estaba alí, e a outra María, sentadas fronte o sepulcro.⁶²Ao día seguinte, que é o día despois da Preparación, reuníronse diante de Pilato os principais sacerdotes e os fariseos, ⁶³e dixéronlle: -Señor, lembrámonos que cando aquel enganador aínda vivía, dixo: despois de tres días resucitarei. ⁶⁴Por iso, ordena que o sepulcro quede asegurado ata o terceiro día, non sexa que veñan os seus discípulos, o rouben, e digan ao pobo: resucitou de entre os mortos; e o último engano sexa peor que o primeiro.⁶⁵Pilato díxolles: -Tedes unha garda; ide, asegurádea como vós sabedes. ⁶⁶E foron e aseguraron o sepulcro; e ademais de poñer a garda, selaron a pedra.

Chapter 28

¹Cando rematou o día de repouso, ao mencer do primeiro día da semana, chegou María Magdalena maila outra María, para visitar o sepulcro. ²E houbo un grande terremoto, porque un anxo do Señor, descendendo do ceo, achegouse e fixo rodar a pedra, e sentou enriba dela.³O seu parecer era coma un lóstrego, e o seu vestido era branco coma a neve. ⁴E por medo a el, os gardas tremeron e ficaron coma mortos.⁵E o anxo comezou a falar e dixolles ás mulleres: -Non teñades medo, porque sei que procurades a Xesús, o que foi crucificado. ⁶Non está aquí, senón que resucitou tal como volo tiña dito. Vinde e vede o lugar onde o puxeron. ⁷Ide axiña a dicirlle aos seus discípulos que resucitou de entre os mortos, e vai diante de vós a Galilea, alí habédelo de ver, mirade que vos avisei!⁸E elas, saíndo do sepulcro con temor e grande ledicia, correron para dar a nova aos seus discípulos. ⁹E nestas, Xesús saíulles ao encontro dicindo: -Paz a vós! E elas achegándose prostráronse diante del e abrazáronse os seus pés. ¹⁰Xesús díxolles: -Non teñades medo. Ide e dicide aos meus irmáns que marchen para Galilea, e alí me verán.¹¹Mentres elas ían, algúns da garda foran á cidade e dixéronlle aos sumos sacerdotes todo canto acontecera. ¹²Eles, despois de xuntarse e tomar consello cos anciáns, acordaron darlles moitas pezas de prata aos soldados, ¹³encargándolles: -Vós dicide: viñeron os seus discípulos de noite e roubaron o corpo mentres durmiamos.¹⁴E se iso chega aos ouvidos do gobernador, nos convencerémolo para que non teñades problemas. ¹⁵Eles entón, collendo as pezas de prata, fixeron tal e como lles mandaran. E ese dito divulgouse entre os xudeus ata hoxe.¹⁶Mais os once discípulos foron para Galilea, ao monte onde Xesús lles indicara. ¹⁷E véndoo, adorárono; mesmo que algúns dubidaban.¹⁸Enton Xesús achegándose faloulles dicindo: -Foime entregada toda a autoridade no ceo e máis na terra. ¹⁹Ide pois e facede discípulos a tódolos pobos, bautizándoos no nome do Pai, do Fillo e do Espírito Santo.²⁰Ensinándolles a gardar todo canto Eu vos mandei. E asegúrovos que Eu estou convosco todos os días, ata a fin do mundo.

Mark

Chapter 1

¹Principio do evanxeo de Xesús Cristo, Fillo de Deus. ²Como está escrito no profeta Isaías:"Velaquí, eu envío o meu mensaxeiro diante da túa faciana, quen preparará o teu camiño. ³Voz do que clama no deserto: preparade o camiño do Señor, facede dereitos os seus vieiros".⁴Xoán o Bautista apareceu no deserto pregoando o bautismo do arrepentimento para o perdón de pecados. ⁵E acudía a el toda a rexión da Xudea, e toda a xente de Xerusalém, e confesando os seus pecados, eran bautizados por el no río Xordán. ⁶Xoán estaba vestido de pelame de camelo, tiña un cinto de coiro á cintura, e comía lagostas e mel silvestre.⁷E proclamaba:-Tras de min vén un que é máis poderoso ca min, a quen non son digno de prostrarme para desatar a correa das súas sandalias. ⁸Eu bauticeivos con auga, pero El bautizaravos co Espírito Santo.⁹E sucedeu naqueles días que Xesús veu de Nazaret da Galilea, e foi bautizado por Xoán no Xordán. ¹⁰E deseguido, ao saír da auga, viu que os ceos se abrían, e que o Espírito baixaba coma unha pomba sobre El; ¹¹e veu unha voz dos ceos, que dicía:-Ti es o meu Fillo amado, en Ti me comprazo.¹²Decontado o Espírito impulsouno a ir ao deserto. ¹³E estivo no deserto corenta días, sendo tentado por Satanás; e estaba entre as feras, e os anxos servíano.¹⁴Despois que Xoán fora encarcerado, Xesús veu á Galilea proclamando o evanxeo de Deus, ¹⁵e dicindo:-Cumpriuse o tempo e o reino de Deus achegouse; arrepentídevos e crede no evanxeo.¹⁶Mentres camiñaba xunto ao mar da Galilea, viu a Simón e a Andrés, irmán de Simón, botando unha rede no mar, porque eran pescadores. ¹⁷E Xesús díxolles:-Seguídeme, e Eu farei que sexades pescadores de persoas. ¹⁸E deixando axiña as redes, foron tras del.¹⁹Indo un pouco máis adiante viu a Xacobe, o fillo de Zebedeo, e o seu irmán Xoán, que estaban tamén no bote, remendando as redes. ²⁰E chamounos ao momento; e eles, deixando o seu pai Zebedeo no bote cos xornaleiros, foron tras El.²¹Entraron en Cafarnaúm; e decontado, no día de repouso entrando Xesús na sinagoga comezou a ensinar. ²²E estaban abraiados da súa doutrina; porque lles ensinaba como quen ten autoridade, e non como os escribas.²³E velaquí estaba na sinagoga deles un home cun espírito inmundo, que comezou a berrar ²⁴dicindo:-Que temos que ver contigo, Xesús de Nazaret? Viñeches a destruírnos? Eu sei quen es:-O Santo de Deus. ²⁵Xesús reprendeuno, dicindo: -Cala, e sae del! ²⁶Entón o espírito inmundo sacudiuno unha e outra vez, e berrando a gran voz, saíu del.²⁷E abraiáronse todos de tal xeito que discutían entre si, dicindo: -Que é isto? Unha doutrina nova con autoridade! El manda aínda os espíritos inmundos e obedécenlle. ²⁸E decontado a súa fama estendeuse por todas partes, por toda a rexión arredor da Galilea.²⁹Inmediatamente despois de saír da sinagoga, foron a casa de Simón e Andrés, con Xacobe e Xoán. ³⁰E a sogra de Simón xacía doente con febre; e decontado faláronlle dela. ³¹Xesús achegóuselle, e tomándoa da man levantouna, e a febre deixouna; e ela servíalles.³²Ao luscofusco, despois da posta do sol, trouxéronlle todos os que estaban doentes e os posuídos. ³³E toda a cidade amoreábase á porta. ³⁴E sandou a moitos que adoecían de diversas enfermidades, e expulsou moitos demos; e non deixaba falar os demos, porque eles sabían quen era El.³⁵Erguéndose moi cedo, estando aínda escuro, saíu, e foi a un lugar arredado, e alí oraba. ³⁶E Simón e os seus compañeiros saíron a buscalo; ³⁷atopárono e dixéronlle: -Andan todos á túa procura.³⁸E El díxolles: -Imos a outro lugar, ás vilas veciñas, para que predique tamén alí, porque para isto saín. ³⁹E foi por toda a Galilea, predicando nas súas sinagogas e expulsando os demos.⁴⁰E veu a El un gafo rogándolle, e axeonllándose díxolle: se queres, podes limparme. ⁴¹Movido pola compaixón, estendendo Xesús a man, tocouno, e díxolle: -Quero, sé limpo! ⁴²E ao instante a lepra deixouno e quedou limpo.⁴³Despediuno deseguida, despois de advertirlo dun xeito severo: ⁴⁴-mira, non digas nada a ninguén, senón vai, amósate ao sacerdote e ofrece pola túa limpeza o que Moisés ordenou, para testemuño a eles.⁴⁵Pero el, saíndo, comezou a pregoalo abertamente e a divulgar o asunto, a tal punto que Xesús xa non podía entrar publicamente en ningunha cidade, senón que quedaba fóra en lugares despoboados; e viñan a El de todas as partes.

Chapter 2

¹Entrando de novo en Cafarnaúm varios días despois, oíuse que estaba na casa. ²E reuníronse moitos, tanto que xa non había lugar nin aínda á porta; e El faláballes a palabra.³Entón trouxéronlle un paralítico levado entre catro. ⁴E como non puideron achegarse a El por mor da multitude, levantaron o teito enriba de onde El estaba; e cando fixeron un furado, baixaron a padiola na que xacía o paralítico.⁵Vendo Xesús a fe deles, dixo ao paralítico: -Fillo, os teus pecados sonche perdoados. ⁶Pero estaban alí sentados algúns dos escribas, que pensaban nos seus corazóns: ⁷-Por que fala este así? Está blasfemando; quen pode perdoar pecados, senón só Deus?⁸E ao instante Xesús, coñecendo no seu espírito que pensaban dese xeito dentro de si mesmos, díxolles: por que pensades estas cousas nos vosos corazóns? ⁹Que é máis doado, dicir ao paralítico: -Os teus pecados sonche perdoados, ou dicirlle: -Érguete, colle a túa padiola e anda?¹⁰Pois para que saibades que o Fillo do Home ten autoridade na terra para perdoar pecados: ¹¹-Dígoche a ti: -Érguete, colle a túa padiola e vai a túa casa! ¹²E el ergueuse, e collendo ao instante a padiola, saíu a vista de todos, de maneira que todos estaban abraiados, e glorificaban a Deus, dicindo: -Endexamais vimos cousa semellante.¹³E El saíu de novo á beira do mar, e toda a multitude viña a El, e ensináballes. ¹⁴E ao pasar, viu a Leví, fillo de Alfeo, sentado na oficina dos tributos, e díxolle: -Sígueme. E erguéndose, seguiuno.¹⁵E aconteceu que estando Xesús sentado á mesa na casa de Leví, moitos recadadores de impostos e pecadores estaban a comer con Xesús e os seus discípulos; porque había moitos deles que lle seguían. ¹⁶Ao ver os escríbas dos fariseos que El comía con pecadores e recadadores de impostos, dicían aos seus discípulos: por que El come e bebe con recadadores de impostos e pecadores?¹⁷Ao oír isto, Xesús díxolles: -Os que están sans non teñen necesidade de médico, senón os que están doentes; non vin chamar a xustos, senón a pecadores.¹⁸Os discípulos de Xoán e os fariseos estaban a xaxuar; e viñeron e dixéronlle: -Por que xaxúan os discípulos de Xoán e os discípulos dos fariseos, pero os teus discípulos non xaxúan? ¹⁹E Xesús díxolles: -Seica poden xaxuar os acompañantes do noivo mentres o noivo está con eles? Mentres teñen o noivo con eles, non poden xaxuar.²⁰Pero virán días cando o noivo lles será quitado, e entón xaxuarán naquel día. ²¹Ninguén pon un remendo de tea nova nun vestido vello, porque entón o remendo ao encollerse tira del, o novo do vello, e fai unha rachadura peor.²²E ninguén bota viño novo en pelellos vellos, porque entón o viño romperá o pelello, e pérdese o viño e tamén os pelellos; senón que o viño novo bótase en pelellos novos.²³E aconteceu que un día de repouso Xesús pasaba polo labradío, e os seus discípulos, mentres se abrían paso, comezaron a arrincar espigas. ²⁴Entón os fariseos dicíanlle: -Mira, por que fan o que non é lícito no día de repouso?²⁵E El díxolles: nunca lestes o que David fixo cando tivo necesidade e sentiu fame, el e os seus compañeiros, ²⁶como entrou na casa de Deus en tempos de Abiatar, o sumo sacerdote, e comeu os pans consagrados, que non é lícito a ninguén comer, senón aos sacerdotes, e deu tamén aos que estaban con el?²⁷E El dicíalles: -O día de repouso fíxose para a xente, e non a xente para o día de repouso. ²⁸Daquela, o Fillo do Home é Señor aínda do día de repouso.

Chapter 3

¹El entrou de novo na sinagoga, e alí estaba un home coa man seca. ²Algúns observárono atentamente a ver se El o curaba no sábado de maneira que eles puideran acusalo.³Xesús díxolle ao home da man seca: -Érguete e párate aquí no medio de todos. ⁴Entón díxolle á xente: -É lexítimo no sábado facer o ben ou facer o mal, salvar unha vida ou matar? Eles estaban calados.⁵El mirándoos arredor anoxado, atribulado, pola dureza dos seus corazóns, díxolle ao home: -Estira a tua man. El estirouna e Xesús sandoulle a man. ⁶Os fariseos saíron e decontado comezaron a conspirar cos herodianos, contra El para darlle morte.⁷Entón Xesús retirouse cos seus discípulos ao mar. E seguiuno unha gran multitude de xente de Galilea e Xudea, ⁸dende Xerusalém, Idumea e máis aló do Xordán e arredor de Tiro e Sidón. Escoitando a grande multitude todo o que El estaba a facer achegouse onda El.⁹E díxolles aos seus discípulos que lle tiveran un bote preparado por mor da multitude, para que non o esmagaran; ¹⁰porque sandara a moitos, de xeito que cantos tiñan pragas botábanselle enriba para tocalo.¹¹E sempre que o vían os espíritos inmundos, caían diante del, e berraban, dicindo: -Ti es o Fillo de Deus. ¹²Pero El reprendíaos para que non o deran a coñecer.¹³E subiu ao monte, e chamou a quen El quería, e eles viñeron a El. ¹⁴E nomeou a doce, para que estiveran con El e para mandalos a predicar, ¹⁵e para teren a autoridade de botar os demos fóra. ¹⁶El nomeou os doce: -Simón a quen lle deu o nome de Pedro;¹⁷Xacobe, fillo do Zebedeo, e Xoán irmán de Xacobe, a quen lles deu o nome de Boanerxes, isto é, fillos do trono; ¹⁸Andrés, Filipe, Bartolomé, Mateo, Tomás, Xacobe, fillo de Alfeo, Tadeo, Simón o Zelote, ¹⁹e Xudas Iscariote, quen tamén o entregou.²⁰E entrou nunha casa e a multitude xuntouse de novo, tanto que nin sequera podían comer pan. ²¹Ao escoitalo os que estaban a carón del, saíron para facerse cargo del, pois dicían: -Está fóra de si. ²²E os escribas que baixaran de Xerusalém dicían: -El está posuído por Belcebú, e é polo príncipe dos demos que bota fóra aos demos.²³E chamándoos xunto a El, faláballes en parábolas: -Como pode Satanás botar fóra a Satanás? ²⁴E se un reino esta dividido contra si mesmo, ese reino non pode permanecer. ²⁵E se unha casa está dividida contra si mesma, esa casa non poderá perdurar.²⁶E se Satanás se ergue contra si mesmo e está dividido, non é quen de sosterse en pé, senón que chegou á súa fin. ²⁷Pero ninguén pode entrar na casa do forte e saquear os seus bens, a non ser que ate ao forte primeiro, daquela poderá saquear a súa casa.²⁸Dígovos en verdade, que tódolos pecados e as blasfemas coas que blasfemen seranlles perdoados aos fillos dos homes, ²⁹pero o que flasfeme contra o Espírito Santo xamais terá perdón, senón que é culpable dun pecado eterno. ³⁰Porque eles estaban a dicir que El tiña un espírito inmundo.³¹Entón chegaron súa nai e os seus irmáns e deténdose fóra mandárono chamar. ³²E unha multitude sentada arredor del, díxolle: -Velaquí, túa nai e teus irmáns están fóra e procúrante.³³Respondendo El dixo: -Quen é miña nai e meus irmáns? ³⁴E observando aos que estaban sentados en círculo arredor del, dixo: -Velaí miña nai e meus irmáns. ³⁵Pois calquera que faga a vontade de Deus, esa persoa é meu irmán, miña irmá e miña nai.

Chapter 4

¹Comezou a ensinar de novo a carón do mar; e xuntouse arredor del unha multitude tan grande que tivo que subirse a un bote que estaba no mar, e sentou, e toda a multitude estaba en terra na ribeira. ²Ensináballes moitas cousas en parábolas; e dicíalles na súa ensinanza:³-Escoitade! o sementador saíu sementar, ⁴e aconteceu mentres sementaba, que parte da semente caeu xunto o camiño, e viñeron os paxaros e comérona. ⁵Outra caeu nas pedras onde non había terreo, e non tendo profundidade dabondo, brotou deseguida.⁶Pero cando saíu o sol, queimouse e ao non ter raíz, secou. ⁷Outra parte caeu no medio de espiños. Os espiños creceron e afogaron a semente e non deu froito.⁸Pero outras caeron en terra boa, e daban froito que medraba e se acrecentaba; e producían: unha a trinta, outra a sesenta e outra a cento por un. ⁹E El dicía: -O que teña oídos para oír, escoite.¹⁰Cando quedou só cos que o seguían e mailos doce, preguntábanlle sobre as parábolas. ¹¹E El dicíalles: -A vós foivos dado o misterio do reino de Deus, pero aos de fóra preséntaselles todo en parábolas; ¹²para que vendo, vexan e non perciban, oíndo non comprendan, non sexa que se convertan, e lles sexa perdoado.¹³E díxolles: -Non entendedes esta parábola?¿Como habedes comprender todas as parábolas? ¹⁴O sementador sementa a súa palabra. ¹⁵Estes son os que están xunto o camiño onde se sementa a palabra, que tan pronto a escoitan, decontado vén Satanás e leva a palabra que se sementou neles.¹⁶Do mesmo xeito, os sementados en terreo pedrizo, son os que cando escoitaron a palabra deseguida a recibiron con alegría; ¹⁷pero non teñen raíz en si mesmos, son temporais. Daquela ao chegar unha tribulación ou persecución por mor da palabra, fáiselles tropezar decontado.¹⁸Outros son os sementados entre espiños; ¹⁹estos son que oíron a palabra, pero as preocupacións do mundo, e o engano das riquezas e os desexos das demais cousas entran e afogan a palabra quedando sen froito. ²⁰Pero os que foron sementados en bo terreo son os que escoitan a palabra e a reciben e dan froito, un a trinta, e un a sesenta, e un a cento.²¹E dicíalles: -Será que unha lámpada se trae para poñela debaixo dun cesto ou debaixo da cama? Non é para poñela no candil? ²²Pois nada está agochado, se non é para ser descuberto, nin segredo algún, que non saia á luz. ²³Se algún ten oídos para oír, que escoite.²⁴Tamén lles dicía: -Coidádevos do que oídes; coa medida que medides, mediranvos, e engadiranvos. ²⁵Porque ao que ten, daráselle máis, e ao que non ten, aínda o que ten lle ha de ser quitado.²⁶Dicía tamén: -O reino de Deus é coma un home que sementou a semente na terra, ²⁷e déitase e érguese, e polo día e pola noite, a semente nace e medra; o como, el non o sabe. ²⁸A terra produce froito por si mesma, primeiro a folla, logo a espiga, logo o gran maduro na espiga. ²⁹E cando o froito o permite, deseguida mete a fouce porque chegou a colleita.³⁰Tamén dicía: -Con que se pode comparar o reino de Deus e con que parábola o explicaremos? ³¹É coma un gran de mostaza, que cando se sementa na terra é o máis pequeno de todas as sementes da terra. ³²Porén, cando se sementa medra e chega a ser meirande ca tódalas hortalizas, e bota pólas tan grandes que as aves do ceo poden facer os seus niños baixo a súa sombra.³³Faláballes a palabra con moitas destas parábolas, segundo podían comprendela. ³⁴El non lles falaba sen parábolas, pero en privado explicáballelo todo aos seus propios discípulos.³⁵Ese día, á tardiña, díxolles: -Pasemos ao outro lado. ³⁶E despedida a multitude, levárono no bote no que estaba, e había outros botes con El. ³⁷Pero levantouse unha gran treboada e as ondas rompían dentro do bote, anegándose.³⁸El estaba na popa, durmindo nun cabeceiro; daquela espertárono dicíndolle: -Mestre, non che importa que esteamos a piques de morrer? ³⁹e El erguéndose, reprendeu o vento, e dixo ao mar: -Cálmate, soségate! E o vento parou e houbo unha grande calma.⁴⁰Entón díxolles: -Por que tedes medo? Aínda non credes? ⁴¹E enchéronse de temor e dicían entre eles: -Quen é este, que mesmo o vento e mailo mar o obedecen?

Chapter 5

¹E chegaron ao outro lado do mar, á terra dos gadarenos. ²E tal como Xesús desembarcou, veu canda El, de entre as tumbas, un home posuído dun espírito inmundo,³que vivía entre as sepulturas; e non había quen de atalo, nin con cadeas; ⁴amarrárano moitas veces con esposas e cadeas, pero el rompera as cadeas e esnaquizara os grillóns. Ningúen era forte dabondo para dominalo.⁵E sempre, noite e día, andaba entre os túmulos e nos montes berrando e mancándose coas pedras. ⁶Cando viu a Xesús de lonxe, correu e axeonllouse diante del;⁷e berrando a grande voz, dixo: -Que teño que ver eu contigo Xesús , Fillo do Deus Altísimo? Rógoche non me atormentes. ⁸Porque Xesús dicíalle: -Sae do home, espírito inmundo.⁹E preguntoulle: -Que nome tes? ¹⁰E el díxolle: -O meu nome é Lexión, porque somos moitos. Entón rogáballe moito que non o mandara fóra daquela rexión.¹¹E había alí unha manda grande de porcos pacendo xunto o monte. ¹²E os demos rogáronlle dicindo: -Mándanos cos porcos e déixanos entrar neles. ¹³E El permitíullelo, e saíndo os espíritos inmundos, entraron nos porcos; e a manda, precipitouse monte abaixo cara o mar, e alí afogaron como dous mil.¹⁴E os que coidaban dos porcos fuxiron e dérono a saber na cidade e nos campos. E moitas persoas foron ver o que sucedera. ¹⁵E achegáronse a Xesús, e viron o home que fora posuído polos demos, quen tiña unha lexión, sentado, vestido e no seu xuízo san; e tiveron medo.¹⁶E os que o viran describíronlles o que acontecera co endemoñado, e o dos porcos. ¹⁷E comezaron a rogarlle que saíra da súa contorna.¹⁸E ao subir ao bote, o que estivera endemoñado, rogáballe que o deixase ir canda El. ¹⁹Pero Xesús non llo permitiu, senón que lle dixo: -Vai á túa casa e aos teus, e dilles as grandes cousas que o Señor fixo por ti, e a misericordia que tivo para contigo. ²⁰E el foi, e comezou a proclamar en Decápolis as grandes cousas que Xesús fixera por el, e todos quedaban abraiados.²¹Cando Xesús pasou outra vez no bote ao outro lado, xuntouse unha grande multitude arredor del; e El ficou xunto ao mar. ²²E achegouse un dos principais da sinagoga, chamado Xairo, e ao ver a Xesús, caeu aos seus pés. ²³E rogáballe deseguido dicindo: -A miña filla pequena está a morrer. Pídoche que veñas e poñas as mans sobre ela para que sande e viva. ²⁴Xesús foi con el e seguíao unha gran multitude que o esmagaba.²⁵E unha muller que tiña fluxo de sangue había doce anos, ²⁶e levaba moito sufrido a mans de moitos médicos e gastara todo o que tiña, sen proveito algún, mesmo empeorando; ²⁷cando escoitou falar de Xesús, achegóuselle por detrás entre a multitude, e tocou o seu manto.²⁸Porque dicía: -Se tan só toco as súas roupas, sandarei. ²⁹E no momento a fonte de sangue secou, e sentiu no seu corpo que estaba curada da súa aflición.³⁰De contado Xesús, decatándose de que saíra poder del, virándose entre a xente, dixo: -Quen tocou a miña roupa? ³¹Seus discípulos dixéronlle: -Ollas a multitude que te apreta arredor, e dis: -Quen me tocou? ³²Pero El miraba arredor para ver á que lle fixera isto.³³Entón a muller, temerosa e tremendo, decatándose do que acontecera, veu e botouse diante del, e díxolle toda a verdade. ³⁴E Xesús díxolle: -Filla, a túa fe sandoute; vai en paz e queda sa da túa enfermidade.³⁵Mentres aínda falaba, viñeron da casa do principal da sinagoga, dicindo: -A túa filla morreu, para que estás a molestar o Mestre?³⁶Pero Xesús, escoitando o que se falaba, díxolle ao principal da sinagoga: -Non teñas medo, só sigue crendo. ³⁷E non permitiu que ninguén o acompañase agás Pedro, Xacobe e Xoán, o irmán de Xacobe. ³⁸Foron á casa do principal da sinagoga e Xesús viu o balbordo que había, e aos que choraban e lamentaban.³⁹E entrando na casa díxolles: -Por que vos alborotades e estades a chorar? A nena non morreu, senón que dorme. ⁴⁰Eles ríronse del. Pero El, botando a todos fóra, colleu con El ao pai e á nai da nena e aos que estaban con El, e entraron onde estaba a nena.⁴¹E collendo a man da nena, díxolle: -Talita cumi, que quere dicir, nena, a ti dígoche, érguete! ⁴²Decontado a nena ergueuse e camiñou (pois tiña doce anos de idade). E marabilláronse asombrados. ⁴³Entón deulles ordes rigorosas de que ninguén soubera disto; e dixo que lle deran o xantar á nena.

Chapter 6

¹E marchou de alí e chegou á súa terra; e seus discípulos seguírono. ²Cando chegou o sábado comezou a ensinar na sinagoga e moitos que o escoitaban marabillábanse, dicindo: de onde saca estas cousas, e que é esta sabedoría que lle foi dada, e que son eses milagres que fai coas mans? ³Non é este o carpinteiro, o fillo de María, e irmán de Xacobe, Xosé, Xudas e Simón? Non están as súas irmás aquí connosco. E escandalizábanse por mor del.⁴E Xesús díxolles:-Non hai profeta sen honra agás na súa propia terra, e entre os seus, e na súa casa. ⁵E non puido facer alí ningunha obra poderosa, só sandou uns poucos doentes impoñéndolles as súas mans. ⁶E estaba marabillado da incredulidade deles. E percorría as aldeas arredor ensinando.⁷Entón chamou aos doce e comenzou a envialos de dous en dous; dándolles autoridade sobre os espíritos inmundos; ⁸e ordenoulles que non levaran nada para o camiño, só un bordón; nin pan, nin alforxa, nin cartos no cinto; ⁹senón calzados con sandalias. Non levedes dúas túnicas¹⁰-díxolles- e onde sexa que entredes nunha casa, quedade alí mentres non saiades da poboación. ¹¹E aló onde entredes que non vos reciban, nin vos escoiten, ao saír de alí, sacudide o pó da pranta dos vosos pés en testemuño contra deles.¹²E saíndo, predicaban que se arrepentiran, ¹³e botaban fóra moitos demos e unxían con aceite a moitos enfermos e sandábanos.¹⁴O rei Herodes escoitou isto, pois o nome de Xesús fíxose moi coñecido, e a xente dicía: Xoán o Bautista, resucitou de entre os mortos, é por iso que estes poderes milagreiros actúan nel. Outros dicían: é Elías. ¹⁵E outros dicían: é un profeta, coma un dos profetas antigos.¹⁶Escoitando isto Herodes, dicía: Xoán, a quen eu descabecei, resucitou. ¹⁷Pois o mesmo Herodes mandara prender a Xoán e o encadeara no cárcere por mor de Herodías, muller do seu irmán Filipe, pois Herodes casara con ela.¹⁸Porque Xoán dicíalle a Herodes: non che está permitido ter a muller do teu irmán. ¹⁹E Herodías tíñalle rancor e quería matalo, pero non podía, ²⁰porque Herodes tiña medo de Xoán, sabendo que era un home xusto e santo e mantíñao protexido. E cando o escoitaba quedaba moi perplexo, pero, con todo, gustáballe escoitalo.²¹E chegando o día oportuno, cando Herodes cumpría anos, ofreceu un convite para os oficiais e seus comandantes e principais de Galilea; ²²e entrou a mesma filla de Herodías e bailando compraceu a Herodes e aos convidados á mesa; e díxolle o rei á rapaza: -Pídeme o que queiras, e dareicho!²³E xuroulle:-Dareiche o que me pidas, mesmo a metade do meu reino! Ela saíu e díxolle á nai: -Que podo pedirlle? ²⁴E ela respondeulle:-A cabeza de Xoán o Bautista. ²⁵Decontado ela presentouse axiña diante do rei e pediulle, dicindo:-Dáme agora mesmo a cabeza de Xoán o Bautista nun prato.²⁶E o rei entristeceu, pero por mor dos xuramentos e dos que sentaban á mesa con el, non quixo desoíla. ²⁷Decontado o rei enviou un verdugo e ordenoulle que trouxera a cabeza de Xoán. E el foi e descabezouno no cárcere, ²⁸e trouxo a cabeza de Xoán nun prato e deulla á moza, e a moza deulla a súa nai. ²⁹Cando os seus discípulos escoitaron isto, foron e levaron o corpo e déronlle sepultura.³⁰Os apóstolos reuníronse con Xesús, e contáronlle todo o que fixeran e ensinaran. ³¹El díxolles: -Vinde, afastádevos dos demais a un lugar solitario e descansade un pouco. (Pois había moitos que ían e viñan e eles non tiñan tempo nin de comer). ³²E foron no bote a un lugar afastado e solitario.³³Pero a xente ao velos marchar, recoñeceunos. E, a pé, concorreron aló dende todas as vilas, chegando antes ca eles. ³⁴Ao desembarcaren, El viu unha grande multitude, e tivo compaixón deles, porque eran coma ovellas sen pastor; e comezou a ensinarlles moitas cousas.³⁵E sendo xa moi tarde, os seus discípulos viñeron onda El e dixéronlle: -O lugar é deserto e é moi tarde; ³⁶despídeos para que vaian aos campos e aldeas arredor e merquen algo de comer.³⁷Pero respondendo El, díxolles: -Dádelles vós de comer. E eles dixéronlle: -Queres que vaiamos e merquemos douscentos denarios de pan e lles deamos de comer? ³⁸El díxolles: -Cantos pans tedes? Ide mirar. Cando o souberon, dixeron: -Cinco, e dous peixes.³⁹E mandoulles que todos sentaran por grupos na herba verde. ⁴⁰E sentaron por grupos de a cen e cincuenta. ⁴¹Mentres, El colleu os cinco pans e os dous peixes, e mirando cara o ceo bendiciunos, e partiu os pans e déullelos aos discípulos para que os puxeran diante deles. Tamén repartiu os dous peixes entre todos.⁴²Todos comeron e fartaron. ⁴³E recolleron doce canastros cheos dos anacos, e tamén dos peixes. ⁴⁴Os que comeron os pans eran cinco mil homes.⁴⁵Decontado fixo que os seus discípulos subiran ao bote e fosen diante del ao outro lado, a Betsaida, mentres El despedía a multitude. ⁴⁶Logo de despedirse deles, foi ao monte a orar. ⁴⁷Ao luscofusco, o bote estaba no medio do mar, e El estaba só en terra.⁴⁸E ao velos vogar amolados, porque o vento lles era contrario, como á cuarta vixilia da noite, foi cara eles camiñando por riba do mar e fixo coma quen de pasarlles diante. ⁴⁹Pero cando eles o viron camiñar polo mar, pensaron que era unha pantasma e berraron; ⁵⁰porque todos o viron e estaban espantados. Pero decontado El falou con eles e díxolles: -Tede ánimo; son Eu, non temades!⁵¹E subiu ao bote con eles, e o vento acalmouse, e eles estaban moi asombrados, ⁵²pois non entenderan o dos pans, senón que o seu corazón estaba endurecido.⁵³Rematada a travesía, chegaron a terra en Xenesaret e atracaron. ⁵⁴Ao saíren do bote, decontado a xente recoñeceu a Xesús, ⁵⁵e percorreron axiña toda aquela comarca, e comezaron a traer os enfermos nas padiolas onde oían que El estaba.⁵⁶Onde queira que El entraba nas aldeas, vilas ou campos, poñían os enfermos nas prazas, e rogábanlle que lles permitira soamente tocar o bordo do seu manto, e todos os que o tocaban quedaban sans.

Chapter 7

¹Os fariseos, e algúns dos escribas que viñeran de Xerusalém reuníronse arredor del;³e viron que algún dos seus discípulos, comían o pan con mans inmundas, é dicir, sen lavar. ²(Porque os fariseos e todos os xudeus non comen non sendo que laven as mans coidadosamente, gardando así a tradición dos anciáns; ⁴e cando tornan da praza, non comen a non ser que se laven; e hai moitas outras cousas que recibiron para gardalas, como o lavamento das copas, dos xarros e dos pratos de cobre).⁵Entón os fariseos e os escribas preguntáronlle: -Por que os teus discípulos non andan conforme a tradición dos anciáns, senón que comen con mans inmundas?⁶E El díxolles: -Ben profetizou Isaías de vós, hipócritas, como está escrito este pobo, está a honrarme da boca para fóra, pero o seu corazón está lonxe de min. ⁷E en balde me adoran, ensinando como doutrinas, mandatos humanos.⁸Deixando o mandamento de Deus, vos aferrades ás tradicións humanas. ⁹Tamén lles dicía: -Ben que facedes a un lado o mandamento de Deus, para gardardes a vosa tradición. ¹⁰Porque Moisés dixo: "Honra a teu pai e a tua nai"; e:"O que maldiga ao seu pai ou á súa nai, morra";¹¹Pero vós dicides: -Se unha persoa lle di ao pai ou á nai: -Calquera cousa coa que te puideras beneficiar de min é Corbán (é dicir, unha ofrenda); ¹²xa non o deixades facer nada en favor do seu pai ou da súa nai; ¹³anulando a palabra de Deus coa vosa tradición que transmitides, e facedes moitas cousas semellantes a estas.¹⁴E chamando outra vez á multitude dicíalles: -Escoitádeme todos e entendede: ¹⁵non hai nada fóra das persoas que ao entrar nelas poida contaminalas, senón que é o que sae de adentro das persoas o que as contamina. ¹⁶Se algún ten oídos para oír, que escoite.¹⁷E deixando a multitude entrou na casa, e os seus discípulos preguntáronlle sobre a parábola. ¹⁸El dixolles: -Tamén vós sodes faltos de entendemento? Non comprendedes que todo o que entra de fóra nun ser humán non o pode contaminar? ¹⁹Porque non lle entra no seu corazón, senón no seu ventre e elimínase? (dixo isto declarando puros todos os alimentos).²⁰E dicía: -O que sae do home iso é o que contamina ao home. ²¹Pois de dentro do corazón das persoas saen os malos pensamentos, fornicacións, roubos, asasinatos, ²²adulterios, cobizas, maldades, enganos, desenfreos, envexa, malas palabras, fachenda, insensatez. ²³Todas estas maldades saen de dentro e contaminan ás persoas.²⁴Levantouse e foi á rexión de Tiro e entrando nunha casa, non quería que ninguén o soubera, pero non puido agocharse. ²⁵de seguido unha muller que tiña unha filla cun espírito inmundo, ouviu o que dicían del, e foi e prostrouse aos seus pés . ²⁶A muller era grega, sirofenicia de nacemento, e rogáballe que botara o demo fóra da súa filla.²⁷Pero El díxolle: -Deixa que se farten primeiro os fillos, pois non esta ben coller o pan dos fillos e botarllo aos canciños. ²⁸Ela respondeulle: -Señor pero aínda os canciños comen debaixo da mesa das faragullas que deixan os fillos.²⁹E El díxolle: -Pola túa resposta, marcha. O demo saíu da túa filla. ³⁰Cando ela volveu á súa casa, atopou que a meniña estaba deitada na cama e o demo xa saíra.³¹Volvendo a saír da rexión de Tiro, pasou por Sidón e chegou ao mar de Galilea atravesando a rexión de Decápolis. ³²E trouxéronlle a un que era xordo e tatexo rogándolle que puxera a man sobre el.³³Entón Xesús apartouno da multitude e meteulle os dedos nas orellas, e tocándolle a lingua co seu cuspe, ³⁴e ollando cara o ceo suspirou e dixo: -Effatá!, isto e, ábrete! ³⁵E de súpeto abríronselle os oídos e soltouse a atadura da lingua, e falaba con claridade.³⁶E ordenoulles que non llo dixeran a ninguén, pero canto máis llelo dicía, eles máis o pregoaban. ³⁷E asombrábanse moito dicindo: -Fíxoo todo ben! Fai ouvir aos xordos; e aos mudos falar!

Chapter 8

¹Naqueles días, houbo de novo unha grande multitude que non tíña que comer, Xesús chamou a seus discípulos e díxolles: ²-Teño compaixión desta xente, porque levan xa tres días comigo e non teñen que comer; ³e se os despido sen comer ás súas casas desmaiaranse no camiño, pois algúns viñeron de lonxe. ⁴Os discípulos respondéronlle: -Onde poderá alguén atopar o suficiente, para fartar de pan a estes aquí no deserto?⁵El preguntoulles:-Cantos pans tedes? Eles responderon:-Sete. ⁶Entón mandou á multitude recostarse no chan e collendo os sete pans, despois de dar grazas, partiunos e ía dándollos aos discípulos para que os repartiran, e eles llos deron á multitude.⁷Tamén tiñan uns poucos peixiños e despois de bendicilos, mandou que tamén os repartiran. ⁸Todos comeron e fartaron e recolleron do que sobrou dos anacos, sete canastros. ⁹Os que comeron eran como uns catro mil, e despediunos. ¹⁰E subindo deseguido no bote, cos seus discípulos, foi á rexión de Dalmanuta.¹¹Entón saíron os fariseos e comezaron a discutir con El, pedíndolle un sinal do ceo para poñelo a proba. ¹²E suspirando profundamente no seu espírito, díxolles: -Por que pide sinal esta xeración? Asegúrovos que non se lle dará ningún sinal a esta xeración. ¹³E deixándoos, embarcouse de novo e foi á outra ribeira.¹⁴E esqueceran traer pan con eles; e non tiñan máis ca un pan no bote. ¹⁵E El mandoulles dicindo: -Mirade! Gardádevos do fermento dos fariseos e do fermento de Herodes.¹⁶E discutían entre si que non tiñan pans. ¹⁷Decatándose Xesús, díxolles: -Por que discutides que non tedes pan? Aínda non comprendedes nin entendedes? Tedes o corazón endurecido?¹⁸Tendo ollos, non vedes? Tendo oídos, non ouvides? Non lembrades ¹⁹cando partín os cinco pans entre os cinco mil? Cantos canastos cheos de anacos recollestes? Eles dixeron:-Doce.²¹"E cando partín os sete pans entre os catro mil, cantos canastos cheos de anacos recollestes? Eles dixeron:-Sete. ²⁰E díxolles:-Aínda non entendedes?²²Chegaron a Betsaida, e trouxéronlle a un cego e pedíronlle que o tocara. ²³Collendo da man ao cego, sacouno fóra da aldea; e logo de cuspirlle nos ollos e de poñerlle as mans, preguntoulle:-Ves algo?²⁴E levantando a vista, dixo:-Vexo as persoas, pero estounos a ver coma árbores que camiñan. ²⁵Daquela Xesús, puxo outra vez as mans sobre os seus ollos, e el mirou fixamente e foi restaurado; e de lonxe vía todo con claridade. ²⁶E mandouno á súa casa dicíndolle:-Non entres na aldea.²⁷Saíu Xesús cos seus discípulos ás aldeas de Cesarea de Filipo; e no camiño preguntoulle aos seus discípulos, dicindo:-Quen di a xente que son Eu? ²⁸E respondéronlle:-Uns Xoán o Bautista; e outros, Elías; pero outros, un dos profetas.²⁹El preguntoulles de novo:-Pero vós, quen dicides que son Eu? Respondendo Pedro, díxolle: -Ti es o Mesías! ³⁰E El ordenoulles que non falaran del a ninguén.³¹E comezou a ensinarlles que o Fillo do Home debía sufrir moitas cousas, e ser rexeitado polos anciáns, os principais sacerdotes e os escribas, e ser morto, e despois de tres días resucitar. ³²E dicíalles estas palabras claramente. E Pedro, levándoo aparte, tentou corrixilo.³³Pero El volvéndose e mirando os seus discípulos, reprendeu a Pedro e díxolle:-Arreda de min Satanás! Porque non estás a pensar nas cousas de Deus, senón nas da xente. ³⁴E chamando á multitude e aos seus discípulos díxolles:-Se alguén quere seguir tras de min, néguese a si mesmo, colla a súa cruz e sígame,³⁵porque o que queira salvar a súa vida, perderáa, pero calquera que perda a súa vida por mor de min e do evanxeo, ha salvala. ³⁶Porque, de que lle serve á xente gañar o mundo enteiro se perde a súa alma? ³⁷Pois, que dará unha persoa pola súa alma?³⁸Porque o que se avergoñe de min e das miñas palabras nesta xeración adúltera e pecadora, o Fillo do Home hase avergoñar del tamén cando veña na gloria do seu Pai cos santos anxos.

Chapter 9

¹E dicíalles:-Dígovos en verdade que hai algúns dos que están aquí, que non probarán a morte ata veren o reino de Deus logo que veña con poder. ²Seis días despois, Xesús colleu a Pedro, a Xacobe e a Xoán e levounos aparte, sós, a un monte alto, e transfigurouse diante deles. ³E as súas roupas volvéronse resplandecentes, moi brancas, tanto que non había lavadoiro na terra que puidera embranquecelas.⁴E aparecéuselles Elías xunto con Moisés, e estaban a falar con Xesús. ⁵Daquela Pedro, intervindo, dixo a Xesús: -Rabí, é bo estarmos aquí; fagamos tres cabanas, unha para Ti, outra para Moisés e outra para Elías. ⁶Porque el non sabía que dicir, pois estaban aterrorizados.⁷Entón formouse unha nube cubríndoos, e saíu unha voz da nube:-Este é meu Fillo amado, a El escoitade. ⁸De súpeto miraron arredor pero xa non viron a ninguén canda eles, senón só a Xesús.⁹Cando baixaban do monte ordenoulles que non contaran a ninguén o que viran ata que o Fillo do Home resucitara de entre os mortos. ¹⁰E gardaron o asunto para si mesmos, discutindo entre eles que significaría o de resucitar de entre os mortos.¹¹E preguntáronlle dicindo:-Por que din os escribas que Elías ten que vir primeiro? ¹²El díxolles:-En verdade Elías vén primeiro a restaurar todas as cousas. Pero, non di a escritura que o Fillo do Home debe padecer moito e ser desprezado? ¹³Pero Eu dígovos que Elías xa veu, e fixeron canto quixeron con el, segundo estaba escrito del.¹⁴Cando volveron onde os discípulos viron unha grande multitude que os rodeaba, e a uns escribas que discutían con eles. ¹⁵Decontado, cando a multitude viu a Xesús, quedou sorprendida, e correndo cara El, saudábano. ¹⁶E El preguntoulles:-Que estades a discutir con eles?¹⁷E un da multitude respondeulle:-Mestre, tróuxenche o meu fillo que ten un espírito mudo, ¹⁸e sempre se apodera del, e derrúbao, e bota escumallos, e rincha os dentes, e vaise consumindo. E díxenlle aos teus discípulos que o expulsaran, pero non foron quen. ¹⁹Respondéndolles Xesús dixo:-Ó xeración incrédula! Canto máis vos hei soportar? Traédemo!²⁰E trouxéronllo. E cando o espíritu viu a Xesús decontado convulsionou no rapaz, que caendo ao chan arrolábase botando escumallos. ²¹Xesús preguntoulle ao pai:-Canto tempo hai que lle pasa isto? E el respondeulle:-Dende neno. ²²E moitas veces botouno no lume e tamén na auga para destruílo. Pero se Ti podes facer algo, ten misericordia de nós e axúdanos.²³Xesús díxolle:-Se podes? Todo é posible para o que cree! ²⁴De inmediato o pai do rapaz berrando, dixo:-Creo, axúdame na miña incredulidade! ²⁵Cando Xesús viu que se xuntaba unha grande multitude, reprendeu o espíritu inmundo, dicíndolle:-Espírito mudo e xordo, Eu ordénocho:-Sae del e non volvas entrar nel.²⁶E depois de berrar e de sacudilo con terribles convulsións, saíu; e o rapaz quedou como morto, tanto que a maioría deles dicían:-Está morto! ²⁷Pero Xesús, colléndoo da man, ergueuno, e el parouse.²⁸Cando Xesús entrou na casa, os seus discípulos preguntábanlle, en privado:-Por que nós non puidemos botalo fóra? ²⁹E El díxolles:-Este xénero non pode saír, senón en oración.³⁰Saíndo de alí, ían pasando por Galilea, e El non quería que ninguén o soubera. ³¹Porque ensinaba a seus discípulos, e dicíalles:-O Fillo do Home será entregado en mans da xente e matarano; e despois de morto, aos tres días resucitará. ³²Pero eles non entendían o que dicía e tiñan medo de lle preguntar.³³E chegaron a Cafarnaúm; e estando xa na casa, preguntáballes:-Que estabades a discutir polo camiño? ³⁴Pero eles calaban, porque no camiño discutiran entre eles sobre cal deles era o maior, ³⁵Sentándose chamou aos doce e díxolles:-Se algún desexa ser o primeiro, ha ser o último de todos e o servidor de todos.³⁶E collendo a un neno, púxoo no medio deles; e abrazándoo, dixo: ³⁷-O que reciba a un neno como este no meu nome, recíbeme a min; e o que me recibe a min, non me recibe a min, senón a Aquel que me enviou.³⁸Xoán díxolle:-Mestre, vimos a un botando fóra demos no teu nome, e tratamos de impedírllo, porque non nos seguía. ³⁹Pero Xesús dixo:-Non llo impedir, porque non hai ninguén que faga un milagre no meu nome, e que axiña poida falar mal de min.⁴⁰Pois o que non está na nosa contra, por nós está. ⁴¹Porque calquera que vos dea a beber un vaso de auga, porque sodes do Mesías, dígovos en verdade que non perderá a súa recompensa.⁴²E calquera que faga tropezar a un destes pequeniños que cren, mellor lle fora ter unha pedra de muíño grande atada ao pescozo e que o botaran ao mar. ⁴³Se a túa man che fai tropezar algunha vez, córtaa; éche mellor entrar na vida manco que tendo as dúas mans ir ao inferno, ao lume que nunca se apaga. ⁴⁴Onde o seu verme non morre e o lume non se apaga.⁴⁵E se o teu pé che causa tropezo, córtao; éche mellor entrar coxo na vida, que tendo os dous pés, ser botado ao inferno. ⁴⁶Onde o seu verme non morre e o lume non se apaga.⁴⁷E se o teu ollo causache tropezo, sácao, éche mellor entrar no reino de Deus cun só ollo, que tendo dous ollos, ser botado ao inferno, ⁴⁸onde o seu verme non morre e o lume non se apaga.⁴⁹Pois todos serán salgados con lume. ⁵⁰O sal é bo, pero se o sal perde seu sabor, con que o sazonaredes? Tede sal en vós e estade en paz uns cos outros.

Chapter 10

¹Saíndo de alí, Xesús marchou cara Xudea máis aló do río Xordán, e xuntábanse moreas de persoas arredor del, e unha vez máis ensináballes como de costume. ²E achegáronse a probalo os fariseos preguntándolle se lle era lícito a un home divorciarse da súa muller. ³E respondendo El, díxolles:-Que vos mandou Moisés? ⁴Eles dixeron:-Moisés permitiu que escribira carta de divorcio e repudiala despois.⁶Pero Xesús díxolles:-Pola dureza do voso corazón foi que vos escribiu este mandamento. ⁵Pero dende o principio da creación fíxoos home e muller.⁷Por conta disto o home deixará a seu pai e a súa nai, ⁸e serán os dous unha soa carne, de xeito que xa non son dous, senón unha soa carne. ⁹Daquela, que ningunha persoa separe o que Deus colocou baixo un mesmo xugo.¹⁰De volta na casa, os discípulos preguntaron outra vez sobre isto. ¹¹E díxolles:-Calquera que repudie a súa muller, e case con outra, comete adulterio con ela; ¹²e se ela repudia o seu home, e casa con outro, está a cometer adulterio.¹³E traíanlle os meniños para que os tocara, e os discípulos berráronlles. ¹⁴Pero cando viu Xesús isto, indignouse e díxolles:-Deixade que os meniños veñan a min, e non llelo impidades, porque o reino de Deus é dos que son coma estes.¹⁵Asegúrovos que o que non reciba o reino de Deus como un meniño, non ha entrar nel. ¹⁶E abrazándoos, bendicíaos, poñendo as mans sobre eles.¹⁷E no momento que se puxo en camiño, achegouse un a correr e axeonllándose diante del, preguntoulle:-Mestre bo, que farei para herdar a vida eterna? ¹⁸E díxolle Xesús:-Por que me chamas bo? Ninguén é bo agás só un, Deus. ¹⁹Ti sábelos mandamentos: "Non mates, non cometas adulterio, non roubes, non des falso testemuño, non enganes, honra a teu pai e a túa nai".²⁰E el díxolle:-Mestre, veño gardando iso dende novo. ²¹Xesús, mirándoo, amouno e díxolle:-Fáltache unha cousa: vai e vende todo o que tes e dállo aos pobres, e terás tesouro no ceo; e vén, sígueme. ²²Mais el, apesarado por estas palabras, marchou triste, porque tiña moitos bens.²³Xesús, mirando arredor seu, dixo aos seus discípulos:-Que dificilmente lles será aos que teñen riquezas entrar no reino de Deus! ²⁴E os discípulos quedaron perplexos coas súas palabras. ²⁵Pero Xesús, respondendo outra vez, díxolles:-Fillos, que difícil é entrar no reino de Deus! É mais doado que un camelo pase polo ollo da agulla, que un rico entre no reino de Deus.²⁶Pero eles asombráronse aínda máis, dicindo entre si:-E quen poderá salvarse? ²⁷Ollando para eles, Xesús dixo:-É imposible para as persoas, pero non para Deus, porque para Deus todas as cousas son posibles. ²⁸Daquela Pedro comezou a dicirlle:-Velaquí, nós largámolo todo e seguímoste.²⁹Xesús dixo: -Dígovos en verdade, non hai ninguén que deixando casa, ou irmáns, ou irmás, ou nai, ou pai, ou fillos ou terras pola miña causa e por mor do evanxeo, ³⁰que non reciba cen veces máis agora neste tempo: casas, e irmáns, e irmás, e nais, e fillos, e terras xunto con persecucións; e no vindeiro século, a vida eterna. ³¹Pero moitos primeiros serán últimos, e os últimos, primeiros.³²Ían subindo camiño a Xerusalém, e Xesús diante deles; e eles estaban abraiados, e seguíano con respecto e xuntando canda El aos doce outra vez, comezou a dicirlles o que ía acontecer: ³³-Velaquí subimos a Xerusalém e o Fillo do Home ha ser entregado aos principais sacerdotes e aos escribas, e condenarano a morte e entregarano aos xentís. ³⁴E mofaranse del e cuspiranlle, azoutarano e matarano, pero logo de tres días resucitará.³⁵E achegáronse a El Xacobe e Xoán, os fillos de Zebedeo dicíndolle:-Mestre, queremos que fagas por nós o que che pidamos. ³⁶E El díxolles:-Que queredes que vos faga? ³⁷Eles dixéronlle:-Dános que na túa gloria sentemos un á túa dereita e o outro a túa esquerda.³⁸Pero Xesús díxolles:-Non sabedes o que estades a pedir. Podedes beber a copa queEu bebo, ou ser bautizados co bautismo que Eu son bautizado? ³⁹E eles dixéronlle:-Podemos. E Xesús díxolles:-A copa que Eu bebo, beberedes; e seredes bautizados co bautismo co que son bautizado. ⁴⁰Pero que vos sentedes á miña dereita ou á miña esquerda, non é de meu concedelo, senón que é para quen foi preparado.⁴¹Ao escoitaren isto, os dez comezaron a indignarse contra Xacobe e Xoán. ⁴²E chamándoos onda El, díxolles Xesús:-Sabedes que os que son recoñecidos como gobernantes das nacións enseñoréanse delas, e que os seus poderosos asobállanas exercendo a autoridade sobre elas.⁴³Pero non é así entre vosoutros, senón que quen desexe chegar a ser grande entre vós, será o voso servidor, ⁴⁴e o que queira ser primeiro entre vosoutros, será escravo de todos, ⁴⁵porque nin o Fillo do Home veu para ser servido, senón para servir, e dar a súa vida en rescate por moitos.⁴⁶Daquela chegaron a Iericó. E cando saía de Iericó cos seus discípulos e unha grande multitude, un mendigo cego de nome Bartimeo, fillo de Timeo, ficaba sentado á beira do camiño. ⁴⁷E cando escoitou que era Xesús o Nazareno, comezou a berrar e a dicir:-Xesús, fillo de David, ten misericordia de min! ⁴⁸E moitos reprendíano para que calara, pero el berraba aínda máis:-Fillo de David, ten misericordia de min!⁴⁹Detívose Xesús e dixo:-Chamádeo. E chamaron ao cego, dicíndolle:-Anímate! Érguete, está a chamar por ti. ⁵⁰Daquela el, desbotando o seu manto, púxose en pé dun brinco e foi cara Xesús.⁵¹Dirixíndose Xesús a el, díxolle:-Que queres que faga por ti? E díxolle o cego:-Mestre, que vexa de novo. ⁵²E Xesús díxolle:-Vaite, sandaches pola túa fe. E de súpeto recobrou a vista, e seguíao polo camiño.

Chapter 11

¹E cando se achegaban a Xerusalém, por Betfagué e Betania, ao pé do monte das Oliveiras, enviou a dous dos seus discípulos, ²e díxolles: -Ide á aldea enfronte, e tan pronto como entredes nela, atoparedes un burriño atado que ninguén montou aínda; desatádeo e traédeo. ³E se alguén vos pregunta: por que facedes iso? Dicide: o Señor necesítao; pero mandarao deseguida de volta.⁴Eles foron e atoparon un burriño atado xunto á porta, na rúa, e desatárono. ⁵E algúns dos que estaban alí dixéronlles: -Que facedes desatando o burriño? ⁶Eles respondéronlles tal como Xesús lles mandou e déronlles permiso.⁷Entón trouxeron o burriño a Xesús e botaron enriba os seus mantos, e Xesús sentou nel. ⁸E moitos tenderon os seus mantos no camiño e outros pólas que cortaran dos campos. ⁹Os que ían diante e os que o seguían, berraban: -Hosanna! Bendito o que vén no nome do Señor; ¹⁰Bendito o reino do noso pai David que chegou; Hosanna nas alturas!¹¹Entrou en Xerusalém, e chegou ao templo, e despois de ollar todo ao seu redor, saíu para Betania cos doce, sendo xa bastante tarde. ¹²Ao día seguinte, cando saíron de Betania, Xesús tivo fame.¹³E vendo de lonxe unha figueira con follas, achegouse por se puidese atopar algo nela; pero cando estaba ao pé dela, non atopou máis que follas, porque non era tempo de figos. ¹⁴E Xesús, falando á figueira, díxolle: -Nunca xamais coma ninguén froito de ti. E os seus discípulos estaban a escoitalo.¹⁵Chegaron a Xerusalém; e entrando no templo comezou a botar fóra aos que vendían e compraban no templo, envorcou as mesas dos cambiadores e os postos dos que vendían as pombas; ¹⁶e non permitía que ninguén cargase cousa algunha polo templo.¹⁷E ensináballes, dicindo:-Non está escrito:"A miña casa será chamada casa de oración para todas as nacións"? Pero vós convertéstela en cova de bandidos. ¹⁸Os principais sacerdotes e escribas oíron isto e procuraban o xeito de matalo, pois tíñanlle medo, porque toda a multitude estaba admirada de como ensinaba. ¹⁹E polo serán, adoitaban saír da cidade.²⁰Ao pasaren pola mañá, viron a figueira seca dende a raíz. ²¹Entón Pedro, lembrándose, díxolle: -Mestre, mira, a figueira que maldixeches secou.²²E Xesús respondeu: -Tede fe en Deus. ²³Asegúrovos que calquera que diga a este monte: quítate de aí e bótate no mar, sen dubidar no seu corazón, senón crendo que o que di se vai cumprir, seralle concedido.²⁴Por iso dígovos que todas as cousas que pidades en oración, crede que xa as recibistes, e vos serán concedidas. ²⁵E cando esteades a orar, perdoade se tedes algo contra alguén, para que tamén o voso Pai que está nos ceos vos perdoe as vosas faltas. ²⁶Pero se vós non perdoades, tampouco o voso Pai que está nos ceos perdoará as vosas faltas.²⁷Chegaron de novo a Xerusalém; e mentres Xesús andaba polo templo, achegáronselle os principais sacerdotes, escribas e os anciáns, ²⁸e dixéronlle: -Con que autoridade fas estas cousas, ou quen che deu a autoridade para facer isto?²⁹E Xesús respondeulles: -Eu tamén vos farei unha pregunta; respondédema, e logo vos direi con que autoridade fago estas cousas. ³⁰O bautismo de Xoán, era do ceo ou dos homes? Respondédeme.³¹E eles matinaban entre si, dicindo: -Se dicimos: do ceo, El dirá: entón, por que non lle crestes? ³²Mais, imos dicir: das persoas? Pois tiñan medo da multitude, porque todos consideraban que Xoán verdadeiramente fora un profeta. ³³E respondendo a Xesús, dixeron: -Non sabemos. E Xesús díxolles: -Tampouco Eu vos direi con que autoridade fago estas cousas.

Chapter 12

¹Entón comezou a falarlles en parábolas: -Un home plantou unha viña e rodeouna cun valado, cavou nela un depósito debaixo do lagar e construíu unha torre. Logo arrendouna a uns labregos e foi de viaxe. ²Ao tempo da vendima mandou un servo aos labregos para recibir deles a súa parte dos froitos da viña. ³Pero eles, botándolle man, zorregáronlle e, mandárono coas mans baleiras.⁴De novo mandoulles outro servo, e a el ferírono na cabeza e aldraxárono. ⁵Mandou a outro e matárono, e a outros moitos, mallaron neles e matáronos.⁶Aínda lle quedaba un, a quen mandar, ao seu fillo benquerido, dicindo: han respectar ao meu fillo. ⁷Pero aqueles labregos dixéronse entre si: este é o herdeiro; vide, matémolo, e a herdanza será nosa!⁸E agarrárono, matárono e botárono fóra da viña. ⁹Que fará, entón, o dono da viña? Virá e destruirá aos labregos, e dará a viña a outros.¹⁰Seica non lestes na Escritura: "A pedra que desbotaron os canteiros, en pedra angular converteuse; ¹¹esa foi colocada polo Señor, e é marabillosa aos nosos ollos"? ¹²E procuraban prendelo, porque comprenderon que a parábola ía contra deles; pero por medo á xente deixárono e marcharon.¹³Máis tarde mandáronlle algúns dos fariseos e dos herodianos para o pillaren nalgunha palabra. ¹⁴E cando chegaron onda el preguntáronlle: -Mestre, sabemos que es auténtico e que non procuras o favor de ninguén, porque non andas con miramentos, e ensinas o verdadeiro camiño de Deus. É lexítimo pagarlle o tributo ao César, ou non? ¹⁵Pagámosllo ou non llo pagamos? Pero El, decatándose da súa hipocrisía, díxolles: -Por que me queredes comprometer? Traédeme un denario para velo.¹⁶Trouxéronllo, e El preguntóulles: -De quen é esta imaxe e a inscrición? E eles dixéronlle: -Do César. ¹⁷Entón Xesús replicoulles: -Dádelle o César o que é do César, e a Deus o que é de Deus. E marabilláronse del.¹⁸Chegaron algúns saduceos (os que din que non hai resurrección), e preguntábanlle: ¹⁹-Mestre, Moisés deixounos escrito: "Se o irmán dalgún morre e deixa muller e non deixa fillo, que o seu irmán tome a muller e levante descendencia a seu irmán".²⁰Houbo sete irmáns; e o primeiro tomou esposa, e morreu sen fillos. ²¹E o segundo tomouna, e morreu sen fillos tamén; e así mesmo o terceiro; ²²Ningún dos sete deixou descendencia. Para rematar morreu tamén a muller. ²³Cando resuciten, de cal deles vai ser a muller? Pois os sete casaron con ela.²⁴Xesús respondeulles: -Non vos decatades de que andades descamiñados porque non comprendedes nin as Escrituras nin o poder de Deus? ²⁵Pois cando resuciten de entre os mortos, nin casarán nin serán dados en casamento, senón que serán coma os anxos nos ceos.²⁶E volvendo ao feito de que os mortos resucitan, non lestes no libro de Moisés, na pasaxe sobre a silveira ardendo, como Deus lle falou, dicindo: "Eu son o Deus de Abraham, e o Deus de Isaac, e o Deus de Xacob"? ²⁷El non é Deus de mortos, senón de vivos; vós estades moi equivocados.²⁸Achegouse un dos escribas que ouvira a discusión, e decatándose do ben que lles respondera, preguntoulle:-Que mandamento é o principal de todos? ²⁹Xesús respondeulle: -O máis importante é:"Escoita, Israel; o Señor é o noso Deus, o Señor é único; ³⁰e amarás ao Señor o teu Deus con todo o teu corazón, e con toda a túa alma, e con toda a túa mente, e con tódalas túas forzas". ³¹O segundo é este: "Amarás o teu próximo como a ti mesmo". Non hai outro mandamento maior ca estes.³²E o escriba replicou: -Moi ben, Mestre; estás no certo cando dis que El é un, e non hai outro ademais del; ³³e que amalo con todo o corazón e con todo o entendemento e con todas as forzas, e amar ao próximo como a un mesmo, é máis que tódolos holocaustos e os sacrificios. ³⁴Xesús vendo que respondera sabiamente, díxolle: -Non estás lonxe do reino de Deus. E despois diso, ninguén se aventuraba a facerlle máis preguntas.³⁵E tomando a palabra, Xesús preguntoulles estando no templo: -Por que din os escribas que o Mesías é fillo de David? ³⁶David mesmo dixo polo Espírito Santo: "Díxolle o Señor ao meu Señor: senta á miña dereita, ata que poña os teus inimigos debaixo dos teus pés". ³⁷Se David mesmo o chama "Señor", en que sentido é, o seu fillo? E a numerosa multitude escoitábao con pracer.³⁸E ensinándolles dicía: -Coidádevos dos escribas, a quen lles gusta pasear con vestidos fachendosos, e desexan que lles fagan reverencias nas prazas, ³⁹procuran os primeiros asentos nas sinagogas e os lugares de honra nos banquetes; ⁴⁰pero devoran as casas das viúvas, e polas aparencias fan longas oracións. Estes recibirán maior condenación.⁴¹E sentado fronte a arca do tesouro, ollaba como a multitude botaba cartos na arca do tesouro; e moitos ricos botaban grandes cantidades. ⁴²E nisto chegou unha viúva pobre e botou dúas pequenas moedas de cobre, ou sexa, un cuadrante.⁴³Entón chamou os seus discípulos e díxolles: -Asegúrovos que esta viúva pobre botou máis que tódolos contribuíntes á arca das ofrendas; ⁴⁴pois todos eles botaron do que lles sobraba, pero ela na súa pobreza botou todo canto tiña, todo o que tiña para vivir.

Chapter 13

¹Cando saía do templo, díxolle un dos seus discípulos: -Mestre, mira que pedras e que edificios! ²E Xesús respondeu: -Ves estes grandes edificios? Non quedará pedra sobre pedra que non sexa derrubada.³E estando El sentado no monte das Oliveiras, en fronte do templo, Pedro, Xacobe, Xoán e Andrés preguntábanlle en privado: ⁴-Dinos, cando acontecerá isto, e que sinal haberá de que estas cousas se han cumprir?⁵Entón Xesús comezou a dicir: -Ollade que ninguén vos engane. ⁶Moitos virán dicindo no meu nome: "eu son o Mesías", e enganarán a moita xente.⁷E cando oiades de guerras e de rumores de guerras, non vos alarmedes; é preciso que todo iso aconteza, pero aínda non é o fin. ⁸Ergueráse nación contra nación, e reino contra reino; e haberá terremotos en diversos lugares; e haberá fame. Isto será só o comezo de dores.⁹Pero estade alerta; porque entregaranvos aos tribunais e seredes azoutados nas sinagogas, e hanvos levar diante de gobernadores e reis pola miña causa, para testemuño a eles. ¹⁰Pero primeiro o evanxeo debe ser anunciado a tódalas nacións.¹¹E cando vos leven para vos entregaren, non andedes agoniados polo que ides dicir, senón falade o que vos sexa dado naquela hora; porque non seredes vós os que faledes, senón o Espírito Santo. ¹²E o irmán entregará á morte o seu irmán, e o pai o seu fillo; e os fillos levantaranse contra os pais, e causaranlles a morte. ¹³E seredes aborrecidos por todos por causa do meu nome, pero o que persevere ata o final, ese hase salvar.¹⁴Mais cando vexades a abominación da desolación posta onde non debe estar (o que lea, que entenda), entón os que estean en Xudea fuxan aos montes; ¹⁵quen estea no azotea, non baixe á casa nin para coller cousa ningunha; ¹⁶e quen estea no campo, non volva atrás a tomar o seu manto.¹⁷Ai das que estean embarazadas e das que estean a criar naqueles días! ¹⁸Orade para que isto non aconteza no inverno. ¹⁹Porque van ser días de anguria, tal como non aconteceu dende o principio do mundo que Deus creou ata o de agora, nin acontecerá xamais. ²⁰E se o Señor non acurtase eses días, ninguén se salvaría; pero por causa dos elixidos que El elixiu, acurtou aqueles días.²¹Se entón, algún vos di: "mirade, aquí está o Mesías", ou: "mirade, alí está", non lle creades. ²²Porque levantaranse falsos mesías e falsos profetas, e amosarán sinais e prodixios a fin de desencamiñar, se fose posible, aos elixidos. ²³Mais vós, estade atentos; vede que volo dixen todo de antemán.²⁴Naqueles días, despois desa tribulación, o sol ha escurecer, a lúa deixará de alumear, ²⁵as estrelas caerán do ceo e as potencias que están nos ceos serán sacudidas. ²⁶Entón verán ao Fillo do Home que vén nas nubes con gran poder e gloria. ²⁷E mandará os seus anxos, e reunirá aos seus elixidos dos catro ventos, do cabo da terra ata o cabo do ceo.²⁸Da figueira aprendede a parábola: cando se pon tenra a rama e bota as follas, sabedes que o verán está preto. ²⁹Así tamén vós, cando vexades que suceden estas cousas, sabede que El está preto, á porta.³⁰En verdade, dígovos, que non pasará esta xeración ata que todo isto aconteza. ³¹O ceo e maila terra pasarán, pero as miñas palabras non pasarán. ³²Pero en canto o día e a hora ninguén sabe, nin os anxos no ceo, nin o Fillo, senón só o Pai.³³Estade alerta, vixiade; porque non sabedes cando chegará a hora. ³⁴É coma un home que se foi de viaxe, e ao saír da súa casa deulle autoridade os seus servos, encargándolle cadanseu traballo, e ordenándolle ao porteiro que estivese vixiando.³⁵Vixiade, polo tanto, pois non sabedes cando chegará o señor da casa, se á tardiña, ou á medianoite, ou ao canto do galo, ou no amencer; ³⁶non sexa que veña de súpeto e vos atope durmindo. ³⁷E o que vos digo a vós, tamén llelo digo a todos: -Vixiade!

Chapter 14

¹Faltaban dous días para a Pascua e para a festa dos pans sen fermento; e os principais sacerdotes e escribas procuraban como prenderlo con enganos e matalo; ²pero dicían: non durante a festa, non sexa que se poida armar un rebumbio no medio do pobo.³E estando El en Betania, sentado á mesa na casa de Simón o gafo, veu unha muller cun frasco de alabastro de perfume de nardo puro, moi caro; e crebou o frasco e derramándoo sobre a cabeza de Xesús. ⁴Algúns estaban indignados e dicíanse uns aos outros: para que se fixo este estrago de perfume? ⁵Porque este perfume podía venderse por máis de trescentos denarios, e repartirlle os cartos aos pobres. E reprendíana duramente.⁶Pero Xesús dixo: -Deixádea; por que a molestades? Boa obra fixo comigo. ⁷Porque os pobres téndelos sempre convosco; e cando queirades lles poderedes facer ben; pero a min non me ides ter sempre. ⁸Ela fixo o que puido; adiantouse a unxir o meu corpo para a sepultura. ⁹Asegúrovos que onde queira que se anuncie o evanxeo no mundo enteiro, falarase do que ela fixo, para honra dela.¹⁰Entón Xudas Iscariote, que era un dos doce, foi aos principais sacerdotes para lles entregar a Xesús. ¹¹Cando o oíron eles, alegráronse e prometeron darlle cartos. E el procuraba o momento axeitado para entregalo.¹²O primeiro día da festa dos pans sen fermento, cando se sacrificaba o cordeiro da Pascua, os seus discípulos preguntáronlle: onde queres que vaiamos e fagamos os preparativos para que comas a Pascua? ¹³El mandou a dous dos seus discípulos, e díxolles: -Ide á cidade, e alí sairavos ao paso un home que leva un balde de auga; seguídeo; ¹⁴e onde el entre, dicídelle ao dono da casa: o Mestre di: onde está a miña habitación na que poida comer a Pascua cos meus discípulos?¹⁵E el mostraravos un gran apousento alto, amoblado e arranxado; facede os preparativos para nós alí. ¹⁶Saíron, pois, os discípulos e chegando á cidade, atoparon todo tal como El lles dixera; e prepararon a Pascua.¹⁷Á tardiña chegou El cos doce. ¹⁸E estando reclinados á mesa comendo, Xesús dixo: -Asegúrovos que un de vós, que está a comer comigo, vaime entregar. ¹⁹Eles comezaron a entristecerse e a dicirlle un por un: -Seica son eu?²⁰E El díxolles:-É un dos doce, o que molla comigo no prato. ²¹Porque o Fillo do Home vaise tal e como está escrito del. Pero, ai daquel home por quen o Fillo do Home ha ser entregado! Mais lle valera a ese home non ter nacido!²²E mentres estaban a comer, colleu pan, e bendicíndoo partiuno, déullelo, dicindo: -Tomade, isto é o meu corpo. ²³E collendo unha copa, despois de dar grazas, déullela, e todos beberon dela. ²⁴E díxolles: -Isto é o meu sangue do novo pacto, derramada por moitos. ²⁵Asegúrovos que xa non beberei máis do froito da vide ata aquel día cando o beba de novo no reino de Deus.²⁶Despois de cantar un himno, saíron para o monte das Oliveiras. ²⁷E Xesús díxolles: -Todos vós vos afastaredes porque escrito está: "Ferirei ao pastor, e as ovellas espallaranse".²⁸Pero despois de resucitar, irei diante de vós a Galilea. ²⁹Entón Pedro díxolle: -Aínda que todos se afasten, con todo, eu, non o farei.³⁰Xesús respondeulle: -Dígoche en verdade que ti, hoxe, esta mesma noite, antes que o galo cante dúas veces, hasme negar tres. ³¹Pero Pedro porfiaba con el e repetía: -Aínda que teña que morrer contigo, non te negarei. E o mesmo dicían todos.³²E chegaron a un lugar chamado Xetsemaní, e díxolles aos seus discípulos: -Sentade aquí que Eu vou a orar. ³³E levando consigo a Pedro, a Xacobe e a Xoán e comezou a aflixirse e a agoniarse moito. ³⁴E díxolles:-Unha tristura de morte está sobre a miña alma; quedade aquí e vixiade!³⁵Adiantándose un pouco, prostrouse no chan orando para que, se fose posible, pasase del aquela hora. ³⁶E dicía: -Abba, Pai! Para ti tódalas cousas son posibles; arreda de min esta copa, pero non se faga o que Eu quero, senón o que queres ti.³⁷Entón veu onda eles e atopounos durmindo, e díxolle a Pedro: -Simón, dormes? Seica non puideches velar nin tan sequera unha hora? ³⁸Estade atentos e orade para que non entredes en tentación; o espírito está disposto, pero a carne é débil. ³⁹Foise outra vez e orou, dicindo as mesmas palabras.⁴⁰E veu de novo e achounos durmindo, porque caíanlle os ollos co sono; e non sabían que responderlle. ⁴¹Veu por terceira vez, e díxolles: -Aínda estades a durmir e descansando? Xa abonda; chegou a hora; veña! o Fillo do Home é entregado en mans dos pecadores. ⁴²Erguédevos, mirade, está preto o que me entrega.⁴³Nese momento, estando aínda a falar, chegou Xudas, un dos doce, acompañado dunha multitude con espadas e paus, mandadas polos principais sacerdotes, escribas e anciáns. ⁴⁴E o que o traizoou déralles un sinal, dicindo: -O que eu bique, ese é; prendédeo e levádeo con seguridade. ⁴⁵E así que chegou, acercouse a El dicindo: -Mestre! E bicouno varias veces. ⁴⁶Entón eles botáronlle man e prendérono.⁴⁷Pero un dos que estaban alí, sacando a espada, feriu o servo do sumo sacerdote rabanándolle unha orella. ⁴⁸E dirixíndose Xesús a eles, díxolles: -Saístes con espadas e paus para prenderme coma se fose un bandido? ⁴⁹Cada día estaba convosco no templo ensinando, e non me prendestes; pero isto sucedeu para que se cumpran as Escrituras. ⁵⁰E todos fuxiron abandonándoo.⁵¹Certo mozo seguíao, envolto cunha saba sobre o seu corpo; e prendérono; ⁵²pero el, deixando a saba, fuxiu espido.⁵³E levaron a Xesús ao sumo sacerdote; e xuntáronse todos os principais sacerdotes, os anciáns e os escribas. ⁵⁴Pedro seguiuno de lonxe ata dentro do patio do sumo sacerdote; e sentouse alí cos alguacís, quentándose ao lume.⁵⁵E os principais sacerdotes e todo o concilio, procuraban algunha testemuña contra Xesús para darlle morte, pero non a atopaban. ⁵⁶Porque moitos daban falso testemuño contra El, e os seus testemuños non coincidían.⁵⁷E algúns, levantándose, daban falso testemuño contra El, dicindo: ⁵⁸-Nós oímolo dicir: -Eu destruirei este templo feito por mans, e en tres días edificarei outro non feito por mans. ⁵⁹Pero nin aínda así coincidía o testemuño deles.⁶⁰Entón erguéndose o sumo sacerdote, púxose en medio e preguntou a Xesús, dicindo: -Non respondes nada? Que é o que testemuñan contra ti? ⁶¹Mais El calaba e nada respondía. Volveu preguntar o sumo sacerdote, dicíndolle:-Es ti o Mesías, o Fillo do Bendito? ⁶²Xesús dixo: -Eu son; e veredes ao Fillo do Home sentado á dereita do Poder e vindo entre as nubes do ceo.⁶³Daquela o sumo sacerdote, rachando as súas roupas, dixo: -Que necesidade temos de máis testemuñas? ⁶⁴Oístes a blasfemia, que vos parece? E todos o declararon culpable, dicindo que merecía a morte. ⁶⁵E comezaron algúns a cuspirlle, a taparlle a cara e a darlle labazadas, e a dicirlle: Profetiza! E os alguacís tamén mallaban nel.⁶⁶Estando Pedro abaixo no patio, chegou unha das criadas do sumo sacerdote, ⁶⁷e ao ver a Pedro quentándose, mirouno e dixo: ti tamén andabas con Xesús o Nazareno. ⁶⁸Pero el negouno, dicindo: -Nin sei, nin entendo de que falas. E saíu ao portal, e cantou o galo.⁶⁹Cando o volveu ver a criada outra vez, comezou a dicir aos que estaban alí: -Este évos un deles. ⁷⁰Pero el negouno outra vez. E pouco despois os que estaban alí volveron dicirlle a Pedro: -Seguro que ti es un deles, pois tamén es galileo.⁷¹Pero el comezou a maldicir e a xurar: -Eu non coñezo a este home de quen falas! ⁷²Ao instante un galo cantou por segunda vez. Entón Pedro lembrou o que Xesús lle dixera: antes que o galo cante dúas veces, hasme negar tres veces. E saíndo para fóra botouse a chorar.

Chapter 15

¹Moi cedo a mañanciña, os sumos sacerdotes, despois de celebrar consello cos anciáns, os escribas e todo o Sanedrín, amarraron a Xesús e levándoo, entregárono a Pilato. ²Pilato preguntoulle:-Es ti o rei dos xudeus? El respondeulle: -Dilo ti. ³Os principais dos sacerdotes acusábano de moitas cousas.⁴De novo Pilato preguntoulle: -Non respondes nada? Mira de cantas cousas te acusan ⁵Pero Xesús non respondeu nada máis; de xeito que Pilato estaba asombrado.⁶Agora ben, na festa soltáballes un preso, calquera que eles pediran. ⁷Un, chamado Barrabás, estaba preso cos sediciosos, os que tiñan cometido homicidio nunha revolta. ⁸Cando subía a multitude, comezaron a pedir que lles fixera como de costume.⁹Pilato respondeulles: queredes que vos solte ao rei dos xudeus? ¹⁰(Porque sabía que os principais dos sacerdotes llo entregaran por envexa). ¹¹Pero os sumos sacerdotes incitaron á multitude para que lles soltara a Barrabás.¹²E Pilato, tomando de novo a palabra, dicíalles: -Que farei, entón, co que chamades o Rei dos xudeus? ¹³Eles respondéronlle a berros: -Crucifícao!¹⁴Pilato replicou: -Por que? Que mal fixo? E eles berraban aínda máis: -Crucifícao! ¹⁵Pilato, querendo compracer á multitude, soltoulles a Barrabás; e despois de facer azoutar a Xesús, entregouno para que o crucificaran.¹⁶Entón os soldados levárono para dentro do pazo, é dicir, ao Pretorio, e convocaron a toda a cohorte romana. ¹⁷Vestírono de púrpura, e despois de tecer unha coroa de espiñas, puxéronlla; ¹⁸e comezaron a vitorealo: salve, Rei dos xudeus!¹⁹Dábanlle golpes na testa cunha canivela e cuspíano. E axeonllándose facíanlle reverencias. ²⁰E despois de burlarse del, quitáronlle a púrpura, puxéronlle as súas roupas e sacárono para crucificalo. ²¹E obrigaron a un que pasaba por alí e que viña da leira, Simón de Cirene, o pai de Alejandro e Rufo, a que levase a cruz de Xesús.²²Levárono ao lugar chamado Gólgota, que traducido significa: Lugar da Caveira. ²³E trataron de darlle viño mesturado con mirra, pero El non o quixo. ²⁴Cando o crucificaron, repartíronse as súas roupas, botando sortes para decidir o que se levaría cada un.²⁵Eran as nove da mañá cando o crucificaron. ²⁶E a inscrición da acusación contra El dicía: "o rei dos xudeus". ²⁷Crucificaron con El a dous bandidos; un á súa dereita e outro á súa esquerda. ²⁸E cumpriuse a Escritura que di: "Foi contado cos transgresores".²⁹E os que pasaban inxuriábano abaneando a cabeza e dicindo: -Vaites! Ti que destrúes o templo e en tres días o reedificas, ³⁰sálvate a ti mesmo e baixa da cruz!³¹Do mesmo xeito, tamén os principais sacerdotes xunto con escribas, burlándose del entre eles, dicían: -A outros salvou, a si mesmo non se pode salvar. ³²Que este Cristo, o Rei de Israel, baixe agora da cruz, para que vexamos e creamos! E os que estaban crucificados con El tamén o aldraxaban.³³Cando deron as doce do mediodía, houbo escuridade sobre toda a terra ata as tres da tarde. ³⁴E a esa hora Xesús berrou ben forte: -"Eloi, Eloi, lema sabactani"? Que traducido significa, meu Deus, meu Deus, por que me desamparaches? ³⁵Algúns dos que estaban alí, ao oílo, dicían: -Mirade, está chamando por Elías!³⁶Entón un correu e empapou unha esponxa en vinagre, e poñéndoa nunha cana, deulle a beber, dicindo: -Deixade, vexamos se vén Elias a baixalo. ³⁷E Xesús, dando un berro moi forte, expirou. ³⁸E o veo do templo rachou en dous, de arriba a baixo.³⁹Vendo o centurión que estaba fronte a El, o xeito en que expirou, dixo: -En verdade este home era Fillo de Deus. ⁴⁰Tamén había mulleres mirando de lonxe, entre as que estaban María Magdalena, María, a nai de Xacobe, e Salomé ⁴¹que o seguían cando Xesús estaba na Galilea, e servíanlle; e moitas outras que subiran con El a Xerusalém.⁴²Xa á tardiña, como era o día da preparación, é dicir, a véspera do día de repouso, ⁴³veu Xosé de Arimatea, membro prominente do concilio, que tamén agardaba o reino de Deus; e enchéndose de valor, entrou onde estaba Pilato e pediulle o corpo de Xesús. ⁴⁴Pilato estrañouse de que xa morrera, e chamando ao centurión, preguntoulle se xa estaba morto.⁴⁵E comprobando isto por medio do centurión, concedeulle o corpo a Xosé, ⁴⁶quen comprou un lenzo de liño, e baixándoo da cruz, envolveuno no lenzo de liño e púxoo nun sepulcro que fora escavado na rocha; e fixo rolar unha pedra á entrada do sepulcro. ⁴⁷E María Magdalena e María, a nai de Xosé, miraban para saber onde o poñía.

Chapter 16

¹Pasado o día de repouso, María Magdalena, María, a nai de Xacobe, e Salomé, compraron especias aromáticas para ir a unxilo. ²E moi cedo, o primeiro día da semana, chegaron ao sepulcro despois da alborada.³E ían falando entre elas: -Quen nos removerá a pedra da entrada do sepulcro? ⁴Cando ergueron a vista, viron que a pedra, fora removida, aínda que era moi grande.⁵E entrando no sepulcro, viron a un mozo sentado á beira dereita, vestido con roupa branca; e elas espantáronse. ⁶Pero el díxolles: -Non vos asustedes; buscades a Xesús Nazareno, o crucificado? Non está aquí; resucitou, ollade o lugar onde o puxeron. ⁷Pero ide, dicide os seus discípulos e a Pedro: El vai diante de vós a Galilea; alí verédelo, tal como vos dixo.⁸E saíndo elas, fuxiron do sepulcro, porque un gran tremor e espanto se apoderou delas; e non dixeron nada a ninguén do medo que tiñan.⁹Despois de resucitar, no abrente do primeiro día da semana, Xesús apareceuse en primeiro lugar a María Magdalena, da que botara fóra sete demos. ¹⁰E ela foi e comunicoullo aos que estiveran con El, que estaban a se lamentar e chorando. ¹¹Cando eles oíron que El estaba vivo e que ela o vira, non llo creron.¹²Despois disto, apareceuse en forma distinta a dous deles cando ían de camiño o campo. ¹³E estes foron e comunicáronllo aos demais, pero a eles tampouco lles creron.¹⁴Despois apareceuse aos once cando estaban sentados á mesa, botándolles en cara a súa incredulidade e dureza de corazón, porque non creran aos que o viran resucitado. ¹⁵E díxolles: -Ide por todo o mundo anunciando as boas novas a tódalas criaturas. ¹⁶O que crea e sexa bautizado será salvo; pero o que non crea será condenado.¹⁷E estes sinais acompañarán aos que creron: no meu nome botarán fóra demos, falarán en novas linguas; ¹⁸tomarán serpes nas mans, e aínda que beban algo mortífero, non lles fará dano; sobre os enfermos poñerán as mans, e poñeranse bos.¹⁹Entón, o Señor Xesús, despois de falar con eles, foi recibido no ceo e sentou á dereita de Deus. ²⁰E eles saíron a predicar por todas partes, colaborando o Señor con eles, e confirmando a palabra por medio dos sinais que os acompañaban.

Luke

Chapter 1

¹Moitos tentaron recompilar a historia das cousas que entre nós son certísimas, ²tal e como nolo transmitiron os que dende o principio foron testemuñas oculares e servidores da palabra, ³despois de ter investigado todo dende o principio con dilixencia, escribinchas por orde, excelentísimo Teófilo, para que as coñezas, ⁴para que saibas a verdade xusta sobre as cousas que che foron ensinadas.⁵Houbo no tempo de Herodes, rei de Xudea, un sacerdote chamado Zacarías, do grupo de Abías, que tiña por muller unha das fillas de Aarón que se chamaba Isabel. ⁶Os dous eran xustos diante de Deus, cumprindo tódolos mandamentos e ordenanzas do Señor. ⁷Pero non tiñan fillos, porque Isabel era estéril e, por aquel entón, os dous entrados en anos.⁸Mentres Zacarías estaba na presenza de Deus, segundo o turno do seu rango. ⁹Caeulle en sortes para entrar no templo do Señor e queimar incenso, segundo o costume do sacerdocio. ¹⁰E toda a multitude do pobo estaba orando fóra á hora da ofrenda do incenso.¹¹Entón aparecéuselle un anxo do Señor, de pé, ao lado dereito do altar do incenso. ¹²Ao velo, Zacarías perturbouse, e encheuse de medo. ¹³Mais o anxo díxolle:-Non teñas medo, Zacarías, porque a túa petición foi escoitada, e a túa muller Isabel darache a luz un fillo, e poraslle por nome Xoán.¹⁴Terás gozo e ledicia, e moitos se alegrarán co seu nacemento. ¹⁵Porque será grande diante do Señor; non beberá nin viño nin licor, e será cheo do Espirito Santo dende o ventre da súa nai.¹⁶E fará que volvan moitos dos fillos de Israel ao Señor o seu Deus. ¹⁷Camiñará diante del co espírito e poder de Elías, para facer volver os corazóns dos pais aos fillos, e ensinarlles aos desobedientes a prudencia dos xustos, co fin de preparar un pobo ben disposto para o Señor.¹⁸Entón Zacarías díxolle ao anxo:-Como poderei saber isto? Xa que son vello e á miña muller pasóuselle o tempo. ¹⁹O anxo contestou dicíndolle:-Eu son Gabriel, quen está na presenza de Deus. Fun enviado para falarche, para traer estas boas novas. ²⁰Velaí quedarás mudo, e non poderás falar ata o día en que todo isto aconteza, porque non criches as miñas palabras, as que se han cumprir no seu tempo.²¹E o pobo agardaba por Zacarías estrañado pola súa tardanza no templo. ²²Mais cando saíu, non lles podía falar e entenderon que tivera unha visión no santuario, porque lles facía acenos, xa que quedara mudo. ²³E cando se cumpriron os días do seu servizo sacerdotal, volveu para a súa casa.²⁴Despois destes días, Isabel, a súa muller, concebiu e meteuse na casa por cinco meses, dicindo para si: ²⁵-Así fixo o Señor comigo neste tempo no que se dignou mirarme para quitar a miña vergoña diante da xente.²⁶Aos seis meses, Deus mandou o anxo Gabriel a unha cidade da Galilea que se chamaba Nazaret, ²⁷a unha virxe prometida a un home chamado Xosé, da descendencia de David, o nome da moza era María. ²⁸Entrando o anxo díxolle:-Salve, moi favorecida! O Señor está contigo. ²⁹Mais ela turbouse moito con estas palabras, e preguntábase que clase de saludo era ese.³⁰Pero o anxo díxolle:-Non teñas medo, María, porque atopaches graza diante de Deus! ³¹Velaí que concebirás e darás a luz un fillo e poraslle por nome Xesús. ³²Este será grande e chamarase fillo do Altísimo, e o Señor Deus daralle o trono de David o seu pai. ³³Reinará sobre a casa de Xacob para sempre, e o seu reino non terá fin.³⁴Entón María díxolle ao anxo:-Como vai ser isto? Xa que eu nunca estiven cun home. ³⁵Respondendo o anxo díxolle:-O Espirito Santo baixará sobre ti, e o poder do Altísimo cubrirate coa súa sombra. Por iso o que nacerá de ti será Santo, será chamado Fillo de Deus.³⁶Velaí tes a túa parenta Isabel, tamén concebiu un fillo na vellez, e este é o seu sexto mes, ela á que chamaban estéril. ³⁷Porque para Deus non hai cousa imposible. ³⁸Entón María respondeu:-Velaquí a serva do Señor, cúmprase en min a túa palabra. E o anxo marchou de onda ela.³⁹Naqueles mesmos días, María ergueuse e apuradamente foi cara a rexión montañosa, a unha vila de Xudá; ⁴⁰e entrou na casa de Zacarías, e saudou a Isabel. ⁴¹E aconteceu que cando Isabel escoitou o saúdo de María, a criatura brincou no seu ventre; e Isabel foi chea do Espirito Santo.⁴²E exclamou a grande voz e dixo:-Bendita ti entre as mulleres e bendito o froito do teu ventre! ⁴³Por que se me concede a min que a nai do meu Señor me visite? ⁴⁴Velaí que apenas o saúdo chegou aos meus ouvidos, a criatura saltou de ledicia no meu ventre. ⁴⁵Ditosa a que creu porque se cumprirá o que foi dito polo Señor.⁴⁶Entón María dixo:-A miña alma louva ao Señor ⁴⁷e o meu espírito se alegra en Deus o meu Salvador.⁴⁸Porque mirou a humilde condición desta súa serva. Pois velaí que, de agora en diante, tódalas xeracións teranme por feliz. ⁴⁹Porque grandes cousas fixo en min o Poderoso e o seu nome é Santo.⁵⁰De xeración en xeración é a súa misericordia para os que o temen. ⁵¹Fixo proezas co seu brazo forte; desbaratou os pensamentos dos corazóns dos soberbios.⁵²Quitou os poderosos dos seus tronos e exaltou aos humildes; ⁵³aos famentos encheu de bens e mandou ao rico coas mans baleiras.⁵⁴Axudou a Israel, o seu servo, para que lembre a súa misericordia ⁵⁵tal e como lle dixo aos nosos pais, en favor de Abraham e da súa descendencia para sempre.⁵⁶E María quedou con Isabel preto de tres meses e despois volveu para súa casa. ⁵⁷Cando se lle cumpriu a Isabel o tempo, deu a luz o seu fillo. ⁵⁸E os seus veciños e parentes escoitaron que o Señor demostrara a súa grande misericordia con ela; e alegráronse canda ela.⁵⁹Ao oitavo día viñeron circuncidar ao neno, ían chamalo Zacarías coma seu pai. ⁶⁰Mais a nai respondeu, e dixo:-Non, chamarase Xoán. ⁶¹E dixéronlle:-Non hai ninguén na túa familia que se chame así!⁶²Entón preguntábanlle por sinais ao pai como quería que se chamase. ⁶³E el pediu onde escribir e puxo:-O seu nome é Xoán. E todos se marabillaron.⁶⁴No momento abríuselle a boca e soltóuselle a lingua e comezou a falar louvando a Deus. ⁶⁵E veu temor sobre todos os que estaban ao seu derredor; e todas estas cousas comentábanse en toda a rexión da Xudea. ⁶⁶E todos os que as escoitaban gardábanas no seu corazón, dicindo:-Entón, que chegará a ser este neno? Porque en verdade a man de Deus estaba con el.⁶⁷E o seu pai, Zacarías, foi cheo do Espirito Santo, e profetizou dicindo: ⁶⁸-Bendito sexa o Señor, Deus de Israel, porque veu visitar e redimir o seu pobo.⁶⁹E deunos o poder da salvación na casa de David o seu servo. ⁷⁰Tal e como o anunciara pola boca dos seus santos profetas dende a antigüidade, ⁷¹El traerá salvación de todos os nosos inimigos e das mans de todos os que nos aborrecen,⁷²para amosar misericordia cara os nosos pais e para lembrar o seu santo pacto: ⁷³o xuramento que fixo ao noso pai Abraham, ⁷⁴concedéndonos que, librados das mans dos nosos inimigos, o sirvamos sen medo, ⁷⁵en santidade e xustiza diante del, todos os nosos días.⁷⁶E ti, meniño, serás chamado profeta do Altísimo! porque irás diante do Señor para preparar os seus camiños; ⁷⁷para dar ao pobo o coñecemento da salvación polo perdón dos pecados;⁷⁸Pola entrañable misericordia do noso Deus, coa que o sol do amencer nos visitará dende o alto, ⁷⁹para iluminar os que viven nas tebras e na sombra da morte, para guiar os nosos pés no camiño da paz.⁸⁰E o meniño medraba fortaléndose no espirito; e viviu en lugares desertos ata o día no que se deu a coñecer a Israel.

Chapter 2

¹E aconteceu naqueles días que César Augusto promulgou un edicto, para que se fixese un empadroamento de toda a poboación que vivía na terra gobernada por eles. ²Este foi o primeiro censo feito cando Cirenio era gobernador da Siria. ³E foron todos aos seus pobos para seren rexistrados neste censo.⁴E saíu tamén Xosé da Galilea, da cidade de Nazaret, a Xudea, a Belén a cidade de David, porque el era descendente da familia de David. ⁵María, a súa prometida que estaba embarazada ía con el para rexistrarse.⁶E aconteceu que estando alí, cumpriuse o tempo para dar a luz. ⁷E deu a luz o seu primoxénito, envolveuno en cueiros, e deitouno nun presebe, porque non tiñan lugar para eles na pousada.⁸Na mesma rexión había pastores nos campos vixiando polas noites os seus rabaños. ⁹E aparecéuselles un anxo do Señor, e a gloria do Señor encheu a súa contorna co seu brillo, e amedrentáronse.¹⁰O anxo díxolles:-Non vos asustedes, eu tráiovos boas novas que serán de grande alegría para todos; ¹¹hoxe naceu na cidade de David, o Salvador, que é o Mesías, o Señor! ¹²Este sinal vos ha levar canda el: atoparedes a un neno envolto en cueiros nun presebe.¹³E de súpeto víronse arredor do anxo unha multitude dos exércitos celestiais louvando a Deus dicindo: ¹⁴-Gloria a Deus na terra e nos ceos! Paz ás persoas nas que Deus se agrada!¹⁵E cando os anxos partiron cara o ceo, os pastores falaban entre eles: Vaiamos a Belén e comprobemos se isto aconteceu así como o Señor nolo fixo saber. ¹⁶Buliron e atoparon a María e a Xosé, e o neno deitado no presebe.¹⁷Cando o viron, contaron o que lles dixeran sobre este neno. ¹⁸E todos quedaban abraiados co que contaban os pastores. ¹⁹María, seguía dándolle voltas e gardando todo no seu corazón. ²⁰Os pastores volveron ao seu lugar engrandecendo e louvando a Deus, porque acontecerá todo tal como llelo dixera.²¹Aos oito días de nacer foi circuncidado, e puxéronlle por nome Xesús, nome dado polo anxo antes de ser concebido no seo da súa nai.²²E cando chegou o tempo da súa purificación segundo a lei de Moisés, trouxérono ao templo a Xerusalém para presentarllo ao Señor. ²³(como está escrito na lei do Señor: cada primoxénito varón que abra a matriz será apartado para o Señor). ²⁴E para ofrecer sacrificio fixeron conforme o dito na lei do Señor:-Unha parella de rulas, ou dous pombiños.²⁵E había en Xerusalém un home ao que chamaban Simeón; e este home xusto e piadoso, agardaba pola consolación de Israel, e o Espírito Santo estaba sobre el. ²⁶E o Espírito Santo fíxolle saber que non morrería sen ver antes o Unxido do Señor.²⁷Dirixido polo Espírito foi ao templo. E cando os pais do neno Xesús, o trouxeron para cumprir por el o rito da lei, ²⁸el colleu o pequeno no colo e bendixo a Deus dicindo: ²⁹agora, Señor, deixa que o teu servo marche en paz, como dixeches.³⁰Porque os meus ollos viron a túa salvación, ³¹a que planificaches diante de todos os pobos. ³²Unha luz para revelación aos xentiles e gloria a teu pobo Israel.³³E os pais do neno estaban abraiados do que escoitaban falar del. ³⁴Simeón bendíxoos e díxolle a súa nai María: este neno foi posto para a caída de moitos, pero tamén para o alzamento de moitos outros en Israel, como sinal que terá oposición ³⁵(e unha espada atravesará a túa propia alma) para que sexan revelados os pensamentos máis profundos de moitos corazóns.³⁶Había unha profetisa, xa anciá, Ana, filla de Fanuel, da tribo de Aser. Vivira como esposa do seu marido durante sete anos e como viúva ata os oitenta e catro anos. ³⁷Sempre estaba metida no templo onde servía día e noite con oracións e xexúns. ³⁸E achegándose a eles nese preciso intre, daba grazas a Deus e falaba do neno a tódolos que estaban agardando a redención de Xerusalém.³⁹Unha vez cumpriron con todo o que a Lei do Señor requería, volveron á Galilea, á cidade de Nazaret. ⁴⁰E o pequeno medraba, san e forte, e enchíase de sabedoría; e a graza Deus estaba con El dun xeito especial.⁴¹Seus pais adoitaban ir todos os anos a Xerusalém para a festa da Pascua. ⁴²E cando cumpriu os doce anos, foron camiñando alá como era tradición; ⁴³e despois da festa, regresaron de volta, e o neno Xesús quedou atrás en Xerusalém sen que os seus pais se decatasen, ⁴⁴camiñaron durante un día pensando que iría co resto da comitiva, e buscárono entres os seus parentes e coñecidos.⁴⁵Ocorreu que non foron quen de atopalo e deron volta cara Xerusalém. ⁴⁶Logo de tres días, deron con el no templo sentado no medio dos mestres, escoitando e facéndolles preguntas. ⁴⁷E todos os que o escoitaban estaban abraiados do seu coñecemento de Deus e das súas respostas.⁴⁸Ao velo, sorprendéronse, e a súa nai díxolle:-Fillo, por que nos fixeches isto? Teu pai máis eu andabamos na túa procura cheos de anguria. ⁴⁹El díxolles:-Por que me buscastes? Seica non sabiades que me era preciso estar na casa do meu Pai? ⁵⁰Pero eles non entenderon o que lles quixo dicir.⁵¹Daquela volveu con eles a Nazaret e obedeceunos. A súa nai gardaba estas cousas no seu corazón. ⁵²E Xesús medraba en sabedoría, en estatura e en graza diante de Deus e de todas as persoas.

Chapter 3

¹No ano quince do reinado de Tiberio Cesar, namentres Poncio Pilato era gobernador da Xudea, Herodes o tetrarca da Galilea, o seu irmán Filipo o tetrarca da rexión da Iturea e Traconítide e Lisanias tetrarca da Abilinia, ²durante o sumo sacerdocio de Anás e Caifás, a palabra de Deus chegou a Xoán, fillo de Zacarías, no deserto.³El foi por toda a rexión arredor do Xordán, predicando o bautismo de arrepentimento para o perdón dos pecados.⁴Como está escrito no libro das palabras do profeta Isaías: "Unha voz que clama no deserto: preparade o camiño do Señor, facede dereitos os seu vieiros.⁵Será reenchido todo val e todo monte e outeiro achandado; o torto será endereitado, e o escarpado virará en terra chá; ⁶e toda carne verá a salvación de Deus".⁷Por isto dicía ás multitudes que viñan para ser bautizados por el:-Camada de víboras! Quen vos ensinou a fuxir da ira que virá?⁸Polo tanto, dáde froitos dignos de arrepentimento e non vos dea por dicir entre vós: "Abraham é o noso pai", porque dígovos que Deus pode levantar fillos de Abraham destas pedras.⁹Agora mesmo o machado xa está posto cara a raíz das árbores. Así que toda árbore que non dá bo froito é cortada e botada no lume.¹⁰E as multitudes preguntábanlle dicindo:-Entón que temos que facer? ¹¹El contestoulles:-Se alguén ten dúas túnicas, que as comparta con quen non ten ningunha e o que teña comida que faga o mesmo.¹²Viñeron tamén uns recadadores de impostos para ser bautizados e dixéronlle:-Mestre, que temos que facer? ¹³El díxolles:-Non esixades máis do que se vos ordenou.¹⁴Algúns soldados tamén lle preguntaron dicindo:-E nós que faremos? E El díxolles:-Non extorsionedes nin acusedes falsamente a ninguén. Contentádevos co voso soldo.¹⁵Como o pobo estaba expectante, preguntábase nos seus corazóns sobre Xoán, se el sería o Mesías. ¹⁶Xoán respondeulles a todos dicindo:-Eu bautízovos con auga, pero ven alguén máis poderoso ca min de quen non son digno de desatar os cordóns das súas sandalias. El bautizaravos co Espírito Santo e con lume.¹⁷A forcada está na súa man para limpar completamente a súa eira e para recoller o trigo no seu silo; pero queimará a palla con lume que nunca se pode apagar.¹⁸Con estas e moitas outras exhortacións, anunciaba as boas novas ao pobo. ¹⁹Pero Herodes o tetrarca, sendo acusado por el a causa de Herodías, muller do seu irmán, e por tódalas maldades que Herodes fixera, ²⁰engadiu a todas elas esta: meteu a Xoán na cadea.²¹Sucedeu que cando todo o pobo era bautizado, Xesús tamén foi bautizado. E namentres el estaba orando, abriuse o ceo. ²²E descendeu o Espírito Santo en forma física de pomba e unha voz procedente do ceo interviu:-Ti es o meu Fillo amado, en ti me comprazo.²³E Xesús mesmo tiña trinta anos ao comezar, sendo fillo, como se supoñía, de Xosé de Elí, ²⁴o de Matat, o de Leví, o de Melquí, o de Xanaí, o de Xosé,²⁵o de Matatías, o de Amós, o de Nahúm, o de Eslí, o de Nagai, ²⁶o de Máhat, o de Matatías, o de Semei, o de Xosé, o de Xudá,²⁷o de Ioanán, o de Resá, o de Zerubabel, o de Xealtiel, o de Nerí, ²⁸o de Melquí, o de Adí, o de Casam, o de Elmadem, o de Er, ²⁹o de Xosué, o de Eliezer, o de Iorim, o de Matat, o de Leví,³⁰o de Simeón, o de Xudá, o de Xosé, o de Ionam, o de Eliaquim, ³¹o de Meleá, o de Mená, o de Matatá, o de Natán, o de David, ³²o de Ixaí, o de Iobed, o de Booz, o de Salmón, o de Naasón,³³o de Aminadab, o de Admin, o de Arní, o de Esrón, o de Fares, o de Xudá, o de Arní, o de Esrón, o de Fares, o de Xudá, ³⁴o de Xacob, o de Isaac, o de Abraham, o de Tera, o de Nacor, ³⁵o de Seruc, o de Ragau, o de Pélec, o de Éber, o de Salmón,³⁶o de Cainam, o de Arfaxad, o de Xem, o de Noé, o de Lemec, ³⁷o de Matuxalem, o de Enoc, o de Iáret, o de Malelel, o de Cainam, ³⁸o de Enós, o de Xet, o de Adam, o de Deus.

Chapter 4

¹E Xesús, cheo do Espírito Santo, volveu do Xordán, e foi guiado polo Espírito ao deserto, ²onde foi tentado por Satanás por corenta días. E non comeu nada nese tempo e pasados eses días tivo fame.³Entón díxolle Satanás: xa que ti es o Fillo de Deus, dille a esta pedra que se volva pan. ⁴Xesús respondeulle:-Escrito está: "A xente non ha vivir só de pan".⁵E nun momento levándoo a un lugar alto, amosoulle tódolos reinos do mundo. ⁶E díxolle Satanás:-Heiche dar toda a autoridade e todo o esplendor destes reinos, porque primeiro me foi dada a min e eu podo dala a quen queira. ⁷Polo tanto, se te prostras e me adoras, todo será teu.⁸Respondendo Xesús díxolle:-Escrito está: "Ao Señor o teu Deus adorarás, e só o has servir a El".⁹Levouno despois a Xerusalém, e parouse no canto do templo e díxolle:-Se es o Fillo de Deus, guíndate abaixo dende aquí. ¹⁰Pois está escrito:"Mandará os seus anxos para que te protexan, ¹¹e: "Sosterante sobre as súas mans, de xeito que o teu pé nunca tropece en pedra".¹²E respondendo Xesús díxolle:-Foi dito:"Non tentarás o Señor o teu Deus". ¹³Cando Satanás rematou toda tentación, apartouse del agardando outra ocasión.¹⁴Xesús volveu de regreso a Galilea no poder do Espírito, e a súa fama medraba en toda a contorna. ¹⁵E ensinaba nas súas sinagogas, onde era admirado por todos.¹⁶Foise a Nazaret, onde se criara, e segundo o seu costume, entrou á sinanoga no día de repouso, e ergueuse a ler. ¹⁷Déronlle o libro do profeta Isaías, e abríndoo, atopou onde estaba escrito:¹⁸"O Espírito do Señor está sobre min, porque unxiume para levar as boas novas aos pobres; mandoume a proclamar liberdade aos prisioneiros, e a darlle a vista aos cegos. Para deixar libres aos oprimidos; ¹⁹para proclamar o ano do favor do Señor".²⁰Pechando o libro, devolveullo ao axudante e sentou. E todos os alí presentes, non lle quitaban ollo. ²¹E comezou a dicirlles:-Hoxe tivo o seu cumprimento esta Escritura que escoitastes. ²²E todos falaban ben del abraiados das palabras de graza que saían da súa boca, e dicían:-Non é este o fillo de Xosé?²³Entón díxolles:-Certamente me soltaredes o refrán: "médico, sánate a ti mesmo"; todo canto oímos que foi feito en Cafarnaúm, faino aquí tamén na túa terra. ²⁴El dixo:-Con toda verdade volo aseguro, que ningún profeta é ben recibido na súa terra.²⁵E en verdade, había moitas viúvas en Israel, nos tempos de Elías, cando o ceo foi pechado por tres anos e medio e houbo unha gran fame en toda a terra; ²⁶mais non foi mandado Elías a ningunha delas, senón a unha viúva da Sarepta, na terra de Sidón. ²⁷E había en Israel moitos gafos, nos tempos do profeta Eliseo; pero ningún deles foi limpo agás Naamán o sirio.²⁸E todos os que estaban na sinagoga enchéronse de carraxe ao escoitar estas cousas, ²⁹e erguéronse, e botárono fóra da vila, e levárono ao cumio do monte sobre o que estaba edificada a vila, para botalo precipio embaixo. ³⁰Pero El pasando polo medio deles, foise.³¹E baixou a Cafarnaúm, vila da Galilea. E ensináballes no día de repouso; ³²e quedaban abraiados da súa ensinanza porque falaba con autoridade.³³E estaba na sinagoga un home que estaba posuído por un espírito demoníaco inmundo, e berrou en alta voz: ³⁴-Ai! Que temos que ver contigo, Xesús de Nazaret? Viñeches para acabar con nós? Eu sei quen es ti: o Santo de Deus!³⁵Xesús reprendeuno dicindo:-Enmudece e sae del! E o demo tirou co home no chan no medio deles, e saíu del sen facerlle mal ningún. ³⁶E todos quedaron pasmados, e discutían entre eles dicindo:-Que foi isto que dixo que con autoridade e poder dalles ordes aos espíritos inmundos e saen? ³⁷E a súa fama difundíase por toda a contorna.³⁸Erguéndose, saíu da sinagoga, e entrou na casa de Simón. A sogra deste estaba padecendo unhas febres moi altas, e rogáronlle por ela. ³⁹E inclinándose sobre ela, reprendeu a febre, e a febre deixouna. Deseguida ela ergueuse e servíalles.⁴⁰Ao poñerse o sol, todos os que tiñan enfermos por diferentes doenzas, levábanllelos, e poñendo El as mans sobre cada un deles, curábaos. ⁴¹Tamén saían demoños de moitos, berrando e dicindo:-Ti es o Fillo de Deus! Pero reprendéndoos, prohibíulles falar, porque sabían que El era o Mesías.⁴²Cando amenceu, saíu e foi a unha zona deserta, e o xentío andaba na súa procura, e chegaron onde El estaba e retivérono para que non se afastara deles. ⁴³Pero El díxolles:-Tamén debo ir ás outras vilas e pregoar as boas novas do reino de Deus, porque para isto fun enviado. ⁴⁴E predicaba nas sinagogas da Xudea.

Chapter 5

¹Sucedeu que a multitude se amoreaba arredor del para escoitar a palabra de Deus, ²e estando Xesús no lago de Xenesaret, viu dúas barcas que estaban na beira do lago, mais os pescadores baixaran delas e lavaban as redes. ³Subindo nunha das barcas, a que era de Simón, pediu que se separase un pouco de terra; e sentándose, ensinaba ás multitudes dende a barca.⁴Cando rematou de falar, díxolle a Simón:-Sae á parte máis profunda e botade as vosas redes para pescar. ⁵Respondendo Simón, dixo:-Mestre, traballamos toda a noite e non pescamos nada, mais porque ti o pides, botarei as redes. ⁶E cando o fixeron, colleron tal cantidade de peixes, que rachaban as redes. ⁷Entón fixeron acenos aos seus compañeiros da outra barca para que viñeran axudalos. E viñeron e encheron as dúas barcas de xeito que afundían.⁸Ao ver isto, Simón Pedro caeu aos pés de Xesús, dicindo:-Arreda de min, Señor, porque son home pecador! ⁹Porque o asombro se apoderara del e de todos os seus compañeiros, pola grande cantidade de peixes que colleran; ¹⁰e o mesmo ocorreu con Xacobe e con Xoán, fillos de Zebedeo, que eran compañeiros de Simón. E díxolle Xesús a Simón:-Non teñas medo; dende agora serás pescador de homes. ¹¹E despois de arribar, deixando todo, seguírono.¹²Estando Xesús un día nunha das cidades, velaí que había un home cuberto de lepra; e cando viu a Xesús caeu rostro a terra e suplicoulle:-Señor, se queres, podes limparme. ¹³Achegando Xesús a man, tocouno, dicindo:-Quero, sé limpo! E a lepra deixouno naquel intre.¹⁴El mandoulle que non llo dixera a ninguén, mais vaite - díxolle - ensínalle ao sacerdote e fai unha ofrenda pola purificación segundo a lei de Moisés, para que lles sexa de testemuño.¹⁵E a súa sona medraba cada vez máis, e grandes multitudes viñan para escoitalo e ser sandados das súas doenzas. ¹⁶Mais El retirábase aos lugares solitarios para orar.¹⁷Un día que estaba ensinando, estaban sentados alí algúns fariseos e mestres da lei que viñeran de tódalas aldeas da Galilea e Xudea, e de Xerusalém; e o poder do Señor estaba con El para sanar.¹⁸E velaí que algúns homes trouxeron nunha padiola a un home paralítico; e tentaban metelo e poñelo diante de Xesús. ¹⁹E non encontrando a maneira de achegalo a Xesús a través da multitude, subiron ao airado e baixárono coa padiola polo teito, colocándoo no medio, diante de Xesús.²⁰Vendo Xesús a fe que tiñan, dixo:-Home, os teus pecados sonche perdoados. ²¹Entón os escribas e os fariseos comezaron a discutir, dicindo:-Quen é este que fala blasfemias? quen pode perdoar os pecados senón só Deus?²²Pero coñecendo Xesús os seus pensamentos, respondeu e díxolles:-Que estades a cavilar nos vosos corazóns? ²³Que é máis doado dicir: os teus pecados sonche perdoados, ou dicir: érguete e anda? ²⁴Pois para que saibades que o Fillo do Home ten autoridade na terra para perdoar pecados (díxolle ao paralítico):-Dígoche: érguete, colle a túa padiola e marcha para a túa casa.²⁵No mesmo momento ergueuse diante deles, colleu a padiola na que estivera deitado, e marchou glorificando a Deus. ²⁶E todos quedaron abraiados e daban gloria a Deus; e enchéronse de temor dicindo: nunca tal cousa vimos!²⁷Pasadas estas cousas, Xesús marchou de alí e veu un cobrador de impostos chamado Leví sentado na oficina de tributos, e díxolle:-Sígueme. ²⁸El, deixando todo, ergueuse e seguíao.²⁹Entón Levi deu un grande banquete na súa casa. E había un grupo grande de recadadores de impostos e doutras persoas que estaban sentados á mesa con eles. ³⁰E os fariseos e os escribas rosmaban contra os discípulos, dicindo:-Por que comedes e bebedes cos recadadores de impostos e cos pecadores? ³¹Respondendo Xesús, díxolles:-Os sanos non precisan de médico, senón os que están enfermos. ³²Non vin chamar os xustos, senón os pecadores para que se arrepintan.³³Eles dixéronlle: os discípulos de Xoán xexúan con frecuencia e fan oracións; os fariseos tamén fan o mesmo, mais os teus discípulos comen e beben. ³⁴Entón Xesús díxolles:-Podedes facer que os acompañantes do noivo xexúen mentres o noivo está con eles? ³⁵Mais virán días cando o noivo lles será quitado, entón, por aqueles días, xexuarán.³⁶Tamén lles contou unha parábola:-Ninguén racha un vestido novo para remendar un vestido vello; porque non só racharía o vestido novo senón que tampouco quedaría ben no vestido vello.³⁷E ninguén pon viño novo en pelellos vellos, porque entón o viño novo rebentaría os pelellos e verteríase o viño e os pelellos estragaríanse. ³⁸Senón que o viño novo debe botarse en pelellos novos. ³⁹E ninguén, despois de beber un viño vello, desexa viño novo, porque pensa: o vello é mellor.

Chapter 6

¹E sucedeu que nun día de repouso pasaba Xesús por diante dunhas leiras sementadas, e os seus discípulos arrincaban e comían as espigas debullándoas coas mans. ²Entón algúns dos fariseos dixeron: como facedes o que non é lícito no día de repouso?³Respondendo Xesús, díxolles:-E logo non lestes cando David e os que estaban con el, esfameados; ⁴como entrou na casa de Deus, e colleu e comeu os pans consagrados, que ninguén pode comer, agás os sacerdotes, e compartiunos cos seus compañeiros? ⁵E dicíalles:-O Fillo do Home é o Señor do día de repouso.⁶E noutro día de repouso aconteceu que entrou na sinagoga e ensinaba, e había alí un home eivado da man dereita. ⁷E os escribas e os fariseos non lle sacaban ollo, para ver se curaba no día de repouso, para teren algo de que acusalo. ⁸Pero el coñecía os seus pensamentos, e díxolle ao eivado:-Érguete e ponte aí no medio. E erguéndose, achegouse a el.⁹Xesús díxolles:-Eu pregúntovos: é lexítimo no día de repouso facer ben ou facer mal; salvar unha vida ou deixar que morra? ¹⁰E mirando arredor del, díxolle ao home:-Estende a túa man. El fíxoo así e a man foi restaurada. ¹¹Pero eles enchéronse de xenreira, e discutían entre eles do que poderían facerlle a Xesús.¹²Neses días, El foi ao monte a orar, e pasou alí toda a noite orando a Deus. ¹³Ao amencer, chamou aos seus discípulos, e escolleu doce de entre eles, e chamóunos apóstolos.¹⁴Simón, a quen chamou Pedro, e Andrés o seu irmán; Xacobe e Xoán; Filipe e Bartolomé; ¹⁵Mateo e Tomás; Xacobe, fillo de Alfeo, e Simón, o coñecido como o Zelote; ¹⁶Xudas, fillo de Xacobe e Xudas Iscariote, quen chegou a ser o traidor.¹⁷Baixou do monte con eles e detívose nunha chaira, e había unha gran multitude dos seus discípulos e infinidade de persoas do pobo, de toda a Xudea, de Xerusalém e da rexión costeira de Tiro e Sidón; ¹⁸que acudiron para escoitalo e para seren curados das súas doenzas; e os que eran perturbados por espíritos inmundos eran sandados. ¹⁹Todos procuraban achegarse a El, porque del saía o poder para sandalos.²⁰Volvendo a vista cara os discípulos, dicíalles:-Felices sodes os pobres, porque o reino de Deus vos pertence. ²¹Felices os famentos, porque vos fartaredes. Felices os que agora chorades, porque habedes rir.²²Felices sodes cando as persoas vos rexeiten, cando vos afasten deles, chamándovos de todo, e non vos admitan menosprezando os vosos nomes, por causa do Fillo do Home. ²³Alegrádevos cando vos vexades nestas, e dade brincos de ledicia, porque velaí, o voso premio é grande no ceo, xa que os seus pais fixeron do mesmo xeito aos profetas.²⁴Pero ai de vós, os ricos, que xa vos contentades aquí! Ai de vós, os que agora tendes de todo, porque pasaredes fame! ²⁵Ai de vós, os que agora rides, porque vos lamentaredes e choraredes!²⁶Ai de vós, cando tódalas persoas falen marabillas de vós porque os seus devanceiros tamén falaban ben dos falsos profetas!²⁷Pero aos que me estades a escoitar, dígovos:-Amade os vosos inimigos; facede o ben aos que vos rexeitan, ²⁸bendicide a quen vos critica; orade polos que vos maltratan.²⁹Se alguén che dá unha labazada, ponlle a outra meixela; e ao que che quite a capa, dalle tamén a túnica. ³⁰A quen che pida, dálle, e a quen che quite, non lle reclames.³¹Facede cos demais como queredes que fagan convosco. ³²Se amades aos que vos aman, cal é o voso mérito? Mesmo os pecadores aman a quen os ama. ³³Se facedes ben aos que bos fan ben, fixestes algo de máis? Os pecadores fan igualiño. ³⁴Se lle prestades a alguén que sabedes que volo pode devolver, que mérito tendes? Tamén os pecadores prestan aos pecadores a cambio do reembolso completo.³⁵Mais ben, amade os vosos inimigos, facédelles ben, prestade sen agardar nada a cambio, e a vosa recompensa será grande, e seredes fillos do Altísimo; porque El é amable cos desagradecidos e desalmados. ³⁶Sede compasivos, así como o voso Pai é compasivo.³⁷Non xulguedes e non seredes xulgados; non condenedes e non haberá condena para vós; perdoade e seredes perdoados.³⁸Dáde e darásevos; botarán no voso regazo boa medida, empacada, peneirada e desbordante. Coa medida que medides, seredes medidos.³⁹Faloulles tamén por parábola: poderá un cego guiar a outro cego? Non caerán os dous nun burato? ⁴⁰Un discípulo non está por riba do seu mestre, pero todo aprendiz, despois de prepararse en condicións, será coma o seu mestre.⁴¹E por que miras a palla no ollo do teu irmán e non ves a viga que tes no teu? ⁴²Ou como lle podes dicir: irmán déixame que che saque esa palla que tes no ollo, cando nin ti mesmo podes ver a viga que está no teu? Hipócrita! Limpa primeiro a viga que está no teu ollo e logo poderás ver con claridade para sacar a palla no ollo do teu irmán.⁴³Non hai árbore boa que dea mal froito, nin ao revés, árbore mala que produza bo froito. ⁴⁴Cada árbore é coñecida polo seu froito. Ninguén recolle figos das toxeiras, nin vendima uvas das silveiras.⁴⁵Unha boa persoa, só pode sacar boas cousas do bo tesouro do seu corazón; e unha persoa mala, do mal tesouro saca o que é malo, porque da abundancia do corazón fala a boca.⁴⁶Por que me chamades:-Señor, Señor, e non facedes o que vos digo? ⁴⁷Todo o que se achega a min e escoita as miñas palabras a as pon en práctica, direivos a quen se asemella: ⁴⁸semella a unha persoa que foi edificar unha casa e cavou ben fondo, e puxo os fundamentos da casa sobre a rocha, e cando veu unha enchente do río que botou por fóra, bateu contra aquela casa, pero non foi quen de botala abaixo porque estaba ben construída.⁴⁹Pero a persoa que escoitou e quedou de brazos cruzados, semella a quen foi edificar unha casa sobre terra, sen poñer os fundamentos, e a enchente bateu contra dela e de súpeto veu abaixo, e foi grande a ruína daquela casa.

Chapter 7

¹Cando Xesús rematou todo o que estaba dicíndolle á xente, entrou en Cafarnaúm.²Un centurión tiña un servo moi valioso para el que estaba enfermo e a piques de morrer. ³Cando o centurión sentiu falar de Xesús, mandoulle uns anciáns dos xudeus, pedíndolle que viñera e sanara ao seu servo. ⁴Cando eles chegaron a Xesús rogáronlle insistentemente dicindo:-Merece que fagas isto por el, ⁵porque ama o noso pobo e foi quen nos construíu a sinagoga.⁶Xesús foi con eles, pero cando xa non estaba lonxe da casa, o centurión mandou uns amigos para dicirlle:-Señor non te molestes, porque non son digno de que entres na miña casa. ⁷Nin tan sequera creo ser digno de ir onda ti; pero tan só di unha palabra e o meu servo sandará. ⁸Pois eu tamén son un home que está baixo autoridade, e teño soldados baixo o meu mando. Dígolle a este "vai", e el vai; e ao outro "vén", e el vén; e ao meu servo, "fai isto" e el faino.⁹Cando Xesús escoitou isto, estaba marabillado e virándose á multitude que o seguía díxolles:-Dígovos que nin sequera en Israel atopei unha fe tal. ¹⁰E cando regresaron á casa os que foron mandados, atoparon san o servo.¹¹Pouco despois disto Xesús foi a unha aldea chamada Naín, e ían con El os seus discípulos e unha gran multitude. ¹²Segundo se acercaba á entrada da aldea, sacaban fóra a un home que morrera, fillo único da súa nai (que era unha viúva) e unha grande multitude da vila estaba con ela. ¹³Ao vela, o Señor compadeceuse dela e díxolle:-Non chores. ¹⁴Entón achegouse e tocou o ataúde, e aqueles que o levaban pararon. El díxolle:-Mozo, dígoche a ti, érguete. ¹⁵O morto incorporouse e comezou a falar e Xesús entregouno a súa nai.¹⁶Entón todos eles cheos de temor louvaban a Deus, dicindo: un gran profeta levantouse entre nós, e Deus revelouse ao seu pobo! ¹⁷A súa sona extendeuse pola Xudea enteira e todas as rexións veciñas.¹⁸Os discípulos de Xoán informáronlle sobre todas estas cousas. ¹⁹Entón Xoán chamou a dous dos seus discípulos e mandounos ao Señor para dicirlle: es Ti o que ía vir, ou agardaremos a outro? ²⁰Cando os homes chegaron a Xesús dixéronlle:-Xoán o bautista mandounos a preguntarche: es ti o que ía vir ou agardaremos a outro?²¹Naquela hora El sandou a moita xente de enfermidades e aflicións e de espíritos malos, e a moitos cegos deulles a vista. ²²Xesús respondeulles e díxolles: ide e contádelle a Xoán o que vistes e oístes: os cegos recobran a vista, os coxos andan, os gafos quedan limpos, os xordos oen, os mortos resucitan, e estáselles a anunciar aos pobres o evanxeo. ²³E ditoso é quen non se escandaliza de min.²⁴Despois de marchar os mensaxeiros de Xoán, Xesús comezou a falar sobre Xoán ás multitudes:-Que fostes ver no deserto? Unha cana abaneada polo vento? ²⁵Pero que fostes mirar? Un home vestido con roupas finas? Mirade, eses que visten con roupas espléndidas e viven con luxo, están nos pazos dos reis. ²⁶Entón, que fostes mirar? Un profeta? Si, Eu dígovos, e moito máis ca un profeta.²⁷Este é de quen se escribiu: "Velaquí Eu mando o meu mensaxeiro diante túa, quen preparará o teu camiño diante de Ti". ²⁸Dígoche que entre aqueles nacidos de muller, ninguén é máis grande que Xoán. Así e todo, o máis pequeno no reino de Deus, é maior ca el.²⁹E cando toda a xente e os recadadores de impostos escoitaron isto, declararon que Deus é xusto, bautizándose co bautismo de Xoán. ³⁰Pero os fariseos e os intérpretes da lei, rexeitaron o propósito de Deus para eles, ao non ser bautizados por Xoán.³¹Entón a que podo eu comparar á xente desta xeración? A que se asemellan? ³²Son coma mozos xogando no mercado, que sentan e chaman uns por outros e din: tocamos a frauta para vós e non bailastes. Lamentámonos, e non chorastes.³³Porque veu Xoán o Bautista que nin come pan nin bebe viño, e vós dicides: ten un demo! ³⁴E veu o Fillo do Home que come e que bebe e vós dicides:-Mira, é un papador e bebedor, amigo de recadadores de impostos e pecadores! ³⁵Pero a sabedoría é xustificada por todos os seus fillos.³⁶Un dos fariseos convidou a Xesús a comer con el, e entrando na casa do fariseo, recostouse á mesa. ³⁷Había unha muller na cidade que era pecadora, e ao saber que El estaba á mesa da casa do fariseo, trouxo un frasco de alabastro cheo de perfume. ³⁸E poñéndose detrás del, chorando aos seus pés, comezou a regalos coas súas bágoas, e secáballos co cabelo da súa cabeza e bicaba tenramente os pés, unxíndoos co perfume.³⁹Ao ver isto o fariseo que invitara a Xesús, dixo para si: se este fose un profeta sabería o tipo de muller que o está a tocar, sabería que ela é unha pecadora. ⁴⁰Xesús respondeulle dicindo:-Simón, teño algo que che dicir. El contestou:-Di, Mestre.⁴¹Certo prestamista tiña dous debedores. Un debía cincocentos denarios e o outro cincuenta. ⁴²Non tendo eles como pagar, perdoou xenerosamente a ámbolos dous. Así que, cal deles o amará máis? ⁴³Simón respondeulle e dixo: -Coido que aquel a quen máis se lle perdoou. Xesús dixo:-Xulgaches correctamente.⁴⁴E volvéndose cara a muller díxolle a Simón:-Ves esta muller. Eu entrei na túa casa, e ti non me deches auga para os meus pés, pero ela regou os meus pés coas súas bágoas e secounos cos seus cabelos. ⁴⁵Ti non me deches un bico, pero dende que cheguei, ela non parou de bicar con tenrura os meus pés.⁴⁶Non unxiches a miña cabeza con aceite, pero ela unxiu os meus pés con perfume. ⁴⁷Polo tanto dígoche que os seus pecados, que son moitos, foron perdoados pois ela amou moito. Pero a quen pouco se lle perdoa, pouco ama.⁴⁸Logo díxolle a ela:-Os teus pecados son perdoados. ⁴⁹E os que estaban á mesa comezaron a dicirse entre eles:-Quen é este que ata perdoa pecados? ⁵⁰Entón Xesús díxolle á muller:-A túa fe salvoute. Vai en paz.

Chapter 8

¹E aconteceu pouco despois, que percorría vilas e aldeas, pregoando e anunciando as boas novas do reino de Deus; e ían canda El os doce ²e algunhas mulleres que foran sandadas de espíritos malos e de enfermidades: María, chamada Magdalena, da que saíran sete demos, ³e Xoana, muller de Chuza, mordomo de Herodes, e Susana e outras moitas máis que os axudaban cos seus bens.⁴Pero xuntándose unha grande multitude que se achegaba dende distintas cidades, faloulles por parábola: ⁵-O sementador saíu a sementar a súa semente; e ao sementala, unha das partes caeu á beira do camiño, e foi esmagada, e os paxaros do ceo comérona. ⁶Outra delas caeu sobre terreo pedroso, e ao abrollar, secou por falta de humidade.⁷Outra caeu no medio dos espiños; e os espiños, ao medrar con ela, afogárona. ⁸E outra caeu en boa terra, e medrou, e dela saíu unha colleita a cento por un. E ao falar estas cousas, Xesús daba voces dicindo:-O que teña oídos para ouvir, escoite.⁹Os seus discípulos preguntábanlle que quería dicir esta parábola, ¹⁰e El dixo:-A vós concedéusevos coñecer os misterios do reino de Deus, pero aos demais, por parábolas, para que vendo, non vexan; e oíndo, non entendan.¹¹Esta é a parábola:-A semente é a palabra de Deus. ¹²E os que están polo camiño son os que oíron, pero despois vén o diaño e arrinca a palabra dos seus corazóns, para que non crean e sexan salvos. ¹³E os do terreo pedroso son aqueles que, cando escoitan, reciben a palabra con ledicia; pero ao non teren unha raíz, cren por un tempo, pero no tempo da proba afástanse.¹⁴E a semente que caeu entre os espiños, son os que logo de escoitar, ao seguir adiante no seu camiño afóganse polas preocupacións, as riquezas e os praceres da vida, e o seu froto non madura. ¹⁵Pero a semente na boa terra, son os que escoitaron cun corazón bo e nobre a palabra, e retéñena, e dan froito con tenacidade.¹⁶Ninguén prende unha lámpada e lle pon un recipiente enriba, ou a pon embaixo da cama, senón que a pon sobre un candeeiro para que os que entran vexan a luz. ¹⁷Pois non hai nada oculto que non sexa manifesto, nin segredo que non sexa coñecido e saia á luz. ¹⁸Xa que logo, mirade ben como escoitades; porque ao que teña, seralle dado, e ao que non teña, mesmo o que imaxina ter lle será quitado.¹⁹Daquela, súa nai mailos seus irmáns chegaron onda El, pero non podían achegárselle por mor do xentío. ²⁰E avisárono: a túa nai e os teus irmáns están fóra e desexan verte. ²¹Pero, respondendo El, díxolles: -A miña nai e os meus irmáns son estes que escoitan a palabra de Deus e a practican.²²Pero nun día daqueles, entrou na barca cos seus discípulos, e díxolles:-Vaiamos á outra beira do lago. E fixéronse ao mar. ²³Pero entrementres navegaban, El quedou durmido; e veu un temporal sobre o lago, e asolagáronse e corrían perigo.²⁴E achegándose a El, espertárono dicindo:-Mestre, Mestre, morremos! E El erguéndose reprendeu o vento e as bravas ondas, e pararon e chegou a calma. ²⁵E díxolles El:-Onde quedou a vosa fe? Pero eles estaban cheos de medo e abraiados, dicíndose uns aos outros:-Quen é Este que mesmo manda nos ventos e na auga e lle obedecen?²⁶Vogaron cara a terra dos gadarenos que está en fronte de Galilea; ²⁷e ao baixar El a terra, saíulle ao encontro un home da cidade que tiña demos, e que levaba tempo abondo sen poñer roupa ningunha, nin tiña un fogar, senón que vivía entre as tumbas.²⁸Ao ver a Xesús, berrou e caeu diante del, e dixo en voz alta:-Que tes ti comigo, Xesús, Fillo do Deus Altísimo? Pídoche que non me atormentes. ²⁹Porque lle estaba a mandar ao espírito inmundo que saíse do home, porque se tiña apoderado del en moitas ocasións, e tíñano atado con cadeas e ferros, para custodialo; e así e todo rachaba as ataduras e era empurrado polo demo aos desertos.³⁰Entón preguntoulle Xesús:-Cal é o teu nome? Pero el díxolle:-"Lexión", porque entraran moitos demos nel. ³¹E pedíanlle que non os mandara ir cara o abismo.³²E había por alí comendo no monte unha manda de porcos; e os demos pedíronlle que os deixara entrar nos porcos. E El deixounos. ³³Saíron os demos do home e entraron nos porcos; e a manda precipitouse barranco abaixo cara o lago, e afogaron.³⁴E cando viron o que acontecera, os que os coidaban fuxiron e contárono todo na cidade e polos campos adiante. ³⁵Saíron as xentes para ver o que acontecera, e achegándose onda Xesús, atopáronse co home do que saíran os demos, sentado aos pés de Xesús, vestido e cordo, e enchéronse de temor.³⁶E os que o viran, contáronlles como fora sanado o que estaba endemoñado. ³⁷E toda aquela xente derredor dos gadarenos pediulle a Xesús que se afastara deles, porque estaban agoniados co medo. Pero El subindo a unha barca, foi de volta.³⁸E o home de quen saíran os demos rogáballe que o deixara ir canda El; mais El despediuno, dicindo: ³⁹-Volve á túa casa, e conta as grandes cousas que fixo Deus por ti. E foise, pregoando por toda a cidade as cousas tan grandes que o Señor fixera por el.⁴⁰Ao volver Xesús, a multitude deulle a benvida, porque todos agardaban por el. ⁴¹E velaquí que se achegou un home chamado Xairo, que era un oficial da sinagoga; e caendo aos pés de Xesús pedíalle que entrara na súa casa; ⁴²porque tiña unha única filla, como de doce anos, que estaba a piques de morrer. Entrementres El ía, o xentío oprimíao.⁴³E unha muller que padecía de fluxo de sangue por doce anos e que gastara todo canto tiña nos médicos e non podía ser sanada por ninguén, ⁴⁴achegóuselle a Xesús por detrás e tocou o bordo do seu manto; e o fluxo de sangue parou decontado.⁴⁵E díxolle Xesús:-Quen foi? Quen me tocou? Mentres o negaban todos, dixo Pedro, e os que estaban con el:-Mestre, as multitudes están a apertarte e oprímente. ⁴⁶Pero Xesús dixo:-Tocoume alguén, porque Eu sentín que saíu poder de min.⁴⁷Ao darse conta a muller de que non pasara por alto, achegóuselle tremendo, e caendo diante del, confesou diante de todo o pobo a razón pola que o tocara, e como fora sandada ao instante. ⁴⁸E El díxolle:-Filla, a túa fe sanoute; vai en paz.⁴⁹Mentres estaba aínda falando, veu alguén da casa do principal da sinagoga, dicindo:-A túa filla morreu; non molestes máis ao Mestre. ⁵⁰Pero cando Xesús o escoitou, respondeulle:-Non temas; só cre, e ela sanará.⁵¹E cando El chegou á casa, non deixou que ninguén entrara con El senón Pedro, Xoán e Xacobe, e o pai maila nai da rapaza. ⁵²E todos choraban por ela e laiábanse; pero El dixo:-Non choredes, porque non morreu, senón que durme. ⁵³E burlábanse del, sabendo que ela morrera.⁵⁴Pero El, colléndoa da man, deu voces, dicindo:-Nena, érguete! ⁵⁵Entón volveulle o seu espírito, e levantouse no momento, e El mandou que lle deran de comer. ⁵⁶E os seus pais estaban abraiados; pero El encargoulles que non dixeran a ninguén o que acontecera.

Chapter 9

¹Reunindo os doce, deulles poder e autoridade sobre todos os demos e para sanar enfermidades. ²E mandounos para proclamar o reino de Deus e sanar os enfermos.³E díxolles:-Non collades nada para o camiño, nin caxato, nin alforxa, nin pan, nin diñeiro, nin dúas túnicas. ⁴En calquera casa onde entredes, quedade alí, e saíde tamén dende alí.⁵Tocante aos que non vos reciban, ao saírdes desa cidade, sacudide o pó dos vosos pés para testemuño en contra deles. ⁶Entón saíron, e ían polas aldeas anunciando o evanxeo e sanando alí por onde ían.⁷Herodes, o tetrarca, enterouse de todo o que estaba pasando e estaba perplexo, porque algúns dicían que Xoán resucitara de entre os mortos, ⁸outros, que Elías aparecera, e outros, que algún profeta dos antigos resucitara. ⁹Entón Herodes dixo: fixen decapitar a Xoán, entón, quen é este do que escoito estas cousas? E procuraba velo.¹⁰Cando os apóstolos volveron, deron conta a Xesús de todo o que fixeran. E El, colléndoos consigo, retirouse a unha cidade chamada Betsaida. ¹¹Mais cando a xente se decatou disto, seguiuno, e Xesús, recibíndoos, faláballes do reino de Deus, e sanaba os enfermos.¹²Ao solpor, achegáronse os doce, e dixéronlle:-Despide á multitude, para que vaian para as súas aldeas e para os campos de arredor, e atopen un sitio onde se hospedaren e poidan comer algo; porque aquí estamos nun deserto. ¹³Pero El díxolles-Dádelles vós de comer. E eles responderon:-Só temos cinco pans e dous peixes, a non ser que vaiamos e merquemos comida para toda esta xente. ¹⁴Porque había uns cinco mil homes. Entón Xesús díxolles aos discípulos:-Facede que senten por grupos de a cincuenta.¹⁵Así o fixeron, e todos sentaron. ¹⁶E collendo El os cinco pans e os dous peixes, mirou cara o ceo, bendíxoos e partiunos, e deullelos aos discípulos para que os repartisen entre a xente. ¹⁷Todos comeron e quedaron fartos; e recolleron doce cestas cheas de anacos.¹⁸Mentres Xesús oraba só, estaban con El os discípulos e preguntoulles:-Quen din as xentes que son Eu? ¹⁹Eles reponderon:-Uns, Xoán o Bautista; outros, Elías; e outros, que es algún profeta dos antigos que resucitou.²⁰El díxolles:-E vós, quen dicides que son Eu? E Pedro respondendo dixo:-O Unxido de Deus. ²¹Mais El, advertíndoos seriamente, mandoulles que non dixesen nada a ninguén, ²²dicindo:-O Fillo do Home ten que sufrir moito, e ser rexeitado polos anciáns, os principais sacerdores e os escribas, e ser morto, e resucitar ao terceiro día.²³E dicíalles a todos:-Se algún quere seguirme, néguese a si mesmo, tome cada día a súa cruz e sígame. ²⁴Porque o que queira salvar a súa vida, perderáa; mais o que perda a súa vida pola miña causa, ese a salvará. ²⁵Porque, de que lle serve a alguén ter gañado o mundo enteiro, se el mesmo se destrúe ou se arruina?²⁶Porque o que se avergoñe de min e das miñas palabras, deste avergoñarase o Fillo do Home cando veña na súa gloria, a do Pai e a dos santos anxos. ²⁷Mais dígovos de verdade que hai algúns aquí, que non probarán a morte sen antes ver o reino de Deus.²⁸Oito días despois destas palabras, Xesús tomou consigo a Pedro, a Xoán e a Xacobe e subiu ao monte a orar. ²⁹Mentres oraba, a aparencia do seu rostro mudou, a súa roupa volveuse branca e resplandecente.³⁰Velaí, dous homes que falaban con El, eran Moisés e Elías, ³¹os que aparecendo en gloria, falaban da partida de Xesús, que estaba a piques de cumprirse en Xerusalém.³²Pedro e os seus compañeiros queradan durmidos, mais cando acordaron, viron a gloria de Xesús e aos dous homes que estaban con El. ³³E sucedeu que ao marchar eles, Pedro dixo:-Mestre, que ben que esteamos aquí; fagamos tres enramadas, unha para ti, unha para Moisés e outra para Elías, pero non sabía o que dicía.³⁴Entón, mentres el dicía isto, formouse unha nube que os cubriu, e, ao entrar na nube, tiveron moito medo. ³⁵Unha voz saíu da nube, e dicía:-Este é o meu Fillo, o meu escollido; escoitádeo! ³⁶Despois de que se escoitou a voz, Xesús quedou só. Eles calaron e non lle contaron a ninguén o que viran naqueles días.³⁷Ao día seguinte, cando baixaban do monte, saíulle ao paso unha grande multitude. ³⁸Velaí un home de entre a xente que berrou, dicindo:-Mestre, suplícoche que vexas o meu fillo, xa que é o único que teño. ³⁹Porque apodérase del un espírito e de súpeto berra e convulsiona, botando espumallos, e feríndoo, e custa moito que o deixe. ⁴⁰Entón supliqueille aos teus discípulos que o botasen fóra e non puideron.⁴¹Respondendo Xesús, dixo:-Xeración incrédula e perversa! Até cando terei que estar con vós e vos soportar? Trae aquí ao teu fillo. ⁴²E cando este se achegaba, o demo retorceuno e fíxoo caer con convulsións. Mais Xesús reprendeu ao espírito inmundo e sanou o rapaz e devolveullo ao seu pai.⁴³E todos estaban admirados pola grandeza de Deus. Mentres todos se marabillaban de todas as cousas que facía, Xesús dixo aos dicípulos: ⁴⁴-Facede que estas palabras entren nos vosos ouvidos, porque o Fillo do Home vai ser entregado en mans dos homes. ⁴⁵Mais eles non entendían estas palabras, xa que lles estaban veladas para que non as entendesen; e dáballes medo preguntar sobre elas.⁴⁶E comezaron a discutir sobre quen sería o máis importante deles. ⁴⁷Pero Xesús, sabendo o que pensaban nos seus corazóns, colleu un meniño e púxoo a carón del, ⁴⁸e díxolles:-O que recibe este neno no meu nome, a min me recibe; e o que me recibe a min, recibe ao que me mandou; porque o máis pequeno de entre vós, ese é o máis importante.⁴⁹Respondendo Xoán, dixo:-Mestre, vimos a un que botaba fora demos no teu nome e tratamos de impedirllo porque non anda con nós. ⁵⁰Mais Xesús díxolle:-Non llelo impidades; porque o que non está contra de vós, está con vós.⁵¹Cando se cumpriron os días da súa ascensión, El, decidiu firmemente ir cara Xerusalém. ⁵²Mandou mensaxeiros por diante, e eles foron e entraron nunha vila de samaritanos para facer os preparativos. ⁵³Pero non o recibiron ben, porque sabían que tiña decidido a ir a Xerusalém.⁵⁴Vendo isto, os discípulos Xacobe e Xoán, dixeron:-Señor, queres que mandemos que baixe lume do ceo e os consuma? ⁵⁵Mais El, volvéndose, berroulles, dicindo:-Vós non sabedes de que espírito sodes! ⁵⁶Porque o Fillo do Home non veu para destruír as almas das persoas, senón para salvalas. E marcharon para outra aldea.⁵⁷E mentres ían de camiño, un díxolle:-Seguireite aló onde vaias. ⁵⁸E Xesús díxolle:-As raposas teñen tobeira e as aves teñen niño, mais o Fillo do Home non ten onde pousar a cabeza.⁵⁹Díxolle a outro:-Sígueme. Mais el respondeu:-Señor, deixa que vaia primeiro enterrar o meu pai. ⁶⁰Mais El díxolle:-Deixa que os mortos enterren os seus mortos; mais ti, vai e anuncia o reino de Deus.⁶¹Tamén díxolle outro:-Seguireite, Señor; mais primeiro deixa que me despida dos da miña casa. ⁶²Mais Xesús díxolle:-Ninguén que pon a man no arado e mira atrás, é apto para o reino de Deus.

Chapter 10

¹Aconteceu despois destas cousas, que o Señor nomeou a setenta e dous a maiores, e comisionounos en parellas diante del, para que foran abrindo camiño en toda vila e aldea onde El había de ir. ²Dicíalles:-Hai moito que colleitar, pero escasean os xornaleiros; rogade ao Señor da colleita que mande máis xornaleiros a súa sega.³Ide, e entendede que vos mando coma años entre os lobos. ⁴Non levedes cartos, nin provisións, nin calzado de reposto, e non vos entreteñades no camiño con ninguén.⁵E na casa que entredes dicide de antemán:-Paz a esta casa. ⁶E se os que viven alí son xente de paz, a vosa paz repousará sobre ela, e se non o son a vosa paz serávos devolta. ⁷Quedádevos nesa mesma casa, participando da comida e da bebida deles, pois o xornaleiro é digno do seu soldo. Non andedes de casa en casa.⁸Comede do que vos dean alí onde vaiades e sexades recibidos; sanade aos enfermos que estean alí, ⁹e dicídelles que o reino do Señor achegouselles.¹⁰Pero se entrades nalgunha vila e non sodes ben recibidos, dicide nas prazas: ¹¹-Non levaremos da vosa vila nin o pó que se nos pegou aos pés. Aí vos queda, sacudímolo das nosas sandalias; pero entendede que o reino de Deus achegousevos. ¹²Asegúrovos que o día do xuízo será máis soportable para Sodoma que para esa vila.¹³Ai de ti Corazím! Ai de ti Betsaida! Porque se Tiro e Sidón fosen testemuñas das milagres que vós vistes, xa se terían arrepentido hai moito tempo, sentados en cilicio e cinza reconsiderando os seus feitos. ¹⁴Por iso, no xuízo, o castigo será máis tolerable para Tiro e Sidón que para vós. ¹⁵E ti, Cafarnaúm, será que pensas que podes ser exaltada ata o ceo? Ti vas ser afundida na profundidade do abismo!¹⁶O que vos escoite, a min me escoita, e o que vos rexeita, rexéitame a min; e o que me rexeita a min, rexeita ao que me mandou.¹⁷Os setenta e dous regresaron felices dicindo:-Señor, aínda os demos se nos suxeitan no teu nome. ¹⁸E díxolles El:-Eu vía como Satanás caía do ceo coma se dun lóstrego se tratara. ¹⁹Mirade, deivos autoridade para pisar sobre serpes e alacráns, e sobre todo poder do inimigo, e nada vos poderá mancar. ²⁰Con todo, non vos alegredes tanto cando vexades que os espíritos se someten a vós, senón antes alegrádevos sabendo que os vosos nomes están inscritos no ceo.²¹Na mesma hora, El estaba cheo da ledicia no Espírito Santo, e dixo:-Lóuvote, Pai, Señor do ceo e da terra, porque agochaches estas cousas aos sabios e entendidos, e llelas descubriches aos meniños. Si, Pai, porque foi como che agradou facer.²²Volvéndose aos discípulos referíulles:-Todas as cousas fóronme transmitidas polo meu Pai, e ninguén coñece o Fillo non sendo o Pai, nin quen é o Pai senón o Fillo, e aquel a quen o Fillo llo queira revelar.²³E collendo aparte os seus discípulos díxolles:-Ditosos os ollos que vén o que vós vedes; ²⁴porque dígovos en verdade que moitos profetas e reis desexaron ver o que vós vedes, e non o viron, e escoitar o que vós escoitades, e non o escoitaron.²⁵E velaquí, que se ergueu un doutor da lei que quería probalo e dixo:-Mestre, que podo facer para herdar a vida eterna? ²⁶El díxolle:-Que está escrito na lei? Que foi o que liches? ²⁷Respondeulle:-Amarás o Señor o teu Deus con todo o teu corazón, e con toda a túa alma, e con tódalas túas forzas, e con toda a túa mente; e o teu próximo coma a ti mesmo. ²⁸Entón Xesús díxolle:-Ben dis; mantente facendo así, e vivirás.²⁹Pero querendo xustificar os seus actos, preguntoulle a Xesús:-E quen vén sendo o meu próximo? ³⁰Respondendo Xesús dixo:-Un home baixaba de Xerusalém á Iericó, cando lle saíron ao camiño uns saqueadores, que logo de mallar nel e roubarlle ata a roupa, deixárono alí medio morto e fuxiron.³¹De casualidade un sacerdote baixaba por aquel camiño, e cando reparou no home, pasou polo outro lado. ³²Chegou por alí un levita, e fixo igual que o anterior.³³Pero un samaritano, que ía de viaxe, ao chegar a onde el estaba, viuno e tivo compaixón del, ³⁴e achegándose, vendoulle as feridas, cubríndoas con aceite e viño; e montouno no seu propio burro, levouno a unha pousada e coidou del. ³⁵Ao día seguinte, sacou cartos e pagoulle dous denarios ao pousadeiro dicíndolle:-Coida del, e o que precises a maiores, pagareicho á volta.³⁶Quen dos tres, pensas ti, que demostrou ser o próximo do home que caeu en mans dos malfeitores? ³⁷E el dixo:-O que tivo compaixón del. E Xesús dixo:-Vai e fai ti o mesmo.³⁸Aconteceu que indo de camiño, entrou nunha vila, e unha muller que se chamaba Marta, recibiuno na súa casa. ³⁹Ela tiña unha irmá que se chamaba María, que escoitaba as ensinanzas de Xesús sentada aos seus pés.⁴⁰Mais a preocupación de Marta era outra, estaba afanada cos preparativos e achegándose a El díxolle:-Señor, non tes coidado de que a miña irmá me deixe servir soa? Dille que me bote unha man. ⁴¹Respondeulle o Señor:-Marta, Marta, ti estás afanada e molesta por moitas cousas; ⁴²pero soamente hai unha cousa necesaria, e María escolleu a boa parte e ninguén lla poderá quitar.

Chapter 11

¹Sucedeu que cando Xesús estaba orando en certo lugar e cando rematou, un dos seus discípulos dixo: Señor, ensínanos a orar tal e coma Xoán lle ensinou aos seus discípulos.²Xesús díxolles:-Cando oredes, dicide: Pai, sexa santificado o teu nome. Veña o teu Reino.³Danos cada día o noso pan. ⁴Perdoa os nosos pecados, así como nós perdoamos a quen está en débeda con nós. Non nos metas en tentación.⁵Xesús díxolles:-Quen de vós ten un amigo e vai onda el a media noite e lle di: amigo, préstame tres pans, ⁶xa que un amigo meu acaba de chegar polo camiño e non teño nada que lle poñer diante. ⁷Entón o que está dentro pode que lle conteste: non me amoles. A porta xa está pechada e os meus meniños están na cama comigo. Non me é posible levantarme e darchos. ⁸Eu dígovos que aínda que el no se erga para llelos dar por seren amigos, erguerase pola impertinencia del e daralle canto precise.⁹Eu tamén vos digo:-Pedide e darásevos, buscade e atoparedes, petade e abrirásevos. ¹⁰Pois toda persoa que pide recibe, quen busca atopa e ao que peta, abriráselle.¹¹Que pai de entre vós, se o seu fillo lle pide pan, lle dará unha pedra? ou se lle pide peixe, daralle unha serpe en lugar de peixe? ¹²Ou se lle pide un ovo daralle un escorpión? ¹³Polo tanto, se vós, que sodes malos sabedes como darlle bos regalos aos vosos fillos, canto máis o voso Pai dos ceos lles dará o Espírito Santo a aqueles que llo pidan?¹⁴Máis tarde, Xesús estaba expulsando un demo mudo. Sucedeu que cando o demo saíu, o home mudo falou e as multitudes estaban abraiadas. ¹⁵Pero algunhas das persoas dixeron:-El bota fóra os demos por Belcebú, o gobernador dos demos.¹⁶Outros para tentalo demandábanlle un sinal do ceo. ¹⁷Pero Xesús coñecendo os seus pensamentos, díxolles:-Todo reino dividido contra si mesmo é desolado, derrubándose casa sobre casa.¹⁸Se Satán está dividido contra si mesmo, como permanecerá o seu reino? Vós dicides que eu boto fóra os demos por Belcebú. ¹⁹Se eu boto fóra os demos por Belcebú, por quen os botan fora os vosos fillos? Por isto, eles serán os vosos xuíces. ²⁰Pero se eu boto fóra os demos polo dedo de Deus, entón o reino de Deus chegou a vós.²¹Cando un home forte que está completamente armado vixía o seu pazo, os seus bens están seguros ²²pero cando un home máis forte atácao e o vence, quítalle tódalas armas nas que fiaba e reparte o botín. ²³O que non está comigo está contra min e o que non recolle comigo, espalla.²⁴Cando un espírito inmundo sae do home, percorre lugares secos buscando acougo. Se non o atopa di: ²⁵-Volverei á casa de onde saín. Cando regresa atopa a casa varrida e arranxada. ²⁶Entón vai e trae canda el sete espíritos peores que el mesmo, e entrando, van vivir alí chegando a ser o fin dese home peor que o principio.²⁷Aconteceu que segundo El dicía estas cousas, certa muller da multitude levantou a súa voz e díxolle:-Ditoso o ventre que te levou e os peitos que te criaron! ²⁸Pero El dixo:-Mais ben ditosos aqueles que escoitan a Palabra de Deus e a gardan.²⁹Apiñábanse as multitudes, e el comezou a dicir: esta xeración é unha xeración malvada. Busca un sinal, pero sinal ningún lle será dado, agás o sinal de Xonás. ³⁰Pois como Xonás veu ser un sinal para os ninivitas, así tamén o Fillo do Home o será para esta xeración.³¹A raíña do Sur levantarase en xuízo cos homes desta xeración e condenaraos, porque ela veu dos confíns da terra para escoitar a sabedoría de Salomón, e mirade, alguén maior que Salomón está aquí.³²Os homes de Nínive levantaranse en xuízo con esta xeración e a condenará, porque eles arrepentíronse coa predicación de Xonás, e mirade, alguén maior que Xonás está aquí.³³Ninguén, cando acende unha lámpada, agóchaa debaixo dun modio, senón que a pon enriba do candeeiro para que os que entren vexan o resplandor. ³⁴O voso ollo é a lámpada do corpo. Cando o teu ollo está san, todo o teu corpo está cheo de luz. Pero cando o teu ollo está mal, todo o corpo está cheo de escuridade. ³⁵Polo tanto, ten coidado que a luz en ti non sexa escuridade. ³⁶Se todo o teu corpo está cheo de luz, sen ter parte nas tebras, todo estará totalmente iluminado como cando a lámpada te alumea co seu fulgor.³⁷Cando rematou de falar, un fariseo pediulle que xantara con el, así que Xesús entrou e recostouse á mesa. ³⁸O fariseo sorprendeuse de que El non se lavase primeiro as mans antes de comer.³⁹Pero o Señor díxolle:-Vós os fariseos limpades o exterior do vaso e mais do prato, pero o voso interior está cheo de pillaxe e maldade. ⁴⁰Babecos! Acaso aquel que fixo o de fóra non fixo tamén o de dentro? ⁴¹Xa que logo ofrecede o que está dentro como obra de misericordia e velaí todas as cousas serán limpas para vós.⁴²Ai de vós fariseos! porque pagades o décimo da menta e a ruda e calquera outra legume, pero pasades por alto a xustiza e o amor de Deus. Isto é o que deberiades practicar sen descoidar o outro.⁴³Ai de vós, fariseos! porque amades os asentos principais das sinagogas e as reverencias nas prazas. ⁴⁴Ai de vós! porque sodes coma sepulturas que non se ven, polas que a xente camiña por riba sen sabelo.⁴⁵Respondendo un dos intérpretes da lei díxolle:-Mestre, o que dis insúltanos tamén a nós. ⁴⁶Xesús dixo:-Ai de vós, intérpretes da lei! porque cargades á xente con cargas difíciles de levar pero vós nin sequera tocades esas cargas cun dos vosos dedos.⁴⁷Ai de vós! porque construídes tumbas conmemorativas aos profetas e foron os vosos pais os que os mataron! ⁴⁸Así que sodes testemuñas e aturades as obras dos vosos pais, porque eles mataron e vós construístes.⁴⁹Por isto tamén a sabedoría de Deus dixo: "Mandareilles profetas e apóstolos, e perseguirán a uns e matarán a outros", ⁵⁰para que se lle pidan contas a esta xeración, do sangue derramado de tódolos profetas dende a fundación do mundo; ⁵¹dende o sangue de Abel ata o sangue de Zacarías quen foi asasinado entre o altar e o templo. Si, dígovos que lle será demandado a esta xeración.⁵²Ai de vós, intérpretes da lei, porque quitastes a chave do coñecemento, vós mesmos non entrastes e entorpecestes os que están entrando.⁵³Ao saír de alí, os escribas e os fariseos acosábano terriblemente e interrogábano polo miúdo sobre moitas cousas ⁵⁴tentando pillalo nas súas propias palabras.

Chapter 12

¹Estando as multitudes reunidas, tanto que se pisaban uns aos outros, El comezou a dicirlles primeiramente aos seus discípulos:-Gardádevos do lévedo dos fariseos que é hipocrisía.²Nada hai encuberto que non acabe por descubrirse, e nada agachado que non se saiba. ³Polo que toda cousa dita na escuridade será escoitada na luz, e o que falaches ao oído nos cuartos, será proclamado dende as azoteas.⁴Eu dígovos, meus amigos, non teñades medo daqueles que matan o corpo e despois diso non teñen máis nada que facer. ⁵Pero Eu mostrareivos a quen tedes que temer. Temede a aquel que despois de matar ten autoridade para botarvos ao inferno. Si, Eu dígovos, temédeo.⁶Non se venden cinco paxariños por dous cuartos? E ningún deles é esquecido á vista de Deus. ⁷Pero aínda todos os cabelos da vosa cabeza foron contados. Non teñades medo, vós sodes máis valiosos que moitos paxariños.⁸Eu dígovos que quen me recoñeza diante dos homes, o Fillo do Home recoñecerao diante dos anxos de Deus, ⁹pero o que me negue diante dos homes será negado diante dos anxos de Deus. ¹⁰E todo o que diga unha palabra en contra do Fillo do Home háselle perdoar, pero aquel que blasfeme contra o Espírito Santo, iso non se lle perdoará.¹¹E cando vos leven ás sinagogas e diante dos gobernantes e das autoridades, non vos preocupedes de como ou que falar na vosa defensa ou que haberedes dicir, ¹²porque o Espírito Santo ensinaravos nese momento o que precisedes dicir.¹³Alguén procedente da multitude díxolle:-Mestre, dille ao meu irmán que reparta a herdanza comigo. ¹⁴Pero El díxolle:-Home, quen me fixo xuíz ou partidor sobre vós? ¹⁵E díxolles:-Estade atentos e gardádevos de todo xeito de avaricia, porque a vida dunha persoa non consiste na abundancia das súas posesións.¹⁶Engadiulles unha parábola dicindo:-A terra dun home rico produciu abondosas colleitas ¹⁷e el razoou consigo mesmo dicindo: que farei? porque non teño onde gardar as miñas colleitas. ¹⁸E dixo: farei isto: derrubarei os meus graneiros e construirei uns máis grandes, e gardarei alí todos os meus produtos e os meus bens. ¹⁹E direille á miña alma: alma, tes moitos bens gardados para moitos anos. Descansa tranquila, come, bebe, divírtete.²⁰Pero Deus díxolle:-Necio! esta noite requírese a túa alma e as cousas que preparaches, de quen serán? ²¹Así é alguén que garda tesouros para si mesmo e non é rico para Deus.²²Díxolle aos seus discípulos:-Por isto dígovos: non vos preocupedes pola vosa vida, que comeredes; nin polo voso corpo, que vestiredes. ²³Porque a vida é máis que a comida e o corpo máis que a roupa.²⁴Pensade nos corvos, que non sementan nin colleitan. Eles non teñen despensa nin graneiro pero Deus alimentaos. Canto máis valiosos sodes vós que os paxaros! ²⁵E quen de vós pode engadir un cóbado á súa estatura por preocupado que estea? ²⁶Se vós non sodes capaces de facer nin as cousas máis pequenas, por qué vos preocupades polo demais?²⁷Considerade os lirios, como medran. Nin fían nin tecen pero dígovos que nin Salomón en toda a súa gloria vestiu coma un deles. ²⁸Se Deus viste a herba do campo, a que existe hoxe e mañán bótase ao forno, canto máis a vós, xente de pouca fe!²⁹Non vos angustiedes polo que ides comer ou beber; non esteades ansiosos. ³⁰Porque a xente do mundo busca estas cousas pero o voso Pai sabe que as necesitades.³¹Máis ben procurade o seu reino e todas estas cousas seranvos engadidas. ³²Non teñades medo, pequeno rabaño, porque o voso Pai comprácese en darvos o reino.³³Vendede as vosas posesións e dade esmola. Facede bolsas que non se deterioren, un tesouro nos ceos que non se esgota, onde ningún ladrón pode achegarse e a traza non a bota a perder. ³⁴Porque onde está o voso tesouro, alí estará tamén o voso corazón.³⁵Estean cinguidos os vosos lombos e as lámpadas acendidas, ³⁶e sede semellantes a aqueles que están agardando que o seu señor regrese da festa de casamento, para que cando el veña e chame, inmediatamente lle abran a porta.³⁷Ditosos son eses servos, aos que o señor os atope vixiantes cando veña. Verdadeiramente dígovos que se ha cinguir e faraos sentar á mesa e servirálles. ³⁸E sexa que o señor veña na segunda vixilia da noite ou na terceira e os atope listos, ditosos serán.³⁹Mais sabede isto, que se o señor da casa soubese a hora na que ía vir o ladrón, non permitiría que entrase na súa casa. ⁴⁰Estade preparados tamén porque non sabedes a hora cando o Fillo do Home virá.⁴¹Pedro dixo:-Señor, disnos esta parábola a nós ou tamén a todos? ⁴²O Señor dixo:-Quen é realmente o fiel e prudente administrador a quen o seu señor porá sobre todo na súa casa para darlle a súa ración no tempo sinalado? ⁴³Ditoso o servo, a quen o señor atope facendo isto cando el veña. ⁴⁴Verdadeiramente dígovos que o porá a cargo de todos os seus bens.⁴⁵Pero se aquel servo di no seu corazón: meu señor tarda en vir e comeza a golpear os servos e as servas, e a comer e a beber e a embebedarse, ⁴⁶o señor daquel servo virá nun día cando el non o agarda e nunha hora que él non sabe, e castigarao fortemente e porá a súa parte cos infieis.⁴⁷Aquel servo que coñecendo a vontade do seu señor non se preparou de acordo á súa vontade, será golpeado con moitos azoutes. ⁴⁸Pero o que non sabía e fixo cousas merecedoras de golpes, mallaráselle pouco. Porque todo aquel a quen se lle dá moito, moito se lle require e a quen se lle confía moito, demandaráselle aínda máis.⁴⁹Eu vin para botar lume sobre a terra:-E que máis quero se xa foi encendido? ⁵⁰Pero dun bautismo teño que ser bautizado, e como me aflixo ata que se cumpra!⁵¹Pensades que vin traer paz á terra? Non, dígovos, que mais ben división. ⁵²Porque de agora en diante nunha casa cinco estarán divididos; tres contra dous e dous contra tres. ⁵³Estarán divididos o pai contra o fillo e o fillo contra o pai, a nai contra a filla e filla contra a nai; a sogra contra nora e a nora contra súa sogra.⁵⁴Xesús tamén lles dicía ás multitudes:-Cando vedes unha nube levantándose sobre a parte occidental dicides inmediatamente: "vén chuvia", e así acontece. ⁵⁵E cando sopra vento do sur dicides "haberá unha calor abrasadora" e así ocorre. ⁵⁶Hipócritas, sabedes como distinguir as aparencias da terra e dos ceos pero como é que non sabedes interpretar o tempo presente?⁵⁷Por que non xulgades o que é xusto por vós mesmos? ⁵⁸Cando vaias co teu adversario diante o maxistrado, fai un esforzo para resolver o asunto con el no camiño non sexa que te arrastre ao xuíz e o xuíz te entregue ao alguacil, e o alguacil te bote á cadea. ⁵⁹Dígoche que non has saír de alí ata que pagues o último céntimo.

Chapter 13

¹Naquel momento había alí algunhas persoas que lle contaron de cando Pilato mesturou o sangue daqueles galileos co dos seus sacrificios. ²Respondendo Xesús, dixo: pensades que eses galileos eran máis pecadores que os outros galileos porque sufriron isto? ³Dígovos que non; ao contrario, se non vos arrepentides, todos morreredes igual.⁴Ou pensades que aqueles dezaoito, sobre os que caeu a torre de Siloé e os matou, eran máis culpables que os outros habitantes de Xerusalém? ⁵Dígovos que non; ao contrario, se non vos arrepentides, morreredes igual.⁶E contoulles esta parábola:-Un home tiña unha figueira plantada na súa viña; foi buscar froitos e non llos atopou. ⁷Díxolle ao vendimador:-Mira, hai tres anos que veño buscar froitos nesta figueira e non llos atopo. Córtaa. Para que esgotar máis a terra?⁸Entón el respondeu dicindo:-Señor, déixaa aínda este ano, vou ver de cavar arredor e de estercar, ⁹e se dá froito o ano que vén, ben; e senón, córtaa.¹⁰Estaba Xesús ensinando na sinagoga nun día de repouso, ¹¹e había alí unha muller enferma por causa dun espírito; estaba eivada e non podía endereitarse de ningunha maneira.¹²Xesús ao vela, chamouna e díxolle:-Muller, estás libre da túa enfermidade. ¹³Puxo as mans sobre ela, e no momento endereitouse e glorificaba a Deus. ¹⁴Mais o oficial da sinagoga, indignado porque Xesús a sanara no día de repouso, reaccionou dicíndolle á multitude:-Hai seis días para traballar; vinde, entón, neses días e sede sanados, e non no día de repouso.¹⁵Entón o Señor respondeulle dicindo: -Hipócritas, non desatades o voso boi ou o voso asno da manxadoira no día de repouso e levádelos a beber? ¹⁶E esta que é filla de Abraham, a que o demo tivera atada durante dezaoito anos, non debería ser liberada no día de repouso?¹⁷Todos os seus inimigos se avergoñaban ao dicir El isto, mais a multitude alegrábase por tódalas cousas gloriosas que El facía.¹⁸Dixo entón-A que se parece o reino de Deus e con que podo comparalo? ¹⁹É semellante a un gran de mostaza que un home colleu e deitou na súa horta; medrou e fíxose unha árbore, e as aves aniñaron nas súas pólas.²⁰E dixo de novo:-Con que compararei o reino de Deus? ²¹É semellante ao lévedo que unha muller colleu e puxo en tres medidas de fariña ata que todo quedou fermentado.²²E pasaba Xesús por cidades e aldeas camiño de Xerusalém, ensinando; ²³e alguén lle dixo:-Señor, son poucos os que se salvan? E El respondeu: ²⁴-Esforzádevos por entrar pola porta estreita, porque vos digo que moitos tentarán entrar e non poderán.²⁵Despois de que o dono da casa se erga e peche a porta, vós, estando fóra, comezaredes a chamar á porta, dicindo:-Señor, ábrenos, El respondendo, dirá:-Non sei de quen sodes. ²⁶Entón comezaredes a dicir:-Comemos e bebemos contigo, e ensinaches polas nosas rúas; ²⁷e El dirá:-Dígovos que non sei de quen sodes; afastádevos de min todos os que facedes maldade.²⁸Alí serán os choros e o renxer de dentes cando vexades a Abraham, a Isaac e a todos os profetas no reino de Deus, e que a vós vos botan fóra. ²⁹E virán do Oriente e do Occidente, do Norte e do Sur, e sentarán á mesa no reino de Deus. ³⁰E alí, hai últimos que serán os primeiros e hai primeiros que serán últimos.³¹Nese intre chegaron os fariseos dicíndolle:-Sae e marcha de aquí, porque Herodes quere matarte. ³²E díxolles:-Ide e dicídelle a esa raposa: Eu boto fóra os demos e fago sanacións hoxe e mañán e ao terceiro día cumpro o meu propósito. ³³Pero teño que seguir camiño, hoxe, mañán e pasado mañán; porque un profeta non pode morrer fóra de Xerusalém.³⁴Xerusalém, Xerusalém, que matas os profetas e apedras os que se che envían! Cantas veces quixen xuntar os teus fillos coma a galiña xunta os seus pitos baixo as súas ás, e non quixeches! ³⁵Velaí, a vosa casa queda baleira:-E dígovos que non me veredes máis ata que chegue o tempo no que digades: Bendito o que ven no nome do Señor.

Chapter 14

¹Aconteceu nun día de repouso que Xesús entrou na casa dun dos gobernantes dos fariseos, para comer pan, e eles vixiábano escrupulosamente. ²E alí, enfronte del, estaba un home hidrópico. ³E dirixíndose Xesús aos intérpretes da lei e aos fariseos, faloulles-É lexítimo curar no día de repouso, ou non?⁴Mais eles pecharon a boca. El, tomándolle a man, sanouno e despediuno. ⁵E díxolles a eles:-Quen de vós, caéndolle unha ovella ou un boi nunha fochanca, no día de repouso, non lle bota a man para sacalo inmediatamente? ⁶E non puideron contradecilo.⁷Cando se decatou de que todos os convidados á cea buscaban sentarse o máis preto posible da presidencia, faloulles esta parábola: ⁸-Cando sexas convidado a algún banquete de vodas, non vaias sentar adiante de todo, non sexa que o que te convidou a ti, convidara a outro máis distinguido ca ti, ⁹e achegándose a vós o que vos convidou, che diga:-Déixalle o sitio a este; e entón, avergoñado teñas que ir ao último lugar.¹⁰Mais cando sexas convidado vai e senta no último de todo para que cando chegue o que te convidou, dígache: amigo, vén máis para adiante; daquela serás recoñecido perante o resto dos que sentan á mesa contigo. ¹¹Porque todo o que se gabe, vai ser humillado; e o que se humille será exaltado.¹²E dixo tamén ao que o convidara:-Cando fagas unha comida ou cea, non chames os teus amigos, nin os teus irmáns, nin a parentes, nin os teus veciños ricos, non sexa que eles tamén te conviden a ti, e velaí a túa recompensa.¹³Seríache mellor, que cando fagas un banquete, chames os pobres, mancos, coxos, cegos, ¹⁴e serás bendicido, porque non teñen con que che pagar; pero ti serás recompensado na resurrección dos xustos.¹⁵Escoitando un dos que estaba sentado con El á mesa díxolle:-Bendito todo o que coma pan no reino de Deus! ¹⁶Pero El díxolle:-Un home deu unha gran cea, e convidou a moitos; ¹⁷e chegada a hora mandou a un servo a dicir aos que estaban convidados: vinde, porque xa está todo listo!¹⁸Comezaron todos a poñer desculpas. O primeiro dixo: non podo, merquei un terreo e teño que ir velo. Descúlpame. ¹⁹Outro: merquei cinco parellas de bois e vounos probar. Descúlpame. ²⁰E outro máis: acabo de casar e por iso non podo ir.²¹O servo veu de volta e contoulle todo ao seu señor. Entón, anoxado o dono da casa, díxolle ao servo:-Váiteme xa polas rúas e rueiros da vila e trae os pobres, os mancos, os cegos e os coxos! ²²Logo dixo o servo: meu señor, xa fixen o que mandaches e aínda queda sitio.²³E o señor díxolle ao servo:-Vai agora polos camiños e valados e dilles que é preciso que entren na miña casa para que se encha. ²⁴Dígovos que ningunha daquelas persoas que foron convidadas probará a miña cea.²⁵No camiño acompañábaos unha gran variedade moi numerosa de persoas; e El volvéndose, díxolles: ²⁶-Se algún vén a min e segue a ter en primeiro lugar a seu pai ou nai, á súa muller e fillos, aos seus irmáns e irmás, a aínda ata a súa propia vida, non pode ser o meu discípulo. ²⁷O que non carga coa súa cruz e me segue, non lle é posible ser meu discípulo.²⁸Porque, quen de vós, desexando construír unha torre, non bota contas primeiro do que lle vai custar, para ver se lle chegan os recursos dos que dispón para rematala? ²⁹Non vaia ser que cando xa teña postos os fundamentos, e non puidendo rematar, os que o vexan se burlen del, ³⁰dicindo:-Mira para aí, este empezou a construír e non foi quen de rematar a obra.³¹Ou que rei, cando se enfronta a outro en batalla, non senta primeiro a valorar se lle chegarán dez mil homes para loitar contra os vinte mil do outro rei? ³²E se non, cando aínda o ten lonxe, mándalle uns embaixadores pedindo un acordo de paz. ³³Polo tanto, se calquera de vós non renuncia a tódalas súas posesións, non lle será posible ser o meu discípulo.³⁴Bo é o sal, pero se o sal perde o seu sabor, con que ha ser salgado? ³⁵Xa non vale nin para a terra, nin para a esterqueira; haino que tirar. Quen teña oídos para ouvir, que escoite.

Chapter 15

¹Todos os recadadores de impostos e outros pecadores achegábanse a Xesús para escoitalo. ²E tanto os fariseos como os escribas murmuraban entre eles dicindo:-Este home dálles a benvida a pecadores e mesmo come con eles.³Xesús faloulles esta parábola dicindo: ⁴-Quen de vós, se ten cen ovellas e perde unha delas non deixa ás noventa e nove no deserto e vai detrás da perdida ata atopala? ⁵Logo cando dá con ela, cóllea no colo e alégrase,⁶e cando vai á casa, xunta os seus amigos e veciños, dicíndolles:-Alegrádevos comigo pois atopei a miña ovella perdida! ⁷Eu dígovos que haberá máis ledicia no ceo cando un pecador se arrepinte, que por noventa e nove xustos que non precisan arrepentirse.⁸Ou que muller que ten dez moedas de prata, ao perder unha, non prende unha lámpada, varre a casa, e busca dilixentemente ata atopala? ⁹E cando a atopa chama a todos os seus amigos e veciños dicíndolles:-Alegrádevos comigo pois atopei a moeda que perdera! ¹⁰Así dígovos, hai gozo na presenza dos anxos de Deus por un pecador que se arrepinte.¹¹Logo Xesús dixo:-Certo home tiña dous fillos ¹²e o máis novo díxolle a seu pai: pai, dame agora toda a porción de bens que me toca. E el dividiu as súas propiedades entre eles.¹³Non moitos días máis tarde, o máis novo recolleu todo canto tiña e foise para lonxe a outro país, e aló malgastou todo o que tiña nunha vida descontrolada. ¹⁴Entón, cando gastou todo canto tiña, veu unha gran fame nese país e comezou a pasar necesidade.¹⁵Entón foi e achegouse a un dos veciños de alí e este mandouno a traballar nos seus campos para darlles de comer aos porcos. ¹⁶E el desexaba comer as alfarrobas que os porcos comían pois ninguén lle daba.¹⁷Entón volvendo en si, dixo:-Cantos traballadores que o meu pai contrata teñen comida a fartar e eu estou aquí a morrer de fame! ¹⁸Levantareime e irei onda meu pai e direille: pai pequei contra o ceo e diante túa; ¹⁹Xa non son digno de ser chamado o teu fillo, faime como un dos teus xornaleiros.²⁰Levantándose, foi onda seu pai. E namentres aínda estaba lonxe, o seu pai viuno e sentiu compaixón por el, e botou a correr, e collendo agarimosamente o seu pescozo entre as súas mans, non deixaba de bicalo. ²¹E o fillo díxolle:-Pai pequei contra o ceo e contra ti. Non son digno de ser chamado o teu fillo.²²Pero o pai díxolles aos seus servos:-Bulide, traede rápido a mellor túnica, vestídeo, e poñede un anel na súa man e sandalias nos seus pés! ²³Logo traede o becerro engordado e matádeo, e comamos e fagamos festa! ²⁴Pois este meu fillo estaba morto e volveu á vida. El estaba perdido e agora foi atopado. E todos comezaron a festexar.²⁵Pero o seu fillo maior estaba fóra nos campos, e ao regresar, cando se achegaba á casa, escoitou música e bailes. ²⁶E chamando a un dos servos preguntoulle que era aquilo. ²⁷Entón el díxolle:-O teu irmán volveu a casa e o teu pai matou o becerro máis gordo, pois regresou san.²⁸E el anoxouse e non quería entrar. Saíndo entón, o seu pai, suplicáballe. ²⁹Pero el contestoulle o pai dicindo:-Mira, servinte por moitos anos e nunca pasei por alto os teus mandatos e a min nunca me deches un cabrito para festexar cos meus amigos, ³⁰pero cando veu este teu fillo, o que devorou todo o teu vivindo con prostitutas, vas ti e mátaslle o becerro máis gordo.³¹El entón díxolle:-Fillo, ti sempre estás comigo e todo o meu é teu. ³²Pero era o propio para nós facer festa e estar alegres, pois este teu irmán estaba morto e volveu á vida, estaba perdido e foi atopado.

Chapter 16

¹Dicíalles tamén aos seus discípulos:-Había un home rico que tiña un administrador que foi acusado diante del por malgastar as súas pertenzas. ²Entón chamouno e díxolle: que e o que está chegando os meus oídos? Presenta as contas da túa xestión, porque xa non podes administrar o que posúo.³E o administrador dixo para si: que farei? O meu señor botoume da administración. Non teño forzas para cavar, e dame vergoña poñerme a pedir esmola. ⁴Xa sei o que farei para que cando me boten da administración, me acepten nas súas casas!⁵E chamando a cada un dos que lle debía ao seu señor, díxolle ao primeiro: canto lle debes ao meu señor? ⁶El díxolle: un cento de bocois de aceite. E díxolle: toma a túa factura, senta e escribe axiña cincuenta. ⁷Despois díxolle a outro: e ti, canto debes? El respondeu: cen medidas de trigo. El díxolle: toma a túa factura e escribe oitenta.⁸Aplaudiu o señor ao administrador inxusto pola astucia coa que actuara, pois os fillos deste mundo son máis prudentes nas súas cousas, que os fillos da luz. ⁹E eu dígovos:-Facédevos amigos coas riquezas inxustas, para que cando falten, sexades acollidos nas moradas eternas.¹⁰O que é fiel no moi pouco, é fiel tamén no moito; e o que é inxusto no moi pouco, tamén é inxusto no moito. ¹¹Daquela, se non fostes dignos de confianza coa riqueza inxusta, quen vos ha confiar as verdadeiras riquezas? ¹²E se non fostes fieis co alleo, quen vos ha dar o voso?¹³Ningún criado pode servir a dous señores, porque desprezará a un e amará o outro, ou estimará a un e desprezará o outro. Non podedes servir a Deus e ás riquezas.¹⁴Os fariseos, que eran amantes dos cartos, escoitaban estas cousas e burlábanse del. ¹⁵Entón El díxolles:-Sodes vós mesmos quen vos xustificades diante da xente, pero Deus coñece os vosos corazóns, porque o que tedes en alta estima, é idolatría diante de Deus.¹⁶A lei e os profetas foron ata Xoán; dende entón anúncianse as boas novas do reino de Deus, e todos queren entrar nel pola forza. ¹⁷Pero é máis doado que o ceo e a terra pasen, que caia un acento da lei.¹⁸Todo o que se divorcia da súa muller e casa con outra, comete adulterio; e o que casa coa repudiada, adultera.¹⁹Había un home rico que vestía roupas de púrpura e liño fino, e que festexaba acotío con espléndidos banquetes. ²⁰E un mendigo chamado Lázaro, cuberto de chagas, que foi botado á súa porta, ²¹desexaba matar a fame que tiña co que caía da mesa do home rico; e mesmo os cans se achegaban a lamerlle as chagas.²²Aconteceu que morreu o mendigo e foi levado polos anxos ao seo de Abraham; e morreu tamén o rico e enterrárono. ²³E estando no Hades, no medio de tormentos, alzando os ollos, viu a Abraham de lonxe, e a Lázaro no seu seo.²⁴E berrando dixo:-Pai Abraham, ten compaixón de min! E manda a Lázaro para que molle a punta do seu dedo na auga e refresque a miña lingua, pois estou atormentado nestas lapas.²⁵Pero Abraham díxolle:-Fillo, lembra que mentres viviches, recibiches os teus bens, mentres que Lázaro recibiu males; pero aquí está sendo consolado, e ti atormentado. ²⁶Ademais disto, hai un gran abismo que nos separa de vós, así que os que queren pasar de aquí a vós, non poden, e tampouco poden cruzar de alá cara a nós.²⁷Entón el dixo:-Rógoche, pois, pai, que o mandes á casa do meu pai, ²⁸para que sexa testemuña aos meus cinco irmáns, e non veñan parar tamén a este lugar de tormento.²⁹Pero Abraham díxolle:-Eles teñen a Moisés e os profetas; que os escoiten a eles! ³⁰El dixo:-Non, pai Abraham, senón que se algún morto se lles aparece, arrepentiranse. ³¹Pero Abraham díxolle:-Se non escoitan a Moisés e os profetas, tampocou se van convencer se algún se levanta de entre os mortos.

Chapter 17

¹E Xesús dixo aos seus discípulos:-É inevitable que veñan escándalos, mais, ai daquel por quen veñen! ²Seríalle mellor poñer unha pedra de muíño no pescozo e que o tirasen ao mar, antes de escandalizar a un destes pequenos.³Andade con coidado, se o teu irmán peca, repréndeo; se se arrepinte, perdóao. ⁴E se peca contra ti sete veces ao día, e sete veces volve dicindo: síntoo, perdóao.⁵Os apóstolos dixeron:-Auméntanos a fe! ⁶Entón o Señor dixo:-Se tiverades fe como un gran de mostaza, diríadeslle a este sicómoro: arríncate de raíz e plántate no mar! E obedeceríavos.⁷E quen de vós ten un servo arando ou pastoreando ovellas, e cando volve do campo, lle di:-Vén axiña e senta a comer? ⁸Non lle dirá mais ben:-Prepárame algo de comer, vístete axeitadamente, e sírveme ata que coma e beba; e despois comerás ti?⁹Seica lle das as grazas ao servo por que fixo o que se lle mandou? ¹⁰Así tamén vos, cando teñades feito o que se vos mandou, dicide:-Somos servos non merecentes; fixemos só o que debiamos facer.¹¹Aconteceu que mentres ía camiño de Xerusalém, pasaba entre a Samaria e a Galilea, ¹²e ao entrar nunha aldea, saíronlle ao paso dez homes gafos, que pararon a certa distancia, ¹³e berraron, dicindo:-Xesús, Mestre! Ten misericordia de nós!¹⁴Cando os viu, díxolles:-Ide e presentádevos aos sacerdotes! E ocorreu que mentres ían, quedaron limpos. ¹⁵Entón un deles, ao ver que fora sanado, deu volta glorificando a Deus con voz forte. ¹⁶E caeu sobre o seu rostro aos pés de Xesús, dándolle as grazas; e este era samaritano.¹⁷Respondendo Xesús, dixo:-Non foron dez os que quedaron limpos? ¹⁸E os outros nove, onde se meteron? Non houbo ningún que volvera dar gloria a Deus, a non ser este estranxeiro? ¹⁹E díxolle:-Érguete e vaite; salvoute a túa fe.²⁰Os fariseos preguntáronlle cando viría o reino de Deus, Xesús respondeulles, e dixo: o reino de Deus non vén con sinais visibles, ²¹nin dirán:-Mirade, aquí está! Ou alí está! Porque velaí que o reino de Deus está entre vós.²²Entón díxolles aos discípulos:-Virán días nos que desexaredes ver un só día do Fillo do Home, e non o veredes. ²³Entón diranvos:-Mirade alí! mirade aquí! Non vaiades, nin corrades tras deles. ²⁴Porque coma o lóstrego que brilla dende un lado ao outro do ceo, así será o Fillo do Home no seu día.²⁵Pero primeiro é preciso que El padeza moito e sexa rexeitado por esta xeración. ²⁶Tal e como aconteceu nos días de Noé, así serán tamén os días do Fillo do Home. ²⁷Comían, bebían, casaban e comprometíanse, ata o día en que Noé entrou na arca, e chegou o diluvio e destruíunos a todos.²⁸Foi o mesmo que pasou nos días de Lot: comían, bebían, mercaban, vendían, plantaban, construían; ²⁹pero o día en que Lot saíu de Sodoma, choveu lume e xofre do ceo e acabou con todos.³⁰O mesmo pasará o día no que o Fillo do Home sexa revelado. ³¹Nese día, o que estea no terrado e teña as súas pertenzas na casa, non baixe a collelas; do mesmo xeito, o que estea no campo, non volva atrás.³²Lembrade á muller de Lot. ³³Todo o que queira gardar a súa vida, perderáa; e todo o que a perda, salvaráa.³⁴Dígovos que naquela noite estarán dous nunha cama; un será tomado e outro ha ser deixado. ³⁵Estarán dúas mulleres moendo no mesmo lugar, unha será tomada e outra ha ser deixada. ³⁶Dous estarán no campo; un será tomado e outro será deixado.³⁷Respondendo eles, dixeron:-Onde, Señor? E El díxolles:-Onde estea o corpo, alí tamén se xuntarán os voitres.

Chapter 18

¹E explicoulles unha parábola sobre a necesidade de estaren orando sempre e non se desanimar, ²dicindo:-Había un xuíz nunha vila, que nin tiña temor de Deus, nin respetaba a persoa algunha.³Naquela vila había unha viúva, que ía decontino onda el dicíndolle:-Faime xustiza diante do meu contrario. ⁴El non quixo facelo, pero logo acordou:-Aínda que nin lle temo a Deus, nin respecto a ningúen, ⁵como esta viúva non deixa de me molestar, fareille xustiza, non vaia ser que me faga esgotar a paciencia.⁶E dixo o Señor:-Entendede a resposta do xuíz inxusto. ⁷E non será, que Deus lle fará xustiza aos seus escollidos cando lle piden axuda de día ou de noite? Tardará en responderlles? ⁸Dígovos que pronto lles ha facer xustiza. Pero, cando veña o Fillo do Home, realmente atopará fe na terra?⁹Falou tamén esta parábola a uns que se tiñan por xustos e menosprezaban aos demais. ¹⁰Subiron dous homes a orar no templo, un fariseo e o outro, un recadador de impostos.¹¹O fariseo, en pé, oraba deste xeito:-Deus, douche as grazas porque non son un estafador coma outros, nin adúltero, nin inxusto; nin como este recadador de impostos. ¹²Xexúo dúas veces á semana e dou a décima parte de todo o que gaño.¹³Pero o recadador de impostos, en pé , a certa distancia, non quería nin levantar os ollos ao ceo, senón que batía sobre o seu peito dicindo:-Deus, ten piedade de min, que son un pecador. ¹⁴Dígovos que o recadador baixou xustificado á súa casa, pero o outro non; porque todo o que se gabe será humillado, pero o que se humille, será exaltado.¹⁵Levábanlle os meniños para que os tocara, pero os discípulos vendo esto, reprendíanos. ¹⁶Mais Xesús, chamándoos ao seu carón, dixo:-Deixade os meniños achegarse a min, non llelo impidades, porque o reino de Deus é dos que son semellantes a eles. ¹⁷De certo dígovos:-Calquera que non reciba o reino de Deus coma se fose un meniño, non entrará nel.¹⁸Un home importante preguntoulle:-Mestre bo, que teño que facer para acadar a vida eterna? ¹⁹Xesús contestoulle:-Por que me dis bo? Ninguén e bo senón só un, Deus. ²⁰Ti sabes os mandamentos: non cometas adulterio, non mates, non roubes, non deas falso testemuño, honra a teu pai e a túa nai. ²¹El dixo:-Levo obedecendo todo iso dende novo.²²Cando Xesús escoitou isto díxolle:-Aínda che queda unha cousa: vende todo o que posúes e repárteo entre os pobres, e terás tesouro nos ceos; vén e sígueme. ²³Pero oíndo estas cousas, quedou triste, pois era moi rico.²⁴Véndoo Xesús dixo:-Que difícil é que os que posúen riquezas entren no reino de Deus! ²⁵É máis doado para un camelo entrar polo ollo dunha agulla, que para un rico entrar no reino de Deus.²⁶Os que escoitaban dixeron:-Daquela, quen poderá salvarse? ²⁷El respondeu:-O que é imposible para todos, é posible para Deus.²⁸Dixo Pedro:-Velaquí, nós deixámolo todo, e seguímoste. ²⁹El díxolles:-De certo dígovos que calquera que deixando casa, ou muller, ou irmáns, ou pais ou fillos polo reino de Deus, ³⁰recibirá moito máis neste tempo, e no futuro terá a vida eterna.³¹Xuntou aparte os doce e díxolles:-Mirade, subimos a Xerusalém, e vanse cumprir tódalas cousas escritas polos profetas sobre o Fillo do Home. ³²Vai ser entregado aos xentiles, e burlaranse del, aldraxarano e cuspirán nel, ³³e logo de ser azoutado, vano matar, pero resucitará ao terceiro día.³⁴Eles non puideron comprender nada do que lles dicía, pois o verdadeiro significado estaba oculto para eles e non entendían de que estaba a falar.³⁵E aconteceu que chegando a Iericó, un cego estaba pedindo sentado á beira do camiño. ³⁶Escoitando o barullo, preguntaba que era o que estaba pasando. ³⁷Dixéronlle que Xesús o Nazareno pasaba por alí.³⁸Entón berrou dicindo:-Xesús, Fillo de David, ten compaixón de min! ³⁹E os que ían por diante prohibíanlle que berrara; pero el aínda berraba con máis forza:-Fillo de David, ten compaixón de min!⁴⁰Xesús detívose e mandou que llo trouxeran; e cando estivo preto del, preguntoulle: ⁴¹-Que queres que faga por ti? El dixo:-Señor, que recobre a vista.⁴²Xesús dixolle:-Recibe a vista, a túa fe foi a que te salvou. ⁴³E nese intre recuperou a vista, e seguíao dándolle a gloria a Deus, e a xente do pobo vendo o que pasara, louvaba a Deus.

Chapter 19

¹Entrando Xesús en Iericó pasaba pola cidade. ²E había un home chamado Zaqueo que era xefe dos recadadores de impostos e era rico.³Tentaba ver quen era Xesús, pero non podía por causa da multitude, xa que era de pequena estatura. ⁴Entón, correndo cara adiante, subiu a un sicómoro para velo, porque Xesús estaba a piques de pasar por alí.⁵Cando Xesús chegou ao lugar, mirou cara arriba e díxolle:-Zaqueo, baixa decontado, porque hoxe hei quedar na túa casa. ⁶Así que el baixou axiña e recibiuno alegremente. ⁷Cando todos viron isto murmuraban dicindo: foi a se hospedar cun home pecador.⁸Entón Zaqueo, posto en pé, díxolle ao Señor:-Señor, a metade dos meus bens dareillos aos pobres, e se en algo defraudei a algún, voullo devolver catro veces máis. ⁹E Xesús díxolle:-Hoxe veu a salvación a esta casa, xa que el tamén é fillo de Abraham; ¹⁰porque o Fillo do Home veu buscar e salvar o que se perdera.¹¹Namentres eles escoitaban estas cousas, seguiu a falarlles e referiulles unha parábola, porque El estaba preto de Xerusalém, e eles pensaban que o reino de Deus ía aparecer dun momento a outro. ¹²Por iso dixo:-Certo home de familia nobre foi a un país de lonxe a recibir un reino para si e despois volver.¹³E chamando a dez dos seus servos deulles dez minas e díxolles: negociade ata que eu volva. ¹⁴Pero os seus cidadáns odiábano e mandaron unha delegación detrás del dicindo:-Non queremos que este reine sobre nós. ¹⁵E sucedeu que ao regresar el, despois de recibir o reino, mandou chamar á súa presenza a aqueles servos aos que lles dera o diñeiro para saber o que negociaran.¹⁶E presentouse o primeiro dicindo:-Señor, a túa mina produciu dez máis. ¹⁷E el díxolle:-Ben feito, bo servo, porque fuches fiel no moi pouco, recibe autoridade sobre dez cidades.¹⁸Entón veu o segundo dicindo:-A túa mina, Señor, produciu cinco minas. ¹⁹E dixo tamén a este:-E ti vas estar sobre cinco cidades.²⁰E veu outro dicindo:-Señor, aquí está a túa mina, que decidín gardar nun pano pois tíñache medo, ²¹porque es un home esixente que recolles o que non depositaches e segas o que non sementaches.²²El contestoulle:-Mal servo, voute xulgar polas túas propias palabras. Sabías que son un home esixente, que recollo o que non depositei e sego o que non sementei? ²³Entón, por que non puxeches os meus cartos no banco e ao volver eu recibiríao con intereses?²⁴E dixo aos que estaban presentes:-Quitádelle a mina e dádella ao que ten dez minas. ²⁵E eles dixéronlle:-Señor, el xa ten dez minas!²⁶Dígovos que a calquera que ten, máis se lle dará, pero ao que non ten, aínda o que ten se lle quitará. ²⁷Pero a estes meus inimigos, que non querían que reinase sobre eles, traédeos aquí e matádeos diante de min.²⁸Dito isto, ía diante subindo a Xerusalém.²⁹E aconteceu que cando se achegou a Betfagué e á Betania, preto do monte que se chama das Oliveiras, mandou a dous dos seus discípulos ³⁰dicindo:-Ide á aldea que está enfronte, na que ao entrar atoparedes un burriño atado sobre o que ninguén montou endexamais. Desatádeo e traédeo. ³¹E se alguén vos pregunta:-Por que o desatades? Falaredes deste xeito:-Porque o Señor precísao.³²Entón os que mandaron atopárono como lles dixera. ³³Namentres desataban o burriño, os seus donos dixéronlles:-Por que desatades o burriño? ³⁴E Eles responderon:-Porque o Señor precísao. ³⁵E trouxérono a Xesús, e botando os seus mantos sobre o burriño, montaron a Xesús nel. ³⁶E namentres El ía avanzando, estendían os seus mantos polo camiño.³⁷Cando xa se achegaba, xunto á baixada do Monte das Oliveiras, toda a multitude dos discípulos cheos de ledicia comezaron a louvar a Deus a grande voz por tódalas obras de poder que viran ³⁸dicindo:-Bendito o Rei que vén no nome do Señor! Paz no ceo e gloria nas alturas!³⁹Entón algún dos fariseos de entre a multitude dixéronlle:-Mestre, reprende os teus discípulos. ⁴⁰Respondendo dixo:-Dígovos que se estes calaran, as pedras clamarían.⁴¹Cando se achegou á cidade chorou sobre ela ⁴²dicindo:-Se ti soubeses neste día o que conduce á paz! Pero agora está oculto aos teus ollos.⁴³Porque virán días sobre ti cando os teus inimigos rodearante con barricadas, sitiarante e acosarante por todas partes. ⁴⁴Esmagarante contra o chan e aos teus fillos dentro de ti, e non deixarán pedra sobre pedra porque non coñeciches o tempo da túa visitación.⁴⁵E entrando no templo, empezou a botar fora aos que vendían ⁴⁶dicíndolles: escrito está:"E a miña casa será casa de oración", pero vós convertéstela en cova de ladróns.⁴⁷E ensinaba diariamente no templo. Os principais sacerdotes e os escribas e os máis prominentes do pobo procuraban matalo, ⁴⁸e non atopaban o modo de facelo porque toda a xente estaba pendente del escoitándoo.

Chapter 20

¹Un día dos que estaba ensinando á xente no templo e anunciando o evanxeo, presentáronselle os sumos sacerdotes e os escribas cos anciáns, ²e dixéronlle:-Dinos, con que autoridade fas estas cousas, ou quen che deu esta autoridade?³Respondendo El díxolles:-Eu tamén vos vou facer unha pregunta; dicídeme: ⁴o bautismo de Xoán, era celestial ou humano?⁵Falaban entre eles, dicindo:-Se dicimos "celestial", El dirá, por que non crestes? ⁶Mais se dicimos "humano", todo o pobo nos matará a pedradas, pois están convencidos de que Xoán era un profeta.⁷E responderon que non sabían de onde era. ⁸Xesús entón díxolles:-Tampouco Eu vos hei dicir con que autoridade fago estas cousas.⁹Entón comezou a contarlle ao pobo esta parábola:-Un home plantou unha viña, e arrendoullela a uns labregos e marchou de viaxe por moito tempo. ¹⁰No tempo da vendima, mandou un criado aos labradores para que lle deran parte do froito da vide. Mais os labradores, despois de mallalo, mandárono coas mans baleiras.¹¹Volveu a mandar outro criado, e, despois de mallar nel e aldraxalo, tamén o despediron coas mans baleiras. ¹²Volveu mandar un terceiro; e a este tamén o feriron e o botaron fóra.¹³Entón o dono da viña dixo: que farei? Mandarei o meu fillo amado, poida que a el o respecten. ¹⁴Mais cando os labregos o viron, acordaron entre eles, dicindo: este é o herdeiro, matémolo para que a herdanza quede para nós.¹⁵E botárono fóra da viña e matárono. Entón, que fará o dono da viña? ¹⁶Virá e destruirá a estes labregos e daralles a viña a outros. E cando eles escoitaron isto, dixeron: nunca aconteza tal cousa!¹⁷Mais El mirándoos, dixo:-Entón, que quere dicir isto que está escrito: "A pedra que desbotaron os construtores, esa converteuse en pedra angular? ¹⁸Todo o que caia sobre esa pedra, será quebrantado; pero sobre quen ela caia, esnaquizarao".¹⁹Os escribas e os sumos sacerdotes entenderon que a parábola era por eles e quixeron botarlle a man naquel mesmo momento, mais tiveron medo do pobo. ²⁰E axexándoo, puxéronlle uns espías que finxían ser xustos, para sorprendelo nalgunha palabra e entregalo ao poder e á autoridade do gobernador.²¹E preguntáronlle, dicindo:-Mestre, sabemos que falas e ensinas rectamente, e que non xulgas polas aparencias, senón que ensinas con verdade o camiño de Deus. ²²É legal que paguemos impostos ao César, ou non?²³Mais El, percibindo a súa astucia, díxolles: ²⁴-Ensinádeme un denario. De quen é esta imaxe e a inscrición que leva? Eles dixéronlle:-Do César.²⁵Entón El respondeulles:-Pois dáde a César o que é de César, e Deus o que é de Deus. ²⁶E non podían pillalo en ninguna palabra diante do pobo; e, pasmados pola súa resposta, calaron.²⁷Tamén se achegaron a El algúns saduceos (que son os que din que non hai resurrección), ²⁸e preguntáronlle, dicindo:-Mestre, Moisés escribiu: "Se a algún lle morre o irmán casado e non deixa fillos, que o seu irmán tome a viúva e lle dea descendencia".²⁹Había sete irmáns; e o primeiro casou, e morreu sen deixar fillos. ³⁰O segundo tamén casou coa viúva; ³¹e logo o terceiro; e do mesmo xeito fixeron os sete, e morreron sen deixar fillos. ³²Xa por último, morreu a muller tamén. ³³Entón, na resurrección, de cal será ela muller? Porque foi muller dos sete.³⁴E Xesús díxolles:-Os fillos deste mundo casan e comprométense para casar, ³⁵mais os que son dignos de acadar a vida vindeira e a resurrección dos mortos, nin casan, nin se comprometen para casar; ³⁶porque tampouco poden morrer, pois son coma os anxos, e son fillos de Deus, sendo fillos da resurrección.³⁷Mais o de que os mortos resucitan, aínda Moisés o ensinou, naquela pasaxe do espiño ardendo, onde chama ao Señor o Deus de Abraham, o Deus de Isaac e o Deus de Xacob. ³⁸El non é Deus de mortos, senón de vivos, porque todos viven para El.³⁹Algúns escribas responderon e dixeron:-Mestre, falaches ben. ⁴⁰E xa non se atrevían a preguntar nada.⁴¹Entón Xesús díxolles:-Como din que o Cristo é fillo de David? ⁴²Xa que David mesmo di no libro dos Salmos: "O Señor dixo ao meu Señor: senta á miña dereita ⁴³ata que poña os teus inimigos por estrado dos teus pés". ⁴⁴David chámalle Señor, entón, como pode ser El o seu fillo?⁴⁵Mentres todo o pobo escoitaba, dixo aos seus discípulos: ⁴⁶-Tende coidado cos escribas, pois eles gustan de andar de vestidos longos e dos saúdos respetuosos nas prazas e de ocupar os primeiros asentos nas sinagogas e os lugares de honor nos banquetes; ⁴⁷que devoran as casas das viúvas e, polas aparencias, fan oracións longas; eles recibirán maior castigo.

Chapter 21

¹Xesús levantou a vista e viu os ricos que botaban as súas ofrendas na arca do tesouro. ²E viu tamén unha viúva pobre que botaba alí unhas moedas de cobre; ³e dixo:-Asegúrovos que esta viúva tan pobre botou máis ca todos eles, ⁴porque todos eles botaron do que lles sobraba, mais ela, da súa pobreza, botou o que tiña para vivir.⁵E mentres algúns falaban do templo, de como estaba adornado de pedras preciosas e de ofrendas votivas, Xesús dixo: ⁶-En canto a estas cousas que estades a ver, virán días nos que non quedará pedra sobre pedra que non sexa derrubada.⁷Entón preguntáronlle, dicindo:-Mestre, cando serán estas cousas e cal será o sinal de que van acontecer? ⁸El dixo:-Mirade que non vos enganen; porque moitos virán no meu nome, dicindo: eu son o mesías e o tempo está preto. Non os sigades. ⁹E cando sintades de guerras e disturbios, non teñades medo; porque estas cousas teñen que vir primeiro, mais non será o fin.¹⁰Entón díxolles:-Levantarase nación contra nación e reino contra reino; ¹¹e haberá grandes terremotos, e pragas e fame en moitos sitios; e veranse cousas espantosas e grandes sinais no ceo.¹²Mais antes de todas estas cousas botaranvos a man enriba e vos perseguirán, entregándovos ás sinagogas e aos cárceres, levándovos perante reis e gobernantes por causa miña. ¹³E isto daravos a oportunidade de testemuñar.¹⁴Polo tanto, dispoñede nos vosos corazóns de non preparar de antemán a vosa defensa; ¹⁵porque Eu dareivos palabra e sabedoría que ningún dos vosos inimigos poderá replicar.¹⁶E mesmo os vosos pais, irmáns, parentes e amigos vos entregarán; e matarán a algúns de entre vós, ¹⁷e pola miña causa seredes aborrecidos por todos. ¹⁸Sen embargo, non perderedes nin un pelo da vosa cabeza. ¹⁹Gañade as vosas almas coa vosa perseveranza!²⁰E cando vexades a Xerusalém rodeada por exércitos, saberedes que a destrución está preto. ²¹Entón, os que estean en Xudea, que fuxan aos montes, e os que estean no medio da cidade, que se afasten; e os que estean no campo, que non volvan a ela; ²²porque estes son días de vinganza para que se cumpran todas as cousas que están escritas.²³Ai das que estean embarazadas e as que estean criando por aqueles días! Porque haberá unha grande calamidade e ira sobre o pobo; ²⁴e morrerán a espada, e levaranos presos a tódalas nacións; e os xentís pisarán a Xerusalém, ata que se cumpra tamén o tempo para os xentís.²⁵E haberá sinais no sol, na lúa e nas estrelas, e sobre a terra angustia entre as nacións, agoniadas polo ruxido do mar e das ondas, ²⁶desfalecendo os homes polo medo e o desacougo polas cousas que virán ao mundo; porque mesmo as potencias dos astros se axitarán.²⁷E entón eles verán o Fillo do Home que vén nunha nube con poder e gloria. ²⁸Cando todo isto comece a suceder, erguede as vosas cabezas, porque a vosa liberación está preto.²⁹E Xesús contoulles unha parábola:-Mirade a figueira e todas as árbores. ³⁰Cando vedes que abrolla vós mesmos sabedes que o verán está preto. ³¹Así tamén, cando vexades que ocorren estas cousas, saberedes que o reino de Deus está preto.³²Asegúrovos que non pasará esta xeración ata que todo isto aconteza. ³³O ceo e a terra pasarán, mais as miñas palabras non pasarán.³⁴Tende conta de vós mesmos, non vaia ser que o voso corazón se encha de praceres e borracheiras, e das preocupacións da vida, e chegue de súpeto aquel día ³⁵sobre vós; porque virá sobre todos os que habitan a terra.³⁶Mais vixiade en todo tempo, orando para que teñades forza para fuxir de todas estas cousas que están por vir, e poidades estar en pé diante do Fillo do Home.³⁷Durante o día ensinaba no templo, mais ao escurecer saía e pasaba a noite no monte das Oliveiras. ³⁸E todo o pobo madrugaba para ir ao templo para escoitalo.

Chapter 22

¹Achegábase a festa dos ácimos, a Pascua. ²E os principais sacerdotes e os escribas procuraban a maneira de facer matar a Xesús, porque tiñan medo da xente.³Entón Satanás entrou en Xudas o Iscariote, un dos doce; ⁴e indo onde estaban os principais sacerdotes e os capitáns, falou con eles para ver como llelo podía entregar.⁵Eles enchéronse de alegría, e acordaron en darlle cartos. ⁶El comprometeuse con eles, e andaba na procura da mellor oportunidade para entregalo, cando non houbera moita xente polo medio.⁷Chegou o día dos Ácimos, no que debía sacrificarse o cordeiro da Pascua. ⁸Mandou, entón, Xesús, a Pedro e a Xoán dicindo:-Ide e preparade a Pascua para que poidamos comela xuntos. ⁹Eles dixeron:-Onde queres que a preparemos?¹⁰Respondeulles:-Cando entredes na vila, sairavos ao paso un home que leva un cántaro de auga; seguídeo á casa onde entre. ¹¹E dirédeslle ao dono da casa:-O Mestre mándache dicir: onde está o cuarto de hóspedes, no que poida comer a Pascua cos meus discípulos?¹²El amosaravos un cuarto no piso superior, que xa está listo; facédea alí. ¹³E foron e atoparon todo como El lles dixera, e prepararon a Pascua.¹⁴Cando chegou a hora, recostouse á mesa xunto cos apóstolos, ¹⁵e díxolles:-Moito desexei comer convosco esta Pascua antes de Eu padecer! ¹⁶Pois dígovos que endexamais a volverei comer ata que se cumpra o reino de Deus.¹⁷E collendo unha copa, deu grazas por ela, e dixo:-Tomade e repartide entre vós; ¹⁸porque dígovos que de agora en diante non beberei do froito da vide, ata que veña o reino de Deus.¹⁹E collendo o pan, logo de dar grazas, partiuno, e deullelo dicindo: -Este é o meu corpo que se entrega por vós; facede isto en memoria de min. ²⁰Do mesmo xeito fixo coa copa colléndoa despois da cea dicindo: -Esta copa é a nova alianza no meu sangue, que é derramado por vós.²¹Pero, mirade que vos digo, que a man do que me ha entregar está aquí nesta mesma mesa, ao meu carón. ²²Porque o Fillo do Home, vaise como foi determinado, pero ai daquel que o entrega! ²³Entón eles empezaron a discutir entre eles a ver quen sería o que tal faría.²⁴Tiveron unha boa liorta por ver quen debía ser o de maior relevancia entre eles. ²⁵E Xesús díxolles:-Os reis das nacións gobernan sobre eles, e os que teñen autoridade sobre eles, son considerados como benfeitores.²⁶Pero entre vós non ha ser así: mais ben, o maior entre vós que se faga como o menor, e o que dirixe como o que serve. ²⁷Quen é o maior, o que se senta á mesa ou o que a serve? Non será o que senta á mesa? Mais entre vós, Eu son coma o que serve.²⁸Pero vós sodes os que estivestes sempre ao meu carón en tódalas miñas probas; ²⁹Eu heivos asignar un reino así coma o meu Pai o dispuxo para min, ³⁰para que comades e bebades na mesa do meu reino; e sentaredes nos tronos xulgando as doce tribos de Israel.³¹Simón, Simón, mira que Satanás vos demandou para vos zarandear coma o trigo; ³²pero Eu roguei por ti para que a túa fe non esmoreza; e cando volvas, fortalece a teus irmáns.³³Pero el díxolle:-Señor, estou listo para ir contigo á cadea ou mesmo á morte. ³⁴Pero Xesús díxolle:-Ai Pedro, antes que o galo cante, xa terás negado coñecerme por tres veces.³⁵E díxolles:-Cando vos mandei ir sen cartos, nin provisións, nin con calzado de reposto, pasastes necesidade de cousa algunha? Eles dixeron:-De nada. ³⁶El díxolles:-Pois agora, o que teña cartos, que os leve, e se ten provisións, que as leve tamén, e o que non teña espada, que venda o seu manto e merque unha.³⁷Porque vos estou a dicir que é preciso que se cumpra en min aquilo que está escrito: "E foi contado cos malfeitores"; porque de certo, en todo o tocante a min, ten o seu cumprimento. ³⁸Eles dixeron:-Señor, mira, velaquí dúas espadas. El dixo:-Xa está ben.³⁹E como de costume encamiñouse cara o monte das Oliveiras, e os discípulos saíron tras del. ⁴⁰E cando chegaron alí díxolles:-Non deixedes de orar para que non entredes en tentación.⁴¹E afastouse deles como a un tiro de pedra, e axeonllándose falaba con Deus, ⁴²dicindo:-Pai, se é a túa vontade, afasta de min esta copa; mais non sexa feita a miña vontade, senón a túa.⁴³Entón, puido ver a un anxo do ceo que veu para darlle forza. ⁴⁴E nesa loita interna, oraba máis intensamente, e chegou a ser a súa suor coma callóns de sangue caendo na terra.⁴⁵Erguéndose da oración, foi onde os discípulos e atopounos durmindo da tristeza que tiñan. ⁴⁶E díxolles: -Por que durmides? Erguédevos e orade para que non entredes en tentación.⁴⁷E aínda estaba El a a falar, cando unha morea de xente apareceu e adiantóuselles Xudas, un dos doce, e achegouse a Xesús e bicouno. ⁴⁸Pero Xesús díxolle:-E cun bico entregas o Fillo do Home?⁴⁹E os que estaban arredor súa, vendo o que pasaba dixeron:-Ferirémolos coas espadas? ⁵⁰E un deles feriu o servo do sumo sacerdote e levoulle por diante a orella dereita. ⁵¹Pero respondendo Xesús dixo:-Basta xa con isto! E tocando a orella do servo, sanouno.⁵²Entón Xesús dixo aos principais sacerdotes e aos oficiais do templo, e aos anciáns que viñeran na súa contra:-Viñestes prenderme con espadas e con paus coma se Eu fose un ladrón? ⁵³Non me puxestes a man enriba cando estaba convosco no templo, senón que este é o voso momento, e o poder da escuridade.⁵⁴Logo de arrestalo, levárono e metérono na casa do sumo sacerdote; pero Pedro seguíaos de lonxe. ⁵⁵Prenderon un lume no medio do patio, e sentaron, e Pedro sentou no medio deles.⁵⁶E ao velo sentado onda o lume, fixándose ben nel, dixo unha criada:-Tamén este estaba con El! ⁵⁷Mais el negouno, dicindo:-Muller, eu non sei quen é! ⁵⁸Pero pouco despois véndoo outro dixo:-Ti tamén es un deles! Pero Pedro dixo:-Home, que dis? Iso non é certo!⁵⁹Como despois dunha hora, outro insistía, dicindo:-En verdade é dos que estaban con El, pois tamén é galileo. ⁶⁰Pero Pedro dixo:-Home, eu non sei do que falas! E aínda estaba falando cando un galo cantou.⁶¹O Señor volveuse e mirou a Pedro. Pedro lembrou a palabra do Señor, que lle dixera: antes que o galo cante, negarasme tres veces. ⁶²E saíndo para fóra chorou amargamente.⁶³Os homes que tiñan a Xesús baixo custodia, facíanlle burla e batían nel; ⁶⁴e tapándolle os ollos, preguntábanlle:-Profetiza! Quen de nós está a bater en ti? ⁶⁵Tamén dicían moitas outras cousas blasfemando contra El.⁶⁶Cando se fixo de día, reuniuse o consello dos anciáns da vila, tanto os principais sacerdotes como os escribas, e levaron a Xesús perante o seu consello, dicindo: ⁶⁷-Se es ti o Mesías, dínolo. Pero El díxolles:-Se volo digo, non creredes; ⁶⁸e se vos pregunto, non me daredes resposta.⁶⁹Pero de agora en diante, O Fillo do Home estará sentado á dereita do poder de Deus. ⁷⁰Entón dixeron todos:-Daquela, es ti o Fillo de Deus? E El respondeulles:-Vós dicides que Eu Son. ⁷¹E eles dixeron:-Que necesidade temos de testemuña? Pois nós mesmos o escoitamos da súa boca.

Chapter 23

¹Entón toda a asemblea deles se levantou, e levaron a Xesús fronte a Pilato. ²E comezaron a acusalo dicindo:-Achamos que este pervirte a nosa nación, prohibindo pagar o imposto ao César, e dicindo que El mesmo é o Mesías rei.³Pilato entón, preguntoulle dicindo:-Es ti o rei dos xudeus? E Xesús respondéndolle dixo:-Ti mesmo o dis. ⁴Pilato dixo aos principais sacertotes e á multitude:-Non atopo delito neste home. ⁵Pero eles insistían dicindo:-El incita ao pobo, ensinando por toda Xudea, comezando dende Galilea ata aquí.⁶Cando Pilato oíu isto, preguntou se o home era galileo. ⁷E ao saber que Xesús pertencía á xurisdición de Herodes, remitiullo a Herodes, que tamén estaba en Xerusalém naqueles días.⁸Herodes ao ver a Xesús alegrouse moito, pois había moito tempo que quería velo polo que oíra falar del, e agardaba ver algunha milagre del. ⁹E interrogouno polo miúdo, pero Xesús nada lle respondeu. ¹⁰Namentres, os principais sacerdotes e os escribas tamén estaban alí, acusándoo ferozmente.¹¹Entón Herodes, cos seus soldados, despois de tratalo con desprezo e burlarse del, vestiuno cun espléndido manto e mandouno de novo a Pilato. Naquel mesmo día ¹²Herodes e Pilato fixéronse amigos, pois antes disto nin se podían ver.¹³Entón Pilato convocou os principais sacerdotes, os gobernantes e o pobo ¹⁴e díxolles:-Presentástesme a este home como un que incita o pobo á rebelión, pero despois de interrogalo eu diante de vós, non achei ningún delito neste home das acusacións que facedes contra El.¹⁵Nin tampouco Herodes, pois nolo remitiu de volta, e ollade, que nada fixo que mereza a morte. ¹⁶Eu, polo tanto, despois de castigalo, soltareino. ¹⁷E tiña a obriga de soltarlles un preso en cada festa.¹⁸Pero todos eles gritaron a unha dicindo:-Fóra con este e sóltanos a Barrabás! ¹⁹(Este fora botado no cárcere por un levantamento na cidade e por homicidio).²⁰Pilato, querendo soltar a Xesús, volveu a falarlles ²¹pero eles seguían a berrar dicindo: -Crucifícao! Crucifícao! ²²E el díxolles por terceira vez:-Por que? Que mal fixo este? Non achei nel ningún delito que mereza a morte, polo tanto, castigareino e soltareino.²³Pero eles insistían, pedindo a grandes voces que fose crucificado. E as súas voces comezaron a predominar. ²⁴Entón Pilato decidiu que se lles concedera a súa demanda. ²⁵E soltou a quen eles pedían, ao que fora botado no cárcere por sedición e homicidio, pero a Xesús entregoullelo á vontade eles.²⁶Namentres o levaban fóra, colleron a un tal Simón de Cirene que viña do campo e puxéronlle a cruz enriba para que a levase detrás de Xesús.²⁷E seguíao unha gran multitude do pobo e de mulleres que choraban e se laiaban por El. ²⁸Pero Xesús, volvéndose a elas, dixo:-Fillas de Xerusalém, non choredes por min, chorade máis ben por vós mesmas e polos vosos fillos.²⁹Porque veñen días nos que se dirá "ditosas as estériles, e os ventres que nunca concibiron, e os peitos que nunca criaron". ³⁰Entón comenzarán a dicir aos montes: "caede sobre nós!"; e aos outeiros: "cubrídenos!" ³¹Pois se fan estas cousas namentres a árbore está verde, que pasará cando estea seca?³²E levaban tamén a outros dous, que eran malfeitores, para seren executados con El.³³Cando chegaron ao lugar chamado a Caveira, crucificaron alí a Xesús e aos malfeitores, un á dereita e outro á esquerda. ³⁴E Xesús dicía:-Pai, perdóaos, porque non saben o que fan. E botaron sortes, repartíndose entre eles os seus vestidos.³⁵O pobo estaba mirando; e aínda os gobernadores burlábanse del dicindo:-Salvou a outros, que se salve a si mesmo se este é o Unxido de Deus, o escollido.³⁶Os soldados tamén se burlaban del, e achegándose a El ofrecéronlle vinagre, ³⁷dicindo:-Se ti es o rei dos xudeos, sálvate a ti mesmo. ³⁸Había tamén unha inscrición enriba del: "Este é o rei dos xudeus".³⁹Un dos malfeitores que estaban colgados lanzáballe inxurias dicindo: non es ti o Mesías? Sálvate a ti mesmo e a nós! ⁴⁰Pero o outro contestoulle, e rifándolle dixo:-Nin tan sequera temes ti a Deus a pesar de que estás baixo a mesma condena? ⁴¹Nós sen dúbida estamos recibindo xustamente o que merecemos polos nosos feitos, pero este non fixo mal ningún.⁴²E engadiu:-Xesús, lémbrate de min cando veñas no teu reino. ⁴³Entón El díxolle:-Asegúrocho: hoxe estarás comigo no paraíso.⁴⁴Era como a hora sexta, cando descenderon as tebras sobre toda a terra ata a hora novena. ⁴⁵O sol deixou de dar a súa luz e o veo do templo rachou en dous.⁴⁶E Xesús, clamando a gran voz, dixo:-Pai, nas túas mans encomendo o meu espírito! E dito isto, expirou. ⁴⁷Cando o centurión viu o que acontecera, glorificou a Deus dicindo:-En verdade, este home era xusto!⁴⁸E todas as multitudes que se reuniran para presenciar este espectáculo, ao observar o que acontecera, volveron dándose golpes no peito. ⁴⁹Pero todos os seus coñecidos e as mulleres que o acompañaran dende Galilea, estaban a certa distancia vendo estas cousas.⁵⁰E había un home chamado Xosé, membro do concilio, varón bo e xusto, ⁵¹que non estivera de acordo co plan e o proceder dos demais; este que era de Arimatea, cidade dos xudeus, agardaba o reino de Deus.⁵²Este foi a Pilato e pediulle o corpo de Xesús, ⁵³e baixándoo, envolveuno nun lenzo de liño, e púxoo nun sepulcro excavado na rocha onde ninguén fora posto aínda.⁵⁴Era o día da Preparación, e estaba para comezar o día de repouso. ⁵⁵E as mulleres que viñeran con El dende Galilea seguíndoo, viron o sepulcro e como fora colocado o corpo. ⁵⁶E cando regresaron, prepararon especias aromáticas e perfumes. E no día de repouso descansaron conforme o mandamento.

Chapter 24

¹Pero no abrente do primeiro día da semana, foron ao sepulcro levando as especias aromáticas que prepararan. ²E atoparon a pedra removida do sepulcro, e cando ³entraron non atoparon o corpo do Señor Xesús.⁴E aconteceu que estando elas abraiadas por isto, de súpeto achegáronse dous varóns con vestiduras resplandecentes; ⁵e estando elas atemorizadas e apoucadas, eles dixéronlles:-Por que buscades entre os mortos a quen está vivo?⁶Non está aquí, senón que foi resucitado. Lembrádevos como vos falou cando aínda estaba en Galilea, ⁷dicindo que o Fillo do Home debía ser entregado en mans de homes pecadores, e ser crucificado, e ao terceiro día resucitar.⁸Entón elas lembráronse das súas palabras ⁹e regresando do sepulcro, anunciaron todas estas cousas aos once e a tódolos demais. ¹⁰Eran María Magdalena e Xoana e María, a nai de Xacobe; tamén as demais que estaban con elas, referían estas cousas aos apóstolos.¹¹E a eles estas palabras parecéronlles unha barbaridade, e non as creron. ¹²Pero Pedro levantouse e correu ao sepulcro e abaixándose viu só as envolturas de liño; e foise á súa casa marabillado do que acontecera.¹³Aquel mesmo día dous deles ían a unha aldea chamada Emaús, que estaba como a once kilómetros de Xerusalém. ¹⁴E falaban entre si sobre todas estas cousas que sucederan.¹⁵E ocorreu que namentres falaban e discutían, Xesús mesmo se lles acercou e camiñaba con eles. ¹⁶Pero os seus ollos estaban velados para que non o recoñecesen.¹⁷Xesús díxolles:-Que discusións son estas que tendes entre vós mentres camiñades? E eles detivéronse, con rostro triste. ¹⁸Respondendo un deles chamado Cleofas díxolle:-Es ti o único visitante de Xerusalém que non sabe as cousas que nela sucederon nestes días?¹⁹Entón El díxolles:-Que cousas? E eles dixéronlle:-As referentes a Xesús o Nazareno, que foi un profeta poderoso en obra e palabra diante de Deus e todo o pobo; ²⁰e como os principais sacerdotes e os nosos gobernantes o entregaron a sentenza de morte e o crucificaron.²¹Pero nós agardabamos que El era o que ía redimir a Israel. Ademais de todo isto, este é o terceiro día dende que estas cousas aconteceron.²²Aínda que algunhas mulleres de entre nós nos asombraron ²³cando foron de madrugada ao sepulcro e ao non atopar o seu corpo, viñeron dicindo que tamén viran unha aparición de anxos que dicían que El vivía. ²⁴Algúns dos que estaban con nós foron ao sepulcro e atopárono tal como dixeran as mulleres, pero a El non o viron.²⁵Entón Xesús díxolles:-Que insensatos e tardos de corazón en crer todo o que os profetas dixeron! ²⁶Non era preciso que o Mesías sufrira estas cousas e entrara na súa gloria? ²⁷E comezando por Moisés e seguindo por todos os profetas, explicoulles o referente a El en todas as Escrituras.²⁸Achegáronse á aldea onde ían, e El fixo como que ía máis lonxe. ²⁹Eles instáronlle dicindo:-Queda connosco, porque foise o día e está caendo a noitiña. E entrou a quedarse con eles.³⁰E sucedeu que ao sentarse á mesa con eles, colleu o pan e bendiciuno e partíndoo deullelo. ³¹Entón fóronlles abertos os seus ollos e recoñecérono; pero El desapareceu da presenza deles. ³²E dixéronse un ao outro:-Non ardía o noso corazón namentres nos falaba no camiño, cando nos explicaba as Escrituras?³³E levantándose nesa mesma hora, regresaron a Xerusalém, e atoparon reunidos os once e os que estaban con eles que ³⁴dicían:-É verdade, o Señor foi resucitado e aparecéuselle a Simón! ³⁵E eles contaban as súas experiencias no camiño, e como o recoñeceran ao partir o pan.³⁶Namentres eles relataban estas cousas, Xesús púxose en medio deles e díxolles:-Paz a vós. ³⁷Entón eles, azorados e cheos de temor, pensaron que vían un espírito.³⁸Pero El díxolles:-Por que estades asustados, e por que xorden dúbidas no voso corazón? ³⁹Mirade as miñas mans e os meus pés, que son Eu mesmo, apalpádeme e vede, porque un espírito non ten nin carne nin ósos como vedes que Eu teño. ⁴⁰E cando dixo isto, ensinoulles as mans e os pés.⁴¹Pero como eles, por mor da alegría e do asombro, aínda non o crían, díxolles:-Tendes aquí algo de comer? ⁴²Entón eles déronlle parte dun peixe asado. ⁴³E colléndoo, comeuno diante deles.⁴⁴E díxolles:-Isto é o que Eu vos dicía cando aínda estaba convosco: que era preciso que se cumprira todo o que sobre min está escrito na lei de Moisés, nos profetas e nos salmos.⁴⁵Entón abriulles a mente para que comprenderan as Escrituras, ⁴⁶e díxolles:-Así está escrito, que o Mesías tiña que padecer e resucitaría de entre os mortos ao terceiro día, ⁴⁷e que no seu nome se había predicar o arrepentimento para o perdón dos pecados a todas as nacións, comezando dende Xerusalém.⁴⁸Vós sodes testemuña destas cousas. ⁴⁹Mirade, Eu estou enviando sobre vós a promesa do meu Pai, pero vós permanecede na cidade ata que sexades investidos co poder do alto.⁵⁰Entón levounos fóra, ata preto de Betania, e levantando as súas mans bendiciunos. ⁵¹E aconteceu que namentres os bendicía, separouse deles e foi levado arriba ao ceo.⁵²Eles, despois de adoralo, volveron a Xerusalém con grande ledicia, ⁵³e estaban sempre no templo bendicindo a Deus.

John

Chapter 1

¹No principio existía a Palabra e a Palabra estaba con Deus, e a Palabra era Deus. ²Aquel que era a Palabra estaba no principio con Deus. ³Todo foi feito por El, e sen El non se fixo nada do que foi feito.⁴Nel estaba a vida e a vida era a luz das persoas. ⁵A luz brilla na escuridade, e a escuridade non a deu apagado.⁶Houbo un home enviado de Deus que se chamaba Xoán. ⁷El veu como testemuña para testemuñar da luz, para que todos cresen por el. ⁸Xoán non era a luz, pero chegou para mostrar a todos quen é a luz.⁹Era a luz verdadeira, que ao vir ao mundo, alumea a todas as persoas que veñen ao mundo.¹⁰El estaba no mundo e o mundo foi feito por medio del pero o mundo non o recoñeceu. ¹¹Veu ao que era seu, pero os seus non o recibiron.¹²Mais a todos os que o recibiron, aos que cren no seu nome deulles o poder de seren fillos de Deus. ¹³Estes non naceron de sangue nin da súa propia vontade, nin da vontade doutras persoas, senón de Deus.¹⁴E a Palabra fíxose carne e plantou a súa tenda entre nós, e nós vimos a súa gloria, gloria como do Único que vén do Pai, cheo de graza e de verdade. ¹⁵Xoán dá testemuño del proclamando: -Este é de quen eu vos dixen: "O que vén despois de min é antes ca min, porque El existía primeiro que eu".¹⁶Porque da súa plenitude recibimos todos nós, graza e máis graza, ¹⁷porque a lei foi dada a través de Moisés; a graza e a verdade viñeron por medio de Xesús Cristo. ¹⁸A Deus ninguén o viu xamais, o Único que vive no seo do Pai, El foi quen nolo revelou.¹⁹E este é o testemuño de Xoán, cando os xudeus mandaron de Xerusalém sacerdotes e levitas para lle preguntar: -Quen es ti, quen ves sendo? ²⁰El confesou e non negou: -Eu non son o Mesías. ²¹Preguntáronlle: -Entón quen es ti? Elias? El dixo: -Non son.Ti es o profeta? Respondeu: -Non.²²Entón eles dixéronlle: -Ti quen es? Para que lles poidamos dar unha resposta a aqueles que nos mandaron. Que nos dis de ti mesmo? ²³El dixo: -Eu son unha voz que clama no deserto: "preparade o camiño do Señor", como dixo o profeta Isaías.²⁴Os que mandaran eran dos fariseos, ²⁵e preguntáronlle: -Por que estás a bautizar se non es ti o Mesías, nin Elías, nin o profeta?²⁶Xoán respondeulles: -Eu bautizo con auga; mais entre vós está un que non coñecedes; ²⁷o que vén despois de min, a quen eu non son digno de desatar a correa das súas sandalias. ²⁸Estas cousas aconteceron en Betania ao outro lado do río Xordán, onde Xoán bautizaba.²⁹O día seguinte, Xoán viu a Xesús achegándose cara a el e dixo: -Velaí o Año de Deus que quita o pecado do mundo! ³⁰Este é de quen eu vos dixen: "despois de min vén un home que é antes que eu, porque existía primeiro ca min". ³¹Eu non o coñecía, mais para iso eu bautizo con auga para que El sexa manifestado a Israel.³²Xoán deu testemuño dicindo: -Eu vin o Espírito baixar do ceo coma unha pomba que se pousaba e permanecía sobre el. ³³Eu non o coñecía, pero o que me mandou bautizar con auga díxome: -Sobre quen vexas o Espírito descender e permanecer sobre El, ese é o que bautiza no Espírito Santo: ³⁴Eu vin iso e son testemuña de que este é o Fillo de Deus.³⁵De novo, no día seguinte, mentres Xoán estaba con dous dos seus discípulos e, ³⁶vendo a Xesús pasar, dixo: -Velaí o Año de Deus.³⁷Cando os dous discípulos escoitaron iso, seguiron a Xesús. ³⁸Entón Xesús volveuse e vendo que eles o seguían, díxolles: -Que buscades? Eles respondéronlles: -Rabí (que significa mestre), onde quedas? ³⁹El díxolles: -vinde e ollade. Eles foron logo e viron onde vivía; e quedáronse con el ese día, porque era a hora décima.⁴⁰Un dos discípulos que escoitou a Xoán e deseguido foi con Xesús era Andrés, o irmán de Simón Pedro. ⁴¹O primeiro con quen se atopou foi o seu irmán Simón e díxolle: -Encontramos o Mesías (que se traduce como Cristo). ⁴²Entón levouno a Xesús. Cando Xesús o viu, díxolle: -Ti es Simón, o fillo de Xoán. Chamaraste Cefas (que se traduce por Pedro).⁴³No día seguinte, cando Xesús saíu cara a Galilea, atopou a Filipe e díxolle: -Sígueme. ⁴⁵Filipe era de Betsaida, a vila de Andrés e de Pedro. ⁴⁴Filipe encontrou a Natanael e díxolle: -Atopamos a Aquel de quen escribiron na lei Moisés e máis os profetas, a Xesús, o fillo de Xosé de Nazaret.⁴⁶Natanael díxolle: -Poderá saír cousa boa de Nazaret? Filipe díxolle: -Ven e verás! ⁴⁷Viu Xesús a Natanael aproximándose a El e dixo: -Aí tedes a un verdadeiro israelita, en quen non hai engano! ⁴⁸Preguntoulle Natanael: -De que me coñeces? Xesús díxolle: -Antes de que Filipe te chamara, Eu vinte cando estabas debaixo da figueira.⁴⁹Respondeulle Natanael: -Rabí, ti es o Fillo de Deus! Ti es o Rei de Israel! ⁵⁰Díxolle Xesús: -Porque che dixen: Vinte debaixo da figueira, cres? Cousas máis grandes verás! ⁵¹E díxolles a todos: -En verdade, en verdade vos digo: veredes o ceo aberto e os anxos de Deus subindo e baixando sobre o Fillo do Home.

Chapter 2

¹O terceiro día houbo un casamento en Caná da Galilea, e a nai de Xesús estaba alí. ²Xesús e os seus discípulos foron convidados ao casamento.³Cando o viño se esgotou, a nai de Xesús díxolle: -Non che teñen viño. ⁴Xesús contestoulle: -Muller, e a ti e a min, que? Aínda non chegou a miña hora. ⁵A súa nai díxolle aos que servían: -Facede todo o que El vos diga.⁶Había alí seis baldes de pedra, usados para o lavado ceremonial dos xudeus, en cada balde entraban máis de setenta litros. ⁷Xesús ordenoulles: -Hai que encher de auga os baldes. Eles enchéronos a fartar. ⁸Entón díxolles aos que servían: -Sacade un pouco e levádello ao mestresala. E eles foron ben mandados.⁹O mestresala probou a auga feita viño sen saber de onde viña (aínda que os que servían, que tiñan sacado a auga, si o sabían), falou co noivo ¹⁰e díxolle: -Todo o mundo serve primeiro o bo viño e cando xa beberon dabondo, presenta o máis barato. Mais ti gardaches o mellor viño para o final.¹¹Este sinal foi o principio de todos os sinais que Xesús fixo en Caná de Galilea manifestando a súa gloria, e creron nel os seus discípulos.¹²Despois disto, Xesús, a súa nai, os seus irmáns e os seus discípulos descenderon a Cafarnaúm e quedáronse alí varios días.¹³Estaba a chegar a Pascua dos xudeus e Xesús subiu a Xerusalém. ¹⁴Atopou no templo os vendedores de bois, ovellas e pombas, e os cambiadores de diñeiro alí sentados.¹⁵Fixo un látego con cordas, e botounos a todos do templo coas ovellas e os bois. Ciscou os cartos e envorcou as mesas dos cambiadores. ¹⁶Díxolles aos que vendían as pombas: -Arredádeme de aquí todo isto. A casa do meu Pai non é un mercado.¹⁷Lembráronse os seus discípulos do que estaba escrito: "O celo da túa casa estame a consumir". ¹⁸Entón os xudeus preguntáronlle: -Que sinal podes amosar para dar razón do que fas? ¹⁹Respondeulles Xesús: -Derrubade este templo e levantareino en tres días.²⁰Replicáronlle entón as autoridades xudías: -Levounos corenta e seis anos construír este templo e ti halo levantar en tres días? ²¹Mais El falaba do templo do seu corpo. ²²De tal xeito que, cando foi resucitado de entre os mortos, os seus discípulos lembraron o que El lles tiña anunciado e creron na Escritura e na palabra que Xesús lles falara.²³Estando Xesús en Xerusalém, na festa da Pascua, moitos creron nel vendo os milagres que El facía. ²⁴Mais Xesús non confiaba neles porque os coñecía a todos. ²⁵Non necesitaba que ninguén lle dixera nada sobre eles, porque coñecía o que había no corazón de todos.

Chapter 3

¹Había entre os fariseos un home chamado Nicodemo, maxistrado dos xudeus. ²Este home foi onda Xesús de noite e díxolle: -Mestre, sabemos que Ti es un enviado de Deus, porque ninguén pode facer os sinais que Ti fas se non está Deus con el.³Respondeulle Xesús: -En verdade, en verdade che digo, se non naces de novo, non poderás ver o reino de Deus. ⁴Díxolle Nicodemo: -Como pode alguén volver nacer sendo vello? Acaso pode entrar outra vez no seo da súa nai e nacer?⁵Respondeulle Xesús: -Asegúroche que todo o que non naza pola auga e o Espírito non pode entrar no reino de Deus. ⁶O que naceu da carne é carne, e o que naceu do Espírito, é espírito.⁷Non te estrañes que Eu che dixera: tes que nacer de novo. ⁸O vento sopra onde quere e ti séntelo zoar, mais non sabes de onde vén nin para onde vai. Así mesmo é quen naceu do Espírito.⁹Replicoulle Nicodemo: -Como pode acontecer iso? ¹⁰Díxolle Xesús: -Ti es mestre de Israel e non o sabes? ¹¹En verdade, en verdade che digo, falamos do que sabemos e testemuñamos do que vimos, pero vós non queredes aceptar o noso testemuño.¹²Faleivos de cousas terreais e non credes, como ides crer as cousas celestiais? ¹³Ninguén subiu ao ceo fora de Aquel que descendeu do ceo: o Fillo do Home.¹⁴Como Moisés alzou a serpe no deserto, así será levantado o Fillo do Home ¹⁵para que todo o que cre nel, teña vida eterna.¹⁶Pois de tal xeito amou Deus o mundo que lle deu o seu Fillo Unixénito, para que todo aquel que cre nel non se perda, mais teña vida eterna. ¹⁷Porque non mandou Deus o seu Fillo ao mundo para xulgalo, senón para salvalo por medio del. ¹⁸Todo o que cre nel non é xulgado, mais quen non cre xa foi xulgado por non crer no único Fillo de Deus.¹⁹Nisto consiste o xuízo: a luz veu ao mundo e as persoas amaron máis as tebras que a luz, porque os seus feitos eran malos. ²⁰Todo aquel que fai o mal odia a luz e non vén cara a ela para que os seus feitos non o delanten. ²¹Mais aquel que practica a verdade vén cara a luz para que se vexan os seus feitos, porque veñen de Deus.²²Máis tarde, Xesús e os seus discípulos foron até Xudea. Alí pasou algún tempo con eles e bautizaba. ²³Xoán tamén bautizaba en Ainón, preto de Saleím, porque había alí moita auga e viñan moitos a seren bautizados, ²⁴porque aínda non levaran a Xoán á cadea.²⁵Entón levantouse unha porfía entre algúns dos discípulos de Xoán e os xudeus, a propósito da purificación. ²⁶Foron onda Xoán e dixéronlle: -Mestre, aquel que estaba contigo no outro lado do río, de quen deches testemuño, está a bautizar e todos van detrás del.²⁷Respondeulles Xoán: -Ninguén pode recibir nada se non lle vén dado do ceo. ²⁸Vós podedes testemuñar de que vos dixen: -Eu non son o Mesías, eu fun mandado diante del.²⁹O que ten á esposa é o esposo; pero o amigo do esposo, o que está ao seu carón e o escoita, alégrase dun xeito inmenso ao escoitar a voz do esposo. Así a miña alegría é completa. ³⁰El debe medrar, e eu diminuír.³¹Quen vén do ceo está por riba de todos. Quen vén da terra, da terra é e fala cousas da terra. O que vén do ceo está sobre todos. ³²El dá testemuño do que viu e escoitou, mais ninguén acepta o seu testemuño. ³³Quen acepta o seu testemuño confirma que Deus é verdade.³⁴Porque Aquel a quen Deus enviou fala as palabras de Deus. Porque Deus cando dá o Espírito non ten medida. ³⁵O Pai ama o Fillo e púxolle tódalas cousas na súa man. ³⁶Quen cre no Fillo ten vida eterna, mais aquel que desobedece o Fillo non verá a vida, senón que a ira de Deus está sobre el.

Chapter 4

¹Cando o Señor entendeu que os fariseos oíran que El facía e bautizaba máis discípulos que Xoán ²(aínda que Xesús non bautizaba, senón os seus discípulos) ³deixou Xudea e volveu para Galilea.⁴Pero precisaba pasar por Samaria. ⁵Entón chegou a unha cidade de Samaria, chamada Sicar, xunto á herdanza que Xacob lle dera ao seu fillo Xosé.⁶Alí encontrábase o pozo de Xacob. Xesús estaba canso de camiñar e sentouse ao carón do pozo. Era chegando a hora sexta. ⁷Unha muller samaritana veu tirar auga, e Xesús díxolle: -Dáme un pouco de auga para beber. ⁸Pois os seus discípulos foran á cidade a mercar comida.⁹Entón a muller samaritana díxolle: -Sendo ti xudeu, como é que me pides que che dea de beber, ao saber que son muller samaritana? (Porque os xudeus e os samaritanos non se levan ben). ¹⁰Xesús contestoulle: -Se soubeses do regalo de Deus, e quen é o que che di: dáme de beber; ti pediríaslle a El, e El daríache auga viva.¹¹A muller respondeulle: -Señor, non tes con que tirala, e o pozo é fondo. Entón, onde tes a auga viva? ¹²Es ti maior que o noso pai Xacob, que nos deu este pozo, e do que bebeu el, os seus fillos e os seus animais?¹³Xesús respondeulle e díxolle: -Calquera bebendo desta auga terá sede outra vez. ¹⁴Porén, ao beber da auga que Eu lle dou, non volverá ter sede, senón que a auga que Eu lle dou, fará nel unha fonte de auga, que brotará para vida eterna.¹⁵A muller díxolle:-Señor, dáme desa auga para que eu non teña sede e non teña que vir aquí a tirala. ¹⁶Xesús díxolle: -Vai chamar o teu marido e logo vén.¹⁷A muller contestoulle: -Non teño marido. Xesús respondeulle: -Falaches ben: non teño marido. ¹⁸Porque tiveches cinco maridos e o que agora tes, non é o teu marido; nisto dixeches verdade.¹⁹A muller díxolle: -Señor ti es profeta. ²⁰Os nosos pais adoraron neste monte, pero ti dis que o lugar onde a xente debe adorar é Xerusalém.²¹Díxolle Xesús: -Muller cre en min, que a hora virá, cando nin neste monte, nin en Xerusalém, adoraredes o Pai. ²²Vós adorades o que non sabedes; nós adoramos o que sabemos, porque a salvación vén dos xudeus.²³Mais a hora chega, e agora é, cando os adoradores verdadeiros adorarán o Pai en espírito e verdade, porque o Pai está á procura de persoas así, para que o adoren. ²⁴Deus é espírito, e as persoas que o adoran deben adoralo en espírito e verdade.²⁵A muller díxolle: -Eu sei que o Mesías (que é chamado o Unxido) vai vir. Cando veña, explicaranos tódalas cousas. ²⁶Xesús díxolle: -Eu son, o que fala contigo.²⁷Nese intre os seus discípulos volveron. E admiráronse de que falara cunha muller, pero ningún lle preguntou: que buscas, ou que falas con ela?²⁸Entón a muller deixou o seu cántaro, foi á cidade e díxolle a todos: ²⁹-Vinde e ollade a un home que me dixo todo canto eu fixen. Será este o Mesías? ³⁰E eles saíron da cidade e foron xunto El.³¹Nese intre, os discípulos rogábanlle dicindo: -Rabí, come. ³²Pero el díxolles: -Teño unha comida para comer que vós non sabedes. ³³Os discípulos dicían entre eles: traeríalle alguén algo para comer?³⁴Xesús díxolles: -A miña comida é cumprir a vontade de quen me mandou e realizar a súa obra. ³⁵Non dicides vós: aínda faltan catro meses para que veña a seitura? Dígovolo agora: -Ollade ben cos vosos ollos e mirade que os eidos están brancos para a seitura. ³⁶Pois o que recolle ten a súa paga e recolle froito para vida eterna, para que o que sementa e o que fai a seitura se alegren xuntos.³⁷Neste caso é verdadeiro o refrán: un sementa e outro colleita. Eu mandeivos a seiturar o que non tiñades traballado; ³⁸outros xa o traballaron antes, e vós participades no seu traballo.³⁹E moitos samaritanos daquela cidade creron nel pola palabra da muller que lles deu testemuño: díxome todo canto eu fixen! ⁴⁰Así que cando os samaritanos viñeron a El, rogábanlle que ficara con eles; e quedou alí dous días.⁴¹E moitos máis creron nel pola súa palabra. ⁴²E dicíanlle á muller: -Xa non cremos só polo que ti nos tes dito, senón que nós mesmos ouvímolo del, e sabemos que este é en verdade o Salvador do mundo.⁴³Pasados dous días marchou de alí para Galilea. ⁴⁴Porque Xesús mesmo dera testemuño de que a un profeta non se lle honra na súa terra. ⁴⁵Así, cando chegou a Galilea acollérono, pois tiñan visto todo o que fixera na festa, en Xerusalém; porque eles tamén foran á festa.⁴⁶Veu, pois, Xesús outra vez a Caná de Galilea, onde convertera a auga en viño. E había un oficial do rei que tiña un fillo doente en Cafarnaún. ⁴⁷Cando oíu que Xesús chegara de Xudea a Galilea, foi xunto El, e rogoulle que baixase para curar o seu fillo, que estaba á morte.⁴⁸Díxolle entón Xesús: -Se non virades sinais e milagres, non creríades. ⁴⁹O oficial díxolle: -Señor, baixa antes de que o meu fillo morra. ⁵⁰Díxolle Xesús: -Marcha, o teu fillo vive. E o home confiou na palabra que Xesús lle dixera, e marchou.⁵¹Cando el ía baixando, os seus servos saíron ao seu encontro e déronlle as novas dicindo: -O teu fillo vive! ⁵²Daquela preguntoulles a hora na que comezou a mellorar. E dixéronlle: -Onte ás sete deixouno a febre.⁵³Entón o pai decatouse de que esa era a hora na que Xesús dixera: o teu fillo vive! E creu nel con todos os da casa. ⁵⁴Xesús fixo este segundo sinal cando ía de Xudea a Galilea.

Chapter 5

¹Despois destas cousas, houbo unha festa entre os xudeus, e Xesús subiu a Xerusalém. ²E hai en Xerusalém, preto da porta das ovellas, un estanque, de nome Betesda no hebreo, e posúe cinco pórticos. ³Nestes descansaba unha morea de doentes, cegos, coxos e paralíticos, agardando o movemento da auga. ⁴Porque crían que un anxo baixaba cada certo tempo ao estanque e remexía a auga; e o primeiro que entraba no estanque, despois de que a auga se movera, sanaba de calquera doenza que tivese.⁵E había alí un home que levaba doente trinta e oito anos seguidos. ⁶Cando Xesús o viu deitado, soubo que levaba así moito tempo, e díxolle: -Queres sanar?⁷Señor, respondeulle o doente, non teño quen me meta no estanque cando remexen a auga; e mentres eu vou, outro baixa antes ca min. ⁸Díxolle Xesús: -Érguete, colle a túa cama, e anda.⁹E decontado o home sanou; e colleu a súa cama e andou. E era día de repouso.¹⁰Entón os xudeus dixéronlle ao que fora curado: -É día de repouso, a lei non permite que leves a túa cama. ¹¹El respondeulles: -Aquel que me sanou, el mesmo me dixo: colle a túa cama e anda.¹²Entón preguntáronlle: -Quen foi o que che dixo: colle a túa cama e anda? ¹³E o curado non sabía quen fora, porque Xesús xa se afastara da xente que había naquel lugar.¹⁴Despois atopouno Xesús no templo e díxolle: -Decátate de que fuches sanado; non peques máis para que non che aconteza algunha cousa peor. ¹⁵O home marchou, e díxolle aos xudeus que fora Xesús o que o sanara.¹⁶E por estas cousas, os xudeus perseguían a Xesús e procuraban matalo, porque facía cousas no día de repouso. ¹⁷E Xesús respondeulles: -O meu Pai ata agora traballa, e Eu traballo tamén. ¹⁸Por iso os xudeus, aínda máis procubaran matalo, porque non só infrinxía o día de repouso, senón que tamén dicía que Deus era o seu propio Pai, facéndose igual a Deus.¹⁹Respondeu Xesús e díxolles: -Con toda verdade volo aseguro: non pode o Fillo facer nada pola súa conta, senón o que ve facer ao Pai; porque todo o que o Pai fai, tamén o fai o Fillo. ²⁰Porque o Pai ama o Fillo, e amósalle todas as cousas que El fai; e amosaralle cousas maiores que estas, para que vos marabilledes.²¹Porque así como o Pai ergue os mortos, e lles dá vida, así tamén o Fillo dalles vida aos que quere. ²²Porque o Pai a ninguén xulga, senón que deu todo o xuízo ao Fillo. ²³Para que todos honren o Fillo como honran o Pai. O que non honra o Fillo, non honra o Pai que o mandou.²⁴Con toda verdade volo aseguro: o que escoita a miña palabra e cre no que me mandou, ten vida eterna; e non irá á condenación, mais pasou da morte á vida.²⁵Con toda verdade volo aseguro:-Achégase a hora, e agora é, cando os mortos escoitarán a voz do Fillo de Deus; e os que a escoiten vivirán.²⁶Como o Pai ten vida en si mesmo, así deu ao Fillo, ter vida en si mesmo, ²⁷e tamén lle deu autoridade de facer xuízo, porque é o Fillo do Home.²⁸Non vos admiredes disto; porque chegará a hora cando todos os que estean nos sepulcros escoitarán a súa voz; ²⁹e os que fixeron o ben, sairán a resurrección de vida; mais os que fixeron o mal, a resurrección de xuízo.³⁰Non podo facer nada pola miña conta; como escoito, así xulgo; e o meu xuízo é xusto, porque non procuro a miña vontade, antes é a vontade do Pai que me mandou. ³¹Se dou testemuño de min mesmo, o meu testemuño non é certo. ³²Outro é o que testemuña sobre min, e sei que o testemuño que dá de min é verdadeiro.³³Vós mandastes mensaxeiros a Xoán e el deu testemuño da verdade. ³⁴Porén non recibo testemuño de ningún home; e digo isto para que sexades salvos. ³⁵El era a candea que ardía e alumeaba; e vós quixestes ter alegría, por un tempo, na súa luz.³⁶Pero Eu teño testemuño maior que o de Xoán; porque as obras que o Pai me deu para realizar, as mesmas obras que Eu fago, testemuñan de min, que o Pai me mandou. ³⁷E o Pai que me mandou tamén deu testemuño de min. Nunca escoitastes a súa voz, nin vistes o seu parecer. ³⁸E non tendes a súa palabra nin mora en vós, porque a quen El mandou, non o credes.³⁹Examinades as Escrituras, porque vós credes ter nelas a vida eterna, e elas son as que testifican de min. ⁴⁰E non queredes vir a min, para terdes vida.⁴¹Non ando á procura do recoñecemento da xente. ⁴²Pero Eu coñézovos, e non tendes o amor de Deus no voso interior.⁴³Eu vin no nome do meu Pai e non me aceptades. Se outro viñera no seu propio nome, a ese aceptariades. ⁴⁴Como podedes crer, se recibides gloria os uns dos outros, e non procurades a gloria que vén do único Deus?⁴⁵Non pensedes que vos vou acusar ante o Pai; hai quen vos acusa: Moisés, en quen tendes posta a esperanza. ⁴⁶Porque se vós crésedes en Moisés, creríades en min; pois el escribiu de min. ⁴⁷Pero se non credes nos seus escritos, como ides crer as miñas palabras?

Chapter 6

¹Despois disto Xesús foi cara a outra beira do mar de Galilea, que é o de Tiberíades. ²E seguíao unha grande multitude de xente, porque vían os sinais que facía nos doentes. ³Entón Xesús subiu ao monte e sentou alí co seus discípulos.⁴E a Pascua, a festa dos xudeus, estaba próxima. ⁵Cando Xesús levantou os ollos e viu que viñera a el unha grande multitude, dixo a Filipe: -Onde mercaremos pan para que estes coman? ⁶Pero dicía isto para probalo, pois El ben sabía que facer.⁷Filipe respondeulle: -Douscentos denarios de pan non abondarían para que cada un deles comese un pouco. ⁸Un dos seus discípulos, Andrés, o irmán de Simón Pedro, díxolle: ⁹-Está aquí este meniño, que ten cinco pans de cebada e dous peixes pequenos; pero que é isto para tantos?¹⁰E dixo Xesús: -Facede que as persoas se recosten. E había moita herba naquel lugar, e sentáronse uns cinco mil varóns. ¹¹Logo colleu Xesús os pans, e despois de dar grazas, repartiunos entre os discípulos, e os discípulos entre os que estaban recostados; tamén dos peixes, canto querían. ¹²E cando se fartaron, dixo aos seus discípulos: -Recollede os anacos que sobraron, para que nada se perda.¹³Recolleron, pois, e encheron doce cestas de anacos dos cinco pans de cebada, que lles sobraran aos que comeran. ¹⁴Entón, vendo o sinal que Xesús fixera, aquela xente dixo: -Este é, de certo, o profeta que había de vir ao mundo. ¹⁵Pero sabendo Xesús que o ían coller para facelo rei, volveuse retirar só ao monte.¹⁶Pola tardiña, os seus discípulos baixaron cara o mar, ¹⁷e entrando nunha dorna, ían cruzando o mar cara Cafarnaúm. Xa era escuro e Xesús non fora con eles. ¹⁸E o mar estaba axitado porque sopraba un grande vento.¹⁹Cando xa tiñan navegado como vintecinco ou trinta estadios, viron a Xesús camiñando sobre o mar e achegándose á dorna; e tiveron medo. ²⁰Pero El díxolles: -Eu son; non temades. ²¹Entón eles recibírono con agrado na dorna, que chegou deseguida á terra onde ían.²²Ao día seguinte, a multitude que ficara ao outro lado do mar decatouse de que alí non había nada máis ca unha dorna, e que Xesús non entrara nela cos seus discípulos, senón que os seus discípulos marcharan sós. ²³Viñeron outras dornas de Tiberias preto do lugar onde comeran o pan logo de que o Señor dera grazas.²⁴Por tanto, cando a xente viu que Xesús non estaba alí, nin tampouco os seus discípulos, subiron ás dornas e marcharon cara a Cafarnaúm á procura de Xesús. ²⁵Cando o toparon ao outro lado do mar, dixéronlle: -Rabí, cando chegaches aquí?²⁶Xesús respondeulles e dixo: -En verdade, vos digo: buscádesme, non polos sinais que vistes, senón porque comestes dos pans e vos fartastes. ²⁷Traballade, non polo alimento que perece, senón polo alimento que perdura para vida eterna, o que o Fillo do Home vos dará, porque a este, o Pai, Deus, púxolle o seu selo.²⁸Entón dixéronlle: -Que debemos facer para pór en práctica as obras de Deus? ²⁹Respondeu Xesús e díxolles: -Esta é a obra de Deus: que creades no que El mandou.³⁰Entón dixéronlle: -Pois que fas ti como sinal para que vexamos e creamos en Ti? Que obra fas? ³¹Os nosos pais comeron do maná do deserto, como está escrito: "Deulles a comer pan do ceo".³²Entón Xesús díxolles: -En verdade, vos digo: non foi Moisés o que vos deu pan do ceo, senón que é o meu Pai quen vos dá o verdadeiro pan do ceo. ³³Porque o pan de Deus é o que baixa do ceo, e dá vida ao mundo. ³⁴Entón dixéronlle: -Señor, dános sempre dese pan!³⁵Díxolles Xesús: -Eu son o pan de vida; o que vén a min no terá fame, e o que cre en min nunca terá sede. ³⁶Pero xa volo dixen, que aínda que me vistes, non credes. ³⁷Todo o que o Pai me dá, virá a min: e o que vén a min, de ningún modo o boto fóra.³⁸Porque descendín do ceo, non para facer a miña vontade, senón a vontade do que me mandou. ³⁹E esta é a vontade do que me mandou: que todo o que El me deu, non perda Eu nada, senón que o resucite no último día. ⁴⁰Porque esta é a vontade do meu Pai: que todo aquel que ve o Fillo e cre nel, teña vida eterna, e Eu mesmo heino resucitar no día final.⁴¹Por iso os xudeus murmuraban del, porque tiña dito: Eu son o pan que baixou do ceo. ⁴²E dician: -E non é este Xesús, o fillo de Xosé? Nós coñecémoslle a nai e mais o pai! Como é que agora di: Eu son o que baixou do ceo?⁴³Respondeu Xesús e díxolles: -Non murmuredes entre vós. ⁴⁴Ninguén pode vir a min se non o atrae o Pai que me mandou, e Eu resucitareino no día final. ⁴⁵Escrito está nos profetas: "E todos serán ensinados por Deus". Quen do Pai escoitou e aprendeu, vén a min.⁴⁶Non é que alguén vira o Pai, senón que aquel que vén de Deus, este ten visto o Pai. ⁴⁷Con toda verdade volo aseguro: -O que cre, ten vida eterna.⁴⁸Eu son o pan de vida. ⁴⁹Os vosos pais comeron o maná no deserto e morreron.⁵⁰Este é o pan que baixa do ceo, para que quen coma del, non morra. ⁵¹Eu son o pan vivo que baixou do ceo; se alguén come deste pan vivirá para sempre; e o pan que Eu darei pola vida do mundo é a miña carne.⁵²Entón os xudeus discutían entre si e dicían: -E este, como pode darnos a comer a súa carne? ⁵³Entón Xesús díxolles: -Con toda verdade volo aseguro: se non comedes a carne do Fillo do Home e bebedes o seu sangue, non teredes vida en vós.⁵⁴O que come a miña carne e bebe o meu sangue, ten vida eterna e Eu resucitareino no día final. ⁵⁵Porque a miña carne é verdadeira comida e o meu sangue é verdadeira bebida. ⁵⁶O que come a miña carne e bebe o meu sangue, permanece en min e Eu nel.⁵⁷Como o Pai vivo me mandou, e Eu vivo polo Pai, así o que me come, el tamén vivirá por min. ⁵⁸Este é o pan que baixou do ceo; non como o que os vosos pais comeron, e morreron; o que come deste pan vivirá para sempre. ⁵⁹Isto dixo Xesús na sinagoga, cando ensinaba en Cafarnaúm.⁶⁰Por iso, moitos dos seus discípulos, cando escoitaron isto, dixeron: -Dura é esta palabra, quen pode escoitala? ⁶¹Pero Xesús, sabendo en si mesmo que os discípulos murmuraban por isto, díxolles: -Escandalízavos isto?⁶²E se virades o Fillo do Home ascender a onde estaba antes, que? ⁶³O Espírito é quen dá vida; a carne para nada aproveita; as palabras que vos teño falado son espírito e son vida.⁶⁴Pero hai algúns de vós que non credes. Porque Xesús sabía dende o inicio quen eran os que non crían, e quen era o que o ía traizoar. ⁶⁵E dicía: -Por iso vos teño dito que ninguén pode vir a min, se o Pai non llo concede.⁶⁶Dende entón moitos dos seus discípulos afastáronse e xa non andaban con El. ⁶⁷Entón Xesús dixo aos doce: -Vós tamén queredes marchar? ⁶⁸Simón Pedro respondeulle: -A quen imos ir? Ti tes palabras de vida eterna. ⁶⁹E nós cremos e coñecemos que Ti es o Santo de Deus.⁷⁰Xesús respondeulles: -Non vos escollín Eu a vós, os doce, e porén un de vós é un demoño? ⁷¹E El dicía isto de Xudas, o fillo de Simón Iscariote, porque este que o ía entregar, era un dos doce.

Chapter 7

¹Despois disto Xesús andaba por Galilea; e non quería andar por Xudea, porque os xudeus procuraban matalo. ²E a festa dos xudeus, a dos Tabernáculos, estaba próxima.³Por iso dixéronlle os seus irmáns: -Deixa isto e vaite a Xudea para que os teus dicípulos vexan tamén as obras que ti fas. ⁴Porque ninguén fai nada ás agachadas cando procura ser coñecido en público. Se fas estas cousas, móstrate ao mundo.⁵Porque nin os seus irmáns crían nel. ⁶Entón Xesús díxolles:-O meu tempo aínda non chegou, pero o voso tempo sempre é oportuno. ⁷O mundo non pode odiarvos, pero ódiame a min, porque Eu dou testemuño del, que as súas obras son malas.⁸Subide vós á festa; Eu non subo a esta festa porque o meu tempo non está cumprido. ⁹E logo de dicirlles isto, ficou en Galilea.¹⁰Pero cando os seus irmáns subiron á festa, entón el tamén subiu; non abertamente senón ás agachadas. ¹¹Os xudeus andaban á procura del na festa e dicían: -Onde se meteu ese?¹²E había moita murmuración entre a xente acerca del. Uns dicían: El é bo. Outros dicían: non, todo o contrario, engana as persoas. ¹³Porén, ninguén falaba abertamente del por medo aos xudeus.¹⁴Pero xa na metade da festa, Xesús subiu ao templo e comezou a ensinar. ¹⁵Entón os xudeus admirábanse del dicindo: -Como pode este saber de letras sen ter estudado? ¹⁶Entón Xesús respondeulles dicindo: -O meu ensino non é meu senón daquel que me mandou.¹⁷Se alguén quere facer a súa vontade, saberá se a miña ensinanza é de Deus ou se falo de min mesmo. ¹⁸O que fala de si mesmo procura a súa propia gloria; mais o que procura a gloria de quen o mandou, este é verdadeiro e non hai inxustiza nel.¹⁹Non vos deu Moisés a lei, e porén ninguén de vós a cumpre? Por que estades á procura de me matar? ²⁰A multitude contestou:-Tes un demo! Quen te procura matar?²¹Respondeu Xesús e díxolles: -Só fixen unha obra e todos vos admirades. ²²Moisés deuvos a circuncisión (non porque sexa de Moisés senón dos pais) e no día de repouso circuncidades o home.²³E se para non quebrantar a lei de Moisés circuncidades un home no día de repouso, por que vos incomodades comigo porque sanei por completo a un home no día de repouso? ²⁴Non xulguedes polo que se ve, senón xulgade con xuízo xusto.²⁵Entón algúns de Xerusalém dicían: -Non é este o que procuran matar? ²⁶E aí o tedes, fala en público e non lle din nada. Non será que en verdade os gobernantes recoñecen que este é o Mesías? ²⁷Porque, nós sabemos de onde é este; pero cando veña o Mesías, ninguén saberá de onde é.²⁸Xesús exclamou en alta voz mentres ensinaba no templo: -Vós coñecédesme e sabedes de onde son. Eu non vin pola miña conta, pero o que me mandou é verdadeiro, a quen vós non coñecedes. ²⁹Eu coñézoo porque del procedo, e El me mandou.³⁰Procuraban pois, prendelo; pero ninguén lle botou man, porque aínda non chegara a súa hora. ³¹Pero moitos da multitude creron nel, e dicían: cando veña o Mesías, fará máis sinais dos que ten feito este? ³²Os fariseos escoitaron a multitude murmurando estas cousas del, e os principais sacerdotes e fariseos mandaron alguacís para prendelo.³³Entón dixo Xesús: -Por un pouco máis de tempo estou convosco; despois vou ao que me mandou. ³⁴Buscarédesme e non me habedes atopar, e onde Eu estou vós non podedes vir.³⁵Dicían entón os xudeus entre si: -Onde pensa ir este, que non o atopemos? Será que quere ir aos dispersos entre os gregos e ensinar aos gregos? ³⁶Que quere dicir isto que dixo: buscarédesme e non me habedes atopar, e onde Eu estou vós non podedes vir?³⁷E no último día, o grande da festa, Xesús púxose en pé e dixo en voz alta: -Se algún ten sede, que veña a min e beba. ³⁸O que cre en min, como di a Escritura: "Do máis profundo do seu ser, abrollarán ríos de auga viva".³⁹(Pero El dicía isto do Espírito que habían de recibir os que creran nel; porque o Espírito, aínda non fora dado, pois Xesús non fora glorificado).⁴⁰Entón algúns da multitude, cando escoitaron estas palabras, dicían: Verdadeiramente este é o Profeta! ⁴¹Outros dicían: Este é o Mesías. Pero outros dicían: acaso o Mesías ha vir de Galilea? ⁴²Non di a Escritura que o Mesías vén da descendencia de David, e de Belén, a aldea de onde era David?⁴³Así se creou división entre a multitude por causa del. ⁴⁴E moitos deles querían prendelo, pero ninguén lle botaba a man.⁴⁵Entón os alguacís foron cara os principais sacerdotes e fariseos e dixéronlles estes: -Por que non o trouxestes? ⁴⁶Os alguacís responderon: -Endexamais ningún home ten falado como este home fala.⁴⁷Entón contestáronlle os fariseos: -É que vós tamén vos deixastes enganar? ⁴⁸Ten crido nel algún dos gobernantes ou dos fariseos? ⁴⁹Pero esta multitude que non coñece a lei, é maldita.⁵⁰Nicodemo, o que viñera a Xesús antes, e que era un deles, díxolles: ⁵¹-Dende cando xulga a nosa lei a un home sen escoitalo primeiro, e saber o que fai? ⁵²Respondendo dixéronlle: -Es ti tamén de Galilea? Investiga e verás que ningún profeta xurde de Galilea.⁵³E fóronse cada un para a súa casa.

Chapter 8

¹Pero Xesús foi ao Monte das Oliveiras. ²E ao amencer veu outra vez ao templo, e todo o pobo viña a El; e sentándose ensináballes. ³Os escribas e os fariseos trouxeron unha muller sorprendida en adulterio,⁴e poñéndoa no medio, dixéronlle: -Mestre, esta muller foi sorprendida no mesmo acto do adulterio. ⁵E na lei, Moisés ordenounos apedrar a esta clase de mulleres; ti que dis? ⁶Dicían isto para ter de que o acusar. Pero Xesús inclinouse e escribía co seu dedo na terra.⁷Pero como insistían en lle preguntar, Xesús endereitouse e díxolles: -O que de vós estea sen pecado, sexa o primeiro en lle lanzar unha pedra. ⁸E inclinándose de novo escribía en terra.⁹Eles ao escoitar isto, foron marchando un a un, comezando polos de maior idade, e deixando só a Xesús e á muller que estaba no medio. ¹⁰Endereitándose díxolle Xesús: -Muller, onde están eles? Ningún te condenou? ¹¹Ela respondeu: -Ningún, Señor. Díxolle Xesús: -Eu tampouco te condeno. Vaite; e dende agora non peques máis.¹²Xesús faloulles outra vez dicindo: -Eu son a luz do mundo; o que me segue non andará en tebras, senón que terá a luz da vida. ¹³Entón os fariseos dixéronlle: -Ti testemuñas de ti mesmo; o teu testemuño non é verdadeiro.¹⁴Respondeu Xesús e díxolles: -Aínda que dou testemuño de min mesmo o meu testemuño é verdadeiro, porque Eu sei de onde vin e a onde vou; pero vós non sabedes de onde veño nin para onde vou. ¹⁵Vós xulgades segundo a carne; Eu non xulgo a ninguén. ¹⁶Pero se Eu xulgo, o meu xuízo é verdadeiro, porque non son Eu só, senón Eu e o Pai que me mandou.¹⁷E na vosa lei está escrito que o testemuño de dúas persoas é verdadeiro. ¹⁸Eu son o que dá testemuño de min mesmo, e o Pai que me mandou testemuña de min.¹⁹Entón dicíanlle: -Onde está o teu Pai? Xesús respondeu: -Non me coñecedes nin a min, nin o meu Pai. Se me coñecerades a min, tamén coñeceriades o meu Pai. ²⁰Estas palabras pronunciounas no lugar do tesouro, cando ensinaba no templo; e ninguén o prendeu, porque aínda non chegara a súa hora.²¹Entón díxolles de novo: -Eu voume, e buscarédesme, e morreredes no voso pecado; porque para onde Eu vou, vós non podedes vir. ²²Por iso os xudeus dicían: será que se vai quitar a vida, pois di: onde Eu vou, vós non podedes vir?²³E Xesús dicíalles: -Vós sodes de baixo, Eu son de riba; vós sodes deste mundo, Eu non son deste mundo. ²⁴Por iso vos dixen que morreredes nos vosos pecados; porque se non credes que Eu Son, morreredes nos vosos pecados.²⁵Entón dicíanlle: -Ti quen es? Xesús díxolles: -Que vos estiven dicindo dende o principio? ²⁶Teño moito que dicir e xulgar de vós, pero o que me mandou é verdadeiro; e Eu, as cousas que escoitei del, esas son as que lles falo ao mundo. ²⁷(Non comprenderon que lles falaba do Pai).²⁸Por iso Xesús dixo: -Cando levantedes o Fillo do Home, entón saberedes que Eu Son e que non fago nada pola miña conta, senón que falo estas cousas, como o Pai me ensinou. ²⁹E o que me mandou está comigo; non me deixou só, porque Eu sempre fago o que lle agrada. ³⁰Ao falar estas cousas, moitos creron nel.³¹Entón dicía Xesús aos xudeus que creran nel: -Se vós permanecedes na miña palabra, en verdade sodes os meus discípulos; ³²e coñeceredes a verdade, e a verdade libertaravos. ³³Eles contestáronlle: -Somos descendentes de Abraham e nunca fomos escravos de ninguén. Como dis ti: seredes libres?³⁴Respondeulles Xesús: -En verdade, en verdade vos digo que todo o que comete pecado é escravo do pecado, ³⁵e o escravo non fica na casa para sempre. ³⁶Por tanto, se o Fillo vos fai libres, seredes verdadeiramente libres.³⁷Xa sei que sodes descendentes de Abraham, porén procurades matarme porque a miña palabra non pode morar en vós. ³⁸Eu falo do que vin estando co meu Pai, vós facedes tamén o que escoitastes do voso pai.³⁹Eles contestáronlle e dixéronlle: -Abraham é o noso pai. Xesús díxolles: -Se fósedes fillos de Abraham, fariades as obras de Abraham. ⁴⁰Pero agora procurades matarme, a min que vos dixen a verdade que escoitei de Deus. Abraham non fixo isto. ⁴¹Vós facedes as obras do voso pai. Eles dixéronlle: -Nós non nacemos de fornicación; temos un só Pai que é Deus.⁴²Xesús díxolles: -Se Deus fose o voso Pai, amaríadesme, porque Eu saín de Deus e vin del, pois non vin pola miña conta, senón que El me mandou. ⁴³Por que non entendedes o que digo? Porque non podedes escoitar a miña palabra. ⁴⁴Sodes do voso pai o demo e queredes facer o que o voso pai desexa. El dende o comezo foi un homicida, e non permaneceu na verdade porque non hai verdade nel. Cando fala mentira, fala da súa propia natureza, porque é mentireiro e pai da mentira.⁴⁵Pero porque Eu digo a verdade, non credes en min. ⁴⁶Quen de vós proba en min que teño pecado? E se digo a verdade, porque vós non credes en min? ⁴⁷O que é de Deus escoita as palabras de Deus; por iso vós non escoitades, porque non sodes de Deus.⁴⁸Contestaron os xudeus e dixéronlle: -Non dicimos con razón que ti es samaritano e tes un demo? ⁴⁹Xesús respondeu: -Eu non teño demo ningún, senón que honro o meu Pai, e vós deshonrádesme a min.⁵⁰Pero Eu non busco a miña gloria; hai un que a busca e xulga. ⁵¹Con toda verdade volo aseguro, que se algún garda a miña palabra, xamais probará a morte.⁵²Os xudeus dixéronlle: -Agora estamos certos en que tes un demo. Abraham morreu, e tamén os profetas, e ti dis: se algún garda a miña palabra non morrerá eternamente. ⁵³Acaso es ti maior que o noso pai Abraham que morreu? Os profetas tamén morreron; quen cres que es?⁵⁴Xesús respondeu: -Se Eu me glorifico a min mesmo, a miña gloria non é nada; o meu Pai é o que me glorifica, aquel de quen vós dicides: El é o noso Deus. ⁵⁵E vós non o coñecestes, pero Eu coñézoo; e se digo que non o coñezo serei un mentireiro como vós; pero Eu coñézoo e gardo a súa palabra. ⁵⁶O voso pai Abraham, encheuse de alegría agardando ver o meu día; e viuno e alegrouse.⁵⁷Entón os xudeus dixéronlle: -Aínda non tes cincuenta anos, e xa viches a Abraham? ⁵⁸Xesús díxolles: -Con toda verdade volo aseguro: antes que nacese Abraham, Eu Son. ⁵⁹Entón colleron pedras para llas lanzar, pero Xesús escondeuse e saíu do templo.

Chapter 9

¹Ao pasar Xesús, viu a un home que nacera cego. ²Os seus discípulos preguntáronlle, dicindo: -Rabí, quen pecou, este ou os seus pais, para que nacese cego?³Xesús respondeu: -Nin este pecou nin os seus pais; senón que está cego para que as obras de Deus se manifesten nel. ⁴Nós debemos facer as obras do que me mandou, mentres é de día; porque vén a noite cando ninguén pode traballar. ⁵Mentres estou no mundo, Eu son a luz do mundo.⁶Logo de dicir isto, cuspiu en terra e fixo lama co cuspe e untoulle os ollos coa lama, ⁷e díxolle: -Vaite lavar no tanque de Siloé (que significa, enviado). El foi e lavouse, e volveu vendo.⁸Entón os veciños e os que antes viran que era un mendigo, dicían: Non era este o que se sentaba e mendigaba? ⁹Uns dicían: -El é; e outros dicían: non, pero parécese a el. El dicía: -Son eu.¹⁰Entón dicíanlle: -Como che foron abertos os ollos? ¹¹El respondeu: -O home que se chama Xesús fixo lama, untouna nos meus ollos e díxome: -Vai ao Siloé e lávate. Así fun, laveime e recibín a vista. ¹²E dixéronlle: -Onde está el? El dixo: -Non o sei.¹³Levaron ante os fariseos o que fora cego. ¹⁴E era día de repouso o día en que Xesús fixo a lama e lle abriu os ollos. ¹⁵Entón os fariseos volvéronlle preguntar como recibira a vista. El díxolles: -Púxome lama nos ollos, laveime e vexo.¹⁶Por iso algúns dos fariseos dicían: -Este home non vén de Deus porque non garda o día de repouso. Pero outros dicían: -Como pode un home pecador facer estes sinais? E había división entre eles. ¹⁷Entón dixeron outra vez ao cego: -Que dis ti del, pois abriuche os ollos? El dixo: -É un profeta. ¹⁸Entón os xudeus non creron que fora cego, e que recibira a vista, ata que chamaron os pais do que recibira a vista.¹⁹E preguntáronlle dicindo: -É este o voso fillo, o que vós dicides que naceu cego? Como é que agora ve? ²⁰Os seus pais respondéronlles e dixeron: -Sabemos que este é o noso fillo e que naceu cego; ²¹pero como é que agora ve, non o sabemos; ou quen lle abriu os ollos, non o sabemos. Preguntádelle a el; idade ten dabondo e falará por si mesmo.²²Os seus pais dixeron isto porque tiñan medo dos xudeus, porque os xudeus xa acordaran que se algún confesaba que Xesús era o Mesías, fose expulsado da sinagoga. ²³Por iso os pais dixeron: idade ten, preguntádelle a el.²⁴Por segunda vez chamaron polo home que fora cego e dixéronlle: -Dá gloria a Deus; nós sabemos que este home é un pecador. ²⁵Entón el contestoulles: -Se é pecador, non o sei; unha cousa sei: que eu era cego e agora vexo.²⁶Dixéronlle: -Que che fixo? Como che abriu os ollos? ²⁷El contestoulles: -Xa volo dixen e non escoitastes. Por que queredes ouvilo outra vez? É que tamén vós queredes ser dos seus discípulos?²⁸Entón insultárono, e dixéronlle: -Ti es o seu discípulo, pero nós somos discípulos de Moisés! ²⁹Nós sabemos que Deus lle falou a Moisés, pero este, non sabemos de onde é.³⁰Respondeu o home e díxolles: -Pois nisto hai algo portentoso: que vós non saibades de onde é, a min abriume os ollos. ³¹Sabemos que Deus non escoita os pecadores; pero se alguén teme a Deus e fai a súa vontade, a este escoita.³²Nunca se oira dicir que alguén abrise os ollos a un cego de nacemento. ³³Se este non viñese de Deus, nada podería facer. ³⁴Respondendo eles dixéronlle: -Naciches ti enteiriño en pecados, e vés a ensinarnos a nós? E botárono fóra.³⁵Escoitou Xesús que o botaran fóra, e atopándoo, díxolle: -Cres ti no Fillo do Home? ³⁶Respondeulle e dixo: -E quen é, Señor, para que eu crea nel? ³⁷Díxolle Xesús: -Pois ti víchelo, e o que está a falar contigo, ese é. ³⁸Entón el dixo: -Creo, Señor. E adorouno.³⁹E dixo Xesús: -Eu vin a este mundo para xuízo, para que os que non ven, vexan, e para que os que ven, sexan cegados. ⁴⁰Algúns dos fariseos que estaban con El escoitaron isto e dixéronlle: -E logo, nós tamén somos cegos? ⁴¹Díxolles Xesús: -Se fósedes cegos non teriades pecado; pero porque dicides "vemos", o voso pecado permanece.

Chapter 10

¹Con toda verdade volo aseguro: -O que non entra pola porta na mallada das ovellas, e sobe pola outra parte, ese é ladrón e bandido. ²Pero o que entra pola porta é o pastor das ovellas.³O porteiro ábrelle a este, e as ovellas escoitan a súa voz; chama as súas ovellas por nome, e guíaas para fóra. ⁴Cando saca a todas as súas, vai diante delas, e as ovellas sígueno, porque coñecen a súa voz.⁵E de ningunha maneira seguirán a un estraño, senón que fuxirán del, porque non coñecen a voz dos estraños. ⁶Xesús faloulles por medio desta parábola, pero eles non entenderon o que lles quería dicir.⁷Entón Xesús díxolles outra vez: -Con toda verdade volo aseguro: Eu son a porta das ovellas. ⁸Todos os que viñeron antes de min son ladróns e bandidos, pero as ovellas non os escoitaron.⁹Eu son a porta; se algún entra por min, será salvo; e entrará e sairá e atopará pasto. ¹⁰O ladrón só vén para roubar, matar e destruír; Eu vin para que teñan vida e a teñan en abundancia.¹¹Eu son o bo pastor; o bo pastor dá a súa vida polas ovellas. ¹²Pero o que é xornaleiro e non é pastor, que non é o dono das ovellas, ve o lobo que vén, foxe e deixa as ovellas, e o lobo quítaas e dispérsaas. ¹³El foxe porque só traballa pola paga e as ovellas tanto lle teñen.¹⁴Eu son o bo pastor, e coñezo as miñas ovellas, e as miñas recoñécenme, ¹⁵de igual modo que o Pai me coñece e Eu coñezo o Pai, e dou a miña vida polas ovellas. ¹⁶Teño outras ovellas que non son desta mallada; a estas tamén teño que traer e han escoitar a miña voz, e serán un rabaño cun só pastor.¹⁷Por iso o Pai ámame. Porque dou a miña vida para tomala outra vez. ¹⁸Ninguén ma quita, senón que Eu douna por vontade propia. Teño autoridade para dala, e teño autoridade para tomala outra vez. Este mandamento recibín do meu Pai.¹⁹Outra vez os xudeus volveron dividirse por estas palabras. ²⁰E moitos deles dicían: ten un demo no corpo e está tolo. Por que lle facedes caso? ²¹Outros dicían: estas palabras non son as dun endemoñado. Pode un demo abrir os ollos dos cegos?²²Neses días celebrábase en Xerusalém a festa da Dedicación. ²³Era inverno e Xesús andaba polo templo, no pórtico de Salomón. ²⁴Entón os xudeus rodeárono e dixéronlle: -Até cando nos vas ter en ascuas? Se ti es o Mesías, dínolo con claridade.²⁵Xesús respondeulles: -Xa volo dixen e non credes; as obras que fago no nome do meu Pai, esas testemuñan de min. ²⁶Pero vós non credes porque non sodes das miñas ovellas.²⁷As miñas ovellas escoitan a miña voz, e Eu coñézoas e séguenme. ²⁸E Eu doulles vida eterna e non han perecer nunca, e ninguén poderá quitalas da miña man.²⁹O que o meu Pai mas deu é maior que todos e ninguén poderá quitalas das mans do meu Pai. ³⁰Eu e o Pai somos un. ³¹Os xudeus tomaron pedras para lanzarllas.³²Xesús díxolles: -Mostreivos moitas obras boas que son do Pai, por cal delas me apedrades? ³³Os xudeus contestáronlle: -Non te lapidamos por ningunha obra boa senón por blasfemia; e porque Ti, sendo home, faste Deus.³⁴Xesús díxolles: -Non está escrito na vosa lei:"Eu dixen: sodes deuses"? ³⁵Se chamou deuses a aqueles que recibiron a palabra de Deus (e a Escritura non se pode quebrantar); ³⁶a quen o Pai santificou e mandou ao mundo, vós dicídeslles: "blasfemas", porque dixen Eu son o Fillo de Deus?³⁷Se non fago as obras do meu Pai, non creades en min; ³⁸pero se as fago, aínda que non creades en min, crede ás obras; para que saibades e entendades que o Pai está en min e Eu no Pai. ³⁹Por iso procuraban prendelo outra vez, pero escapóuselles das mans.⁴⁰Marchou outra vez para o outro lado do Xordán, ao lugar onde Xoán estivera bautizando, e ficou alí. ⁴¹Moitos viñeron a El e dicían: -Xoán non fixo ningún sinal, porén, todo o que dixo Xoán deste, era verdade. ⁴²E moitos alí creron nel.

Chapter 11

¹E estaba doente un home chamado Lázaro, de Betania, a aldea de María e da súa irmá Marta. ²María, que tiña ao seu irmán Lázaro doente, foi a que unxiu o Señor con perfume e secoulle os pés cos seus cabelos.³As dúas irmás mandaron recado a Xesús: -Señor, olla, o que ti amas está doente. ⁴Ao escoitalo Xesús, dixo: -Esta efermidade non é para morte, senón para a gloria de Deus, para que o Fillo de Deus sexa glorificado por ela.⁵E Xesús amaba a Marta, a súa irmá e a Lázaro. ⁶Cando escoitou, entón, que Lázaro estaba doente, quedou por dous días máis no lugar onde estaba. ⁷Logo, despois disto, dixo aos seus discípulos: -Vaiamos outra vez a Xudea.⁸Os discípulos dixéronlle: -Rabí, hai pouco que os xudeus procuraban lapidarte, e vas outra vez alá? ⁹Xesús respondeu: -Non hai doce horas no día? Se algún anda de día, non tropeza, porque ve a luz deste mundo.¹⁰Pero se algún anda de noite, tropeza, porque a luz non está nel. ¹¹E logo de dicir isto, engadiu: -O noso amigo Lázaro adormeceu; vou espertalo.¹²Entón os discípulos dixéronlle: -Señor se adormeceu, salvarase. ¹³Pero Xesús falara da morte de Lázaro mais eles creron que estaba a falar literalmente do sono. ¹⁴Entón Xesús, díxolles claramente: -Lázaro morreu;¹⁵e por causa de vós, alégrome de non ter estado alí, para que creades. Pero vaiamos onde el está. ¹⁶Tomás, chamado o Dídimo, dixo entón aos seus condiscípulos: -Vaiamos nós tamén para morrer con el.¹⁷Chegou, pois, Xesús e encontrou que xa había catro días que estaba no sepulcro. ¹⁸Betania estaba preto de Xerusalém, como a tres kilómetros; ¹⁹e moitos dos xudeus viñeran a casa de Marta e María, para consolalas pola morte do seu irmán. ²⁰Entón Marta, cando escoitou que Xesús viña, saíulle ao encontro, pero María ficou sentada na casa.²¹E Marta dixo a Xesús: -Señor, se estiveras aquí o meu irmán non tería morto! ²²Con todo, eu sei que todo o que pidas a Deus, Deus concederacho. ²³Xesús díxolle: -O teu irmán hase levantar.²⁴Marta contestoulle: -Eu sei que se levantará na resurrección, no día final. ²⁵Xesús díxolle: -Eu son a resurrección e a vida; o que cre en min, aínda que morra, vivirá, ²⁶e todo o que vive e cre en min, xamais morrerá, cres isto?²⁷Ela díxolle: -Si Señor, eu crin que Ti es o Mesías, o Fillo de Deus, o que vén ao mundo. ²⁸E logo de dicir isto, foise e chamou a súa irmá María, dicíndolle en segredo: -O Mestre está aquí, e chama por ti. ²⁹Tan pronto como ela o escoitou, ergueuse de súpeto, e foi xunto del.³⁰Pois mesmo Xesús non entrara na aldea, senón que aínda estaba no lugar onde Marta o atopara. ³¹Entón os xudeus que estaban con ela na casa consolándoa, cando viron que María se ergueu con présa e saíu, seguírona, supoñendo que ía ao sepulcro a chorar alí. ³²Cando María chegou onde estaba Xesús, ao velo, botouse os seus pés, dicíndolle: -Señor, se estiveras aquí, o meu irmán non tería morto.³³E cando Xesús a viu chorar, e aos xudeus que viñeran con ela chorando tamén, conmoveuse profundamente no espírito, e entristeceuse, ³⁴e dixo: -Onde o puxestes? Dixéronlle: -Señor, ven e mira. ³⁵Xesús chorou.³⁶Por iso os xudeus dicían: -Ollade canto o amaba. ³⁷Pero algúns deles dixeron: -Non podía este, que abriu os ollos ao cego, ter evitado tamén que morrera Lázaro?³⁸Entón Xesús, de novo conmovido profundamente no seu interior, foi ao sepulcro. Era unha cova, e tiña unha pedra posta sobre ela. ³⁹Xesús dixo: -Quitade a pedra. Marta, irmá do que morrera díxolle:-Señor, xa cheira, porque hai catro días que morreu. ⁴⁰Xesús díxolle: -Non che dixen que se cres verás a gloria de Deus?⁴¹Entón quitaron a pedra. Xesús alzou os ollos ao alto e dixo: -Pai douche as grazas porque me escoitaches! ⁴²Eu sabía que sempre me escoitas; pero díxeno por causa da multitude que está ao redor, para que crean que ti me mandaches.⁴³E dito isto, berrou con voz forte:-Lázaro, ven fora! ⁴⁴E o que estivera morto saíu, os pés e as mans atadas con vendas, e o rostro envolto nun lenzo. Xesús díxolles: -Desatádeo e deixádeo ir.⁴⁵Entón moitos dos xudeus que viñeran onda María, ao veren o que fixo, creron nel. ⁴⁶Pero algúns deles foron onda os fariseos e contáronlles o que Xesús fixera.⁴⁷Entón os principais sacerdotes e os fariseos convocaron ao Sanedrín, e dicían: -Que faremos? Porque este home fai moitos sinais. ⁴⁸Se lle deixamos seguir así, todos van crer nel, e virán os romanos e quitarannos o noso lugar e a nosa nación.⁴⁹Pero un deles, Caifás, que era sumo sacerdote ese ano, díxolles: -Vós non sabedes nada, ⁵⁰nin tendes en conta que máis vos convén que un home morra polo pobo, e non que pereza toda a nación.⁵¹Agora ben, non dixo isto de si mesmo, senón que sendo sumo sacerdote ese ano, profetizou que Xesús ía morrer pola nación; ⁵²e non só pola nación, senón tamén para xuntar nun os fillos de Deus que estaban dispersos. ⁵³Así que, dende ese día conspiraron xuntos para matalo.⁵⁴Por iso Xesús xa non andaba publicamente entre os xudeus, senón que marchou de alí á rexión preto do deserto, a unha cidade chamada Efraín; e quedouse alí cos discípulos. ⁵⁵E estaba próxima a Pascua dos xudeus, e moitos da rexión subiron a Xerusalém antes da Pascua para se purificar.⁵⁶Entón buscaban a Xesús, e estando eles no templo, dicíanse uns aos outros: -Que vos parece? Que non virá á festa? ⁵⁷E os principais sacerdotes e os fariseos deran ordes de que se alguén sabía onde estaba Xesús, dese aviso para prendelo.

Chapter 12

¹Entón Xesús, seis días antes da Pascua, veu a Betania onde estaba Lázaro, o que Xesús resucitara de entre os mortos. ²E fixéronlle alí unha cea, e Marta estaba a servir; pero Lázaro era un dos que estaban á mesa con El. ³Entón María, collendo unha libra de perfume de nardo puro, unxiu os pés de Xesús, e secounos cos seus cabelos, e a casa encheuse do recendo do perfume.⁴E Xudas Iscariote, un dos discípulos, o que o ía entregar, dixo: ⁵-Por que non se vendeu este perfume por trescentos denarios e se lle deu aos pobres? ⁶Pero dixo isto, non porque lle preocuparan os pobres, senón porque era un ladrón, e como tiña a bolsa dos cartos, furtaba do que lle botaban nela.⁷Entón Xesús dixo: -Déixaa, porque ela gardou isto para o día da miña sepultura. ⁸Porque sempre teredes os pobres con vós, pero non sempre me teredes a min.⁹Entón, a gran multitude de xudeus enterouse de que estaba alí, e viñeron, non só por mor de Xesús, senón tamén por ver a Lázaro, ao que resucitara de entre os mortos. ¹⁰Pero os principais sacerdotes resolveron matar tamén a Lázaro; ¹¹porque por causa del, moitos xudeus ían e crían en Xesús.¹²Ao día seguinte, cando a gran multitude que viñera á festa, ouviu que Xesús viña a Xerusalém, ¹³colleu follas de palma, e saíu a recibilo, e berraba: -Hosanna! Bendito o que vén no nome do Señor, o Rei de Israel!¹⁴Xesús, atopou un burriño e montou nel; como está escrito: ¹⁵"Non temas filla de Sión; velaí o teu Rei vén, montado nun burriño".¹⁶Os seus discípulos non entenderon isto ao principio, porén logo, cando Xesús foi glorificado, lembráronse de que isto se escribira del, e que lle fixeran estas cousas.¹⁷E así, a multitude que estaba con El cando chamou a Lázaro do sepulcro e o resucitou de entre os mortos, daba testemuño del. ¹⁸Por iso a multitude foi tamén a recibilo, porque escoitaran que fixera este sinal. ¹⁹Entón os fariseos dicían entre eles: -Vedes que nada conseguides? Mirade, todo o mundo vai detrás del.²⁰E había uns gregos entre os que subían a adorar á festa; ²¹estes, pois, foron onda Filipe, que era de Betsaida de Galilea, e rogábanlle, dicindo: -Señor, queremos ver a Xesús. ²²Filipe foi e díxollo a Andrés; Andrés e Filipe foron e dixéronllo a Xesús.²³Xesús respondeulles dicindo: -Chegou a hora para que o Fillo do Home sexa glorificado. ²⁴Con toda verdade volo aseguro, se o gran de trigo non cae en terra e morre, fica el só; pero se morre, leva moito froito.²⁵O que ama a súa vida, pérdea; e o que aborrece a súa vida neste mundo, ha conservala para vida eterna. ²⁶Se algún me serve, que me siga; e onde Eu estou alí tamén estará o meu servidor; se algún me serve o Pai ha honralo.²⁷Agora está turbada a miña alma; e que hei dicir? Pai, sálvame desta hora? Mais para isto cheguei a esta hora. ²⁸Pai glorifica o teu nome. Entón veu unha voz do ceo: -Glorifiqueino e heino glorificar outra vez! ²⁹Por iso a multitude que estaba alí e a escoitou, dicía que fora un trono; outros dicían: faloulle un anxo!³⁰Respondeu Xesús e dixo: -Esta voz non veu por causa miña, senón por causa vosa. ³¹Xa está aquí o xuízo deste mundo; agora o príncipe deste mundo será lanzado fóra.³²E, Eu, se son levantado sobre terra, atraerei a todos a min mesmo. ³³Pero El dicía isto para indicar de que morte ía morrer.³⁴Entón a multitude respondeulle: -Escoitamos na lei que o Mesías permanecerá para sempre; e como dis ti: o Fillo do Home ten que ser levantado? Quen é este Fillo do Home? ³⁵Xesús entón díxolles: -Aínda un pouco de tempo, estará a luz entre vós. Camiñade mentres teñades luz, para que non vos sorprendan as tebras: o que anda en escuridade non sabe onde vai. ³⁶Mentres estades en luz, crede na luz, para que sexades fillos de luz. Estas cousas falou Xesús, e foise e escondeuse deles.³⁷Porque aínda que fixera tantos sinais diante deles, non crían nel, ³⁸para que se cumprira a palabra do profeta Isaías, que dixo: "Señor, quen creu o noso anuncio? E a quen se revelou o brazo do Señor"?³⁹Por iso non podían crer, porque Isaías tamén dixo: ⁴⁰"El cegou os seus ollos e endureceu o seu corazón, para que non vexan cos ollos e entendan co corazón, e se convirtan e Eu os sane".⁴¹Dixo isto Isaías porque viu a súa gloria, e falou del. ⁴²Porén, moitos, aínda dos gobernantes, creron nel, pero por causa dos fariseos non o confesaban, para non seren expulsados da sinagoga. ⁴³Porque amaban máis a loanza dos homes que o recoñecemento de Deus.⁴⁴Xesús exclamou e dixo: -O que cre en min, non cre en min, senón naquel que me mandou. ⁴⁵E quen me ve, ve a aquel que me mandou.⁴⁶Eu, a luz, vin ao mundo, para que todo o que cre en min non permaneza en tebras. ⁴⁷Se algún escoita as miñas palabras e non as garda, Eu non o xulgo; porque non vin xulgar o mundo, senón a salvar o mundo.⁴⁸O que me rexeita e non recibe as miñas palabras, ten quen o xulgue; a palabra que falei, esa xulgarao no día final. ⁴⁹Porque Eu non falei pola miña conta, senón o Pai mesmo que me mandou, deume mandamento sobre todo o que hei dicir e o que hei falar. ⁵⁰E sei que o seu mandamento é vida eterna; por iso o que falo, o digo tal como o Pai mo dixo.

Chapter 13

¹Antes da festa da Pascua, sabendo Xesús que a súa hora chegara para pasar deste mundo ao Pai, tendo amado os seus que estaban no mundo, amounos até o fin. ²E durante a cea, como o demo xa puxera no corazón de Xudas Iscariote, fillo de Simón, que o traizoara,³Xesús, sabendo que o Pai puxera todas as cousas nas súas mans, e que viñera de Deus e a Deus ía, ⁴ergueuse da cea e sacou o seu manto, e collendo unha toalla, cinguiuse con ela. ⁵Logo botou auga nunha talla, e comezou a lavarlles os pés aos discípulos e a secarllelos coa toalla que levaba cinguida.⁶Entón chegou a Simón Pedro e este díxolle: -Señor, vasme lavar os pés ti a min? ⁷Xesús respondeu e díxolle: -Agora ti non comprendes o que fago, pero despois entenderalo. ⁸Pedro contestoulle: -Xamais me lavarás os pés! Xesús respondeulle: -Se non te lavo, non tes parte comigo. ⁹Simón Pedro díxolle: -Señor, logo non só os pés, senón tamén as mans e a cabeza.¹⁰Xesús díxolle: -O que se bañou non precisa lavarse, agás os pés, pois está todo limpo; e vós estades limpos, pero non todos. ¹¹Porque sabía quen o ía entregar; por iso dixo: non estades todos limpos.¹²Entón, cando acabou de lavarlles os pés, colleu o seu manto, e reclinándose á mesa outra vez, díxolles: -Sabedes o que vos fixen? ¹³Vós chamádesme Mestre e Señor, e tendes razón, porque o son. ¹⁴Pois se Eu, o Señor e o Mestre, vos lavei os pés, vós tamén debedes lavarvos os pés os uns aos outros. ¹⁵Porque deivos exemplo, para que como Eu volo fixen, tamén o fagades vós.¹⁶Con toda verdade volo aseguro: un servo non é maior que o seu Señor, nin un mensaxeiro é maior que quen o mandou. ¹⁷Se sabedes isto, seredes felices se o facedes. ¹⁸Non falo de todos vós, Eu coñezo os que escollín; pero é para que se cumpra a Escritura: "O que come o meu pan, levantou contra min o seu calcañar".¹⁹Dígovolo dende agora, antes de que pase, para que cando aconteza, creades que Eu Son. ²⁰Con toda verdade volo aseguro: o que recibe a quen Eu mande, recíbeme a min; e o que me recibe a min, recibe ao que me mandou.²¹Tendo dito Xesús isto, anguriouse en espírito, e testemuñou e dixo: en verdade vos digo que un de vós hame entregar. ²²Os discípulos mirábanse uns aos outros, e estaban sorprendidos sen saber de quen falaba.²³Un dos seus discípulos (a quen Xesús amaba), estaba recostado no peito de Xesús. ²⁴Entón Pedro fíxolle acenos e díxolle: -Dinos de quen fala. ²⁵El, recostándose novamente sobre o peito de Xesús, díxolle: -Señor, quen é?²⁶Entón Xesús respondeu: -É aquel a quen Eu darei o pan que vou mollar. E mollando o pan, deullo a Xudas, fillo de Simón Iscariote. ²⁷E despois do bocado, Satanás entrou nel. Entón Xesús díxolle: -O que vas facer, apura a facelo!²⁸Pero ningún dos que estaban recostados á mesa entendeu porque lle dixo isto. ²⁹Xa que algúns pensaban que como Xudas tiña a bolsa dos cartos, Xesús lle dixera: merca o que precisamos para a festa, ou que dera algo para os pobres. ³⁰E Xudas, despois de recibir o bocado, saíu axiña; e xa era noite.³¹Entón, cando saíu, Xesús dixo: -Agora é glorificado o Fillo do Home, e Deus é glorificado nel! ³²E se Deus é glorificado nel, Deus tamén o glorificará en si mesmo, e axiña o glorificará para sempre. ³³Filliños, estarei convosco un pouco máis de tempo. Haberédesme buscar, e como dixen aos xudeus, agora tamén volo digo a vós: onde Eu vou, vós non podedes vir.³⁴Douvos un mandamento novo: que vos amedes uns aos outros; que así como Eu vos amei, así tamén vos amedes uns aos outros. ³⁵Nisto coñecerán todos que sodes os meus discípulos, se tedes amor uns polos outros.³⁶Simón Pedro díxolle: -Señor, onde vas? Xesús respondeu: -Onde Eu vou, ti non es quen de seguirme agora, pero seguirasme despois. ³⁷Pedro díxolle: -Señor, por que non podo seguirte agora mesmo? Eu darei a miña vida por ti! ³⁸Xesús respondeulle: -Darás a túa vida por min? En verdade che digo: non cantará o galo sen que antes me teñas negado tres veces.

Chapter 14

¹Non se azore o voso corazón. Crede en Deus, crede tamén en min. ²Na casa do meu Pai hai moitas moradas; se non fora así, diríavolo; vou preparar un lugar para vós. ³E se me vou e preparo un lugar para vós, virei outra vez, e collereivos comigo; para que onde Eu estou, alí tamén esteades vós.⁴E coñecedes o camiño a onde vou. ⁵Díxolle Tomás: -Señor, se non sabemos a onde vas, como imos coñecer o camiño? ⁶Xesús díxolle: -Eu son o camiño, e a verdade, e a vida; ninguén vén ao Pai senón por min. ⁷Se me coñecestes, tamén coñeceredes o meu Pai, e dende agora coñecédelo e vístelo.⁸Filipe díxolle: -Señor móstranos o Pai e bástanos. ⁹Xesús díxolle: -Tanto tempo estiven con vós, e aínda non me coñeces, Filipe? O que me viu a min, viu ao Pai. Como dis ti, móstranos o Pai?¹⁰Non cres que Eu estou no pai e o Pai en min? As palabras que Eu vos digo, non as falo pola miña propia conta, senón que o Pai que mora en min é o que fai as obras. ¹¹Crédeme que Eu estou no Pai, e o Pai en min; e se non, crede polas propias obras.¹²Con toda verdade volo aseguro: o que cre en min, as obras que Eu fago, el tamén as fará; e aínda maiores que estas fará, porque eu vou ao Pai. ¹³E todo o que pidades no meu nome, fareino, para que o Pai sexa glorificado no Fillo. ¹⁴Se me pedides algo no meu nome, Eu fareino.¹⁵Se me amades gardaredes os meus mandamentos. ¹⁶E eu rogarei ao Pai, e El daravos outro Axudador para que estea con vós para sempre; ¹⁷é dicir, o Espírito de verdade, a quen o mundo non pode recibir, porque nin o ve nin o coñece; pero vós si que o coñecedes porque está convosco e estará en vós.¹⁸Non vos deixarei orfos; virei a vós. ¹⁹Aínda un pouco de tempo e o mundo non me verá máis, pero vós verédesme; porque Eu vivo, vós tamén viviredes. ²⁰Nese día coñeceredes que Eu estou no Pai, e vós en min, e Eu en vós.²¹O que ten os meus mandamento e os garda, ese é o que me ama; e o que me ama será amado polo meu Pai; e Eu amareino e manifestareime a el. ²²Díxolle Xudas (non o Iscariote): -Señor, e que é iso de que te vas manifestar a nós e non ao mundo?²³Xesús respondeu e díxolle: -Se algún me ama, gardará a miña palabra; e o meu Pai amarao, e viremos a el, e faremos morada con el. ²⁴O que non me ama, non gardará as miñas palabras; e a palabra que escoitades, non é miña, senón do Pai que me mandou.²⁵Díxenvos estas cousas estando con vós. ²⁶Pero o Axudador, o Espírito Santo, a quen o Pai mandará no meu nome, el havos ensinar todas as cousas, e lembraravos todo o que vos dixen. ²⁷Déixovos a paz, douvos a miña paz. Non vola dou como o mundo a dá. Non se perturbe o voso corazón nin teña medo.²⁸Escoitastes que vos dixen: voume e virei a vós. Se me amásedes, alegraríadesvos porque vou ao Pai, pois o Pai é maior ca min. ²⁹E xa volo dixen agora, antes que aconteza, para que cando aconteza, creades.³⁰Non falarei moito máis convosco, porque o príncipe deste mundo vén, e el nada ten en min; ³¹pero para que o mundo saiba que Eu amo ao Pai, e como o Pai me mandou, así fago. Erguédevos, vámonos de aquí.

Chapter 15

¹Eu son a vide verdadeira e o meu Pai é o labrego. ²Toda rama que non dá froito en min, quítaa; e toda a que dá froito, pódaa para que dea máis froito.³Vós xa estades limpos pola palabra que vos din. ⁴Permanecede en min, e Eu en vós. Como a rama non pode dar froito por si mesma se non permanece na vide, así vós tampouco se non permanecedes en min.⁵Eu son a vide, vós as ramas; o que permanece en min e Eu nel, ese dá moito froito, porque separados de min nada podedes facer. ⁶Se algún non permanece en min, es é botado fóra, como un ramo que seca, e recóllenos, bótanos no lume e quéimanse. ⁷Se permanecedes en min e as miñas palabras permanecen en vós, pedide o que queirades e farásevos.⁸Nisto é glorificado o meu Pai, en que levedes moito froito, e así fagades ver que sodes os meus discípulos. ⁹Como o Pai me amou, así tamén Eu vos amei; permanecede no meu amor.¹⁰Se gardades os meus mandamentos, permanecedes no meu amor, así como Eu gardei os mandamentos do meu Pai e permanezo no seu amor. ¹¹Estas cousas faleivos para que o meu gozo estea en vós, e o voso gozo sexa completo.¹²Este é o meu mandamento: que vos amedes uns aos outros, así como Eu vos amei. ¹³Niguén ten un amor maior que este: que un dea a súa vida polos seus amigos.¹⁴Vós sodes os meus amigos se facedes o que Eu vos mando. ¹⁵Xa non vos chamo servos, porque o servo non sabe o que fai o seu señor; pero chameivos amigos, porque deivos a coñecer todo o que escoitei do meu Pai.¹⁶Vós non me escollestes a min, senón que vos escollín Eu a vós e púxenvos para que vaiades e deades froito, e para que o voso froito permaneza; para que todo o que pidades ao Pai no meu nome volo conceda. ¹⁷Mándovos isto: que vos amedes uns aos outros.¹⁸Se o mundo vos aborrece, sabede que me aborreceu a min antes ca vós. ¹⁹Se fósedes do mundo, o mundo amaría o seu; pero como non sodes do mundo, senón que Eu vos escollín de entre o mundo, por iso o mundo aborrécevos.²⁰Lembrade a palabra que vos dixen: un servo non é maior ca o seu señor. Se me perseguiron a min, tamén vos perseguirán a vós; se gardaron a miña palabra, tamén gardarán a vosa. ²¹Pero faranvos todo isto por mor do meu nome, porque non coñecen a quen me mandou. ²²Se Eu non viñese e non lles falase, non terían pecado, pero agora non teñen escusa polo seu pecado.²³Quen me aborrece a min, aborrece tamén o meu Pai. ²⁴Se Eu non fixese entre eles as obras que ningún outro viu, non terían pecado; pero agora víronas, e aborrecéronme a min e tamén o meu Pai. ²⁵Pero fixeron isto para que se cumpra a palabra que está escrita na súa lei: "Aborrecéronme sen causa".²⁶Cando veña o Axudador, a quen Eu mandarei do Pai, é dicir, o Espírito de verdade que vén do Pai, El dará testemuño de min, ²⁷e vós tamén daredes testemuño, porque estivestes comigo dende o principio.

Chapter 16

¹Díxenvos estas cousas para que non teñades tropezo. ²Expulsaranvos da sinagoga; pero vén a hora cando calquera que vos mate pensará que así cumpre un servizo a Deus.³E farán estas cousas porque non coñeceron nin o Pai nin a min. ⁴Pero díxenvos estas cousas para que cando chegue a hora vos lembredes de que xa vos falara delas. E non vos dixen estas cousas ao principio, porque Eu estaba convosco.⁵Pero agora vou ao que me mandou, e ningún de vós me pregunta: para onde vas? ⁶Mais porque vos dixen estas cousas, a tristura encheu o voso corazón. ⁷Pero Eu dígovos a verdade: convenvos que Eu marche; porque se non me vou, o Axudador non virá a vós; pero se Eu marcho, mandaréivolo.⁸E cando El veña, convencerá ao mundo de pecado, de xustiza e de xuízo; ⁹de pecado, porque non cren en min; ¹⁰de xustiza, porque Eu vou ao Pai e non me veredes máis; ¹¹e de xuízo, porque o príncipe deste mundo foi xulgado.¹²Aínda teño moitas cousas que vos dicir, pero agora non as podedes soportar. ¹³Pero cando El, o Espírito de verdade, veña, guiaravos a toda a verdade, porque non falará pola súa propia conta, senón que falará todo o que escoite, e faravos saber o que virá. ¹⁴El glorificarame, porque tomará do meu e volo fará saber.¹⁵Todo o que ten o Pai é meu; por iso dixen que El toma do meu e volo fará saber. ¹⁶Un pouco máis, e xa non me veredes; e de novo un pouco, e verédesme.¹⁷Entón algúns dos seus discípulos dicíanse uns aos outros: que é isto que nos di: un pouco máis, e xa non me veredes; e de novo un pouco, e verédesme porque Eu vou ao Pai? ¹⁸Por iso dicían: que é isto que di: un pouco? Non sabemos de que fala.¹⁹Xeús sabía que querían preguntarlle, e díxolles: -Estades discutindo entre vós sobre isto, porque dixen: un pouco máis, e non me veredes, e de novo un pouco, e verédesme? ²⁰En verdade vos digo que choraredes e lamentarédesvos, pero o mundo se alegrará; estaredes tristes, pero a vosa tristeza hase converter en ledicia. ²¹Cando unha muller está no parto, ten abatemento, porque chegou a súa hora; pero cando nace o meniño, xa non se lembra da anguria, pola ledicia de que unha persoa teña nacido no mundo.²²Por tanto vós agora tamén tendes aflición; pero Eu vereivos outra vez, e o voso corazón alegrarase, e ninguén vos tirará o gozo. ²³Naquel día non me preguntaredes nada: con toda verdade volo aseguro, se pedides algo ao Pai, darávolo no meu nome. ²⁴Até agora nada pedistes no meu nome; pedide e recibiredes, para que o vosa ledicia sexa completa.²⁵Faleivos estas cousas en linguaxe figurado; está a chegar a hora cando nos vos falarei en linguaxe figurado senón que vos falarei do Pai claramente.²⁶Nese día pediredes no meu nome, e non vos digo que Eu rogarei ao Pai por vós, ²⁷pois o Pai mesmo ámavos, porque vós amástesme e crestes que Eu saín de Deus. ²⁸Saín do Pai e vin ao mundo; outra vez deixo o mundo e vou ao Pai.²⁹Os seus discípulos dixéronlle: -Velaí que agora falas claramente e non empregas linguaxe figurado. ³⁰Agora entendemos que Ti sabes todas as cousas, e non precisas que ninguén che pregunte; por iso cremos que Ti viñeches de Deus. ³¹Xesús respondeulles: -Agora credes?³²Mirade, a hora vén, e xa chegou, en que seredes dispersos, cada un polo seu lado, e deixarédesme só; e aínda así non estou só, porque o Pai está comigo. ³³Estas cousas faleivos para que teñades paz en min. No mundo teredes moita dor; pero confiade, Eu vencín o mundo.

Chapter 17

¹Xesús falou estas cousas, e levantando os ollos ao ceo, dixo: -Pai, a hora chegou; glorifica o teu Fillo, para que o Fillo te glorifique a ti, ²como lle deches autoridade sobre toda carne para que dea vida eterna a todos os que ti lle deches.³E esta é a vida eterna: que te coñezan a ti, o único Deus verdadeiro, e a Xesús Cristo, a quen mandaches. ⁴Eu glorifiqueite na terra, rematando a obra que me deches para facer. ⁵E agora glorifícame ti, Pai, xunto a ti, coa gloria que tiña contigo antes que o mundo existira.⁶Manifestei o teu nome a aqueles que do mundo me deches; eran teus e déchesmos, e gardaron a túa palabra. ⁷Agora coñeceron que todo o que me deches vén de ti, ⁸porque Eu deilles as palabras que me deches; e recibíronas, e entenderon que en verdade saín de ti, e creron que ti me mandaches.⁹Eu rogo por eles; non rogo polo mundo, senón polos que me deches; porque son teus; ¹⁰e todo o meu é teu, e o teu, meu; e fun glorificado neles. ¹¹Xa non estou no mundo, pero eles si están no mundo, e Eu vou a ti. Pai santo, gárdaos no teu nome, o nome que me deches, para que eles sexan un, así como somos nós.¹²Cando estaba con eles, gardábaos no teu nome, o nome que me deches; gardeinos e ningún se perdeu, agás o fillo de perdición, para que a Escritura se cumprira. ¹³Pero agora vou a ti; e digo estas cousas no mundo para que teñan o meu gozo pleno en si mesmos. ¹⁴Eu deilles a túa palabra e o mundo aborreceunos, porque non son do mundo, como tampouco Eu son do mundo.¹⁵Non che rogo que os tires do mundo, senón que os gardes do maligno. ¹⁶Eles non son do mundo, como tampouco Eu son do mundo. ¹⁷Santifícaos na verdade; a túa palabra é verdade.¹⁸Coma ti me mandaches ao mundo, Eu tamén os mandei ao mundo. ¹⁹E por eles santifícome, para que eles tamén sexan santificados na verdade.²⁰Mais non rogo só por estes, senón tamén polos que han de crer en min pola palabra deles, ²¹para que todos sexan un coma ti, Pai, estás en min e Eu en ti, que tamén eles estean en nós, para que o mundo crea que ti me mandaches.²²Deilles a gloria que me deches, para que sexan un, así como nós somos un: ²³Eu neles e ti en min, para que sexan perfeccionados en unidade, para que o mundo saiba que ti me mandaches, e que os amaches así como me amaches a min.²⁴Pai, quero que os que me deches, estean comigo onde Eu estou, para que vexan miña gloria, a gloria que me deches; porque me amaches dende antes da fundación do mundo.²⁵Pai xusto, aínda que o mundo non te coñeceu, Eu coñecinte, e estes coñeceron que ti me mandaches. ²⁶Eu deilles a coñecer o teu nome, e dareino a coñecer, para que o amor con que me amaches estea neles e Eu neles.

Chapter 18

¹Despois de dicir isto, Xesús saíu cos seus discípulos ao outro lado da fervenza do Cedrom, onde había unha horta, na que entrou El cos seus discípulos. ²Tamén Xudas, o que o ía traizoar, coñecía o lugar, porque Xesús reunírase alí a miúdo cos seus discípulos. ³Entón Xudas, recibindo a unha tropa romana, e a varios oficiais dos principais sacerdotes e dos fariseos, foi alí con lanternas, fachóns e armas.⁴Xesús, sabendo todas as cousas que virían sobre El saíu e díxolles: -A quen buscades? ⁵Eles respondéronlle: -A Xesús Nazareno. El díxolles: -Eu Son. E Xudas, o que o traizoaba, estaba con eles.⁶E cando El lles dixo: Eu son, recuaron e caeron en terra. ⁷Xesús entón preguntoulles outra vez: -A quen buscades? E eles dixeron: -A Xesús Nazareno.⁸Respondeu Xesús: -Díxenvos que Eu Son; daquela, se me buscades a min, deixade ir a estes; ⁹para que se cumprira a palabra que dixera: "Dos que me deches, non perdín ningún".¹⁰Entón Simón Pedro, que tiña unha espada, sacouna e feriu o servo do sumo sacerdote, e cortoulle a orella dereita. O servo chamábase Malco. ¹¹Xesús entón díxolle a Pedro: -Envaíña a espada. A copa que o Pai me deu, acaso non a hei beber?¹²Entón a tropa romana, o comandante e os oficiais dos xudeus prenderon a Xesús e atárono, ¹³e levárono primeiro ante Anás, porque era sogro de Caifás, que era sumo sacerdote ese ano. ¹⁴E Caifás era o que aconsellara aos xudeus que conviña que un home morrese polo pobo.¹⁵E Simón Pedro seguía a Xesús, e tamén outro discípulo. Este discípulo era coñecido do sumo sacerdote, e entrou con Xesús ao patio do sumo sacerdote, ¹⁶pero Pedro estaba fóra, á porta. Así que o outro discípulo, que era coñecido do sumo sacerdote, saíu e falou á porteira, e fixo entrar a Pedro.¹⁷Entón a criada que coidaba a porta dixo a Pedro: -Non es ti tamén un dos discípulos deste home? E díxolle: -Non o son. ¹⁸E os servos e os oficiais estaban de pé quentándose xunto unhas brasas que encenderan porque ía frío; e Pedro estaba a quentarse alí de pé con eles.¹⁹Entón o sumo sacerdote interrogou a Xesús sobre os seus discípulos e as súas ensinanzas. ²⁰Xesús respondeulle: -Eu faleille ao mundo abertamente, sempre ensinei na sinagoga e no templo, onde se xuntan todos os xudeus, e nada falei en segredo. ²¹Por que me preguntas a min? Pregúntalles os que escoitaron o que falei; velaí, estes saben o que dixen.²²Cando dixo isto, un dos oficiais alí presentes, deulle unha labazada a Xesús, dicindo: -Así lle respondes ao sumo sacerdote? ²³Xesús respondeulle: -Se falei mal, dá testemuño do que falei mal; pero se falei ben, por que me bates? ²⁴Anás mandouno atado a Caifás, o sumo sacerdote.²⁵Simón Pedro estaba de pé, quentándose; entón dixéronlle: -Non es ti tamén un dos seus discípulos? El negouno e dixo: -Non o son. ²⁶Un dos servos do sumo sacerdote, parente daquel a quen Pedro lle cortara a orella, dixo: -Non te vin eu no xardín con El? ²⁷E Pedro negouno outra vez, e nese intre cantou un galo.²⁸De seguida levaron a Xesús dende a casa de Caifás ao Pretorio. Era pola mañá cedo. E eles non entraron no Pretorio para non se contaminar e poder comer a Pascua. ²⁹Pilato entón saíu fóra cara eles e díxolles: -Que acusación traedes contra este home? ³⁰Eles respondéronlle: -Se este home non fose malfeitor, non cho teriamos traído.³¹Entón Pilato díxolles: -Levádeo vós e xulgádeo conforme a vosa lei. Os xudeus dixéronlle: -Non se nos permite dar morte a ninguén. ³²(Para que se cumprira a palabra que Xesús falara, dando a entender de que morte ía morrer).³³Entón Pilato volveu entrar no Pretorio, e chamou a Xesús e díxolle: -Es ti o Rei dos xudeus? ³⁴Xesús respondeu: -Isto dilo pola túa conta ou porque outros cho dixeron de min? ³⁵Pilato respondeu: -Acaso son eu xudeu? A túa nación e os principais sacerdotes entregáronte a min. Que fixeches?³⁶Xesús respondeu: -O meu reino non procede deste mundo. Se o meu reino procedese deste mundo, entón os meus servidores pelexarían para que Eu non fose entregado aos xudeus; porén o meu reino non procede de aquí. ³⁷Pilato entón díxolle: -Así que ti es rei? Xesús respondeu: -Ti dis que son rei. Para isto nacín e para isto vin ao mundo, para dar testemuño da verdade. Todo o que é da verdade escoita a miña voz.³⁸Pilato preguntoulle: -Que é a verdade? E dicindo isto, saíu outra vez cara os xudeus e díxolles: eu non atopo ningún delito nel. ³⁹Pero é costume entre vós que vos solte un na Pascua. Queredes, pois, que vos solte o Rei dos xudeus? ⁴⁰Entón berraron outra vez dicindo: a este non, senón a Barrabás! E Barrabás era un bandido.

Chapter 19

¹Pilato, pois, colleu a Xesús e azoutouno. ²E os soldados entreteceron unha coroa de espiñas, puxérona na súa cabeza e vestírono cun manto de cor púrpura; ³e achegándose a El, dicíanlle: Salve, Rei dos xudeus! E dábanlle labazadas.⁴Pilato saíu outra vez, e díxolles: -Velaí, tráiovolo fóra, para que saibades que non atopo ningún delito nel. ⁵Xesús entón saíu fóra levando a coroa de espiñas e o manto purpúreo. E Pilato díxolles: -Velaí o Home! ⁶Entón, cando o viron os principais sacerdotes e os oficiais, berraron dicindo: -Crucifícao! -Crucifícao! Pilato díxolles: -Collédeo vós e crucificádeo, porque eu non atopo ningún delito nel.⁷Os xudeus respondéronlle: -Nós temos unha lei, e segundo esa lei El debe morrer, por se facer a si mesmo Fillo de Deus. ⁸Cando Pilato escoitou estas palabras, colleu máis medo. ⁹Entrou de novo no Pretorio e díxolle a Xesús: -De onde es ti? Pero Xesús non lle deu resposta.¹⁰Pilato entón díxolle: -Non me falas a min? Non sabes que teño autoridade para te soltar, e que teño autoridade para te crucificar? ¹¹Xesús respondeu: -Ningunha autoridade terías sobre min se non che fose dada de arriba; por iso o que me entregou a ti, ten maior pecado.¹²Como resultado disto, Pilato procuraba soltalo, pero os xudeus berraban, dicindo: -Se soltas a este, non es amigo do César! Todo o que se fai rei oponse ao César. ¹³Entón Pilato, cando escoitou estas palabras, sacou fóra a Xesús e sentouno no tribunal, nun lugar chamado o Empedrado, e no hebreo Gabata.¹⁴E era o día da Preparación da Pascua; era como a hora sexta. E Pilato dixo aos xudeus: -Velaí o voso rei! ¹⁵Entón eles berraron: -Fóra! Fóra! Crucifícao! Pilato díxolles: -Crucificarei o voso rei? Os principais sacerdotes responderon: -Non temos máis rei có César! ¹⁶Así que entón entregoullelo para que fose crucificado.¹⁷Colleron, pois, a Xesús e El saíu cargando a súa cruz ao lugar chamado da Caveira, que en hebreo dise Gólgota, ¹⁸onde o crucificaron, e con El a outros dous, un de cada lado e Xesús no medio.¹⁹Pilato tamén escribiu un título e púxoo sobre a cruz. E estaba escrito: Xesús o Nazareno, Rei dos xudeus. ²⁰Entón moitos xudeus leron este título, porque estaba escrito en hebreo, en latín e en grego.²¹Por iso os principais sacerdotes dos xudeus dicían a Pilato: non escribas, Rei dos xudeus; senón que El dixo: Eu son o rei dos xudeus. ²²Pilato respondeu: o que escribín, escrito está.²³Entón os soldados, cando crucificaron a Xesús, colleron os seus vestidos e fixeron catro partes, unha para cada soldado. E colleron tamén a túnica; e a túnica era sen costura, tecida nunha soa peza. ²⁴Entón dixéronse uns aos outros: non a imos partir; senón botemos sortes sobre ela, para ver de quen será; para que se cumprira a Escritura: "Repartiron entre si as miñas vestiduras, e sobre a miña roupa lanzaron sortes".²⁵Por iso os soldados fixeron isto. E ao pé da cruz de Xesús estaba a súa nai, a irmá da súa nai, María, a muller de Cleofas, e María Magdalena. ²⁶E cando Xesús viu a súa nai, e o discípulo a quen El amaba que estaba alí ao lado, díxolle a súa nai: -Muller, velaí o teu fillo! ²⁷Logo díxolle ao discípulo: -Velaí a túa nai! E dende aquela hora o discípulo recibiuna na súa casa.²⁸Despois disto, sabendo Xesús que xa todo se consumara, para que se cumprira a Escritura, dixo: -Teño sede. ²⁹Había alí un vaso cheo de vinagre; colocaron, pois, unha esponxa mergullada no vinagre nun ramal de hisopo, e achegáronllo á boca. ³⁰Entón Xesús, cando tomou o vinagre, dixo: -Consumado é! E abaixando a cabeza, entregou o espírito.³¹Os xudeus entón, como era o día da Preparación para a Pascua, a fin de que os corpos non ficaran na cruz o día de repouso (porque ese día de repouso era moi solemne), pedíronlle a Pilato que lles quebrasen as pernas e que os levaran. ³²Foron, pois, os soldados e quebraron as pernas do primeiro, e tamén as do outro que fora crucificado con Xesús; ³³pero cando chegaron a Xesús, como viron que estaba morto, non lle quebraron as pernas.³⁴Pero un dos soldados traspasoulle o costado cunha lanza, e ao momento saíu sangue e auga. ³⁵E o que o viu deu testemuño; e o seu testemuño é verdadeiro; e el sabe que di a verdade, para que vós tamén creades.³⁶Porque isto aconteceu para que se cumprira a Escritura: "Ningún dos seus ósos será quebrado". ³⁷E tamén outra Escritura di: "Han ollar ao que traspasaron".³⁸Despois destas cousas, Xosé de Arimatea, que era discípulo de Xesús, inda que en segredo por medo aos xudeus, pediu permiso a Pilato para levar o corpo de Xesús. ³⁹E Nicodemo, o que antes viñera a Xesús de noite, veu tamén, traendo unha mestura de mirra e áloes, como de cen libras.⁴⁰Entón levaron o corpo de Xesús e envolvérono en lenzos de liño coas especias aromáticas, como os xudeus acostuman sepultar. ⁴¹No lugar onde foi sepultado había unha horta, e na horta un novo sepulcro, no que aínda non tiñan sepultado a ninguén. ⁴²Polo tanto, por causa do día da Preparación dos xudeus, como o sepulcro estaba preto, puxeron alí a Xesús.

Chapter 20

¹E o primeiro día da semana María Magdalena foi cedo ao sepulcro, cando aínda estaba escuro, e viu que a pedra xa fora quitada do sepulcro. ²Entón correu e foi a Simón Pedro e ao outro discípulo a quen Xesús amaba, e díxolles: -Leváronse o Señor do sepulcro, e non sabemos onde o puxeron.³Saíron, pois, Pedro e o outro discípulo, e foron cara o sepulcro. ⁴Os dous corrían xuntos, pero o outro discípulo correu máis a presa ca Pedro, e chegou primeiro ao sepulcro; ⁵e abaixándose para mirar adentro, viu as envolturas de liño alí estiradas, pero non entrou.⁶Entón chegou tamén Simón Pedro que ía tras del, e entrando no sepulcro viu as envolturas de liño alí estiradas, ⁷e o sudario que estivera na cabeza de Xesús, non colocado coas envolturas de liño, senón enrolado nun lugar aparte.⁸Entón entrou tamén o outro discípulo, o que chegara primeiro ao sepulcro, e viu e creu. ⁹Porque aínda non creran a Escritura, que lle era necesario resucitar de entre os mortos. ¹⁰Os discípulos entón volveron cos seus.¹¹Pero María estaba fóra, chorando a carón do sepulcro; e mentres choraba, abaixouse e mirou dentro do sepulcro; ¹²e viu dous anxos vestidos de branco, sentados onde estivera o corpo de Xesús, un á cabeceira e outro aos pés. ¹³E eles dixéronlle: -Muller por que choras? Ela díxolles: -Porque leváronse ao meu Señor, e non sei onde o puxeron.¹⁴Ao dicir isto, volveuse e viu a Xesús que estaba alí, pero non sabía que era Xesús. ¹⁵Xesús díxolle: -Muller por que choras? A quen buscas? Ela, pensando que era o xardineiro, díxolle: -Señor, se o levaches ti, dime onde o puxeches, e eu levareino.¹⁶Xesús díxolle: -María! Ela, volvéndose, díxolle en arameo: -Raboni! (que quere dicir, Mestre). ¹⁷Xesús díxolle: -Sóltame porque aínda non subín ao Pai; pero vai aos meus irmáns, e dilles: subo para o meu Pai e para o voso Pai, para o meu Deus e para o voso Deus. ¹⁸Foi María Magdalena e anunciou aos discípulos: -Vin o Señor! E que El lle dixera estas cousas.¹⁹Entón, no solpor daquel día, o primeiro da semana, e estando pechadas as portas do lugar onde os discípulos estaban por medo dos xudeus, Xesús veu e púxose en medio deles, e díxolles: -Paz a vós. ²⁰E dicindo isto mostroulles as mans e o costado. Entón os discípulos alegráronse ao ver o Señor.²¹Xesús entón, díxolles outra vez: -Paz a vós; como o Pai me mandou, así vos mando Eu. ²²Despois de dicir isto, soprou e díxolles: -Recibide o Espírito Santo. ²³A quen perdoedes os pecados, fóronlle perdoados; a quen reteñades os pecados, fóronlle retidos.²⁴Tomás, un dos doce, chamado o Dídimo, non estaba con eles cando Xesús veu. ²⁵Entón os outros discípulos dixéronlle: -Vimos o Señor! Pero el dixo: -Se non vexo nas súas mans o sinal dos cravos, e meto o dedo no lugar dos cravos, e poño a miña man no seu costado, non crerei.²⁶Oito días despois, os seus discípulos estaban outra vez dentro, e Tomás con eles. E estando as portas pechadas, Xesús veu e púxose no medio deles, e dixo: -Paz a vós. ²⁷Logo, dixo a Tomás: -Achega aquí o teu dedo, e olla as miñas mans; estende aquí a túa man e métea no meu costado; e non sexas incrédulo, senón crente.²⁸Respondeu Tomás e díxolle:-Meu Señor e meu Deus! Xesús díxolle: -Porque me viches, criches? ²⁹Felices os que non viron, e porén creron.³⁰E moitos outros sinais fixo tamén Xesús en presenza dos seus discípulos, que non están escritas neste libro; ³¹pero escribíronse estas cousas para que creades que Xesús é o Unxido, o Fillo de Deus; e para que crendo, teñades vida no seu nome.

Chapter 21

¹Despois disto, Xesús manifestouse outra vez aos discípulos xunto ao mar de Tiberias e manifestouse deste xeito: ²estaban xuntos Simón Pedro, Tomás chamado Dídimo, Natanael de Caná de Galilea, os fillos de Zebedeo e outros dous dos seus discípulos. ³Simón Pedro díxolles: -Vou pescar. Eles dixéronlle: -Tamén imos nós contigo. Foron e entraron no bote, e aquela noite non pescaron nada.⁴No abrente do día, Xesús estaba na praia; pero os discípulos non sabían que era Xesús. ⁵Entón Xesús díxolles: -Fillos, non teredes algún peixe? Respondéronlle: -Non. ⁶E El díxolles: -Botade a rede ao lado dereito do bote, e atoparedes peixes. Entón botárona, e non podían sacala porque había gran cantidade de peixes.⁷Entón aquel discípulo a quen Xesús amaba, díxolle a Pedro: -É o Señor! Sentindo, pois, Simón Pedro que era o Señor, vestiuse ( porque tirara a roupa para poder traballar), e botouse ao mar. ⁸Pero os outros discípulos viñeron no bote, porque non estaban lonxe de terra, senón a uns cen metros, arrastrando a rede chea de peixes. ⁹Entón, cando baixaron a terra, viron as brasas xa postas, e un peixe colocado nelas, e pan.¹⁰Xesús díxolles: -Traede algúns dos peixes que pescastes agora. ¹¹Simón Pedro subiu ao bote, e sacou a rede para a terra, chea de peixes grandes, cento cincuenta e tres; e aínda que había tantos, a rede non rachou.¹²Xesús díxolles: -Vide e almorzade. Ningún dos discípulos se atreveu a preguntarlle: -Quen vés sendo? Sabendo que era o Señor. ¹³Xesús veu, tomou o pan e deullelo; e fixo igual co peixe. ¹⁴Esta foi a terceira vez que Xesús se manifestou aos discípulos, resucitado dos mortos.¹⁵Entón, cando remataron o almorzo, Xesús dixo a Simón Pedro: -Simón, fillo de Xoán, ámasme máis ca estes? Pedro díxolle: -Si Señor, ti sabes que te quero. Xesús díxolle: -Alinda os meus cordeiros. ¹⁶E volveulle dicir por segunda vez:-Simón, fillo de Xoán, ámasme? Pedro díxolle: -Si Señor, ti sabes que te quero. Xesús díxolle: -Pastorea as miñas ovellas.¹⁷Díxolle por terceira vez: -Simón, fillo de Xoán, quéresme? Pedro entristeceu porque na terceira vez díxolle: quéresme? E respondeulle: -Señor ti sábelo todo; ti sabes que te quero. Xesús díxolle: -Alinda as miñas ovellas. ¹⁸Dígoche en verdade, cando eras máis novo, vestíaste e andabas por onde querías; pero cando sexas vello, estenderás as mans e outro hate vestir, e levarate onde non queiras.¹⁹Isto díxoo, dando a entender o tipo de morte con que Pedro glorificaría a Deus. E despois de dicir isto díxolle: -Sígueme.²⁰Pedro, virándose, viu que os seguía o discípulo a quen Xesús amaba, o que na cea se recostara sobre o peito de Xesús e dixera: Señor, quen é o que te vai entregar? ²¹Entón Pedro ao velo dixo a Xesús: -Señor, e este que?²²Xesús díxolle: -Se Eu quero que el quede ata que Eu veña, a ti que? Ti, sígueme. ²³Por iso correu entre os irmáns o conto de que o discípulo non morrería; pero Xesús non lle dixo que non morrería, senón: se Eu quero que se quede ata que Eu veña, a ti que?²⁴Este é o discípulo que dá testemuño destas cousas e o que escribiu isto, e sabemos que o seu testemuño é verdadeiro. ²⁵Hai tamén moitas outras cousas que Xesús fixo, que se se escribiran polo miúdo, penso que os libros que se habían escribir non caberían nin en todo o mundo.

Acts

Chapter 1

¹O primeiro relato que che escribín, Teófilo, falaba de tódalas cousas que Xesús comezou a facer e ensinar, ²ata o día no que foi recibido arriba, logo de dar instrucións polo Espírito Santo aos apóstolos que escollera. ³A estes, tamén, despois do seu padecemento, presentouse vivo con moitas probas indubidables, aparecéndoselles por corenta días e falándolles das cousas do reino de Deus.⁴E estando con eles, mandoulles que non saíran de Xerusalém, senón que agardaran a promesa do Pai: a que, lles dixo, oístes de min; ⁵pois Xoán bautizou con auga, pero vós seredes bautizados co Espírito Santo de aquí a poucos días.⁶Entón os que estaban reunidos, preguntábanlle, dicindo: -Señor, restablecerás neste tempo o reino a Israel? ⁷El díxolles: -Non é de voso saber os tempos nin as ocasións que o Pai acordou pola súa propia autoridade; ⁸pero recibiredes poder cando o Espírito Santo veña sobre vós; e me seredes testemuñas en Xerusalém, en toda a Xudea e a Samaria, e mesmo ata os confíns da terra.⁹Logo de dicir estas cousas, foi alzado á vista deles, e unha nube ocultouno dos seus ollos. ¹⁰E mirando fixamente ao ceo mentres El ascendía, aconteceu que se lles presentaron dous varóns con vestiduras brancas, ¹¹que lles dixeron: -Galileos, por que estades a mirar ao ceo? Este mesmo Xesús, que foi tomado de entre vós cara o ceo, volverá do mesmo xeito, así como o vistes ir camiño ao ceo.¹²Entón regresaron a Xerusalém dende o monte das Oliveiras, que está preto de Xerusalém, camiño dun día de repouso. ¹³Entrando na vila, subiron ao apousento que tiñan no piso superior onde estaban aloxados Pedro, Xoán, Xacobe e Andrés, Felipe e Tomás, Bartolomé e Mateo, Xacobe fillo de Alfeo, Simón o Zelote e Xudas, fillo de Xacobe. ¹⁴Todos eles estaban unánimes, adicados á oración xunto coas mulleres e María, a nai de Xesús, e os seus irmáns.¹⁵Por aquel tempo Pedro ergueuse no medio dos irmáns (un grupo como de cento vinte persoas que estaban alí reunidas) e dixo: ¹⁶-Varóns irmáns, era necesario que tivera cumprimento a escritura que predixo o Espírito Santo por boca de David sobre Xudas, o que guiou aos que prenderon a Xesús.¹⁷Porque era dos nosos e tivera parte neste ministerio. ¹⁸(Este, de feito, fíxose cun campo cos cartos da súa maldade e caendo de cabeza, rebentou polo medio, e tódalas súas tripas quedaron espalladas pola eira. ¹⁹Tal cousa foi sabida por todos os que vivían en Xerusalém, de maneira que aquel lugar foi nomeado na súa propia lingua Acéldama, que ven sendo así como un campo pequeno de sangue).²⁰Pero está escrito nos Salmos: "Que sexa feita deserta a súa morada, e non haxa quen habite nela; e: que outro tome o seu cargo".²¹Polo tanto é necesario, que de todos os homes que nos acompañaron o tempo todo que o Señor Xesús viviu entre nós, ²²dende o bautismo de Xoán, ata o día que foi recibido arriba de entre nós, sexa un constituido testemuña da súa resurreción xunto con nós. ²³E propuxeron a dous: Xosé, chamado Barsabás, de sobrenome Xusto, e Matías.²⁴E orando dixeron: -Ti, Señor, que coñeces o corazón de todos, indícanos a cal destes dous escolliches ²⁵para que ocupe este ministerio apostólico, do que Xudas se extraviou para ir camiño a onde lle correspondía. ²⁶Botáronlles sortes, e caeu a sorte en Matías, e foi contado xunto cos once apóstolos.

Chapter 2

¹Cando chegou o día de Pentecostés, estaban todos xuntos no mesmo lugar. ²De súpeto, veu un ruído do ceo coma o dun refacho de vento forte que encheu a casa onde estaban sentados ³e se lles apareceron linguas coma de lume que, repartíndose, pousaron sobre cada un deles. ⁴Todos foron cheos do Espírito Santo e comezaron a falar noutras linguas, segundo o Espíritu lles concedía para expresarse.⁵Había xudeus que vivían en Xerusalém, homes piadosos, procedentes de tódalas nacións da terra. ⁶E ao facerse este estrondo, xuntouse unha multitude; e estaban desconcertados porque cada un ouvíaos falar na súa propia lingua. ⁷Estaban asombrados e marabillados, dicindo: -Mirade, non son galileos todos estes que están falando?⁸Como é que cada un de nós os oe falar na nosa lingua natal? ⁹Partos, medos e elamitas, habitantes da Mesopotamia, da Xudea, da Capadocia, do Ponto e da Asia, ¹⁰da Frixia e de Panfilia, de Exipto e das rexións de Libia ao derredor de Cirene, e os de Roma, forasteiros, ¹¹tanto xudeus coma prosélitos, cretenses e árabes, lles ouvimos falar nas nosas linguas das marabillas de Deus.¹²Todos estaban asombrados e admirados, dicíndose uns a outros: -Que quer dicir isto? ¹³Mais outros facían burla e dicían: -Están cheos de viño.¹⁴Entón Pedro, poñéndose en pé cos once, levantou a voz e díxolles: -Varóns xudeus e todos os que vivides en Xerusalém, entendede ben e prestade atención ás miñas palabras! ¹⁵Porque non están bébedos como pensades, xa que é a hora terceira do día.¹⁶Senón que isto é o que dixera o profeta Xoel: ¹⁷"E acontecerá nos últimos días - di Deus - que derramarei do meu Espírito sobre toda carne; e os vosos fillos e as vosas fillas profetizarán, os vosos mozos verán visións e os vosos anciáns terán soños;¹⁸e de certo derramarei do meu Espírito sobre os meus servidores e as miñas servidoras neses días, e profetizarán. ¹⁹E farei marabillas enriba no ceo e sinais embaixo na terra: sangue, lume e columna de fume.²⁰E o sol ha tornar en tebras e a lúa en sangue, antes de que veña o día grande e glorioso do Señor. ²¹E acontecerá que todo aquel que invoque o nome do Señor será salvo".²²Israelitas, escoitade estas palabras: Xesús o Nazareno, home confirmado por Deus entre vós por milagres, prodixios e sinais que Deus fixo por medio del entre vós, tal e como sabedes, a este, ²³entregado polo plan predeterminado e co coñecemento previo de Deus, matástelo a mans de impíos, crucificándoo; ²⁴a quen Deus resucitou, liberándoo das dores da morte, xa que non era posible que El quedase preso dela.²⁵Porque David di del: "Vía continuamente ao Señor na miña presenza; pois está á miña dereita para que eu non sexa conmovido. ²⁶Polo que o meu corazón se alegrou e a miña lingua brincou de gozo; e aínda ata a miña carne descansará en esperanza;²⁷Pois ti non abandonarás a miña alma no Hades nin permitirás que o teu santo vexa corrupción. ²⁸Fixéchesme coñecer os camiños da vida; e encherasme de gozo coa túa presenza".²⁹Irmáns, pódovos dicir con toda seguridade do patriarca David que morreu e foi sepultado, e o seu sepulcro está entre nós ata o día de hoxe. ³⁰Mais como era profeta , e sabía que Deus lle prometera sentar a un dos seus descendentes no seu trono, ³¹adiantouse a ver o futuro e falou da resurrección de Cristo, que non foi abandonado no Hades, nin a súa carne viu corrupción.³²A este Xesús, Deus resucitouno, do que todos nós somos testemuñas. ³³Así que, exaltado á dereita de Deus, e recibindo do Pai a promesa do Espírito Santo, derramou isto, que vós vedes e escoitades.³⁴Porque David non ascendeu aos ceos, pero el mesmo di: "Dixo o Señor ao meu Señor: senta á miña dereita, ³⁵ata que poña os teus inimigos como estrado dos teus pés". ³⁶Saiba, entón, con certeza toda a casa de Israel, que Deus fixo Señor e Cristo a este Xesús a quen vós crucificastes.³⁷Ao escoitaren isto, compunxidos de corazón, dixéronlle a Pedro e aos demais apóstolos: -Irmáns, que faremos? ³⁸E Pedro díxolles: -Arrepentídevos e bautizádevos cada un de vós no nome de Xesús Cristo para perdón dos vosos pecados, e recibiredes o don do Espírito Santo. ³⁹Porque a promesa é para vós e para os vosos fillos e para todos os que están lonxe, para tantos como o Señor o noso Deus chame.⁴⁰E con moitas outras palabras testificaba e exhortábaos dicindo: salvádevos desta xeración malvada. ⁴¹Entón os que recibiron a súa palabra foron bautizados e foron engadidas naquel día arredor de tres mil persoas. ⁴²E perseveraban nas ensinanzas dos apóstolos, na participación, no partimento do pan e nas oracións.⁴³E o temor apoderouse de todos eles, porque os apóstolos facían moitos prodixios e sinais milagrosos. ⁴⁴Todos os que creran estaban xuntos e tiñan tódalas cousas en común, ⁴⁵e vendían as propiedades e os bens e compartíanos con todos, segundo a necesidade de cada un.⁴⁶E perseveraban xuntos cada día no templo, partindo o pan nas casas, compartían a comida xuntos con ledicia e humildade corazón, ⁴⁷louvaban a Deus e eran ben vistos polo pobo. Cada día o Señor engadía o número dos que ían sendo salvos.

Chapter 3

¹Certo día Pedro e Xoán subían ao templo á hora da oración, á hora novena. ²E había un home coxo de nacemento ao que cada día levaban para poñelo á porta do templo chamada a Fermosa, para que pedira esmola ás persoas que entraban no templo. ³E vendo a Pedro e a Xoán que ían entrar no templo, pediulles esmola.⁴Entón Pedro, xunto con Xoán, fixando os ollos nel, díxolle: -Míranos! ⁵Pero el mirábaos, agardando recibir algo deles. ⁶Mais Pedro díxolle: -Non teño prata nin ouro, pero o que teño, doucho. No nome de Xesús Cristo o nazareno, camiña!⁷E colléndoo da man dereita, levantouno; e de súpeto os seus pés e os seus nocellos foron fortalecidos, ⁸e dun chimpo, o coxo parouse e camiñaba. Entrou ao templo camiñando canda eles, brincando e louvando a Deus.⁹E todo o pobo o viu camiñar e louvar a Deus, ¹⁰e decatáronse que era o mesmo que estaba sentado a recibir esmolas na porta do templo, a Fermosa, e abraiáronse e enchéronse de admiración polo que lle acontecera.¹¹Namentres el se agarraba de Pedro e Xoán, todo o pobo perplexo en gran maneira, correu ao pórtico chamado de Salomón, onde estaban eles. ¹²Ao ver Pedro isto, díxolle ao pobo: -Varóns israelitas, por que vos marabillades disto, ou por que nos mirades así, coma se fose por nós, polo noso propio poder ou piedade, que o fixésemos camiñar?¹³O Deus de Abraham, de Isaac e de Xacob, o Deus dos nosos pais, glorificou o seu servo Xesús, a quen vós entregastes e repudiastes en presenza de Pilato, cando el xa acordara deixalo libre. ¹⁴Pero vós negastes ao Santo e Xusto, e pedistes que se vos concedera un asasino,¹⁵e matastes ao Autor da Vida, a quen Deus resucitou de entre os mortos, e nós somos testemuñas diso. ¹⁶E pola fe no seu nome, ese mesmo nome que fortaleceu a este a quen vedes e coñocedes, esa fe que vén por El, foi a que lle deu a sanidade completa diante vosa.¹⁷E agora, irmáns, eu sei que o fixestes por ignorancia, o mesmo que tamén fixeron os vosos gobernantes. ¹⁸Pero Deus cumpriu as cousas que anunciou de antemán pola boca de tódolos profetas: que o seu Unxido debería sufrir.¹⁹Polo tanto, arrepentídevos e volvédevos a el, para que os vosos pecados sexan borrados para que veñan tempos de refrixerio dende o rostro do Señor; ²⁰e El mande ao Mesías que vos foi anunciado, a Xesús,²¹a quen é preciso que o ceo reciba ata os tempos da restauración de tódalas cousas, das que Deus falou dende os primeiros tempos pola boca dos seus santos profetas. ²²Abofé que Moisés dixo: "O Señor Deus, levantaravos Profeta de entre vosos irmáns, coma min. Habédelo oír en tódalas cousas que vos diga. ²³E acontecerá que toda persoa que non escoite a aquel Profeta será desarraigada do pobo".²⁴E así mesmo tódolos profetas que falaron dende Samuel e os que viñeron despois del, todos eles anunciaron tamén estes días. ²⁵Vós sodes os fillos dos profetas e do pacto que Deus fixo cos vosos pais, ao dicirlle a Abraham: "E na túa semente todas as familias da terra serán benditas". ²⁶Deus, resucitando o seu Servo, mandóuvolo primeiramente a vós, para bendicirvos, para afastarvos a cada un das vosas maldades.

Chapter 4

¹Mais falándolles eles ao pobo, botáronselles enriba os sacerdotes, o capitán da garda do templo, e os saduceos, ²amolados, porque ensinaban ao pobo, e anunciaban en Xesús a resurrección dos mortos. ³Botáronlles a man e puxéronos baixo custodia ata o día seguinte, xa que se estaba facendo tarde. ⁴Pero moitos dos que escoitaran a mensaxe, creron, chegando a ser como cinco mil homes.⁵Ao día seguinte reuníronse en Xerusalém os seus gobernantes, anciáns e escribas; ⁶E Anás, o sumo sacerdote, e Caifás, e Xoán e Alexandre, e todos os que eran da linaxe dos sumos sacerdotes. ⁷E poñéndoos no medio deles, estaban a preguntarlles: -Con que poder, ou en que nome, fixestes isto?⁸Entón Pedro, cheo do Espírito Santo, díxolles: -Gobernantes do pobo e anciáns, ⁹dado que se nos está a interrogar por mor do beneficio feito a un home enfermo que foi curado, ¹⁰sabede todos vós, e todo o pobo de Israel, que foi no nome de Xesús o Nazareno, o Mesías, a quen vós crucificastes e a quen Deus resucitou de entre os mortos, por El, e que podedes ver curado a este home diante vosa.¹¹Éste é a pedra desprezada por vosoutros os construtores, e que se converteu en cabeza angular. ¹²E en ningún outro hai salvación, porque non hai outro nome dado ás persoas, debaixo do ceo, no que poidamos ser salvos.¹³Ao veren o valor de Pedro e de Xoán, decatándose de que eran homes sen letras nin preparación, quedaban abraiados, e recoñecían que era porque eles estiveran con Xesús. ¹⁴E vendo en pé onda eles ao home que fora curado, non podían contradicilos en nada.¹⁵Entón mandáronos fóra do consello, e deliberaban entre eles, ¹⁶dicindo: -Que faremos con estes homes? Porque certamente este milagre notable foi feito por medio deles, manifesto en toda Xerusalém, e non podemos negalo. ¹⁷Pero para que non se espalle máis entre o pobo, ameacémolos para que non falen a ninguén máis nese nome. ¹⁸Chamáronos e prohibíronlles falar ou ensinar no nome de Xesús.¹⁹Pero Pedro e Xoán respondendo, dixeron: -Xulgade vós mesmos se é xusto aos ollos de Deus obedecervos a vós antes que a El; ²⁰porque nós non podemos calar o que vimos e escoitamos.²¹Entón eles, logo de ameazalos de novo, deixáronos ir, non vendo maneira de castigalos, por mor do pobo, porque todos glorificaban a Deus polo acontecido; ²²porque o home que recibira este milagre de sanidade tiña máis de corenta anos.²³Cando foron postos en liberdade, foron xunto aos seus e contáronlles todo o que os sumos sacerdotes e os anciáns lles dixeran. ²⁴Ao oír tales cousas, todos á vez levantaron a voz a Deus e dixeron: -Señor Soberano, ti es quen fixeches o ceo e a terra, o mar e todo o que hai neles, ²⁵o que polo Espírito Santo, por boca do noso pai David, o teu servo, dixeches: "Por que se rebelan as nacións, e a xente pensa en cousas baleiras?²⁶Xuntáronse os reis da terra e reuníronse os gobernantes a unha contra o Señor e contra o seu Unxido".²⁷De certo, nesta vila aliáronse tanto Herodes como Poncio Pilato, xuntamente cos xentís e as xentes de Israel, en contra do teu Santo Servo Xesús, a quen unxiches, ²⁸para facer todo o que a túa man e a túa vontade dispuxeron que acontecera.²⁹Agora, Señor, ten en conta as súas ameazas, e permite que os teus servos falen a túa palabra con toda ousadía, ³⁰mentres estendes a túa man para que sexan feitas curacións, milagres e marabillas mediante o nome do teu Santo Servo Xesús. ³¹E namentres oraban, o lugar onde estaban reunidos, tremeu, e foron todos cheos do Espírito Santo, e falaban a palabra de Deus con afouteza.³²A multitude dos que creron eran dun mesmo corazón e unha alma; e ningún consideraba de seu o que posuía, senón que todas as cousas eran de propiedade común. ³³Os apóstolos daban testemuña, e con gran poder, da resurreción do Señor Xesús, e había graza abundante sobre todos eles.³⁴Non había ningunha persoa necesitada entre eles, porque todos os que posuían casas ou terras, vendíanas, ³⁵e traían os cartos e poñíanos á disposición dos apóstolos, e eran distribuídos segundo as necesidades de cadaquén.³⁶Entón Xosé, un levita natural de Chipre, ao que tamén chamaban Bernabé (que traducido é fillo de consolación), ³⁷posuía un campo e vendeuno, e trouxo os cartos e púxoos á disposición dos apóstolos.

Chapter 5

¹Un home chamado Ananías, e a súa muller Safira, vendeu unha propiedade, ²e quedou con parte do prezo sendo a súa muller sabedora; e traendo o resto, púxoa aos pés dos apóstolos.³Mais Pedro dixo: -Ananías, por que encheu Satanás o teu corazón para mentir ao Espírito Santo e quedar con parte do prezo do terreo? ⁴Namentres non se vendía, non seguía sendo teu? E despois de vendido, non estaba baixo o teu poder? Por que maquinaches este asunto no teu corazón? Non lle mentiches aos homes, senón a Deus. ⁵Ao ouvir Ananías estas palabras, caeu morto; e veu grande temor sobre todos os que o souberon. ⁶E os mozos levantáronse e cubrírono; e sacándoo fóra, déronlle sepultura.⁷Pasadas como unhas tres horas, entrou a súa muller, sen saber o que ocorrera. ⁸E Pedro preguntoulle: -Dime, vendestes o terreo en tanto? e ela dixo: -Si, ese foi o prezo.⁹Entón Pedro díxolle: -Por que vos puxestes de acordo para tentar ao Espírito Santo? Mira, os pés dos que sepultaron o teu home están na porta e hante sacar a ti tamén. No mesmo momento, ¹⁰ela caeu aos pés del, e expirou. Ao entraren os mozos, atopárona morta, e sacárona e déronlle sepultura xunto ao seu home. ¹¹E veu grande temor sobre toda a igrexa e sobre os que souberon estas cousas.¹²Ocorrían moitos sinais e prodixios entre o pobo pola man dos apóstolos. Estaban todos xuntos no pórtico de Salomón. ¹³Mais ningún dos outros ousaba xuntarse con eles. Con todo, o pobo tíñaos en grande estima.¹⁴E engadíanse a eles máis e máis crentes no Señor, homes e mulleres, ¹⁵ao punto que sacaban aos enfermos ás rúas e botábanos en leitos e padiolas para que ao pasar Pedro, polo menos a súa sombra caera sobre algún deles. ¹⁶Tamén a xente das cidades arredor de Xerusalém achegábanse traendo enfermos e atormentados por espíritus inmundos e todos quedaban sanados.¹⁷Pero erguéndose o sumo sacerdote e todos os que estaban con el (os da seita dos sacudeos), enchéronse de envexa, ¹⁸e botáronlle a man aos apóstolos, e metéronos nun cárcere público.¹⁹Pero, un anxo do Señor, de noite, abríullelas portas da cadea, e sacándoos díxolles: ²⁰-Ide, e postos en pé no templo, dáde a coñecer ao pobo tódalas palabras desta Vida. ²¹Ao oíren isto, entraron no templo ao raiar o sol e ensinaban. Cando chegou o sumo sacerdote mailos que estaban con el, convocaron o concilio e a tódolos anciáns dos fillos de Israel, e mandaron traer aos apóstolos da cadea.²²Pero ao iren os oficiais ao cárcere e non dar con eles, deron volta e informaron, ²³dicindo: -Atopamos o cárcere pechado con toda seguridade e os gardas parados ás portas, pero cando abrimos, non había ninguén dentro.²⁴Ao escoitaren estas palabras tanto o capitán do templo coma os principais sacerdotes, preguntábanse que sairía de todo aquilo. ²⁵Pero presentouse alguén que lles dixo: -Mirade, os homes que encarcerastes están no templo ensinando o pobo.²⁶Daquela o capitán foi cos oficiais, e tróuxoos pero sen violencia porque tiñan medo de que o pobo os apedrase. ²⁷Cando os trouxeron puxéronos diante do conciliio, e o sumo sacerdote interrogounos, ²⁸dicindo: -Non vos demos ordes estritas sobre o de ensinar neste nome? E velaquí, enchestes Xerusalém coas vosas ensinanzas, e queredes traer sobre nós o sangue deste home.²⁹Respondendo Pedro mailos apóstolos, dixeron: -É preciso obedecer a Deus antes que ás persoas. ³⁰O Deus dos nosos pais resucitou a Xesús, a quen vós matastes, colgándoo nun madeiro. ³¹A este exaltou Deus á súa man dereita como Príncipe e Salvador, para dar a Israel arrepentimento, e perdón de pecados. ³²Nós somos testemuñas destas cousas; e tamén o Espírito Santo, o que Deus deu aos que lle obedecen.³³Cando eles escoitaron isto, alporizáronse e querían matalos. ³⁴Pero un fariseo chamado Gamaliel, mestre da lei honrado por todo o pobo, levantouse no sanedrín e mandou que sacaran fóra aos homes por un intre.³⁵E díxolles: -Varóns israelitas, ollo co que vos propoñedes facer a estes homes. ³⁶Porque hai algún tempo levantouse Teudas pretendendo ser alguén, e uniúselle un grupo como de catrocentos homes; pero foi asasinado, e todos cantos lle obedecían foron dispersados e non quedou nada. ³⁷Despois deste, Xudas o galileo, levantouse nos días do censo e instigou o pobo tras del. El tamén pereceu e todos os que lle obedeceran foron dispersados.³⁸Agora dígovos: -Alonxádevos destes homes e deixádeos, porque se este plan ou esta obra é humana, esvaecerase, ³⁹pero se é de Deus, non poderedes destruílos; non sexa que vos atopedes loitando contra Deus.⁴⁰E foron persuadidos por el e chamando os apóstolos, azoutáronos e mandáronlles que non falasen no nome de Xesús, e deixáronos ir. ⁴¹Así pois, eles saíron do sanedrín ledos de seren tidos por dignos de sufrir deshonra polo Nome . ⁴²E cada día, no templo e de fogar en fogar, non deixaban de ensinar e anunciar que Xesús é o Mesías.

Chapter 6

¹Por aqueles días, cando o número dos discípulos se multiplicaban, xurdiu unha queixa dos helenistas contra os xudeus, porque as súas viúvas estaban sendo descoidadas no reparto diario dos alimentos.²Entón os doce chamaron á congregación dos discípulos e dixeron: -Non é axeitado que abandonemos a Palabra de Deus para servir as mesas. ³Polo tanto, irmáns, escollede de entre vós sete homes de bo nome, cheos do Espírito e da sabedoría, a quen poidamos nomear para atender este asunto. ⁴En canto a nós, seguiremos sempre na oración e no ministerio da palabra.⁵O que alí se falou foi do agrado de toda a congregación, e escolleron a Estevo, un home cheo de fe e do Espítito Santo, a Nicanor, a Timón, a Pármenas e a Nicolás, un prosélito da Antioquía; ⁶aos que presentaron diante dos apóstolos, e logo de orar por eles, impuxéronllelas mans.⁷E a palabra de Deus medraba, e o número dos discípulos multiplicouse grandemente en Xerusalém; e un gran número dos sacerdotes fixéronse obedientes á fe.⁸E Estevo, cheo de graza e de poder, facía grandes prodixios e sinais entre o pobo. ⁹Pero levantáronse algúns da sinagoga chamada dos Libertos, tanto cireneos como alexandrinos e algúns da Cilicia e da Asia, e discutían con Estevo.¹⁰Pero eles non eran quen de resistir á sabedoría e o espírito co que falaba Estevo. ¹¹Entón eles subornaron uns homes para dicirlles: nós escoitamos a Estevo dicir palabras blasfemas contra Moisés e contra Deus.¹²Eles axitaron ao pobo e aos anciáns e escribas e enfrontáronse a Estevo, agarrárono e levárono ao sanedrín. ¹³E presentaron testemuñas falsas, que dixeron: -Este home non deixa de dicir palabras contra este lugar sagrado e a Lei. ¹⁴Porque escoitámolo dicir que este Xesús de Nazaret derrubaría este lugar e trocaría os costumes que Moisés nos deixou. ¹⁵Todos os que estaban sentados no sanedrín fixaron os seus ollos nel e viron a súa faciana coma o rostro dun anxo.

Chapter 7

¹Entón o sumo sacerdote dixo: -É isto así? ²E el dixo: -Escoitádeme, irmáns e pais. O Deus de gloria apareceulle ao noso pai Abraham cando estaba na Mesopotamia, antes de que vivira en Harán, ³e díxolle: "Sae da túa terra e da túa parentela, e vai cara a terra que Eu che vou amosar".⁴Entón el saíu da terra dos caldeos e afincouse en Harán. De alí, logo de morrer seu pai, Deus trasladouno a esta terra onde vosoutros vivides agora. ⁵Pero non lle deu herdanza nela, nin aínda para poñer un pé nela, e aínda cando el non tiña fillo, prometeulla dar en posesión a el e á súa descendencia despois del.⁶E Deus dixo así: "Os teus descendentes serán estranxeiros nunha terra estraña, e serán escravizados e maltratados por catrocentos anos. ⁷Pero Eu mesmo xulgarei a calquera nación da que sexan escravos -dixo Deus- e despois diso han saír e serviranme neste lugar". ⁸E Deus deulle o pacto da circuncisión; e así Abraham veu ser o pai de Isaac, e circuncidouno ao oitavo día, e Isaac vén sendo o pai de Xacob, e Xacob dos doce patriarcas.⁹E os patriarcas tiveron envexa de Xosé e desfixéronse del e vendérono a Exipto. Pero Deus estaba con el, ¹⁰e rescatouno de tódalas súas angurias, e deulle graza e sabedoría diante de Faraón, rei de Exipto, que o puxo por gobernador sobre Exipto e sobre toda a súa casa.¹¹E veu moita fame sobre todo Exipto e Canaán, e con ela grande padecemento; e nosos pais non atopaban alimentos. ¹²Pero cando Xacob soubo que en Exipto había grans, mandou aos nosos pais aló a primeira vez. ¹³Na segunda visita, Xosé deuse a coñecer aos seus irmáns, e Faraón coñeceu a familia da que viña Xosé.¹⁴E Xosé, mandou mensaxeiros, e fixo chamar ao seu pai Xacob e a tódolos seus parentes, en total setenta e cinco persoas. ¹⁵E Xacob baixou a Exipto, e morreu alí el e os nosos pais tamén. ¹⁶E de alí foron trasladados a Siquem, e foron postos na sepultura que mercara Abraham aos fillos de Hamor en Siquem por unha suma de cartos.¹⁷Mais cando se achegaba o tempo da promesa que Deus lle confirmara a Abraham, o pobo medraba e multiplicábase en Exipto, ¹⁸ata que xurdiu outro rei diferente en Exipto que non coñecía a Xosé. ¹⁹Este rei, tratando con astucia o noso pobo, maltratou aos nosos pais, para que abandonaran os seus meniños á intemperie e non sobreviviran.²⁰Naquel tempo foi que naceu Moisés. Era fermoso aos ollos de Deus, e foi criado por tres meses na casa do seu pai. ²¹Despois de ser abandonado á intemperie, a filla do Faraón levouno canda ela e criouno coma se fose fillo dela.²²E Moisés foi ensinado en toda a sabedoría dos exipcios, e era un home poderoso en feitos e palabras. ²³Pero cando ía cumprir os corenta anos, sentiu no seu corazón o desexo de visitar a seus irmáns, os fillos de Israel. ²⁴E vendo que un deles era tratado inxustamente, defendeuno e vengouno matando ao exipcio. ²⁵El cría que os seus irmáns entendían que Deus lles estaba dando a liberdade por medio del, pero eles non o comprenderon.²⁶Ao día seguinte presentóuselles, cando dous deles discutían, e tentou poñer paz entre eles, dicindo: -Non sodes vós irmáns, por que vos ferides? ²⁷Pero o que estaba ferindo o seu próximo empurrouno, dicindo: -Quen foi o que te puxo a ti por gobernante e xuíz sobre nós? ²⁸Ou hasme matar como mataches onte ao exipcio?²⁹Cando Moisés escoitou estas palabras, fuxiu e convertiuse en estranxeiro na terra de Madián, onde foi pai de dous fillos. ³⁰E pasados corenta anos, aparecéuselle un anxo no deserto do monte Sinai, na lapa dunha silveira que ardía.³¹Moisés marabillábase véndoo, e achegándose para ver mellor, veulle a voz do Señor: ³²"Eu son o Deus dos teus pais, o Deus de Abraham, de Isaac e de Xacob". Moisés, tremendo, non era quen de mirar.³³E o Señor díxolle: "Quita o calzado dos teus pés, porque o lugar onde estás a pisar é terra santa. ³⁴En verdade vin a opresión do meu pobo en Exipto, e escoitei os seus lamentos, e baixei para liberalos; vén agora e mandareite a Exipto".³⁵Este Moisés, a quen eles rexeitaron, dicindo: quen te puxo por gobernante e xuíz? É o mesmo que Deus mandou para ser gobernante e liberador coa axuda do anxo que se lle apareceu no espiño. ³⁶Este home sacounos, facendo prodixios e sinais na terra de Exipto, no Mar Vermello, e no deserto por corenta anos. ³⁷Este é o mesmo Moisés que dixo aos fillos de Israel: "Deus levantaravos un profeta coma min de entre os vosos irmáns".³⁸Este é o que estaba na igrexa no deserto xunto co anxo que lle falaba no monte Sinai, e cos nosos pais, e o que recibiu palabras de vida para dicírvolas a vós; ³⁹a quen os nosos pais non quixeron obedecer, senón que o rexeitaron, e nos seus corazóns volvéronse a Exipto, ⁴⁰dicindo a Aarón: fainos deuses que vaian diante de nós, porque a este Moisés que nos sacou da terra de Exipto, non sabemos o que lle pasaría.⁴¹Naqueles días fixeron un becerro e ofreceron sacrificio ao ídolo, e gabábanse nas obras das súas mans. ⁴²Pero Deus afastouse deles e entregounos para que serviran o exército do ceo, como está escrito no libro dos profetas: "É que foi a min a quen ofrecestes vítimas e sacrificios no deserto por corenta anos, casa de Israel?⁴³Por se fora pouco levastes o tabernáculo de Moloc, e a estrela do deus Renfán, as imaxes que fixestes para adoralas. Eu tamén vos exiliarei máis aló da Babilonia".⁴⁴Os nosos pais tiveron o tabernáculo do testemuño no deserto, así como mandara o que falaba con Moisés para que fixese conforme o modelo que vira. ⁴⁵Á súa vez, recibíndoo, os nosos pais introducírono con Xosué ao tomar posesión das nacións que Deus arredou de diante dos nosos pais, ata os días de David; ⁴⁶quen atopou graza diante de Deus, e pediu o favor de prover tabernáculo para a casa de Xacob.⁴⁷Pero foi Salomón quen lle edificou unha casa. ⁴⁸Mais o Altísimo non vive en casas feitas por mans de persoas; como di o profeta: ⁴⁹"O ceo é o meu trono, e a terra o estrado dos meus pés; que casa me habedes edificar? -di o Señor- ou cal é o lugar do meu descanso? ⁵⁰Non foi a miña man a que fixo todas estas cousas"?⁵¹Teimudos e incircuncisos de corazón e de oídos, resistides sempre ao Espírito Santo; como fixeron os vosos pais, así tamén facedes vós. ⁵²A cal dos profetas non perseguiron vosos pais? Eles mataron aos que tiveran anunciado a chegada do Xusto, do que vós agora sodes os entregadores e asasinos; ⁵³vós que recibistes a lei por disposición de anxos, e nin así a gardastes.⁵⁴Oíndo isto, enfurecéronse dende o profundo do seu corazón, e rinchaban os dentes contra del. ⁵⁵Pero Estevo, cheo do Espírito Santo, fixou os ollos no ceo, e viu a gloria de Deus e a Xesús de pé á dereita de Deus; ⁵⁶e dixo: -Velaquí vexo os ceos abertos, e ao Fillo do Home de pé á dereita de Deus.⁵⁷Entón eles berraban moi forte, e tapando os oídos arremeteron a unha na súa contra. ⁵⁸E botándoo fóra da vila, caéronlle enriba para apedralo; e as testemuñas puxeron os seus mantos á beira dos pés dun mozo chamado Saulo.⁵⁹Mentres apedraban a Estevo, el invocaba ao Señor e dicía: -Señor Xesús, recibe o meu espírito. ⁶⁰E caendo de xeonllos, clamou a gran voz: -Señor, non lles teñas en conta este pecado. E logo de dicir isto, durmiu.

Chapter 8

¹E Saulo concordaba con eles na súa morte. Naquel día desatouse unha grande persecución contra a igrexa en Xerusalém, e foron todos espallados polas rexións da Xudea e da Samaria, agás os apóstolos. ²Homes piadosos foron os que sepultaron a Estevo, e choraron e lamentáronse grandemente por el. ³Pero Saulo facía estragos na igrexa entrando de casa en casa, e arrastrando a homes e mulleres, metíaos no cárcere.⁴Porén os crentes que foran dispersados, ían proclamando a palabra. ⁵E Filipe descendendo á cidade de Samaria, predicáballes a Cristo.⁶Ao escoitar e ver os sinais milagrosos que facía, as multitudes unánimes escoitaban atentamente as cousas que falaba Filipe. ⁷Porque de moitos que tiñan espíritos inmundos, saían a berros e moitos paralíticos e coxos eran sanados. ⁸E houbo moita ledicia naquela cidade!⁹Pero había na cidade un tal Simón que viña practicando a maxia e deixaba atónita á xente da Samaria, facéndose pasar por alguén importante; ¹⁰e todos os samaritanos, de pequenos a grandes, prestábanlle atención dicindo: este é o chamado Gran Poder de Deus. ¹¹E facíanlle caso porque os tiña enganados por moito tempo.¹²Pero cando creron a Filipe, que proclamaba as boas novas do reino de Deus e do nome de Xesús Cristo, eran bautizados, tanto homes coma mulleres. ¹³E mesmo Simón tamén creu, e logo de ser bautizado, seguiu con Filipe; e estaba perplexo ao ver os sinais e os grandes milagres que se facían.¹⁴E os apóstolos que estaban en Xerusalém, ao escoitaren que Samaria recibira a palabra de Deus, mandáronlles a Pedro e a Xoán, ¹⁵que baixaron e oraron por eles, para que recibiran o Espírito Santo, ¹⁶porque aínda non descendera sobre ningún deles, xa que só recibiran o bautismo no nome do Señor Xesús. ¹⁷Entón impoñíanllelas mans, e recibían o Espírito Santo.¹⁸Pero Simón ao ver que o Espírito Santo era dado pola imposición das mans dos apóstolos, ofreceulles cartos. ¹⁹El dixo: -Dádeme este poder para que a calquera que lle impoña as mans, reciba o Espírito Santo.²⁰Pero Pedro díxolle: -A túa prata sexa contigo para destrución, porque pensaches que podías conseguir o don de Deus por cartos. ²¹Ti non tes parte nin sorte neste asunto, porque o teu corazón non é recto diante de Deus . ²²Polo tanto, arrepíntete desta maldade túa e rógalle ao Señor, por si acaso che fora perdoada a intención do teu corazón. ²³Porque vexo que estás no veleno da amargura e atado pola maldade.²⁴Pero respondendo Simón dixo: -Rogádelle ao Señor por min, que ningunha destas cousas que dixestes se me veñan enriba!²⁵Entón eles, logo de ter testificado fielmente, e falar a palabra do Señor volveron a Xerusalém; evanxelizando moitas aldeas dos samaritanos.²⁶Naquel tempo, un anxo do Señor faloulle a Filipe e díxolle: -Érguete e vai cara o sur, ao camiño que baixa de Xerusalém a Gaza. (Este é deserto). ²⁷El ergueuse e foi; e velaí un home etíope eunuco, funcionario de Candace, raíña dos etíopes, que estaba a cargo de todos os seus tesouros, que viñera a Xerusalém para adorar, ²⁸volvía sentado no seu carro e estaba lendo o profeta Isaías.²⁹Entón o Espírito díxolle a Filipe: -Vai aló e arrímate a ese carro. ³⁰Pero cando ía correndo Filipe, escoitouno lendo o profeta Isaías, e díxolle: -Á verdade comprendes o que estás a ler? ³¹E el contestou: -E, como poderei, se alguén non me guía? E rogoulle a Filipe que subira ao carro e sentara con el.³²A pasaxe da escritura que estaba a ler era esta: "Como ovella foi levado ao matadoiro; e coma año, mudo diante do que o tosquía, non abre a súa boca. ³³Na súa humillación non se lle fixo xustiza; quen ha contar a súa xeración? Porque a súa vida é quitada da terra".³⁴Pero o eunuco respondendo a Filipe díxolle: -Rógoche, de quen está a dicir isto o profeta? De si mesmo ou doutra persoa? ³⁵Entón Filipe, abrindo a boca, e comezando dende esta escritura, anuncioulle a Xesús.³⁶E indo polo camiño, chegaron onde había auga, e o eunuco dixo: -Mira, auga! Que impide que sexa bautizado? ³⁷Filipe dixo: -Se cres con todo o teu corazón, podes. Respondendo el dixo: -Creo que Xesús é o Fillo de Deus. ³⁸E mandou deter o carro; e ámbolos dous baixaron á auga, Filipe mailo eunuco, e bautizouno.³⁹Ao saíren da auga, o Espírito do Señor arrebatou a Filipe; e o eunuco non o viu máis, pero seguiu polo seu camiño cheo de gozo. ⁴⁰E Filipe apareceu en Azoto, e por onde pasaba, anunciaba o evanxeo en todas as vilas, ata que chegou a Cesarea.

Chapter 9

¹Saulo, respirando aínda ameazas e morte contra os discípulos do Señor, foi ao sumo sacerdote, ²e pediulle cartas para as sinagogas de Damasco, para que se atopaba algúns que pertencesen ao Camiño, tanto homes coma mulleres, puidese levalos atados a Xerusalém.³E aconteceu que mentres viaxaba, ao achegarse a Damasco, de súpeto resplandeceu no seu derredor unha luz do ceo; ⁴e ao caer no chan, escoitou unha voz que lle dicía: -Saulo, Saulo, por que me persegues?⁵E el dixo: -Quen es, Señor? E El respondeu: -Eu son Xesús a quen estás a perseguir; ⁶érguete, entra na cidade, e diráseche o que debes facer. ⁷Os homes que ían con el detivéronse atónitos, oíndo a voz, pero sen ver a ninguén.⁸Entón Saulo ergueuse do chan, e aínda que os seus ollos estaban abertos, non vía nada; e colléndoo da man, levárono a Damasco. ⁹E estivo tres días sen ver, e non comeu nin bebeu.¹⁰Había en Damasco certo discípulo chamado Ananías; e o Señor díxolle nunha visión: -Ananías. E el dixo: -Aquí me tes, Señor. ¹¹E o Señor díxolle: -Érguete e vai á rúa que se chama Dereita, e pregunta na casa de Xudas por un home de Tarso chamado Saulo, porque, velaquí, está a orar, ¹²e viu nunha visión a un home chamado Ananías, que entra e pon as mans sobre el para que recupere a vista.¹³Pero Ananías respondeu: -Señor, eu oín de moitos sobre este home, canto mal fixo aos teus santos en Xerusalém, ¹⁴e por se fora pouco ten a autoridade dos principais sacerdotes para prender a todos os que invocan o teu nome. ¹⁵Pero o Señor díxolle: -Vai, porque el é o meu instrumento escollido, para levar o meu nome diante dos xentís e de reis, e dos fillos de Israel; ¹⁶porque Eu amosareille canto debe padecer polo meu nome.¹⁷Entón Ananías foi e entrou na casa, e logo de poñer as mans sobre el, dixo: -Irmán Saulo, o Señor Xesús, que se che apareceu no camiño por onde viñas, envioume para que recobres a vista e sexas cheo do Espírito Santo. ¹⁸Nese intre caeron dos seus ollos como unhas escamas, e recuperou a vista; e levantouse e foi bautizado, ¹⁹e comendo recobrou as forzas. E estivo por varios días cos discípulos que estaban en Damasco.²⁰De contado púxose a predicar a Xesús nas sinagogas, dicindo: El é o Fillo de Deus. ²¹E todos os que o escoitaban estaban abraiados e dicían: non é este o que en Xerusalém destruía aos que invocaban este nome, e o que viñera aquí con este propósito: para levalos atados ante os principais sacerdotes? ²²Pero Saulo seguía fortalecéndose e confundindo aos xudeus que vivían en Damasco, demostrando que este Xesús é o Mesías.²³Despois de moitos días, os xudeus tramaron desfacerse del, ²⁴pero a súa conxura chegou ao coñecemento de Saulo. E aínda vixiaban as portas día e noite coa intención de matalo; ²⁵pero os seus discípulos collérono de noite e sacárono por un burato na muralla, baixándoo nunha canastra.²⁶Cando chegou a Xerusalém, trataba de xuntarse cos discípulos; e todos tiñan medo del, non crendo que era discípulo. ²⁷Pero Bernabé colleuno e presentouno aos apóstolos, e contoulles como Saulo vira ao Señor no camiño, e que El lle falara, e como en Damasco predicara con valor no nome de Xesús.²⁸E estaba con eles movéndose libremente en Xerusalém, falando con valor no nome do Señor. ²⁹Tamén falaba e discutía cos xudeus helenistas; mais estes tentaban matalo. ³⁰Pero cando o souberon os irmáns, levárono a Cesarea, e de alí mandárono a Tarso.³¹Daquela a igrexa vivía en paz por toda a Xudea, Galilea e maila Samaria, ía sendo edificada e camiñaba no temor do Señor; e medraba na fortaleza do Espírito Santo. ³²E mentres Pedro viaxaba por todas aquelas rexións, veu tamén aos santos que vivían en Lida.³³Alí atopou a un home chamado Eneas, que estivera prostrado na cama por oito anos, porque estaba paralítico. ³⁴E Pedro díxolle: -Eneas, Xesucristo sándache; érguete e fai a túa cama. E ao instante ergueuse. ³⁵Todos os que vivían en Lida e en Sarón vírono, e convertéronse ao Señor.³⁶Había entón en Iope unha discípula chamada Tabita (que traducido ao grego é Dorcas); esta muller era rica en obras boas e de caridade que facía continuamente. ³⁷E sucedeu que naqueles días enfermou e morreu; e lavado o seu corpo, puxérono nun apousento alto.³⁸Como Lida estaba preto de Iope, os discípulos, ao oír que Pedro estaba alí, enviáronlle dous homes, rogándolle: non tardes en vir a nós. ³⁹Entón Pedro levantouse e foi con eles; e cando chegou, levárono ao apousento alto, e tódalas viúvas rodeárono chorando, amosando todas as túnicas e roupas que Dorcas adoitaba facer cando estaba con elas.⁴⁰Entón Pedro, facendo saír a todos, axeonllouse e orou, e volvéndose ao corpo, dixo:-Tabita, érguete. E ela abriu os ollos, e ao ver a Pedro, incorporouse. ⁴¹E el deulle a man e levantouna; e chamando aos santos e ás viúvas, presentouna viva. ⁴²E isto sóubose en todo Iope, e moitos creron no Señor. ⁴³E Pedro quedou en Iope moitos días cun tal Simón, curtidor.

Chapter 10

¹Había na Cesarea un home chamado Cornelio, centurión da compañía coñecida como a Italiana, ²devoto e temeroso de Deus con toda a súa casa, que daba moitas esmolas ao pobo xudeo e oraba a Deus acotío.³Sendo como a hora novena do día, viu claramente nunha visión un anxo de Deus que entraba onda el e lle dicía:-Cornelio! ⁴Mirándoo fixamente e espantado, Cornelio dixo: -Que foi Señor? E el díxolle: -As túas oracións e esmolas subiron por memorial diante de Deus. ⁵Envía, homes a Iope, e manda traer a un tal Simón, chamado Pedro. ⁶Este para cun tal Simón, curtidor, que ten a casa á beira do mar.⁷E logo de marchar o anxo que lle falara, Cornelio chamou a dous dos seus criados e a un soldado piadoso dos que sempre lle servían, ⁸e despois de explicarlles todo, enviounos a Iope.⁹Ao día seguinte, indo eles polo camiño achegándose á vila, Pedro subiu ao airado a orar como á hora sexta. ¹⁰Tivo fame e desexaba comer; pero mentres lle preparaban algo, veu sobre el un éxtase: ¹¹ve o ceo aberto e que descende un obxecto coma se fose un gran lenzo que é descolgado na terra polas catro puntas, ¹²no que habían toda clase de cuadrúpedes e reptís da terra, e aves do ceo.¹³E escoitou unha voz: -Érguete, Pedro, mata e come. ¹⁴Mais Pedro dixo: -Non faga eu tal cousa Señor, porque endexamais comín cousa común nin inmunda. ¹⁵E a voz por segunda vez díxolle:-O que Deus limpou, non o chames ti inmundo. ¹⁶E aconteceu isto por tres veces, e de súpeto o lenzo foi recollido ao ceo.¹⁷E mentres Pedro estaba perplexo pensando no que significaría aquela visión, aparaceron pola porta aqueles homes que foran enviados por Cornelio na procura da casa de Simón, ¹⁸e chamando preguntaron se paraba alí Simón, de sobrenome Pedro.¹⁹Mentres Pedro cavilaba na visión, o Espírito díxolle: -Mira, tres homes andan á túa procura. ²⁰Érguete, e baixa, non dubides en acompañalos, pois fun Eu quen os mandou. ²¹Pedro baixou onda eles e díxolles: -Son eu a quen buscades; por que foi que viñestes?²²Eles dixeron: -A Cornelio o centurión, un home xusto e temeroso de Deus, e que é moi apreciado por toda a nación dos xudeus, foille ordenado por un santo anxo dar contigo para que vaias á súa casa e así escoitar as túas palabras. ²³Entón el convidounos a pasar e ficar con el. E ao día seguinte, levantouse e foi con eles, e algúns dos irmáns de Iope foron canda el.²⁴E ao día seguinte entrou na Cesarea. Cornelio estaba agardando por eles e xuntara os seus parentes e amigos.²⁵Sucedeu que cando ía entrar Pedro, Cornelio saíu a recibilo, e rendíndose aos seus pés, adorouno. ²⁶Pero Pedro, levantouno, dicindo: -Érguete, eu soamente son un home!²⁷E falando con el, entrou e atopou moita xente reunida. ²⁸E díxolles: -Vós sabedes o agravio tan grande que é para un xudeu asociarse cun estranxeiro ou visitalo, pero Deus amosoume que non debo chamar inmunda ou común a persoa ningunha; ²⁹por iso, cando fun chamado, vin sen dubidar; daquela pregúntovos, por que me chamastes?³⁰E Cornelio dixo: -Nesta mesma hora hai catro días, estaba eu orando na miña casa á hora novena, e un home con vestiduras resplandecentes, púxose diante miña, ³¹e dixo: -Cornelio, a túa oración foi escoitada, e as túas obras de caridade foron lembradas diante de Deus. ³²Manda, pois, a Iope, e fai chamar a Simón, de sobrenome Pedro; el para na casa de Simón o curtidor, á beira do mar. ³³Polo tanto, mandei por ti axiña, e fixeches ben en vir. Agora, estamos todos nós aquí presentes diante de Deus, para escoitar todo o que o Señor che mandou dicir.³⁴Entón Pedro abrindo a boca dixo: -De certo, agora entendo que Deus non fai distinción entre as persoas, ³⁵senón que en toda a nación o que fai o xusto e lle teme, é aceptable diante del.³⁶El mandou mensaxe aos fillos de Israel, proclamando paz por medio de Xesús Cristo, que é o Señor de todos. ³⁷Vós sabedes a palabra que se divulgou por toda a Xudea, dende a Galilea, despois do bautismo que Xoán proclamou, ³⁸no tocante a Xesús de Nazaret: como Deus o unxiu co Espírito Santo e con poder. El andaba a facer ben por onde ía, sandando a tódolos oprimidos polo demo, porque Deus estaba con El.³⁹E nós mesmos somos testemuñas de todas as cousas que fixo na terra dos xudeus e en Xerusalém. E como o mataron, pendurándoo nunha cruz. ⁴⁰A este, Deus resucitouno ao terceiro día e fixo que se manifestara, ⁴¹non a todo o pobo, senón ás testemuñas que foron escollidas de antemán por Deus, é dicir, a nós que comemos e bebemos con El despois que resucitou de entre os mortos.⁴²E mandounos proclamar ao pobo, e declaramos solemnemente que Xesús é o que Deus constituíu como Xuíz de vivos e mortos. ⁴³Del dan testemuña tódolos profetas, de que polo seu nome, todo o que cree nel recibe o perdón de pecados.⁴⁴E aínda Pedro estaba a falar destas cousas, cando o Espírito Santo caeu sobre todos os que escoitaban a mensaxe. ⁴⁵E todos os crentes da circuncisión, que viñeran con Pedro, quedaron abraiados, porque o don do Espírito Santo fora derramado tamén sobre os xentís,⁴⁶pois escoitábanos falar en linguas e engrandecendo a Deus. Entón Pedro dixo: ⁴⁷-Será que poida alguén negar a auga para seren bautizados estes que recibiron o Espírito Santo igual ca nós? ⁴⁸E mandou que foran bautizados no nome de Xesús Cristo. Entón pedíronlle que quedara con eles uns días máis.

Chapter 11

¹Os apóstolos e os irmáns que estaban na Xudea escoitaron que tamén os xentís recibiran a palabra de Deus. ²E cando Pedro subiu a Xerusalém, os da circuncisión discutían con el, ³dicíndolle: -Ti entraches na casa dos incircuncisos e comiches con eles!⁴Entón Pedro comezou a explicarlles por orde o que sucedera, dicindo: ⁵-Estaba eu orando na cidade de Iope, e tiven en éxtase unha visión: un obxecto que semellaba un grande lenzo que descendía, baixando do ceo polas catro puntas, e veu até a min. ⁶Mirando para el e observándoo, vin cuadrúpedes terrestres, feras, reptís e aves do ceo.⁷Tamén ouvín unha voz que me dicía: "érguete, Pedro; mata e come". ⁸Mais eu dixen: -De ningún xeito, Señor, porque nada impuro ou inmundo entrou nunca na miña boca. ⁹Mais a voz do ceo falou por segunda vez: -O que Deus limpiou, non o chames impuro. ¹⁰Isto aconteceu por tres veces, e foi recollido cara arriba ao ceo.¹¹Velaí que naquel momento apareceron tres homes diante da casa onde eu estaba, que mos mandaran dende a Cesarea. ¹²O Espírito ordenoume que fose con eles sen dubidar. Estes seis irmáns foron tamén comigo e entramos na casa daquel home, ¹³e el contounos de como vira o anxo de pé na súa casa, que lle dixo: -Manda a alguén a Iope e fai traer a Simón, que tamén se chama Pedro; ¹⁴el darache palabras polas que ti e maila túa casa seredes salvos.¹⁵Cando comecei a falar, o Espíritu Santo descendeu sobre eles, tal e como o fixo sobre nós no principio. ¹⁶Entón lembrei as palabras do Señor, cando dixo: Xoán bautizou con auga, pero vós seredes bautizados co Espírito Santo.¹⁷Pois, se Deus lles concedeu o mesmo don que tamén nos deu a nós despois de crer no Señor Xesús Cristo, quen era eu para estorbar a Deus? ¹⁸E ao ouvir isto acalmáronse e glorificaron a Deus, dicindo: -Así que Deus tamén lles concedeu aos xentís arrepentimento para a vida!¹⁹Agora ben, os que fuxiran pola persecución que veu despois da morte de Estevo, chegaron á Fenicia, Chipre e Antioquía, sen predicar a ninguén, senón só aos xudeus. ²⁰Mais algún deles, homes de Chipre e de Cirene, ao chegar á Antioquía, falaban tamén aos gregos, predicando do Señor Xesús. ²¹E a man do Señor estaba con eles, e moitos creron e convertéronse ao Señor.²²Chegaron as novas disto aos oídos da igrexa de Xerusalém e mandaron a Bernabé a Antioquía. ²³El, cando chegou e viu a graza de Deus, alegrouse e animaba a todos para que permanecesen con corazón firme, fieis ao Señor, ²⁴porque era un home bo e cheo do Espírito Santo e de fe. E e moitas persoas foron engadidas ao Señor.²⁵Bernabé saíu cara Tarso á procura de Saulo. ²⁶Cando o atopou, trouxoo a Antioquía. E reuníronse coa igrexa por todo un ano, ensinando ás multitudes. E aos discípulos chamóuselles "cristiáns" por primeira vez na Antioquía.²⁷Por aqueles días uns profetas descenderon de Xerusalém a Antioquía. ²⁸Un deles chamado Agabo, levantouse e falou polo Espíritu Santo que habería unha grande fame en toda a terra. E isto acaeceu no reinado de Claudio.²⁹Entón os discípulos, conforme o que tiñan, propuxéronse mandar unha axuda para aos irmáns en Xudea. ³⁰E fixérono así, mandándoa aos anciáns pola man de Bernabé e Saulo.

Chapter 12

¹Por aquel tempo o rei Herodes botou man dalgúns que pertencían á igrexa para os maltratar. ²E fixo matar a espada a Xacobe, o irmán de Xoán.³E vendo que isto agradaba aos xudeus, fixo arrestar tamén a Pedro. Isto aconteceu durante os días dos pans sen lévedo. ⁴E prendéndoo, púxoo no cárcere, entregándoo a catro piquetes de soldados para que o gardasen, coa intención de levalo diante do pobo despois da Pascua.⁵Así pois, Pedro era custodiado no cárcere, pero a igrexa facía oración fervente a Deus por el. ⁶E esa noite, cando Herodes estaba a piques de sacalo, Pedro estaba a durmir entre dous soldados, amarrado con dúas cadeas; e uns gardas diante da porta custodiaban o cárcere.⁷E velaquí, aparecéuselle un anxo do Señor, e unha luz brillou na cela; e o anxo golpeou a Pedro no costado, e espertouno dicindo: -Érguete decontado! E as cadeas caeron das súas mans. ⁸E o anxo díxolle: -Vístete e pon as sandalias. E así o fixo. E díxolle o anxo: -Envólvete no teu manto e sígueme.⁹E saíndo, seguíao, pero non entendía o que estaba acontecendo e que o anxo era real, senón cría estar vendo unha visión. ¹⁰Cando pasaron a primeira e a segunda garda, chegaron á porta de ferro que leva á cidade, e abríuselle soa; e saíron e seguiron por unha rúa, e decontado o anxo afastouse del.¹¹Cando Pedro volveu en si, dixo: -Agora sei en verdade que o Señor mandou ao seu anxo, e rescatoume da man de Herodes e de todo o que agardaba o pobo dos xudeus. ¹²Ao decatarse disto, foi á casa de María, a nai de Xoán, chamado tamén Marcos, onde moitos estaban reunidos e oraban.¹³E cando chamou á porta da entrada, unha serventa chamada Rode saíu a ver quen era. ¹⁴Ao recoñecer a voz de Pedro, da ledicia que sentiu, non abriu a porta, senón que correu dentro para dicirlles que Pedro estaba á porta. ¹⁵E eles dixéronlle: -Estás tola! Pero ela insistía en que así era. E eles dicían: -É o seu anxo!¹⁶Mais Pedro continuaba chamando; e cando eles abriron, vírono e asombráronse. ¹⁷E facéndolles sinal coa man para que gardasen silencio, contoulles como o Señor o sacara do cárcere. E díxolles: informade destas cousas a Xacobe e aos irmáns. Entón saíu, e foise a outro lugar.¹⁸Cando se fixo de día, houbo un rebumbio non pequeno entre os soldados sobre que sería de Pedro. ¹⁹E Herodes, logo de buscalo e non atopalo, interrogou aos gardas e ordenou que os levasen para executalos. Despois descendeu da Xudea á Cesarea, e quedou alí por un tempo.²⁰Herodes estaba moi anoxado cos de Tiro e Sidón; pero eles, de común acordo presentáronse diante del, e subornando a Blasto, camareiro do rei, pedían paz, pois o seu territorio era abastecido polo do rei. ²¹E un día sinalado, Herodes, vestido con roupa real, sentou na tribuna e arengounos.²²E a xente berraba: -Voz dun deus e non dun home é esta! ²³Ao instante un anxo do Señor feriuno, por non dar a gloria a Deus; e morreu comido polos vermes.²⁴Pero a palabra do Señor medraba e multiplicábase. ²⁵E Bernabé e Saulo regresaron despois de cumprir a súa misión en Xerusalém, levando canda eles a Xoán, chamado tamén Marcos.

Chapter 13

¹Agora ben, na igrexa que estaba na Antioquía había profetas e mestres: Bernabé, Simón chamado Moreno, Lucio de Cirene, Manaén, que se criara con Herodes o tetrarca, e Saulo. ²Mentres ministraban o Señor e facían xexún, o Espírito Santo dixo: -Apartádeme a Bernabé e a Saulo para o labor ao que os chamei. ³Entón, logo de xaxuar, tendo orado e impostas as mans sobre eles, e deixáronos marchar.⁴Eles, mandados polo Espírito Santo, baixaron a Seleucia e de alí embarcaron cara Chipre. ⁵Chegados a Salamina, anunciaban a palabra de Deus nas sinagogas dos xudeus, e tiñan tamén a Xoán como axudante.⁶Percorrendo toda a illa ata Pafos, deron cun certo bruxo, xudeu, un falso profeta, chamado Barxesús, ⁷que estaba co procónsul Serxio Paulo, home intelixente. Este fixo vir a Bernabé e a Saulo, e desexaba oír a palabra de Deus. ⁸Pero Elimas, o mago (pois así se traduce o seu nome), facíalles oposición, tentando desviar da fe ao procónsul.⁹Entón Saulo, chamado tamén Paulo, cheo do Espírito Santo, postos os ollos nel, ¹⁰dixo: -Ti, fillo do demo, que estás cheo de todo engano e fraude, inimigo de toda xustiza! Non deixarás de torcer os camiños dereitos do Señor?¹¹Agora mira, a man do Señor está sobre ti, vas quedar cego e non verás o sol por algún tempo. De súpeto tebras e escuridade caeron sobre el, e ía na procura de quen o levara da man. ¹²Entón o procónsul, vendo o que acontecera, creu, marabillado da ensinanza do Señor.¹³Paulo e os seus compañeiros partiron de Pafos, e chegaron a Perxe de Panfilia; mais Xoán, afastándose deles, volveu a Xerusalém, ¹⁴pero eles, saíndo de Perxe, chegaron a Antioquía de Pisidia, e no día de repouso entraron na sinagoga e sentaron. ¹⁵Despois da lectura da lei e os profetas, os principais da sinagoga dixéronlles: -Irmáns, se tendes algunha palabra de exhortación para o pobo, falade.¹⁶Entón Paulo, púxose en pé, e acougando á xente coa man, dixo: xentes de Israel, e vós que temedes a Deus, escoitade: ¹⁷o Deus deste pobo Israel, escolleu aos nosos pais e engrandeceu ao pobo mentres estivo en Exipto, e sacouno de alí con brazo en alto. ¹⁸E soportounos por corenta anos no deserto.¹⁹Despois de destruír sete nacións na terra de Canaán, repartiu as súas terras en herdanza; como por catrocentos cincuenta anos. ²⁰E despois disto, deulles xuíces ata o profeta Samuel.²¹Entón eles pediron un rei, e Deus deulles a Saúl, fillo de Cis, da tribo de Benxamín, durante corenta anos. ²²Despois de quitalo, levantoulles por rei a David, de quen Deus tamén deu testemuña e dixo: -Atopei a David, fillo de Isaí, un home conforme o meu corazón, que fará toda a miña vontade.²³Da súa descendencia, segundo á promesa, Deus deulle un Salvador a Israel, Xesús, ²⁴despois de que Xoán predicou, antes da súa vinda, un bautismo de arrepentimento a todo o pobo de Israel. ²⁵E cando Xoán estaba a piques de rematar a súa carreira, dicía: -Quen pensades que son eu? Eu non son o Cristo; pero velaquí vén tras de min un de quen non son digno de desatar as sandalias dos seus pés.²⁶Irmáns, fillos da familia de Abraham, e os que de entre vós temedes a Deus: foinos enviada a nós a palabra de salvación. ²⁷Pois os que viven en Xerusalém e os seus gobernantes, sen recoñecelo a El nin as palabras dos profetas que se len todos os días de repouso, cumpriron estas escrituras, condenándoo.²⁸E mesmo que non atoparon causa para darlle morte, pedíronlle a Pilato que o mandara matar. ²⁹E cando cumpriron todo o que estaba escrito sobre El, baixárono da cruz, e puxérono no sepulcro.³⁰Pero Deus levantouno de entre os mortos; ³¹e por moitos días aparecéuselles aos que subiran con El da Galilea a Xerusalém, os que agora son testemuñas ante o pobo.³²E nós, anunciámosvos a boa nova de que a promesa que foi feita aos pais, ³³Deus cumpríunola a nós, seus fillos, resucitando a Xesús, como tamén está escrito no salmo segundo: "Ti es o meu Fillo; Eu enxendreite hoxe". ³⁴E que o levantou de entre os mortos para nunca máis volver a corrupción. Deus falou deste xeito: "Dareivos as misericordias e as fieis promesas feitas a David".³⁵Por iso di tamén noutro salmo: "Non permitirás que o teu Santo vexa corrupción". ³⁶Porque David, despois de ter servido o propósito de Deus na súa propia xeración, durmiu, e foi sepultado cos seus pais, e viu corrupción. ³⁷Pero Aquel a quen Deus resucitou non viu corrupción.³⁸Polo tanto, irmáns, sabede que por medio del, vos é anunciado o perdón dos pecados; ³⁹e que de todas as cousas das que non puidestes ser xustificados pola lei de Moisés, por medio del, todo o que cre é xustificado.⁴⁰Procurade pois, que non veña sobre vós aquilo do que se fala nos profetas: ⁴¹"Mirade, os que menosprezastes, marabilládevos e desaparecede; porque Eu fago unha obra nos vosos días, unha obra que se alguén vola contara non a creriades".⁴²Saíndo Paulo e Bernabé, a xente rogáballes que o seguinte día de repouso lles falaran estas mesmas cousas. ⁴³E disolta a reunión da sinagoga, moitos dos xudeus e dos prosélitos temerosos de Deus seguiron a Paulo e a Bernabé, quen, falándolles, persuadíanos de permanecer fieis á graza de Deus.⁴⁴O seguinte día de repouso reuníuse case toda a vila para oír a palabra do Señor. ⁴⁵Pero cando os xudeus viron a multitude de xente, enchéronse de envexa, e blasfemando, contradicían as palabras que Paulo dicía.⁴⁶Entón Paulo e Bernabé falaron con afouteza e dixeron: -Era preciso que a palabra de Deus vos fora predicada primeiramente a vós, pero xa que a rexeitades e non vos considerades dignos da vida eterna, velaquí que nós volvemos aos xentís. ⁴⁷Porque así nolo mandou o Señor: "Púxente como luz para as nacións, para que leves a salvación ata os confíns da terra".⁴⁸Escoitando os xentís estas cousas, estaban cheos de ledicia e glorificaban a palabra do Señor, e creron todos os que estaban dispostos á vida eterna. ⁴⁹E a palabra do Señor corría por toda a rexión.⁵⁰Pero os xudeus incitaron a mulleres piadosas e distinguidas, e aos homes máis importantes da vila, e provocaron unha persecución en contra de Paulo e Bernabé, e botáronos da súa comarca. ⁵¹Entón eles sacudiron o pó dos seus pés na súa contra, e marcharon a Iconio. ⁵²Pero os discípulos estaban continuamente cheos de gozo e do Espírito Santo.

Chapter 14

¹Cando Paulo e Bernabé entraron xuntos na sinagoga de Iconio, falaron de tal xeito que creron moitos xudeus e, tamén, gregos. ²Mais os xudeus que non crían, instigaron e corromperon os ánimos dos xentís contra dos irmáns.³Así e todo, botaron alí moito tempo falando con decisión, confiados no Señor que confirmaba a palabra da súa graza, concedéndolles que fixesen sinais milagrosos e prodixios por man deles. ⁴Mais a xente da cidade estaba dividida: uns estaban cos xudeus e outros cos apóstolos.⁵Pero como xurdiu un intento por parte dos xentís e xudeus mailos seus gobernantes, para os maltratar e apedrar, ⁶eles déronse conta e fuxiron a Licaonia, Listra e Derbe, e aos seus arredores, ⁷e alí seguiron a proclamar o evanxeo.⁸En Listra había un home que estaba sentado, tolleito dos pés, coxo de nacimento, que nunca andivera. ⁹Este home escoitaba falar a Paulo, que, mirándoo fixamente e vendo que tiña fe para ser sanado, ¹⁰dixo en voz moi alta: -Érguete endereitando os teus pés! E el saltou e andou.¹¹Cando a xente viu o que fixera Paulo, berraban na lingua licaónica: os deuses baixaron a nós en forma humana! ¹²E chamábanlle Zeus a Bernabé e Hermes a Paulo, porque este era quen traía a palabra. ¹³E o sacerdote de Zeus (do que o templo estaba nas aforas da cidade), trouxo touros e coroas ás portas e quería ofrecer sacrificios xuntamente coa multitude.¹⁴Mais cando os apóstolos Bernabé e Paulo ouvírono, rasgaron as súas roupas e lanzáronse no medio da multitude berrando ¹⁵e dicindo: por que facedes estas cousas? Nós non somos máis ca homes iguais que vós, e anunciamos o evanxeo para que vos volvades destas cousas inútiles a un Deus vivo, que fixo o ceo, a terra, o mar e todo o que hai neles, ¹⁶que nos tempos pasados permitiu que todas as nacións seguisen os seus propios camiños.¹⁷E, porén, non deixou de dar testemuño de si mesmo, facendo ben e dándovos chuvias do ceo e tempos frutíferos, enchendo os vosos corazóns de mantenza e ledicia. ¹⁸Aínda dicindo isto, apenas puideron impedir que as multitudes lle ofrecesen sacrificio.¹⁹Mais algúns xudeus da Antioquía e de Iconio viñeron e logo de persuadir á multitude, apedraron a Paulo e arrastrárono fóra da cidade pensando que estaba morto. ²⁰Pero, rodeándoo os discípulos, el ergueuse e entrou na cidade; e ao día seguinte marchou con Bernabé a Derbe.²¹E despois de anunciar o evanxeo naquela cidade e facer moitos discípulos, volveron a Listra, a Iconio e á Antioquía, ²²fortalecendo os ánimos dos discípulos, animándoos a perseverar na fe, e dicindo: cómpre que entremos no reino de Deus a través de moitas tribulacións.²³Pero logo de designar anciáns en cada igrexa, tendo orado con xaxún, encomendáronos ao Señor en quen eles creran. ²⁴Pasaron por Pisidia e atravesaron a Panfilia. ²⁵E despois de predicar a palabra en Perxe, baixaron a Atalia; ²⁶e de alí embarcaron a Antioquía, onde foron encomendados pola graza de Deus para a obra que cumpriran.²⁷Cando chegaron e reuniron á igrexa, informaron de todas as cousas que Deus fixera con eles, e de como abrira a porta da fe aos xentís. ²⁸E quedaron moito tempo cos discípulos.

Chapter 15

¹Pero algúns descenderon da Xudea e ensinaban aos irmáns: se non vos circuncidades conforme o rito de Moisés, non podedes ser salvos. ²Isto provocou que Paulo e Bernabé discutiran e entraran en controversia contra deles, e dispuxeron que Paulo, Bernabé e algúns outros, subiran a Xerusalém para tratar esa cuestión cos apóstolos e os anciáns.³Así que, sendo mandados pola igrexa, pasaron pola Fenicia e Samaria, relatando polo miúdo a conversión dos xentís e causaban gran gozo a todos os irmáns. ⁴Cando chegaron a Xerusalém, foron recibidos pola igrexa, os apóstolos e os anciáns e informaron de todo o que Deus fixera con eles.⁵Pero algúns da seita dos fariseos que creran levantáronse dicindo: -Cómpre circuncidalos e mandarlles que garden a lei de Moisés. ⁶Entón os apóstolos e os anciáns reuníronse para examinar este asunto.⁷E despois de moito debate, Pedro levantouse e díxolles: -Irmáns, vós sabedes que nos primeiros días Deus me escolleu de entre vós para que pola miña boca os xentís oísen a palabra do evanxeo e creran. ⁸E Deus, que coñece os corazóns, deu testemuño no seu favor dándolles o Espírito Santo, así como tamén nolo deu a nós; ⁹e ningunha distinción fixo entre nós e eles, purificando pola fe os seus corazóns.¹⁰Agora pois, por que tentades a Deus poñendo sobre o pescozo dos discípulos un xugo que nin nosos pais nin nós puidemos levar? ¹¹Cremos máis ben que somos salvos pola graza do Señor Xesús, do mesmo xeito que tamén o son eles.¹²Toda a multitude fixo silencio, e escoitaban a Bernabé e a Paulo, que relataban os sinais e prodixios que Deus fixera entre os xentís por medio deles.¹³Cando remataron de falar, Xacobe respondeu dicindo: -Escoitádeme, irmáns. ¹⁴Simón relatou como Deus ao principio tivo a ben tomar de entre os xentís un pobo para o seu nome.¹⁵E con isto concordan as palabras dos profetas, tal e como está escrito: ¹⁶"Despois disto volverei, e reedificarei o tabernáculo de David que caeu. E reedificarei as súas ruinas, e levantareino de novo, ¹⁷Para que o resto das persoas busque o Señor, e todos os xentís que son chamados polo meu nome" ¹⁸- di o Señor - que fai saber todo isto dende o principio.¹⁹Polo tanto, eu decido, que non amolemos os que de entre os xentís se converten a Deus, ²⁰senón que lles escribamos que se absteñan de cousas contaminadas polos ídolos, de fornicación, do esganado e do sangue. ²¹Porque Moisés dende xeracións antigas ten en cada cidade aos que o proclaman, pois todos os días de repouso é lido nas sinagogas.²²Entón pareceulle ben aos apóstolos e aos anciáns, con toda a igrexa, escoller de entre eles algúns homes para mandalos a Antioquía con Paulo e Bernabé: a Xudas, chamado Barsabás, e a Silas, homes prominentes entre os irmáns; ²³e escribiron da súa man: -Os apóstolos e os irmáns que son anciáns, aos irmáns na Antioquía, Siria e Cilicia, que son dos xentís, saúdos.5 ²⁴Xa que oímos que algúns dos nosos, aos que non autorizamos, inquietáronvos coas súas palabras, perturbando as vosas almas, ²⁵pareceunos ben, chegado a un común acordo, escoller algúns homes para mandalos a vós cos nosos amados Bernabé e Paulo, ²⁶homes que arriscaron a súa vida polo nome do noso Señor Xesús Cristo.²⁷Polo tanto, mandamos a Xudas e a Silas, que tamén vos informaran das mesmas cousas en persoa. ²⁸Porque pareceu ben ao Espírito Santo e a nós non impoñervos maior carga que estas cousas esenciais: ²⁹que vos absteñades das cousas sacrificadas aos ídolos, do sangue, do esganado e de fornicación. Se vos gardades de tales cousas, ben faredes. Pasádeo ben!³⁰Así que eles, despois de seren despedidos, descenderon a Antioquía; e reunindo a congregación, entregaron a carta; ³¹e cando a leron, alegráronse moito polo consolo que lles producía. ³²Sendo Xudas e Silas tamén profetas, consolaron e confortaron aos irmáns con moitas palabras.³³E despois de pasar alí algún tempo, foron despedidos en paz polos irmáns para volver a aqueles que os mandaran. ³⁴Pero a Silas pareceulle ben quedar alí. ³⁵Mais Paulo e Bernabé quedaron na Antioquía ensinando e predicando con moitos outros a palabra do Señor.³⁶Despois dalgúns días Paulo dixo a Bernabé: -Volvamos e visitemos os irmáns en tódalas cidades onde pregoamos a palabra do Señor para ver como están. ³⁷Bernabé quería levar tamén con eles a Xoán, chamado Marcos, ³⁸pero Paulo consideraba que non debían levar con eles a quen desistira na Panfilia e non os acompañara na obra.³⁹Entón alporizáronse de tal xeito, que se separaron un do outro, e Bernabé tomou a Marcos con el e embarcaron cara a Chipre. ⁴⁰Mais Paulo escolleu a Silas e partiu, sendo encomendado polos irmáns á graza do Señor. ⁴¹E viaxaba por Siria e Cilicia confirmando as igrexas.

Chapter 16

¹Chegou tamén a Derbe e a Listra. E estaba alí certo discípulo de nome Timoteo, fillo dunha muller xudía crente, pero de pai grego, ²do que falaban moi ben os irmáns que estaban en Listra e Iconio. ³Paulo quixo que este fora con el, e colleuno e circuncidouno por mor dos xudeus que había naqueles lugares, porque todos eran coñecedores de que o seu pai era grego.⁴E mentres ían pasando polas vilas, facíanlles entrega dos acordos aos que chegaran os apóstolos e os anciáns que estaban en Xerusalém, a fin de que os obedeceran. ⁵Deste modo eran confirmadas as igrexas na fe, e cada día medraban en número.⁶Sendo impedidos polo Espírito Santo de falaren a palabra na Asia, pasaron pola rexión de Frixia e Galacia, ⁷e cando chegaron a Misia, procuraron ir a Bitinia, mais o Espírito de Xesús non llelo permitiu. ⁸E pasando por Misia, baixaron a Troas.⁹Pola noitiña foille amosada unha visión a Paulo: un home de Macedonia estaba en pé, rogándolle e dicindo: pasa a Macedonia e axúdanos! ¹⁰Cando tivo a visión, procuramos ir a Macedonia decontado, convencidos de que fora Deus quen nos chamara para levarlles as boas novas.¹¹Partindo de Troas, navegamos dirección a Samotracia, e ao día seguinte a Neápolis, ¹²de alí a Filipos, que é unha vila principal da provincia de Macedonia, unha colonia; e quedamos nesta vila por varios días. ¹³E no día de repouso, saímos da porta para fóra, á beira dun río, onde pensabamos que habería un lugar de oración; e sentándonos falabámoslles ás mulleres que se xuntaran.¹⁴E unha muller da vila de Tiatira chamada Lidia, vendedora de tecidos de púrpura, que adoraba a Deus, estaba a escoitar; e o Señor abriulle o seu corazón para que atendera ao que Paulo dicía. ¹⁵Cando ela e a súa familia, se bautizaron, rogóunos dicindo: -Se credes que son fiel ao Señor, achegádevos á miña casa e quedade alí. E convenceunos para ir.¹⁶E aconteceu que mentres iamos ao lugar de oración, saíu á nosa procura unha rapaza escrava que tiña espírito de adiviñación, e daba moitas ganancias aos seus amos, adiviñando. ¹⁷Esta, seguindo a Paulo e a nós, berraba, dicindo: -Estes homes son servos do Deus Altísimo, os que vos anuncian o camiño da salvación. ¹⁸E viña facendo isto por moitos días; mais cansando isto a Paulo, volveuse e díxolle ao espírito: -Ordénoche no nome de Xesús Cristo, que saias dela! E saíu nese mesmo intre.¹⁹Pero cando os seus amos viron que se lles fora a esperanza da súa ganancia, prenderon a Paulo e a Silas, a arrastráronos ata a praza, perante as autoridades; ²⁰e despois de presentalos aos maxistrados superiores, dixeron: -Estes homes, sendo xudeus, alborotan a nosa vila, ²¹e anuncian costumes que non nos está permitido admitir nin praticar, sendo nós romanos.²²A multitude levantouse en contra deles, e os maxistrados superiores, rachándolles as roupas, mandaron que os zorregaran. ²³E despois de darlles moitos golpes, botáronos no cárcere, mandándolle ao carcereiro, que os custodiara con seguridade; ²⁴ao recibir esta orde, botounos no calabozo e aseguroulles os pés no cepo.²⁵Cara a medianoite, Paulo e Silas oraban e cantaban louvando con himnos a Deus, e os presos escoitábanos. ²⁶De súpeto, veu un terremoto, de xeito que os alicerces do cárcere foron sacudidos; ao momento abríronse tódalas portas, e soltáronse as cadeas de todos.²⁷Espertando o carcereiro e vendo abertas todas as portas do cárcere, sacou a súa espada para matarse, pois cría que os presos fuxiran. ²⁸Mais Paulo clamou a gran voz dicindo: non te fagas mal algún, pois estamos todos aquí!²⁹Entón el pediu luz, e adentrouse, e tremendo, botouse aos pés de Paulo e Silas, ³⁰e despois de sacalos, dixo: -Señores, que teño que facer para ser salvo? ³¹Eles responderon: -Cre no Señor Xesús, e serás salvo, ti e mailos teus.³²E faláronlle a palabra do Señor a el e a todos os que estaban na súa casa. ³³E el recibíndoos naquela mesma noite, lavoulles as feridas, axiña foi bautizado, el e todos os seus. ³⁴E fixo que subiran ao seu fogar, e convidounos a comer, a alegrouse moitísimo por ter crido en Deus xunto cos seus.³⁵Ao amencer, os maxistrados superiores, mandaron os seus oficiais, dicindo: -Solta a eses homes. ³⁶O carcereiro comunicoulle a Paulo a mensaxe: -Os maxistrados superiores deron a orde de que se vos solte. Así que, saíde agora e ide en paz.³⁷Mais Paulo díxolles: -Mesmo que sendo romanos, fomos azoutados diante da xente sen facernos xuízo e botándonos no cárcere; e agora vannos soltar en segredo? Diso nada! Que veñan eles a sacarnos! ³⁸E os oficiais informaron os maxistrados superiores, e ao saber que eran romanos, colleron medo. ³⁹Entón viñeron, e suplicáronlles, e despois de sacalos, rogábanlles que saíran da cidade.⁴⁰Cando saíron do cárcere foron á casa de Lidia, e ao ver aos irmáns, consoláronos e partiron.

Chapter 17

¹Despois de pasar por Anfípolis e pola Apolonia, chegaron a Tesalónica, onde había unha sinagoga de xudeus. ²E Paulo, segundo o seu costume, foi a eles e durante tres días de repouso discutiu con eles baseándose nas Escrituras,³explicando e presentando as evidencias de que era necesario que o Cristo padecera e fora resucitado de entre os mortos, dicindo: -Este Xesús, a quen eu vos anuncio, é o Mesías! ⁴Algúns deles creron e uníronse a Paulo e a Silas, xuntamente cunha grande multitude de gregos temerosos de Deus e moitas mulleres importantes.⁵Mais os xudeus incrédulos, cheos de envexa, levaron a algúns homes malvados da praza pública, organizaron unha turba e axitaron a cidade, e, asaltando a casa de Iasón, procuraban levalos diante do pobo. ⁶Pero ao non atopalos, arrastraron a Iasón e a algúns irmáns perante as autoridades da cidade, berrando: -Eses, que revolucionan o mundo, viñeron tamén aquí! ⁷Iasón recibiunos, e van todos contra os decretos do César, dicindo que hai outro rei, Xesús.⁸E alborotaron a toda a multitude e ás autoridades da cidade que ouvían tal. ⁹Mais despois de recibir unha fianza de Iasón e dos outros, soltáronos.¹⁰De seguida, pola noite, os irmáns enviaron a Paulo e Silas a Berea. Ao chegaren, foron á sinagoga dos xudeus. ¹¹Estes eran máis nobres que os de Tesalónica, pois recibiron a palabra con todo interese, profundizando diariamente nas Escrituras, para veren se estas cousas eran así. ¹²Por iso, moitos deles creron, así como tamén moitos gregos, homes e mulleres notables.¹³Mais cando os xudeus de Tesalónica souberon que Paulo predicara a palabra de Deus tamén en Berea, foron para alá para axitar e alborozar ás multitudes. ¹⁴Entón os irmáns mandaron a Paulo inmediatamente cara o mar; mais Silas e Timoteo quedaron alí. ¹⁵Os que guiaban a Paulo levárono ata Atenas; e, despois de recibir a orde de que Silas e Timoteo se uniran a el o mais axiña posible, marcharon.¹⁶Mentres Paulo agardaba por eles en Atenas, consumíase por dentro ao ver a cidade chea de ídolos. ¹⁷Así que discutía na sinagoga cos xudeus e cos xentís temerosos de Deus, e todos os días na praza do mercado cos que estivesen presentes.¹⁸Tamén discutían con el algúns dos filósofos epicúreos e estoicos. E algúns dicían: -Que quere dicir este linguateiro? E outros: -Semella un predicador de divinidades estrañas (porque lles predicaba de Xesús e a resurrección).¹⁹Colléronno e levárono ao Areópago, dicindo: -Podemos saber que é esta nova doutrina que proclamas? ²⁰Porque che escoitamos dicir cousas estrañas, e queremos saber que significan. ²¹(Pois todos os atenienses e os estranxeiros que alí vivían pasaban o tempo falando ou escoitando as novidades).²²Entón Paulo poñendose en pé no medio do Areópago, dixo: atenienses, vexo que sodes moi relixiosos en tódolos sentidos. ²³Porque mentres pasaba e observaba os vosos obxetos de culto, tamén atopei un altar con esta inscrición: ao Deus descoñecido. Pois o que vós adorades sen coñecer, é a quen eu vos anuncio.²⁴O Deus que fixo o mundo e todo o que nel hai, Señor do ceo e da terra, non habita en templos feitos pola man dos homes, ²⁵nin o serven mans humanas, coma se El precisase algo, posto que El dá vida a todos e alento e tódalas cousas.²⁶E dun só fixo tódalas nacións do mundo para que habitasen toda a terra, e estableceu a orde dos tempos e os lindes dos seus territorios, ²⁷para que buscasen a Deus, e o atopasen dalgún xeito, aínda as apalpadas, xa que non está lonxe de ningún de nós;²⁸porque por El vivimos, movémonos e existimos, tal e como dixo algún dos vosos poetas: porque nós tamén somos da súa linaxe. ²⁹Así que, sendo nós da linaxe de Deus, non debemos pensar que a natureza divina sexa semellante ao ouro, prata ou pedras esculpidas pola arte ou a imaxinación do home.³⁰Polo tanto, pasando por alto os tempos da ignorancia, Deus advirte agora a tódalas persoas en todo lugar, que se arrepintan, ³¹porque El estableceu un día no que xulgará o mundo con xustiza, por medio do Home que El escolleu, tendo presentado a todos a garantía de que iso vai acontecer ao resucitalo de entre os mortos.³²Pero cando escoitaron da resurrección dos mortos, algúns burlábanse, mais outros dixeron: -Escoitarémoste outra vez sobre isto. ³³Entón Paulo saíu do medio deles. ³⁴Mais algúns xuntáronse con el e creron, entre os que estaba Dionisio o Aeropaxita, unha muller chamada Dámaris e outros máis.

Chapter 18

¹Despois disto, Paulo saíu de Atenas e foi a Corinto ²e atopouse cun xudeu que se chamaba Aquila, natural de Ponto, quen acababa de chegar de Italia con Prisca, a súa muller (pois Claudio ordenara a todos os xudeus que saísen de Roma), e foi canda eles; ³e como el era do mesmo oficio, quedou con eles e traballaban xuntos, pois o oficio deles era facer tendas.⁴E disertaba na sinagoga tódolos días de repouso, e tentaba persuadir a xudeus e gregos. ⁵Cando Silas e Timoteo descenderon da Macedonia, Paulo adicábase por completo á predicación da palabra, testemuñando solemnemente aos xudeus que Xesús era o Mesías. ⁶Pero cando eles se puxeron en contra e blasfemaron, el sacudiu as súas roupas e díxolles: o voso sangue sexa sobre as vosas cabezas; eu son limpo; dende agora irei aos xentís.⁷E partindo de alí, foise a casa dun home chamado Ticio Xusto, que adoraba a Deus e a súa casa estaba preto da sinagoga. ⁸Tamén Crispo, o oficial da sinagoga, creu no Señor con toda a súa casa e moitos dos corintios, ao escoitar, crían e eran bautizados.⁹E por medio dunha visión durante a noite, O Señor díxolle a Paulo: -Non temas, senón fala e non cales; ¹⁰porque Eu estou contigo, e ninguén virá por ti para facerche mal, porque Eu teño moito pobo nesta cidade. ¹¹E quedou alí un ano e seis meses, ensinando a palabra de Deus entre eles.¹²Pero sendo Galión procónsul da Acaia, os xudeus levantáronse a unha contra Paulo e trouxérono ante o tribunal ¹³dicindo: -Este persuade a todos a que adoren a Deus de maneira contraria á lei.¹⁴E cando Paulo ía falar, Galión dixo aos xudeus: -Se fose cuestión dunha inxustiza ou crime depravado, entón xudeus, eu atenderíavos como sería razoable. ¹⁵Pero se son cuestións de palabras e nomes, e da vosa propia lei, alá vós; non estou disposto a ser o xuíz destas cousas.¹⁶E botounos do tribunal. ¹⁷Entón todos eles botaron man de Sóstenes, o oficial da sinagoga, e golpeábano fronte ao tribunal, pero Galión non facía caso de nada disto.¹⁸E Paulo, despois de quedar moitos días máis, despediuse dos irmáns e embarcou cara a Siria, e con el ían Priscila e Aquila. E en Cencrea fíxose cortar o cabelo, porque tiña feito un voto. ¹⁹Cando chegaron a Éfeso e deixounos alí. E entrando el na sinagoga, discutía cos xudeus.²⁰Cando lle rogaron que se quedara máis tempo, non o consentiu, ²¹senón que se despediu deles dicindo: -Volverei a vós outra vez, se Deus quere. E partiu a Éfeso.²²Ao chegar á Cesarea, subiu a Xerusalém para saudar á igrexa, e logo descendeu a Antioquía. ²³E despois de pasar alí algún tempo, saíu percorrendo por orde a rexión da Galacia e da Frixia, fortalecendo a tódolos discípulos.²⁴Chegou entón a Éfeso un xudeu que se chamaba Apolos, natural de Alexandría, home elocuente, e que era poderoso nas Escrituras. ²⁵Este fora instruído no camiño do Señor, e sendo fervente en espírito, falaba e ensinaba con exactitude as cousas referentes a Xesús, aínda que só coñecía o bautismo de Xoán. ²⁶E comenzou a falar valentemente na sinagoga. Pero cando o escoitaron Priscila e Aquila, levárono aparte e explicáronlle con maior exactitude o Camiño de Deus.²⁷Cando el quiso pasar a Acaia, os irmáns animárono, e escribiron aos discípulos para que o recibiran; e cando chegou, axudou moito aos que por graza creran, ²⁸porque rebatía con rixo en público aos xudeus, demostrando polas Escrituras que Xesús era o Mesías.

Chapter 19

¹E aconteceu que mentres Apolos estaba en Corinto, Paulo, chegou a Éfeso logo de percorrer as rexións superiores, a atopou a algúns discípulos, ²e díxolles: -Recibistes o Espírito Santo cando crestes? E eles responderon: -Nin sequera ouvimos se hai un Espírito Santo!³El díxolles: -En que bautismo foi que fostes bautizados? Eles responderon: -No bautismo de Xoán. ⁴Entón Paulo dixo: -Xoán bautizou ao pobo co bautismo de arrepentimento, dicindo que creran no que viría despois del, é dicir, en Xesús.⁵Cando a xente escoitou isto, foron bautizados no nome do Señor Xesús. ⁶E cando Paulo lles impuxo as mans, veu sobor deles o Espírito Santo, e falaban en linguas e profetizaban. ⁷Eran en total uns doce homes.⁸Paulo entrou na sinagoga, e por tres meses falou con ousadía, discutindo e convencendo en torno ao reino de Deus. ⁹Pero cando algúns deles se endureceron e tornaron desobedientes falando mal do Camiño diante da multitude, Paulo afastouse deles levando con el os discípulos, e razoaba a cotío na escola de Tirano. ¹⁰Isto continuou por dous anos, de modo que todos os que vivían na Asia ouviron a palabra do Señor, tanto xudeus coma gregos.¹¹E Deus facía milagres non comúns polas mans de Paulo, ¹²de tal xeito que levaban os seus panos ou delantais aos doentes, e as enfermidades alonxábanse deles e os espíritos malignos saían.¹³Entón algúns xudeus, exorcistas ambulantes, procuraron invocar no nome do Señor Xesús sobre os que tiñan espíritus malignos, dicindo: -Ordénovos por Xesús, a quen Paulo predica! ¹⁴E facían isto sete fillos dun tal Esceva, sumo sacerdote xudío.¹⁵Pero un espírito maligno respondeu e díxolles: -A Xesús coñezo, e sei quen é Paulo, pero, quen sodes vós? ¹⁶E o home no que estaba o espírito maligno, botouse enriba deles, a dominounos e puido máis ca eles, de xeito que fuxiron daquela casa espidos e feridos. ¹⁷E foi sabido isto por todos os habitantes de Éfeso, tanto xudeus coma gregos; e o temor apoderouse de todos eles, e o nome do Señor Xesús era engrandecido.¹⁸Tamén moitos dos que creran seguían vindo, confesando e declarando as súas prácticas. ¹⁹Entón, moitos dos que practicaban as artes máxicas, xuntando os seus libros, prendéronlles lume diante de todos, e botando contas do seu valor, viron que eran como cincuenta mil moedas de prata. ²⁰E polo poder do Señor a palabra medraba e prevalecía.²¹Pasadas estas cousas, Paulo propúxose no seu espírito ir a Xerusalém logo de percorrer Macedonia e Acaia, dicindo: despois de que vaia alí, debo visitar tamén Roma. ²²E mandando a Macedonia a dous dos seus axudantes, Timoteo e Erasto, quedou el na Asia por algún tempo.²³Por aquel entón, produciuse un albordo non pequeno por mor do Camiño. ²⁴Porque un prateiro chamado Demetrio, que facía santuarios de prata de Artemisa e daba non poucas ganancias aos artesáns, ²⁵xuntou a estes cos obreiros de oficios semellantes, e dixo: -Compañeiros, sabedes que a nosa prosperidade depende deste comercio.²⁶E vedes e escoitades que non só en Éfeso, senón en case toda Asia, este Paulo convenceu a moitas persoas, e afastounas, dicindo que os deuses feitos coas mans non son deuses verdadeiros. ²⁷E non só corremos perigo de que o noso oficio caia en descrédito, senón tamén de que o templo da gran deusa Artemisa sexa considerado sen valor, e que ela, a quen adora toda a Asia e o mundo enteiro, sexa despoxada da súa grandeza.²⁸Cando escoitaron isto, enchéronse de ira, e berraban, dicindo: -Grande é Artemisa dos efesios! ²⁹E a cidade encheuse de confusión, e lanzáronse a unha ao teatro e riparon a Gaio e a Aristarco, os compañeiros de Paulo, que eran da Macedonia.³⁰Cando Paulo quixo presentarse ante o pobo, os discípulos non llelo permitiron. ³¹Tamén algúns dos asiarcas, que eran amigos seus, enviaron a rogarlle que non se presentara no teatro. ³²Así que uns berraban unha cousa e outros outra, porque estaban tan aturullados, que a maioría non sabía nin para que se xuntaran.³³E de entre a multitude, empurraron a Alexandre instruído polos xudeus, quen acenando coa man, quería facer a súa defensa diante da xente. ³⁴Pero cando caeron en conta de que era xudeu, berraron como por dúas horas: -Grande é Artemisa dos efesios!³⁵Entón o secretario, logo de acougar a multitude, dixo: -Cidadáns de Éfeso, haberá alguén que non saiba que a cidade de Éfeso é gardiá do templo da gran Artemisa e da súa imaxe caída do ceo? ³⁶Xa que estes feitos son innegables, debedes acougar e non facer nada apuradamente. ³⁷Porque trouxestes a estes homes que nin rouban templos, nin blasfeman a nosa deusa.³⁸Así pois, se Demetrio e os artesáns que están con el teñen queixa contra algún, os tribunais están abertos e os procónsules dispostos; presentade as vosas acusacións uns contra doutros. ³⁹E se solicitades algo máis, decidirase en asamblea lexítima. ⁴⁰Pois certamente corremos perigo de sermos acusados de sedición en relación ao acontecido hoxe, xa que non existe causa xustificada para isto, e non podemos explicar semellante rebumbio. ⁴¹E dito isto, despediu a reunión.

Chapter 20

¹Logo de que rematara o rebumbio, Paulo mandou chamar os dicípulos, animounos, despediuse deles e marchou para a Macedonia. ²Despois de percorrer aquelas rexións e telos animado moito, chegou a Grecia. Botou alí tres meses. ³Cando estaba a piques de embarcar para Siria, os xudeus que estaban en contra del argallaron unha conspiracón, así que decidiu volver por Macedonia.⁴E acompañábano Sópater de Berea, fillo de Pirro; dos tesalonicenses Aristarco e Segundo, Gaio de Derbe, e Timoteo; e da Asia Tíquico e Trófimo. ⁵Mais estes adiantáranse e agardábannos en Troas. ⁶Pero nós, logo de pasaren os días dos pans sen fermento, embarcamos en Filipos, e en cinco días chegamos onde estaban eles en Troas, e quedamos alí sete días.⁷No primeiro día da semana cando estabamos reunidos para partir o pan, Paulo faláballes, pensando en marchar ao día seguinte, e estivo a explicar a palabra ata a medianoite. ⁸Había moitas lámpadas no apousento alto onde estabamos reunidos.⁹E un mozo chamado Eutico estaba sentado na fiestra; e como Paulo seguíu a falar, foi caendo nun sono profundo, ata que, vencido polo sono, caeu dende o terceiro piso e recollérono morto. ¹⁰Mais Paulo baixou e botouse sobre el, e despois de abrazalo dixo: -Non vos asustedes, porque el está vivo.¹¹Subíu, e despois de partir o pan e de comer, conversou moito tempo con eles ata o amencer, e marchou. ¹²E levaron o rapaz vivo e tiveron grande consolo.¹³Entón nós, adiantándonos, embarcamos rumbo a Asón, coa intención de recoller alí a Paulo, pois el dispuxérase a ir por terra. ¹⁴Cando nos atopou en Asón, trouxémolo a bordo e dirixímonos a Mitilene.¹⁵E partindo de alí, ao día seguinte chegamos a Quío, e ao outro día atracamos en Samos; e ao día seguinte chegamos a Mileto. ¹⁶Porque Paulo decidira facer escala en Éfeso para non perder tempo na Asia, xa que apuraba para estar en Xerusalém, se lle era posible, o día de Pentecostés.¹⁷Pero mandou recado a Éfeso dende Mileto e mandou chamar aos anciáns. ¹⁸Cando chegaron onda el, díxolles: -Vós tamén sabedes como fun con vós todo este tempo, dende o primeiro día que estiven na Asia, ¹⁹servindo ao Señor con toda humildade e con bágoas e con probas que me sobreviñeron por causa das maquinacións dos xudeus; ²⁰como non agochei nada que vos puidese ser útil e de ensinarvos publicamente e de casa en casa, ²¹testificando solemnente, tanto a xudeus coma a gregos, do arrepentimento para con Deus e da fe no noso Señor Xesús Cristo.²²E agora, velaí que, obrigado polo espírito, vou para Xerusalém, sen saber o que me acontecerá alá, ²³salvo que o Espirito Santo testifícame en cada cidade, dicindo que me agardan cadeas e aflicións. ²⁴Mais de ningún xeito estimo a miña vida como valiosa para min mesmo, a fin de poder terminar a miña carreira e o ministerio que recibín do Señor, para dar testemuño verdadeiro do evanxeo da graza de Deus.²⁵E agora, velaí, eu sei que ningún de vós, entre os que andei predicando do reino, volverá ver o meu rostro. ²⁶Polo tanto, sodes testemuñas neste día de que son inocente do sangue de todos, ²⁷porque nunca rexeitei declararvos todo o propósito de Deus.²⁸Tende coidado de vós e de todo o rabaño, no medio do que o Espírito Santo vos puxo como supervisores para pastorear a igrexa de Deus, que comprou co seu propio sangue. ²⁹Sei que despois da miña marcha, virán lobos feros entre vós que non perdoarán o rabaño, ³⁰e que de entre vós mesmos se levantarán algúns falando cousas perversas para arrastrar os discípulos tras deles.³¹Polo tanto, estade vixiantes, lembrando que por tres anos, noite e día, non parei de aconsellarvos a cada un con bágoas. ³²Agora encoméndovos a Deus e á palabra da súa graza, que é poderosa para edificarvos e darvos a herdanza entre todos os santificados.³³Nunca codiciei prata nin ouro, ou a roupa de ninguén. ³⁴Vós sabedes que estas mans me serviron para cubrir as miñas propias necesidades e as dos que estaban comigo. ³⁵Amoseivos en todo que así, traballando, debedes axudar aos débiles e lembrar as palabras do Señor Xesús , que dixo: "Hai maior felicidade en dar que en recibir".³⁶Cando rematou de falar, axeonllouse e orou por eles. ³⁷E comezaron a chorar desconsoladamente, e botábanse agarimosamente sobre el e bicábano, ³⁸especialmente aflixidos porque dixera que non volverían ver o seu rostro. E acompañárono ata o barco.

Chapter 21

¹Despois de separarnos deles, embarcamos e fomos rumbo directo a Cos, ao día seguinte a Rodas, e de alí a Pátara. ²Cando atopamos un barco cruzando sobre Fenicia, subimos a bordo e preparámonos para partir.³Cando avistamos Chipre, deixándoa á esquerda, navegamos cara a Siria e desembarcamos en Tiro porque a nave tiña que deixar o seu cargamento alí. ⁴Despois de atopar aos discípulos, quedámonos alí sete días, e eles dicíanlle a Paulo, polo Espírito, que non fora a Xerusalém.⁵Pero pasados aqueles días partimos e emprendemos a nosa viaxe mentres que todos eles, con mulleres e fillos, nos acompañaron ata as aforas da cidade. Despois de axeonllármonos e orar na praia, despedímonos uns doutros. ⁶Entón subimos no barco e eles volveron aos seus fogares.⁷Rematando a viaxe dende Tiro, chegamos a Tolemaida, e despois de saudar aos irmáns, quedamos con eles un día. ⁸Ao día seguinte partimos e chegamos a Cesarea, e entrando na casa de Filipe, o evanxelista, que era un dos sete, quedámonos onda el. ⁹Este tiña catro fillas solteiras que profetizaban.¹⁰E parando alí varios días, descendeu da Xudea certo profeta chamado Agabo, ¹¹quen veu vernos, e tomando o cinto de Paulo, atouse as mans e os pés e dixo: -Isto di o Espírito Santo: así atarán os xudeus en Xerusalém ao dono deste cinto, e entregarano en mans dos xentís.¹²Ao escoitar isto, tanto nós coma os que vivían alí rogabámoslle que non subise a Xerusalém. ¹³Entón Paulo respostou: -Que facedes chorando e rompéndome o corazón? Porque estou listo non só para ser atado, senón tamén para morrer en Xerusalém polo nome de Xesús o Mesías. ¹⁴Como non se deixaba convencer, desistimos, dicíndonos: que se faga a vontade do Señor.¹⁵Despois destes días, preparámonos e comezamos a subir cara a Xerusalém. ¹⁶E nos acompañaron tamén algúns xudeus de Cesarea, que nos levaron a nos hospedaron con Mnasón de Chipre, un antigo discípulo.¹⁷Cando chegamos a Xerusalém, os irmáns recibíronnos con gozo. ¹⁸E ao día seguinte Paulo foi connosco a ver a Xacobe e tódolos anciáns estaban presentes. ¹⁹E despois de saudalos, comezou a contarlles con detalle as cousas que Deus fixera entre os xentís polo seu ministerio.²⁰Cando eles oíron isto, louvaron a Deus e dixéronlle: -Irmán, xa ves cantos miles hai entre os xudeus que creron, pero todos son celosos da lei. ²¹Contóuselles sobre ti, que ensinas a tódolos xudeus entre os xentís que se aparten de Moisés, dicíndolles que non circunciden aos seus fillos nin observen as tradicións.²²Entón, que é o que se debe facer? Porque sen dúbida a multitude hase reunir ao ouvir que viñeches. ²³Polo tanto fai isto que che dicimos: temos catro homes que fixeron un voto; ²⁴cólleos e purifícate canda eles e paga os seus gastos para que se rapen a cabeza e todos saberán que non hai nada certo no que se lles dixo sobre ti, senón que ti tamén vives ordenadamente, gardando a lei.²⁵Pero en canto aos xentís que creron, nós lles escribimos dicidíndolles que deben absterse do sacrificado aos ídolos, do sangue, do esganado e da fornicación. ²⁶Entón Paulo colleu con el os homes e ao día seguinte, purificándose canda eles, foi ao templo notificando do remate dos días de purificación, ata que o sacrificio se ofrecese por cada un deles.²⁷Cando estaban a se cumprir os sete días, os xudeus da Asia, ao velo no templo, comezaron a incitar a todo o pobo e botáronlle man ²⁸berrando: -Israelitas, axudádenos! Este é o home que ensina a todos por todas partes contra o noso pobo, a lei e este lugar! Ademais incluso traeu gregos ao templo e profanou este lugar santo. ²⁹Pois anteriormente viran a Trófimo o efesio canda el na cidade e pensaban que fora Paulo quen o trouxera ao templo.³⁰Alborotouse toda a cidade e a xente chegou de todas partes ás carreiras, e botándolle a man a Paulo arrastrárono fóra do templo e coa mesma pecharon as portas. ³¹Mentres procuraban matalo chegou aviso ao comandante da compañía que toda Xerusalém estaba alborotada.³²Axiña colleu con el soldados e centurións e correu cara eles; cando viron ao comandante e aos soldados, deixaron de bater en Pablo. ³³Entón o comandante chegou e prendeuno e ordenou que o ataran con dúas cadeas e preguntaba quen era e que fixera.³⁴Pero a multitude estaba berrando unha cousa e outros outra e como non foi quen de averiguar os feitos por mor do barullo, ordenou que o levaran ao cuartel. ³⁵Cando chegou ás gradas, aconteceu que os soldados tiveron que cargalo por mor da violencia da multitude, ³⁶porque a multitude seguíaos berrando: que morra!³⁷Cando estaban para meter a Paulo no cuartel, díxolle ao comandante: -Podo dicir algo? E el dixo:- Sabes grego? ³⁸Daquela non es ti o exipcio que hai tempo levantou unha revolta e sacou os catro mil homes dos asasinos ao deserto?³⁹Paulo respondeu: -Eu son xudeu de Tarso da Cilicia, cidadán dunha cidade non sen importancia e suplícoche que me permitas falar ao pobo. ⁴⁰Cando o comandante lle concedeu o permiso, Paulo, de pé sobre as gradas, fixo un aceno coa man e cando houbo gran silencio faloulles na lingua hebrea dicindo:

Chapter 22

¹-Meus irmáns e pais, escoitade agora a miña defensa diante de vós. ²Oíndo eles que falaba en hebreo, calaron; e dixo el:³-Eu son xudeu, nado en Tarso da Cilicia, pero criado nesta vila, fun instruído en todo o rigor da lei ancestral aos pés de Gamaliel, sendo tan celoso de Deus coma todos vós. ⁴Perseguín este Camiño a morte, atando e metendo no cárcere a homes e tamén a mulleres, ⁵do que poden dar testemuño o sumo sacerdote mailo consello dos anciáns, pois deles recibín cartas para os irmáns en Damasco, e viaxei alá a fin de traelos presos a Xerusalém, para que fosen castigados.⁶Pero cando ía de camiño, estando xa preto de Damasco, como ao mediodía, de súpeto unha luz moi brillante do ceo resplandeceu arredor de min, ⁷e caín no chan, e oín unha voz que me dicía: -Saulo, Saulo, por que me persegues? ⁸E respondín: -Quen es, Señor? e El díxome: -Eu son Xesús o Nazareno, a quen ti persegues.⁹E os que estaban comigo efectivamente viron a luz, mais non sentiron a voz de quen estaba a falar comigo. ¹⁰Entón eu dixen: -Que debo facer, Señor? e o Señor díxome:-Érguete e vai a Damasco; alí diráseche todo o que se dispuxo que fagas. ¹¹Pero como eu non vía polo resplandor daquela luz, os que estaban comigo leváronme da man e entrei en Damasco.¹²Entón, un tal Ananías, home piadoso segundo as normas da lei, e de quen daban bo testemuño todos os xudeus que vivían alí, ¹³achegouse a min, e poñéndose á beira miña, díxome: -Irmán Saulo, recupera a vista. E coa mesma puiden velo.¹⁴Entón el dixo:-O Deus dos nosos pais designoute para que coñezas a súa vontade, vexas ao Xusto, e escoites a voz da súa boca. ¹⁵Porque lle serás testemuña a todas as persoas do que viches e escoitaches. ¹⁶E agora, a que agardas? Érguete e bautízate e lava os teus pecados invocando o seu nome.¹⁷E aconteceu que cando cheguei de volta a Xerusalém, mentres oraba no templo, caín nun éxtase, ¹⁸e vin ao Señor que me dicía: -Apresúrate e sae pronto de Xerusalém porque non van recibir o teu testemuño acerca de min.¹⁹E dixen eu: -Señor, eles saben de sobra que sinagoga tras sinagoga eu metía presos e zoscaba aos que crían en ti. ²⁰E cando se vertía o sangue de Estevo, testemuña túa, tamén eu estaba alí dando a miña aprobación, e coidando os mantos dos que o estaban a matar. ²¹Pero El díxome: -Vai, porque Eu voute mandar lonxe, aos xentís.²²Escoitárono ata que dixo isto, entón, levantaron a voz e dixeron: -Quita da terra a este individuo! Non se lle debe permitir que viva! ²³Como eles berraban, e tiraban os seus mantos, espallando o pó polo aire, ²⁴o tribuno mandou que o meteran na fortaleza, dicindo que o atormetaran con azoutes para descubrir a razón pola que berraban na súa contra daquel xeito.²⁵Pero cando o estaban atando con correas, Paulo díxolle ao centurión alí presente: -Será que podedes azoutar a un cidadán romano sen facerlle un xuízo? ²⁶Escoitando isto o centurión, foi onda o tribuno e avisoulle, dicindo: -Que vas facer? Mira que este home é romano.²⁷E achegouse o tribuno a Paulo e díxolle: -Dime, es ti romano? E el dixo: -Son. ²⁸E o tribuno respondeu: -Eu, cunha grande suma, adquirín esta cidadanía. E Paulo dixo: -Pois eu son cidadán de nacemento. ²⁹Entón os que o ían azoutar para interrogalo, soltárono ao momento; e tamén o tribuno, sabendo que o tivera atado, colleu medo ao saber que era romano.³⁰Ao día seguinte, querendo saber de seguro por que o acusaban os xudeus, desatouno e ordenoulles aos principais sacerdotes e a todo o consello que se reuniran; e sacando a Paulo, púxoo diante deles.

Chapter 23

¹Entón Paulo, fitando ao concilio, dixo: -Irmáns, ata este día vivín coa conciencia limpa diante de Deus. ²O sumo sacerdote Ananías mandou aos que estaba xunto a el, que lle batesen na boca. ³Entón Paulo díxolle: -Deus hache golpear a ti, parede branquexada! Sentas para xulgarme segundo a lei e violas a lei ordenando que me zosquen?⁴Os que estaban a mirar, dixeron: -Inxurias ao sumo sacerdote de Deus? ⁵E Paulo dixo: -Irmáns, non sabía que el era o sumo sacerdote; porque está escrito: "Non falarás mal das autoridades do teu pobo".⁶Entón Paulo, caendo na conta de que uns eran saduceos e outros fariseos, levantou a voz no Sanedrín: -Irmáns, eu son fariseo, fillo de fariseos. Xúlgaseme pola nosa esperanza na resurrección dos mortos! ⁷Cando dixo isto, comezou unha disputa entre os fariseos e os saduceos, e a asemblea dividiuse. ⁸Porque os saduceos din que non hai resurrección nin anxos nin espíritos, pero os fariseos cren en todo isto.⁹Entón fíxose un grande boureo. E erguéronse algúns dos escribas do grupo dos fariseos, discutindo con enerxía, dicindo: -Non atopamos nada malo neste home, e se é certo que un espírito ou un anxo lle falou? ¹⁰Como o rebumbio ía cada vez a máis, o xefe da garda tivo medo de que esnaquizasen a Paulo e ordenou que as tropas baixasen para quitalo pola forza do medio deles e o levasen ao cuartel.¹¹A noite seguinte o Señor aparecéuselle a Paulo e dixo: -Ten ánimo, porque como deches testemuño da miña causa en Xerusalém, así tamén testificarás en Roma.¹²Ao amencer, os xudeus argallaron unha conspiración e comprometéronse cun xuramento dicindo que non comerían nin beberían ata que matasen a Paulo. ¹³Os que tramaron este plan eran máis de corenta,¹⁴foron aos principais sacerdotes e aos anciáns e dixeron: -Comprometémonos baixo xuramento a non probar nada ata que teñamos matado a Paulo. ¹⁵Agora, vós e o concilio, avisade ao xefe da garda para que o traian diante de vós, como se quixerades investigar polo miúdo para resolver o caso. Nós, pola nosa banda, estaremos listos para matalo antes de que chegue.¹⁶Mais o fillo da irmá de Paulo soubo da emboscada e foi e entrou no cuartel e avisou a Paulo. ¹⁷Paulo, chamando a un dos centurións, dixo: -Leva a este mozo ao xefe da garda, porque ten algo que contarlle.¹⁸El entón, colléndoo consigo, levouno ao comandante e díxolle: -Paulo, o preso, chamoume e pediume que trouxera a este mozo, xa que ten algo que che contar. ¹⁹O xefe da garda, colleuno da man, levouno aparte, e preguntoulle: -Que é o que me tes que contar?²⁰E el respondeu: -Os xudeus concordaron en pedirlle que leve a Paulo mañá ante o Sanedrín co pretexto de facer unha investigación máis a fondo sobre el. ²¹Mais non lles prestes atención, porque máis de cuarenta homes, comprometéronse baixo xuramento a non comer nin beber ata que o maten, e agora están preparados agardando a túa autorización.²²Entón o xefe da garda deixou marchar o mozo, recomendándolle: non lle digas a ninguén que me informaches destas cousas. ²³E chamando aos dous centurións dixo: -Preparade douscentos soldados para as nove da noite, con setenta homes da cabalo e douscentos lanceiros, para que vaian á Cesarea. ²⁴E ordenou que preparasen tamén cabalgaduras para que Paulo puidese montar, e levalo a salvo ao gobernador Félix.²⁵E escribiulle unha carta nestes termos: ²⁶Claudio Lisias, ao excelentísimo gobernador Félix: salve. ²⁷Cando este home foi arrestado polos xudeus, e estaba a piques de ser asasinado por eles, ao saber que era romano, fun coas tropas e rescateino.²⁸Querendo saber a causa pola que o acusaban, leveino ao concilio ²⁹e atopei que o acusaban sobre cuestións da súa lei, pero de ningún cargo que merecera a morte ou o cárcere. ³⁰Cando fun informado de que había un complot en contra deste home, mandeicho deseguida, ordenando tamén aos seus acusadores de que presentaran cargos contra el diante de ti.³¹Así que os soldados, seguindo as ordes que tiñan, colleron a Paulo e levárono de noite a Antípatris. ³²Ao día seguinte volveron ao cuartel deixando que os xinetes marcharan con el. ³³Eles, despois de chegar á Cesarea e de lle entregar a carta ao gobernador, presentáronlle a Paulo.³⁴Cando o gobernador leu a carta, preguntou de que provincia era Paulo. E ao decatarse de que era da Cilicia, ³⁵dixo: -Oireite cando estean presentes os teus acusadores. E mandou que o gardasen no Pretorio de Herodes.

Chapter 24

¹Cinco días máis tarde, o sumo sacerdote Ananías descendeu con algúns anciáns e cun avogado chamado Tértulo e presentaron ao gobernador os seus cargos contra Paulo. ²Despois que chamaron a Paulo, Tértulo comezou a acusalo dicindo ao gobernador: -Xa que por ti obtivemos moita paz e que pola túa providencia estanse levando a cabo reformas en favor desta nación, ³nós por todos os medios e en todas partes, recoñecemos isto con profunda gratitude, excelentísimo Félix.⁴Agora para non amolarte máis, suplico que coa túa bondade, nos concedas unha breve audiencia. ⁵Pois descubrimos que este home é verdadeiramente unha praga e que provoca disensións entre todos os xudeus polo mundo enteiro, sendo o responsable da seita dos nazarenos. ⁶Mesmo tratou de profanar o templo, entón arrestámolo e quixemos xulgalo segundo a nosa lei.⁷Pero intervindo o comandante Lisias, con gran violencia quitóunolo das mans, ⁸mandando aos seus acusadores que viñeran canda ti. Se ti mesmo o interrogas sobre todo o que dixo, poderás comprender de que o estamos a acusar. ⁹Os xudeus uníronse tamén á acusación asegurando que estas cousas eran tal que así.¹⁰Despois que o gobernador lle fixo un aceno para que falara, Paulo respondeu: -Sabendo que por moitos anos ti fuches xuíz desta nación, con gusto presento a miña defensa, ¹¹posto que ti podes comprobar o feito de que non hai máis de doce días que subín a Xerusalém a adorar. ¹²E nin no templo, nin nas sinagogas, nin na cidade me atoparon discutindo con ninguén nin facendo motíns. ¹³Nin tampouco poden probar as cousas das que agora me acusan.¹⁴Pero isto admito ante ti, que segundo o Camiño que eles chaman herexía, eu sirvo o Deus dos nosos pais, crendo todo o que é conforme á lei e o que está escrito nos profetas; ¹⁵tendo a mesma esperanza en Deus que estes tamén agardan, de que certamente haberá unha resurrección tanto dos xustos coma dos inxustos. ¹⁶Por isto, eu tamén me esforzo por conservar sempre unha conciencia irreprensible diante de Deus e de tódalas persoas.¹⁷Agora ben, despois de varios anos, vin para traer esmolas á miña nación e presentar ofrendas, ¹⁸facendo isto, despois de terme purificado, atopáronme no templo, non con turba nin con barullos. ¹⁹Pero estaban alí certos xudeus da Asia e que deberían comparecer diante túa se tivesen algo na miña contra.²⁰Ou se non, que estes mesmos digan que delito atoparon cando comparecín perante o Sanedrín, ²¹agás polo único que dixen en voz alta estando no medio deles: -Pola resurrección dos mortos son xulgado hoxe diante de vós.²²Entón, Félix, coñecendo con maior exactitude as cousas acerca do Camiño, pospuxo o asunto dicindo: -Cando veña o comandante Lisias decidirei o voso caso. ²³E deu ordes ao centurión de que gardara a Paulo baixo custodia, pero con algunha medida de liberdade e que non impedise a ningún dos seus amigos que o servise.²⁴Pero poucos días máis tarde, chegou Félix con Drusila, a súa muller que era xudía, e mandou traer a Paulo e oíuno falar sobre a fe en Cristo Xesús. ²⁵E ao disertar Paulo sobre a xustiza, o dominio propio e o xuízo vindeiro, Félix atemorizado dixo: -Polo de agora, vaite! Mandareite chamar cando sexa oportuno.²⁶Ao mesmo tempo tiña a esperanza de que Paulo lle dera cartos, polo que moitas veces o facía chamar para conversar con el. ²⁷Pero discorridos dous anos, Porcio Festo chegou como sucesor de Félix, e desexando gañar o favor aos xudeus, Félix deixou preso a Paulo.

Chapter 25

¹Festo, entón, aos tres dias de chegar á provincia, subiu a Xerusalém dende Cesarea. ²E os principais sacerdotes e os xudeus máis influíntes presentaron demanda contra Paulo, e rogábanlle, ³pedindo un favor na súa contra; que o fixera traer a Xerusalém (preparando eles, ao tempo, unha emboscada para matalo no camiño).⁴Pero Festo respondeu que Paulo estaba baixo custodia na Cesarea, e que axiña sairía cara alá. ⁵Os que de entre vós teñan autoridade -díxolles- baixen comigo e se hai algo impropio no home, acusádeo.⁶Logo de quedar con eles por uns oito ou dez días, non máis, baixou a Cesarea, e ao día seguinte sentou no tribunal e mandou que trouxeran a Paulo. ⁷Cando este chegou, rodeárono os xudeus que baixaran de Xerusalém, presentando na súa contra moitas e graves acusacións que non podían probar, ⁸mentres Paulo dicía en defensa propia: -Non cometín delito algún, nin en contra da lei dos xudeus, nin en contra do templo, nin en contra do César.⁹Pero Festo, querendo gañar o favor dos xudeus, respondeu a Paulo e dixo: -Estás disposto a ir a Xerusalém e a seres xulgado por estas acusacións diante de min? ¹⁰Entón Paulo respondeu: -Perante o tribunal do César estou, que é onde debo ser xulgado. Ningunha ofensa lles fixen aos xudeus, como moi ben sabes ti.¹¹Polo tanto, se son culpable, e fixen algo digno de morte, non rexeito morrer; pero se ningunha desas cousas das que estes me acusan, é verdade, ninguén me pode entregar a eles. Apelo ao César. ¹²Entón Festo, logo de consultar co consello, respondeu: -Ao César apelaches, ao César irás.¹³Pasados varios días, o rei Agripa e Berenice chegaron a Cesarea e foron saudar a Festo. ¹⁴Como estiveron alí moitos días, Festo presentou o caso de Paulo diante do rei, dicindo: -Hai un home que Félix deixou preso, ¹⁵sobre o que, estando en Xerusalém, os principais sacerdotes e os anciáns dos xudeus presentaron acusacións na súa contra, pedindo unha sentenza condenatoria en contra del. ¹⁶Eu respondinlles que non é costume entres os romanos, entregar a un home sen que antes o acusado confronte os seus acusadores, e teña a oportunidade de defenderse dos cargos.¹⁷Así que, cando se reuniron aquí, non demorei, senón que ao día seguinte, sentei no tribunal e mandei que trouxeran o home. ¹⁸E levantándose os acusadores, non presentaban cargo algún das cousas perversas que eu sospeitaba, ¹⁹senón que tiñan na súa contra algúns puntos de desacordo respecto da súa relixión, e sobre un tal Xesús, xa morto, de quen Paulo afirmaba que está vivo. ²⁰E eu, perplexo con toda esta polémica, pregunteille se quería ir a Xerusalém e ser xulgado aló por estas cousas.²¹Pero como Paulo apelou para que o reservaran para a decisión imperial, mandei custodialo ata mandalo ao César. ²²Entón Agripa díxolle a Festo:-A min tamén me gustaría escoitar a este home. Mañá, dixo Festo, oiralo.²³Así que, ao día seguinte, cando Agripa e Berenice con moita pompa, entraron no salón de audiencia, acompañados polos tribunos e os homes máis importantes da vila, Festo mandou traer a Paulo. ²⁴E dixo Festo: -Rei Agripa e demais presentes aquí connosco, velaquí vedes a este home, sobre o que unha multitude de xudeus, tanto aquí coma en Xerusalém, me pediu a berros que non debe vivir máis.²⁵Pero eu descubrín que nel non hai nada digno de morte, e como el mesmo apelou ao emperador, decidín mandalo. ²⁶Pero non teño nada en concreto que escribirlle ao soberano sobre el, razón pola que o trouxen diante de vós, e especialmente diante de ti, rei Agripa, para que logo de interrogalo, eu teña algo que escribir. ²⁷Pois paréceme irracional mandar a un preso e non indicar os cargos na súa contra.

Chapter 26

¹E Agripa dixo a Paulo: -Permíteseche falar na túa defensa. Entón Paulo extendeu a man e comezou a sua defensa. ²Considérome afortunado, oh, rei Agripa, de poder presentar a miña defensa perante túa con respecto a todas aquelas cousas das que me acusan os xudeus, ³sobre todo, porque es experto en todos os costumes e controversias entre os xudeus; polo que che rogo que me escoites con paciencia.⁴Pois ben, todos os xudeus coñecen a miña vida dende a miña xuventude, que dende o principio foi entre o meu pobo en Xerusalém; ⁵xa que eles me coñecen dende hai moito, se queren poden testificar que vivín como fariseo, na seita máis estrita da nosa relixión.⁶E agora, xúlgaseme pola esperanza da promesa feita por Deus aos nosos pais, ⁷aquela que agardan acadar as nosas doce tribos, servindo fielmente noite e día. Por esta esperanza, maxestade, acúsanme os xudeus. ⁸Por que se considera incrible entre vós que Deus resucite os mortos?⁹Eu de certo, crin que tiña que facer moito mal contra o nome de Xesús de Nazaret. ¹⁰E iso é precisamente o que fixen en Xerusalém, non só pechei no cárcere a moitos santos coa autoridade recibida dos principais sacerdotes; senón que tamén, eu daba o meu voto na súa contra cando eran condenados a morte. ¹¹Castigándoos con frecuencia en tódalas sinagogas, procuraba obrigalos a blasfemar; e moi anoxado contra eles, seguía perseguíndoos aínda nas cidades estranxeiras.¹²Ocupado nestas cousas, cando ía para Damasco coa autoridade e co mandato dos principais sacerdotes, ¹³cando ao mediodía, rei, indo polo camiño, vin unha luz no ceo que brillaba máis que o sol, que brillaba ao meu derredor e dos que viaxaban comigo. ¹⁴E cando caemos todos ao chan, escoitei unha voz que me dicía en hebreo: Saulo, Saulo, por que me persegues? Cousa dura é dar couces contra o aguillón.¹⁵Entón dixen: quen es, Señor? E o Señor dixo: Eu son Xesús, a quen ti persegues. ¹⁶Mais érguete e ponte en pé; porque aparecinme a ti para te chamar como servo e testemuña, non só das cousas que viches, senón tamén daquelas cousas que che amosarei; ¹⁷librándote do pobo xudeu e dos xentís, aos que te mando, ¹⁸para que lles abras os ollos a fin de que se volvan da escuridade á luz, da dominación de Satanás a Deus, para que reciban, pola fe en min, o perdón dos pecados e a herdanza entre os que foron santificados.¹⁹Polo que, oh rei Agripa, non fun desobediente á visión celestial; ²⁰senón que anunciaba, primeiro aos que estaban en Damasco e tamén en Xerusalém, e despois por toda a rexión da Xudea e aos xentís, que debían arrepentirse y volverse a Deus, facendo obras dignas de arrepentimento. ²¹Por isto, prendéronme algúns xudeus no templo e procuraron matarme.²²Mais coa axuda de Deus, sigo ata agora testificando tanto a pequenos como a grandes, sen me saír do que dixeron os profetas e Moisés que sucedería: ²³que o Mesías tiña que padecer, e que pola súa resurrección de entre os mortos, El tiña que ser o primeiro en proclamar a luz tanto aos xudeus coma aos xentís.²⁴Mentres Paulo dicía isto na súa defensa, Festo exclamou: -Paulo, estás tolo! Tanto saber levoute á loucura! ²⁵Mais Paulo dixo: -Non estou tolo, excelentísimo Festo, senón que as miñas palabras son verdadeiras e asisadas. ²⁶O rei entende estas cousas e por iso é que lle falo con confianza, pois estou convencido de que non ignora nada disto, porque non foi feito ás agachadas.²⁷Rei Agripa, cres nos profetas? Eu sei que cres. ²⁸E Agripa respondeu a Paulo: -A pouco máis convéncesme para facerme cristián! ²⁹E Paulo dixo: -Queira Deus que, por pouco ou por moito, non só ti, senón todos os que me escoitan, chegasen a ser tal e como son eu, pero fóra destas cadeas.³⁰Entón o rei, Berenice e todos os que estaban sentados con eles erguéronse. ³¹Mentres se retiraban, falaban entre eles, dicindo: -Este home non fixo nada que mereza a morte ou a prisión. ³²E Agripa dixo a Festo: -Este home podería quedar libre, se non tivese apelado ao César.

Chapter 27

¹Cando se decidiu que deberiamos embarcarnos para a Italia, foron entregados Paulo e algúns outros presos a un centurión da compañía Augusta chamado Xulio. ²E embarcamos nunha nave adramitena que estaba para partir cara as rexións da costa da Asia, fixémonos ao mar acompañados por Aristarco, un macedonio de Tesalónica.³Ao día seguinte chegamos a Sidón. Xulio tratou a Paulo con benignidade permitíndolle ir aos seus amigos e ser atendido por eles. ⁴De alí partimos e navegamos ao abrigo da illa de Chipre porque os ventos eran contrarios. ⁵E despois de navegar atravesando o mar fronte as costas da Cilicia e da Panfilia, chegamos a Mira de Licia. ⁶Alí o centurión atopou unha nave alexandrina que ía para a Italia e embarcounos nela.⁷E despois de navegar lentamente por moitos días, e de chegar con dificultade fronte a Gnido, pois o vento non nos permitiu avanzar máis, navegamos ao abrigo de Creta, fronte a Salmón ⁸e costeándoa con dificultade, chegamos a un lugar chamado Bos Portos, preto do que estaba a cidade de Lasea.⁹Cando xa pasara moito tempo e a navegación se tornara perigosa, pois mesmo xa pasara o xexún, Paulo aconsellábaos, ¹⁰dicíndolles: -Amigos, estou vendo que de seguro esta viaxe vai ser con prexuízo e graves perdas, non só do cargamento e da nave, senón tamén das nosas vidas. ¹¹Pero o centurión confiou máis no dito polo patrón e o capitán do barco que no que dicía Paulo.¹²E como o porto non era axeitado para invernar, a maioría tomou a decisión de facerse ao mar dende alí, por se lles era posible arribar en Fenice, un porto de Creta que mira cara o nordeste e o sudeste, e pasar o inverno alí. ¹³Cando comezou a soprar un moderado vento do sur, crendo que lograran o seu propósito, levantaron áncoras e navegaron costeando Creta.¹⁴Pero non moito despois, dende terra comezou a soprar un vento furacanado que se chama Euroclidón ¹⁵e sendo azoutada a nave, e non podendo facer fronte ao vento abandonámonos a el e deixámonos levar á deriva. ¹⁶E navegando ao abrigo dunha pequena illa chamada Clauda, con moita dificultade puidemos suxeitar o esquife.¹⁷Despois que o alzaron, usaron amarras para cinguir a nave; e temendo encallar nos bancos da Sirte, arriaron as velas e abandonáronse á deriva. ¹⁸Ao día seguinte, mentres eramos axitados furiosamente pola tormenta, comezaron a botar a carga pola borda.¹⁹E ao terceiro día, coas súas propias mans, botaron ao mar os aparellos da nave. ²⁰Como nin o sol nin as estrelas apareceron por moitos días, e unha tempestade non pequena abatíase sobre nós, dende entón fomos abandonando toda esperanza de salvarnos.²¹Cando pasaran moitos días sen comer, Paulo púxose en pé en medio deles e dixo: -Amigos, se me fixerades caso e non tiveramos saído de Creta, aforrabamos este prexuízo e perda. ²²Pero agora aconséllovos que teñades bo ánimo, porque non haberá perda de vida entre vós, agás a do barco.²³Porque esta noite estivo na miña presenza un anxo do Deus de quen son e a quen sirvo, ²⁴dicindo: -Non temas, Paulo, has comparecer ante o César, e Deus concedeuche a vida de todos cantos navegan contigo. ²⁵Polo tanto, tede bo ánimo amigos, porque eu confío en Deus que será exactamente como se me dixo. ²⁶Pero temos que encallar nalgunha illa.²⁷E chegada a décimo cuarta noite, mentres eramos levados á deriva no mar Adriático, a iso da medianoite os mariñeiros sospeitaban que se estaban achegando a terra. ²⁸Botaron a sonda e acharon que había vinte brazas, pero un pouco máis adiante volveron a botar a sonda e acharon quince brazas de profundidade. ²⁹E temendo que nalgún lugar foramos dar contra as rochas, botaron catro áncoras pola popa e ansiaban que amencera.³⁰Pero como os mariñeiros trataban de fuxir da nave e baixaran o esquife ao mar, baixo o pretexto de que ían botar as áncoras dende a proa, ³¹Paulo dixo ao centurión e aos soldados: se estes non permanecen na nave, vós non poderedes salvarvos. ³²Entón os soldados cortaron as amarras do esquife e deixaron que se perdera.³³E cando amencía, Paulo animou a todos a que tomaran algún alimento, dicindo: -Hai xa catorce días que, velando continuamente estades en xaxún, sen tomar alimento ningún. ³⁴Por iso aconséllovos que comades, porque isto é preciso para a vosa supervivencia, pois non se perderá nin un só cabelo da cabeza de ningún de vós. ³⁵Unha vez dito isto, colleu o pan e deu grazas a Deus en presenza de todos, e partíndoo comezou a comer.³⁶Entón todos, tendo xa bo ánimo, tomaron tamén alimento. ³⁷En total eramos na nave duascentas setenta e seis persoas. ³⁸Unha vez cheos, alixeiraron a nave botando o trigo ao mar.³⁹Cando se fixo de día, non recoñecían a terra, pero podían distinguir unha enseada que tiña praia e decidiron lanzar a nave cara a ela, por se lles era posible encallala. ⁴⁰E cortando as áncoras, deixáronas no mar, afrouxando ao mesmo tempo as amarras dos temóns e izando a vela de proa ao vento, dirixíronse cara a praia. ⁴¹Pero batendo contra unha rocha encallaron a nave no lugar onde se atopan dúas correntes; e a proa cravouse e quedou inmóbil, pero a popa rachaba pola forza das ondas.⁴²E o plan dos soldados era matar os presos, para que ningún deles fuxira a nado, ⁴³pero o centurión, querendo salvar a Paulo, impediu o seu propósito, e ordenou que os que puidesen nadar se lanzaran pola borda e chegaran a terra, ⁴⁴e que os demais seguiran, algúns en tablóns, e outros en diferentes obxectos da nave. E sucedeu que todos chegaron salvos a terra.

Chapter 28

¹Unha vez a salvo, enterámonos que chegaramos a unha illa chamada Malta. ²E os nativos mostráronnos o seu agarimo facendo un lume para acollernos a todos, pois chovía e ía frío.³Pero cando Paulo recolleu algunhas ramas secas e as botou no lume, unha víbora saíu fuxindo da calor e traboulle na man. ⁴E os nativos, cando viron que o animal penduraba da súa man, dicían entre eles: -Abofé que este home é un asasino que se librou do mar, a quen Xustiza non lle permitiu seguir con vida.⁵Pero el sacudindo a víbora da man, botouna ao lume e non sufriu dano algún. ⁶E eles agardaban que comezara a incharse, ou que de súpeto caera morto, mais despois de moito agardar e vendo que nada malo lle pasaba, mudaron de parecer e dixeron que era un deus.⁷Preto de alí había uns terreos do home principal da illa, chamado Publio, que nos recibiu e nos hospedou bondadosamente por tres días. ⁸E sucedeu que o pai de Publio xacía na cama, adoecido con febre e disentería; e Paulo entrou a velo, e despois de orar puxo as mans sobre el, e sanouno. ⁹Cando pasou isto, os demais nativos da illa que tiñan enfermidades viñan a el e eran curados. ¹⁰Tamén nos honraron con moitas atencións, e ao partir nos forneceron con todo o necesario.¹¹Despois de tres meses, fixémonos á vela nunha nave alexandrina que invernara na illa e levaba como insignia a Dióscuros. ¹²Cando chegamos a Siracusa, quedamos alí por tres días.¹³E partindo de alí, seguimos pola costa ata chegar a Rexio. Ao día seguinte púxose o vento do sur, e en dous días chegamos a Puteoli. ¹⁴Alí atopamos a algúns irmáns que nos convidaron a quedar con eles por sete días. E así chegamos a Roma. ¹⁵Cando os irmáns souberon da nosa chegada, viñeron dende aló a recibirnos ata o Foro de Apio e As tres Tabernas; e cando Paulo alcanzou a velos, deu grazas a Deus e colleu folgos.¹⁶Cando entramos en Roma, permitíuselle a Paulo vivir aparte, custodiado por un soldado. ¹⁷E aconteceu que tres días despois, el convocou os principais dos xudeus e unha vez reunidos díxolles: -Irmáns, sen facer nada na contra do noso pobo nin contra das tradicións dos nosos devanceiros, entregáronme preso dos romanos dende Xerusalém. ¹⁸E cando me interrogaron, quixeron soltarme, pois non atoparon causa para condenarme a morte.¹⁹Pero cando os xudeus se opuxeron, vinme na obriga de apelar ao César, mais non porque tivese algunha acusación na contra do meu pobo. ²⁰Polo tanto, por esta razón pedín vervos e falarvos, porque pola causa da esperanza de Israel é que levo enriba estas cadeas.²¹E eles dixeron: -Nós nin recibimos cartas da Xudea sobre ti, nin se achegou aquí ningún dos teus irmáns denunciándote ou falando cousa mala de ti. ²²Pero desexamos escoitar o que ti ensinas, porque o que sabemos desta seita é que en todas partes se fala en contra dela.²³E citándoos, viñeron moitos onde el descansaba, e da mañá á tarde explicáballes testificando fielmente sobre o reino de Deus, e procurando persuadilos sobre Xesús, tanto pola lei de Moisés como polos profetas. ²⁴Algúns eran convencidos co que se dicía, pero outros non crían.²⁵E estando en desacordo entre eles despedíronse despois de que Paulo engadiu unha palabra máis: -Ben falou o Espírito Santo por medio do profeta Isaías aos vosos devanceiros, ²⁶dicindo: "Vai a este pobo e di: ao oír oiredes, e de ningún xeito entenderedes; e vendo veredes, e de ningún xeito percibiredes,²⁷porque o corazón deste pobo endureceuse, e con dificultade escoitan os seus oídos; e pecharon os seus ollos; non sexa que vexan cos ollos, e escoiten cos oídos, e entendan co corazón, e se arrepintan, e Eu os sane".²⁸Sabede, polo tanto, que esta salvación de Deus foi enviada aos xentís. Eles si escoitarán. ²⁹E dito isto, os xudeus marcharon, rifando entre eles.³⁰E Paulo quedou por dous anos enteiros na casa que alugaba, e recibía a todos os que o ían ver, ³¹predicando o reino de Deus, e ensinando todo o que concernía ao Señor Xesús Cristo con toda liberdade, sen estorbo.

Romans

Chapter 1

¹Paulo, servo de Cristo Xesús, chamado a ser apóstolo, apartado para o evanxeo de Deus, ²que El xa prometera por medio dos seus profetas nas Santas Escrituras, ³acerca do seu Fillo, que naceu da descendencia de David segundo a carne,⁴e que foi declarado Fillo de Deus con poder, conforme ao Espírito de santidade, pola resurrección de entre os mortos, ⁵por medio de quen recibimos a graza e o apostolado para promover a obediencia á fe entre todos os xentís, por mor do seu nome; ⁶entre os que estades tamén vós, chamados a serdes de Xesús Cristo;⁷a todos os amados de Deus que están en Roma, chamados a ser santos: graza a vós e paz de parte de Deus o noso Pai e do Señor Xesús Cristo.⁸En primeiro lugar, dou grazas ao meu Deus por medio de Xesús Cristo por todos vós, porque por todo o mundo se fala da vosa fe. ⁹Pois Deus, a quen sirvo no meu espírito no evanxeo do seu Fillo, éme testemuña de como sen cesar fago mención de vós ¹⁰sempre nas miñas oracións, implorando que agora, por fin, logre ir a vós pola vontade de Deus.¹¹Porque con ansias de vos ver para impartirvos algún don espiritual, a fin de que sexades fortalecidos; ¹²é tamén, para ser confortado xunto con vós pola confianza que nos temos os uns aos outros.¹³Porque non quero que ignoredes, irmáns, que por moitas veces quixen ir a vós para ter algún froito, non só entre os demais xentís senón tamén entre vós, pero ata o de agora foime impedido. ¹⁴Teño a obriga tanto para cos gregos como para cos bárbaros, para cos sabios como para cos ignorantes. ¹⁵Así que, pola miña banda, estou listo para vos anunciar as boas novas aos que estades en Roma.¹⁶Porque non me avergoño do evanxeo, pois é o poder de Deus para a salvación de todo o que cre; do xudeu primeiramente e tamén do grego. ¹⁷Porque no evanxeo a xustiza de Deus revélase por fe e para fe; como está escrito: "O xusto pola fe vivirá".¹⁸Porque a ira de Deus revélase dende o ceo contra toda impiedade e inxustiza dos homes, que con inxustiza restrinxen a verdade; ¹⁹porque o que se coñece sobre Deus é evidente dentro deles, pois Deus manifestóullelo.²⁰Porque dende a creación do mundo, as cousas invisibles, o seu eterno poder e divindade, fanse visibles con toda claridade, sendo entendidos por medio do creado, de maneira que non teñen escusa. ²¹Pois aínda que coñecían a Deus, non o glorificaron como a Deus nin lle deron grazas, senón que se fixeron vans nos seus razoamentos e o seu necio corazón foi entebrecido.²²Profesando ser sabios, volvéronse necios, ²³e cambiaron a gloria do Deus incorruptible por unha semellante á imaxe dun ser corruptible, de aves, de cuadrúpedes e de réptiles.²⁴Por conseguinte, Deus entregounos á impureza na luxuria dos seus corazóns, de modo que deshonraron entre si os seus propios corpos; ²⁵porque cambiaron a verdade de Deus pola mentira, e adoraron e serviron á creación en lugar do Creador, quen é bendito por sempre. Amén.²⁶Por esta razón Deus entregounos a paixóns degradantes; porque as súas mulleres cambiaron a función natural pola que é contra a natureza; ²⁷e da mesma maneira tamén os homes, deixando o uso natural da muller, acendéronse na súa luxuria uns con outros, cometendo feitos vergoñosos homes con homes, e recibindo en si mesmos o castigo correspondente ao seu extravío.²⁸E como eles non tiveron a ben recoñecer a Deus, Deus entregounos a unha mente depravada, para que fixesen as cousas que non conveñen;²⁹estando cheos de toda inxustiza, maldade, avaricia e malicia; colmados de envexa, homicidios, preitos, enganos e malignidade; son chismosos, ³⁰difamadores, aborrecedores de Deus, insolentes, soberbios, xactanciosos, inventores de males, desobedientes aos pais, ³¹sen entendemento, indignos de confianza, sen amor, despiadados;³²os que, aínda que coñecen o que Deus manda: que os que practican tales cousas son dignos de morte; non só fan o mesmo, senón que tamén lle aplauden aos que as practican.

Chapter 2

¹Así que non tes escusa, ti, quenquera que sexas, que xulgas, pois ao xulgar a outro, condénaste a ti mesmo, porque ti que xulgas practicas as mesmas cousas. ²E sabemos que o xuízo de Deus sobre os que practican tales cousas, é veraz.³E pensas isto, ti, que condenas aos que practican tales cousas e fas o mesmo, que escaparás do xuízo de Deus? ⁴Ou tes en pouco as riquezas da súa bondade, tolerancia e paciencia, ignorando que a bondade de Deus te guía ao arrepentimento?⁵Mais por mor da túa porfía e do teu corazón non arrepentido, estás a acumular ira para ti no día da ira e da revelación do xusto xuízo de Deus, ⁶quen pagará a cada un de acordo ás súas obras: ⁷vida eterna aos que perseverando en facer o ben buscan a gloria, a honra e a inmortalidade;⁸pero enoxo e ira para os que, por egoísmo, desobeceden a verdade e son persuadidos pola inxustiza; ⁹tribulación e angustia para toda alma humana que fai o malo, do xudeu primeiramente e tamén do grego;¹⁰pero gloria e honra e paz para todo o que fai o bo, para o xudeu primeiramente, e tamén para o grego. ¹¹Porque en Deus non hai distinción de persoas. ¹²Pois todos os que pecaron sen a lei, sen a lei tamén perecerán; e todos os que pecaron baixo a lei, pola lei serán xulgados;¹³porque non son os que escoitan a lei, os xustos ante Deus, senón os que cumpren a lei, eses serán declarados xustos. ¹⁴Porque cando os xentís, que non teñen a lei, fan por natureza o que é da lei, non tendo a lei, son lei para eles mesmos,¹⁵xa que amosan a obra da lei escrita nos seus corazóns, dando testemuño xunto coa súa conciencia; e acusándoos ou defendéndoos os seus razonamentos, ¹⁶no día en que, segundo o meu evanxeo, Deus xulgará os segredos de tódalas persoas mediante Cristo Jesús.¹⁷Pero se ti, que levas o nome de xudeu e te apoias na lei, e te gabas en Deus, ¹⁸e coñeces a súa vontade, e aprobas as cousas mellores sendo instruído pola lei, ¹⁹e te confías en que es guía dos cegos, luz dos que están nas tebras, ²⁰instrutor dos que nada saben, mestre de nenos, que tes na lei a expresión mesma do coñecemento e da verdade;²¹ti, pois, que ensinas a outro, non te ensinas a ti mesmo? Ti que predicas que non se debe roubar, roubas? ²²Ti que dis que non se debe cometer adulterio, adulteras? Ti que abominas os ídolos, saqueas os templos?²³Ti que te xactas da lei, violando a lei deshonras a Deus? ²⁴Porque "o nome de Deus é blasfemado entre os xentís por causa de vós", tal como está escrito.²⁵Pois certamente a circuncisión é de valor se ti practicas a lei, pero se es transgresor da lei, a túa circuncisión volveuse incircuncisión. ²⁶Por tanto, se o incircunciso cumpre os requisitos da lei, non se considerará a súa incircuncisión como circuncisión? ²⁷E se o que é fisicamente incircunciso garda a lei, non te xulgará a ti, que aínda que tes a letra da lei e a circuncisión, es transgresor da lei?²⁸Porque non é xudeu o que o é exteriormente, nin a circuncisión é a externa, na carne; ²⁹senón que é xudeu o que o é interiormente, e a circuncisión é a do corazón, polo Espírito, non pola letra; a loanza deste non procede dos homes, senón de Deus.

Chapter 3

¹Cal é, entón, a vantaxe do xudeu? Ou cal é o beneficio da circuncisión? ²Moita, en todos os sentidos. En primeiro lugar, porque as palabras de Deus lles foron confiadas.³Daquela, e que se algúns se negaron a crer? A incredulidade deles anulará a fidelidade de Deus? ⁴De ningunha maneira! Pero, antes ben, Deus segue a ser veraz mesmo que toda persoa sexa mentireira, como está escrito: "Para que sexas xustificado nas túas palabras e venzas cando sexas xulgado".⁵E se a nosa inxustiza fai resaltar a xustiza de Deus, que diremos? Será inxusto que Deus amose a súa ira? (falo en termos humanos). ⁶De ningunha maneira! Pois se así fose, como podería Deus xulgar o mundo?⁷Pero se pola miña mentira a verdade de Deus abundou para a súa gloria, por que tamén eu son aínda xulgado como pecador? ⁸E por que non dicir como somos calumniados, e como algúns (xustamente condenados) afirman que dicimos: fagamos o malo para que veña o bo?⁹Entón, que? Somos nós mellores ca eles? De ningunha maneira! Pois xa acusamos tanto os xudeus coma os gregos, que están todos baixo pecado, ¹⁰como está escrito: "Non hai xusto, nin tan só un;¹¹non hai quen entenda, non hai quen busque a Deus. ¹²Desviáronse todos, xuntamente se fixeron inútiles; non hai quen faga o bo, non hai nin tan sequera un.¹³A súa gorxa é sepulcro aberto, enganan coas súas linguas, veleno de serpes hai debaixo dos seus beizos; ¹⁴a súa boca está chea de maldición e amargura;¹⁵os seus pés andan lixeiros para verter sangue; ¹⁶destrución e miseria hai nos seus camiños, e ¹⁷non coñeceron o vieiro da paz, ¹⁸non hai temor de Deus diante dos seus ollos".¹⁹Agora ben, sabemos que todo canto a lei di, refírese aos que están baixo a lei, para que toda boca cale e todo o mundo sexa feito responsable diante de Deus; ²⁰pois ningunha persoa será xustificada diante del polas obras da lei, pois é pola lei que vén o coñecemento do pecado.²¹Pero agora, aparte da lei, a xustiza de Deus foi manifestada, testemuñada pola lei e os profetas; ²²é dicir, a xustiza de Deus pola fe en Xesús Cristo, para todos os que cren; porque non hai distinción algunha;²³Porque todos pecaron e están privados da gloria de Deus, ²⁴sendo xustificados pola súa graza, sen merecelo de ningún xeito, por medio da redención que é en Cristo Xesús,²⁵a quen Deus exhibiu publicamente como sacrificio expiatorio polo seu sangue a través da fe, como evidencia da súa xustiza, porque na súa tolerancia Deus pasou por alto os pecados cometidos anteriormente, ²⁶co fin de demostrar agora que El segue sendo xusto tamén cando declara xusto ao que ten fe en Xesús.²⁷Onde está, entón o orgullo? Queda excluído. Por que lei? A das obras? Non, senón pola lei da fe. ²⁸Afirmamos entón que as persoas son declaradas xustas pola fe aparte das obras da lei.²⁹Ou é que Deus só é o Deus dos xudeus? Non é tamén o Deus dos xentís? Si, tamén dos xentís. ³⁰Porque hai un só Deus, quen declarará xustos aos circuncisos en base á fe, e por medio da fe aos incircuncisos.³¹Anulamos entón a lei por medio da fe? De ningunha maneira, pola contra confirmamos a lei!

Chapter 4

¹Que diremos, entón, que atopou Abraham, o noso pai segundo a carne? ²Porque se Abraham foi declarado xusto polas obras, ten de que gabarse, pero non para con Deus. ³Porque, que di a Escritura? "Abraham creulle a Deus, e foille contado por xustiza".⁴Agora ben, ao que traballa, o xornal non se lle conta como regalo, senón como débeda; ⁵pero a quen non traballa, pero cre naquel que declara xusto ao impío, a súa fe cóntaselle por xustiza.⁶Como tamén David fala da bendición que chega sobre o home a quen Deus atribúe xustiza aparte das obras, ⁷dicindo: "Felices aqueles aos que as súas iniquidades lles foron perdoadas, e aos que os seus pecados lles foron cubertos. ⁸Bendito aquel a quen o Señor non lle terá en conta o seu pecado".⁹Daquela, esta bendición é so para os circuncisos ou tamén para os incircuncisos? Porque dicimos: a Abraham a fe foille contada por xustiza. ¹⁰Entón, como lle foi contada? Estando na circuncisión ou na incircuncision? Non na circuncisión, senón na incircuncisión.¹¹E recibiu o sinal da circuncisión como evidencia da xustiza da fe de cando estaba na incircuncisión, para que el sexa pai de todos os que cren sen estaren circuncidados, a fin de que a xustiza lles sexa adxudicada a eles tamén; ¹²e pai da circuncisión non só para aqueles que son da circuncisión, senón tamén para aqueles que seguen as pegadas da fe que tiña o noso pai Abraham cando era incircunciso.¹³Porque a promesa a Abraham ou a súa descendencia de que el sería herdeiro do mundo, non foi feita pola lei, senón pola xustiza da fe. ¹⁴Porque se os que son da lei son herdeiros, valeira resulta a fe e anulada a promesa; ¹⁵porque a lei produce ira, pero onde non hai lei, tampouco hai transgresión.¹⁶Por iso, a promesa provén da fe, para que sexa por graza, a fin de que sexa firme para toda a descendencia, non só para os da lei, senón tamén para os que son da fe de Abraham, quen é o pai de todos nós; ¹⁷(como está escrito: "Fíxente pai de moitas nacións"), diante de Deus en quen creu que dá vida aos mortos, e que chama ás cousas que non son, como se existiran.¹⁸El creu en esperanza contra esperanza, para chegar a ser pai de moitas nacións, segundo o que se lle dixera: "Así será a túa descendencia". ¹⁹E sen debilitarse na fe, viu o seu propio corpo, que xa estaba como morto xa que tiña uns cen anos, e a esterilidade da matriz de Sara;²⁰senón que, ollando a promesa de Deus, non dubidou con incredulidade, senón que foi fortalecido, dando gloria a Deus; ²¹estando plenamente convencido de que quen llo prometera era tamén poderoso para cumprilo. ²²Por iso a súa fe foille contada por xustiza.²³E non só por causa del foi escrito que lle foi contada, ²⁴senón tamén por nós, a quen nos habería ser contada: como aos que cren naquel que levantou dos mortos a Xesús noso Señor, ²⁵que foi entregado por mor das nosas transgresións e resucitado por causa da nosa xustificación.

Chapter 5

¹Por tanto, tendo sido declarados xustos pola fe, temos paz con Deus por medio do noso Señor Xesús Cristo, ²por medio de quen tamén obtivemos entrada pola fe a esta graza na que estamos firmes, e gloriámonos na esperanza da gloria de Deus.³E non só isto, senón que tamén nos gloriamos nas tribulacións, sabendo que a tribulación produce paciencia; ⁴e a paciencia, carácter aprobado; e o carácter aprobado, esperanza; ⁵e a esperanza non será avergoñada, porque o amor de Deus foi derramado nos nosos corazóns por medio do Espírito Santo que nos foi dado.⁶Porque mentres aínda eramos febles, a seu tempo o Mesías morreu polos impíos. ⁷Porque dificilmente morrerá alguén por un xusto, mesmo que aínda igual algún se atreva a morrer por unha boa persoa.⁸Pero Deus demostra o seu amor para con nós en que sendo aínda nós pecadores, Cristo morreu por nós. ⁹Entón moito máis, agora tendo sido declarados xustos polo seu sangue, seremos salvos da ira de Deus por medio del.¹⁰Porque se cando eramos inimigos, fomos reconciliados con Deus pola morte do seu Fillo, moito máis, tendo sido reconciliados, seremos salvos pola súa vida. ¹¹E non só isto, senón que tamén nos gloriamos en Deus, por medio do noso Señor Xesús Cristo, por quen agora recibimos a reconciliación.¹²Polo tanto, como o pecado entrou no mundo por unha persoa, e a morte polo pecado, así tamén a morte se extendeu a tódalas persoas, porque todos pecaron; ¹³pois antes da lei había pecado no mundo, pero o pecado non se ten en conta cando non hai lei.¹⁴Con todo, a morte reinou dende Adán até Moisés, aínda sobre os que non pecaran cunha transgresión semellante á de Adán, que é figura arquetípica do que había vir. ¹⁵Ora ben, o don non é como a transgresión. Porque se pola transgresión dun, morreron moitos, moito máis abundou a graza de Deus para eses moitos e o don pola graza dun home: Xesús Cristo.¹⁶Pero non acontece co regalo como co xuízo transmitido por medio daquel que pecou; porque certamente o xuízo veu por unha transgresión, resultando en condenación; pero o regalo veu polas moitas transgresións resultando en xustificación. ¹⁷Porque se pola transgresión dun, por este reinou a morte, moito máis reinarán en vida por medio dun, Xesús Cristo, os que reciben a abundacia da graza e do don da xustiza.¹⁸Así pois, tal como por unha transgresión resultou a condenación de tódalas persoas, así tamén por un acto de xustiza resultou a xustificación de vida para tódalas persoas. ¹⁹Porque así como pola desobediencia dun, moitos foron constituídos pecadores, así tamén pola obediencia dun moitos serán constituídos xustos.²⁰E a lei introduciuse para que abondara a transgresión, porque onde abundou o pecado, superabundou a graza, ²¹para que así como o pecado reinou para morte, así tamén a graza reine por medio da xustiza para vida eterna, mediante Xesús Cristo noso Señor.

Chapter 6

¹Que diremos, entón? Permaneceremos no pecado para que a graza abunde? ²De ningunha maneira! Nós, que morremos ao pecado, como poderemos vivir aínda nel? ³Ou non sabedes que todos os que fomos bautizados en Cristo Xesús, fomos bautizados na súa morte?⁴Polo tanto, fomos sepultados xuntamente con El polo bautismo para morte, para que así como Cristo foi resucitado de entre os mortos pola gloria do Pai, así tamén nós andemos en vida nova. ⁵Porque se fomos unidos a El na semellanza da súa morte, certamente tamén o seremos na semellanza da súa resurrección,⁶sabendo isto, que a nosa vella natureza foi crucificada con El, para que o noso corpo de pecado fora desactivado, para que xa non sexamos escravos do pecado; ⁷porque o que morreu foi liberado do pecado.⁸E se morremos con Cristo, cremos que tamén viviremos con El, ⁹sabendo que Cristo, tendo sido resucitado de entre os mortos, xa non morre; a morte non ten dominio sobre El.¹⁰Porque no tocante á súa morte, morreu ao pecado dunha vez por todas, mais en canto a que vive, para Deus vive. ¹¹Así tamén, vós considerádevos mortos para o pecado, pero vivos para Deus en Cristo Xesús.¹²Polo tanto, non reine o pecado no voso corpo mortal para que non obedezades os seus desexos, ¹³nin ofrezades os membros do voso corpo ao pecado como instrumentos de iniquidade, senón presentádevos vós mesmos a Deus como vivos de entre os mortos, e os vosos membros a Deus como instrumentos de xustiza. ¹⁴Porque o pecado non terá dominio sobre vós, pois non estades baixo a lei, senón baixo a graza.¹⁵E logo que? Pecaremos porque non estamos baixo a lei, senón baixo a graza? De ningunha maneira! ¹⁶Non sabedes que cando vos presentades a algún como servos para obedecerlle, sodes servos daquel a quen obedecedes, sexa do pecado para morte, ou da obedencia para xustiza?¹⁷Pero a Deus grazas, que aínda que erades escravos do pecado, fixéstesvos obedientes de corazón a aquela forma de doutrina á que fostes entregados, ¹⁸e sendo liberados do pecado, fixéstesvos servos da xustiza.¹⁹Falo en termos humanos, por mor da vosa febleza; porque da maneira que presentastes os vosos membros como escravos á impureza e á iniquidade, para iniquidade, presentade así agora os vosos membros como servos á xustiza, para santificación. ²⁰Porque cando erades escravos do pecado, erades libres en canto á xustiza. ²¹Que froito destes entón, daquelas cousas das que agora vos avergoñades? Porque a fin desas cousas é morte.²²Pero agora, tendo sido liberados do pecado e feitos servos de Deus, tedes o voso froito para santificación, e como resultado a vida eterna. ²³Porque a paga do pecado é morte, pero o regalo de Deus é vida eterna en Cristo Xesús, noso Señor.

Chapter 7

¹Non sabedes, irmáns (pois falo aos que coñecen a lei), que a lei ten xurisdición sobre unha persoa mentres vive?²Pois a muller casada está unida pola lei ao seu marido mentres lle vive, pero se morre , queda liberada da lei en canto ao marido. ³Así que, mentres vive o seu marido será chamada adúltera se ela se xunta con outro home, pero se morre o seu marido, está libre da lei de xeito que non é adúltera mesmo que se xunte a outro home .⁴Así que , meus irmáns, tamén a vós se vos fixo morrer á lei mediante o corpo de Cristo, para que chegarades a ser doutro, do que foi resucitado de entre os mortos, a fin de que deamos froito para Deus. ⁵Porque mentres estabamos na carne, as paixóns pecaminosas espertadas pola lei, actuaban nos membros do noso corpo coa fin de levar froito para morte.⁶Pero agora, fomos liberados da lei, morrendo ao que nos encadeaba, de xeito que sirvamos na novidade do Espírito e non na decrepitude da letra.⁷Daquela que diremos? É pecado a lei? De ningunha maneira! Mais ben, eu non coñecería o pecado se non fora pola lei, porque eu non sabería o que é a cobiza, se a lei non dixera: "Non cobizarás". ⁸Pero o pecado, aproveitando a ocasión polo mandamento, produciu en min toda clase de cobizas; pero sen lei, o pecado está morto.⁹De maneira que noutro tempo eu vivín sen a lei, pero cando chegou o mandamento, o pecado reviviu, e eu morrín; ¹⁰e este mandamento, que era para vida, resultou para morte;¹¹Porque o pecado aproveitando a ocasión polo mandamento, enganoume e por medio del matoume. ¹²De maneira que a lei é santa, e o mandamento é santo, xusto e bo.¹³Entón, o que é bo veu a ser causa de morte en min? De ningunha maneira! Pola contra, o pecado, a fin de mostrar que é pecado produciu en min a morte por medio do que é bo, para que polo mandamento o pecado chegara á súa máxima expresión. ¹⁴Pois sabemos que a lei é espirirual, pero eu son carnal, vendido á escravitude do pecado.¹⁵Porque o que fago, non o entendo; pois non practico o que quero facer, senón que o que aborrezo, iso é o que fago. ¹⁶E se o que non quero facer, é o que fago, aprobo que a lei é boa.¹⁷Entón xa non son eu o que o fai, senón o pecado que habita en min. ¹⁸Porque eu sei que en min, é dicir na miña carne, non habita o ben; porque o querer está presente en min, pero o facer o ben, non.¹⁹Pois non fago o ben que desexo, senón que o mal que non quero, iso é o que fago. ²⁰E se o que non quero facer, é o que fago, xa non son eu o que o fai senón o pecado que habita en min. ²¹Entón querendo eu facer o ben atopo a lei de que o mal está presente en min.²²Porque no meu interior deléitome na lei de Deus, ²³pero vexo outra lei nos membros do meu corpo que fan guerra contra a lei da miña mente e me fai prisioneiro da lei do pecado que está nos meus membros.²⁴Miserable de min! Quen me librará deste corpo de morte? ²⁵Grazas a Deus, por Xesús Cristo noso Señor. Entón, eu mesmo, coa mente sirvo á lei de Deus, pero coa carne á lei do pecado.

Chapter 8

¹Polo tanto, non hai agora condenación para os que están en Cristo Xesús. ²Porque a lei do Espírito de vida en Cristo Xesús fíxote libre da lei do pecado e da morte.³Pois o que non puido facer a lei, xa que que era feble por mor da carne, Deus fíxoo enviando o seu propio Fillo en semellanza da nosa carne pecaminosa, e polo pecado, condenou o pecado na carne, ⁴para que o mandato da lei se cumprira en nós, que non andamos conforme á carne, senón conforme ao espírito. ⁵Porque os que viven segundo a carne poñen a mente nas cousas da carne, pero os que viven segundo o espírito nas cousas do Espírito.⁶Porque a maneira de pensar da carne é morte, pero a maneira de pensar do Espírito é vida e paz; ⁷xa que a maneira de pensar da carne é inimizade contra Deus, porque non se suxeita á lei de Deus, pois nin tan sequera pode facelo, ⁸e os que están na carne non poden agradar a Deus.⁹Pero vós non estades na carne senón no espírito, porque o Espírito de Deus vive en vós. Pero se alguén non ten o Espírito de Cristo, o tal non é del. ¹⁰Pero se Cristo está en vós, aínda que o corpo estea morto por mor do pecado, con todo o espírito está vivo por mor da xustiza.¹¹E se o Espírito daquel que resucitou a Xesús de entre os mortos vive en vós, o mesmo que resucitou a Cristo Xesús de entre os mortos, tamén dará vida aos vosos corpos mortais polo seu Espírito que vive en vós.¹²Así que, irmáns, somos debedores, non á carne, para vivir conforme á carne. ¹³Porque se vivides segundo a carne haberedes morrer; pero se facedes morrer as obras da carne polo Espírito, viviredes.¹⁴Porque tódolos que son dirixidos polo Espírito de Deus, son fillos de Deus. ¹⁵Pois non recibistes o espírito de escravitude para vivir de novo en temor; senón que recibistes o Espírito de adopción, polo que clamamos: Abba, Pai!¹⁶O Espírito mesmo dá testemuño ao noso espírito de que somos fillos de Deus. ¹⁷E se fillos, tamén herdeiros; herdeiros de Deus e coherdeiros con Cristo, xa que xuntamente padecemos con El a fin de que tamén sexamos glorificados con El.¹⁸Pois penso que os sufrimentos deste tempo presente non son dignos de ser comparados coa gloria que nos será revelada. ¹⁹Pois a profunda arela da creación agarda ansiosamente a revelación dos fillos de Deus.²⁰Porque a creación foi suxeita a vaidade, non por vontade propia, senón por mor daquel que a someteu na esperanza ²¹de que a mesma creación será tamén liberada da escravitude da corrupción á liberdade gloriosa dos fillos de Deus. ²²Pois sabemos que a creación enteira a unha xeme e sofre dores de parto ata o de agora.²³E non só ela, senón que tamén nós mesmos, que temos as primicias do Espírito, nós tamén xememos no noso interior, agardando ansiosamente a adopción, a redención do noso corpo. ²⁴Pois en esperanza fomos salvos, pero a esperanza que se ve non é esperanza, pois, por que esperar o que un ve? ²⁵Pero se esperamos o que non vemos, con paciencia agardámolo.²⁶E do mesmo xeito, tamén o Espírito nos axuda nas nosas feblezas; porque non sabemos orar como deberiamos, pero o Espírito mesmo intercede por nós con xemidos indicibles; ²⁷e aquel que escudriña os corazóns sabe cal é o sentir do Espírito, porque El intercede polos santos conforme a Deus.²⁸E sabemos que para os que aman a Deus, tódalas cousas axudan para ben, aos que son chamados segundo o seu propósito. ²⁹Porque aos que coñeceu de antemán, tamén os predestinou a seren segundo á imaxe do seu Fillo, para que El sexa o primoxénito entre moitos irmáns; ³⁰e aos que predestinou, a eses tamén os declarou xustos; e aos que declarou xustos, a estes tamén glorificou.³¹Entón, que diremos a isto? Se Deus está por nós, quen estará en contra nosa? ³²O que non reservou nin o seu propio Fillo, senón que o entregou por todos nós, como non nos concederá tamén con El tódalas cousas?³³Quen acusará os escollidos de Deus? Deus, o que xustifica? ³⁴Quen é o que condena? Cristo o que morreu? Aínda máis, El é quen foi resucitado, o que ademais esta á dereita de Deus, o que tamén intercede por nós.³⁵Quen nos afastará do amor de Cristo? A tribulación, a angustia, a persecución, a fame, a nudez, o perigo, ou a espada? ³⁶Tal e como está escrito: "Por causa túa somos mortos todo o tempo; somos considerados como ovellas para o matadoiro".³⁷Mais ben ao contrario, en todas estas cousas somos máis que vencedores por medio daquel que nos amou. ³⁸Porque fun convencido de que nin a morte, nin a vida, nin os anxos, nin os gobernantes, nin o presente, nin o porvir, nin as potestades, ³⁹nin o alto, nin o profundo, nin ningunha outra cousa creada poderá afastarnos do amor de Deus que é en Cristo Xesús, noso Señor.

Chapter 9

¹Digo a verdade en Cristo, non minto, a miña conciencia dáme testemuño no Espírito Santo, ²que teño gran tristura e dor constante no meu corazón;³porque eu mesmo desexaría ser anatema de Cristo, por amor a meus irmáns, parentes meus segundo a carne; ⁴que son israelitas, aos que pertence a adopción e a gloria, os pactos, a promulgación da lei, as ordenanzas e as promesas, ⁵de quen son os patriarcas, e de quen, segundo a carne, veu o Mesías, o que é Deus sobre tódalas cousas, bendito por sempre. Amén.⁶Non é que a Palabra de Deus fallara, porque non tódolos descendentes de Israel son Israel; ⁷nin son todos fillos por ser descendentes de Abraham, senón que en Isaac será chamada a túa descendencia.⁸Isto é, non son os fillos da carne os que son fillos de Deus, senón que os fillos da promesa son tidos como descendentes. ⁹Porque a palabra da promesa é esta: "Neste tempo volverei, e Sara terá un fillo".¹⁰E non só isto, senón que tamén Rebeca, cando concibiu dun, noso pai Isaac, ¹¹porque, mesmo nin nacendo, nin facendo algo bo ou malo, para que o propósito de Deus permanecera segundo a elección, non polas obras senón por quen chama, ¹²díxoselle a ela: "O maior servirá ao menor". ¹³Así está escrito: "Amei a Xacob, pero a Esaú aborrecino".¹⁴Que diremos, entón? Que hai inxustiza na presenza de Deus? De ningunha maneira! ¹⁵Porque El di a Moisés: "Terei misericordia de quen teña misericordia, e compadecereime de quen me compadeza". ¹⁶Así que non depende do que quere nin do que corre, senón de Deus que ten misericordia.¹⁷Porque a Escritura di de Faraón: "Para isto mesmo te levantei, para demostrar en ti o meu poder, e para que o meu nome sexa proclamado en toda a terra". ¹⁸Así que do que quere ten misericordia, e ao que quere endurece.¹⁹Dirasme entón: por que, pois, aínda inculpa? Porque quen resiste a súa vontade? ²⁰En todo caso, quen es ti, home, para que alterques con Deus? Dirá acaso o que foi moldeado a quen o moldeou: Por que me fixeches así? ²¹Ou non ten o oleiro dereito sobre o barro para facer da mesma masa un vaso para uso honroso e outro para uso deshonroso?²²E que, se Deus, aínda disposto a demostrar a súa ira e facer notorio o seu poder, soportou con moita paciencia os vasos de ira preparados para destrución, ²³e para dar a coñecer a riqueza da súa gloria sobre os vasos de misericordia, que preparou para gloria; ²⁴aos que tamén chamou, a nós, non só de entre os xudeus, senón tamén de entre os xentís?²⁵Como tamén di en Oseas: "Aos que non eran o meu pobo chamareinos "o meu pobo", e á non amada "a miña amada". ²⁶E acontecerá que no lugar onde se lles dixo: vós non sodes o meu pobo, alí chamaráselles fillos do Deus Vivente".²⁷Isaías tamén clama en canto a Israel: "Aínda que o número dos fillos de Israel sexa como a area do mar, só o remanente será salvo; ²⁸porque o Señor executará a súa palabra dun xeito devastador e sen tardanza". ²⁹E como Isaías predixo: "Se o Señor dos exércitos non deixara descendencia, poderiamos chegar a ser como Sodoma e semellantes a Gomorra".³⁰Que diremos, entón? Que os xentís que non ían trala xustiza, acadaron a xustiza, é dicir, a xustiza que é por fe; ³¹pero Israel, que ía trala xustiza da lei, non acadou esa lei.³²Por que? Porque non ían tras ela por fe, senón polas obras. Tropezaron na pedra de tropezo, ³³tal como está escrito: "Velaí, poño en Sión unha pedra de tropezo e rocha de escándalo; e o que crea nel, non será avergoñado".

Chapter 10

¹Irmáns, o desexo do meu corazón e a miña oración a Deus é para a salvación deles. ²Pois dou testemuño ao seu favor de que teñen celo de Deus, pero non conforme ao coñecemento pleno. ³Pois descoñecendo a xustiza de Deus e procurando establecer a súa propia, non se someteron á xustiza de Deus.⁴Porque o fin da lei é Cristo, para xustiza a todo aquel que cre. ⁵Moisés escribe da xustiza que é pola lei: "Quen faga estas cousas, vivirá por elas".⁶Pero a xustiza que é da fe di así: non digas no teu corazón: quen subirá ao ceo? (isto é, para facer baixar a Cristo), ⁷ou: quen descenderá ao abismo? (isto é, para subir a Cristo de entre os mortos).⁸Mais, que di? "Cerca de ti está a palabra, na túa boca e no teu corazón", isto é, a palabra de fe que predicamos: ⁹que se confesas coa túa boca a Xesús como Señor, e cres no teu corazón que Deus o resucitou de entre os mortos, serás salvo; ¹⁰porque co corazón crese para xustiza, e coa boca confésase para salvación.¹¹Pois a Escritura di: "Todo o que cre nel non será avergoñado". ¹²Porque non hai diferenza entre xudeu e grego, pois o mesmo Señor de todos, é rico para todos os que o invocan; ¹³porque todo aquel que invoque o nome do Señor será salvo.¹⁴Como, pois, invocarán a Aquel en quen non creron? E como crerán naquel de quen non ouviron? E como escoitarán sen haber quen lles predique? ¹⁵E como predicarán se non son mandados? Tal como está escrito: "Que fermosos son os pés dos que proclaman as boas novas"!¹⁶Pero, non todos fixeron caso ao evanxeo, pois Isaías di: "Señor, quen creu a nosa proclamación"? ¹⁷Así que a fe ven polo escoitar, e o escoitar, pola palabra de Cristo.¹⁸Pero eu digo, acaso nunca escoitaron? Abofé que si: "Por toda a terra saíu a súa voz, e as súas palabras ata os confíns do mundo".¹⁹Mais pregunto: acaso Israel non o sabía? En primeiro lugar, Moisés di: "Eu provocareivos a celos cun pobo que non é pobo; cun pobo sen entendemento provocareivos a ira".²⁰E Isaías é moi ousado e di: "Fun achado polos que non me procuraban; manifesteime aos que non preguntaban por min". ²¹Pero en canto a Israel di: "Todo o día estendín as miñas mans a un pobo desobediente e rebelde".

Chapter 11

¹Digo entón: Deus rexeitou o seu pobo? De ningunha maneira! Porque eu tamén son israelí, descendente de Abraham, da tribo de Benxamín. ²Deus non rexeitou o seu pobo, que escolleu de antemán. Ou non sabedes o que di a Escritura na pasaxe sobre Elías, como invoca a Deus contra Israel: ³"Señor, deron morte aos teus profetas, derrubaron os teus altares; e só quedo eu, e atentan contra a miña vida"?⁴Pero, que lle di a resposta divina? Reservei para min sete mil homes que non se axeonllaron diante de Baal. ⁵E do mesmo modo, tamén ficou no tempo presente un remanente conforme a elección da graza de Deus.⁶E se é por graza, xa non é por obras; doutra maneira a graza non é graza. ⁷Entón que? Aquilo que Israel procura non o alcanzou, pero os que foron escollidos alcanzárono e os demais foron endurecidos; ⁸así está escrito: "Deus deulles espírito de estupor, ollos para non ver e oídos para non escoitar, ata o día de hoxe".⁹E David di: "O seu banquete convértase en rede e engano, en pedra de tropezo e pago para eles. ¹⁰Que os seus ollos sexan escurecidos para que non poidan ver, e dobra as súas costas para sempre".¹¹Digo entón: tropezaron para caer? De ningunha maneira! Pero pola súa transgresión veu a salvación aos xentís, para provocalos a celos. ¹²E se a súa transgresión é riqueza para o mundo, e o seu fracaso é riqueza para os xentís, canto máis será a súa restauración!¹³Pero fálovos a vós, xentís; por canto eu son apóstolo dos xentís, honro o meu ministerio, ¹⁴por se dalgunha maneira podo provocar a celos aos meus compatriotas e salvar algúns deles.¹⁵Pois se rexeitalos é a reconciliación do mundo, que será a súa aprobación, senón vida de entre os mortos? ¹⁶E se o primeiro anaco de masa é santo, tamén o é toda a masa; e se a raíz é santa, tamén o son as ramas.¹⁷Porén se algunhas das ramas foron quebradas, e ti, sendo unha oliveira silvestre, fuches inxertado entre elas e fuches feito partícipe con elas do rico zume da raíz da oliveira, ¹⁸non sexas arrogante contra as ramas; pero se es arrogante, lembra que non es ti quen sustenta a raíz, senón que é a raíz quen te sustenta a ti.¹⁹Dirás entón: as ramas foron quebradas para que eu fora inxertado. ²⁰Moi certo; foron quebradas pola súa incredulidade, e ti pola fe manteste firme. Non sexas altivo, mais teme; ²¹porque se Deus non eximiu as ramas naturais, tampouco a ti te ha eximir .²²Mira, pois, a bondade e a severidade de Deus; severidade cos que caeron, pero para ti, bondade de Deus, se permaneces na súa bondade; de non ser así, ti tamén serás cortado.²³E tamén eles, se non permanecen na súa incredulidade, serán inxertados, pois poderoso é Deus para inxertalos de novo. ²⁴Porque se ti fuches cortado do que por natureza é unha oliveira silvestre, e contra o natural, fuches inxertado na oliveira cultivada, canto máis estes, que son as ramas naturais, serán inxertados na súa propia oliveira?²⁵Porque non quero irmáns que descoñezades este misterio, para que non sexades sabios na vosa propia opinión: que a Israel aconteceulle un endurecemento parcial ata que teña entrado a plenitude dos xentís.²⁶E, deste modo, todo Israel será salvo; así como está escrito: "O Libertador virá de Sión; afastará a maldade de Xacob. ²⁷E este é o meu pacto con eles, cando tire os seus pecados".²⁸De certo, en canto ao evanxeo, son inimigos pola vosa causa; pero en canto á elección, son moi amados por causa dos pais; ²⁹porque os dons e o chamamento de Deus son irrevogables.³⁰Porque así como vós noutro tempo fostes desobedientes a Deus, pero agora pola desobediencia deles, alcanzastes misericordia; ³¹así tamén agora estes foron desobedientes, para que pola misericordia mostrada a vós, eles tamén alcancen misericordia. ³²Porque Deus encerrou a todos en desobediencia para ter misericordia de todos.³³Que profundidade das riquezas, da sabiduría e do coñecemento de Deus! Que inexcrutables son os seus xuízos e inexplorables os seus camiños! ³⁴Pois quen coñeceu a mente do Señor? Ou quen chegou a ser o seu conselleiro?³⁵Ou quen lle deu a El primeiro para que se lle teña que recompensar? ³⁶Porque del, por El e nel son tódalas cousas. A El sexa a gloria para sempre! Amén.

Chapter 12

¹Por tanto, irmáns, rógovos polas misericordias de Deus que presentedes os vosos corpos como sacrificio vivo e santo, agradable a Deus, que é o voso culto racional. ²Non vos afagades a este mundo, senón transformádevos pola renovación da vosa mente, para que coñezades cal é a vontade de Deus: o bo, o agradable e o perfecto.³Mándovos pois, pola graza que me foi dada, que cada un de vós mire de non terse por riba do que debera pensar de si mesmo, senón que pense con sobriedade, segundo a medida de fe que Deus lle deu.⁴Porque así como nun corpo temos moitos membros, pero non tódolos membros teñen a mesma función; ⁵así moitos, somos un corpo en Cristo e cada un, membros os uns dos outros.⁶De forma que tendo diferentes dons, segundo a graza que nos foi dada: se de profecía, sexa usado conforme á fe; ⁷se de servizo en servir; o que ensina, na ensinanza; ⁸o que anima, na consolación; o que dá, con xenerosidade; o que dirixe, con solicitude; o que fai misericordia, con ledicia.⁹O amor sexa sen hipocrisía; aborrecendo o malo e achegándovos ao bo; ¹⁰amándovos uns aos outros con amor fraternal; con honra preferíndovos uns aos outros;¹¹Non sexades vagarosos no que se require dilixencia; fervorosos en espírito, servindo ao Señor. ¹²Gozándovos na esperanza, sufridos na tribulación, perseverando na oración; ¹³contribuíndo para as necesidades dos santos, practicando a hospitalidade.¹⁴Bendicide a quen vos persegue; ¹⁵bendicide, non maldigades. Gozádevos cos que se gozan e chorade cos que choran; ¹⁶tendo o mesmo sentir uns cos outros; non sendo altivos, senón asociándovos cos humildes. Non sexades sabios na vosa opinión;¹⁷non paguedes a ninguén mal por mal, procurade o bo diante de todos. ¹⁸De ser posible, no que estea na vosa man, vivide en paz con tódalas persoas.¹⁹Amados, non vos vinguedes pola vosa conta, senón dáde lugar á ira de Deus, porque está escrito: "A vinganza é miña, Eu pagarei, di o Señor. ²⁰De maneira que se o teu inimigo ten fame, dálle de comer; e se ten sede dálle de beber, porque facendo isto, amontoarás brasas sobre a súa cabeza". ²¹Non sexas vencido polo malo, senón vence co ben o mal.

Chapter 13

¹Todo o que vive debe someterse ás autoridades que gobernan; porque non hai autoridade senón de Deus, e as que existen, son constituídas por Deus. ²Por tanto, o que resiste á autoridade, oponse ao decreto de Deus, e os que se opoñen, recibirán xuízo en si mesmos.³Porque os gobernantes non son motivo de temor para o que fai o bo, senón para o que fai o mal. Desexas, pois, non temer á autoridade? Fai o bo e terás aprobación, ⁴porque é un servidor de Deus para o teu ben. Pero se fas o malo, teme; pois para iso leva a espada, pois é servidor de Deus, un vengador que castiga a quen practica o mal. ⁵Por tanto é preciso someterse, non só por mor do castigo, senón tamén por causa da conciencia;⁶E tamén por iso pagades os impostos, porque os gobernantes son servidores de Deus, adicados precisamente a isto. ⁷Pagade a todos o que debades; a quen imposto, imposto; a quen tributo, tributo; a quen respecto, respecto; a quen honra, honra.⁸Non debades nada a ninguén, senón o amarvos uns a outros; porque quen ama a seu próximo, cumpriu a lei. ⁹Porque: "Non cometerás adulterio, non matarás, non roubarás, non cobizarás", e calquera outro mandamento, resúmese nestas palabras: "Amarás o teu próximo como a ti mesmo". ¹⁰O amor non fai mal ao próximo; por tanto o cumprimento da lei é o amor.¹¹E isto a maiores: temos que coñecer o tempo, que xa é hora de sermos espertados do sono, porque agora a salvación está máis preto de nós que cando comezamos a crer. A noite pasou, e o día clarea; ¹²tiremos as obras das tebras e vistámonos coas armas da luz.¹³Andemos con decencia, como de día, non en desenfreos e borracheiras, non en libertinaxe sexual e obscenidades, non en pleitos e envexas; ¹⁴antes, ben, vestídevos do Señor Xesús Cristo, e non proveades para alimentar os malos desexos da carne.

Chapter 14

¹Recibide ao que é débil na fe, pero non para contender sobre opinións. ²Un cre que pode comer de todo; outro que é débil só come verduras.³O que come que non menosprece ao que non come e o que non come non xulgue ao que come, porque Deus aceptouno así. ⁴Quen es ti para xulgar o criado alleo? Se cae ou está en pé é para o seu señor; pero estará firme porque poderoso é o Señor para mantelo firme.⁵Un xulga que un día é mellor que outro, outro pensa que tódolos días son iguais. Cadaquén estea completamente convencido do seu propio sentir. ⁶O que aparta certo día, para o Señor o aparta; e o que come, para o Señor come; e o que non come, para o Señor se abstén, e dá grazas a Deus.⁷Porque ningún de nós vive para si e ningún morre para si mesmo; ⁸pois se vivimos, para o Señor vivimos, e se morremos, para o Señor morremos, polo tanto xa sexa que vivamos ou que morramos, do Señor somos. ⁹Porque por isto morreu Cristo e resucitou, para ser o Señor tanto dos mortos coma dos vivos.¹⁰Mais ti, por que xulgas a teu irmán? Ou tamén, ti, por que menostrezas a teu irmán? Xa que todos compareceremos perante o tribunal de Deus. ¹¹Porque está escrito: "Vivo Eu - di o Señor - que diante de min axeonllarase todo o mundo e toda lingua ha confesar a Deus".¹²De xeito que cada un de nós dará conta de si mesmo. ¹³Entón non nos xulguemos os uns aos outros, senón tomade esta decisión: non pór tropezo ou ocasión de caer ao irmán.¹⁴Sei, e estou convencido no Señor Xesús, de que nada é inmundo en si mesmo; mais para o que pensa que algo é inmundo, para el si o é. ¹⁵Porque se por mor da comida o teu irmán se pon triste, xa non obras segundo o amor. Non destrúas coa comida a aquel por quen Cristo morreu.¹⁶Polo tanto, non permitades que se fale mal do que para nós é bo. ¹⁷Porque o Reino de Deus non é comida nin bebida, senón xustiza, paz e gozo no Espírito Santo.¹⁸Porque o que serve a Cristo nisto, é agradable a Deus e aprobado por todos. ¹⁹Así que busquemos o que contribúe á paz e á edificación o un do outro.²⁰Non destrúas a obra de Deus por causa da comida. Certamente tódalas cousas son limpas, mais é malo que un faga tropezar a outro por causa da comida. ²¹É bo non comer carne nin beber viño nin facer calquera cousa que faga tropezar ao teu irmán.²²A convicción que ti tes, gárdaa para ti propio diante de Deus. Feliz o que non se condena a si mesmo no que aproba. ²³Mais o que dubida, se come condénase porque non o fai por convicción; e todo o que non procede da fe, é pecado.

Chapter 15

¹Nós, os que somos fortes, debemos levar as feblezas dos débiles e non agradarnos a nós mesmos. ²Cada un de nós trate de agradar ao seu próximo no que é bo para a súa edificación.³Pois nin tan sequera Cristo se agradou a si mesmo; antes ben, como está escrito: "As inxurias dos que te inxuriaban caeron sobre min". ⁴Porque todo o que foi escrito en tempos pasados, escribiuse para a vosa ensinanza, a fin de que a través da paciencia e do consolo das Escrituras teñamos esperanza.⁵E que o Deus da paciencia e do consolo concédavos ter o mesmo sentir os uns para cos outros conforme a Cristo Xesús, ⁶para que xuntos, a unha voz, glorifiquedes o Deus e Pai do noso Señor Xesús Cristo. ⁷Polo tanto, aceptádevos os uns aos outros , como tamén Cristo vos aceptou, para gloria de Deus.⁸Pois dígovos que Cristo fíxose servidor da circuncisión para amosar a verdade de Deus, para confirmar as promesas dadas aos pais, ⁹e para que os xentís glorifiquen a Deus pola súa misericordia, como está escrito: "Polo tanto confesareite entre os xentís e cantarei o teu nome".¹⁰E volve dicir: "Alegrádevos xentís co seu pobo". ¹¹E de novo: "Loade o Señor tódolos xentís e celébreno tódolos pobos".¹²E á súa vez, Isaías di: "Virá a raíz de Ixaí, o que se levanta a rexer aos xentís; os xentís poñerán nel a súa esperanza".¹³Así o Deus da esperanza vos encha de todo gozo e paz no crer, para que desbordedes na esperanza polo poder do Espírito Santo.¹⁴En canto a vós, meus irmáns, eu mesmo estou tamén convencido de que vós estades cheos de bondade, cheos de todo coñecemento e capaces tamén de amoestarvos os uns aos outros.¹⁵Pero escribinvos con atrevemento sobre algunhas cousas, como facéndovos recordar por medio da graza que me foi dada por Deus, ¹⁶para ser ministro de Cristo Xesús aos xentís, ministrando ao xeito de sacerdote o evanxeo de Deus, a fin de que a ofrenda dos xentís sexa agradable, santificada polo Espírito Santo.¹⁷Polo tanto, en Cristo Xesús atopei razón para gloriarme nas cousas que se refiren a Deus. ¹⁸Porque non me atreverei a falar de nada senón do que Cristo fixo por medio de min para a obediencia dos xentís, en palabra e en obra, ¹⁹co poder dos sinais e prodixios, no poder do Espírito de Deus, de xeito que dende Xerusalém e polos arredores ata o Ilírico prediquei con toda a súa plenitude o evanxeo de Cristo.²⁰Deste xeito esforceime en anunciar o evanxeo, non onde Cristo xa era coñecido, para non edificar sobre o fundamento doutro, ²¹senón como está escrito: "Aqueles aos que nunca lles foi anunciado sobre El, verán, e os que non escoitaran, entenderán".²²Por esta razón moitas veces me vin impedido de ir onda vós ²³pero agora, non quedando xa máis lugares para min nestas rexións e que por moitos anos tiven un gran desexo de ir onda vós,²⁴cando vaia a España, espérovos ver de camiño, e que me axudedes a continuar cara alí, despois de que disfrute un pouco da vosa compañía. ²⁵Pero agora vou a Xerusalém para servir os santos.²⁶Pois en Macedonia e na Acaia tiveron a ben facer unha colecta para os pobres de entre os santos que están en Xerusalém; ²⁷pois pareceulles ben facelo, e están en débeda con eles; porque se os xentís participaron dos bens espirituais deles, deben servilos tamén cos bens materiais.²⁸Así que cando leve a cabo isto e lles entregue esta ofrenda, irei a España chegando de paso a vervos. ²⁹E sei que cando vaia onda vós, irei na plenitude da bendición de Cristo.³⁰Rógovos, irmáns, polo noso Señor Xesús Cristo e polo amor do Espírito, que vos esforcedes xuntamente comigo nas vosas oracións a Deus por min, ³¹para que sexa librado dos que son desobedientes en Xudea, e que o meu servizo a Xerusalém sexa aceptable aos santos; ³²e para que chegue onda vós alegre, e se Deus quere, me reanime convosco.³³O Deus da paz sexa con todos vós. Amén.

Chapter 16

¹Recoméndovos a nosa irmá Febe, diaconisa da igrexa en Cencrea; ²recibídea no Señor dunha maneira digna dos santos e axudádea en calquera asunto en que ela vos necesite, porque ela tamén axudou a moitos e aínda a min mesmo.³Saudade a Prisca e a Aquila, os meus colaboradores en Cristo Xesús, ⁴que arriscaron a súa vida por min, a quen non só eu dou grazas, senón tamén tódalas igrexas dos xentís. ⁵Saudade tamén á igrexa que está na súa casa. Saudade ao meu querido irmán Epeneto, que é o primeiro convertido a Cristo na Asia.⁶Saudade a María, que traballou moito por vós. ⁷Saudade a Andrónico e a Xunias, os meus parentes e compañeiros de prisión, que sobresaen entre os apóstolos e os que tamén viñeron a Cristo antes ca min. ⁸Saudade a Amplas, o meu querido irmán no Señor.⁹Saudade a Urbano, colaborador noso en Cristo e ao meu querido irmán Estaquis. ¹⁰Saudade a Apeles, o aprobado en Cristo. Saudade aos da casa de Aristóbulo. ¹¹Saudade a Herodión, o meu parente. Saudade aos da casa de Narciso, que son do Señor.¹²Saudade a Trifena e a Trifosa, obreiras do Señor. Saudade á querida irmá Pérsida, que traballou moito no Señor. ¹³Saudade a Rufo, escollido no Señor e tamén á súa nai e miña. ¹⁴Saudade a Asíncrito, a Flegonte, a Hermes, a Patrobas, a Hermas e aos irmáns con eles.¹⁵Saudade a Filólogo e Xulia, a Nereo e á súa irmá e a Olimpas e a todos os santos que están con eles. ¹⁶Saudádevos uns aos outros cun bico santo. Saúdanvos todas as igrexas de Cristo.¹⁷Pídovos irmáns que vixiedes aos que causan conflito e tropezos contra as ensinanzas que aprendestes e apartádevos deles. ¹⁸Porque estes non serven a Cristo noso Señor senón os seus propios desexos e por medio de palabras suaves e adulacións enganan os corazóns dos inxenuos.¹⁹Porque a vosa obediencia fíxose evidente a todos, polo tanto, alégrome por vós; pero quero que sexades sabios para o bo e inocentes para o malo. ²⁰E o Deus da paz esmagará a Satán por debaixo dos vosos pés. A graza do noso Señor Xesús Cristo sexa con vós.²¹Timoteo, o meu colaborador, saúdavos e tamén Lucio, Iasón e Sosípatro, os meus compatriotas. ²²Eu, Tercio, que escribo esta carta, mándovos saúdos no Señor.²³Gaio, o meu pousadeiro e de toda a igrexa, saúdavos. Erasto, o tesoreiro da cidade, saúdavos e o irmán Cuarto.²⁵E aquel que é poderoso para vos fortalecer conforme o meu evanxeo e á proclamación de Xesús Cristo, segundo a revelación do misterio que foi gardado en silencio dende tempos eternos, ²⁶pero que agora foi manifestado, e por medio das Escrituras proféticas, conforme o mandamento do Deus eterno, foi dado a coñecer a tódalas nacións para guialas á obediencia da fe,²⁷a Deus, o único sabio, sexa a gloria por medio de Xesús Cristo, por sempre e para sempre. Amén.

1 Corinthians

Chapter 1

¹Paulo, chamado a ser apóstolo de Xesús Cristo pola vontade de Deus, e Sóstenes, noso irmán, ²á igrexa de Deus que está en Corinto, aos que foron santificados en Cristo Xesús, chamados a ser santos, con todos os que en calquer lugar invocan o nome do noso Señor Xesús Cristo, Señor deles e noso: ³graza a vós e paz de parte de Deus, noso Pai, e do Señor Xesús Cristo.⁴Dou sempre grazas ao meu Deus por vós, pola graza de Deus que vos foi dada en Cristo Xesús, ⁵porque fostes enriquecidos nel en todo, en toda palabra e en todo coñecemento, ⁶así como o testemuño do Mesías foi confirmado en vós;⁷de xeito que nada vos falta en ningún don, agardando a manifestación do noso Señor Xesús, o Mesías; ⁸quen tamén vos sosterá ata o fin, para que sexades irreprensibles no día do noso Señor Xesús. ⁹Fiel é Deus, por medio de quen fostes chamados a ser partícipes co seu Fillo Xesús Cristo, noso Señor.¹⁰Rógovos, irmáns, polo nome do noso Señor Xesús Cristo, que vos poñades todos de acordo e que non haxa divisións entre vós, senón que esteades enteiramente unidos nunha mesma mente e un mesmo parecer. ¹¹Porque os de Cloé, puxéronme en coñecemento da vosa situación, meus irmáns, que entre vós hai contendas.¹²Refírome a que cada un de vós di: eu son de Paulo, eu de Apolos, eu de Cefas, eu de Cristo. ¹³Está divido o Mesías? Será que Paulo foi crucificado por vós? Ou fostes bautizados no nome de Paulo?¹⁴Dou grazas a Deus que non bauticei a ningún de vós, agás a Crispo e a Gaio, ¹⁵para que ninguén diga que fostes bautizados no meu nome. ¹⁶Tamén bauticei á familia de Estéfanas, polo demais, non sei se bauticei a algún outro.¹⁷Pois non me mandou Cristo a bautizar senón a levar as boas novas, non con sabedoría de palabras, para que non quede anulada a eficacia da cruz do Mesías.¹⁸Certamente a palabra da cruz é loucura para os que se perden, pero para nós os salvos é poder de Deus. ¹⁹Porque está escrito: "Destruirei a sabedoría dos sabios, e rexeitarei o entendemento dos intelixentes".²⁰U-lo sabio? U-lo escriba? U-lo sofista deste século? Non enlouqueceu Deus a sabedoría do mundo? ²¹Por canto na sabedoría de Deus o mundo deixou de coñecer a Deus mediante a sabedoría, Deus tivo a ben salvar coa loucura da predicación os que confían nel.²²Porque os xudeus piden sinais e os gregos buscan sabedoría; ²³mais nós predicamos a Cristo crucificado, pedra de tropezo para os xudeus e loucura para os xentís;²⁴mais para os chamados, tanto xudeus coma gregos, Cristo é poder de Deus e sabedoría de Deus. ²⁵Porque o necio de Deus é máis sabio que a xente mesma, e a fraqueza de Deus é máis forte que as persoas.²⁶Porque, mirade irmáns o voso chamamento, que non sodes moitos sabios segundo a carne, nin moitos poderosos, nin moitos da nobreza; ²⁷senón que Deus escolleu o necio do mundo,para avergoñar aos sabios; e Deus escolleu o feble do mundo, para avergoñar ao que é forte;²⁸e o sen importancia segundo o mundo, e o desprezable, o que non conta para nada, escolleu Deus; o que non é, para anular o que pensa ser algo; ²⁹para que ninguén se vangloríe diante de Deus.³⁰Mais del provén o que sodes en Xesús Cristo, quen se fixo para nós sabedoría de Deus, e xustificación, e santificación, e redención, ³¹para que, como está escrito: "O que se gloría, que se gloríe no Señor".

Chapter 2

¹Cando cheguei onda vós, irmáns, proclamándovos o testemuño de Deus, non fun con superioridade de palabra ou de sabedoría, ²pois non me propuxen saber nada entre vós, agás a Xesús Cristo, e a este crucificado.³Presenteime diante de vós con fraqueza, e tremendo con moito temor. ⁴Nin a miña mensaxe nin a miña predicación foron con palabras persuasoras de sabedoría, senón con demostración do Espírito e de poder, ⁵para que a vosa fe non estea na sabedoría das persoas, senón no poder de Deus.⁶Con todo, falamos sabedoría entre os que acadaron madureza; pero non unha sabedoría deste século, nin dos gobernantes deste tempo, que van desaparecendo, ⁷senón que falamos sabedoría de Deus en misterio, a sabedoría oculta, que dende antes dos tempos, Deus predestinou para nosa gloria;⁸sabedoría que ningún dos gobernantes deste tempo entendeu, porque se a entenderan non terían crucificado o Señor da gloria; ⁹senón como está escrito: "Cousas que ollo non viu, nin oído oíu, nin entraron ao corazón das persoas, son as cousas que Deus preparou para os que o aman".¹⁰Mais Deus déunolas a coñecer por medio do Espírito, porque o Espírito escudríñao todo, mesmo as profundidades de Deus. ¹¹Porque quen de entre a xente coñece os pensamentos dunha persoa senón o espírito da persoa que está nela? Do mesmo xeito , ninguén coñece os pensamentos de Deus, senón o Espírito de Deus.¹²E nós recibimos, non o espírito do mundo, senón o Espírito que vén de Deus, para que saibamos o que Deus nos deu de balde, ¹³do que tamén falamos, non con palabras ensinadas por sabedoría humana, senón coas ensinadas polo Espírito, acomodando as cousas espirituais ás persoas espirituais.¹⁴Pero a persoa natural non acepta as cousas do Espírito de Deus, porque para ela son tolería; e non pode comprendelas, porque hai que diferencialas espiritualmente. ¹⁵Pola contra, o que é espiritual xulga tódalas cousas; pero el non é xulgado por ninguén. ¹⁶Porque, quen coñeceu a mente do Señor? Quen o ha instruír? Mais nós temos a mente de Cristo.

Chapter 3

¹E eu, irmáns, non puiden falarvos como a espirituais, senón coma a carnais, coma a nenos en Cristo. ²Deivos a beber leite, non alimento sólido, porque non estabades listos para recibilo.³De certo, nin agora sodes quen, porque aínda sodes carnais. Pois se hai celos e pelexas entre vós, non sodes carnais e andades coma humanos? ⁴Porque cando un di: "eu son de Paulo", e outro: "eu son de Apolos", non sodes humanos? ⁵Que vén sendo Apolos? E que é Paulo? Servidores mediante os que vós crestes, segundo o Señor permitiu a cada un.⁶Eu plantei, Apolos regou, pero Deus deu o crecemento. ⁷Así que nin o que planta nin o que rega é algo, senón que Deus dá o crecemento.⁸Agora ben, o que planta e o que rega son unha soa cousa, pero cada un recibirá a súa propia recompensa de acordo ao seu propio esforzo. ⁹Porque somos colaboradores de Deus, e vós sodes labranza de Deus, edificio de Deus.¹⁰De acordo á graza de Deus que me foi dada, eu, como sabio arquitecto, puxen o fundamento, e outro edifica sobre el. Pero que cada un teña coidado de como edifica enriba. ¹¹Pois ninguén pode poñer outro fundamento que o que xa está posto, que é Xesús Cristo.¹²Agora ben, se sobre o fundamento, alguén edifica con ouro, prata, pedras preciosas, madeira, herba, palla, ¹³a obra de cada un hase manifestar, porque o día vaina facer evidente, pois co lume é descuberta; o mesmo lume porá a proba a calidade da obra de cada un.¹⁴Se a obra dalgún que edificou sobre o fundamento se mantén, recibirá recompensa. ¹⁵Se a obra dalgún é consumida polo lume, sufrirá perda; con todo, el será salvo, aínda que así como por lume.¹⁶Non sabedes que sodes templo de Deus e que o Espirito de Deus vive en vós? ¹⁷Se algún destrúe o templo de Deus, Deus destruirao a el, porque o templo de Deus é santo, e iso é o que sodes vós.¹⁸Non se engane ninguén a si mesmo. Se algún de vós cre ser sabio segundo este mundo, fágase necio para chegar a ser sabio. ¹⁹Porque a sabedoría deste mundo é absurda diante de Deus. Pois está escrito: "É El que prende os sabios na súa propia astucia". ²⁰E tamén: "O Señor coñece os razoamentos dos sabios, que son vans".²¹Así que ninguén se gloríe en persoa algunha, porque todo é voso, ²²sexa Paulo, ou Apolos, ou Cefas, ou o mundo, ou a vida, ou a morte, ou o presente, ou o porvir, todo é voso, ²³e vós sodes de Cristo, e Cristo de Deus.

Chapter 4

¹Que todos nos consideren deste xeito: como servidores de Cristo e administradores dos misterios de Deus. ²Agora ben, ademais requírese dos administradores que cada un sexa confiable.³En canto a min, é de pouca importancia que eu sexa xulgado por vós ou por tribunal humano; de feito nin eu son quen de xulgarme a min mesmo. ⁴Porque aínda que a miña conciencia non me acusa de nada; non por iso son xustificado, pois é o Señor quen me xulga.⁵Polo tanto, non xulguedes antes de tempo, senón agardade ata que o Señor veña, quen sacará á luz as cousas ocultas nas tebras e tamén porá de manifesto as intencións dos corazóns; e entón cada un recibirá a súa loanza de parte de Deus.⁶Pero estas cousas, irmáns, apliqueinas en sentido figurado a min mesmo e a Apolos, por amor a vós, para que co noso exemplo aprendades a non sobrepasar o que está escrito, e así ningún de vós se volva arrogante a favor dun na contra doutro. ⁷Pois, quen te distingue? Que tes que non recibiches? E se o recibiches, porque te enches como se non o tiveras recibido?⁸Xa estades fartos, xa vos fixestes ricos, xa chegastes a reinar sen nós, e ogallá chegásedes reinar, para que nós reinásemos tamén con vós. ⁹Porque penso que Deus exhibiunos a nós, os apóstolos, en derradeiro lugar, coma a sentenciados a morte; pois chegamos a ser espectáculo para o mundo, os anxos e as persoas.¹⁰Nós somos necios por amor de Cristo, mais vós sodes prudentes en Cristo; nós somos febles, mais vós, fortes; vós sodes distinguidos, mais nós, sen honra. ¹¹Ata este momento pasamos fame e sede, andamos mal vestidos, somos maltratados e non temos onde vivir;¹²Esgotámonos traballando coas nosas propias mans; sendo ofendidos, bendecimos; sendo perseguidos, aguantamos; ¹³sendo difamados, consolamos; ata agora, non somos máis que a escoria do mundo, o desperdicio de todos.¹⁴Non vos escribo isto para causarvos vergoña, senón para chamarvos a atención como aos meus fillos amados. ¹⁵Porque aínda que teñades dez mil de aios en Cristo, non tendes moitos pais; pois eu vos enxendrei en Cristo Xesús por medio do evanxeo. ¹⁶Polo tanto, rógovos, que me sigades imitando.¹⁷Por mor disto mandeivos a Timoteo, que é meu fillo amado e fiel no Señor, quen vos fará lembrar os meus camiños en Cristo, tal como ensino en todas partes, en cada igrexa. ¹⁸Mais algúns de vós tornastes arrogantes, coma se eu non fose volver a vós.¹⁹Pero irei a vós axiña, cando o Señor queira, e coñecerei, non as palabras senón o poder dos que se volveron arrogantes. ²⁰Porque o reino de Deus non consiste en palabras, senón en poder. ²¹Que queredes? Irei a vós con vara, ou en amor e con espírito de mansedume?

Chapter 5

¹Certamente, fálase por todas partes, que entre vós hai fornicación; unha inmoralidade semellante, que non existe sequera entre os xentís, ao extremo de que algún ten a muller do seu pai. ²E volvéstesvos arrogantes, en vez de vos entristecer para que fose quitado de entre vós aquel que fixo esta acción.³Pois eu, pola miña parte, aínda que ausente fisicamente pero presente en espírito, como se estivera presente, xa xulguei o que cometeu tal acción. ⁴No nome do noso Señor Xesús, cando vós esteades reunidos, e eu convosco en espírito, e co poder do noso Señor Xesús, ⁵entregade a ese tal a Satanás para a destrución da súa carne, a fin de que o seu espírito sexa salvo no día do Señor Xesús.⁶A vosa arrogancia non é boa. Non sabedes que un pouco de fermento leveda toda a masa? ⁷Limpade o vello lévedo para que sexades masa nova, así coma sodes, sen lévedo. Porque aínda Cristo, nosa Pascua, foi sacrificado. ⁸Polo tanto, festexemos a festa non co lévedo vello, nin con lévedo de malicia e maldade, senón co pan sen lévedo de sinceridade e de verdade.⁹Na miña carta escribinvos que non andarades na compaña de persoas inmorais, ¹⁰mais non quixen dicir cos inmorais deste mundo, ou cos avaros e ladróns, ou idólatras; pois daquela seríavos preciso saír do mundo.¹¹Senón que vos escribín mais ben, que non andarades na compaña de ningún que, chamándose irmán, é unha persoa inmoral, ou avara, ou idólatra, ou difamadora, ou borracha , ou estafadora; con ese tipo de persoa nin sequera comades. ¹²Pois, en que me aproveita a min xulgar aos de fóra? Non xulgades vós os de dentro? ¹³Pero Deus xulga os que están fóra. Quitade de entre vós o malvado!

Chapter 6

¹Ousa algún de vós ir a xuízo ante os incrédulos e non ante os santos, cando ten algo na contra do seu próximo? ²Ou non sabedes que os santos xulgarán o mundo? E se o mundo é xulgado por vós, non sodes competentes para xulgar os casos de menor importancia? ³Non sabedes que xulgaremos aos anxos? Canto máis os asuntos desta vida!⁴Daquela, se tendes tribunais que xulgan os casos desta vida, por que poñedes por xuíces aos que non son nada na igrexa? ⁵Digo isto para a vosa vergoña. Será que non hai entre vós algunha persoa sabia que poida xulgar entre os seus irmáns, ⁶senón que preitea irmán contra irmán diante dos incrédulos?⁷De feito, xa vos é un fracaso que esteades metidos en preitos entre vós. Por que mellor non sufrides a inxustiza? Non será mellor ser defraudados? ⁸Pola contra, vós mesmos defraudades e facedes inxustizas contra os vosos irmáns.⁹Ou non sabedes que os inxustos non herdarán o reino de Deus? Non vos deixedes enganar: nin os inmorais, nin os idólatras, nin os adúlteros, nin os efeminados, nin os homosexuais, ¹⁰nin os ladróns, nin os avaros, nin os borrachos, nin os difamadores, nin os estafadores herdarán o reino de Deus. ¹¹E isto erades algúns de vós, pero fostes lavados, pero fostes santificados, pero fostes xustificados no nome do Señor Xesús Cristo e no Espírito do noso Deus.¹²Tódalas cousas me son lícitas, pero non todas son de proveito.Tódalas cousas me son lícitas, mais eu non me deixarei dominar por ningunha. ¹³Os alimentos son para o estómago e o estómago para os alimentos, pero Deus destruirá ámbolos dous. Con todo, o corpo non é para a fornicación, senón para o Señor; e o Señor é para o corpo.¹⁴E Deus, que resucitou o Señor, tamén nos resucitará a nós mediante o seu poder. ¹⁵Non sabedes que os vosos corpos son membros de Cristo? Tomarei, entón, os membros de Cristo e fareinos membros dunha prostituta? Diso nada!¹⁶Ou non sabedes que o que se une cunha prostituta é un corpo con ela? Porque El di: "Os dous virán ser unha soa carne". ¹⁷Pero o que se une co Señor, vén ser un espírito con El.¹⁸Fuxide da fornicación. Tódolos demais pecados que unha persoa comete están fóra do corpo, pero o fornicario peca contra o seu propio corpo.¹⁹Ou non sabedes que o voso corpo é templo do Espírito Santo, que está en vós, que o tendes de Deus, e que non sodes de voso? ²⁰Porque fostes comprados por prezo; polo tanto, glorificade a Deus no voso corpo e no voso espírito, que son de Deus.

Chapter 7

¹No tocante ao que me escribistes, bo é para o home non tocar muller. ²Pero por mor das fornicacións, que cada un teña a súa propia muller, e cada unha teña o seu propio home.³Que o home cumpra o seu deber para coa súa muller, e igualmente a muller o cumpra co seu home. ⁴A muller non ten autoridade sobre o seu propio corpo, senón o home. E así mesmo, o home non ten autoridade sobre o seu propio corpo, senón a muller.⁵Non vos privedes o un do outro, agás de común acordo e por certo tempo, para adicarvos á oración; volvede a xuntarvos a fin de que Satanás non vos tente por mor da vosa falla de dominio propio. ⁶Mais digo isto por vía de concesión, non como unha orde. ⁷Con todo, eu desexaría que tódalas persoas fosen coma min, pero cada un ten o seu propio don de Deus, un dunha clase e outro doutra.⁸Dígolles aos solteiros e ás viuvas que é bo para eles quedar coma min. ⁹Pero se non teñen dominio propio, que casen; porque é mellor casarse ca queimarse.¹⁰E aos que casaron, ordeno, non eu, senón o Señor, que a muller non se separe do home; ¹¹pero se se separa , quede sen casar, ou senón que se reconcilie co seu home, e que o home non abandone á súa muller.¹²Pero aos demais, dígovos eu, non o Señor, que se un irmán ten unha muller que non é crente, e ela consinte en vivir con el, non a abandone. ¹³E a muller que o seu home non é crente, e el consinte en vivir con ela, non abandone o seu home. ¹⁴Porque o home que non é crente é santificado por medio da súa muller, e a muller que non é crente é santificada por medio do seu home crente; pois doutro xeito os seus fillos estarían manchados, mais agora son santos.¹⁵Con todo, se o que non é crente se separa, que se separe; neses casos o irmán ou a irmá non están na obriga, senón que a paz nos chamou Deus. ¹⁶Pois, como sabes ti, muller, se salvarás o teu home? Ou como sabes ti, home, se salvarás a túa muller?¹⁷Como o Señor repartiu a cada un, e como Deus chamou a cada un, así viva. E así ordeno en tódalas igrexas. ¹⁸Foi chamado algún circuncidado? Fique circuncidado. Foi chamado algún incircuncidado? Non se circuncide. ¹⁹A circuncisión nada é, e nada é a incircuncisión, senón o gardar os mandamentos de Deus.²⁰Cada un quede na condición na que foi chamado. ²¹Fuches chamado sendo escravo? Non te preocupes, pero se podes chegar ser libre, procúrao. ²²Porque o que foi chamado polo Señor sendo escravo, liberto é do Señor; do mesmo xeito, o que foi chamado sendo libre, escravo é de Cristo. ²³Fostes comprados por prezo; non vos fagades escravos da xente. ²⁴Irmáns, cada un permaneza ante Deus na forma en que foi chamado.²⁵No tocante ás solteiras, non teño mandamento do Señor, pero dou a miña opinión como un que acadou a misericordia do Señor para ser digno de confianza. ²⁶Penso, entón, que isto é bo en vista da presente aflición; élles mellor quedar así como están.²⁷Estás suxeito a muller? Non procures separarte. Estás libre de muller? Non procures muller. ²⁸Pero se casas, non pecaches; e se unha solteira casa, non pecou. Con todo, eles terán problemas nesta vida e eu quero evitárvolos.²⁹Mais dígovos isto, irmáns: o tempo acurtouse; de tal xeito que os que teñen muller sexa coma se non a tivesen, ³⁰e os que choran, coma se non chorasen; e os que festexan coma se non festexasen; e os que mercan, coma se non tivesen nada; ³¹e os que gozan do mundo, como se non o gozasen en plenitude; porque a aparencia deste mundo é pasaxeira.³²Mais quixera que estiverades libres de preocupacións. O solteiro preocúpase polas cousas do Señor, de como agradar ao Señor; ³³pero o casado preocúpase polas cousas do mundo, de como agradar á súa muller, ³⁴e os seus intereses están divididos. E a muller virxe que non está casada preocúpanse polas cousas do Señor, para ser santa tanto en corpo coma en espírito; pero a casada preocúpase polas cousas do mundo, de como agradar o seu home.³⁵E digo isto para o voso propio beneficio; non para poñervos restrición, senón para promover o que é honesto, e para que sirvades o Señor sen distracción.³⁶Pero se algún cre que non está actuando correctamente respecto da súa prometida, sendo ela de idade adulta, se é preciso, que faga o que queira, non peca; que case. ³⁷Pero o que está firme no seu corazón, non tendo necesidade, tendo control sobre a súa propia vontade, e decidindo no seu corazón gardarse solteiro, fai ben. ³⁸Así, os dous, o que casa coa súa prometida fai ben e o que non casa, fai mellor.³⁹A muller está suxeita mentres lle vive o seu home; pero se lle morre o home, está na liberdade de casar con quen queira, só no Señor. ⁴⁰Pero na miña opinión, será máis feliz se queda como está; e penso que eu tamén teño o Espírito de Deus.

Chapter 8

¹No tocante ao sacrificado aos ídolos, sabemos que todos temos coñecemento. O coñecemento envaidece, pero o amor edifica. ²Se alguén cre que sabe algo, aínda non aprendeu como debe saber; ³pero se alguén ama a Deus, é coñecido por El.⁴Polo tanto, no tocante ao comer do sacrificado aos ídolos, sabemos que un ídolo non é nada no mundo, e que non hai outro Deus, senón un só. ⁵Porque aínda cando hai os chamados deuses, sexa no ceo ou na terra (como hai moitos deuses e moitos señores), ⁶pero, para nós hai un só Deus, o Pai, de quen veñen tódalas cousas, e nós somos para El; e un Señor Xesús Cristo, por quen son tódalas cousas, e por medio de quen existimos nós.⁷Con todo, non todos teñen este coñecemento; senón que algúns, estando afeitos ata agora aos ídolos, comen coma se os alimentos fosen sacrificados a ídolos, e a súa conciencia, sendo feble, queda contaminada.⁸Se ben a comida non nos fai máis aprobados diante de Deus, nin por non comer somos peores, nin por comer somos mellores. ⁹Mais tende coidado, non sexa que esta vosa liberdade, veña ser, dalgún xeito, pedra de tropezo para o feble. ¹⁰Porque se alguén te vira a ti, que tes coñecemento, sentado á mesa nun templo de ídolos, non será estimulada a súa conciencia, se a persoa é feble, a comer o sacrificado aos ídolos?¹¹E polo teu coñecemento perderase o que é feble, o irmán por quen Cristo morreu. ¹²E así, ao pecar contra os irmáns e ferir a súa conciencia cando esta é feble, pecades contra Cristo. ¹³Polo tanto, se a comida fai que meu irmán tropece, endexamais non comerei carne, para non facer tropezar ao meu irmán.

Chapter 9

¹Non son libre? Non son apóstolo? Non vin a Xesús noso Señor? Non sodes vós a miña obra no Señor? ²Se para outros non son apóstolo, polo menos para vós si que o son; pois sodes o selo do meu apostolado no Señor.³Esta é a miña defensa contra os que me acusan: ⁴será que non temos dereito a comer e beber? ⁵Será que non temos dereito a levar connosco unha esposa crente, así como os demais apóstolos e os irmáns do Señor, e Cefas? ⁶Ou só Bernabé máis eu non temos dereito a non traballar?⁷Quen serviu algunha vez coma soldado a conta de seu? Quen planta unha viña e non come do seu froito? Ou quen coida un rabaño e non bebe o leite do seu rabaño? ⁸Non digo estas cousas como humano, ou é que a lei non di o mesmo?⁹Pois na lei de Moisés está escrito: "Non porás bozo ao boi que trilla". Preocúpanlle a Deus os bois, ¹⁰ou o di precisamente por nós? Si, escribiuse por nós, porque o que ara debe arar con esperanza, e o que trilla coa esperanza de ter a súa parte. ¹¹Se sementamos en vós o espiritual, será moito que colleitemos de vós o material?¹²Se outros participan deste privilexio sobre vós, canto mais nós? Con todo, non facemos uso deste dereito senón que o soportamos todo para non poñer ningún atranco ao evanxeo do Mesías. ¹³Non sabedes que os que se adican aos servizos sagrados comen da comida do templo, e os que acotío serven ao altar, participan do altar? ¹⁴Así mesmo ordenou o Señor que os que proclaman o evanxeo, vivan do evanxeo.¹⁵Mais non me aproveitei de ningunha destas cousas, e non o escribo para que se faga así comigo, porque para min mellor é morrer a que ninguén faga va esta a miña gloria. ¹⁶Porque se predico o evanxeo, non teño nada de que gloriarme, pois levo enriba esa necesidade; e, ai de min se non predicase o evanxeo!¹⁷Pois se fago isto de xeito voluntario, salario teño; pero sendo por imposición, foime confiada unha mordomía. ¹⁸Cal é, entón, a miña recompensa? Que predicando as boas novas, presente gratuitamente o evanxeo para non facer uso do meu dereito no evanxeo.¹⁹Entón, sendo libre de todos, fíxenme escravo de todos para gañar a maior número. ²⁰Fíxenme xudeu para os xudeus, coa fin de gañar os xudeus; para os que están baixo a lei, como baixo a lei (aínda que eu non estou baixo a lei) a fin de gañar os que están baixo a lei;²¹aos que están sen lei, como sen lei (aínda que non estou sen a lei de Deus, senón baixo a lei de Cristo) para gañar os que están sen lei. ²²Fíxenme feble para os febles, para gañar os febles; fíxenme todo con todos, para dalgún xeito salvar a algúns. ²³E fago todo por amor do evanxeo, para ser copartícipe del.²⁴Non sabedes que os que corren no estadio, todos á verdade corren, pero só un recibe o premio? Correde de tal xeito que o acadedes! ²⁵Pero todo aquel que se esforza loitando aprende a conterse; de feito fano para recibir unha coroa corruptible, mais nós unha incorruptible. ²⁶Polo tanto, eu corro deste xeito, non como sen ter meta; deste xeito pelexo, non como dando golpes ao ar, ²⁷senón que dobrego o meu corpo poñéndoo en servidume, non sexa que téndolle predicado a outros, eu mesmo veña ser descualificado.

Chapter 10

¹Non quero, meus irmáns, que ignoredes que os nosos devanceiros estiveron baixo a nube, e todos pasaron polo mar; ²e en Moisés foron todos bautizados na nube e no mar; ³e todos comeron o mesmo alimento espiritual; ⁴e todos beberon a mesma bebida espiritual, porque bebían dunha roca espiritual que os seguía; e a roca era Cristo.⁵Pero non se agradou Deus da meirande parte deles, porque quedaron aniquilados no deserto. ⁶Estas cousas aconteceron como exemplo para nós, para que non sexamos cobizosos do malo, como eles cobizaron.⁷Nin sexades idólatras, coma foron algúns deles, segundo está escrito: "Sentou o pobo a comer e a beber, e ergueuse a xogar". ⁸Nin forniquemos, coma fornicaron algúns deles, e nun día pereceron vintetrés mil.⁹Nin tentemos o Señor, coma algús deles o tentaron, e foron mortos polas serpes. ¹⁰Nin murmuredes, coma algúns deles murmuraron, e foron mortos polo destrutor.¹¹Acontecéronlles estas cousas como exemplo, e foron escritas para advertirnos a nosoutros, para quen chegou aos derradeiros días. ¹²De xeito que, o que cre que está firme, mire non caer. ¹³Non vos sobreveu ningunha proba que non sexa humana; e fiel é Deus, que non ha permitir que sexades probados por riba do que podedes; senón que xuntamente coa proba, dará a saída, para que poidades soportar.¹⁴Polo tanto, meus amados, fuxide da idolatría. ¹⁵Fálovos como a sabios, xulgade vós o que digo: ¹⁶a copa de bendición que bendicimos, non é a participación no sangue de Cristo? O pan que partimos, non é a participación no corpo de Cristo? ¹⁷Porque o pan é un, e nós sendo moitos, somos un corpo; porque todos participamos do único pan.¹⁸Mirade a Israel na carne, os que comen dos sacrificios, non son partícipes do altar? ¹⁹Que vos estou a dicir? Que o sacrificado aos ídolos é algo, ou que un ídolo é algo?²⁰Pero dígovos que o que eles sacrifican, sacrifícano aos demos, non a Deus, e non quero que sexades partícipes cos demos. ²¹Non podedes beber a copa de Deus e estar a beber a copa dos demos; non podedes participar da mesa do Señor e estar comendo da mesa dos demos. ²²Ou estades a provocar a celos ao Señor? Será que somos máis fortes ca el?²³Todo é lícito, pero non todo é de proveito. Todo é lícito, pero non todo edifica. ²⁴Ninguén ande na procura do seu ben, senón o do outro.²⁵Comede de todo o que se vende na carnizaría, sen preguntar por mor da conciencia. ²⁶Porque do Señor é a terra e todo o que hai nela. ²⁷Se algún que non é crente, vos convida e queredes ir, comede de todo o que vos poña diante, sen preguntar nada por motivos de conciencia.²⁸Pero se nalgunha ocasión alguén vos di: "isto foi sacrificado aos ídolos", non o comades, porque volo dixeron, e por motivos de conciencia; ²⁹por conciencia, refírome á do outro, non á vosa; pois, por que é xulgada a miña liberdade pola conciencia do outro? ³⁰Se participo con agradecemento, por que han falar mal de min por algo do que estou dando grazas?³¹Daquela, sexa que comades ou bebades, ou calquera cousa que fagades, facede todo para a gloria de Deus. ³²Non sexades motivo de tropezo, nin a xudeus, nin a gregos, nin á igrexa de Deus; ³³así como eu tamén en tódalas cousas agrado a todos, non procurando o meu propio beneficio, senón o de moitos, para que sexan salvos.

Chapter 11

¹Sede imitadores de min, así como eu de Cristo. ²Felicítovos, porque vos lembrades de min en todo, e seguides firmes nas instrucións que vos transmitín. ³Pero quero que saibades que a cabeza de todo home é Cristo, e a cabeza da muller é o home, e a cabeza de Cristo é Deus. ⁴Todo home que ora ou profetiza coa cabeza cuberta avergoña a súa cabeza.⁵Pero toda muller que ora ou profetiza sen cubrir a súa cabeza, avergoña a cabeza dela, porque vén ser coma unha que foi rapada. ⁶Porque se a muller non se cubre, que se rape, e se é avergoñante para a muller estar rapada, que se cubra.⁷Pois certamente o home non debe cubrir a súa cabeza, posto que é imaxe e gloria de Deus, pero a muller é gloria do home. ⁸Porque o home non procede da muller, senón a muller do home;⁹e o home non foi creado por mor da muller, senón a muller por mor do home. ¹⁰Por isto, a muller debe ter autoridade sobre a súa cabeza, por mor dos anxos.¹¹Con todo, no Señor, nin o home existe sen a muller, nin a muller sen o home; ¹²porque así como a muller procede do home, o home existe por medio da muller; pero todo procede de Deus.¹³Xulgade entre vosoutros: é apropiado que a muller ore a Deus coa cabeza descuberta? ¹⁴Non vos ensina a natureza mesma que lle é avergoñante ao home deixar medrar o cabelo? ¹⁵Pero á muller lle campa o cabelo longo, pois o cabelo longo foille dado en vez de veo. ¹⁶Con todo iso, se alguén quere discutir, nin nós nin as igrexas de Deus teñen ese costume.¹⁷Pero ao darvos as seguintes instrucións, non vos felicito, porque non vos congregades para o mellor, senón para o peor. ¹⁸Pois, de primeiras, escoito que cando vos xuntades como igrexa, hai divisións entre vós; e en parte dou creto. ¹⁹Porque tamén debe haber divisións entre vós, para que saian á luz os aprobados de entre vós.²⁰Polo tanto, cando vos xuntades, non estades comendo a cena do Señor, ²¹porque ao comer, cada un adiántase a tomar a súa propia cea, e un ten fame e outro está bébedo. ²²Será que non tendes casas para comer e beber? Ou desprezades á igrexa de Deus e avergoñades aos que non teñen? Nisto non podo felicitarvos.²³Porque eu mesmo recibín do Señor o mesmo que vos ensinei: que o Señor Xesús, na noite na que foi entregado, colleu pan. ²⁴E dando grazas, partiuno e dixo: isto é o meu corpo que é por vós, facede isto en memoria de min.²⁵Do mesmo xeito colleu tamén a copa despois de cear, dicindo: esta é a copa do novo pacto no meu sangue; facede isto, tódalas veces que a bebades, en memoria de min. ²⁶Porque tódalas veces que comades este pan e bebades a copa, a morte do Señor proclamades ata que veña.²⁷Polo tanto, o que coma o pan ou beba a copa do Señor indignamente, será culpable do corpo e do sangue do Señor. ²⁸Polo tanto, que cada un se examine a si mesmo, e coma así do pan e beba da copa. ²⁹Porque o que come ou bebe sen recoñecer o corpo, xuízo come e bebe para si. ³⁰Por iso hai moitos febles e enfermos entre vosoutros, e abondo son os que durmen.³¹Pero se nos examinásemos a nós mesmos, non seriamos xulgados; ³²mais sendo xulgados, somos disciplinados polo Señor, para non sermos condenados xunto co mundo.³³Así que, meus irmáns, cando vos xuntedes para comer, agardádevos uns aos outros. ³⁴Se algún ten fame, coma na casa, para que non vos xuntedes para xuízo. Pero, as demais cousas, poreinas en orde cando vaia a vós.

Chapter 12

¹Agora, irmáns, non quero que esteades na ignorancia en canto ás cousas espirituais. ²Sabedes que cando erades pagáns, levábanvos coma perdidos diante dos ídolos mudos. ³Por iso declárovos que ninguén que fale polo Espírito de Deus, chama arrenegado a Xesús, e ninguén pode declarar que Xesús é o Señor, de non ser polo Espírito de Deus.⁴Hai diferentes dons, pero o Espírito é o mesmo; ⁵e hai diferentes servizos, pero o Señor é o mesmo; ⁶e hai diferentes actividades, pero un mesmo Deus é quen fai posibles tódalas cousas en todos.⁷E a cadaquén dáselle a manifestación do Espírito para o proveito de todos. ⁸Porque a un o Espírito dálle palabra de sabedoría, a outro, palabra de coñecemento, segundo o mesmo Espírito.⁹A outro, fe, polo mesmo Espírito; aqueloutro dons de sanidades, polo único Espírito; ¹⁰a outro, actividades milagrosas; a outro profecía; a outro, discernimento de espíritos; a outro, distintas linguas; e a outro, interpretación de linguas. ¹¹Pero todas estas cousas son efectuadas polo mesmo Espírito, o único, quen reparte en particular a cada un como a El lle parece.¹²Porque así como o corpo ten moitos membros pero é un, e todos os membros forman un só corpo, do mesmo xeito Cristo. ¹³Pois por un só Espírito fomos todos bautizados nun só corpo, tanto xudeus como gregos, escravos ou libres, e a todos se nos deu a beber un mesmo Espírito.¹⁴Pois ben, o corpo non está formado por un único membro, senón por moitos. ¹⁵Se dixera o pé: "como non son man, non dependo do corpo", non por iso deixa de ser parte do corpo. ¹⁶E se dixera unha orella: "como non son ollo, non dependo do corpo", non por iso deixa de ser parte do corpo. ¹⁷Se todo o corpo fora ollo, onde estaría o oído? Se todo fora oído, onde estaría o olfacto?¹⁸Pero Deus colocou a cada un dos membros no corpo, tal como El quixo. ¹⁹Se todos foran un único membro, onde estaría o corpo? ²⁰En realidade, os membros son moitos, pero o corpo é un só.²¹O ollo non pode lle dicir á man: "non te necesito", nin a cabeza lle pode dicir aos pes: "non preciso de vós". ²²Todo o contrario, os membros do corpo que parecen máis febles, son os máis necesarios; ²³e aqueles do corpo que nos parecen menos decorosos, cubrímolos de maior honra; e as nosas partes íntimas son tratadas con máis recato, ²⁴cousa da que as nosas partes máis decorosas non teñen necesidade. Así Deus ordenou o corpo, dándolle máis abundante honor a aquilo que máis lle faltaba.²⁵Para que non haxa división no corpo, senón que tódolos membros se preocupen uns dos outros. ²⁶De tal xeito, que se un membro padece, tódolos membros comparten o mesmo sofremento, e se un membro recibe honra, se alegran todos con el. ²⁷Vós sodes o corpo de Cristo, e polo tanto, membros cada un pola súa parte.²⁸Deus colocou a todos na igrexa, primeiro apóstolos, segundo profetas: en terceiro lugar mestres, logo os poderes milagrosos, depois os dons de sanidade, as capacidades para axudar, e as linguas diferentes. ²⁹Todos son apóstolos? Son todos mestres? Acaso todos fan milagres?³⁰Teñen todos dons de sanidade? Falan todos en linguas? Interpretan todos? ³¹Cobizade, pois, os mellores dons, pero aínda vos vou amosar un camiño máis excelente.

Chapter 13

¹Se eu falase linguas humanas ou anxélicas, e non teño amor, son coma o metal que resoa ou o crótalo que abouxa. ²E se fose profeta e entendese tódolos misterios e toda a ciencia, e se tivese unha fe extraordinaria de xeito que puidera mover montes, e non teño amor, non sería nada. ³E aínda que repartise todo o que teño, e entregase o meu corpo para me deixar queimar vivo, e non tivera amor, non valería para nada.⁴O amor é sufrido, o amor é bondadoso, o amor non ten envexa, o amor non ten fachenda, ⁵non se ensoberbece. Non actúa dun xeito indebido, non busca a súa comenencia, non se alporiza, non ten en conta o mal, ⁶non se alegra na inxustiza senón que se alegra coa verdade; ⁷É quen de sufrir todo, de crer todo, de esperar todo, de aturar todo.⁸O amor non deixa de ser endexamais. Porque as profecías desaparecerán, as linguas cesarán, o coñecemento rematará; ⁹porque en parte coñecemos e en parte profetizamos, ¹⁰pero cando veña o perfecto, rematará aquilo que é limitado.¹¹Cando eu era neno, falaba como un neno, pensaba como un neno e razoaba como un neno; cando cheguei a home, deixei o que era de neno. ¹²Porque agora vemos nun espello; pero daquela veremos cara a cara; agora coñezo en parte, pero entón hei coñecer, como fun coñecido. ¹³Agora permanecen a fe, a esperanza e o amor, pero a meirande de tódalas cousas é o amor.

Chapter 14

¹Seguide o amor e cobizade os dons espirituais, sobre todo que profeticedes. ²Porque o que fala unha lingua, non lle fala á xente, senón a Deus, xa que ninguén o entende, pois polo Espírito fala misterios, ³pero o que profetiza, fala a todos para edificación, ánimo e consolo. ⁴Quen fala unha lingua edifícase a si mesmo, pero o que profetiza edifica á igrexa.⁵Así que, quixera que todos falásedes en linguas, pero máis que profeticedes, porque maior é o que profetiza que aquel que fala en linguas, a non ser que as interprete para que a igrexa sexa edificada. ⁶Porque, irmáns, se eu fose a vós falando linguas, que proveito tería se non vos falara con revelación e coñecemento, con profecía ou ensinanza?⁷Aínda os instrumentos inanimados que producen sons como a frauta, ou a cítara, se non se distinguiran ben os sons, como se saberá o que se está a tocar coa frauta, ou o que se interpreta coa cítara? ⁸Ou tamén, se a trompeta dira un son confuso, quen se vai a preparar para o combate? ⁹Do mesmo xeito, se vós non dades palabras comprensibles coa vosa lingua, como se vai entender o que falades? Estaredes a falar para o vento.¹⁰Moitas linguas hai no mundo, e todas teñen o seu significado, ¹¹pero se non entendo o significado das palabras serei coma un estranxeiro para quen fala, e el un estranxeiro para min.¹²Pois logo, vós que desexades os dons espirituais, procurade abundar neles para a edificación da igrexa. ¹³Por iso, quen ore en lingua, ore tamén para que poida interpretala. ¹⁴Porque se eu oro en lingua o meu espírito ora, pero o meu entendemento queda sen froito.¹⁵Entón que? Orarei co espírito, pero tamén co entendemento; cantarei salmos co espírito, pero cantareinos tamén co entendemento. ¹⁶Porque se bendices co espírito, como poderá responder amén á túa acción de grazas o que está escoitando, se non sabe o que dis?¹⁷Porque ti, en verdade, ben dás grazas, pero o outro non é edificado. ¹⁸Dou grazas a Deus que falo en linguas máis ca todos vós, ¹⁹pero na igrexa prefiro falar cinco palabras co meu entendemento, para instruír a outros, que dez mil palabras en lingua.²⁰Irmáns, non sexades nenos no modo de pensar, senón na falta de malicia; pero no modo de pensar, sede maduros. ²¹Na lei está escrito: "Falarei a este pobo en outras linguas e coas bocas doutros, pero nin aínda así me escoitarán", di o Señor.²²De maneira que as linguas son un sinal non para os crentes, senón para os incrédulos, pola contra, a profecía non é para os incrédulos senón para os crentes. ²³Polo tanto, cando toda a igrexa se reúne, se todos falan en linguas, e entraran incrédulos ou simpatizantes, non dirían que estades tolos?²⁴Pero se todos profetizan e entra un non crente, por todos é convencido e séntese xulgado polo que escoita; ²⁵así o que hai oculto no seu corazón sae á luz, e postrándose sobre o seu rostro adorará a Deus recoñecendo que Deus verdadeiramente está entre vós.²⁶Entón que faremos, irmáns? Cando vos xuntedes, cada un ten un salmo, ten unha ensinanza, explica unha revelación, ten lingua, ten interpretación; facédeo todo para edificación. ²⁷Se algún fala en lingua, que sexa un ou dous, como moito tres, sempre por turno e habendo un que interprete. ²⁸Pero se non hai intérprete, cale na igrexa e fale para si e para Deus.²⁹Os profetas, que falen dous ou tres, e os demais, saquen as conclusións. ³⁰E se a alguén que está sentado ten unha revelación, o primeiro debe calar.³¹Porque todos podedes profetizar un por un, para que todos aprendan e todos sexan animados. ³²Porque os espíritos dos profetas están suxeitos aos profetas, ³³pois Deus non é Deus de desorde, senón de paz, como en tódalas igrexas dos santos.³⁴As mulleres deben gardar silencio nas congregacións, porque non lles é permitido falar, senón estar submisas como di a lei. ³⁵Se queren aprender algunha cousa, deben preguntar aos seus maridos na casa, porque non queda ben que unha muller fale na congregación. ³⁶Acaso saíu de vós a palabra de Deus ou só chegou a vós?³⁷Se algún pensa de si que é profeta ou espiritual, recoñeza o que eu vos escribo, porque é mandato do Señor; ³⁸pero se algún ignora iso, el mesmo é ignorado.³⁹Entón irmáns, procurade profetizar; e non impidades falar en linguas. ⁴⁰Pero que todo sexa feito decentemente e con orde.

Chapter 15

¹Tamén quero lembrarvos, irmáns, o evanxeo que vos anunciei, aquel que vós aceptastes, no que ficades firmes. ²Aquel no que tamén, se vos afirmades na palabra que eu vos prediquei, sodes salvos, do contrario, a vosa fe non valería para nada.³Transmitinvos o que eu tamén recibín: que Cristo morreu polos nosos pecados, conforme ás Escrituras. ⁴Que foi sepultado e que foi resucitado ao terceiro día, conforme ás Escrituras;⁵que se apareceu a Cefas, e despois aos doce. ⁶Máis tarde apareceuse a máis de cincocentos irmáns ao mesmo tempo, a maioría deles aínda viven, mais algúns xa morreron. ⁷Despois foi visto por Xacobe, e logo por tódolos apóstolos.⁸En derradeiro lugar, coma ao nacido a deshora, aparecéuseme tamén a min. ⁹Pois eu son o máis pequeno de tódolos apóstolos, que nin son merecente de ser chamado apóstolo xa que perseguín a igrexa de Deus.¹⁰Pero pola graza de Deus son o que son, e a súa graza para min non foi en van, máis ben ao contrario, traballei máis ca todos eles, pero non eu, senón a graza de Deus en min. ¹¹Pois, ben sexa eu, ou eles, deste xeito predicamos, e deste xeito crestes vós.¹²Entón, se predicamos que Cristo foi resucitado de entre os mortos, como din algúns de entre vós que non hai resurrección dos mortos? ¹³Porque se non hai resurrección dos mortos, tampouco Cristo foi resucitado; ¹⁴e se Cristo non foi resucitado, a nosa predicación é baleira, así como tamén a nosa fe.¹⁵E mesmo somos declarados falsas testemuñas de Deus, porque testemuñamos que Deus resucitou o Mesías, pero se é verdade que os mortos non son resucitados, entón El tampouco resucitou. ¹⁶Porque se os mortos non resucitan, tampouco Cristo resucitou, ¹⁷e se Cristo non foi resucitado, a vosa fe de nada aproveita, e aínda estades nos vosos pecados.¹⁸E tamén os que durmiron en Cristo pereceron. ¹⁹Se soamente para esta vida esperamos en Cristo, de tódalas persoas, somos os máis dignos de compaixón.²⁰Mais non é así: Cristo foi resucitado de entre os mortos como primicia daqueles que durmiron! ²¹Porque do mesmo xeito que por un home veu a morte, tamén por medio dun home veu a resurrección dos mortos.²²Porque así como en Adán todos morren, así tamén en Cristo todos serán vivificados. ²³Pero cada un na súa orde: Cristo como a primicia; e despois os que son de Cristo na súa vinda.²⁴Entón chegará o final, cando lle entregue o reino ao Deus e Pai, e poña fin a todo imperio, autoridade e poder. ²⁵Porque é necesario que El reine ata que poña a tódolos seus inimigos por debaixo dos seus pés. ²⁶E o derradeiro inimigo que será destruído é a morte.²⁷Pois someteu tódalas cousas debaixo dos seus pés. Aínda que cando di que todas as cousas foron sometidas a El, está claro que exceptuando a Aquel que lle someteu todas as cousas. ²⁸E cando todo sexa sometido, entón tamén o Fillo mesmo hase suxeitar a Aquel que suxeitou a El todas as cousas, para que Deus sexa todo en todos.²⁹De non ser así, que farán aqueles que se bautizan polos mortos? Se en verdade os mortos non resucitan, por que, entón, se bautizan por eles? ³⁰E por que nós estamos en perigo a toda hora?³¹Pola gloria que teño de vós en Cristo Xesús, o noso Señor, morro cada día. ³²Se só como home loitei contra feras en Éfeso, que proveito gañei se os mortos non son resucitados? Comamos e bebamos que mañá morreremos!³³Non vos deixedes enganar, as malas compañías estragan os bos costumes. ³⁴Volvede xustamente a ser sensatos, e non sigades pecando, porque algúns non son capaces de percibir o que é de Deus. Para a vosa vergoña volo aviso.³⁵Pero algún preguntará: Como son resucitados os mortos? Con que clase de corpo volverán á vida? ³⁶Insensato! O que sementas, non prende na vida se antes non morre.³⁷E cando sementas, non sementas o corpo que chegará a ser, senón un gran espido, de trigo se cadra, ou dalgún outro. ³⁸Pero Deus dálle un corpo como El quixo, e a cada unha das sementes o seu propio corpo. ³⁹Non toda a carne é a mesma carne, senón que unha é humana, outra a das bestas, outra a das aves e outra a dos peixes.⁴⁰Hai tamén corpos celestes e corpos terrestres, pero unha, na verdade é a gloria dos celestes e outra a dos terrestres. ⁴¹Unha é a gloria do sol e outra a da lúa, e aínda outra a das estrelas, porque cada unha delas brilla dun xeito diferente.⁴²O mesmo acontece coa resurrección dos mortos: Seméntase na corrupción, resucítase na incorrupción. ⁴³Seméntase na humillación, resucítase na gloria, seméntase na debilidade, resucítase con poder. ⁴⁴Seméntase corpo natural, resucita un corpo espiritual, porque se hai un corpo natural tamén hai un espiritual.⁴⁵Así tamén está escrito: "O primeiro home, Adán, foi feito un ser vivo", e o último Adán, un espíritu que dá vida. ⁴⁶Pero non é primeiro o espiritual senón o natural; e despois o espiritual.⁴⁷O primeiro home, feito do pó da terra, é terrestre, o segundo home veu do ceo. ⁴⁸Coma o terrestre, do mesmo xeito son os terrestres, e coma o celeste, así son os celestes. ⁴⁹Tal como agora amosamos a imaxe terrestre, amosaremos un día a imaxe celeste.⁵⁰Dígovos entón, irmáns: a carne e o sangue non poden herdar o reino de Deus, nin a corrupción herdará a incorrupción. ⁵¹Velaí que vos revelo un misterio: non todos morreremos, pero todos seremos transformados.⁵²Nun instante, nun abrir e piscar de ollos, no toque da derradeira trompeta (porque soará a trompeta) os mortos serán resucitados incorruptibles, e nós seremos transformados. ⁵³Porque é necesario que o noso corpo corruptible sexa revestido de incorrupción, e o mortal sexa revestido de inmortalidade.⁵⁴E cando o corruptible se revista de incorrupción e o mortal se revista de inmortalidade, entón cumprirase a palabra que está escrita: "A morte foi tragada na vitoria! ⁵⁵Morte u-la túa vitoria? Morte u-lo teu aguillón"?⁵⁶O aguillón da morte é o pecado, e o poder do pecado, é a lei. ⁵⁷Pero grazas a Deus que nos dá a victoria por medio de Xesús Cristo, o noso Señor!⁵⁸Así que, benqueridos irmáns, mantédevos firmes, que ninguén vos abanee, abundando na obra do Señor sempre, sabendo que o voso traballo no Señor nunca é en balde.

Chapter 16

¹Agora ben, en canto á ofrenda para os irmáns, facede vós tamén como lle dixen ás igrexas da Galacia: ²cada primeiro día da semana, cada un de vós aparte algo, aforrando daquilo que teña gañado, para que cando eu vaia non teñades necesidade de facer colectas.³E, cando chegue, a aqueles que vós aprobedes, mandarei con cartas para levaren a expresión da vosa bondade ás igrexas de Xerusalém. ⁴E se paga a pena que vaia eu tamén, eles virán comigo.⁵Irei onda vós cando atravese Macedonia, pois preciso pasar pola Macedonia. ⁶Pode ser que me quede convosco, se cadra todo o inverno, para que me axudedes na viaxe onde teña que ir.⁷Pero non vos quero ver só de paso, pois se o Señor o permite, quero quedar algún tempo convosco. ⁸Polo de agora, quedarei en Éfeso ata Pentecostés, ⁹pois abríuseme unha porta grande e frutífera, aínda que hai moitos que están a poñer atrancos.¹⁰Cando chegue Timoteo, mirade que estea convosco sen problemas, porque el traballa na obra do Señor coma min. ¹¹Polo tanto, que ninguén o teña en pouco, ao contrario, axudádeo na viaxe para que volva a min cheo de paz, porque o estou agardando cos irmáns. ¹²En canto ao noso irmán Apolos, animeino moito a que fose onda vós cos irmáns, pero de ningunha maneira tivo o desexo de ir polo de agora; porén irá cando teña oportunidade.¹³Vixiade, estade firmes na fe, portádevos dun xeito valente, sede fortes. ¹⁴Facede todas as cousas con amor.¹⁵Pídovos irmáns (xa sabedes dos da casa de Estéfanas, os primeiros convertidos da Acaia que se adicaron a servir aos irmáns) ¹⁶que vos poñades á disposición deles e de todos os que traballan e serven aos demais.¹⁷Estou moi alegre coa visita de Estéfanas, de Fortunato e de Acaio, pois axudáronme a vencer a morriña que tiña por vós. ¹⁸Refrescaron o meu espírito e mailo voso; dádelle valor sempre a persoas así.¹⁹Mándanvos recordos as igrexas da Asia. Saúdanvos con moito agarimo no Señor, tanto Aquila como Prisca, do mesmo xeito que a igrexa que está na súa casa. ²⁰Saúdanvos todos os irmáns. Saudádevos uns aos outros cun bico santo.²¹Eu Paulo, saúdovos, escribíndovos coa miña propia man. ²²Se algún non ama ao Señor, sexa maldito! ²³O Señor vén! A graza do Señor Xesús sexa convosco. ²⁴O meu amor sexa con todos vós en Cristo Xesús.

2 Corinthians

Chapter 1

¹Paulo, apóstolo de Cristo Xesús pola vontade de Deus, e o irmán Timoteo, á igrexa de Deus que está en Corinto, xunto con tódolos santos que estades na Acaia; ²graza e paz a vós, de Deus noso Pai e do Señor Xesús Cristo.³Bendito sexa o Deus e Pai do noso Señor Xesús Cristo, Pai das misericordias e de toda consolación. ⁴Quen nos consola en tódalas nosas dificultades, para que nós poidamos consolar os que están pasando calquera dificultade, co consolo co que nós mesmos somos consolados por Deus.⁵Porque así como abundan en nós os sufrimentos de Cristo, así abunda tamén o noso consolo por medio de Cristo. ⁶Pero se somos aflixidos, é para a vosa consolación e salvación; ou se somos consolados, é para consolación vosa, a que obra aturando con paciencia nos mesmos sufrimentos que nós tamén padecemos. ⁷E a nosa esperanza sobre vós é firme, sabendo que como sodes copartícipes dos sufrimentos, tamén o sodes da consolación.⁸Porque non queremos que ignoredes, irmáns, sobre a persecución que tivemos na Asia, porque fomos oprimidos e anguriados moito máis aló das nosas forzas, mesmo que case perdemos a esperanza de sobrevivir. ⁹De feito, dentro de nós tivemos sentenza de morte, para que non confiásemos en nós mesmos, senón en Deus que resucita os mortos, ¹⁰quen nos rescatou de tan grande morte, e libraranos; en quen agardamos, e aínda nos librará;¹¹colaborando vós coas vosas oracións para connosco, para que moitas persoas dean grazas a Deus por nós, pola liberación que nos foi dada por medio de moitos.¹²Porque a nosa gloria é esta: o testemuño da nosa conciencia, que coa sinceridade e santidade de Deus, non con sabedoría humana, senón coa graza de Deus, conducímonos no mundo, e moito máis cara vós. ¹³Porque non vos escribimos cousa algunha, senón o que ledes e entendedes, e agardo que comprendades enteiramente; ¹⁴como tamén entendestes en parte que somos a vosa gloria, e tamén vós sodes a nosa no día do Señor Xesús.¹⁵E foi con esta confianza coa que me propuxen ir primeiro a vós, para que tivésedes o beneficio dunha segunda ocasión, ¹⁶e logo de visitarvos, pasar a Macedonia, e de Macedonia volver onda vós, e ser encamiñado por vós na miña viaxe a Xudea.¹⁷Así que, por propoñerme tal cousa, fun inestable? Ou as cousas que me propoño na miña carne, son para poder dicir "si, si" e "non, non" ao mesmo tempo? ¹⁸Pero Deus é fiel, que a nosa palabra para con vós non é "si" e "non".¹⁹Pois o Fillo de Deus, Xesús Cristo, que foi predicado por nós entre vosoutros; por min, por Silvano e Timoteo; non foi "si" e "non"; senón que foi "si" nel. ²⁰Pois tódalas promesas de Deus nel son "si"; e nel "amén", para nós darlle a gloria a Deus.²¹Pero o que nos confirma con vós en Cristo, e o que nos unxiu, é Deus, ²²que nos selou e nos deu como garante o Espírito nos nosos corazóns.²³Mais eu invoco a Deus por testemuña sobre a miña alma, de que por consideración convosco, aínda non fun a Corinto. ²⁴Non é que sexamos donos da vosa fe, senón que compartimos a vosa alegría pola fe que mantedes.

Chapter 2

¹Pero acordei para comigo non volver a vós con tristura. ²Porque se vos causo tristura, quen será o que me alegre a min, senón o entristecido por min?³E escribinvos isto, de xeito que cando me achegue a vosoutros non teña tristura de parte dos que deberan alegrarme, confiando en todos vós, de que o meu gozo é o voso. ⁴Pois polo afliximento e anguria de corazón vos escribín con moitas bágoas; non para entristecervos, senón para que saibades do amor que teño especialmente por vós.⁵Pero se algún me causou tristura, non foi a min a quen lla causou, senón en parte (para non esaxerar) a todos vós. ⁶Abondo ten o que o fixo coa reprensión da maioría; ⁷así que, pola contra, deberiades máis ben, perdoalo e consolalo, para que non se consuma por tanta tristura.⁸Anímovos a que demostredes o voso amor por el. ⁹Pois tamén vos escribín por isto, para que na proba, saibades se estades a obedecer en todo.¹⁰Pero a quen algo perdoades, eu tamén perdoo, porque o que eu tamén perdoei, se algo perdoei, foi por vós diante de Cristo, ¹¹para que Satanás non tome vantaxe sobre nós, porque non ignoramos as súas maquinacións.¹²Cando cheguei a Troas para predicar as boas novas de Cristo, e sendo aberta esa porta no Señor, ¹³non tiven acougo no meu espírito ao non atopar a Tito, meu irmán, senón que despedíndome deles, saín cara Macedonia.¹⁴Pero grazas a Deus, que sempre nos dá a vitoria en Cristo, e que por medio de nós é manifestado o recendo de si mesmo en todo lugar. ¹⁵Porque para Deus somos un bo aroma de Cristo, entre os que se salvan e os que se perden:¹⁶para uns perfume de morte para morte, e para outros perfume de vida para vida. E para estas cousas, quen se basta? ¹⁷Pois non somos coma moitos, que comercian coa palabra de Deus, senón que con sinceridade, como de parte de Deus e diante de Deus, falamos en Cristo.

Chapter 3

¹Comezaremos de novo a recomendarnos a nós mesmos? Ou será que temos necesidade, como algúns, de cartas de recomendación para vós, ou de vosoutros? ²Vós sodes a nosa carta, escrita nos nosos corazóns, coñecida e lida por tódalas persoas, ³quedando claro que sodes unha carta de Cristo ministrada por nós, escrita non con tinta, senón co Espírito do Deus vivo; non en táboas de pedra, senón nas táboas de corazóns humanos.⁴Pero así temos esta certeza cara Deus por medio do Mesías: ⁵non que sexamos autosuficientes para atribuírnos cousa algunha, senón que a nosa suficiencia vén de Deus, ⁶quen tamén nos capacitou como servos dun novo pacto, non da letra, senón do Espírito; porque a letra mata, pero o Espírito dá vida.⁷Pero se o gravado con letras en pedras foi con gloria, servindo para morte, de xeito que os fillos de Israel non podían mirar fixamente a cara de Moisés por mor do esplendor da súa faciana, que se esvaecía, ⁸como non será aínda con máis gloria o ministerio do Espírito?⁹Porque se no ministerio da condenación hai gloria, moito máis abunda en gloria o ministerio da xustiza. ¹⁰Pois aínda o que foi glorioso, non o é tanto, porque hai unha gloria que o sobrepasa. ¹¹Porque se o que se esvaece foi con gloria, moito máis glorioso será o que permanece.¹²Así que, tendo tal esperanza, falamos con moita franqueza, ¹³e non coma Moisés que poñía un veo sobre a súa faciana para que os fillos de Israel non lle puxeran o ollo ao que finalmente se ía esvaecer.¹⁴Pero o entendemento deles foi endurecido, pois ata o sol de hoxe, na lectura do antigo pacto segue o veo sen descorrer, pois só en Cristo é quitado. ¹⁵E ata hoxe, cada vez que se le a Moisés, hai un veo posto nos seus corazóns; ¹⁶pero cando algún se volve ao Señor, o veo é quitado.¹⁷Porque o Señor é o Espírito; e onde está o Espírito do Señor, hai liberdade. ¹⁸Pero todos nós, coa faciana descuberta, reflectimos a gloria do Señor, e imos sendo transformados de gloria en gloria polo Espírito, á imaxe do Señor.

Chapter 4

¹Polo tanto, tendo nós este ministerio, segundo a misericordia que recibimos, non desmaiamos; ²senón que renunciamos ás cousas que se fan ás agochadas con vergoña, sen encamiñarnos con astucia, nin adulterando a palabra de Deus, senón que nos recomendamos a toda conciencia humana na presenza de Deus, para expoñer con claridade a verdade.³Pero se o noso evanxeo tamén está velado, para os que se perden está velado, ⁴nos que o deus deste mundo cegou o entendemento dos incrédulos, para que non lles resplandeza a luz do evanxeo da gloria de Cristo, quen é a imaxe de Deus.⁵Porque non nos predicamos a nós mesmos, senón a Xesús Cristo como Señor, pero a nós mesmos coma os vosos servos por medio de Xesús. ⁶Porque o Deus que dixo: "A luz resplandecerá da escuridade", é quen resplandeceu nos nosos corazóns para iluminación do coñecemento da gloria de Deus na face de Cristo.⁷Pero temos este tesouro en vasos de barro, para que a excelencia do poder sexa de Deus e non de noso, que ⁸estamos atribulados en todo, mais non angustiados; en apuros, mais non desesperados; ⁹perseguidos, mais non desamparados; derrubados, mais non destruídos. ¹⁰Levando sempre no corpo a morte de Xesús por todas partes, para que tamén a vida de Xesús sexa manifestada no noso corpo.¹¹Porque nós, os que vivimos, somos entregados á morte constantemente por mor de Xesús, para que tamén a vida de Xesús se manifeste no noso corpo mortal. ¹²De xeito que a morte opera en nós, pero en vós, a vida.¹³Pero tendo o mesmo espírito de fe, conforme ao que está escrito: "Crin, polo que tamén falei"; tamén nós cremos, e tamén falamos; ¹⁴sabendo que o que resucitou o Señor Xesús, nos ha resucitar a nós con Xesús, e presentaranos xuntamente convosco. ¹⁵Porque tódalas cousas son para o voso ben, para que abundando a graza por medio de moitos, a gratitute sobreabunde para a gloria de Deus.¹⁶Polo tanto, non desmaiamos, mais ben, mesmo que o noso exterior se vai desgastando, o interior vaise renovando día a día. ¹⁷Porque esta leve tribulación momentánea, produce en nós un cada vez máis excelente e eterno peso de gloria, ¹⁸non poñendo a nosa mira nas cousas que se ven, senón nas que non se ven; porque as que se ven son temporais, pero as que non se ven son eternas.

Chapter 5

¹Porque sabemos que se a nosa casa terreal, esta tenda, é destruída, temos de Deus un edificio, unha casa non feita por mans, eterna, nos ceos. ²En verdade, neste corpo xememos, desexando ser revestidos coa nosa habitación celestial. ³Pois, deste xeito, mesmo que desvestidos, non estaremos nús.⁴Porque os que aínda estamos nesta tenda, xememos, pois non queremos ser desvestidos senón vestidos, para que o mortal sexa absorbido pola vida. ⁵Pero foi Deus quen nos destinou para isto, quen nos deu o Espírito como garantía.⁶Polo tanto, estamos animados sempre sabendo que, mentres habitamos no corpo, estamos ausentes do Señor, ⁷(porque por fe andamos, non por vista); ⁸pero collemos folgos e preferimos mais ben estar ausentes do corpo e habitar co Señor.⁹Polo que tamén procuramos, xa sexa presentes ou ausentes, serlle agradables, ¹⁰porque é preciso que todos nós comparezamos ante o tribunal de Cristo, para que cada un reciba de acordo ao que fixo estando no corpo, sexa bo ou malo.¹¹Polo tanto, coñecendo o temor do Señor, persuadimos ás persoas, pero a Deus somos manifestos, e agardo sexamos manifestos tamén nas vosas conciencias. ¹²Non nos recomendamos de novo a nós mesmos, senón que vos damos a posibilidade de que vos gloriedes por nós, para que saibades que respostar para os que se gaban na aparencia, e non no corazón.¹³Porque se estamos tolos, é para Deus; e se estamos asisados, é para vós. ¹⁴Pois o amor de Cristo pon en nós esa carga, pensando isto: que se un morreu por todos, daquela, todos morreron; ¹⁵e por todos morreu, para que os que viven, xa non vivan para si, senón para aquel que morreu e resucitou por eles.¹⁶De xeito que nós, de agora en diante, xa non coñecemos a ninguén segundo a carne, e se aínda coñecemos ao Mesías segundo a carne, xa non o coñecemos así. ¹⁷De maneira que se alguén está en Cristo, é unha nova creación; as cousas vellas pasaron; velaquí, son feitas novas.¹⁸E todo vén de Deus, quen nos reconciliou consigo mesmo por medio de Cristo, e confiounos o ministerio da reconciliación; ¹⁹sendo que, Deus estaba en Cristo, reconciliando o mundo consigo mesmo, non téndolle en conta as súas transgresións ás persoas, e puxo en nós a palabra da reconciliación.²⁰Polo tanto, somos embaixadores de Cristo, como se Deus rogara por medio de nós; no nome de Cristo suplicamos: reconciliádevos con Deus! ²¹Ao que non coñeceu pecado, fíxoo pecado por nós, para que nós chegaramos a ser xustiza de Deus nel.

Chapter 6

¹Pero nós, como colaboradores, suplicámosvos que non recibades en van a graza de Deus; ²pois El di: "Oínte no tempo axeitado, e axudeite no día de salvación": mira, este é o tempo axeitado, velaquí a túa salvación, ³non dando en nada ocasión de tropezo, para que o noso ministerio non sexa desacreditado,⁴senón que en todo nos recomendamos a nós mesmos como ministros de Deus, en moita paciencia, en aflicións, en necesidades, en angurias, ⁵en azoutes, en cárceres, en disturbios, en traballos, en insomnios, en xexúns, ⁶en pureza, en coñecemento, en xenerosidade, en bondade, no Espírito Santo, en amor sincero, ⁷na palabra de verdade, no poder de Deus; por medio das armas da xustiza para atacar e defender;⁸en honra e en deshonra, en mala fama e en boa fama; coma enganadores, pero veraces; ⁹coma descoñecidos, pero ben coñecidos; coma moribundos, pero cheos de vida; coma castigados, pero non sentenciados a morte; ¹⁰coma entristecidos, mais sempre gozosos; coma pobres, pero enriquecendo a moitos; coma non tendo nada, mesmo téndoo todo.¹¹Abriuse a nosa boca para vós con franqueza, corintios, e o noso corazón ensanchouse. ¹²Non houbo estreitez no noso agarimo por vós, pero si de vós cara nós. ¹³Por iso, dígovos, como a fillos, que tamén vós correspondades ensanchando os vosos corazóns.¹⁴Non esteades unidos en xugo desigual cos incrédulos, pois que compañeirismo hai entre a xustiza e iniquidade? Ou que teñen en común a luz e as tebras? ¹⁵Ou en que concorda Cristo con Belial? Ou que ten en común un crente cun incrédulo? ¹⁶Ou que acordo ten o templo de Deus cos ídolos? Porque nós somos o templo do Deus vivo, como dixo Deus: "Habitarei neles, e vivirei entre eles; e serei o seu Deus, e eles serán o meu pobo".¹⁷Por tanto, "saíde do medio deles e afastádevos - di o Señor - e non toquedes o inmundo, e Eu recibireivos. ¹⁸Eu serei a vós por pai, e vós seredes fillos e fillas para min", di o Señor Todopoderoso.

Chapter 7

¹Polo tanto, amados, tendo estas promesas, limpémonos de toda contaminación de carne e de espírito, perfeccionando a santidade no temor de Deus.²Facédenos sitio nos vosos corazóns; non lle fixemos dano a ninguén, non corrompemos a ninguén, non fomos cobizosos. ³Non falo para condenarvos; pois como vos dixen antes, estades nos nosos corazóns para vivir e para morrer xuntamente. Son moi claro con vosoutros; ⁴teño moito de que gloriarme de vós; estou cheo de consolo e gózome sobremaneira aínda en toda a vosa aflición.⁵Pois mesmo cando chegamos a Macedonia, non puidemos descansar, senón que nós estivemos aflixidos por todos lados: de fóra, conflitos; de dentro, medos. ⁶Mais Deus, que consola os agraviados, consolounos coa chegada de Tito; ⁷e non só coa súa chegada, senón co consolo con que el foi consolado en vós, facéndonos saber do voso gran afecto, do voso pranto e do voso celo por min; de xeito que me alegrei máis aínda.⁸Porque se ben vos causei tristura coa miña carta, non me pesa (aínda que o lamentei); xa que vexo que esta carta vos foi motivo de tristura só por un pouco de tempo, ⁹agora alégrome; non de que fósedes entristecidos, senón de que fósedes aflixidos para arrepentimento; porque fostes entristecidos conforme á vontade de Deus, para que non sufrirades perda algunha de parte nosa. ¹⁰Porque a tristura que é conforme á vontade de Deus, produce un arrepentimento para salvación, sen remordemento, pero a tristura do mundo produce morte.¹¹Porque mirade canta celeridade produciu en vós isto de serdes entristecidos por Deus. E non só iso, senón tamén desculpas e indignación; e non só temor, senón tamén afecto; e non só celo senón tamén vindicación. En todo desmostrastes ser inocentes no asunto. ¹²Así que, mesmo que vos escribín, non foi por mor do que obrou inxustamente, nin por mor de quen foi tratado de maneira inxusta, senón que foi para que o voso celo por nós fose manifestado diante de Deus.¹³Por isto fomos consolados. E aparte do noso consolo, alegrámonos aínda máis por medio do gozo de Tito, pois o seu espírito foi reanimado por todos vós. ¹⁴Porque se me gabei de vós con el, non caín en vergoña; senón que como vos dixen todo con verdade, do mesmo xeito a nosa gloria por vós diante de Tito, resultou ser verdade.¹⁵O seu amor para vós abunda máis aínda ao lembrarse da vosa obediencia, e de como o recibistes con temor e temblor. ¹⁶Alégrome porque podo confiar en vós en tódalas cousas.

Chapter 8

¹Agora ben, irmáns, queremos facervos saber a graza de Deus que foi dada nas igrexas de Macedonia; ²pois no medio da aflición coa que foron probados, a abundancia do seu gozo e a súa extrema pobreza abundaron na riqueza da súa xenerosidade.³Porque eu testifico que espontaneamente deron segundo a súa capacidade, e aínda por riba dela, ⁴suplicándonos que lles concedésemos o privilexio de participar neste servizo aos santos; ⁵e máis aló do que agardabamos, senón que se deron a si mesmos primeiramente ao Señor e a nós pola vontade de Deus.⁶Así que animamos a Tito, que como el xa comezara antes, así tamén levara a cabo en vós esta obra de graza. ⁷Mais así como vós abundades en todo: en fe, en palabra, en coñecemento, en toda solicitude, e no amor que inspiramos en vosoutros, abundade tamén nesta graza.⁸Non volo digo como mandamento, senón para poñer a proba a sinceridade do voso amor pola solicitude doutros. ⁹Porque coñecedes a graza do noso Señor Xesús Cristo, que sendo rico, por amor a vós fíxose pobre, para que pola súa pobreza vós forades enriquecidos.¹⁰E dou a miña opinión nisto, porque vos convén a vós, que comezastes hai un ano non soamente a facelo, senón a desexar facelo. ¹¹Agora pois, rematade tamén de facelo; para que como houbo a boa vontade para desexalo, así mesmo tamén para levalo adiante segundo o que teñades. ¹²Porque se hai boa vontade, acéptase segundo o que se ten, non polo que non se ten.¹³Isto non é para alivio duns e para a vosa aflición, senón para que haxa igualdade; ¹⁴agora a vosa abundancia actual suple a súa necesidade, para que tamén a abundancia deles supla a vosa necesidade, de xeito que exista a igualdade. ¹⁵Como está escrito: "O que moito recolleu, non tivo de máis; e o que pouco recolleu, non tivo de menos".¹⁶Pero grazas a Deus que pon a mesma solicitude por vosoutros no corazón de Tito. ¹⁷Pois el, non só aceptou o noso reclamo, senón que, sendo ben dilixente de por si, foi a vós por vontade propia.¹⁸E enviamos canda el ao irmán que é louvado polo seu traballo no evanxeo en tódalas igrexas; ¹⁹e non só isto, senón que tamén foi designado polas igrexas como o noso compañeiro de viaxe nesta obra de graza, que é administrada por nós para a gloria do Señor mesmo, e para amosar a nosa disposición.²⁰Tendo conta de que ninguén nos desacredite nesta xenerosa ofrenda administrada por nós; ²¹pois preocupámonos do que é honrado, non só ante os ollos do Señor, senón tamén ante os ollos das persoas.²²E con eles mandamos o noso irmán, de quen temos comprobado en moitas ocasións que foi dilixente en moitas cousas, pero que agora é aínda máis dilixente pola gran confianza que ten en vós. ²³No tocante a Tito, é o meu compañeiro e colaborador entre vosoutros; no tocante aos nosos irmáns, son mensaxeiros das igrexas e gloria de Cristo. ²⁴Polo tanto, mostrade nas igrexas a proba do voso amor, e da nosa razón para gloriarnos con respecto a vós.

Chapter 9

¹Porque, agora ben, está de máis que vos escriba no tocante á axuda para o servizo dos santos; ²pois sei da vosa disposición, da que me glorío por vós diante dos macedonios; porque a Acaia vén preparándose dende o ano pasado, e o voso exemplo animou á maioría deles.³Pero mandei os irmáns para que o noso alarde de vós non sexa feito en van, a fin de que, como dicía, esteades preparados; ⁴non sexa que vaian algúns macedonios comigo e vos atopen desprevidos, e sexamos nós (por non dicir vós) avergoñados por esta confianza. ⁵Así que crin necesario exhortar os irmáns a que se adiantaran en ir a vós, e prepararan de antemán a vosa xenerosa ofrenda, prometida hai tempo, para que a mesma estivera lista como bendición, e non por cobiza.⁶Pero digo isto: o que escasamente sementa, tamén colleitará escasamente; e o que sementa en abundacia, tamén colleitará abundantemente. ⁷Que cada un dea como propuxo no seu corazón, non de mala gana nin por obriga, porque Deus ama a quen dá con alegría.⁸E Deus pode facer que abunde toda graza para vosoutros, a fin de que, tendo sempre todo o suficiente en tódalas cousas, abundedes para toda boa obra; ⁹como está escrito: "El repartiu, deu aos pobres; a súa xustiza permanece para sempre".¹⁰E o que lle suministra a semente ao sementador e o pan para o seu alimento, proverá e multiplicará a vosa sementeira e aumentará a colleita da vosa xustiza; ¹¹sendo enriquecidos en todo para toda xenerosidade, producindo en nós acción de grazas a Deus.¹²Porque o ministerio deste servizo, non só suple abondosamente as necesidades dos santos, senón que tamén medra en accións de grazas a Deus; ¹³pois pola experiencia desta axuda, eles glorifican a Deus pola obediencia que profesades ao evanxeo de Cristo, e pola xenerosidade desta axuda para eles e para todos; ¹⁴mentres eles orarán por vós con moito agarimo por mor da superabundante graza de Deus en vosoutros. ¹⁵Grazas a Deus polo seu regalo indescritible!

Chapter 10

¹Eu mesmo, Paulo, rógovos pola mansedume e tenrura de Cristo, eu, que en persoa son manso e apracible cando estou convosco, pero ousado para vós cando estou ausente; ²suplícovos, pois, que non teña que actuar ousadamente, coa confianza coa que penso atreverme contra algúns que nos consideran coma se vivísemos segundo a carne.³Pois aínda que andamos na carne, non loitamos segundo a carne; ⁴porque as armas do noso exército non son carnais, senón poderosas en Deus para a destrución de fortalezas;⁵destruíndo razoamentos e toda arrogancia que se levanta en contra do coñecemento de Deus, e levando cativo todo pensamento á obediencia de Cristo, ⁶e estando preparados para castigar toda desobediencia, cando a vosa obediencia sexa plena.⁷Vós vedes as cousas segundo o seu parecer exterior. Se algún ten confianza en si mesmo que é de Cristo, teña en conta isto dentro de si outra vez: que así coma el é de Cristo, tamén o somos nós. ⁸Pois mesmo que presumira algo máis sobre a nosa autoridade, que o Señor nos deu para edificación e non para vosa destrución, non me hei avergoñar,⁹para que non dea a impresión de que desexo asustarvos coas miñas cartas. ¹⁰Porque eles din: as cartas son duras e pesadas, pero a presenza física, é feble, e o discurso menosprezado.¹¹Teña isto en conta tal persoa: que o que somos en palabra por carta, estando ausentes, o somos tamén en feitos, estando presentes. ¹²Porque non nos atrevemos a contarnos nin a compararnos con algúns que se louvan a si mesmos; pero eles medíndose a si mesmos e comparándose consigo mesmos, teñen falta de entendemento.¹³Mais nós non habemos gloriarnos se medida, senón segundo a medida do límite que Deus nos asignou para mesmo chegar a vosoutros. ¹⁴Pois non nos extralimitamos a nós mesmos, coma se non vos tiveramos alcanzado, xa que nós fomos os primeiros en chegar onda vós co evanxeo de Cristo;¹⁵non nos ensoberbecemos de máis nos traballos doutros, senón tendo a esperanza de que conforme medre a vosa fe, nós seremos, dentro dos nosos límites, engrandecidos aínda máis por vós, ¹⁶para anunciar o evanxeo aínda ás rexións máis aló de vós, e para non gloriarnos no que xa estea feito nos límites doutro.¹⁷Pero o que se gloría, gloríese no Señor. ¹⁸Porque o que se louva a si mesmo non é aprobado, senón aquel a quen o Señor louva.

Chapter 11

¹Desexaría que aturásedes un pouco da miña tolería! Aturádeme, veña! ²Pois sinto celos de vós, os celos de Deus porque vos desposei cun só marido para presentarvos coma unha virxe pura diante do Mesías.³Pero temo que como a serpe enganou a Eva coa súa astucia, do mesmo modo sexan desviados os vosos pensamentos da sinceridade que hai en Cristo, ⁴porque en verdade, se alguén vén proclamando a outro Xesús que non predicamos, ou recibides un espírito diferente do que recibistes, ou un evanxeo distinto do que aceptastes, ben o aturades.⁵Creo que en nada fun menos que os apóstolos máis salientables, ⁶pois aínda que sexa curto no modo de expresarme, non o son no coñecemento, e en todo o que vos demostramos en tódalas cousas.⁷Ou pequei humillándome para que vós fósedes admirados, porque vos anunciei de balde o evanxeo de Deus? ⁸Despoxei a outras igrexas recibindo un soldo para servirvos a vosoutros. ⁹E estando convosco, cando pasei apretos, non fun unha carga para ninguén, porque os irmáns que viñeron da Macedonia déronme o que me faltaba, e en todo me gardei e gardareime de ser unha carga para vós.¹⁰É unha verdade de Cristo en min, que esta gloria non ma vai quitar ninguén nas rexións da Acaia. ¹¹Por que? Porque non vos amo? Ben o sabe Deus!¹²Pero aquilo que fago, seguireino a facer co fin de privar a aqueles que procuran un pretexto para seren recoñecidos como iguais a nós naquilo no que se glorían. ¹³Os tales son falsos apóstolos, obreiros trampóns, disfrazados de apóstolos de Cristo.¹⁴E non é de estrañar, porque o mesmo Satanás disfrázase de anxo de luz. ¹⁵Non é por demais que os seus servidores se disfracen coma ministros de xustiza, mais o fin deles será conforme ás súas obras.¹⁶Outra vez vos anuncio: ninguén me teña por aloucado, pero de non ser así, polo menos soportádeme coma a un insensato, para que tamén poida gabarme un pouco. ¹⁷O que estou dicindo, non o fago segundo o Señor, senón coma se fose louco, coa confianza de ter algo de que presumir. ¹⁸Dado que moitos se gaban na carne, eu tamén o farei.¹⁹Porque de boa gana tolerades os necios, créndovos tan sensatos. ²⁰Soportades se vos escravizan, se vos explotan, e se aproveitan de vós, se vos tratan con arrogancia e aínda se vos dan labazadas. ²¹Para a miña propia vergoña teño que dicilo, que nós fomos febles; pero naquilo que outro poida atreverse (dígoo coma un insensato) eu tamén ousarei facelo.²²Son hebreos? Eu tamén. Son israelitas? Eu tamén. Son descendentes de Abraham? Eu tamén. ²³Son servidores do Mesías? (Estou falando coma se perdera o xuízo). Eu máis: en traballos, e moito máis en cadeas, moito máis en malleiras e perigros de morte en moitas ocasións.²⁴Dos xudeus cinco veces recibín corenta azoutes menos un. ²⁵Déronme unha malleira con varas tres veces distintas; unha vez apedrado; naufraguei tres veces chegando a estar unha noite e un día no máis profundo do mar; ²⁶nas moitas viaxes, en perigos de ríos, a mans de ladróns, en perigos cos da miña nación, en perigos dos xentís, perigos na cidade, perigos no deserto, perigos no mar, perigos entre falsos irmáns;²⁷en traballos e fatigado, moitas noites en vela; con fame e sede; xaxuando, unha vez tras outra; con frío e sen roupa. ²⁸Ademais das cousas externas, o que sobre min medra cada día: a preocupación por tódalas igrexas. ²⁹Quen enferma, e non enfermo eu tamén? Quen é tentado a pecar e eu non sinto que me estou queimando de angustia?³⁰Se é bo gabarse, eu presumirei das miñas fraquezas. ³¹O Deus e Pai do Señor Xesús, quen é bendito por sempre, sabe que non minto.³²En Damasco, o gobernador do rei Aretas vixiaba a cidade dos damascenos para me prender, ³³e descolgáronme metido nun canastro dende unha fiestra no muro, e fuxín das súas mans.

Chapter 12

¹Na verdade, gabarse non é doado, aínda que é necesario, falarei entón das visións e revelacións do Señor. ²Sei dun home en Cristo, que hai catorce anos (se foi no corpo ou fóra do corpo, non o sei) foi arrebatado ata o terceiro ceo.³E eu sei que ese home (se no corpo ou fóra do corpo, non o sei, só Deus o sabe), ⁴foi arrebatado ata o paraíso, e escoitou palabras indescritibles que ninguén pode expresar. ⁵Do tal presumirei, pero de min mesmo non me gabarei senón das miñas fraquezas.⁶Aínda que se quixera presumir, non sería un insensato, pois diría a verdade, pero non o fago para que ninguén me considere por riba do que ve en min ou escoita de min, ⁷a pesar da grandeza das revelacións. Polo tanto, para que non me ensoberbeza, foime dado un aguillón na carne, un emisario de Satanás que me dá sopapos, para que non me volva orgulloso.⁸Por tres veces pedinlle ao Señor que o arredase de min; ⁹e El díxome: "abonda coa miña graza, porque o meu poder perfecciónase na debilidade". Daquela, presumirei con gusto das miñas debilidades, para que se vexa en min o poder de Cristo. ¹⁰Por el síntome feliz nas debilidades, nas afrontas, nas necesidades, nas persecucións, nas angustias por mor de Cristo, porque cando estou feble, entón son forte.¹¹Vós obrigástesme a ser un insensato! Pois eu era quen debía ser admirado por vós, porque non fun menos que aqueles grandes apóstolos en nada do que fixen, aínda que nada son. ¹²En verdade, os sinais de apóstolo foron feitos entre vós con toda paciencia, milagres e prodixios, e con poderes sobrenaturais. ¹³Porque, que cousa hai na que forades inferiores ás demais igrexas, senón en que eu mesmo non vos fun unha carga? Perdoádeme a aldraxe!¹⁴Ollade, estou preparado para ir por terceira vez onda vós, e non serei unha carga, porque non busco o que tendes, senón a vós mesmos; porque os fillos non están na obriga de manter aos pais, senón os pais aos fillos. ¹⁵Pero eu, con gran ledicia gastarei todo o que teño, e mesmo me desgastarei polas vosas almas, aínda que amándovos máis, vós me queirades menos.¹⁶Pero aínda admitindo que fun unha carga para vós, remataredes dicindo que eu vos enganei sendo astuto. ¹⁷Acaso vos enganei por medio dalgún que vos mandei? ¹⁸Pedinlle a Tito que fora, e con el mandei ao noso irmán. Será que Tito vos enganou? Non procedemos co mesmo espírito e seguimos os mesmos pasos?¹⁹Durante todo este tempo, pensastes que nos defendiamos diante de vós, pero de feito, é diante de Deus que falamos en Cristo, e todo, amados, para a vosa edificación.²⁰Pero témome que cando vaia, non vos atope como agardo, e tampouco eu apareza diante vosa como desexades; temo que atope (non querendo de xeito ningún) liortas, envexas, ambicións egoístas, difamacións, murmuracións, soberbias, desordes, ²¹que cando vaia a próxima vez, Deus me humille diante de vós e teña que chorar por moitos dos que pecaron e non se arrepentiron da impureza, da inmoralidade, e da indecencia na que viviron.

Chapter 13

¹Esta é a terceira vez que vou onda vós: todo asunto decidirase polos testemuños de dúas ou tres persoas. ²Díxenvos, cando estaba convosco a segunda vez, e repítovolo agora aínda que estou ausente, que con aqueles que pecaron e con todos os demais, non vou ser indulxente.³Xa que andades procurando unha proba de que o Mesías fala por min, El non é feble convosco, senón que é poderoso entre vós. ⁴Porque foi crucificado en debilidade, pero vive polo poder de Deus. Nós tamén somos febles nel, pero viviremos con el polo poder de Deus para convosco.⁵Examinádevos a vós mesmos se estades na fe; porbádevos. Ou non vos decatades que Cristo Xesús está en vós? Se non é así, é que estades desaprobados! ⁶Pero agardo que recoñezades que nós non estamos desaprobados.⁷E oramos a Deus para que vós non fagades nada malo, non para que nós sexamos aprobados, senón para que vós fagades o ben, aínda que nós semellemos ser desaprobados. ⁸Porque nada podemos facer contra a verdade, senón a favor da verdade.⁹Por iso alegrámonos de sermos febles e vós fortes, porque o que pedimos é: a vosa perfección. ¹⁰Polo tanto escríbovos estando ausente, para non ser demasiado severo cando estea convosco, segundo a autoridade que o Señor me deu para construír, e non para derrubar.¹¹Polo demais, irmáns, alegrádevos, procurade a vosa perfección, consoládevos, tede un mesmo sentir, vivide en paz e o Deus de amor e paz estará convosco. ¹²Saudádevos uns aos outros cun bico santo.¹³Mándanvos saúdos tódolos santos. ¹⁴A graza do Señor Xesús Cristo, o amor de Deus, e a participación do Espírito Santo sexan con todos vós.

Galatians

Chapter 1

¹Paulo, apóstolo, non de homes nin pola man dos homes senón por medio de Xesús Cristo e Deus o Pai, quen o resucitou dos mortos, ²e todos os irmáns que están comigo, ás igrexas da Galacia:³a graza e a paz de Deus noso Pai e Señor Xesús Cristo sexa con vós, ⁴quen se deu a si mesmo polos nosos pecados, segundo a vontade do noso Deus e Pai para poder librarnos destes malos tempos nos que vivimos, ⁵a El sexa a gloria por sempre. Amén.⁶Abráiame que abandonarades tan pronto o que vos chamou pola graza, para seguir un evanxeo diferente. ⁷Isto non quere dicir que hai outro evanxeo, senón que hai algúns que vos andan a quentar a cabeza e queren revirar o evanxeo de Cristo.⁸Pero se mesmo nós, ou un anxo do ceo, vos anunciase un evanxeo contrario ao que vos temos anunciado, sexa maldito. ⁹Como dixemos antes, e tamén repito agora: se algún vos anuncia un evanxeo contrario ao que recibistes, sexa maldito. ¹⁰Porque, busco quedar ben coas persoas ou con Deus? Ou fago o esforzo de agradar ás persoas? Se estivese a tratar de compracer ás persoas, non sería servo de Cristo.¹¹Porque quero que saibades, irmáns, que o evanxeo que anunciei non é evanxeo humano. ¹²Xa que eu non o recibín de persoa algunha, nin mo ensinaron. Pola contra, foime revelado por Xesús Cristo.¹³Porque vós escoitastes da miña antiga maneira de vivir no xudaísmo, como dera en perseguir á igrexa de Deus sen misericordia, tratando de destruíla, ¹⁴e, como eu avantaxaba a moitos dos meus contemporáneos e do meu propio pobo, amosando moito máis celo polas tradicións dos meus devanceiros.¹⁵Pero cando Deus, que me escolleu dende o seo da miña nai e me chamou pola súa graza, ¹⁶tivo a ben revelar o seu Fillo en min para que anunciara as boas novas aos xentís, non pedín consello de seguida á ningunha persoa, ¹⁷nin subín a Xerusalém onda os apóstolos que me precederon, senón que fun a Arabia, e logo volvín a Damasco.¹⁸Despois de tres anos, subín a Xerusalém para coñecer a Pedro, e quedei con el quince días. ¹⁹Pero non vin a ningún máis dos apóstolos, agás a Xacobe, o irmán do Señor. ²⁰(Asegúrovos diante de Deus que non minto no que vos escribo).²¹Despois fun ás rexións de Siria e Cilicia. ²²Mais aínda non me coñecían en persoa nas igrexas de Xudea que están en Cristo, ²³senón que só escoitaran dicir: o que noutro tempo nos perseguía, agora predica a fe que nun tempo quería destruír. ²⁴E por esta razón glorificaban a Deus.

Chapter 2

¹Entón, logo de catorce anos, viaxei de novo a Xerusalém con Bernabé levando a Tito canda min. ²Subín por mor dunha revelación e faleilles o evanxeo que predico aos xentís. Ía falando persoalmente con aqueles de renome, para ter a seguridade de que non estaba a correr, nin correra por nada.³E nin aínda Tito, que estaba comigo, foi obrigado a cincuncidarse, sendo grego. ⁴Isto foi a pesar duns falsos irmáns que se infiltraron para espiar a nosa liberdade en Cristo Xesús, coa intención de facernos escravos. ⁵Mais non consentimos que nos asoballasen nin por un momento, para que a verdade do evanxeo quedara con vós.⁶E aqueles que gozaban de ser alguén con sona (o que eran non me cómpre a min sabelo: Deus non ten favoritos), eses non me ensinaron nada. ⁷Pola contra, ao veren que o meu chamado estaba dirixido aos incircuncisos, así como Pedro aos da circuncisión, ⁸(porque o mesmo que lle confiou o apostolado a Pedro para os circuncidados, do mesmo xeito fixo para comigo no meu apostolado aos xentís).⁹E cando Xacobe, Pedro e Xoán recoñeceron a graza que Deus me concedeu, estes que semellaban ser os que sentaran as bases da igrexa, estreitaron a man dereita de Bernabé e a miña como compañeiros, para que nós foramos aos xentís, e eles aos circuncidados. ¹⁰Só nos pediron que lembrásemos os pobres, cousa que procurei facer dilixentemente.¹¹Pero cando Pedro veu da Antioquía, planteille cara porque non estaba actuando da forma axeitada. ¹²Porque el xuntábase a comer con xentís antes de chegaren uns poucos de parte de Xacobe. E cando estes chegaron, arredábase dos xentís por medo dos da circuncisión.¹³E os demais xudeus foron partícipes desta hipocrisía, tanto que o mesmo Bernabé deixouse enredar na hipocrisía deles. ¹⁴Pero cando vin que non se estaban a conducir conforme á verdade do evanxeo, díxenlle a Pedro diante de todos: se ti, sendo xudeu, vives coma os xentís e non coma os xudeus, por que queres xudaizar os xentís?¹⁵Nós somos xudeus de berce e non pecadores entre os xentís. ¹⁶Pero con todo, sabendo que as persoas non son declaradas xustas polas obras da lei senón pola fe en Cristo Xesús, nós tamén cremos en Cristo Xesús, para ser xustificados pola fe, e non polas obras da lei; pois por esas obras ninguén poderá ser xustificado.¹⁷Pero se pretendendo ser xustificados en Cristo, tamén resultamos ser pecadores, será que Cristo é un servidor do pecado? Diso nada! ¹⁸Porque se eu reconstrúo o que botei abaixo noutrora, eu mesmo son o culpable. ¹⁹Pois por medio da lei, eu morrín á lei, e a miña meta é vivir para Deus.²⁰Xuntamente con Cristo fun crucificado, e xa non vivo eu, agora é Cristo que vive en min, e esta vida mortal, vívoa pola fe no Fillo de Deus, que me amou e se entregou a si mesmo por min. ²¹Non anulo a graza de Deus, porque se a xustiza vén pola lei, logo Cristo para nada morreu.

Chapter 3

¹Gálatas insensatos! Quen vos enfeitizou? Aos vosos ollos, Xesús Cristo foi presentado claramente como crucificado. ²Isto é o que quero saber de vós, foivos dado o Espírito pola lei ou por crer no que escoitastes ? ³Sodes tan parvos, que unha vez que empezastes polo Espírito, ides mellorar pola carne?⁴Sufristes tanto por nada? Se é que foi por nada! ⁵Aquel que vos dá o Espírito e fai milagres entre vós, fainos polas obras da lei ou por escoitar con fe?⁶Abraham creu en Deus e por iso el considerouno como xusto; ⁷así mesmo os que recibiron esta fe son fillos de Abraham. ⁸E a escritura prevendo que pola fe, Deus declara xustos os xentís, proclamou as boas novas a Abraham: "En ti serán benditas tódalas nacións". ⁹Os que son da fe participan desta bendición xunto con Abraham, o home da fe.¹⁰Porque todos os que confían nas obras da lei, atópanse baixo a maldición: "É maldito todo o que non cumpre todas as cousas escritas no libro da lei, para facelas todas". ¹¹Agora está claro que ninguén pode ser xustificado pola lei diante de Deus porque: "O que é xusto pola fe, vivirá". ¹²Pero a lei non é de fe, senón ao contrario: "A persoa que fai as obras da lei terá que cumprilas todas para vivir".¹³Cristo rescatounos de ser malditos pola lei facéndose maldito por nós, como está escrito: "Maldito todo o que está pendurado sobre un madeiro", ¹⁴para que así en Cristo Xesús, chegase aos xentís a bendición de Abraham, e para que nós recibamos a promesa do Espirito por medio da fe.¹⁵Irmáns, permitídeme falarvos en termos humanos: cando se fai un trato entre persoas, ninguén pode engadir ou invalidar as condicións unha vez que é ratificado. ¹⁶Entón, a promesa foi feita a Abraham e á súa descendencia, non di descendencias semellando moitas, senón só unha; sendo a descendencia Cristo mesmo.¹⁷O que quero dicir é que sendo que a lei chegou catrocentos trinta anos máis tarde, non invalida o pacto confirmado por Deus como para anular a promesa. ¹⁸Porque se a herdanza vén pola lei entón xa non vén pola promesa. Pero Deus concedeulla xenerosamente a Abraham por medio da promesa.¹⁹Para que foi dada a lei? Foi engadida por mor das infracións, ata que viñera a descendencia prometida que foi pregoada por anxos da man dun mediador, ²⁰e o mediador non é só dun, pero Deus é un só.²¹Daquela a lei é contraria ás promesas? De ningún xeito. Se por unha lei puidésemos recibir a vida, a xustiza tería chegado a nós pola lei. ²²Mais a Escritura pechou todo baixo o pecado, para que a promesa que é pola fe en Xesús Cristo fora dada a todos os que cren.²³Agora, antes de que chegara a fe, estabamos presos sometidos á lei, confinados ata que a fe fose revelada. ²⁴A lei converteuse no noso titor ata que veu Cristo, para que puidésemos ser xustificados pola fe. ²⁵Pero agora que veu a fe, xa non estamos baixo titoría; ²⁶porque todos somos fillos de Deus por medio da fe en Cristo Xesús.²⁷Porque todos os que fostes bautizados en Cristo, sodes revestidos de Cristo; ²⁸non hai xudeus nin gregos, non hai escravos nin libres, non hai home nin muller; xa que todos somos un en Cristo Xesús. ²⁹E se sodes de Cristo, sodes descendentes de Abraham e herdeiros segundo a promesa.

Chapter 4

¹Estou dicindo que o herdeiro, namentres é un neno, non é diferente do escravo, aínda que sexa dono da súa propiedade, ²senón que está baixo a tutela de administradores e titores ata que se cumpra a tutela establecida polo seu pai.³Así tamén, nós, cando eramos nenos estabamos escravizados polos principios elementais do mundo. ⁴Pero cando se cumpriu o tempo, Deus enviou o seu Fillo nado dunha muller baixo a lei, ⁵para redimir a aqueles que están baixo a lei a fin de que puidésemos ser adoptados como fillos.⁶E porque vós sodes fillos, Deus mandou o Espírito do seu Fillo aos nosos corazóns, que clama: "meu Pai". ⁷Así que xa non es un escravo, senón un fillo, e se es un fillo, tamén es un herdeiro por medio de Deus.⁸Daquela, cando non coñeciades a Deus, erades servos daqueles deuses que pola súa natureza non o son realmente. ⁹Pero agora que coñecestes a Deus, ou mellor dito, que sodes coñecidos por Deus, como é posible que volvades a principios febles, inútiles e elementais? Queredes ser escravos de novo?¹⁰Andades a gardar os días especiais, as lúas novas, as estacións e os anos. ¹¹Temo que o meu traballo por vós fose en van.¹²Rógovos, irmáns, que vos fagades coma min, xa que eu me fixen coma vós. Tratástesme ben. ¹³Sabedes que cando eu vos anunciei o evanxeo a primeira vez estaba doente. ¹⁴Vós non me rexeitastes por isto, pola contra, recibístesme como un mensaxeiro de Deus, como a Cristo Xesús mesmo.¹⁵Onde está agora o sentir de bendición que tivestes? Porque teño por certo que, se vos fose posible, sacaríadesvos os ollos e mos dariades a min. ¹⁶Volvinme agora o voso inimigo por dicirvos a verdade?¹⁷Eles poñen empeño en convencervos para que vos unades a eles pero non para ben; queren que vos separedes de min para que os prefirades a eles. ¹⁸É bo ter paixón polas cousas boas sempre, e non só cando estou presente con vós.¹⁹Meus filliños, outra vez estou sufrindo dores de parto por vós ata que Xesús Cristo sexa formado en vós. ²⁰Gustaríame estar agora aí presente e mudar o meu ton, porque téndesme abraiado.²¹Dicídeme, os que desexades sometervos á lei, non escoitades o que a lei di? ²²Porque está escrito que Abraham tivo dous fillos, un da serva e outro da muller libre. ²³Pero o fillo da serva naceu segundo os desexos da carne, e o fillo da libre en cumprimento da promesa.²⁴Isto pode ser interpretado como unha alegoría xa que estas dúas mulleres representan dous pactos. Un procede do Monte Sinai e deu a luz a fillos para ser escravos; este é Agar. ²⁵Agora ben, Agar representa o Monte Sinai que está na Arabia, sendo figura da actual Xerusalém, xa que vive na escravitude cos seus fillos.²⁶Pero a Xerusalém de arriba é libre, e ela é a nosa nai. ²⁷Porque está escrito: "Alégrate ti, estéril, a que non das a luz. Clama e berra de ledicia ti que non estás a sufrir dores de parto. Porque os fillos da abandonada son máis numerosos cos da que ten marido".²⁸Vós, irmáns, como Isaac, sodes fillos da promesa. ²⁹Naquel tempo aconteceu o mesmo que agora: o que naceu segundo os desexos da carne perseguiu ao que naceu segundo o Espírito.³⁰Pero que di a Escritura? "Bota fóra á escrava e o seu fillo; porque o fillo da escrava non partirá a herdanza co fillo da libre". ³¹Polo tanto, irmáns, non somos fillos da escrava, senón da libre.

Chapter 5

¹Cristo fíxonos libres para sermos libres. Por iso, non vos poñades un xugo de escravitude como o que tiñades; estade firmes. ²Ollade para min, eu, Paulo, asegúrovos que se vos circuncidades, Cristo non vos serve de nada.³Eu dou testemuño a tódalas persoas, de que se vos deixades circuncidar, estades obrigados a cumprir a lei. ⁴Os que procurades ser xustos pola lei estades afastados de Cristo; caestes da graza!⁵Porque, a través do Espírito, pola fe, agardamos a esperanza segura da xustiza. ⁶En Cristo Xesús nada vale circuncidarse ou non, senón só a fe traballando mediante o amor. ⁷Iades correndo ben. Que vos impediu obedecer á verdade? ⁸Esta certeza non vén de quen vos chama.⁹Un chisco de fermento leveda toda a masa. ¹⁰Confío no Señor que vos garde para non crer noutra cousa que non sexa a verdadeira boa nova. Calquera que sexa que vos estea amolando terá o seu castigo.¹¹Irmáns, se eu aínda proclamo a circuncisión, por que sigo a ser perseguido? Nese caso o escándalo da cruz, que era de tropezo, deixaría de selo. ¹²En canto os que vos están a trastornar, que bo sería que eles mesmos se castrasen!¹³Porque a vós, irmáns, chamóusevos á liberdade. Non a usedes para que a natureza pecaminosa campe, mais servídevos en amor uns aos outros. ¹⁴Porque toda a lei está cumprida nunha palabra: "Amarás o teu próximo como a ti mesmo". ¹⁵Pero se vos mordedes e comedes uns aos outros, tende conta de non vos consumir entre vós.¹⁶Entón dígovos: camiñade no Espírito e afastádevos do querer natural do pecado. ¹⁷Porque este querer está enfrontado co Espírito, e os desexos do Espírito están fronte aos do querer natural do pecado: loitan tanto entre eles que non sodes quen de facer as cousas que queredes. ¹⁸Agora ben, se vos guía o Espírito, non estades suxeitos á lei.¹⁹Os feitos da natureza de pecado son moi claros: fornicación, impureza e lascivia. ²⁰Idolatría, meigallos, inemizades, liortas, celos, iras, pelexas, divisións, sectarismos, ²¹envexas, borracheiras, orxías e cousas semellantes. Chamo a vosa atención de que os que están afeitos a estas cousas non herdarán o reino de Deus.²²Pero o froito do Espíritu é amor, gozo, paz, paciencia, amabilidade, bondade, fe, ²³mansedume e dominio propio; contra estas cousas non hai lei. ²⁴Pois aqueles que pertencen a Cristo Xesús crucificaron os desexos da natureza humana coas súas paixóns e desexos.²⁵Se nós vivimos polo Espírito, camiñemos tamén no Espírito. ²⁶Non sexamos fachendosos, provocándonos uns aos outros e envexándonos uns aos outros.

Chapter 6

¹Irmáns, se algún de vós é descuberto facendo o que non debe, vós que sodes espirituais restaurádeo con dozura; coidándote de non acabar caendo ti no mesmo. ²Levade uns as cargas dos outros e así cumpriredes a lei de Cristo.³Porque se alguén cre ser máis do que é, a si mesmo se engana. ⁴Cada un que reflexione sobre as súas propias obras, e daquela terá motivo de estar satisfeito de si mesmo sen mirar os outros. ⁵Porque cadaquén ten que levar a súa carga.⁶A quen se lle ensine sobre a palabra, que comparta toda cousa boa con quen lle ensina. ⁷Non vos levedes a engano; de Deus non vos podedes burlar, aquilo que sementedes, iso mesmo recolleredes. ⁸Porque o que sementa para a súa propia carne, colleitará destrución, e o que sementa para o Espírito, do Espírito colleitará vida eterna.⁹Non nos fartemos de facer o ben, porque ao seu debido tempo segaremos, se non desfalecemos. ¹⁰Porén, non perdamos a oportunidade de facer ben a todos, especialmente aos da familia da fe.¹¹Ollade as grandes letras que vos escribo da miña man. ¹²Todos os que queren quedar ben na carne, fórzanvos a que vos circuncidedes co fin de non ser perseguidos pola causa da cruz de Cristo; ¹³porque nin aínda os mesmos que son circuncidados gardan a lei, pero eles queren facervos circuncidar, porque queren gabarse da vosa carne.¹⁴Pero que non veña eu gabarme en cousa algunha agás na cruz de Cristo, pola que o mundo foi crucificado para min e eu para o mundo. ¹⁵Porque de pouco vale circuncidarse ou non, senón ser unha nova creación; ¹⁶e os que vivan segundo esta norma, graza e paz a eles e ao Israel de Deus.¹⁷De aquí en diante que ninguén me veña amolar con estes asuntos, pois levo no meu corpo as marcas de Xesús. ¹⁸Irmáns, que a graza do noso Señor Xesús Cristo sexa co voso espírito. Amén.

Ephesians

Chapter 1

¹Paulo, apóstolo de Cristo Xesús pola vontade de Deus: aos santos que están en Éfeso e que son fieis en Cristo Xesús: ²Graza e paz a vós de Deus o noso Pai e do Señor Xesús Cristo.³Bendito sexa o Deus e Pai do noso Señor Xesús Cristo, que nos bendiciu nos lugares celestiais con toda bendición espiritual en Cristo, ⁴segundo nos escolleu nel antes da fundación do mundo, para sermos santos e sen tacha diante del.⁵Predestinounos para ser adoptados como fillos mediante Xesús Cristo en amor, conforme lle praceu na súa vontade, ⁶para eloxio da gloria da súa graza que impartiu gratuitamente sobre nós no Amado.⁷Nel temos a redención polo seu sangue, o perdón dos pecados segundo as riquezas da súa graza, ⁸que fixo rebordar para connosco en toda sabedoría e intelixencia,⁹deunos a coñecer o misterio da súa vontade, segundo lle compracía, ¹⁰na administración do cumprimento dos tempos, é dicir, de reunir tódalas cousas en Cristo tanto as que están nos ceos como as que están na terra.¹¹Nel tamén fomos feitos herdeiros sendo predestinados segundo o propósito daquel que obra tódalas cousas conforme o consello da súa vontade, ¹²a fin de que nós, que fomos os primeiros en agardar en Cristo, sexamos para loanza da súa gloria.¹³Nel tamén vós, ao escoitardes a palabra de verdade, o evanxeo da vosa salvación, e crendo nel, fostes selados co Espírito Santo da promesa, ¹⁴que se nos deu como garantía da nosa herdanza, con vistas á redención da propiedade adquirida por Deus, para loanza da súa gloria.¹⁵Por isto, tamén eu, sabendo da vosa fe no Señor Xesús e do voso amor por todos os santos, ¹⁶non deixo de dar grazas por vós, lembrándovos nas miñas oracións,¹⁷pedindo que o Deus do noso Señor Xesús Cristo, o Pai de gloria, vos dea o espírito de sabedoría e de revelación nun total coñecemento del; ¹⁸iluminados os ollos do voso corazón para que saibades da esperanza do voso chamado, e da riqueza da gloria da súa herdanza nos santos,¹⁹e da extraordinaria grandeza do seu poder para con nós os que cremos, conforme á eficacia da forza do seu poder, ²⁰que obrou en Cristo, resucitándoo de entre os mortos e sentándoo á súa dereita nos lugares celestiais, ²¹moi por riba de todo principado, autoridade, poder, dominio e de todo nome, non só deste tempo, senón tamén do tempo vindeiro.²²E someteu todo baixo os seus pés, e deuno á igrexa como cabeza sobre todas as cousas, ²³a que é o seu corpo, a plenitude daquel que o enche todo en todo.

Chapter 2

¹En canto a vós, estabades mortos nos vosos delitos e pecados, ²nos que camiñabades noutro tempo segundo a corrente deste mundo, conforme ao príncipe da potestade do aire, o espírito que agora opera nos fillos de desobediencia, ³entre eles todos nós viviamos tamén noutro tempo nas paixóns da nosa carne, satisfacendo os desexos dos nosos instintos e pensamentos, e eramos por natureza, fillos de ira, o mesmo que os demais.⁴Mais Deus, que é rico en misericordia, por mor do seu grande amor co que nos amou, ⁵aínda cando estabamos mortos nos nosos pecados, deunos vida xuntamente con Cristo (por graza fostes salvos), ⁶nos resucitou e nos sentou xuntamente con Xesús Cristo nos lugares celestiais, ⁷a fin de poder amosar nos séculos vindeiros a rebordante riqueza da súa graza pola súa bondade para con nós en Cristo Xesús.⁸Porque por graza fostes salvos por medio da fe, e isto non é de vós senón que é regalo de Deus; ⁹non por obras, para que ninguén se gabe. ¹⁰Porque somos feitura súa, creados en Cristo Xesús para as boas obras que Deus preparou de antemán para que andásemos nelas.¹¹Daquela, lembrade que noutro tempo vós, os xentís no corpo, chamados incircuncisión polos da circuncisión feita por mans no corpo, ¹²estabades separados de Cristo naquel tempo, afastados da cidadanía de Israel, e alleos os pactos da promesa, sen esperanza e sen Deus no mundo.¹³Mais agora en Cristo Xesús, vós, que noutro tempo estabades lonxe, fostes achegados polo sangue de Cristo. ¹⁴Porque El mesmo é a nosa paz, que de dous pobos fixo un, derrubando a parede medianeira de separación, é dicir a inimizade; ¹⁵abolindo no seu corpo a lei dos mandamentos e normas, para crear en si mesmo unha nova persoa dos dous, poñendo así a paz, ¹⁶e para reconciliar con Deus ámbolos dous nun só corpo por medio da cruz, matando nela á inimizade.¹⁷E veu e anunciouvos as boas novas da paz a vós que estabades lonxe, e paz aos que estaban preto; ¹⁸porque por medio del, uns e mailos outros temos dereito a entrar ao Pai por un mesmo Espírito.¹⁹Deste xeito, xa non sodes nin estranxeiros nin forasteiros, senón que sodes concidadáns dos santos e sodes da familia de Deus, ²⁰edificados sobre o fundamento dos apóstolos e profetas, sendo a pedra angular o mesmo Xesús, o Mesías, ²¹en quen todo o edificio ben axustado, medra ata ser templo santo no Señor; ²²e no que tamén vós sodes xuntamente edificados para morada de Deus no Espírito.

Chapter 3

¹Por este motivo, eu, Paulo, prisioneiro de Cristo Xesús por amor a vós os xentís, ²se escoitastes da encomenda da graza que Deus me deu para vós,³segundo se me deu a coñecer por revelación o misterio, tal e como antes vos escribín en poucas palabras; ⁴e ao lelo, podedes entender o meu discernimento do misterio de Cristo, ⁵que noutras xeracións non se deu a coñecer á humanidade, como agora foi revelado polo Espírito aos seus santos apóstolos e profetas;⁶isto é, que os xentís son coherdeiros e membros dun mesmo corpo, participando todos por igual da promesa en Cristo Xesús mediante o evanxeo, ⁷do que fun feito servo, polo regalo da graza de Deus que se me concedeu segundo a eficacia do seu poder.⁸A min, que son menos ca o máis pequeno de tódolos santos, concedéuseme esta graza: anunciar aos xentís as insondables riquezas de Cristo ⁹e sacar á luz a administración do misterio que por séculos estivo oculto en Deus, que creou tódalas cousas;¹⁰co fin de que a multiforme sabedoría de Deus sexa dada a coñecer pola igrexa aos principados e potestades nas rexións celestiais, ¹¹conforme o propósito eterno que foi feito en Cristo Xesús, noso Señor,¹²en quen temos seguridade e libre entrada a Deus con confianza por medio da fe nel. ¹³Polo tanto, pídovos que non vos desanimedes por mor das miñas tribulacións por vós, porque son a vosa gloria.¹⁴Por esta razón, axeónllome diante do Pai do noso Señor Xesús Cristo, ¹⁵de quen recibe o seu nome toda familia no ceo e na terra, ¹⁶para que vos conceda conforme á riqueza da súa gloria, o serdes fortalecidos con poder no ser interior por medio do seu Espírito;¹⁷de modo que Cristo habite nos vosos corazóns pola fe; e enraizados e fundamentados no amor, ¹⁸sexades plenamente capaces de comprender con tódolos santos a anchura, a lonxitude, a altura e a profundidade; ¹⁹e así coñecer o amor de Cristo que reborda todo coñecemento, para que sexades cheos de toda a plenitude de Deus.²⁰E a aquel que é poderoso para facer tódalas cousas moito máis abundantemente do que pedimos ou entendemos, segundo o poder que obra en nós, ²¹a El sexa a gloria na igrexa e en Cristo Xesús por todas as xeracións de todas as eras, por sempre. Amén.

Chapter 4

¹Polo tanto, eu, prisioneiro do Señor, rógovos que vivades dun xeito digno da vocación coa que fostes chamados, ²con toda humildade e mansedume, sosténdovos con paciencia uns a outros en amor, ³esforzándovos por preservar a unidade do Espírito no vínculo da paz.⁴Hai un só corpo e un só Espírito, así como tamén vós fostes chamados nunha mesma esperanza da vosa vocación; ⁵un só Señor, unha soa fe, un só bautismo, ⁶un só Deus e Pai de todos, que está sobre todos, por todos e en todos.⁷Pero a cada un de nós se nos concedeu a graza conforme á medida do don de Cristo. ⁸Polo tanto, di: "Cando ascendeu ás alturas, a catividade foi cativada e deu dons ás persoas".⁹(Cal é o significado de ascendeu, senón que tamén descendeu ás profundidades da terra? ¹⁰O que descendeu é tamén o mesmo que ascendeu moito máis arriba de todos os ceos, para poder enchelo todo).¹¹Agora ben, El mesmo deu: uns, os apóstolos; outros, os profetas; outros, os evanxelistas; e outros, os pastores e mestres; ¹²co fin de capacitar os santos para a obra do ministerio, para a edificación do corpo de Cristo; ¹³ata que todos cheguemos á unidade da fe e do coñecemento pleno do Fillo de Deus; á condición dun home perfecto, á medida da estatura da plenitude de Cristo.¹⁴Para que xa non sexamos meniños abaneados polas ondas e levados por todo vento de doutrina de aquí para alá, pola astucia de persoas que con habilidade empregan argucias enganosas, ¹⁵senón que falando a verdade en amor, medremos en todo naquel que é a cabeza, é dicir, Cristo, ¹⁶de quen todo o corpo (estando ben axustado e xuntado pola unión que proporcionan as articulacións), conforme ao funcionamento axeitado de cada un dos seus membros, medre e se edifique en amor.¹⁷Dígovos, polo tanto, e recoméndovos no Señor: que xa non vivades así como viven tamén os xentís, na vaidade da súa mente, ¹⁸escurecidos no seu entendemento e excluídos da vida de Deus por mor da ignorancia que hai neles, pola dureza do seu corazón; ¹⁹eles, chegando a ser insensibles, entregáronse á conduta libertina para practicar insaciablemente toda clase de impurezas.²⁰Mais vós non aprendestes deste xeito a Cristo, se en verdade o escoitastes, ²¹e fostes ensinados nel, conforme a verdade que está en Xesús. ²²No tocante á vosa maneira de vivir no pasado, despoxádevos da vella natureza porque está corrompida polos desexos enganosos,²³e renovádevos no espírito da vosa mente, ²⁴xa vestidos do novo ser, que foi creado á maneira de Deus na xustiza e santidade da verdade.²⁵Polo tanto, rexeitando a mentira, falade a verdade cadaquén co seu próximo, porque somos membros os uns dos outros. ²⁶Anoxádevos, mais non pequedes; que o voso enfado non chegue ao solpor, ²⁷nin lle deades entrada ao demo.²⁸O que roubaba, xa non roube máis, senón que traballe, facendo coas súas mans o que é bo, a fin de que teña para compartir co que ten necesidade. ²⁹Non saia da vosa boca ningunha palabra apodrentada, senón só a que sexa para edificación, para que transmita graza aos que escoitan. ³⁰E non entristezades o Espírito Santo de Deus, co que fostes selados para o día da redención.³¹Arrincade de vós toda amargura, anoxo, ira, berros e maledicencia, así como toda maldade. ³²Sede máis ben bondadosos os uns cos outros, compasivos, perdoándovos uns a outros, así como tamén Deus vos perdoou en Cristo.

Chapter 5

¹Sede, pois, imitadores de Deus como fillos amados; ²e andade en amor, así como tamén Cristo vos amou e se entregou a si mesmo por nós: ofrenda e sacrificio a Deus, como recendo pracenteiro.³Tal e como corresponde aos santos, que nin sequera se mencione entre vós, a inmoralidade, a impureza e a avaricia. ⁴Tampouco a conduta obscena, nin as conversas de necios, nin vulgaridades, que non son axeitadas, senón mais ben accións de grazas.⁵Porque vós sabedes isto con seguridade: que ningún inmoral, impuro ou avaro, que é idolatra, ten herdaza no reino de Cristo e de Deus. ⁶Que ninguén vos engane con palabras baleiras, xa que por estas cousas vén a ira de Deus sobre os fillos de desobediencia. ⁷Polo tanto, non participedes con eles;⁸porque antes erades tebras, mais agora sodes luz no Señor; camiñade como fillos de luz. ⁹Porque o froito da luz é toda bondade, xustiza e verdade, ¹⁰examinando o que agrada ao Señor, ¹¹e non participedes nas obras infrutíferas das tebras, senón mais ben denunciádeas, ¹²porque dá vergoña mesmo falar das cousas que eles fan ás agochadas.¹³Pois todas esas cousas se ven cando son expostas á luz, xa que todo se fai visible pola luz. ¹⁴Por iso di: "Esperta ti que durmes, e érguete de entre os mortos, e o Mesías resplandecerá en ti".¹⁵Polo tanto, tende coidado de como vos comportades; non coma imprudentes, senón coma sabios, ¹⁶aproveitando ben o tempo, porque os días son malos. ¹⁷Así pois, non sexades babecos, senón entendede cal é a vontade do Señor.¹⁸E non vos embebededes con viño, o que leva á libertinaxe, senón enchédevos do Espírito, ¹⁹falando entre vós con salmos, himnos e cantos espirituais, cantando e louvando co voso corazón ao Señor; ²⁰dando sempre grazas a Deus o Pai por todo no nome do noso Señor Xesús Cristo; ²¹someténdovos os uns aos outros no temor de Cristo.²²As casadas aos seus propios maridos coma ao Señor. ²³Xa que o marido é cabeza da muller, así como Cristo é cabeza da igrexa, sendo El mesmo o Salvador do corpo. ²⁴Polo tanto, así como a igrexa está suxeita a Cristo, as casadas tamén o han estar aos seus maridos en todo.²⁵Maridos, amade as vosas mulleres así coma Cristo amou a igrexa e El mesmo se entregou por ela para santificala, ²⁶purificándoa polo lavamento da auga coa palabra, ²⁷para presentala diante de si radiante, sen mancha nin engurra, nin cousa semellante, a fin de que sexa santa e sen tacha.²⁸Así tamén os maridos deben amar as súas mulleres coma aos seus propios corpos. O que ama a súa muller, ámase a si mesmo. ²⁹Porque ninguén aborreceu nunca o seu propio corpo, senón que o coida e alimenta, como fai Cristo coa igrexa; ³⁰porque somos membros do seu corpo.³¹Por isto, o home deixará o seu pai e a súa nai e xuntarase á súa muller, e os dous serán unha soa carne. ³²Grande misterio é este, mais volo estou a dicir en referencia a Cristo e á igrexa. ³³De calquera xeito, cada un de vós ame a súa muller como a si mesmo, e que a muller respecte o seu marido.

Chapter 6

¹Fillos, obedecede os vosos pais no Señor, porque isto é xusto. ²"Honra a teu pai e a túa nai", é o primeiro mandamento con promesa, ³"De maneira que che vaia ben en todo, e para que teñas longa vida sobre a terra".⁴E vós pais, non provoquedes a ira a vosos fillos, senón criádeos na disciplina e na instrución do Señor.⁵Servos, obedecede a vosos amos nesta terra, con temor e tremor, con sinceridade do voso corazón coma a Cristo; ⁶non para facervos ver, como procuran os que queren agradar ás persoas, senón coma servos de Cristo, facendo a vontade de Deus dende o máis profundo do voso ser. ⁷Servide de boa gana, como ao Señor e non a homes, ⁸sabendo que calquera cousa boa que cadaquén faga, sexa servo ou libre, isto recibirá do Señor.⁹E vós, amos, facede o mesmo cos vosos servos, deixando as ameazas, sabendo que o Señor deles e de vós está nos ceos, e que para el non hai diferenza entre as persoas.¹⁰Polo demais, fortalecédevos no Señor e no poder da súa forza. ¹¹Revestídevos con toda a armadura de Deus para que poidades estar firmes contra as artimañas do demo.¹²Porque a nosa loita non é contra carne nin sangue, senón contra os principados, contra as potestades, contra os poderes deste mundo de tebras, contra as forzas espirituais de maldade nas rexións celestiais. ¹³Polo tanto, tomade toda a armadura de Deus para que poidades resistir no día malo, e logo de ter feito todo, ficade en pé.¹⁴Mantédevos, pois, firmes, cinguida a vosa cintura coa verdade, revestidos coa coiraza da xustiza, ¹⁵e calzados os pés con presteza para anunciar o evanxeo da paz. ¹⁶Sobre todo, collede o escudo da fe co que poderedes apagar tódolos dardos de lume do maligno.¹⁷Collede tamén o casco da salvación e a espada do Espírito que é a palabra de Deus. ¹⁸Orade con toda oración e rogo en todo tempo no Espírito, e tamén, velade con perseveranza e súplica por todos os santos;¹⁹e tamén por min, a fin de que me sexa dada palabra ao abrir a miña boca, para dar a coñecer abertamente o misterio do evanxeo, ²⁰do que son embaixador en cadeas; para que fale como debo falar, con valor.²¹Tíquico, amado irmán e fiel ministro no Señor, vos ha informar de todo, para que tamén saibades da miña situación e do que estou a facer, ²²mandeino xustamente para isto, a fin de que saibades de nós e para que console os vosos corazóns.²³Paz sexa aos irmáns, e amor con fe, de Deus o Pai e do Señor Xesús Cristo. ²⁴A graza sexa con todos os que aman ao noso Señor Xesús Cristo con amor inalterable.

Philippians

Chapter 1

¹Paulo e Timoteo, servos de Cristo Xesús:a todos os santos en Cristo Xesús que están en Filipos, incluídos os supervisores e diáconos: ²Graza a vós e paz de Deus, noso Pai, e do Señor Xesús Cristo.³Doulle grazas ao meu Deus sempre que me lembro de vós. ⁴Sempre oro con ledicia por todos vós, en tódalas miñas oracións, ⁵pola vosa colaboración no evanxeo dende o primeiro día ata agora, ⁶estando convencido disto mesmo: que quen comezou en vós a boa obra, seguirá a completala ata o día de Cristo Xesús.⁷É xusto que sinta isto por todos vós, porque vos levo no meu corazón, pois tanto nas miñas prisións como na defensa e confirmación do evanxeo, todos vós participades comigo da graza. ⁸Porque Deus é a miña testemuña de canto vos boto en falta co entrañable amor de Cristo Xesús.⁹E pido isto en oración, para que o voso amor abunde máis e máis no pleno coñecemento e en todo discernimento, ¹⁰para que sexades quen de escoller o mellor, para serdes puros e irreprensibles para o día de Cristo; ¹¹cheos do froito da xustiza que é por medio de Xesús Cristo, para a gloria e loanza de Deus.¹²E quero que saibades, irmáns, que as circunstancias nas que me atopei redundaron nun maior progreso do evanxeo, ¹³de tal xeito que por causa de Cristo as miñas prisións son ben coñecidas no pretorio e por tódolos demais; ¹⁴e que a maioría dos irmáns, confiando no Señor por mor do meu encarceramento, teñen moito máis valor para falar a palabra de Deus sen medo.¹⁵De certo algúns, predican a Cristo por envexa e rivalidade, pero outros fano de boa fe; ¹⁶estes fano por amor, sabendo que fun designado para defender o evanxeo; ¹⁷aqueles proclaman a Cristo por ambición persoal, sen sinceridade, pensando en causarme angustia no cárcere.¹⁸Daquela, que? Que de tódolos xeitos, sexa finxidamente ou en verdade, Cristo é proclamado; e nisto, alégrome e seguirei alegrándome. ¹⁹Porque sei que, mediante as vosas oracións e a axuda do Espírito de Xesús Cristo, todo isto vai resultar na miña liberación.²⁰Conforme á miña profunda arela e a esperanza de que non hei ser avergoñado en nada, mais ben con toda confianza, tamén agora como sempre Cristo vai ser exaltado no meu corpo, sexa pola vida ou pola morte. ²¹Porque para min, o vivir é Cristo e o morrer é unha ganancia.²²Pero, se resulta que o seguir vivindo neste corpo é para min un traballo frutífero, entón non sei o que escoller; ²³as dúas cousas tiran por min. Desexo partir e estar con Cristo, porque iso é moito mellor; ²⁴pero polo voso ben é preferible que eu permaneza aquí convosco.²⁵E convencido diso, sei que hei quedar e seguir con todos vós para o voso progreso e ledicia na fe, ²⁶para que a vosa satisfacción en Cristo Xesús abunde pola miña causa cando volva estar convosco. ²⁷Soamente, comportádevos dun xeito digno do evanxeo de Cristo, para que, ben sexa que vos vaia ver, ou que non estea entre vós, poida escoitar que vos mantedes firmes nun mesmo espírito, loitando xuntos pola fe do evanxeo;²⁸de ningún xeito acovardados polos vosos adversarios, o que é sinal de perdición evidente para eles, pero de salvación para vós, e isto, de parte de Deus. ²⁹Porque, por mor de Cristo, vos foi concedido, non só que creades nel, senón padecerdes tamén por El, ³⁰tendo en vós a mesma loita que vistes en min, e agora oídes que está en min.

Chapter 2

¹Polo tanto, se hai algún alento en Cristo, se hai algún consolo de amor, se hai algunha participación do Espírito, se hai agarimo e misericordia, ²completade a miña ledicia, sendo do mesmo sentir, tendo un mesmo amor, unánimes, tendo os mesmos sentimentos,³nada fagades por porfía nin por fachenda, senón con humildade, que cada un de vós teña o outro como superior, ⁴non procurando cada un o seu interese, senón máis ben os intereses dos demais.⁵Tede entre vós a mesma actitude que houbo en Cristo Xesús, ⁶que mesmo existindo en forma de Deus, non considerou ser igual a Deus como algo ao que agarrarse, ⁷senón que se despoxou a si mesmo, tomando forma de escravo, facéndose semellante aos mortais, ⁸e atopándose na condición de home, humillouse a si mesmo facéndose obediente ata a morte, e morte de cruz!⁹Por iso, Deus tamén o exaltou sobre todo e deulle o nome que está por riba de tódolos nomes, ¹⁰para que no nome de Xesús se dobre todo xeonllo dos que están nos ceos e na terra, e embaixo da terra, ¹¹e toda lingua confese que Xesús Cristo é o Señor, para gloria de Deus Pai.¹²Polo tanto, meus amados, así como sempre obedecestes, non só diante miña, senón moito máis agora na miña ausencia, traballade na vosa propia salvación con tremor e temor, ¹³porque Deus, pola súa vontade, é quen obra en vós tanto o querer como o facer.¹⁴Facede tódalas cousas sen murmuracións nin discusións, ¹⁵para que sexades irreprensibles e sinxelos, fillos de Deus sen tacha no medio dunha xeración perversa e atrevesada, onde brillades coma fachos no mundo, ¹⁶aferrados á palabra de vida, para que eu teña razón para gloriarme no día de Cristo, xa que non corrín en balde nin de balde me cansei.¹⁷Pero mesmo que eu son derramado coma libación sobre o sacrificio e servizo da vosa fe, gózome e comparto a miña ledicia con todos vós. ¹⁸E tamén vos pido que vos alegredes do mesmo xeito e compartades a vosa ledicia comigo.¹⁹Espero no Señor Xesús enviarvos pronto a Timoteo para que eu tamén sexa alentado ao saber da vosa condición. ²⁰Pois non teño a ninguén do meu mesmo sentir e que estea sinceramente interesado nas vosas cousas . ²¹Porque todos buscan a súa comenencia, e non as cousas que son de Cristo Xesús.²²Pero vós xa sabedes do seu comportamento, como serviu comigo para estender o evanxeo como un fillo serve o pai. ²³Daquela agardo mandárvolo axiña en canto vexa como me van as cousas; ²⁴e confío no Señor que tamén eu mesmo irei pronto a vós.²⁵Pero crin que compría mandarvos a Epafrodito, meu irmán, colaborador e camarada de milicia, quen tamén é o voso mensaxeiro e servidor para atender as miñas necesidades; ²⁶porque el tiña morriña de todos vós e andaba amolado porque chegastes a saber da súa doenza. ²⁷Pois de feito estivo enfermo e a piques de morrer; pero Deus tivo compaixón del e non só del, senón tamén de min, para que non estivese aínda máis triste.²⁸Por iso volo mando máis axiña, para que véndoo, volvades alegrarvos e eu estea máis acougado en canto a vós. ²⁹Recibídeo, pois, no Señor con toda ledicia, e tende en alta estima os que son coma el, ³⁰porque pola obra de Cristo estivo a piques de morrer, arriscando a súa vida para completar o que faltaba no voso servizo por min.

Chapter 3

¹Polo demais, meus irmáns, estade alegres no Señor. A min non me molesta volvervos escribir o mesmo, e para vós é cuestión de seguridade. ²Coidádevos dos cans, coidádevos dos malos obreiros, coidádevos da falsa circuncisión; ³porque a verdadeira circuncisión somos nós, os que adoramos polo Espírito de Deus dando gloria a Cristo Xesús, e non confiando nas propias forzas,⁴aínda que eu ben podería confiar nelas. Se alguén pensa que ten motivos para confiar nas propias forzas, eu moito máis: ⁵circuncidado no día oitavo, da liñaxe de Israel, da tribo de Benxamín, hebreo de hebreos; en canto á lei, un fariseo;⁶en canto ao celo, perseguidor da igrexa; en canto á xustiza da lei, irreprensible. ⁷Pero todo canto para min era de proveito e ganancia, considéroo coma unha perda, por amor a Cristo.⁸E aínda máis, considero tódalas cousas como unha perda tendo en conta o insuperable valor de coñecer a Cristo Xesús, o meu Señor, por quen perdín todo iso, e considéroo como lixo para gañar a Cristo, ⁹e atoparme nel, non coa miña propia xustiza que procede da lei, senón a que é a través da fe en Cristo, a xustiza que vén de Deus pola fe; ¹⁰para coñecelo a El, e o poder da súa resurrección e a participación nos seus sufrimentos; chegando a ser coma El na súa morte, ¹¹se dalgunha maneira puidera chegar á resurrección de entre os mortos.¹²Non é que xa teña conseguido todo isto nin que xa me fixera perfecto, senón que sigo adiante agardando acadar aquilo para o que tamén fun aferrado por Cristo Xesús. ¹³Irmáns, eu mesmo non considero que a alcanzara; pero fago unha cousa: esquecendo o que quedou atrás e estendéndome ao que está por diante, ¹⁴prosigo cara a meta para conseguir o premio do máis alto chamado de Deus en Cristo Xesús.¹⁵Porén, todos os que somos maduros espiritualmente, teñamos esta mesma actitude; e se nalgún punto pensades doutro xeito, iso tamén vos será revelado por Deus; ¹⁶pero naquilo que teñamos chegado, sigamos na mesma liña.¹⁷Irmáns, imitádeme a min, e observade os que andan segundo o exemplo que tedes en nós. ¹⁸Porque como vos dixen a miúdo, e agora vos repito ata chorando, moitos andan como inimigos da cruz de Cristo. ¹⁹O seu fin é a destrución, o seu deus é o seu apetito e a súa gloria está na súa vergoña. Só pensan nas cousas terreais.²⁰Pero a nosa cidadanía está no ceo, de onde tamén agardamos ansiosamente o Salvador, o Señor Xesús Cristo. ²¹El ha transformar o noso corpo miserable para asemellalo ao seu corpo glorioso, polo exercicio do poder con que somete a si mesmo tódalas cousas.

Chapter 4

¹Así que, meus irmáns, amados e desexados, gozo e coroa miña, estade así firmes no Señor, meus amados. ²Rogo a Evodia e a Síntique que sexan do mesmo sentir no Señor. ³Tamén che pido a ti, fiel compañeiro, que as axudes xa que compartiron as miñas loitas por mor do evanxeo, xunto con Clemente e os demais colaboradores meus, que teñen os seus nomes no libro da vida.⁴Alegrádevos no Señor sempre. Repítovolo: Alegrádevos! ⁵Que todas as persoas saiban da vosa bondade. O Señor está preto. ⁶Por nada esteades anguriados; senón mais ben, dade a coñecer as vosas peticións diante de Deus mediante oración e súplica con acción de grazas en todo. ⁷E a paz de Deus, que supera todo entendemento, gardará os vosos corazóns e as vosas mentes en Cristo Xesús.⁸Polo demais, irmáns, todo o que é verdadeiro, todo o honesto, todo o xusto, todo o puro, todo o amable, todo o que sexa de bo nome, se hai algunha virtude ou algo que merece gabanza, nisto pensade. ⁹Practicade o que aprendestes e recibistes e escoitastes e vistes en min, e o Deus de paz estará convosco.¹⁰Moito me alegrei no Señor de que por fin reavivastes o voso interese por min, que xa o tiñades mais faltábavos a oportunidade de demostralo. ¹¹Non o digo porque teña necesidade, xa que aprendín a estar satisfeito co que teño. ¹²Sei vivir na pobreza e sei vivir na prosperidade, en todo e por todo aprendín tanto a estar farto como a pasar fame, a ter dabondo como a padecer necesidade, en todo aprendín o segredo: ¹³para todo teño forza naquel que me da o poder!¹⁴Con todo, fixestes ben en compartir comigo na miña aflición. ¹⁵E vós mesmos, filipenses, tamén sabedes que ao comezo do evanxeo, despois que saín de Macedonia, ningunha igrexa compartiu comigo no tocante a dar e recibir, senón só vós; ¹⁶porque tamén a Tesalónica enviastes máis dunha vez para as miñas necesidades. ¹⁷Non é que ande atrás do que me dades, senón que procuro froito que abunde na vosa conta.¹⁸Deste xeito recibín todo e teño de todo con fartura; tendo recibido de Epafrodito o que me enviastes, estou fornecido: recendo agradable, sacrificio aceptable, que prace a Deus. ¹⁹Meu Deus cubrirá tódalas vosas necesidades, conforme a súa riqueza en gloria en Cristo Xesús. ²⁰Gloria sexa o noso Deus e Pai por sempre. Amén.²¹Saudade a todos os santos en Cristo Xesús. Saúdanvos os irmáns que están comigo. ²²Todos os santos vos saudan, especialmente os da casa de César. ²³A graza do Señor Xesús Cristo sexa co voso espírito.

Colossians

Chapter 1

¹Paulo, apóstolo de Xesús Cristo pola vontade de Deus, e Timoteo o noso irmán, ²aos crentes e fieis irmáns en Cristo que se atopan en Colosas. A graza e a paz de Deus, o noso pai, sexa con vós. ³Dámoslle grazas a Deus, o Pai do noso Señor Xesús Cristo, orando sempre por vós,⁴e escoitando da vosa fe en Xesús Cristo e do amor que tedes para todos os santos, ⁵por mor da esperanza reservada para vós nos ceos. Da que soubestes antes pola palabra verdadeira, o evanxeo ⁶que chegou a vós; de modo que está a dar froito e a medrar en todo o mundo, así como tamén en vós dende o día que escoitastes e coñecestes plenamente a verdadeira graza de Deus;⁷tal como o aprendestes de Epafras, o noso amado compañeiro de ministerio, quen é un fiel servidor do Mesías para o voso beneficio. ⁸Tamén el nos falou do voso amor no Espírito.⁹Por iso tamén nós, dende o día que o escoitamos, non deixamos de orar por vós e de pedir que Deus vos encha do coñecemento da súa vontade, con toda sabedoría e entendemento espiritual ¹⁰para que camiñedes como é digno do Señor, co fin de agradalo en todo, dando froito en toda obra boa e medrando no coñecemento de Deus;¹¹fortalecidos en todo poder segundo a potencia da súa gloria con toda paciencia e con moito ánimo; ¹²dando grazas ao Pai que vos fixo merecentes de compartir a herdanza dos santos na luz.¹³El rescatounos da garra das tebras e trasladounos ao reino do seu Fillo amado, ¹⁴en quen temos a redención, o perdón dos pecados.¹⁵El é a imaxe do Deus invisible, o primoxénito de toda a creación. ¹⁶Pois por El tódalas cousas foron creadas, as que están nos ceos e as que están na terra, as visibles e as invisibles: tronos, dominios, gobernos, autoridades, todo foi creado por medio del e para El, ¹⁷e El mesmo é antes ca todas as cousas e todo subsiste nel.¹⁸El é a cabeza do corpo, que é a igrexa. El é o principio e o primoxénito de entre os mortos, para que así teña o primeiro lugar en tódalas cousas, ¹⁹porque a Deus lle agradou que toda a súa plenitude habitara no seu Fillo, ²⁰e a través del reconciliar o universo consigo, tanto as cousas que están nos ceos como as da terra, facendo a paz mediante o sangue da súa cruz.²¹Noutrora vós tamén estabades afastados de Deus, erades os seus inimigos por estardes sempre pensando en facer cousas malas, ²²pero agora, reconciliouvos no seu corpo físico por medio da súa morte para vos presentar santos, sen tacha e libres de calquera acusación diante de Deus, ²³se continuades estables e firmes na fe, sen afastarvos da esperanza do evanxeo que escoitastes, o que foi anunciado a toda a creación baixo o ceo, e do que eu, Paulo, cheguei a ser servo.²⁴Agora énchome de ledicia nos meus sufrimentos por vós, e completo en min mesmo o que falta das aflicións de Cristo polo seu corpo, que é a igrexa; ²⁵da que eu son servo, de acordo coa responsabilidade que Deus me encomendou para con vós, a fin de proclamar cumpridamente a palabra de Deus; ²⁶o misterio escondido durante séculos e xeracións, pero que agora se manifesta a todos os que cren nel, ²⁷aqueles a quen Deus quíxolle dar a coñecer as riquezas da gloria deste misterio entre os xentís, que Cristo está en vós, a esperanza da gloria.²⁸A quen nós proclamamos, advertindo e ensinando a toda persoa con toda sabedoría, para que todos se poidan presentar perfectos en Cristo; ²⁹con este fin traballo e loito fortalecido nel segundo o seu poder obrando en min.

Chapter 2

¹Pois quero que saibades a loita tan grande que teño por vós e polos que están en Laodicea, e por todos os que non me viron persoalmente. ²Eu traballo para que os seus corazóns sexan alentados e unidos en amor, e acaden tódalas riquezas que veñen dunha plena seguridade de entendemento, resultando nun verdadeiro coñecemento do misterio de Deus, é dicir, de Cristo; ³en quen están todos os tesouros da sabedoría e do coñecemento.⁴Isto dígovolo para que ninguén vos engane con razoamentos persuasivos. ⁵Porque mesmo que estou lonxe de vós no corpo, estou con vós en espírito, alegrándome de ver a vosa boa disciplina e a estabilidade da vosa fe en Cristo.⁶E así como recibistes ao Señor Xesús, o Mesías, camiñade como El; ⁷firmemente enraizados e edificados nel e confirmados na vosa fe, tal e como fostes ensinados, revertendo de gratitude.⁸Mirade que ninguén vos cative con filosofías e especulacións baleiras, segundo as tradicións humanas, conforme aos principios fundamentais deste mundo e non segundo Cristo. ⁹Porque nel reside corporalmente toda a plenitude da Deidade.¹⁰E vós estades completos nel, que é a cabeza sobre todo poder e autoridade; ¹¹nel tamén fostes circuncidados non cunha circuncisión feita por mans de homes, senón quitando o corpo da carne mediante a circuncisión de Cristo; ¹²sepultados con El no bautismo, no que tamén resucitastes con El pola fe na acción do poder de Deus, que o resucitou de entre os mortos.¹³E cando estabades mortos nos vosos pecados e na incircuncisión da vosa carne, deuvos vida xuntamente con El, perdoándonos todos os pecados; ¹⁴tendo anulado o documento con todos os decretos que había en contra de nós, ¹⁵botándoo fóra e cravándoo na cruz. Despoxando os gobernos e autoridades, fixo deles un espectáculo público, triunfando sobre eles por medio del.¹⁶Así que ninguén vos xulgue polo que comedes ou bebedes, ou polo día de festa, ou pola lúa nova, ou polo día de repouso; ¹⁷cousas que só son sombras do que vai vir, pero o corpo pertence a Cristo.¹⁸Que ninguén vos prive do premio na súa falsa humildade e na adoración dos anxos, baseándose en visións que tivo, envaidecido pola súa mente carnal, ¹⁹mais non suxeitándose á cabeza, pola que todo o corpo, alimentado e unido polas xuntas e tendóns, medra cun crecemento que é de Deus.²⁰Se morrestes aos principios do mundo con Cristo; por que, como se aínda vivírades no mundo, vos sometedes aos preceptos como: ²¹non toques, non gustes, non apalpes? ²²(Todo isto refírese a cousas destinadas a desfacerse co uso), segundo os preceptos e ensinanzas de persoas. ²³Tales cousas teñen de verdade a aparencia de sabedoría nunha relixión humana, na humildade e no maltrato do corpo, mais non teñen valor algún contra os apetitos da carne.

Chapter 3

¹Así que se resucitastes con Cristo, buscade as cousas de arriba onde Cristo está sentado á dereita de Deus. ²Centrádevos nas cousas de arriba, e non nas da terra. ³Vós morrestes, e a vosa vida está oculta con Cristo en Deus. ⁴Cando Cristo, a vosa vida, se manifeste, entón vós tamén seredes presentados xunto con El en gloria.⁵Sendo isto así, tede en conta os vosos corpos e facede morrer neles toda a inmoralidade sexual, a impureza, as paixóns, os malos desexos, e a avaricia, que é idolatría. ⁶Por estas cousas é que vén a ira de Deus sobre os fillos de desobediencia. ⁷Nestas cousas andastes vós antes cando viviades nelas. ⁸Mais agora tendes que desfacervos de todas estas cousas: ira, xenreira, malas intencións, insultos, e palabras obscenas das vosas bocas.⁹Non mintades uns aos outros , xa que vos desfixestes da vosa vella natureza cos seus malos costumes, ¹⁰e vos vestistes da nova natureza que vos vai renovando cara un verdadeiro coñecemento, de acordo á imaxe de Aquel que a creou, ¹¹onde non hai grego nin xudeu, circuncisión nin incircuncisión, bárbaro, escita, escravo ou libre, senón que Cristo é todo e está en todos.¹²Entón, como escollidos de Deus, santos e amados, vestídevos de compaixón e misericordia, de bondade, humildade, sede mansos e pacientes, ¹³soportándovos e perdoándovos uns aos outros, se algún ten algunha queixa en contra doutro; perdoade como Cristo vos perdoou. ¹⁴E por riba de todo isto, vestídevos de amor, que é o que vos une.¹⁵E que a paz de Cristo goberne nos vosos corazóns, esa paz pola que fostes chamados nun só corpo, e sede agradecidos. ¹⁶Deixade que a palabra de Cristo viva en vós en abundacia, ensinádevos e amoestádevos con toda sabedoría uns aos outros con salmos, himnos e cantigas espirituais, cantando a Deus con acción de grazas nos vosos corazóns. ¹⁷E calquera cousa que fagades, por palabras ou por feitos, facédeo todo no nome do Señor Xesús, dando grazas a Deus o Pai por medio del.¹⁸Mulleres, estade suxeitas aos vosos maridos, como convén no Señor. ¹⁹Maridos, amade as vosas mulleres e non as amarguedes. ²⁰Fillos, obedecede os vosos pais en todo, porque isto é o que lle agrada ao Señor. ²¹Pais, non fagades que os vosos fillos se anoxen sen ter motivo para que non se desanimen.²²Servos, obecedede en todo os vosos señores na terra, non para serdes vistos, como os que queren compracer os demais, senón con sinceridade de corazón, temendo ao Señor. ²³E todo o que fagades, facédeo de corazón, como para o Señor e non para as persoas, ²⁴sabendo que recibiredes a recompensa da herdanza. Vós servides a Cristo Xesús. ²⁵Porque todo o que fai inxustiza, sufrirá as consecuencias desa inxustiza, sen acepción de persoas.

Chapter 4

¹Señores, dade aos vosos servos o xusto e equitativo, sabendo que tamén tendes un Señor no ceo.²Perseverade na oración, velando nela con acción de grazas; ³orando ao mesmo tempo por nós, para que Deus nos abra unha porta para a palabra, a fin de falar o misterio do Mesías, polo que eu estou tamén encadeado, ⁴para dalo a coñecer como debo facelo.⁵Conducídevos con sabedoría para cos de fóra, aproveitando o tempo. ⁶A vosa palabra sexa sempre con graza, sazonada con sal, para que saibades como responder a cada persoa.⁷De tódalas miñas cousas, informaravos Tíquico, irmán amado e fiel ministro e compañeiro de servizo no Señor. ⁸Para isto mesmo volo mandei, para que saibades da nosa situación e que console os vosos corazóns; ⁹e canda el a Onésimo, fiel e amado irmán, que é un de vós. Eles daranvos conta do que está a pasar aquí.¹⁰Saúdavos Aristarco, meu compañeiro de prisións, tamén Marcos, o curmán de Bernabé (sobre o que recibistes ordes, se vai a vós, acollédeo), ¹¹e Xesús, o que se chama Xusto; estes son da circuncisión, e os únicos colaboradores no reino de Deus que me foron de consolo.¹²Saúdavos Epafras (que é un de vós), servo de Cristo, quen se esforza sempre por vós nas oracións, para que esteades firmes, perfectos, e totalmente decididos a cumprir toda a vontade de Deus. ¹³Porque dou testemuña del, que está moi aflixido por vós e polos que están en Laodicea e Hierápolis. ¹⁴Lucas, o médico amado, mándavos saúdos, e Demas.¹⁵Saudade os irmáns que están en Laodicea, tamén a Ninfas e á igrexa que está na súa casa. ¹⁶Cando leades esta carta entre vós, facédea ler tamén na igrexa dos laodicenses; e vós, pola vosa parte, lede a carta de Laodicea. ¹⁷E dicídelle a Arquipo: mira polo ministerio que recibiches do Señor, para que o cumpras.¹⁸O saúdo vai da miña propia man, de Paulo. Lembrádevos das miñas prisións. A graza sexa convosco.

1 Thessalonians

Chapter 1

¹Paulo, Silvano e Timoteo, á igrexa dos tesalonicenses en Deus Pai e no Señor Xesús Cristo: graza e paz a vosoutros.²Damos grazas a Deus sempre por todos vós, facendo memoria de vós nas nosas oracións; ³lembrando sempre diante do noso Deus e Pai os feitos da vosa fe, o traballo do voso amor e a paciencia na esperanza de Xesús Cristo, noso Señor.⁴Sabendo, irmáns amados por Deus, que El vos escolleu; ⁵porque o noso evanxeo non foi a vós soamente con palabras, senón tamén con poder, e co Espírito Santo, cheo de certeza; así como sabedes como nos comportamos convosco por amor a vós.⁶E vós viñestes ser os nosos imitadores, así como do Señor, tendo recibido a palabra no medio de moito sufrimento, mais coa ledicia do Espírito Santo; ⁷de xeito tal que chegastes a ser exemplo para todos os que cren, tanto na Macedonia como na Acaia.⁸Pois, partindo de vós a palabra do Señor resoou, non só na Macedonia e na Acaia, senón que se espallou a vosa fe para con Deus en todo lugar de modo que non precisamos falar cousa algunha. ⁹Porque eles mesmos anuncian o que vós sodes e a vosa acollida para connosco, e como vos convertestes dos ídolos a Deus, para servir ao Deus vivo e verdadeiro, ¹⁰e para agardar dos ceos o seu Fillo, a quen resucitou de entre os mortos, a Xesús, Aquel que nos libra da ira que está por vir.

Chapter 2

¹Irmáns, vós mesmos sabedes que a nosa visita onda vós non foi en balde, ²senón que tendo sufrido e sendo aldraxados en Filipos, como sabedes, tivemos a confianza no noso Deus como para anunciarvos o evanxeo de Deus no medio de moita oposición.³O noso ensino non provén do erro, nin de motivos impuros, nin é con engano, ⁴senón que, xa que fomos aprobados por Deus para que o evanxeo nos fora confiado, por iso falamos así; non para contentar á xente, senón a Deus, que pescuda os nosos corazóns.⁵Porque sabedes que nunca nos achegamos a vós con palabras aduladoras, nin fomos avaros a conta dos vosos cartos, Deus ben o sabe! ⁶Nin procurando a gloria da xente, nin de vós nin doutros, mesmo sen presionarvos coa nosa autoridade como apóstolos do Mesías;⁷senón que fomos tenros no medio de vós, como cando unha nai acariña os seus propios fillos; ⁸tendo tanto amor por vós, que queriamos ensinarvos non só o evanxeo de Deus, senón tamén as nosas vidas, porque chegastes a ser moi amados para nós. ⁹De seguro habedes lembrar a nosa fatiga e o duro traballo, xa que traballamos noite e día para non sermos unha carga, e así anunciámosvos o evanxeo de Deus.¹⁰Vós sodes testemuñas xunto con Deus, de que nos comportamos convosco, os crentes, ¹¹de xeito santo, xusto e sen tacha; ben sabedes como vos tratamos a cada un; coma un pai aos seus propios fillos aconsellándovos, consolándovos e pedíndovos ¹²que andarades como é digno de Deus, quen vos chama ao seu propio reino e gloria.¹³Por iso tamén damos grazas a Deus acotío: porque, ao recibirdes de nós a palabra de Deus, acolléstela non como palabra de seres humanos, senón como o que verdadeiramente é: a palabra de Deus, que actúa tamén en vós os que credes.¹⁴Porque vós, irmáns, viñestes ser imitadores das igrexas de Deus en Cristo Xesús, que están na Xudea; pois tamén sufristes as mesmas cousas a mans dos vosos propios concidadáns, como tamén eles dos xudeus; ¹⁵os que non só mataron o Señor Xesús e os profetas, senón que tamén nos expulsaron a nosoutros, e estanse a opor a todos, ¹⁶prohibíndonos falar aos xentís a fin de que non sexan salvos, de xeito que sempre enchen a medida dos seus pecados, caendo a ira de Deus sobre eles ata o fin.¹⁷E nós, irmáns, que fomos separados de vós por un pouco de tempo, pero só fisicamente e non de corazón, esforzámonos coa maior presteza, de tanta morriña por vos ver. ¹⁸Por iso, quixemos ir onda vós -eu, Paulo, máis dunha vez- pero Satanás estorbounos. ¹⁹Pois, cal é a nosa esperanza, ou ledicia, ou coroa en que nos gloriar? Non o sodes vós mesmos diante do noso Señor Xesús ao tempo da súa vinda? ²⁰Vós sodes, de certo, a nosa gloria e a nosa ledicia.

Chapter 3

¹Por iso, non podendo soportalo máis, decidimos quedar sós en Atenas, ²e mandarvos a Timoteo, o noso irmán e colaborador de Deus no evanxeo do Mesías, para vos enfortecer e animar na fe a fin de que ninguén se estremeza polos apuros que está a pasar; ³ben sabedes que para iso fomos chamados.⁴Porque cando estabamos aínda convosco, xa vos avisamos que iamos aturar sufrimentos, e así é como foi, ben o sabedes. ⁵Por iso, eu tamén, non podendo soportalo máis, mandei saber da vosa fe, non fora que dalgún xeito, o tentador vos seducira e o noso traballo fose estéril.⁶Pero agora Timoteo, xa chegou de onde vós traendo as boas novas da vosa fe e amor, e de que sempre nos lembrades, desexando vernos (coma tamén nós a vós). ⁷Iso foi o que nos consolou, irmáns, en canto a vós, en medio de tódalas nosas necesidades e tribulacións pola vosa fe,⁸porque agora vivimos, xa que vós estades firmes no Señor. ⁹Pois, que acción de grazas poderemos dar a Deus por vós, por toda a ledicia con que nos alegramos diante do noso Deus por vós, ¹⁰xa que noite e día pedimos con insistencia que poidamos vervos e completemos o que falta á vosa fe!¹¹Que o mesmo Deus e Pai noso, e o noso Señor Xesús, dirixa o noso camiño cara vós! ¹²Que o Señor faga que medredes e abundendes no amor uns cos outros, e con todos, do mesmo xeito que nós tamén para vós, ¹³para que os nosos corazóns sexan afirmados irreprensibles en santidade diante do noso Deus e Pai, cando veña o noso Señor Xesús con todos os seus santos.

Chapter 4

¹Polo demais, irmáns, pedímosvos e animámosvos no Señor Xesús, que do mesmo xeito que aprendestes de nós como cómpre andar para agradar a Deus (que de certo, así o facedes) abundedes máis e máis niso. ²Porque xa sabedes das instrucións que vos demos no nome do Señor Xesús.³Porque a vontade de Deus é a vosa santificación; que vos afastedes da fornicación, ⁴que cada un de vós coide o seu propio corpo en santidade e honor, ⁵sen se deixar gobernar pola paixón, coma os xentís que non coñecen a Deus; ⁶que ninguén peque nin asoballe a seu irmán neste asunto, porque como xa vos anunciamos e testemuñamos dun modo solemne: o Señor vinga todas estas cousas.⁷Porque non nos chamou Deus a impureza, senón a santidade. ⁸Polo tanto, o que non quere facer caso nisto, non rexeita a un ser humano, senón a Deus, que é quen vos da o seu Espírito Santo.⁹Pero sobre o amor fraterno, non precisades que vos escriba, porque vós mesmos sodes ensinados por Deus a vos amar uns aos outros, ¹⁰cousa que en verdade facedes con tódolos irmáns en toda a Macedonia; pero rogámosvos, irmáns, que o fagades máis e máis, ¹¹e que anheledes vivir sosegados, e ocuparvos nos vosos propios asuntos traballando coas vosas propias mans, conforme vos temos mandado; ¹²a fin de que andedes de xeito honesto cos de fóra, e non precisedes de nada.¹³Tampouco queremos, irmáns, que ignoredes sobre os mortos, para que non vos entristezades como aqueles que non teñen esperanza. ¹⁴Porque se cremos que Xesús morreu e resucitou, do mesmo xeito Deus traerá con Xesús os que durmiron nel. ¹⁵Polo tanto dicímosvos isto apoiados na palabra do Señor; que nós, os que vivimos, aqueles que quedemos ata a vinda do Señor, non precederemos os que durmiron.¹⁶Porque o Señor mesmo, con voz de mando, con voz de arcanxo e con trompeta de Deus, baixará do ceo e os mortos en Cristo resucitarán primeiro. ¹⁷Despois nós, os que quedemos vivos, seremos arrebatados xunto con eles nas nubes para encontrarmos co Señor no aire, e así estaremos sempre co Señor. ¹⁸Polo tanto, consoládevos uns aos outros con estas palabras.

Chapter 5

¹Pero tocante os tempos e as ocasións, irmáns, non precisades que vos escriba. ²Porque vós sabedes á perfección que o día do Señor chegará coma o ladrón na noite, ³Cando estean a dicir: Paz e seguridade! Entón, así como vén a dor á que está de parto, virá de súpeto sobre eles a destrución, e non fuxirán de xeito ningún.⁴Pero vós, irmáns, non estades nas tebras para que ese día vos sorprenda coma un ladrón, ⁵porque todos sodes fillos da luz e do día; non somos da noite nin das tebras. ⁶Non adormezamos pois, coma os demais, senón sexamos vixiantes e sobrios. ⁷Porque os que durmen, pola noite durmen, e os que se embebedan, embebédanse pola noite.⁸Nós, que somos do día, sexamos sobrios e revistámonos coa coraza da fe e o amor, e co casco da esperanza de salvación. ⁹Porque Deus non nos destinou para ira, senón para acadar a salvación por medio do noso Señor Xesús Cristo, ¹⁰quen morreu por nós para que, xa sexa que esteamos espertos ou durmidos, vivamos xunto con El. ¹¹Por iso, animádevos uns aos outros, e aconselládevos uns aos outros como sempre o facedes.¹²Rogámosvos, irmáns, que respectedes os que traballan entre vós e vos coidan no Señor e vos ensinan; ¹³que os teñades en alto e amoroso aprecio por mor dos seus traballos. Tende paz os uns cos outros. ¹⁴Exhortámosvos tamén a que advirtades aos desordenados, que lles deades azos aos desanimados e sexades unha axuda firme para os febles, e que teñades pacencia con todos.¹⁵Mirade que ninguén devolva a outro mal por mal, senón procurade sempre o bo os uns para cos outros, e para con todos. ¹⁶Alegrádevos sempre! ¹⁷Orade constantemente, dáde grazas en todo, ¹⁸porque esta é a vontade de Deus para vós en Cristo Xesús.¹⁹Non apaguedes o Espírito. ²⁰Non desprecedes as profecías, ²¹senón examinádeo todo e quedádevos co que é bo. ²²Arredádevos de toda especie de mal.²³E o mesmo Deus de paz, santificaravos por completo. E que todo o voso ser: espírito, alma e corpo, sexa gardado irreprensible na vinda de Xesús Cristo, o noso Señor. ²⁴O que vos chama é fiel, así que El tamén o ha facer .²⁵Irmáns, orade por nós. ²⁶Saudade a todos os irmáns cun bico santo. ²⁷Pídovos diante do Señor que esta carta sexa lida a todos os irmáns. ²⁸A graza do noso Señor Xesús Cristo, sexa convosco.

2 Thessalonians

Chapter 1

¹Paulo, Silvano e Timoteo, á igrexa dos tesalonicenses en Deus noso Pai e no Señor Xesús Cristo: ²graza e paz a vosoutros, de Deus Pai e do Señor Xesús Cristo.³Temos que darlle grazas a Deus por vós sempre, porque é xusto, pois a vosa fe vai medrando cada día máis, e o amor que vos tendes uns aos outros segue a aumentar, ⁴tanto que nós mesmos nos gabamos de vós nas igrexas de Deus, pola vosa paciencia e fe no medio de tódalas persecucións e tribulacións que estades a soportar. ⁵Ese é o sinal do xusto xuízo de Deus para que sexades considerados dignos do reino de Deus, polo que tamén estades a padecer.⁶Xa que é xusto diante de Deus pagar con tribulación a aqueles que vos aflixen e, a vós, ⁷que sodes atribulados, darvos acougo connosco, cando se revele o Señor Xesús dende o ceo, cos seus poderosos anxos ⁸e con labaradas de lume, para darlles o pago a aqueles que non coñecen a Deus, nin obedecen o evanxeo do noso Señor Xesús.⁹Eles pagarán o castigo da perdición eterna, afastados da presenza do Señor e do seu glorioso poder; ¹⁰cando El veña para ser glorificado polos seus santos, e ser admirado naquel día entre todos os que creron (xa que vós crestes o noso testemuño).¹¹Por iso, oramos sempre por vós, para que o noso Deus vos considere dignos do seu chamado e co seu poder faga realidade todo propósito de bondade e a obra da fe; ¹²para que o nome do noso Señor Xesús sexa glorificado en vós, e vós nel, conforme a graza do noso Deus e do Señor Xesús Cristo.

Chapter 2

¹Tocante á vinda de Xesús Cristo, noso Señor e da nosa reunión con El, rogámosvos, irmáns, ²que non vos axitedes tan axiña no voso modo de pensar, nin vos alarmedes, nin por espírito, nin por palabra, nin por carta coma se fose nosa, no sentido de que o día do Señor xa chegou.³Que ninguén vos engane de ningunha maneira! porque iso non sucederá sen que denantes veña a apostasía e sexa manifestado o home da maldade, o fillo da perdición, ⁴aquel que se opón e se ergue contra todo o que é chamado Deus ou é digno de adoración, ata chegar a sentarse no templo de Deus, proclamando que el mesmo é Deus.⁵Non lembrades que, cando estaba convosco, xa vos falaba destas cousas? ⁶E agora sabedes que é o que o detén, para que sexa revelado no seu tempo. ⁷Porque o misterio da iniquidade xa está actuando, mesmo que o que o retén agora un día ha ser quitado do medio.⁸Daquela será revelado o inicuo (a quen o Señor matará cun soprido da súa boca e destruirá co esplendor da súa vinda); ⁹a súa chegada é obra de Satanás, e será con toda clase de poderes e sinais milagreiros, e prodixios mentireiros, ¹⁰e con todo engano de iniquidade para aqueles que han perecer: o froito que terán por non acolleren o amor da verdade para ser salvos.¹¹Por iso Deus envíalles unha forza enganadora para que crean na mentira, e ¹²así serán xulgados todos os que non creron na verdade, senón que se deleitaron na inxustiza.¹³Pero nós debemos dar grazas sempre a Deus por vós, irmáns amados polo Señor, pois Deus escolleuvos como os primeiros para salvación, santificándovos co Espírito e coa fe verdadeira; ¹⁴a iso vos chamou polo noso evanxeo, para acadar a gloria de Xesús Cristo, noso Señor. ¹⁵Polo tanto irmáns, mantédevos firmes e retede as ensinanzas coas que fostes ensinados, tanto de palabra como por carta.¹⁶E que o noso Señor Xesús Cristo mesmo, e máis Deus noso Pai, quen nos amou e nos deu eterno consolo e boa esperanza pola graza, ¹⁷console os vosos corazóns, fortalecéndovos en toda boa obra e palabra.

Chapter 3

¹Polo demais, irmáns, orade por nós, para que a palabra do Señor teña libre curso e sexa glorificada, tal como aconteceu convosco: ²e para que sexamos libres de persoas desencamiñadas e perversas, pois non todos teñen fe. ³Pero o Señor é fiel, e vos ha afirmar e protexer do mal.⁴E estamos confiados no Señor tocante a vós, de que facedes e seguiredes a facer canto vos dicimos. ⁵E o Señor encamiñará os vosos corazóns no amor de Deus e na paciencia do Mesías.⁶Pero mandámosvos, irmáns, no nome do Señor Xesús Cristo, que vos arrededes de calquera irmán que viva dun xeito desordenado, e non conforme ao ensino que recibiron de nós. ⁷Porque vós mesmos sabedes de que maneira debedes imitarnos, pois non vivimos dun xeito desordenado entre vosoutros, ⁸nin comemos de graza o pan de ninguén, senón que traballamos arreo fatigándonos noite e día, para non sermos unha carga para ningún de vós; ⁹non porque non teñamos dereito, senón para darvos exemplo, a fin de que nos imitedes.¹⁰Porque cando estabamos onda vós, mandámosvos isto: o que non queira traballar, que non coma. ¹¹Pois estamos a escoitar que algúns de vós viven dun xeito desordenado, sen traballar en nada e entremétense no que non é de seu. ¹²A eses, mandámoslles e exhortámoslles agora no Señor Xesús Cristo, que traballando con acougo, coman o seu propio pan.¹³E vós, irmáns, non vos cansedes de facer o ben. ¹⁴Se algún non obedece a nosa palabra transmitida a través desta carta, sinaládeo e non vos xuntedes con el, para que sexa avergoñado. ¹⁵Pero non o tratedes como inimigo, senón aconselládeo como a irmán.¹⁶Que o Señor da paz vos dea sempre a paz en todas as maneiras. O Señor sexa con todos vós. ¹⁷O saúdo é da miña propia man: Paulo, o que é un sinal en todas as miñas cartas; así escribo. ¹⁸A graza de Xesús Cristo, noso Señor, sexa convosco.

1 Timothy

Chapter 1

¹Paulo, apóstolo de Cristo Xesús, segundo mandato de Deus, noso Salvador, e de Cristo Xesús, nosa esperanza, ²a Timoteo, xenuíno fillo na fe: graza, misericordia e paz de Deus Pai e de Cristo Xesús, noso Señor.³Xa che roguei, cando pasaba a Macedonia, que ficaras en Éfeso para instruíres a algúns que non ensinen unha doutrina diferente, ⁴nin presten atención a mitos, e a xenealoxías interminables, que máis ben dan pé a discusións e non á administración da casa de Deus pola fe.⁵O propósito desta instrución é o amor que vén dun corazón puro, da boa conciencia e dunha fe non finxida, ⁶cousas das que se afastaron algúns sendo desviados a conversas vas, ⁷querendo ser mestres da lei, mesmo sen entender o que din nin as cousas das que fan aseveracións categóricas. ⁸Pero nós sabemos que a lei é boa, se un fai uso dela lexitimamente,⁹sabendo isto: que a lei non é posta para o xusto, senón para os transgresores e desobedientes, para os malos e pecadores, para os irreverentes e profanos, para os parricidas e matricidas, para os homicidas, ¹⁰para os fornicarios, os sodomitas, os que escravizan a outros, os mentireiros e os que perxuran, e para calquera cousa que sexa contraria á doutrina que é sa, ¹¹segundo o glorioso evanxeo do Deus bendito, que me foi encomendado.¹²Dou grazas a Cristo Xesús, noso Señor, que me fortaleceu, porque me tivo por fiel, poñéndome no ministerio; ¹³sendo que antes eu fora blasfemo, perseguidor e insolente. Pero acadei misericordia, porque o fixen por ignorancia na miña incredulidade. ¹⁴Mais a graza do noso Señor sobreabundou coa fe e o amor que hai en Cristo Xesús.¹⁵Fiel e digna de ser aceptada por todos é a palabra: Cristo Xesús veu ao mundo para salvar os pecadores, dos que eu son o primeiro. ¹⁶Con todo, foi por iso que acadei misericordia, para que en min, como o primeiro, Xesús Cristo amosara toda a súa paciencia coma un exemplo para os que habían crer nel para vida eterna. ¹⁷Polo tanto, ao Rei eterno, inmortal, invisible, único Deus, a El sexa o honor e a gloria por sempre. Amén.¹⁸Isto é o que che mando, fillo Timoteo, conforme ás profecías que se fixeron de antemán sobre ti, para que por elas, loites na boa batalla, ¹⁹mantendo a fe e a boa conciencia, que rexeitando algúns, naufragaron no tocante á fe. ²⁰Entre eles, Himeneo e Alexandre, os que entreguei a Satanás, para que aprendan a non blasfemar.

Chapter 2

¹Polo tanto, exhorto, a que primeiramente, se fagan peticións, oracións, rogos e accións de grazas por tódalas persoas; ²polos reis e por todos os que están en postos de autoridade, para que poidamos vivir tranquilos e repousadamente en toda piedade e honestidade. ³Isto é o que vale e o aceptable diante de Deus noso Salvador, ⁴quen desexa que todas as persoas sexan salvas e acaden o pleno coñecemento da verdade;⁵porque hai un único Deus, e un único mediador entre Deus e as persoas, Cristo Xesús home, ⁶quen se entregou en rescate por todos, como evidencia no tempo sinalado. ⁷Para isto fun posto como predicador e apóstolo (digo verdade e non minto), como mestre dos xentís na fe e na verdade.⁸Polo tanto, quero que os homes oren en todo lugar levantando mans santas, sen ira nin discusión. ⁹Así mesmo que as mulleres tamén se engalanen con roupa decorosa, con reverencia e asisadamente, non con trenzas, e ouro, e perlas, e roupa moi custosa; ¹⁰máis ben, como convén ás mulleres que profesan a verdadeira piedade.¹¹A muller aprenda en paz en toda suxeición. ¹²Non lle permito á muller ensinar nin exercer autoridade sobre o marido, senón que viva quedamente.¹³Porque Adán foi formado o primeiro, e despois Eva. ¹⁴E Adán non foi seducido senón a muller, que sendo completamente enganada, caeu en transgresión. ¹⁵Pero será rescatada a través da maternidade, se con bo xuízo permanecen na fe, no amor e na santidade.

Chapter 3

¹Palabra fiel é esta: se alguén ansía ocupar cargo de coidar os demáis, desexa a mellor obra. ²Pero cómpre que o supervisor sexa irreprensible, marido dunha soa muller, sobrio, asisado, decoroso, acolledor, didáctico, ³non dado ao viño, non pelexador, senón amable, pacífico, sen avaricia,⁴que goberne ben os da súa propia familia, tendo os seus fillos en obediencia con todo respecto ⁵( pois se algún non ten coidado dos seus, como ha coidar a igrexa de Deus? );⁶non un novo convertido, non sexa que ensoberbeza e caia no xuízo do demo. ⁷Cómprelle ter un bo testemuño dos de fóra para que non caia en inxurias ou na rede do demo.⁸Así mesmo, os servidores, deben ser de palabra, sen dobrez, non dados a moito viño, nin apegados ás ganancias deshonestas, ⁹que garden o misterio da fe cunha conciencia limpa. ¹⁰Probádeos primeiro, e se son irreprensibles, que se poñan a servir.¹¹Así mesmo as mulleres, sexan honestas, non calumniadoras, sobrias, fieis en todo. ¹²Os servidores sexan maridos dunha soa muller, gobernando tamén os seus propios fillos. ¹³Pois os que serviron excelentemente como servidores gañan para si unha excelente posición e moita confianza na fe que é en Cristo Xesús.¹⁴Escríboche estas cousas, agardando chegar pronto onda ti, ¹⁵para que, se me retardo, teñas sabido como debe conducirse un na casa de Deus, que é a igrexa do Deus vivo, columna e alicerce da verdade.¹⁶E indiscutiblemente, grande é o misterio da piedade: "El manifestouse como home, xustificado no Espírito, visto polos anxos, proclamado entre os xentís, crido no mundo, recibido arriba na gloria".

Chapter 4

¹Pero o Espírito fala claramente que nos tempos derradeiros algúns se afastarán da fe, escoitando a espíritos mentireiros e a doutrinas de demos, ²pola hipocrisía de argallantes que foron cauterizados na súa mesma conciencia;³estes prohiben casar e mandan privarse de alimentos que Deus creou para que, dando grazas, os crentes, aqueles que coñeceron a verdade por completo, poidan participar deles. ⁴Porque todo o que Deus creou é bo, e non se debe rexeitar en absoluto cando se toma con gratitude, ⁵pois é santificado por medio da palabra de Deus e da oración.⁶Propoñéndolles estas cousas aos irmáns, serás un bo servo de Cristo Xesús, alimentado coas palabras da fe e da boa doutrina que seguiches de preto. ⁷Rexeita as fábulas profanas e os contos de vellas; exercítate na piedade, ⁸porque o exercicio do corpo para pouco aproveita, pero a piedade é útil para todo, tendo promesa para esta vida e para a que vén.⁹Esta palabra é fiel e digna de ser aceptada por todos. ¹⁰Porque para isto traballamos arreo e loitamos, pois puxemos a esperanza no Deus vivo, que é o Salvador de tódalas persoas, maiormente das que cren.¹¹Non deixes de proclamar e ensinar estas cousas. ¹²Que ninguén faga pouco de ti por seres mozo, senón sé exemplo dos crentes na palabra, na conduta, no amor, na fe, e na pureza. ¹³Ata que chegue aí, adícate á lectura, á exhortación e ao ensino.¹⁴Non descoides o don que hai en ti, que se che deu por medio da profecía coa imposición de mans de parte dos anciáns. ¹⁵Medita sobre todas estas cousas, mantente nelas para que todos vexan o teu progreso. ¹⁶Coida da doutrina e a ti mesmo, persiste en todas estas cousas; porque facéndoo, te salvarás ti e máis a aqueles que te escoitan.

Chapter 5

¹Non reprendas o ancián, senón exhórtao coma a un pai; os mozos coma a irmáns; ²as anciás, coma a nais; as máis mozas, coma a irmás, con toda pureza.³Honra as viúvas que o son de verdade; ⁴pero se hai algunha viúva que ten fillos ou netos, que aprendan primeiro estes a ser piadosos coa súa propia familia, e a corresponderlle aos seus pais, porque isto é agradable diante de Deus.⁵Agora ben, a que é viúva de verdade, aquela que quedou desamparada, ten posta a súa esperanza en Deus, e persevera nas súplicas e nas oracións noite e día; ⁶pero aquela que se bota aos placeres, xa está morta en vida.⁷Manda tamén estas cousas para que sexan irreprensibles, ⁸porque se algún non coida dos seus, e maiormente dos da súa familia, é peor ca un non crente e arrenegou da fe.⁹Inclúe na lista á viúva non menor de sesenta anos, muller dun só marido, ¹⁰aprobada polas boas obras: se criou fillos, se foi hospitalaria, se lavou os pés dos santos, se axudou os aflixidos, e se adicou a toda boa obra.¹¹Pero non inscribas as viúvas máis novas, porque cando son impulsadas pola paixón, desexan casar, afastándose do Mesías, ¹²expoñéndose a seren acusadas por quebrantar a primeira promesa, ¹³e aprenden a ser preguiceiras, indo de casa en casa; e non só preguiceiras, senón tamén laretas e baralleiras, falando de cousas que non deben.¹⁴Polo tanto, desexo que as máis mozas casen, críen fillos e gobernen ben a súa casa, non dando ao adversario ningunha oportunidade de maldicir; ¹⁵porque algunhas xa se extraviaron seguindo a Satanás. ¹⁶Se algunha crente ten viúvas, que as asista, de xeito que a igrexa non sexa gravada para poderen axudar as que realmente son viúvas.¹⁷Os anciáns que guían dun xeito apropiado, son dignos de dobre honor, especialmente os que traballan duro na palabra e no ensino. ¹⁸Porque a Escritura di: "Non porás bozo ao boi que trilla", e: "O obreiro ten dereito ao seu xornal".¹⁹Contra un ancián non permitas acusación, agás na presenza de dúas ou tres testemuñas. ²⁰A aqueles que sigan pecando, repréndeos diante de todos, para que tamén os demais teñan temor.²¹Pídoche de corazón diante de Deus, e de Cristo Xesús e máis dos anxos escolleitos, que obedezas estes consellos sen prexuízos, e sen facer nada con parcialidade. ²²Non impoñas as mans deseguida nin te fagas cómplice de pecados alleos; consérvate puro.²³Xa non bebas auga, senón un pouco de viño por mor do teu estómago e das túas frecuentes doenzas. ²⁴Os pecados dalgunhas persoas maniféstanse antes do xuízo, mentres que os doutros están a seguilos en verdade. ²⁵Do mesmo xeito, as boas obras son evidentes, e as que non o son, non se poden agachar.

Chapter 6

¹Todos os que están baixo o xugo da escravitude consideren aos seus propios amos dignos de toda honra, para que non sexa difamado o nome de Deus nin a doutrina. ²Os que teñan amos crentes non os fagan de menos por seren irmáns, máis ben sírvanos mellor, por seren crentes e amados os que se benefician do seu traballo. Ensina e recomenda estas cousas.³Se alguén ensina outra cousa, e non se conforma ás palabras sas, ás de Xesús Cristo, noso Señor, e á doutrina que é segundo á piedade, ⁴é un soberbio e non entende nada, senón que é un teimudo que só quere discutir sobre palabras baleiras, das que nacen envexa, rifas, difamacións, malas sospeitas, ⁵liortas constantes de persoas corrompidas, carentes da verdade, que pensan que a piedade é unha fonte de ganancia.⁶Aínda que a piedade acompañada de contentamento é unha verdadeira fonte de ganancia! ⁷Porque nada trouxemos a este mundo e nada podemos levar del, ⁸así que, se temos que comer e que vestir debemos estar contentos,⁹pois aqueles que queren ser ricos caen en tentacións, trapelas e moitas cobizas insensatas e prexudiciais, que son as que botan a perder ás persoas e as arruinan; ¹⁰porque o amor ao diñeiro é a raíz de tódolos males, algúns mesmo se afastaron da fe por iso, e traspasaron as súas vidas con moitas dores.¹¹Pero ti, sendo de Deus, fuxe destas cousas e procura a xustiza, a piedade, a fe, o amor, a pacencia, a mansedume. ¹²Loita a boa batalla da fe, bota man da vida eterna á que fuches chamado, e que diante de moitas testemuñas declaraches dun xeito brillante.¹³Mándoche diante de Deus, quen dá vida a tódalas cousas e de Cristo Xesús, que deu testemuña cunha magnífica confesión diante de Poncio Pilato, ¹⁴que gardes o mandamento sen tacha, irreprensible, ata a manifestación do noso Señor, Xesús Cristo.¹⁵No tempo axeitado amosarao o Deus bendito e único Soberano, o Rei dos reis e Señor dos señores, ¹⁶o único que ten inmortalidade, que vive na luz inaccesible, a quen ningún ser humano viu nin pode ver. A El sexa a honra e o dominio eterno, amén.¹⁷Aos ricos deste mundo mándalles que non sexan arrogantes nin poñan a súa esperanza nas riquezas, que son incertas, senón en Deus, quen nos prové abundantemente de todas as cousas para que gocemos delas; ¹⁸que fagan o ben, que sexan ricos en boas obras, que sexan xenerosos, e dadivosos ao compartir, ¹⁹atesourando para si un bo fundamento para o tempo que vai a vir, a fin de que boten man da verdadeira vida.²⁰Timoteo, garda o que se che encomendou, evitando as lerias baleiras e profanas, e os argumentos da falsamente chamada ciencia, ²¹coa que algúns se afastaron da fe. A graza sexa convosco.

2 Timothy

Chapter 1

¹Paulo, apóstolo de Cristo Xesús pola vontade de Deus, segundo a promesa de vida en Cristo Xesús, ²a Timoteo, fillo amado: graza e misericordia e paz de Deus Pai e de Cristo Xesús, noso Señor.³Doulle grazas a Deus, a quen sirvo dende os meus devanceiros con conciencia limpa, lembrándome continuamente de ti e orando por ti día e noite; ⁴desexando verte, traendo á memoria as túas bágoas, para me encher de gozo. ⁵Tendo vivo o recordo da túa fe non finxida, que habitou primeiro na túa avoa Loida, e na túa nai Eunice e teño por certo que tamén está en ti.⁶Razón pola que che recordo que reavives o don de Deus que está en ti pola imposición das miñas mans. ⁷Porque Deus non nos deu espírito de covardía, senón de poder, de amor e de dominio propio.⁸Daquela, non te avergoñes do testemuño do noso Señor, nin de min, que estou atado a El, senón comparte comigo os sufrimentos pola causa do evanxeo, segundo o poder de Deus, ⁹quen nos salvou e nos chamou cunha invitación santa, non polas nosas obras, senón segundo o seu propio propósito e graza, que nos foi dada en Cristo Xesús antes dos tempos das eras, ¹⁰e que agora foi manifestada pola aparición do noso Salvador, Cristo Xesús, quen abolindo en verdade a morte, sacando á luz a vida e a inmortalidade por medio do evanxeo, ¹¹para o que fun constituído predicador, apóstolo e mestre.¹²É por iso que estou a sufrir estas cousas, pero non me avergoño; porque sei en quen teño crido e estou certo de que é poderoso para gardar aquilo que me confiou ata aquel día. ¹³Mantén o exemplo das boas palabras que me escoitaches, na fe e no amor en Cristo Xesús. ¹⁴Garda o bo depósito que se che fiou mediante o Espírito Santo que habita en nós.¹⁵Xa soubeches disto, que todos os que están na Asia, entre eles Fixelo e Hermóxenes, se afastaron abandonándome. ¹⁶O Señor teña misericordia da casa de Onesíforo, porque moitas foron as veces que me confortou, e non se avergoñou da miña cadea, ¹⁷senón que cando estivo en Roma, axiña me buscou ata dar comigo; ¹⁸que o Señor lle permita acadar a súa misericodia a carón del naquel día, pois ti sabes mellor dos servizos que prestou en Éfeso.

Chapter 2

¹Polo tanto, ti, meu fillo, sé fortalecido coa graza que hai en Cristo Xesús. ²As cousas que escoitaches de min en presenza de moitas testemuñas, encárgallelas a persoas de confianza que sexan capaces de ensinar tamén a outras.³Comparte sufrimentos coma un bo soldado de Cristo Xesús. ⁴Ningún soldado se deixa enguedellar nos negocios da vida, se quere compracer a aquel que o chamou a filas. ⁵Tamén se algún compite como atleta, non leva o premio se non compite de acordo ás normas.⁶O labrego que traballa duro, é o primeiro en participar dos froitos. ⁷Medita ben no que che digo, porque o Señor hache dar entendemento en todo.⁸Lémbrate de Xesús Cristo, da semente de David, resucitado de entre os mortos segundo o meu evanxeo; ⁹polo que estou a sufrir penalidades na cadea coma se fose un criminal; pero a palabra de Deus non está encadeada. ¹⁰Por iso soporto tódalas cousas, por amor dos escollidos, para que eles tamén acaden a salvación que hai en Cristo Xesús con gloria eterna.¹¹De toda confianza é esta palabra: se morremos con El, tamén viviremos con El; ¹²se perseveramos, tamén reinaremos con El; se arrenegamos del, El tamén nos ha negar; ¹³se nós somos infieis, El permanece fiel, porque non pode arrenegar de si.¹⁴Lémbralles estas cousas, declarándolles solemnemente diante de Deus que non discutan sobre palabras, porque iso non vale para nada, senón para botar a perder os que escoitan. ¹⁵Procura con presteza presentarte diante de Deus aprobado, obreiro que non ten de que sentir vergoña, que interpreta, expón e aplica correctamente a palabra da verdade.¹⁶Pero evita as lerias profanas, porque producirán que a maldade medre máis; ¹⁷e a palabra deles corroerá coma gangrena; como son Himeneo e Fileto, ¹⁸que se afastaron da verdade dicindo que a resurrección dos mortos xa aconteceu, co que están botando a perder a fe dalgúns.¹⁹Con todo, o fundamento de Deus mantense firme, levando este selo: o Señor coñece os que son del: todo o que pronuncia o nome do Señor que se aparte da inxustiza! ²⁰Pero nunha casa grande, non hai soamente cuncas de ouro e prata, senón tamén de madeira e barro; unhas para uso nobre, e outras para uso común. ²¹Polo tanto, se un se limpa desas cousas, será un vaso honorable, santificado, útil para o seu Señor, preparado para toda boa obra.²²Fuxe das paixóns da mocidade e persegue a xustiza, a fe, o amor e a paz, con todos os que de corazón limpo invocan o Señor. ²³Pero evita as discusións necias e parvas, sabendo que enxendran liortas.²⁴Porque un servo do Señor non debe ser conflitivo senón amable con todos, axeitado para ensinar, tolerante; ²⁵que saiba corrixir a aqueles que se opoñen; que o faga con mansedume por se acaso Deus lles conceda o arrepentimento que leva ao coñecemento total da verdade, ²⁶e volvan en si, fuxindo das trapelas do demo nas que están cativos para facer o que el quere.

Chapter 3

¹Pero debes saber o seguinte: nos derradeiros días virán tempos difíciles; ²porque as persoas serán amantes de si mesmas, avarentas, fachendosas, soberbias, maldicentes, rebeldes contra os pais, desagradecidas, irreverentes, ³sen afecto natural, inflexibles, calumniadoras, descontroladas, crueis, inimigas do bo, ⁴traidoras, temerarias, envaidecidas e amantes dos praceres en vez de amar a Deus.⁵Terán apariencia de piedade, pero arrenegarán do poder dela. Fuxe de xente así. ⁶Porque coma estes son os que entran nas casas ás agachadas e toman cativas ás mulleriñas ateigadas de pecados, levadas por diferentes paixóns; ⁷que están sempre aprendendo, pero nunca poden chegar ao coñecemento da verdade.⁸E do mesmo xeito que Ianes e Iambres resistiron a Moisés, así tamén estes se arrepoñen contra a verdade; xente de mente estragada e fracasada na fe. ⁹Pero non irán lonxe, porque a súa tolería faráselles manifesta a todos, como tamén o foi a daqueles.¹⁰En troques ti seguiches de preto o meu ensino, o meu xeito de vivir, o meu propósito, a miña fe, o meu aguante con todos, o meu amor, a miña paciencia, ¹¹as persecucións e os sufrimentos, coma os que aturei en Antioquía, en Iconio e Listra; como os padecementos que sufrín, e de todos eles me librou o Señor. ¹²Si, todos os que queiran vivir dun xeito piadoso en Xesús Cristo, padecerán persecución. ¹³Pola súa banda, a xente mala e estafadora irá de mal en peor, enganando e sendo enganados.¹⁴Pero ti mantente no que aprendiches e no que fuches persuadido, sabendo de quen aprendiches, ¹⁵xa que dende neno coñeces as Sagradas Escrituras, que poden facerte sabio na salvación que hai pola fe en Xesús Cristo.¹⁶Toda Escritura é inspirada por Deus, e é útil para ensinar, para rebater os enganos, para emendar, e para instruír na xustiza, ¹⁷de xeito que as persoas de Deus sexan completamente cualificadas e competentes para toda boa obra.

Chapter 4

¹Mándoche solemnemente na presenza de Deus e de Cristo Xesús, que ha xulgar a vivos e a mortos na súa vinda e no seu reino: ²pregoa a palabra, insiste a tempo e a destempo. Corrixe, aconsella e reprende con toda paciencia e doutrina.³Porque chegarán os tempos cando non soportarán a doutrina sa, senón que sentindo coceira de ouvir, amorearán para si mestres conforme aos seus propios antollos; ⁴afastarán o seu ouvido da verdade, e descamiñaranse polo terreo das fábulas. ⁵Pero ti sé sobrio en todo, soporta os sufrimentos, fai obra de evanxelista, cumpre o teu ministerio.⁶Porque eu estou para ser derramado coma libación, e o tempo do meu pasamento é inminente. ⁷Combatín unha boa loita, rematei a miña carreira e gardei a fe. ⁸Polo demais, está reservada para min a coroa da xustiza, aquela que o Señor Xuíz xusto me ha entregar naquel día; e non só a min, senón tamén a todos os que demostraron amar a súa vinda.⁹Procura vires axiña, ¹⁰porque Demas, amando este mundo presente, marchou a Tesalónica e deixoume desamparado, Cresente foi a Galacia, e Tito a Dalmacia.¹¹Só Lucas ficou comigo. Recolle a Marcos e tráeo contigo, porque me é moi útil para o ministerio, ¹²pois a Tíquico mandeino a Éfeso. ¹³Cando veñas, tráeme o capote que deixei onda Carpo en Troas, xunto cos rolos, maiormente os pergamiños.¹⁴Alexandre, o latoeiro, fíxome moito mal; o Señor daralle o pago conforme as súas obras. ¹⁵Gárdate ti tamén del, pois opúxose en gran maneira ás nosas palabras. ¹⁶Na miña primeira defensa ninguén estivo ao meu carón, senón que todos me abandonaron; que non se lles teña en conta!¹⁷Pero o Señor axudoume e fortaleceume, para que a través de min fora cumprida a predicación e a escoitaran todos os xentís, e fun librado da boca do león. ¹⁸Do mesmo modo o Señor me ha librar de toda obra mala e me ha protexer para o seu reino celestial. A El sexa a gloria polos séculos dos séculos. Amén.¹⁹Saúda a Prisca e a Aquila, e á familia de Onesíforo. ²⁰Erasto ficou en Corinto, e Trófimo quedou enfermo en Mileto. ²¹Fai o posible para vires antes do inverno. Mándanche saúdos para ti Eubulo, Pudente, Lino e Claudia, ademais de tódolos irmáns. O Señor sexa co teu espírito. ²²A graza sexa convosco.

Titus

Chapter 1

¹Paulo, servo de Deus e apóstolo de Xesús Cristo, conforme á fe dos elixidos de Deus, e o pleno coñecemento da verdade que é segundo a piedade, ²sobre a esperanza da vida eterna; que Deus, que non pode mentir, prometeu dende os tempos eternos , ³e ao seu tempo, manifestou a súa palabra pola predicación que me foi encomendada por orde de Deus, o noso Salvador.⁴A Tito, verdadeiro fillo na nosa común fe. Graza e paz de Deus Pai e de Cristo Xesús, o noso Salvador. ⁵Foi por iso que te fixen quedar en Creta, para que puxeras orde nas cousas que quedan, e nomearas anciáns en cada cidade, como che mandei:⁶se alguén é irreprensible, home dunha soa muller, que teña fillos crentes, non tachados de libertinaxe ou rebeldía. ⁷Porque cómpre que o que serve sexa íntegro como administrador de Deus, non soberbio, nin iracundo, nin dado ao viño, nin desafiante, nin que ande á procura de ganancias deshonestas.⁸Senón hospitalario, amante do bo, prudente, xusto, santo, dono de si mesmo. ⁹Aferrado á palabra fiel, que está de acordo á ensinanza, para que tamén poida exhortar con boa doutrina e refutar os respondóns.¹⁰Porque hai moitos desobedientes, larapetas e gaioleiros, sobre todo os da circuncisión, ¹¹aos que lles hai que tapar a boca porque están a trastornar familias enteiras ensinando o que non se debe, por gañaren cartos.¹²Un que teñen por profeta, dixo: -Os cretenses son sempre mentireiros, malas bestas, lambóns, preguiceiros. ¹³Este testemuño é certo, así que repréndeos con severidade para que sexan sans na fe.¹⁴Non poñendo atención a mitos xudaicos e a mandamentos de homes, que se afastan da verdade.¹⁵Todas as cousas son puras para os puros mais para os corrompidos e incrédulos nada é puro, pois tanto a súa mente como a súa conciencia están corrompidas. ¹⁶Eles din coñecer a Deus pero renegan del cos seus feitos, sendo noxentos e desobedientes e inútiles para calquera boa obra.

Chapter 2

¹Pero ti ensina o que está de acordo coa doutrina sa. ²Que os anciáns sexan asisados, de palabra, prudentes, sans na fe, no amor, e na constancia.³As anciás sexan reverentes na súa conduta: non calumniadoras, nin escravas de moito viño, senón sexan mestras do ben. ⁴Que ensinen ás novas a amaren os seus maridos, e os seus fillos; ⁵prudentes, puras, boas administradoras do fogar, amables, suxeitas aos seus maridos, para que a palabra de Deus non sexa blasfemada.⁶Exhorta tamén os mozos a que sexan prudentes. ⁷Preséntate en todo como exemplo de boas obras, con pureza de doutrina, con dignidade, ⁸con palabra sa e sen tacha a fin de que o inimigo se avergoñe ao non ter nada malo que dicir de nós.⁹Exhorta os escravos a que se sometan aos seus amos en todo e sexan serviciais e non respondóns; ¹⁰non roubando, senón amosando plena fidelidade para que poidan adornar en todo a ensinanza de Deus, o noso Salvador.¹¹Porque a graza salvadora de Deus manifestouse a todas as persoas, ¹²ensinándonos que, rexeitando a impiedade e os desexos mundanos, vivamos no mundo presente dun xeito asisado, xusto e cheo de piedade; ¹³agardando a esperanza ditosa e a manifestación da gloria do noso gran Deus e Salvador Cristo Xesús,¹⁴que se entregou por nós, para redimirnos de toda a iniquidade e purificar para si mesmo un pobo especial, celoso de boas obras.¹⁵Fala estas cousas, reprende e exhorta con toda autoridade. Ninguén te teña en pouco.

Chapter 3

¹Lémbralles que se sometan aos gobernantes, que obedezan ás autoridades, que están dispostas para toda obra boa; ²que non falen mal de ninguén, que sexan pacíficos, amables, amosando sempre mansedume con todas as persoas.³Porque noutro tempo nós fomos babecos, rebeldes, extraviados, escravos de moitas cobizas e praceres, vivindo maliciosamente e con envexa, aborrecibles e aborrecendo uns aos outros.⁴Pero cando apareceu a bondade de Deus, o noso Salvador, xunto coa súa benevolencia para tódalas persoas, salvounos, ⁵non por obras xustas que nós fixemos, senón pola súa misericordia, por medio do lavamento da rexeneración e a renovación do Espírito Santo;⁶que verteu en nós dun xeito abundante por medio de Xesús Cristo, o noso Salvador, ⁷a fin de que, xustificados pola súa graza, fósemos feitos herdeiros da vida eterna, de acordo á esperanza.⁸Esta é a palabra fiel, e desexo que ti insistas dun xeito firme para que os que creron en Deus procuren ocuparse nas boas obras. Estas cousas son boas e de proveito para todos.⁹Pero fuxe das discusións parvas, das xenealoxías, das loitas e polémicas sobre a lei, porque son improdutivas e baleiras. ¹⁰Prescinde de quen, despois de lle advertir unha e outra vez, siga a causar divisións, ¹¹tendo ben sabido que está pervertido e continúa a pecar, sendo condenado polos seus propios feitos.¹²Cando cheguen onda ti Artemas ou Tíquico, apúrate por vir onda min ata Nicópolis, porque decidín pasar alí o inverno. ¹³Axuda con todo o preciso a Zenas o avogado, para que poida viaxar, e a Apolos, para que non lles falte de nada.¹⁴E que os nosos aprendan a se ocuparen nas boas obras para as necesidades urxentes, a fin de que non vivan sen teren froito.¹⁵Saúdante todos os que están comigo. Saúda a todos os que nos aman na fe. A graza sexa convosco.

Philemon

Chapter 1

¹Paulo, prisioneiro de Cristo Xesús, e o irmán Timoteo, a Filemón o noso amado irmán e colaborador, ²e á irmá Apia, e a Arquipo, compañeiro noso de milicia, e á igrexa que está na túa casa. ³Graza e paz a vós, de Deus o noso Pai, e do Señor Xesús Cristo.⁴Doulle grazas a meu Deus sempre, lembrándote nas miñas oracións, ⁵ao escoitar do teu amor e da fe que tes para co Señor Xesús e con todos os santos; ⁶e rogo para que a participación da túa fe se faga activa no coñecemento pleno de todo o bo que hai en nós no Mesías, ⁷porque nos alegramos moito e fomos consolados no teu amor, pois foi por ti, meu irmán, que foron confortados os corazóns dos santos.⁸Por iso, mesmo que teño moita liberdade en Cristo para che mandar facer o que convén, ⁹mais ben rógoche polo amor, sendo como son, Paulo, xa ancián, e agora tamén prisioneiro de Cristo Xesús;¹⁰pídoche polo meu fillo Onésimo, o que enxendrei na cadea, ¹¹o que noutro tempo che era inútil, pero agora énos útil a ti e a min; ¹²a quen che mandei de volta, como se fora parte de min. ¹³A quen eu quixese reter comigo, para que me servise no teu lugar nas miñas prisións polo evanxeo,¹⁴mais non quixen facer cousa algunha sen o teu consentimento, para que a túa bondade non fora como por obriga, senón que saíra de ti. ¹⁵Porque pode ser que por iso se afastara de ti por algún tempo, para que o volveras a recibir para sempre, ¹⁶xa non coma escravo senón coma a máis que un escravo, coma a un irmán amado, especialmente para min, pero canto máis para ti: tanto na carne como no Señor.¹⁷Se me tes por compañeiro, recíbeo como a min. ¹⁸Pero se te agraviou en cousa algunha, o que che estea a deber, pono na miña conta. ¹⁹Eu, Paulo, escribín isto do meu puño e letra e eu pagarei! (por non dicirche que ti mesmo te me debes a min). ²⁰Si, irmán, eu ben podería sacar proveito no Señor de ti; conforta o meu corazón en Cristo.²¹Escribinche fiando na túa obediencia, e sabendo que aínda farás máis do que che estou a dicir. ²²E ao mesmo tempo, prepárame hospedaxe a min tamén; porque me poderedes ter convosco en resposta ás vosas oracións.²³Saúdate Epafras, o meu compañeiro de prisión en Cristo Xesús; ²⁴e tamén Marcos, Aristarco, Demas e Lucas, os meus colaboradores. ²⁵A graza do Señor Xesús Cristo sexa co voso espírito.

Hebrews

Chapter 1

¹Deus, en tempos pasados, en moitas ocasións e de moitos xeitos veulles falando aos pais polos profetas, ²e nestes últimos días, falounos polo seu Fillo, a quen constituíu herdeiro de tódalas cousas, por medio de quen tamén fixo o universo; ³El é o resplandor da súa gloria e a imaxe exacta do seu ser, e sostén tódalas cousas pola palabra do seu poder. Despois de levar a cabo a purificación dos pecados, sentouse á dereita da Maxestade de Deus nas alturas,⁴feito moito máis superior que os anxos, xa que herdou un nome máis excelente que o deles. ⁵Porque a cal dos anxos dixo Deus algunha vez: "Es o meu fillo, eu enxendreite hoxe", e outra vez: "Eu serei o seu Pai, e El será o meu Fillo"?⁶E outra vez, cando trae o Primoxénito ao mundo, di: "Adóreno tódolos anxos de Deus". ⁷E dos anxos di: "O que fai aos seus anxos, espíritos, e aos seus ministros, lapas de lume".⁸Mais do Fillo di: "O teu trono, oh Deus, é polos séculos, e o cetro da rectitude é o cetro do teu reino. ⁹Amaches a xustiza e aborreciches a iniquidade; polo que Deus, o teu Deus, unxiute co óleo da alegría máis que aos teus compañeiros".¹⁰E: "Ti, Señor, no principio cimentaches a terra, e os ceos son feitura das túas mans; ¹¹eles pasarán, mais ti permaneces; e todos eles se han desgastar como a roupa, ¹²e os has enrolar como se fosen un manto; e cambiarán coma se fosen roupa. Mais ti es o mesmo e os teus anos non terán fin".¹³Pois, a cal dos anxos dixo algunha vez: "Senta á miña dereita ata que poña os teus inimigos por estrado para os teus pés"? ¹⁴Non son eles espíritos ministradores, mandados para servir os que han herdar a salvación?

Chapter 2

¹Por iso, temos que poñer máis atención ao que escoitamos, non sexa que nos desviemos.²Pois se a palabra declarada por medio dos anxos resultou ser firme, e toda a transgresión e desobediencia recibiu xusto castigo, ³como fuxiremos nós se descoidamos unha salvación tan grande? A que, despois de ter sido anunciada polo Señor, foinos confirmada polos que a escoitaron, ⁴testificando Deus con eles, tanto por sinais como por prodixios, e por diversos milagres e dons repartidos polo Espírito Santo segundo a súa propia vontade.⁵Porque non someteu os anxos este mundo que está por vir, do que estamos a falar. ⁶Mais un testemuñou nalgún lugar: "Que é o home para que te lembres del, ou o fillo do home para que o teñas en conta?⁷Fixéchelo un chisco menor aos anxos; coroáchelo de gloria e honor, e puxéchelo sobre as obras das túas mans; ⁸sometíchelo todo baixo os seus pés". Porque ao estarlle todo sometido, non deixou nada sen lle someter. Mais agora non vemos tódalas cousas que lle están a ser sometidas.⁹Con todo vemos a Aquel que é pouco menor aos anxos, é dicir, a Xesús, coroado de gloria e honor polo padecemento da morte, para que pola graza de Deus gustara a morte por todos. ¹⁰Porque conviña que Aquel, a través de quen son tódalas cousas, e por medio do que subsisten tódalas cousas, sendo quen de levar moitos fillos á gloria, perfeccionara por medio do padecemento ao autor da salvación deles.¹¹Porque tanto o que santifica como os santificados, son todos dun; polo que El non se avergoña de chamalos irmáns, ¹²dicindo: "Anunciarei o teu nome aos meus irmáns, no medio da congregación te hei louvar con cantos".¹³E outra vez máis: "Eu confiarei nel". E outra vez: "Velaquí estou, Eu e máis os fillos que Deus me deu". ¹⁴Por iso , como os fillos participan de carne e sangue, El tamén participou disto mediante a morte para anular o poder daquel que tiña a morte, é dicir, o diaño; ¹⁵e liberar a todos aqueles que por temor á morte están suxeitos a escravitude para toda a vida.¹⁶Porque de certo non vén axudar os anxos, senón que vén na axuda da descendencia de Abraham. ¹⁷Por iso tiña que asemellarse aos seus irmáns en todo, a fin de que chegase a ser un sumo sacerdote misericordioso e fiel nas cousas de Deus, para facer expiación polos pecados do pobo. ¹⁸Xa que El mesmo padeceu sendo tentado no sufrimento, é poderoso para socorrer os que son tentados.

Chapter 3

¹Por tanto, santos irmáns, participantes do chamado celestial, considerade a Xesús, como o Apóstolo e Sumo Sacerdote da nosa fe. ²Quen foi fiel ao que o chamou, como tamén o foi Moisés en toda a casa de Deus. ³Porque El foi tido por digno de máis gloria ca Moisés, así como o construtor da casa ten máis honra que a casa mesma. ⁴Porque toda casa ten un construtor, mais o que fai todas as cousas é Deus.⁵E Moisés foi fiel na casa de Deus como servo, para testemuña do que se diría máis tarde; ⁶mais Cristo é Fillo fiel sobre a casa de Deus: casa del somos nós se nos aferramos á confianza e nos gloriamos na esperanza.⁷Polo que, como di o Espírito Santo: "Se ouvides hoxe a súa voz, ⁸non endurezades os vosos corazóns, como na rebelión, como no día da proba do deserto,⁹onde os vosos pais me tentaron ao pórme a proba, aínda que xa viran as miñas obras durante corenta anos; ¹⁰por iso, me desgustei con aquela xeración e dixen: sempre se desvían no seu corazón, e non recoñeceron os meus camiños; ¹¹como xurei na miña ira: non entrarán no meu acougo".¹²Tende coidado, irmáns, non sexa que algún de vós teña un corazón malo e incrédulo, para apartarse do Deus vivo. ¹³Mais ben, alentádevos uns aos outros cada día, namentres se poida dicir: "hoxe"; non sexa que algún de vós se deixe endurecer polo engano do pecado.¹⁴Porque viñemos ser partícipes de Cristo, se é que mantemos firme ata o final a convicción, ¹⁵xa que se nos di: "Se escoitades hoxe a súa voz, non endurezades o voso corazón, como na rebelión".¹⁶Porque, quen foron os que se rebelaron logo de escoitar? Acaso non foron todos os que saíron de Exipto guiados por Moisés? ¹⁷E con quen se desgustou por corenta anos, non foi cos que pecaron, aqueles que caeron mortos no deserto? ¹⁸E a quen xurou que non entrarían no seu acougo porque foron desobedientes? ¹⁹Entón, vemos que non puideron entrar pola súa incredulidade.

Chapter 4

¹Polo tanto, teñamos temor, non sexa que aínda que permanecendo na promesa de entrar no seu acougo, algún de vós pareza non o ter acadado. ²Porque a nós anuncióusenos a boa nova, así como tamén a eles; mais a palabra que eles escoitaron non lles foi de proveito por non ir acompañada pola fe dos que a escoitaron.³Pero os que crimos, entramos nese acougo, tal como El dixo: "Como xurei na miña ira: non entrarán no meu acougo", aínda que as súas obras estaban rematadas dende a fundación do mundo. ⁴Porque así dixo nalgún lugar no que respecta ao sétimo día: "E Deus descansou no sétimo día de tódalas súas obras"; ⁵e outra vez nesta pasaxe: "Non entrarán no meu acougo".⁶Polo tanto, xa que aínda falta que algúns entren nel, e aqueles aos que se lles anunciou antes a boa nova e non entraron por mor da súa desobediencia, ⁷Deus determina de novo un día: "hoxe". Dicindo despois de moito tempo, por medio de David, como denantes se dixera: "Se escoitades hoxe a súa voz, non endurezades o voso corazón".⁸Porque se Xosué lles dera acougo, Deus falaría doutro día despois deste. ⁹Polo tanto, queda un acougo sagrado para o pobo de Deus. ¹⁰Xa que o que entrou no seu acougo, tamén el mesmo descansou das súas obras, como Deus descansou das súas. ¹¹Polo tanto, esforcémonos por entrar no acougo, para que ninguén caia no mesmo exemplo de desobediencia.¹²Porque a palabra de Deus é viva e eficaz, e máis cortante que calquera espada de dobre fío que penetra ata a división da alma e do espírito, das articulacións e da medula, e é poderosa para discernir os pensamentos e as intencións do corazón. ¹³E diante da súa presenza non hai cousa creada que se lle esconda, senón que tódalas cousas están ao descuberto e espidas ante os ollos daquel a quen temos que dar contas.¹⁴Pois tendo un gran Sumo Sacerdote que trascendeu os ceos, Xesús, o Fillo de Deus, manteñámonos na nosa fe. ¹⁵Porque non temos un Sumo Sacerdote que non poida compadecerse das nosas debilidades, senón un que foi tentado en todo coma nós, mais sen pecado. ¹⁶Polo tanto, acheguémonos ao trono da graza con confianza para recibir misericordia e acadar graza para a axuda oportuna.

Chapter 5

¹Pois todo sumo sacerdote elixido entre os homes, constitúese en prol de todos en canto ás cousas de Deus, para presentar ofrendas e sacrificios polos pecados; ²e pode tratar con benignidade os ignorantes e descamiñados, xa que el mesmo está suxeito a fraquezas; ³e por iso está obrigado a ofrecer sacrificio polos pecados, tanto por el mesmo como polo pobo.⁴E ninguén toma este honor para si mesmo, senón que o recibe cando Deus o chama, como foi Aarón. ⁵Do mesmo xeito, Cristo non se glorificou a si mesmo para facerse Sumo Sacerdote, senón que o que o glorificou, dixo: "Ti es o meu Fillo, Eu enxendreite hoxe."⁶Como tamén di noutra pasaxe: "Ti es Sacerdote para sempre segundo a orde de Melquisedec".⁷El, nos días da súa carne, suplicando e orando con grande clamor e bágoas ao que podía rescatalo da morte, foi escoitado por causa do seu temor reverente; ⁸e, aínda que era Fillo, aprendeu obediencia polo que sufriu;⁹e, sendo perfeccionado, veu ser o Autor da salvación eterna para todos os que lle obedecen, ¹⁰proclamado por Deus como Sumo Sacerdote da orde de Melquisedec. ¹¹Sobre isto, temos moito que dicir mais é difícil de explicar, xa que sodes lentos para escoitar.¹²Porque polo tempo que levades xa deberiades ser mestres, pero aínda precisades que alguén vos ensine de novo os principios elementais dos propósitos de Deus, e volvédesvos coma os que necesitan o leite e non o alimento sólido. ¹³Porque todo o que toma leite non está afeito á palabra de xustiza, porque é un neno. ¹⁴Pois o alimento sólido é para os maduros, os que pola práctica teñen os sentidos exercitados para discernir o bo do malo.

Chapter 6

¹Polo tanto, deixando as ensinanzas fundamentais de Cristo, avancemos cara a perfección, sen volvermos botar outra vez o fundamento do arrepentimento das obras mortas e da fe en Deus, ²do ensino sobre os lavamentos, da imposición de mans, da resurección dos mortos e do xuízo eterno. ³Se Deus o permite, isto faremos.⁴Porque é imposible que os que unha vez foron iluminados e probaron o don celestial, chegando a ser partícipes do Espírito Santo, ⁵e probaron a boa palabra de Deus e os poderes do tempo vindeiro, ⁶mais despois caeron, sexan outra vez renovados para arrepentimento, crucificando de novo o Fillo de Deus para si mesmos expoñéndoo ao escarnio público.⁷Porque a terra que bebe a choiva que a miúdo cae sobre ela e produce vexetación útil para os que a traballan, recibe a bendición de Deus; ⁸mais a que produce espiños e cardos non vale para nada, está a piques de ser maldicida, e a súa fin é ser queimada.⁹Pero en canto a vós, amados, aínda que falemos deste xeito, fomos convencidos de cousas que son mellores e que teñen salvación. ¹⁰Porque Deus non é inxusto para esquecer a vosa obra e o amor que amosastes polo seu nome, servindo noutrora, e servindo aínda, aos santos.¹¹Mais desexamos que cada un de vós amose o mesmo ardor ata o fin, para acadar a total seguridade da esperanza, ¹²para que non sexades lacazáns, senón imitadores dos que herdan as promesas pola fe e a paciencia.¹³Xa que cando Deus fixo a promesa a Abraham, non puidendo xurar por un maior, xurou por si, ¹⁴dicindo:"Certamente heite bendicir, e heite multiplicar". ¹⁵Porén, agardando con paciencia, Abraham acadou a promesa.¹⁶Porque a xente xura por un maior ca si, e para ela un xuramento dado como confirmación é a fin de todo litixio. ¹⁷Por iso querendo Deus amosar ás claras aos herdeiros da promesa o inmutable que era o seu propósito, comprometeuse con xuramento, ¹⁸a fin de que por dúas cousas inmutables, nas que é imposible que Deus minta, os que buscamos refuxio sexamos grandemente animados para suxeitarnos da esperanza posta diante de nós.¹⁹A que temos como áncora da alma, unha esperanza segura e firme, e que penetra ata detrás do veo, ²⁰onde Xesús entrou como precursor por nós, feito Sumo Sacerdote por sempre segundo a orde de Melquisedec.

Chapter 7

¹Porque este Melquisedec, rei de Salem, sacerdote do Deus Altísimo, (quen atopou a Abraham cando viña de volta da derrota dos reis, e bendiciuno, ²a quen tamén Abraham lle deu a décima parte de tódalas cousas), primeiro quere dicir Rei de Xustiza, e logo, Rei de Salem, é dicir, Rei de Paz; ³sen pai, sen nai, sen xenealoxía; non tendo principio de días nin fin de vida, sendo feito semellante ao Fillo de Deus, permanece sacerdote para sempre.⁴Considerade, entón, a grandeza deste a quen Abraham o patriarca lle deu a décima parte do mellor do botín. ⁵E en verdade os dos fillos de Leví que recibiron o sacerdocio, teñen o mandamento na lei de recoller como ofrenda a décima parte do pobo, é dicir, dos seus irmáns, aínda que sexan descendentes de Abraham, pois reciben o oficio de sacerdote. ⁶Pero o que non descendía deles, recibiu a décima parte de Abraham e bendiciu o que tiña as promesas.⁷Queda fóra de toda discusión, o menor é bendicido polo maior. ⁸E, certamente, aquí reciben a décima parte persoas mortais, pero alí recíbea un que dá testemuño de que vive. ⁹E, por así dicilo, aínda Leví por medio de Abraham, deu a décima parte ao recibila del; ¹⁰porque aínda estaba nos lombos do seu pai cando Melquisedec lle saíu ao encontro.¹¹Agora ben, se a perfección fora por medio do sacerdocio levítico (pois o pobo recibiu a lei sobre esa base), que necesidade había de que se levantara outro sacerdote segundo a orde de Melquisedec, e non un nomeado segundo a orde de Aarón? ¹²Porque cando muda o sacerdocio, necesariamente ocorre tamén un cambio da lei.¹³Pois aquel de quen se din estas cousas, pertence a outra tribo, da que ninguén serviu no altar. ¹⁴Porque é evidente que o noso Señor descendeu de Xudá, unha tribo da que Moisés non dixo nada tocante aos sacerdotes.¹⁵E isto é aínda máis evidente, se se levanta outro sacerdote a semellanza de Melquisedec, ¹⁶que chegou a selo, non sobre a base dunha lei de requisitos físicos, senón segundo o poder dunha vida indestrutible. ¹⁷Pois dáse testemuño del: "Ti es sacerdote para sempre segundo a orde de Melquisedec".¹⁸Porque certamente, queda anulado o mandamento anterior pola súa fraxilidade e ineficacia ¹⁹(pois a lei non perfeccionou nada), pero foi unha introdución dunha mellor esperanza, pola que nos achegamos a Deus.²⁰E por canto non foi sen xuramento, pois en verdade eles foron feitos sacerdotes sen xuramento, ²¹pero El por un xuramento de quen lle dixo: "O Señor xurou e non se ha lamentar, ti es sacerdote para sempre".²²Por iso, Xesús veu ser fiador dun pacto mellor. ²³Os sacerdotes anteriores foron moitos, pois a morte impedíalles continuar, ²⁴pero El como permanece para sempre, ten un sacerdocio perpetuo.²⁵Polo que tamén ten poder para salvar para sempre aos que se achegan a Deus por medio del, vivindo sempre para interceder por eles. ²⁶Porque convíñanos ter tal Sumo Sacerdote: santo, inocente, incontaminado, separado dos pecadores e exaltado nas alturas máis aló dos ceos,²⁷que non precisa, como aqueles sumos sacerdotes, ofrecer sacrificios a cotío, primeiro polos propios pecados e logo polos pecados do pobo, porque isto fíxoo unha vez para sempre, cando se ofreceu a si mesmo. ²⁸Porque a lei constitúe como sumos sacerdotes a persoas febles, pero a palabra do xuramento, que é despois da lei, constitúe o Fillo, que é feito perfecto para sempre.

Chapter 8

¹Agora ben, este é o punto principal de todo o que dixemos: temos un Sumo Sacerdote, que se sentou á dereita do trono da Maxestade nos ceos, ²como servidor do santuario e do tabernáculo verdadeiro, que alzou o Señor, e non un home.³Porque todo sumo sacerdote está constituído para presentar ofrendas e sacrificios, polo que é preciso que este tamén teña algo que ofrecer. ⁴Así que, se El estivera na terra, nin sequera había ser sacerdote, habendo sacerdotes que presentan ofrendas segundo a lei; ⁵eles serven o que é copia e sombra das cousas celestiais, tal como lle foi revelado a Moisés por Deus cando estaba a piques de alzar o tabernáculo; pois, El di: "Mira, fai tódalas cousas conforme o modelo que che foi amosado no monte".⁶Pero agora, El acadou un ministerio aínda superior, sendo que tamén é mediador dun mellor pacto, baseado sobre mellores promesas. ⁷Pois se aquel primeiro pacto houbese sido sen defecto, non habería lugar para un segundo.⁸Porque reprochándoos, dixo: "Mirade que veñen días, di o Señor, en que establecerei un novo pacto coa casa de Israel e coa casa de Xudá; ⁹non coma o pacto que fixen cos seus ancestros o día que os tomei da man para sacalos da terra de Exipto; porque non permaneceron fieis no meu pacto, e Eu desentendinme deles", di o Señor.¹⁰Por iso este é o pacto que Eu farei coa casa de Israel despois daqueles días, di o Señor: "Porei as miñas leis nas súas mentes, e escribireinas nos seus corazóns. Eu serei o seu Deus, e eles serán o meu pobo.¹¹E ningún deles ensinará ao seu concidadán, ou a seu irmán, dicindo: coñece o Señor, porque todos me coñecerán, dende o menor ata o maior deles. ¹²Pois terei misericordia das súas inxustizas, e endexamais lembrarei os seus pecados".¹³E cando El dixo: "un novo pacto", fixo caduco o primeiro; e o que queda caduco e avellece, está preto a desaparecer.

Chapter 9

¹Agora ben, pola súa parte o primeiro pacto tiña regras de culto e un santuario terreal. ²Porque fora preparado un tabernáculo na parte anterior onde estaban o candelabro, a mesa e os pans da proposición; este é o lugar santo.³E tras o segundo veo estaba a parte do tabernáculo chamado o lugar santísimo, ⁴que tiña o altar de ouro do incenso e a arca do pacto cuberta toda de ouro, na que había unha urna de ouro que contiña o maná e a vara de Aarón que reverdeceu, e as táboas do pacto; ⁵e sobre ela estaban os querubíns de gloria que daban sombra ao propiciatorio; pero non se pode falar agora destas cousas en detalle.⁶Dispostas estas cousas deste xeito, certamente entraban no primeiro tabernáculo os sacerdotes decontino para dar culto a Deus. ⁷Pero no segundo só entraba o sumo sacerdote unha vez no ano, non sen levar sangue, que ofrecía por si mesmo e polos erros que por ignorancia eran cometidos polo pobo;⁸dando a entender isto o Espírito Santo: que namentres o primeiro tabernáculo permanecera en pé, o camiño ao lugar santísimo non sería descuberto; ⁹cousa que é simbolo para este tempo, segundo o que se presentan ofrendas e sacrificios que non poden facer perfecto na súa conciencia o que está a facer ese servizo, ¹⁰posto que só teñen que ver con comidas e bebidas, e diferentes lavamentos e ordenanzas para o corpo, impostas ata o tempo sinalado da reforma.¹¹Pero cando Cristo aparaceu como Sumo Sacerdote das boas cousas vindeiras, a través dun tabernáculo meirande e perfecto, non feito por mans, é dicir, non desta creación, ¹²e non por medio do sangue de chibos e becerros, senón por medio do seu propio sangue, entrou ao lugar santísimo unha vez para sempre asegurando así a redención eterna.¹³Porque se o sangue dos chibos e dos touros, e a cinza da becerra esparexida sobre os que se contaminaron, santifican para a purificación da carne, ¹⁴canto máis o sangue de Cristo, quen polo Espírito eterno se ofreceu a si mesmo sen mancha a Deus, limpará a vosa conciencia de obras mortas para servir o Deus vivo? ¹⁵Polo tanto é mediador dun novo pacto, para que por unha morte para a redención das transgresións durante o primeiro pacto, os que foron chamados reciban a promesa da herdanza eterna.¹⁶Porque onde hai testamento, é preciso que aconteza a morte do testador. ¹⁷Pois un testamento é válido en caso de morte, xa que non entra en vigor mentres vive o testador.¹⁸De onde, nin sequera o primeiro entrou en vigor sen sangue; ¹⁹porque unha vez proclamados por Moisés tódolos mandamentos da lei a todo o pobo, collendo o sangue dos becerros e dos chibos, con auga, lá, escarlata e hisopo, asperxeu non só o rolo senón tamén a todo o pobo, ²⁰dicindo: "Este é o sangue do pacto que Deus vos mandou".²¹E do mesmo xeito asperxeu con sangue todo o tabernáculo e tódolos utensilios do servizo. ²²E segundo a lei, case todo é purificado con sangue, e non hai perdón sen derramamento de sangue.²³Daquela, foi necesario que a representación destas cousas celestiais foran purificadas deste xeito, pero as cousas celestiais mesmas, tiñan que selo con sacrificios mellores ca estes. ²⁴Porque non entrou Cristo nun santuario feito por mans, representación do verdadeiro, senón no mesmo ceo, para presentarse agora na presenza de Deus por nós.²⁵E non para ofrecerse repetidamente a si mesmo, como entra o sumo sacerdote no lugar santísimo unha vez no ano con sangue alleo; ²⁶doutro xeito, sería necesario que padecera unha e outra vez dende a fundación do mundo, pero agora foi manifestado unha vez por todas na consumación dos tempos, para quitar o pecado por medio do sacrificio de si mesmo.²⁷E así como está establecido para as persoas que morran unha soa vez, e despois disto o xuízo, ²⁸así tamén o Mesías foi ofrecido unha vez e para sempre para levar sobre El os pecados de moitos, e ha aparecer por segunda vez, sen ter nada que ver co pecado, para salvación dos que o agardan con ansia.

Chapter 10

¹Porque sendo a lei só a sombra dos bens futuros e non a imaxe mesma das cousas, nunca pode por medio dos mesmos sacrificios que se ofrecen decontino cada ano, perfeccionar os que se achegan. ²Doutro xeito, non deixarían de ser ofrecidos, posto que os que adoran, unha vez purificados, non terían xa máis conciencia de pecado? ³Pero neses sacrificios, faise memoria dos pecados cada ano. ⁴Porque é imposible que o sangue de touros e chibos quite os pecados.⁵Polo que, entrando El no mundo, di: "Non quixeches sacrificio nin ofrenda, pero preparáchesme un corpo ; ⁶non te agradaches nos holocaustos polo pecado". ⁷Daquela dixen: "Velaí, Eu veño para facer, oh Deus, a túa vontade. No pergamiño do libro foi escrito sobre min".⁸Dicindo anteriormente: "Non quixeches sacrificios e ofrendas e holocaustos polo pecado, e non te agradaches neles, sendo ofrecidos segundo a lei", ⁹entón dixo: "Velaquí Eu veño para facer a túa vontade. Quita o primeiro para que se estableza o segundo". ¹⁰Por esta vontade é que somos santificados mediante a ofrenda do corpo de Xesús Cristo unha vez e para sempre.¹¹E, de certo, todo sacerdote se mantén en pé día tras día servindo e ofrecendo moitas veces os mesmos sacrificios, que nunca poden quitar os pecados; ¹²pero este, ofrecendo un só sacrificio polos pecados para sempre, sentouse á dereita de Deus, ¹³agardando ata que os seus inimigos sexan postos coma un estrado para os seus pés. ¹⁴Porque por unha soa ofrenda El perfeccionou para sempre os que son santificados.¹⁵E tamén nos testifica o Espírito Santo; porque despois de ter dito: ¹⁶"Este é o pacto que farei con eles despois daqueles días, di o Señor, porei as miñas leis no seus corazóns, e escribireinas nas súas mentes,¹⁷e non me lembrarei endexamais dos seus pecados e transgresións". ¹⁸É dicir, onde hai perdón destas cousas, xa non hai ofrenda polo pecado.¹⁹Daquela, irmáns, tendo a confianza de que polo sangue de Xesús temos entrada ao lugar santísimo, ²⁰sangue que nos abriu un camiño novo e vivo, por medio do veo, isto é, pola súa carne, ²¹e xa que temos un gran Sacerdote sobre a casa de Deus, ²²acheguémonos con corazóns sinceros, con plena certeza de fe, tendo os corazóns purificados e libres de toda mala conciencia e os corpos lavados con auga limpa;²³manteñamos firme a profesión da nosa esperanza, sen dubidar, porque fiel é o que prometeu; e ²⁴considerémonos uns aos outros para estímulo do amor e das boas obras; ²⁵non abandonando a nosa propia asamblea, como algúns acostuman facer, senón exhortándonos, e máis aínda cando vemos que o día se achega.²⁶Porque se seguimos a pecar voluntariamente logo de recibir o coñecemento da verdade, xa non queda sacrificio algún polos pecados, ²⁷senón unha terrible expectación de xuízo, e o ardor dun lume que ha consumir os adversarios.²⁸O que rexeita a lei de Moisés, morre sen misericordia polo testemuño de dúas ou tres testemuñas. ²⁹Canto maior castigo pensades que ha merecer quen pisoteou o Fillo de Deus, e tivo por inmundo o sangue do pacto polo que foi santificado, e aldraxou o Espírito da graza?³⁰Pois coñecemos ao que dixo: "A vinganza é miña, Eu pagarei". E outra vez: "O Señor ha xulgar o seu pobo". ³¹Cousa tremenda é caer nas mans do Deus vivo!³²Pero lembrade os días pasados, cando despois de que fostes iluminados, soportastes unha gran loita de padecementos; ³³dunha banda, sendo expostos á vergoña pública con aldraxes e aflicións, e doutra banda, sendo compañeiros dos que eran tratados así. ³⁴Porque compartistes os padecementos dos prisioneiros e aceptastes con alegría o serdes despoxados dos vosos bens, sabendo que tedes para vós mesmos unha mellor e máis perdurable herdanza.³⁵Polo tanto, non perdades a vosa confianza, que ten grande recompensa. ³⁶Porque precisades de paciencia, para que cando teñades cumprida a vontade de Deus, acadedes a promesa. ³⁷Porque de aquí a un intre, tan só un intre, o que ha de vir, virá, e non ha tardar.³⁸Pero o meu xusto terá vida pola fe; e se retrocede a miña alma non se ha agradar nel. ³⁹Pero nós non somos dos que recuamos para perdición, senón dos que gardan a fe para a preservación da alma.

Chapter 11

¹Fe é, polo tanto, o fundamento das realidades que se esperan, a proba das cousas que non se ven. ²É por ela que foron aprobados os nosos ancestros. ³Pola fe é que entendemos que o universo foi constituído pola palabra de Deus, de xeito que o que se ve foi feito do que non se vía.⁴Pola fe Abel ofreceu a Deus un mellor sacrificio que Caín, polo que acadou a aprobación de xusto, dando Deus testemuño das súas ofrendas, e mesmo morto aínda fala por medio dela.⁵Pola fe Henoc foi levado ao ceo para non ver morte; e non foi atopado porque Deus o trasladou; porque antes de ser levado recibiu testemuño de ter agradado a Deus. ⁶E sen fe é imposible agradalo; porque cómpre que o que se achega a Deus crea que El existe e que recompensa aos que o buscan.⁷Pola fe Noé, sendo advertido por Deus sobre as cousas que aínda non se vían, con temor preparou unha arca para a salvación da súa casa, e mediante esa fe condenou o mundo, chegando ser herdeiro da xustiza que é segundo a fe.⁸Pola fe Abraham, ao ser chamado, obedeceu, saíndo para un lugar que había recibir como herdanza; e saíu sen saber cara onde ía. ⁹Foi pola fe que viviu como estranxeiro na terra da promesa como en terra allea, vivindo en tendas como Isaac e Xacob, coherdeiros da mesma promesa, ¹⁰porque agardaba a cidade que ten alicerces, da que o seu arquitecto e construtor é Deus.¹¹Tamén a mesma Sara, sendo estéril, recibiu a forza para concebir, xa fóra do tempo natural, pois tivo por fiel a quen o prometera. ¹²Polo que tamén naceu dun (e este xa case morto) unha descendencia como as estrelas do ceo en número e innumerable coma a area que está á beira do mar.¹³Todos eles morreron en fe, sen recibiren as promesas, pero téndoas visto e aceptado con gusto dende lonxe, confensando que eran peregrinos e estranxeiros sobre a terra. ¹⁴Porque os que din tales cousas, claramente dan a entender que andan á procura dunha patria.¹⁵E se en verdade estiveran a pensar naquela patria de onde saíron, estaban a tempo de se volver. ¹⁶Pero en realidade desexaban unha patria mellor, é dicir, celestial. Por iso, Deus non se avergoña de ser chamado o seu Deus, pois tenlles preparada unha cidade.¹⁷Pola fe Abraham cando foi probado, ofreceu a Isaac; e o que recibira as promesas ofrecía o seu unixénito; ¹⁸respecto do que se dixo: "En Isaac serache chamada descendencia". ¹⁹El considerou que Deus era poderoso para levantar aínda de entre os mortos, de onde tamén, en sentido figurado, volveu recibilo.²⁰Pola fe Isaac bendixo a Xacob e a Esaú; aínda respecto a cousas futuras. ²¹Pola fe Xacob, estando a morrer, bendiciu a cada un dos fillos de Xosé, e adorou apoiándose no extremo do seu caxato. ²²Pola fe Xosé, ás portas da morte, mencionou o éxodo dos fillos de Israel, e deu instrucións sobre os seus ósos.²³Pola fe Moisés, foi escondido polos seus pais ao nacer durante tres meses, porque viron que era un meniño fermoso e non tiveron medo do edicto do rei. ²⁴Pola fe Moisés, xa grande, rexeitou ser chamado fillo da filla do faraón, ²⁵escollendo máis ben ser maltratado co pobo de Deus, antes que gozar dos praceres temporais do pecado, ²⁶tendo por maiores riquezas as aldraxes do Mesías que os tesouros de Exipto; porque tiña posta a mirada na recompensa.²⁷Pola fe saíu de Exipto sen lle ter medo á ira do rei, porque permaneceu firme como vendo o Invisible. ²⁸Pola fe celebrou a Pascua e o asperxemento do sangue, para que o exterminador dos primoxénitos non os tocara.²⁹Pola fe atravesaron o mar Vermello como por terra seca, e cando procuraron pasar os exipcios, afogaron. ³⁰Pola fe caeron os muros de Iericó, despois de seren rodeados por sete días. ³¹Pola fe Rahab a prostituta non morreu cos desobedientes, por recibir os espías en paz.³²E que más hei dicir? Pois non me chegaría o tempo para contar de Guideón, Barac, Sansón, Iefté, David, Samuel e os profetas; ³³os que pola fe conquistaron reinos, fixeron xustiza, acadaron promesas, pecharon bocas de leóns, ³⁴apagaron a violencia do lume, fuxiron do fío da espada; sendo febles, foron feitos fortes, fixéronse poderosos na guerra, puxeron en fuga a exércitos estranxeiros.³⁵As mulleres recibiron os seus mortos mediante a resurrección; outros foron torturados, non aceptando a súa liberación, para obter unha mellor resurrección. ³⁶Outros experimentaron inxurias e azoutes, e mesmo cadeas e prisións. ³⁷Foron apedrados, serrados, tentados, mortos a espada; andiveron de aquí para alá cubertos con peles de ovellas e de cabras; pasando fame, aflixidos, maltratados; ³⁸o mundo non era digno deles! Errantes por desertos e montes, por covas e cavernas da terra.³⁹E todos eles, sendo aprobados pola súa fe, non recibiron a promesa, ⁴⁰porque Deus tiña preparado algo mellor para nós, para que eles non foran feitos perfectos sen nós.

Chapter 12

¹Por tanto, xa que temos ao noso arredor tan grande nube de testemuñas, desprendámonos de todo peso, e do pecado que nos asedia, e corramos con aguante a carreira que temos por diante. ²Cos ollos postos en Xesús, o Autor da fe e o que a leva á perfección, quen pola ledicia posta diante del, soportou a cruz e desprezando as aldraxes, sentou á dereita do trono de Deus. ³Meditade, pois naquel que soportou tal contradición de pecadores enriba de si, para que o voso ánimo non se canse nin esmoreza.⁴Pois aínda non resististes ata derramar sangue na vosa loita contra o pecado; ⁵e esquecestes a recomendación que vos dei como cando se lles fala aos fillos: "Meu fillo, non despreces a disciplina do Señor, nin esmorezas cando El te rife, ⁶porque o Señor a quen ama disciplínao, e castiga a todo aquel que recoñece por fillo".⁷Aguantade baixo a disciplina xa que Deus vos trata coma fillos; porque, a que fillo non disciplina o seu pai? ⁸Pero se quedades sen disciplina, aquela da que todos tomamos parte, entón é que sodes bastardos e non fillos.⁹Aínda máis, nós tivemos os nosos pais que nos disciplinaban e nós respetabámolos. Non nos someteremos con moita máis razón ao Pai dos espíritos para termos vida? ¹⁰Porque eles, na verdade disciplináronos por poucos días, segundo o seu criterio, pero Deus faino como cómpre, para que participemos da súa santidade. ¹¹É verdade que ningunha disciplina, no momento, parece ser causa de ledicia, senón de tristura; pero co tempo, dá un froito xusto e cheo de paz a todos os que foron exercitados por medio dela.¹²Polo tanto, enfortecede as mans febles e os vosos xeonllos paralizados, ¹³e facede vieiros dereitos para os vosos pés, para que o coxo non escorde, senón que sexa curado.¹⁴Procurade a paz con todos, e maila santidade, porque sen ela ninguén verá o Señor; ¹⁵tende moito coidado de que ningún sexa privado da graza de Deus, non sexa que xurdindo algunha raíz de amargura, vos chegue a perturbar e por ela moitos sexan contaxiados; ¹⁶que non se atope ningún fornicario ou profano como Esaú, que por un xantar vendeu a súa primoxenitura. ¹⁷Porque sabedes que aínda que despois por máis que quixo herdar a bendición, foi rexeitado (porque non atopou xeito de arrepentirse) aínda que a procurou con bágoas.¹⁸Porque non estades diante dun monte que se poida apalpar, e que ardía en lume, nin dunha escuridade tenebrosa, nin dunha tormenta, ¹⁹nin do son da trompeta e da voz que falaba, que cando aqueles a escoitaron, pediron que non lles falara máis, ²⁰porque non soportaban o que se lles estaba a mandar: "Aínda se unha besta toca o monte, será apedrada". ²¹E tan terrible era o que vían, que Moisés dixo: "Estou aterrado e tremendo".²²Pola contra, vós achegástesvos ao monte Sión, e á cidade do Deus vivo: á Xerusalém celeste, e aos milleiros de anxos, ²³á igrexa dos primoxénitos inscritos nos ceos, a Deus, Xuíz de todos, e aos espíritos dos xustos feitos perfectos, ²⁴e a Xesús, mediador do novo pacto, e o sangue asperxido que fala mellor que o de Abel.²⁵Ollade que non rexeitedes o que vos está falando, porque se non fuxiron aqueles que desprezaron a quen os instruían na terra, moito menos nós, se volvemos as costas ao que nos fala dende os ceos; ²⁶a súa voz fixo tremer a terra nese tempo, pero agora prométenos: "Unha vez máis, Eu farei tremer non só a terra, senón tamén o ceo".²⁷Ese "unha vez máis" indica a renovación de tódalas cousas provisionais porque son creadas, para que permanezan aquelas que son inconmovibles. ²⁸Por iso, xa que recibimos un reino inconmovible, manteñamos a graza, pois por ela servimos a Deus dun xeito aceptable, con reverencia e respecto, ²⁹porque o noso Deus é lume que consume.

Chapter 13

¹Que o amor fraterno permaneza. ²Non esquezades ser hospitalarios, porque así algúns, sen se decataren, acolleron anxos.³Lembrádevos dos que están na cadea, coma presos xuntamente con eles, e dos maltratados, coma estando vós mesmos no corpo deles. ⁴Que o matrimonio sexa cheo de honra e o leito matrimonial sen tacha, xa que Deus ha xulgar os desvergonzados e adúlteros.⁵Que o voso xeito de vivir sexa sen avaricia de cartos, estade satisfeitos co que tendes, porque El dixo: "Nunca te hei deixar, nin te abandonarei". ⁶De xeito que podemos dicir cheos de bo ánimo: "O Señor é o meu axudador, non terei medo. Haberá quen de facerme mal?⁷Lembrádevos dos que coidan de vós, que vos anunciaron a palabra de Deus; considerade cal foi o resultado da súa conduta e imitade a súa fe. ⁸Xesús Cristo, é o mesmo, onte, hoxe e por sempre.⁹Non vos deixedes levar por doutrinas diferentes e alleas, pois mellor é que o corazón sexa fortalecido coa graza, e non cos alimentos dos que non sacaron proveito aqueles que os gardaban. ¹⁰Temos un altar do que non teñen dereito a comer os que serven no templo, ¹¹porque os corpos dos animais, dos que o sangue é levado polo sumo sacerdote ao lugar santísimo como ofrenda polo pecado, son queimados fóra do campamento.¹²Do mesmo xeito, tamén Xesús, para santificar o pobo polo seu sangue, padeceu fóra da porta. ¹³Saiamos, entón, fóra do campamento para atoparnos con El, levando a súa aldraxe. ¹⁴Porque non temos aquí unha cidade que permanece, senón que procuramos a que está por vir.¹⁵Ofrezamos sempre, por medio del, un sacrificio de louvor a Deus, quere dicir, froito dos beizos que declaran o seu nome. ¹⁶E de facer o ben e da axuda uns aos outros, non debedes esquecervos, porque eses son os sacrificios que lle agradan a Deus. ¹⁷Estade atentos aos que vos guían e sede dóciles, porque eles velan polas vosas almas como quen ha de dar contas; para que o fagan con ledicia e non queixándose; porque isto non sería de proveito para vós.¹⁸Orade por nós, pois estamos confiados de que temos unha conciencia boa, desexando conducirnos honradamente en tódalas cousas. ¹⁹E aínda máis rógovos que fagades isto, para que volva a estar convosco canto antes.²⁰E o Deus de paz, quen, por mor do sangue do pacto eterno, levantou de entre os mortos o noso Señor Xesús, o gran Pastor das ovellas, ²¹vos perfeccione en todo o bo para que fagades a súa vontade, e fará así en nós o que é agradable diante del por medio de Xesús Cristo, a quen sexa a gloria por sempre, amén.²²Pídovos irmáns que soportedes esta palabra de conforto que vos escribín brevemente. ²³Sabede que o noso irmán Timoteo foi liberado; se vén axiña, ireivos visitar canda el.²⁴Saudade a tódolos vosos dirixentes e a tódolos santos. Os da Italia mándavos saúdos. ²⁵Que a graza sexa con todos vós.

James

Chapter 1

¹Xacobe, servo de Deus e do Señor Xesús Cristo, ás doce tribus dispersas: saúdos. ²Tédevos por moi ditosos, meus irmáns, cando vos vexades rodeados por todo tipo de probas, ³sabendo que a proba da vosa fe produce paciencia,⁴e que a paciencia complete a súa obra, para que sexades perfectos e cabais e non vos falte de nada. ⁵E se algún de vós precisa sabedoría, pídalla a Deus, quen lla dá a todos dabondo e sen reproche, e seralle dada.⁶Pero que a pida con fe, non dubidando, porque o que dubida é coma unha onda do mar movida polo vento dun lado a outro. ⁷Non pense o tal que ha recibir cousa algunha do Señor, ⁸sendo indeciso e inconstante en todos os seus camiños.⁹Que o irmán de condición humilde se gloríe na súa dignidade, ¹⁰mais o que é rico na súa humillación, porque pasará coma a flor da herba. ¹¹Porque o sol saíu con calor abrasante e secou a herba, e a súa flor caeu, perecendo a súa fermosura. Do mesmo xeito murchará o rico no medio das súas empresas.¹²Ditoso o varón que soporta a proba, porque ao superala, obterá a coroa da vida que Deus prometeu a aqueles que o aman. ¹³Ninguén pode dicir: "eu son tentado por Deus", porque Deus non pode ser tentado polo mal, nin El mesmo tenta a ninguén.¹⁴Senón que cada un é tentado cando é atraído e seducido polos seus propios desexos. ¹⁵Daquela a cobiza concibe o pecado, e este dá a luz morte. ¹⁶Amados irmáns meus, non vos enganedes.¹⁷Todo bo agasallo e don perfecto vén dende as alturas, descende do Pai das Luces, no que non hai cambio nin sombra de variación. ¹⁸El, na súa vontade, fíxonos nacer pola palabra da verdade para que fósemos as primicias das súas criaturas.¹⁹Sabede meus amados irmáns: toda persoa sexa pronta para escoitar, calma para falar, e lenta para a ira; ²⁰pois na ira de cadaquén non obra a xustiza de Deus. ²¹Polo tanto, desbotando toda inmundicia e todo resto de malicia, recibide con humildade a palabra que vos foi dada, que pode salvar as vosas almas.²²Pero sede cumpridores da palabra, non vos quededes só con escoitala, enganándovos a vós mesmos. ²³Porque se alguén escoita a palabra e non a cumpre é coma un home que se ve reflictido nun espello; ²⁴porque aínda mirándose nel, vírase e axiña se esquece de como se viu. ²⁵Pero o que observa minuciosamente na lei perfecta, a lei da liberdade, e persevera nela; non sendo oínte que se esquece, senón alguén que quere poñela por obra, será ditoso no que fai.²⁶Se algún pensa que é relixioso e non controla a súa lingua, engana o seu corazón, e a súa relixión é va. ²⁷A relixión pura e verdadeira diante do noso Deus e Pai é a seguinte: visitar os orfos e as viúvas nas súas aflicións, e gardarse sen a contaminación deste mundo.

Chapter 2

¹Meus irmáns, non teñades favoritismos na fe de Xesús Cristo, o Señor da gloria. ²Porque se na vosa sinagoga entra un home cun anel de ouro e vestido con roupa fina, e tamén entra un home pobre con farrapos, ³e dades atención especial ao que vai engalanado, dicíndolle: "ti senta aquí, nun lugar cómodo"; e lle dicides ao pobre: "ti, fica alí de pé ou senta xunto aos meus pés"; ⁴non estades a facer distincións entre vós mesmos, converténdovos en xuíces con malas intencións?⁵Escoitade meus irmáns, non escolleu Deus os pobres deste mundo para seren ricos na fe e herdeiros do reino que El prometeu a todos os que o aman? ⁶Mais vós menospreciastes o pobre! Non son os ricos os que vos oprimen e vos arrastran aos tribunais? ⁷Non son eles mesmos os que blasfeman o precioso nome que foi invocado sobre vós?⁸Con todo se de verdade cumprides a lei real, de acordo coa Escritura: "Amarás o teu próximo coma a ti mesmo", ben facedes. ⁹Pero se favorecedes a certas persoas, pecades e sodes considerados transgresores pola lei.¹⁰Porque o que obedece toda a lei pero tropeza nunha soa cousa, faise culpable de todas. ¹¹Pois o que dixo: "Non cometas adulterio", tamén dixo: "Non mates". Agora ben, se ti non cometes adulterio, pero matas, vés ser transgresor da lei.¹²Falade e facede así, como os que han ser xulgados pola lei da liberdade. ¹³Porque o xuízo será sen misericordia para o que non amosou misericordia; a misericordia triunfa sobre o xuízo!¹⁴Meus irmáns, de que serve se algún di que ten fe pero non ten obras? Pode salvalo esa fe? ¹⁵Se un irmán ou unha irmá non teñen que poñer e carecen do sustento diario, ¹⁶e un de vós lles di: Ide en paz, quentádevos e saciádevos; pero non lles dades o necesario para o seu corpo, de que serve? ¹⁷Así tamén, a fe por si mesma, se non ten obras, está morta.¹⁸Mais algún dirá: "Ti tes a fe e eu teño as obras. Amósame a túa fe sen obras, e eu heiche amosar a miña fe polas miñas obras". ¹⁹Ti cres que Deus é un, fas ben; tamén os demos cren, e tremen. ²⁰Pero es ti tan necio que non queres recoñecer que a fe sen obras non serve para nada?²¹Non foi xustificado o noso pai Abraham polas obras, cando ofreceu a Isaac, o seu fillo, sobre o altar? ²²Xa ves que a fe actuaba xunto coas súas obras, e como resultado das obras, a fe foi perfeccionada, ²³cumpríndose o que a Escritura di: "Abraham creu a Deus, e foille contado por xustiza e foi chamado amigo de Deus". ²⁴Vedes que unha persoa é xustificada polas obras, e non só pola fe.²⁵Do mesmo xeito, non foi xustificada tamén a prostituta Rahab polas obras cando recibiu os mensaxeiros e os mandou por outro camiño? ²⁶Porque así como o corpo sen o espírito está morto, así tamén a fe sen obras está morta.

Chapter 3

¹Meus irmáns, non desexedes moitos de vós serdes mestres, sabendo que recibiremos un maior xuízo. ²Porque todos nós ofendemos moitas veces. Se algún non ofende coas súas palabras, é un home perfecto que pode controlar o seu corpo enteiro.³Nós poñemos freo na boca dos cabalos para que nos obedezan e así poder dirixir o seu corpo enteiro. ⁴Mirade tamén os barcos, que sendo tan grandes son levados polos fortes ventos, e son gobernados por un pequeno temón onde queira dirixilo o temoneiro.⁵Do mesmo xeito a lingua é unha pequena parte do corpo que presume de moitas cousas. Mirade como un lume tan pequeno pode queimar un bosque tan grande! ⁶A lingua é un lume, un mundo de pecado; a lingua está entre os nosos membros e contamina todo o corpo, e fai arder a nosa vida cando é prendida polo mesmo inferno.⁷Porque os animais salvaxes, aves, réptiles e seres mariños poden ser domados polas persoas; ⁸pero ninguén é quen de domar a lingua, pois é maligna e incontrolable, chea de veleno mortal.⁹Con ela bendicimos o noso Señor e Pai, e con ela maldicimos ás persoas, que foron feitas a imaxe de Deus. ¹⁰Da mesma boca sae bendición e maldición. Meus irmáns, isto non debera ser así.¹¹Pode abrollar á vez unha fonte auga doce e auga amarga? ¹²Meus irmáns, pode a figueira dar olivas ou a vide figos? Tampouco do salgado pode brotar o doce.¹³Quen é sabio e entendido entre vós? Que amose pola súa boa conduta as obras feitas con mansa sabedoría. ¹⁴Pero se tedes celos amargos e rivalidade nos vosos corazóns, non sexades presumidos nin mintades contra a verdade.¹⁵Esta sabedoría non vén de arriba, senón que é terreal, natural e diabólica! ¹⁶Porque onde hai celos e ambición hai desorde, confusión e todo tipo de cousa perversa. ¹⁷Pero a sabedoría do alto primeiro é pura, logo pacífica, amable, disposta a razoar, chea de misericordia e de bos froitos, imparcial e sen hipocrisía. ¹⁸E o froito da xustiza seméntase en paz para os que fan a paz.

Chapter 4

¹De onde veñen as guerras e as pelexas entre vós? Non será dos malos desexos que tedes dentro e que pelexan nos vosos corpos? ²Codiciades e non tedes, entón sodes capaces de matar; ardedes de envexa, e non logrades nada; loitades e seguides a guerrear; non tedes o que desexades porque non pedides; ³pedides e non recibides, porque malamente pedides, só para gastardes naquilo que cobizades.⁴Adúlteros! Non sabedes que a amizade co mundo é inimizade con Deus? Daquela o que queira ser amigo do mundo faise inimigo de Deus. ⁵Ou pensades que a Escritura fala de balde cando di: "O Espírito que El puxo en nós ten por nós unha profunda arela"?⁶Pero El dá maior graza, polo que di: "Deus resiste os soberbios, e dá graza aos humildes". ⁷Polo tanto sometédevos a Deus, e resistide o demo, e el fuxirá de vós!⁸Achegádevos a Deus, e El achegarase a vós. Limpade as vosas mans, pecadores, e purificade os corazóns os que sodes de dobre ánimo. ⁹Aflixídevos, laiádevos, e chorade, que a vosa argallada se converta en pranto e o voso sorriso en tristura! ¹⁰Humilládevos diante do Señor, e El vos ha engrandecer!¹¹Non faledes mal uns dos outros, irmáns. O que fala mal do irmán ou xulga a seu irmán, fala mal da lei e mesmo xulga a lei; e se estás a xulgar a lei, non estás a cumprila senón que es o xuíz. ¹²Só hai un que é Lexislador e Xuíz, o único que é quen de salvar e destruír; mais ti quen es para xulgar o teu próximo?¹³Vinde agora os que dicides: hoxe ou mañá iremos a tal cidade, ficaremos alí un ano e negociaremos e faremos moitos cartos. ¹⁴Porque non sabedes o que vai ser de vós mañá. Pois, que é a vosa vida? Sodes coma bruma que xurde por un intre e pouco despois esvaece.¹⁵Pola contra, deberiades dicir: se o Señor quere, viviremos e faremos isto ou aquilo! ¹⁶Pero agora gabádesvos na vosa fachenda, e toda xactancia semellante é mala. ¹⁷Daquela o que sabe facer o bo e non o fai, está a pecar.

Chapter 5

¹Imos agora, ricos! Chorade e berrade polas miserias que vos veñen enriba! ²A vosa riqueza apodrentou e as vosas roupas foron comidas pola traza. ³O voso ouro e a vosa prata perderon o seu valor e a súa corrosión testemuñará contra vós e consumirá os vosos corpos coma lume. Vós acumulastes os vosos tesouros para os derradeiros días!⁴Mirade, como clama contra vós a paga que, con engano, deixastes de pagar aos labregos que colleitaban as vosas terras, e o pranto dos que colleitaban chegou aos oídos do Señor dos exércitos! ⁵Aquí na terra levastes unha vida de luxo, e adicástesvos á gran vida, cebastes os vosos corazóns para o día da matanza. ⁶Condenastes e matastes o xusto, sen que el vos fixera resistencia.⁷Polo tanto, irmáns, tende paciencia ata a vinda do Señor. Mirade como o labrego agarda pacientemente polo precioso froito da terra, ata recibir a choiva de cedo e de tarde. ⁸Vós tamén sede pacientes; afirmade os vosos corazóns, porque a vinda do Señor está preto.⁹Irmáns, non vos queixedes uns dos outros, para que non sexades xulgados; mirade que o Xuíz está ás portas. ¹⁰Irmáns, tomade como exemplo de sufrimento e de paciencia os profetas que falaron no nome do Señor. ¹¹Nós temos por felices os que aturaron todo. Oístes da paciencia de Xob e vistes o propósito do Señor, porque o Señor é compasivo e moi misericordioso.¹²Mais, ante todo, meus irmáns, non xuredes, nin polo ceo, nin pola terra, nin por ningunha outra cousa; o voso si sexa si e o voso non sexa non, para que non sexades acusados.¹³Hai algún entre vós sufrindo? Que ore. Hai algún ledo? Que cante loanzas. ¹⁴Hai algún entre vós enfermo? Que chame os anciáns da igrexa para que oren por el unxíndoo con aceite no nome do Señor. ¹⁵E a oración de fe salvará o enfermo e o Señor levantarao; e se pecou, os seus pecados serán perdoados.¹⁶Confesádevos mutuamente os vosos pecados, e orade uns polos outros, para que sexades sandados. A oración eficaz do xusto ten moito poder. ¹⁷Elías era unha persoa coas mesmas fraquezas que nós, e orou con paixón para que non chovera e non caeu nin gota por tres anos e medio. ¹⁸E orou de novo e o ceo deu choiva e a terra produciu os seus froitos.¹⁹Meus irmáns, se alguén de vós se desencamiña da verdade e outro o trae de volta, ²⁰saiba que quen fai volver a un pecador do extravío do seu camiño, salvará a súa alma da morte e cubrirá multitude de pecados.

1 Peter

Chapter 1

¹Pedro, apóstolo de Xesús Cristo, aos exiliados na dispersión do Ponto, a Galacia, a Capadocia, a Asia e a Bitinia, ²escollidos segundo o coñecemento de Deus o Pai, pola obra santificadora do Espírito, para obedecer a Xesús Cristo e ser asperxidos co seu sangue: que a graza e a paz vos sexan en abundancia.³Bendito sexa o Deus e Pai do noso Señor Xesús Cristo, que nos fixo nacer de novo, pola súa grande miseriordia, a unha esperanza viva, por medio da resurección de entre os mortos, ⁴para obter unha herdanza incorruptible, que non murcha, reservada nos ceos para vós, ⁵que estades protexidos polo poder de Deus mediante a fe para a salvación que está preparada coa fin de ser revelada no tempo final.⁶Por iso brincades de alegría, aínda que agora, se é necesario, esteades aflixidos por un pouco de tempo con diferentes probas, ⁷para que a proba da vosa fe, moito máis valiosa que o ouro (que mesmo sendo perecedeiro é probado con lume), resulte en loanza, gloria e honra na revelación de Cristo.⁸A quen amades sen o terdes visto, mais credes nel sen o ver, e reloucades con alegría indicible e gloriosa, ⁹obtendo como resultado da vosa fe a salvación das almas. ¹⁰Os profetas que falaron sobre esta salvación, da graza que viría a vós, investigaron e pesquisaron dilixentemente,¹¹tentando saber que persoa ou que tempo indicaba o Espírito de Cristo dentro deles, ao predicir os sufrimentos de Cristo e as glorias que seguirían. ¹²Revelóuselles que non se servían a si mesmos, senón a vós, nestas cousas que agora vos proclamaron por medio dos que anunciaron o evanxeo polo Espírito Santo enviado do ceo, cousas que os anxos desexan achegarse a ver.¹³Así que, cinguide o voso entendemento para a acción; sede sobrios de espírito, poñede completamente a vosa esperanza na graza que vos traerá a revelación de Xesús Cristo. ¹⁴Coma fillos obedientes, non vos conformedes aos desexos que tiñades antes na vosa ignorancia,¹⁵senón que como Aquel que vos chamou é santo, tamén vós sede santos en toda a vosa maneira de vivir; ¹⁶porque está escrito: "Sede santos, porque Eu son santo". ¹⁷E se chamades Pai a aquel que xulga imparcialmente as obras de cada un, comportádevos con temor o tempo do voso peregrinar;¹⁸sabendo que non fostes rescatados do xeito baleiro de vivir que recibistes dos vosos pais, con cousas perecedoiras como o ouro e a prata, ¹⁹senón co sangue precioso, coma de un año sen defecto nin tacha: o sangue de Cristo.²⁰El xa estaba elixido dende antes da creación do mundo, mais agora manifestouse por amor a vós; ²¹que por medio del sodes fieis a Deus, que o resucitou dos mortos e lle deu gloria, de modo que a vosa fe e esperanza estean en Deus.²²Xa que purificastes as vosas almas en obediencia á verdade para un amor sincero de irmáns, amádevos uns a outros dun xeito entrañable, dende o corazón. ²³Pois nacestes de novo, non de semente perecedoira, senón dunha que é incorruptible, é dicir, mediante a palabra de Deus que vive e permanece.²⁴Porque: "toda carne é coma a herba, e toda a súa gloria coma a flor da herba. Seca a herba e cae a flor, ²⁵mais a palabra do Señor permanece para sempre". E esta é a palabra que vos foi anunciada.

Chapter 2

¹Daquela, rexeitando toda maldade e todo engano, e finximentos, envexas e tódalas inxurias, ²desexade coma nenos que acaban de nacer, o leite puro da palabra, para que por el medredes para salvación, ³xa que probastes a bondade do Señor.⁴E achegádevos a El, pedra viva, desprezada polos homes, mais escollida e preciosa diante de Deus, ⁵tamén vós, coma pedras vivas, sede edificados coma casa espiritual para un sacerdocio santo, ofrecendo sacrificios espirituais aceptables a Deus por medio de Xesús Cristo.⁶Por iso di a Escritura: "velaí poño en Sión unha pedra escollida e preciosa, pedra angular, e o que crea nel non ha ser avergoñado".⁷Polo tanto para os que credes, El é precioso; mais para os que non cren: "a pedra que rexeitaron os construtores, veu ser a pedra angular ⁸e, pedra onde tropezar e rocha onde caer"; pois eles tropezan porque son desobedientes á palabra, e ese é o seu destino.⁹Mais vós sodes familia escollida, real sacerdocio, nación santa, pobo adquirido por Deus, para anunciar as proezas daquel que vos chamou das tebras á sua luz admirable; ¹⁰xa que vós non erades pobo noutro tempo, mais agora sodes o pobo de Deus; non recibirades misericordia, mais agora recibistes misericordia.¹¹Amados, rógovos como a extranxeiros e peregrinos que vos absteñades das paixóns carnais que loitan contra a alma. ¹²Entre os xentís, mantede unha conduta irreprochable, para que naquilo que vos calumnian coma malfeitores, ao veren as vosas boas obras, glorifiquen a Deus o día que El os visite.¹³Sometédevos a toda autoridade humana por causa do Señor, xa sexa o rei, coma a un superior, ¹⁴ou os gobernadores, coma enviados por el para castigo dos malfeitores e gabanza dos que fan o ben. ¹⁵Porque esta é a vontade de Deus: que facendo o ben, fagades calar a ignorancia dos insensatos. ¹⁶Andade coma persoas libres, mais non usedes a liberdade como pretexto para a maldade, senón empregádea como servos de Deus. ¹⁷Dádelle honra a todos, amade os irmáns, temede a Deus, honrade o rei.¹⁸Servos, estade suxeitos aos vosos amos con todo o respecto, non só aos que son bos e afables, senón tamén aos que son intratables. ¹⁹Porque isto merece aprobación, se algún por causa da súa conciencia diante de Deus, está a aturar penalidades sufrindo inxustamente. ²⁰Pois, que mérito ten se cando pecades vos dan de labazadas e o soportades? Mais se cando facedes o ben sufrides por iso e o soportades con paciencia, isto é precioso diante de Deus.²¹Porque para este propósito fostes chamados, xa que Cristo sufriu por vós deixándovos o exemplo para que sigades as súas pegadas: ²²"El, que non cometeu pecado, nin se atopou mentira algunha na súa boca"; ²³quen cando o aldraxaban, non respondía con aldraxes; cando sofría, non ameazaba, senón que se encomendaba a Aquel que xulga con xustiza;²⁴El mesmo levou os nosos pecados no seu corpo sobre a cruz, para que morramos ao pecado e vivamos para a xustiza, porque polas súas feridas fostes sandados. ²⁵Xa que vós andabades descarreirados coma ovellas, mais agora volvestes ao Pastor e Gardián das vosas almas.

Chapter 3

¹Así mesmo, vós, mulleres, sometédevos aos vosos maridos, de modo que tamén os que non cren á palabra, poidan ser gañados sen dicir nada pola vosa conduta, ²ao veren que a vosa maneira de vivir é respectuosa e pura.³Non sendo o voso atavío o exterior: de cabelos peiteados, xoias de ouro ou de vestidos luxosos, ⁴senón o interior do corazón, co adorno inmortal dun espírito pacífico e sereo, cousa moi preciosa diante de Deus.⁵Porque así tamén se ataviaban noutro tempo as santas mulleres que esperaban en Deus, suxeitándose aos seus maridos. ⁶Así obedeceu Sara a Abraham, chamándoo "señor", e chegastes a ser fillas dela facendo o ben sen ter medo de ameaza algunha.⁷E vós, maridos, do mesmo xeito, tratade ás vosas mulleres con compresión, como compañeira máis feble, dándolle honra coma coherdeira da graza da vida, para que as vosas oracións non sexan estorbadas.⁸En fin, sede todos dun mesmo sentir, compasivos, fraternais, misericordiosos e de espírito humilde; ⁹non pagando mal por mal, ou insulto por insulto, senón máis ben bendicindo, porque fostes chamados co propósito de herdar bendición.¹⁰Porque: o que queira amar a vida e ver días bos, reteña a súa lingua do mal e os seus beizos non falen mentiras. ¹¹Afástese do mal e faga o ben; procure a paz e sígaa. ¹²Porque os ollos do Señor están sobre os xustos, e os seus ouvidos atentos ás súas oracións; mais o rostro do Señor está na contra dos que fan o mal.¹³Quen vos poderá facer mal se amosades celo polo bo? ¹⁴Mais sodes benaventurados aínda que sufrades por causa da xustiza. E non teñades temor deles nin vos turbedes.¹⁵Senón santificade a Cristo como o Señor dos vosos corazóns, estando sempre preparados para presentar defensa ante todo aquel que vos pida razón da esperanza que hai en vós, ¹⁶mais facédeo con mansedume e respecto; tendo boa conciencia, para que naquilo que sodes calumniados, sexan avergoñados os que difaman a vosa boa conduta en Cristo. ¹⁷Xa que é mellor padecer por facer o ben, se así é a vontade de Deus, que por facer o mal.¹⁸Porque tamén Cristo morreu polos pecados unha soa vez para levarnos a Deus, o xusto polos inxustos, morto na carne mais vivificado no espírito; ¹⁹no que tamén foi e pregou aos espíritos encarcerados, ²⁰os que noutro tempo foran desobedientes, cando Deus agardaba con paciencia nos días de Noé durante a construción da arca, na que uns poucos, isto é oito persoas, foron salvadas polas augas.²¹E como símbolo disto, o bautismo que agora vos libra (non quitando a suciedade do corpo, senón correspondendo a Deus cunha boa conciencia) pola resurrección de Xesús Cristo, ²²que subiu ao ceo e está á dereita de Deus, despois de que se lle someteran os anxos, as autoridades e as potestades.

Chapter 4

¹Xa que Cristo padeceu na carne, armádevos vós tamén co mesmo propósito, pois quen padeceu na carne terminou co pecado, ²para non vivir o tempo que lle queda na carne, nos desexos humanos, senón na vontade de Deus.³Porque o tempo pasado xa foi suficiente para terdes feito o que agrada aos xentís, andando en sensualidade, luxurias, borracheiras, orxías, esmorgas e idolatría abominable. ⁴E así estráñanse ao veren que non andades con eles no mesmo desenfreno de vicios, e insúltanvos; ⁵mais eles darán conta a Aquel que está preparado para xulgar a vivos e mortos. ⁶Porque con esta fin foi proclamado o evanxeo aínda aos mortos, para que sendo xulgados segundo a carne como seres humanos, vivan no espírito segundo Deus.⁷Mais a fin de tódalas cousas está preto; sede pois prudentes e vixiantes nas oracións. ⁸Sobre tódalas cousas, sede ferventes no voso amor os uns polos outros, xa que o amor cubre multitude de pecados. ⁹Sede hospitalarios os uns para os outros, sen murmurar.¹⁰Como cada un de vós recibiu un don especial, usádeo servíndovos uns aos outros como bos administradores da multiforme graza inmerecida de Deus. ¹¹O que fala, que fale conforme a palabra de Deus; o que sirve, que o faga pola fortaleza que Deus dá, para que en todo Deus sexa glorificado mediante Xesús Cristo, a quen pertence a gloria e o poder polos séculos dos séculos. Amén.¹²Amados, non vos sorprendades polo lume da proba que saíu de en medio de vós para probarvos, coma se algunha cousa rara estivese a acontecer; ¹³mais ben alegrádevos, na medida en que compartides os padecementos de Cristo, para que tamén na revelación da súa gloria relouquedes de ledicia. ¹⁴Se sodes aldraxados polo nome de Cristo, benaventurados sodes, pois o espírito da gloria e de Deus repousa en vós. Certamente, por eles El é blasfemado, mais por vós é glorificado.¹⁵Pero que ningún de vós sufra como asasino, ou ladrón, ou malfeitor, ou por entremetido. ¹⁶Mais se algún sufre como cristián, que non se avergoñe, senón que, como tal, glorifique a Deus.¹⁷Porque é tempo de que o xuízo comece pola casa de Deus; e se comeza primeiro por nós, cal será o fin dos que non obedecen o evanxeo de Deus? ¹⁸E se o xusto se salva con dificultade, que será do impío e do pecador? ¹⁹Por conseguinte, os que sofren conforme á vontade de Deus, encomenden as súas almas ao Creador, facendo o ben.

Chapter 5

¹Polo tanto, os anciáns de entre vosoutros, exhórtoos eu, tamén ancián coma eles e testemuña dos padecementos de Cristo, e tamén participante da gloria que será revelada: ²apacentade o rabaño de Deus entre vós, coidando del, non por obriga, senón voluntariamente como quere Deus, non por ganancia deshonesta, senón con desexo sincero; ³tampouco como tendo señorío sobre os que vos foron confiados, senón demostrando ser exemplo ao rabaño. ⁴E cando apareza o Príncipe dos pastores, recibiredes a coroa de gloria que nunca murcha.⁵Así mesmo, vós os máis novos, estade suxeitos aos maiores; e todos, revestidos de humildade no voso trato mutuo, porque Deus resiste aos soberbios, pero dá graza aos humildes. ⁶Facédevos humildes baixo a poderosa man de Deus, para que El vos exalte ao seu debido tempo, ⁷botando toda a vosa ansiedade sobre El, porque El ten coidado de vós.⁸Sede sobrios, estade alerta. O voso inimigo, o demo, anda axexando coma un león ruxindo, procurando quen devorar. ⁹Mais resistide firmes na fe, sabendo que os mesmos sufrimentos vanse cumprindo nos vosos irmáns en todo o mundo.¹⁰Despois de que sufrades por un pouco de tempo, o Deus de toda graza, quen vos chamou á súa gloria eterna en Cristo, El mesmo vos ha perfeccionar, afirmar, fortalecer e establecer. ¹¹A El sexa o poder por sempre e para sempre. Amén.¹²Por vía de Silvano, o noso fiel irmán (porque así o considero), escribinvos estas poucas palabras, exhortando e dando testemuño que esta é a verdadeira graza de Deus. Estade firmes nela. ¹³A que está en Babilonia, escollida xuntamente con vós, saúdavos, e tamén o meu fillo Marcos. ¹⁴Saudádevos uns aos outros con bico de irmáns. A paz sexa con todos vós, os que estades en Cristo.

2 Peter

Chapter 1

¹Simón Pedro, servo e apóstolo de Xesús Cristo aos que recibiron unha fe como a nosa, pola xustiza do noso Deus e Salvador, Xesús Cristo: ²Graza e paz vos sexan multiplicadas no coñecemento de Deus e de Xesús o noso Señor.³O seu divino poder concedeunos todo canto precisamos no tocante á vida e á piedade, por medio do verdadeiro coñecemento daquel que nos chamou polas súas proezas gloriosas, ⁴por medio das que nos concedeu as preciosas e marabillosas promesas, para que por elas cheguedes a ser partícipes da natureza divina, fuxindo da corrupción do mundo por causa dos praceres destrutivos.⁵Por iso mesmo vós tamén, engadide con dilixencia a vosa fe virtude, e á virtude, coñecemento; ⁶e ao coñecemento, dominio propio, o dominio propio, paciencia; e á paciencia, piedade, ⁷á piedade, agarimo de irmáns e polo agarimo de irmáns, o amor.⁸Porque, se estas cousas están en vós e abundan, non vos deixarán ser nugalláns nin estériles no verdadeiro coñecemento do noso Señor Xesús Cristo. ⁹Porque o que non ten presente estas cousas é cego ou curto de vista, xa que esqueceu a purificación dos pecados pasados.¹⁰Así que, irmáns, sede tanto máis dilixentes para facer firme o voso chamado e elección; porque mentres fagades estas cousas nunca tropezaredes; ¹¹e deste xeito concederásevos ampla entrada no reino eterno do noso Señor e Salvador Xesús Cristo.¹²Polo tanto, eu sempre estarei preparado para lembrarvos estas cousas, aínda que vós xa as sabedes e fostes confirmados na verdade que está presente en vós. ¹³Pois teño por xusto mentres estea neste corpo, animarvos lembrándovos estas cousas, ¹⁴sabendo que a miña separación do corpo terreal é inminente, tal e como o declarou o noso Señor Xesús Cristo. ¹⁵Tamén eu tentarei con dilixencia despois da miña partida, que poidades lembrar estas cousas sempre.¹⁶Porque non vos demos a coñecer o poder e a vinda do noso Señor Xesús Cristo seguindo contos de vellas, senón que fomos testemuñas oculares da súa maxestade. ¹⁷Pois cando El recibiu honor e gloria de Deus Pai, a maxestuosa gloria fíxolle esta declaración: "Este é o meu Fillo, meu Amado en quen me comprazo". ¹⁸Nós mesmos escoitamos esta voz chegada dende o ceo, cando estabamos con El no monte santo.¹⁹Temos a palabra profética máis segura, á que facedes ben en prestar atención como a unha lámpada que brilla en lugar escuro, ata que o día despunte e a estrela da mañá resplandeza nos vosos corazóns. ²⁰Entendendo primeiro isto, que ningunha profecía da Escritura é cousa de interpretación persoal, ²¹porque ningunha profecía tivo a súa orixe nun acto de vontade humana, senón que as persoas que falaron de parte de Deus foron inspiradas polo Espírito Santo.

Chapter 2

¹Pero houbo tamén falsos profetas de entre o pobo, así como haberá falsos mestres de entre vós, os que arteiramente introducirán herexías destrutoras, negando aínda ao Señor que os comprou, traendo sobre si mesmos unha súbita destrución. ²Moitos seguirán a súa sensualidade libertina, e por causa deles, o camiño da verdade será blasfemado, ³e na súa cobiza, explotaranvos con palabras manipuladoras. Hai moito tempo que a sentenza deles está pronunciada e a súa perdición non está a durmir.⁴Pois Deus non perdoou os anxos cando pecaron, senón que os botou no Tártaro e os entregou aos foxos de tebras, reservados para o xuízo; ⁵e non perdoou o mundo antigo, senón que gardou a Noé, pregoeiro de xustiza, con outros sete, cando trouxo o diluvio sobre un mundo de impíos, ⁶e condenou a destrución ás cidades de Sodoma e Gomorra, reducíndoas a cinzas, poñéndoas de exemplo para os que haberían vivir impiamente.⁷Pero rescatou o xusto Lot, atormentado polo comportamento lascivo de xentes libertinas ⁸(porque este xusto que vivía entre eles día tras día sentía a súa alma atormentada polos feitos inmorais que vía e escoitaba); ⁹o Señor, entón, sabe rescatar da tentación os piadosos e reservar os inxustos baixo castigo ata o día do xuízo.¹⁰Especialmente a aqueles que andan tras dos desexos corrompidos da carne e desprezan a autoridade. Ousados e arrogantes, que non tremen cando maldín dos poderes superiores, ¹¹cando os anxos, que son maiores en forza e en poder, non ditan xuízo inxurioso contra deles diante do Señor.¹²Mais estes, coma animais irracionais, nacidos para seren cazados e mortos, blasfemando do que ignoran, tamén han ser destruídos coa morte destas criaturas, ¹³sufrindo o mal como pago da súa iniquidade. Contan como deleite andar en praceres todo o día; son manchas e inmundicias que se deleitan nos seus enganos mentres comen alegremente convosco. ¹⁴Tendo os ollos cheos de adulterio nunca paran de pecar; seducindo as almas inestables e tendo o corazón exercitado na cobiza; son fillos de maldición!¹⁵Deixando o camiño recto, perdéronse, seguindo o camiño de Balaam, fillo de Beor, quen amou o pago da inxustiza; ¹⁶mais foi reprendido pola súa transgresión, xa que unha burra muda, falando con voz humana, reprimiu a tolería do profeta.¹⁷Estes son fontes secas, brétema empurrada pola treboada, para os que está reservada a escuridade das tebras. ¹⁸Pois falando con arrogancia e fachenda, seducen polos desexos sensuais da carne, aos que ían fuxindo dos que viven no erro. ¹⁹Prométenlles liberdade, mentres eles mesmos son escravos da corrupción, xa que un é escravo daquilo que o venceu.²⁰Porque tratando de fuxir das inmundicias do mundo polo coñecemento do noso Señor e Salvador Xesús Cristo, enrédanse de novo e déixanse vencer por elas; e a súa condición final vén ser peor que a anterior. ²¹Seríalles mellor non ter coñecido o camiño da xustiza, que téndoo coñecido, volverse atrás do santo mandamento que lles foi dado. ²²Pasoulles como naquel proverbio: "o can volve ao seu vómito, e a porca lavada, volve a envorcarse na lama".

Chapter 3

¹Amados, esta é a segunda carta que vos escribo, nas que esperto en vós o voso limpo entendemento, ²para que lembredes as palabras que antes dixeron os santos profetas, e o mandamento do Señor e Salvador manifestado polos vosos apóstolos.³Tede presente isto: que nos derradeiros días virán burladores coa súa retranca, seguindo as súas propias paixóns, ⁴e dicindo: "onde está a promesa da súa vinda? Porque dende que morreron os pais, todo segue tal e como estaba dende o principio da creación".⁵E cando din isto, non queren decatarse de que no primeiro tempo os ceos foron feitos pola palabra de Deus e maila terra que provén da auga e pola auga é que subsiste; ⁶polo que o mundo de entón desapareceu sendo inundado pola auga; ⁷mais os ceos e a terra actuais están reservados pola súa palabra para o lume, gardados para o día do xuízo e da perdición dos impíos.⁸Pero, amados, non ignoredes isto: que para o Señor un día é coma mil anos e mil anos coma un día. ⁹O Señor non está a retrasar a súa promesa, mesmo que algúns consideran que tarda, senón que é paciente con vós, non querendo que ninguén pereza, senón que todos teñan oportunidade de se converteren.¹⁰Mais o día do Señor virá coma un ladrón, no que os ceos desaparecerán con grande estrondo, e os elementos se han disolver con lume intenso, e a terra e as obras que hai nela serán descubertas.¹¹Xa que todas estas cousas se han disolver, que clase de persoas cómpre que sexades para vivirdes santa e piadosamente! ¹²Agardando e apresurando a vinda do día do Señor, na que os ceos serán disoltos polo lume e os elementos derreterán pola grande calor! ¹³Mais, segundo a súa promesa, nós agardamos novos ceos e nova terra, onde vive a xustiza.¹⁴Por iso, amados, mentres agardades estas cousas, procurade con dilixencia que El vos atope en paz, sen mancha e irreprensibles. ¹⁵E considerade a paciencia do noso Señor como salvación, así como vos escribiu o noso irmán amado Paulo, segundo a sabedoría que lle foi dada. ¹⁶Como tamén, fala disto nas súas cartas, nas que hai algunhas cousas difíciles de entender, que os ignorantes e inestables retorcen - como tamén fan co resto das Escrituras - para perdición deles.¹⁷Polo tanto, amados, xa que sodes sabedores destas cousas, estade atentos non sexa que caiades da vosa firmeza arrastrados polo erro da xente libertina; ¹⁸mais ben, crecede na graza e no coñecemento do noso Señor e Salvador Xesús Cristo. A El sexa a gloria, agora e ata o día da eternidade.

1 John

Chapter 1

¹O que era dende o principio, o que escoitamos, o que vimos cos nosos propios ollos, aquilo que contemplamos e apalparon as nosas mans, a Palabra da vida; ²porque a vida manifestouse e nós vímola e damos testemuño dela, e así vola anunciamos: a vida eterna que estaba co Pai e chegou a nós.³Anunciámosvos o que vimos e escoitamos, para que tamén vós teñades parte connosco, e ese compartir xuntos é verdadeiramente co Pai e co seu Fillo, Xesús Cristo. ⁴Escribímosvos estas cousas para que a vosa alegría sexa cumprida.⁵Esta é a mensaxe que escoitamos del e que vos anunciamos: Deus é luz, e nel non hai tebras. ⁶Se dicimos que temos parte con El e andamos nas tebras, mentimos e non practicamos a verdade. ⁷Mais se andamos na luz, coma El está na luz, participamos uns cos outros e o sangue de Xesús, o seu Fillo, límpanos de todo pecado.⁸Se dicimos que non temos pecado, enganámonos a nós mesmos e a verdade non está en nós. ⁹Se confesamos os nosos pecados, El é fiel e xusto para perdoar os nosos pecados e limparnos de toda maldade. ¹⁰Se dicimos que non pecamos, estamos facendo a Deus mentireiro e a súa Palabra non está en nós.

Chapter 2

¹Meus filliños, escríbovos estas cousas para que non pequedes, pero se algún peca, temos un Avogado diante do Pai, Xesús o Mesías, o Xusto. ²El é a propiciación polos nosos pecados, e non só polos nosos, senón tamén polos de todo o mundo. ³Nisto sabemos que o coñecemos: se gardamos os seus mandamentos.⁴Aquel que di: "eu coñezo a Deus" pero non cumpre os seus mandamentos, é mentireiro e a verdade non está nel; ⁵pero o que obedece a súa palabra, verdadeiramente nel perfeciónase o amor de Deus; esa é a proba de que estamos nel. ⁶Quen di que permanece nel, ten que vivir como Xesús viviu.⁷Amados, non vos escribo un mandamento novo, senón un mandamento antigo, o que xa tiñades dende o comezo: ese mandamento antigo é a palabra que escoitastes. ⁸Con todo, escríbovos un mandamento novo, que é verdadeiro en Cristo e en nós, porque as tebras vanse alonxando e a luz verdadeira está a brillar.⁹O que asegura estar na luz e aborrece a seu irmán, aínda vive nas tebras. ¹⁰Quen ama a seu irmán permanece na luz e non hai tropezo nel; ¹¹pero quen odia a seu irmán, aínda está na escuridade e camiña nas tebras sen saber onde vai, porque a escuridade cegoulle os ollos.¹²Escríbovos a vós, meus fillos porque os vosos pecados foron perdoados por mor do seu nome. ¹³Escríbovos, pais, porque coñecestes a Aquel que é dende o comezo. Mozos, escríbovos porque vencestes o Maligno. Fillos, escríbovos porque coñecestes ao Pai. ¹⁴Pais, escríbovos porque coñecestes ao que é dende o comezo. Mozos, dígovolo polo tanto, a vós, que sodes valentes e a palabra de Deus permanece en vós, e porque vencestes o Maligno.¹⁵Non amedes o mundo nin as cousas que están no mundo. Se alguén ama o mundo, o amor do Pai non está nel. ¹⁶Porque todo o que hai no mundo: o querer satisfacer os nosos malos desexos, a cobiza de querer ter todo o que vemos e a soberbia da vida, non vén do Pai, senón do mundo. ¹⁷E o mundo e os seus desexos pasan, pero o que fai a vontade de Deus, permanece para sempre.¹⁸Filliños, estamos na hora derradeira, e como escoitastes, o anticristo vén; dese mesmo xeito xurdiron moitos anticristos, por iso coñecemos que esta é a hora derradeira. ¹⁹Saíron de nós, pero non eran dos nosos, porque se fose así habían quedar connosco; pero saíron para que soubésemos que non todos son dos nosos.²⁰Pero vós tedes a unción do Santo, e todos o sabedes. ²¹Non vos escribín porque non coñezades a verdade, senón porque a coñecedes, e porque ningunha mentira vén da verdade.²²Quen é o mentireiro, senón o que nega que Xesús é o Mesias? Este é o anticristo, aquel que nega o Pai e mailo Fillo. ²³Todo aquel que nega o Fillo, tampouco ten o Pai. Aquel que confesa o Fillo si ten tamén o Pai.²⁴O que coñecedes dende o comezo é o que debe permanecer en vós. Se o que oístes dende o comezo permanece en vós, tamén vós permaneceredes no Fillo e no Pai. ²⁵Porque esta é a promesa que El nos deu: a vida eterna. ²⁶Escríbovos todo isto para que vos coidedes ben dos que vos queren enganar.²⁷Pero en canto a vós, a unción que El vos deu permanece en vós e non precisades que ninguén vos ensine, senón que así como a súa unción vos ensina todas as cousas e é verdade e non é mentira, permanecede nel tal como vos ensinou. ²⁸E agora, meus fillos, permanecede nel para que cando El sexa manifestado teñamos confianza e non nos afastemos del, sendo avergoñados cando El volte. ²⁹Se sabedes que El é xusto, saberedes tamén que todo o que fai xustiza naceu del.

Chapter 3

¹Vede tan grande amor que nos deu o Pai para nos chamarmos fillos de Deus! E de feito sómolo! Por iso o mundo non nos coñece, porque tampouco o coñeceu a El. ²Meus amados, agora somos fillos de Deus, pero aínda non se manifestou todo o que chegaremos ser, mais sabemos que cando El sexa manifestado seremos semellantes a El porque o veremos tal como El é. ³Todo o que ten esta esperanza posta nel purifícase a si mesmo, como El é puro.⁴Todo o que practica o pecado, tamén está infrinxindo a lei, porque o pecado infrinxe a lei. ⁵E vós sabesdes que El se manifestou a fin de quitar os pecados, e nel non hai pecado. ⁶Todo o que permanece nel non lle dá por pecar; aquel que continúa pecando non o viu nin o coñeceu.⁷Filliños, que ninguén vos engane; o que practica a xustiza é xusto, así como El é xusto. ⁸O que practica o pecado vén do demo, pois el peca dende o comezo. Por isto foi manifestado o Fillo de Deus, para destruír as obras do demo.⁹Todo o que naceu de Deus non practica o pecado, porque a semente de Deus permanece nel e non pode pecar pois naceu de Deus. ¹⁰Nisto son recoñecidos os fillos de Deus e os fillos do demo: todo o que non practica a xustiza non é de Deus, tampouco aquel que non ama a seu irmán.¹¹Porque esta é a mensaxe que escoitastes dende o comezo: que nos amemos uns aos outros. ¹²Non como Caín que era do maligno e matou a seu irmán. E por que o asasinou? Porque os seus feitos eran malos e os do seu irmán xustos.¹³Irmáns, non vos asombredes se o mundo vos aborrece. ¹⁴Nós sabemos que pasamos da morte á vida, porque amamos os nosos irmáns; quen non ama, permanece na morte. ¹⁵Quen odia a seu irmán é un asasino, e sabedes que a vida eterna non permanece en ningún asasino.¹⁶Nisto temos coñecido o amor: en que El puxo a súa vida por nós; e nós tamén debemos dar a nosa vida polos nosos irmáns. ¹⁷Pero quen teña bens neste mundo e vexa a seu irmán pasar necesidade, e non ten compaixón del, como ha vivir o amor de Deus nel? ¹⁸Meus fillos queridos, non amemos de palabra nin de lingua, senón con feitos e verdade.¹⁹Deste modo sabemos que somos da Verdade, e así afirmaremos o noso corazón diante del: ²⁰pois se o noso corazón nos acusa, Deus é maior ca o noso corazón, e El coñece tódalas cousas. ²¹Meus queridos, se o noso corazón non nos acusa, temos confianza en Deus ²²e todo o que lle pedimos podemos recibilo, porque gardamos os seus mandamentos e facemos o que lle agrada.²³Este é o seu mandamento: que creamos no nome do seu Fillo Xesús Cristo e nos amemos uns aos outros, como El nos mandou. ²⁴E aquel que garda os seus mandamentos permanece nel, e Deus ten parte con el; e nisto sabemos que El permanece en nós, polo Espírito que nos deu.

Chapter 4

¹Benqueridos, non vos fiedes de calquera espírito, mais ben poñede a proba tódolos espíritos para ver se veñen de Deus, porque moitos falsos profetas saíron ao mundo. ²Nisto coñeceredes o Espíritu de Deus: todo espírito que confesa que Xesús Cristo veu en carne, procede de Deus; ³e todo espírito que non confesa a Xesús, non procede de Deus, senón que é do anticristo, do que sabedes que vén e agora xa está no mundo.⁴Meus filliños, vós sodes de Deus, e a estes xa os vencestes, pois maior é o que está en vós que o que está no mundo. ⁵Eles proceden do mundo, por iso falan de parte do mundo e o mundo está a escoitalos. ⁶Nós procedemos de Deus, aquel que coñece a Deus escóitanos; o que non procede de Deus, non nos escoita. Por iso coñecemos o espírito da verdade e o espírito do erro.⁷Meus queridos, amémonos uns aos outros, porque o amor vén de Deus, e todo aquel que ama naceu de Deus e coñece a Deus. ⁸Aquel que non ama, non coñece a Deus, pois Deus é amor.⁹Manifestouse o amor de Deus en nós deste xeito: Deus mandou ao mundo o seu Fillo Unixénito para que vivamos por medio del. ¹⁰Nisto consiste o amor: non en que nós teñamos amado a Deus, senón en que El nos amou e enviou o seu Fillo como propiciación polos nosos pecados.¹¹Meus amados, se Deus nos amou tanto, tamén temos que nos amar uns aos outros. ¹²A Deus ninguén o viu xamais; se nós, nos amamos uns aos outros, Deus permanece en nós e o seu amor foi perfeccionado en nós. ¹³Coñecemos que permanecemos nel e El en nós en que nos deu o seu Espírito. ¹⁴Nós mesmos vimos e testemuñamos que o Pai mandou o Fillo como Salvador do mundo.¹⁵Aquel que confese que Xesús é o Fillo de Deus, Deus ten parte con el e el con Deus. ¹⁶Nós coñecimos e crimos no amor que Deus nos ten. Deus é amor, e quen permanece no amor permanece en Deus e Deus nel.¹⁷Nisto chega a ser perfecto o amor de Deus entre nós, para que teñamos confianza no día do xuízo: que como El é, así somos nós no mundo. ¹⁸No amor non hai temor, mais ben o amor perfecto bota fóra o temor, pois o temor leva o castigo dentro de si; pois o que ten medo non chegou a un amor perfecto.¹⁹Nós amamos porque El nos amou primeiro. ²⁰Se alguén di: "amo a Deus" pero aborrece a seu irmán, é mentireiro, porque quen non ama a seu irmán a quen ve, non pode amar a Deus a quen non ve. ²¹Este é o mandamento que temos de parte de Deus: quen ama a Deus, ten que amar tamén a seu irmán.

Chapter 5

¹Todo aquel que cre que Xesús é o Mesías, naceu de Deus e todo o que ama ao Pai, ama tamén ao Fillo nacido del. ²Nisto coñecemos que amamos aos fillos de Deus, cando amamos a Deus e practicamos os seus mandamentos. ³Porque este é o amor de Deus: que gardemos os seus mandamentos, e os seus mandamentos non son pesados.⁴Porque todo o que naceu de Deus vence o mundo; e esta é a vitoria que venceu o mundo, a nosa fe. ⁵Quen é aquel que vence o mundo senón o que cre que Xesús é o Fillo de Deus?⁶Este é o que veu mediante auga e sangue, Xesús Cristo. Non veu soamente pola auga, senón pola auga e o sangue. E o Espírito é o que testemuña, xa que o Espírito é verdade. ⁷Porque tres son os que dan testemuño: ⁸O Espírito, a auga e mailo sangue, e os tres concordan.⁹Se recibimos o testemuño das persoas, o testemuño de Deus é maior, porque este é o testemuño de Deus: o que nos ten dado acerca do seu Fillo. ¹⁰Quen cre no Fillo de Deus, ten o testemuño dentro de si; o que non cre en Deus, faino mentireiro, porque non creu no testemuño que Deus ten dado sobre o seu Fillo.¹¹E nisto consiste o testemuño: que Deus nos deu a vida eterna, e esta vida está no seu Fillo. ¹²Quen ten o Fillo ten a vida; quen non ten o Fillo de Deus, non ten a vida.¹³Escríbovos estas cousas a tódolos que credes no nome do Fillo de Deus, para que esteades seguros que tedes vida eterna. ¹⁴Esta é a confianza que temos diante del, que cando pedimos algo conforme coa súa vontade, El escóitanos. ¹⁵E se sabemos que nos escoita en calquera cousa que lle pidamos, sabemos tamén que temos aquilo que lle pedimos.¹⁶Se alguén ve a seu irmán cometendo un pecado que non leva á morte, suplicará, e Deus daralle a vida (a aqueles que non pecan de morte). Hai pecado que leva á morte, e non digo que pidades sobre el. ¹⁷Toda inxustiza é pecado, pero hai pecado que non leva á morte.¹⁸Sabemos que todo aquel que naceu de Deus non peca, pois o que foi enxendrado por Deus gárdao, e o maligno non o agarra. ¹⁹Sabemos que nós procedemos de Deus, mentres o mundo enteiro cae baixo o dominio do maligno.²⁰Pero sabemos que o Fillo de Deus veu e que nos deu entendemento para que coñezamos quen é o Verdadeiro, e estamos nel: no seu Fillo Xesús Cristo. Este é o Deus verdadeiro e a vida eterna. ²¹Meus fillos, gardádevos dos ídolos.

2 John

Chapter 1

¹O Ancián á señora elixida e mailos seus fillos, aos que amo en verdade, e non só eu, mais tamén todos os que coñeceron a verdade, ²os que por mor da verdade que permanece en nós, e que nos acompañará sempre: ³a graza, a misericordia e a paz de Deus o Pai e de Xesús Cristo, o Fillo do Pai, sexan con vós en verdade e amor.⁴Moito me alegrei por ver que algúns dos teus fillos camiñan na verdade, conforme ao que o Pai nos mandou. ⁵Agora, pídoche, señora, non como se estivera a anunciar un mandamento novo, senón aquel que tiñamos dende o principio: que nos amemos uns aos outros. ⁶O amor consiste nisto: en vivirmos segundo os seus mandamentos, e o mandamento é que camiñemos con El, como escoitamos dende o principio.⁷Agora andan polo mundo moitos enganadores que non confesan a Xesús Cristo que veu en carne mortal. Velaí o enganador e o anticristo! ⁸Mirade por vós mesmos, para que non botedes a perder as cousas polas que traballamos, senón para que recibades a recompensa completa.⁹Todo o que se desvía e non permanece na doutrina do Mesías non ten a Deus consigo. O que permanece no que El ensinou, este ten o Pai e mailo Fillo. ¹⁰Se algún chega onda vós e non ten esa doutrina, non lle abrades a porta da casa nin lle digades "benvido"; ¹¹porque aquel que lle di: "benvido" faise cómplice das cousas malas que o tal fai.¹²Teño moitas cousas que vos dicir, mais non o farei con papel e tinta, pois estou querendo ir e falarvos cara a cara, para que a vosa ledicia sexa completa. ¹³Saúdante os fillos da túa irmá, a elixida.

3 John

Chapter 1

¹O ancián ao benquerido Gaio, a quen de verdade amo. ³Amado, en tódalas cousas desexo que sexas prosperado e teñas saúde, do mesmo xeito que prospera a túa alma! ²Canto me alegrei cando chegaron os irmáns e testemuñaron da túa vida, de como andas na verdade! ⁴Non teño ledicia meirande ca esta: saber que os meus fillos andan na verdade.⁵Amado, estás a comportarte fielmente en todo o que fas polos irmáns, e sobre todo por aqueles que son forasteiros; ⁶eles mesmos testemuñaron do teu amor. Farás ben en axudalos para que poidan viaxar como é digno de Deus. ⁷Pois por mor do Nome, marcharon sen aceptaren nada dos pagáns. ⁸Por tanto, debemos recibir a estes homes como convidados, para sermos colaboradores na extensión da verdade.⁹Escribín unha carta á igrexa, mais Diótrefes, quen quere ser o primeiro sempre, non nos recoñece. ¹⁰Por iso, se vos vou ver, lembrareille as cousas que fai, acusándonos inxustamente con palabras maliciosas, e non satisfeito con iso, non recibe os irmáns e llelo impide a aqueles que queren facelo expulsándoos da igrexa.¹¹Meu amigo, non imites o malo, senón o bo. O que fai o que é bo, vén de Deus, o que fai o malo endexamais viu a Deus. ¹²Todos testemuñan a favor de Demetrio, tamén a mesma verdade, e nós mesmos falamos ben del, e ti sabes que o noso testemuño é verdadeiro.¹³Aínda teño moitas cousas para che escribir, pero non quero facelo con tinta e pluma; ¹⁴Espero verte axiña e falaremos cara a cara. ¹⁵A paz sexa contigo. Mándanche saúdos os teus amigos. Saúda os meus amigos, a cada un polo seu nome.

Jude

Chapter 1

¹Xudas, servo de Xesús Cristo e irmán de Xacobe, aos chamados amados de Deus o Pai, e gardados para Xesús Cristo: ²que a misericordia, a paz e o amor vos sexan multiplicados.³Amados, mentres facía o máximo esforzo en vos escribir sobre a nosa común salvación, eu tiña que dirixirme a vós para animarvos a loitar de xeito esforzado pola fe que unha vez foi dada aos crentes. ⁴Pois sen decatarvos introducíronse entre vós, certas malas persoas apuntadas para a condenación. Aqueles que pervirten a graza do noso Deus e rexeitan a Xesús Cristo, o noso único Señor e Soberano.⁵Quérovos lembrar, aínda que todas estas cousas as tedes ben sabidas, que o Señor logo de salvar o seu pobo, liberándoo da escravitude de Exipto, acabou con aqueles que non creran. ⁶E tamén aos anxos que non gardaron a súa integridade e abandonaron a súa propia morada, mantenos na escuridade, en cadeas eternas ata o gran día do xuízo.⁷Do mesmo xeito ca Sodoma e Gomorra e as cidades veciñas que, tal como aquelas, se entregaron á inmoralidade sexual e a vicios e desexos contra a natureza. Eles serven como exemplo do castigo do lume eterno. ⁸Igualmente, tamén eles están a matinar coas súas visións e contaminan os seus corpos, rexeitando a autoridade e blasfemando contra as autoridades celestiais.⁹Mais o arcanxo Miguel, cando loitaba co demo discutindo sobre o corpo de Moisés, non se atreveu a aldraxalo, senón que dixo: "Que o Señor te reprenda". ¹⁰Pero estes, maldín o que non entenden, e corrómpense nas cousas que comprenden coma se fosen animais irracionais. ¹¹Pobres deles! Seguiron o camiño de Caín e pola cobiza caeron no erro de Balaam, perecendo na revolta de Coré.¹²Estes son os que deshonran as vosas festas de amor fraterno, cébanse sen temor algún, porque só pensan en si mesmos; son nubes sen auga levadas polos ventos, árbores de outono sen froito algún, mortos unha e outra vez, arrincados de raíces, ¹³ondas violentas do mar que cuspen como escuma os seus actos vergoñentos, estrelas errantes para as que a escuridade e as tebras están reservadas para sempre!¹⁴Deles profetizou Henoc, o sétimo despois de Adán, dicindo: "O Señor vén con milleiros dos seus santos ¹⁵para executar o xuízo sobre todos, e para convencer a todos os malvados polas obras malas que fixeron dun xeito ruín, e de tódalas inxurias que falaron contra El eses impíos pecadentos". ¹⁶Eles son murmuradores, andan queixándose sempre, viven tal como lles peta e a súa boca ábrese só para falar palabras abraiantes, gabando ás persoas para obteren ganancias deshonestas.¹⁷Mais vós, benqueridos irmáns, lembrádevos das palabras ditas polos apóstolos de Xesús Cristo, noso Señor. ¹⁸Eles dixéronvos: nos tempos derradeiros xurdirán persoas que se burlarán de todo, vivindo segundo as súas propias cobizas. ¹⁹Estes son os que causan divisións, os mundanos, os que non teñen o Espírito.²⁰Pero vós, queridiños, edificade a vosa vida na fe santa, orando no Espírito Santo, ²¹conservádevos no amor de Deus, agardando sempre a misericordia de Xesús Cristo, noso Señor, que vos dá a vida eterna.²²Tede compaixón dos que dubidan; ²³pero salvade a outros arrincándoos do lume. E tede misericordia doutros, aínda que con temor, aborrecendo aínda a roupa contaminada polos seus vicios.²⁴E a Aquel que é poderoso para vos gardar sen caer e presentarvos sen mancha diante da súa gloria cheos de ledicia, ²⁵ao único Deus, o noso Salvador, sexa a gloria, a maxestade, a autoridade e o poder, por medio de Xesús Cristo, noso Señor, dende antes de tódolos séculos, agora e por sempre, amén.

Revelation

Chapter 1

¹Revelación de Xesús Cristo, que Deus lle deu para manifestar aos seus servos o que debe suceder axiña, e declarouna mandándoa por medio do seu anxo ao seu servo Xoán, ²quen deu testemuño da palabra de Deus, e dá testemuño de Xesús Cristo, e de todo o que viu. ³Feliz o que le e os que escoitan as palabras da profecía e gardan as cousas que nela están escritas, porque o tempo está próximo.⁴Xoan, ás sete igrexas que están en Asia: graza a vós e paz, de quen é e que era e quen virá, e dos sete Espíritos que están diante do seu trono, ⁵e de Xesús Cristo, a testemuña fiel, o primoxénito dos mortos e o soberano dos reis da terra. A aquel que nos ama e nos fixo libres dos nosos pecados co seu sangue, ⁶e fixo de nós un reino e sacerdotes para o seu Deus e Pai, a El sexa a gloria e a soberanía polos séculos. Amén.⁷Velaí vén coas nubes, e vaino ver todo ollo, e tamén os que o traspasaron; e tódalas tribos da terra farán lamentación por El. Si, Amén. ⁸Eu son o Alfa e o Omega, di o Señor Deus, o que é e que foi e que está vindo, o Todopoderoso.⁹Eu, Xoán, voso irmán e partícipe con vós na tribulación, no reino e na constancia en Xesús, atopábame na illa de Patmos, por mor da palabra de Deus e do testemuño de Xesús. ¹⁰Estando no espírito no día do Señor, escoitei tras de min unha grande voz, coma de trompeta, ¹¹que dicía: -Escribe nun libro o que ves, e mándao ás sete igrexas: a Éfeso, Esmirna, Pérgamo, Tiatira, Sardis, Filadelfia e Laodicea.¹²E vireime para ver de quen era a voz que estaba a falar comigo. E ao virarme, vin sete candeeiros de ouro; ¹³e no medio dos candeeiros, vin a un semellante ao Fillo do Home, vestido cunha túnica que lle chegaba aos pés e cinguido polo peito cun cinto de ouro.¹⁴A súa cabeza e os seus cabelos eran brancos coma branca lá, coma neve; os seus ollos eran coma chamas de lume; ¹⁵os seus pés semellantes ao bronce lustrado, refinado no forno, e a súa voz coma o murmurio de moitas augas. ¹⁶Na súa man dereita tiña sete estrelas, e da súa boca saía unha espada aguda de dobre gume; o seu rostro era coma o sol cando reloce con toda a súa forza.¹⁷Cando o vin, caín como morto aos pés del. E El puxo a súa man dereita sobre min, dicindo: -Non temas, Eu son o primeiro e o derradeiro, ¹⁸e o que vive, e estiven morto; velaquí, estou vivo polos séculos dos séculos, e teño as chaves da morte e do Hades.¹⁹Escribe as cousas que viches, e as que son, e as que sucederán despois destas. ²⁰No tocante ao misterio das sete estrelas que viches na miña man dereita e dos sete candeeiros de ouro: as sete estrelas son os anxos das sete igrexas, e os sete candeeiros son as sete igrexas.

Chapter 2

¹Escribe ao anxo da igrexa en Éfeso: o que ten as sete estrelas na súa man dereita, o que anda entre os sete candeeiros de ouro, di isto: ²sei das túas obras, o teu cansanzo e a túa perseveranza, e que non podes aturar os malos, e puxeches a proba aos que se chaman apóstolos e non son tal, e topáchelos mentireiros.³Tes perseveranza, e aturaches moito por mor do meu nome e non desfaleceches. ⁴Mais teño isto na túa contra: que deixaches o teu primeiro amor. ⁵Lembra, pois, de onde foi que caíches e arrepíntete, e fai as obras que fixeches ao principio; se non, virei a ti e quitarei o teu candeeiro do seu sitio, a non ser que te arrepintas.⁶Por outra banda tes isto, que aborreces as obras dos nicolaítas, obras que eu tamén aborrezo. ⁷O que ten oído, escoite o que o Espírito di ás igrexas. Ao vencedor dareille a comer da árbore da vida, que está no paraíso de Deus.⁸Escribe ao anxo da igrexa en Esmirna: o primeiro e o derradeiro, o que estivo morto e voltou á vida, di isto: ⁹Eu sei do teu padecemento e a túa pobreza (mais es rico), e a blasfemia dos que se din ser xudeus e non son tal, senón sinagoga de Satanás.¹⁰Non temas o que estás por sufrir. Velaí o diaño botará a algún de vós na cadea para serdes probados, e teredes padecemento por dez días. Sé fiel ata a morte, e Eu heiche dar a coroa da vida. ¹¹O que ten oído, escoite o que o Espírito di ás igrexas. O vencedor non sufrirá dano da morte segunda.¹²Escribe ao anxo da igrexa en Pérgamo: o que ten a espada aguda de dobre gume, di isto: ¹³Eu sei onde moras, onde está o trono de Satanás. Gardas fielmente o meu nome e non negaches a miña fe, aínda nos días de Antipas, miña testemuña fiel, que foi morto entre vós, onde mora Satanás.¹⁴Pero teño na túa contra unhas poucas cousas, porque tes aí os que manteñen a doutrina de Balaám, que ensinaba a Balac a poñer atranco ante os fillos de Israel, a comer cousas sacrificadas aos ídolos e a fornicar. ¹⁵Mesmo tes tamén algúns que sosteñen a doutrina dos nicolaítas.¹⁶Polo tanto, arrepíntete; se non, virei a ti axiña e pelexarei contra eles coa espada da miña boca. ¹⁷O que ten oído, escoite o que o Espírito di ás igrexas. Ao vencedor dareille do maná agochado e dareille unha pedriña branca, e gravado na pedriña un novo nome, que ninguén coñece senón o que o recibe.¹⁸Escribe ao anxo da igrexa en Tiatira: o Fillo de Deus, que ten ollos coma chamas de lume, e os seus pés son semellantes ao bronce lustrado, di isto: ¹⁹Eu sei das túas obras, o teu amor, a túa fe, o teu servizo e a túa perseveranza, e que as túas recentes obras son maiores que as primeiras.²⁰Pero teño isto na túa contra: que admites a esa muller Xezabel, que se di ser profetisa, e ensina e seduce aos meus servos a que cometan actos inmorais e coman das cousas sacrificadas aos ídolos. ²¹Deille tempo para arrepentirse, e non quere arrepentirse da súa inmoralidade.²²Velaí a boto na cama, e en gran padecemento aos que adulteran con ela, a non ser que se arrepintan das obras dela. ²³E matarei os seus fillos con mala morte, e tódalas igrexas coñecerán que Eu son o que escudriño o máis profundo das mentes e dos corazóns, e heivos dar segundo as vosas obras.²⁴Pero a vós, aos demais que están en Tiatira, aos que non teñen esta doutrina, que non coñeceron as cousas profundas de Satanás, como lles chaman eles, dígovos: non vos impoño outra carga. ²⁵Así e todo, o que tendes, retédeo ata que Eu veña.²⁶E ao vencedor, o que garda as miñas obras ata a fin, heille dar autoridade sobre as nacións; ²⁷e ha de os pastorear con vara de ferro, coma os vasos do oleiro son feitos anacos, como Eu tamén recibín do meu Pai; ²⁸e heille dar a estrela da mañá. ²⁹O que ten oído, escoite o que o Espírito di ás igrexas.

Chapter 3

¹Escribe ao anxo da igrexa en Sardis: o que ten os sete espíritos de Deus e as sete estrelas, di isto: sei das túas obras, que tes nome de que vives, pero estás morto. ²Sé vixiante e afirma as outras cousas, que estaban a piques de morrer, porque acho que as túas obras non son perfectas diante do meu Deus.³Lémbrate, entón, do que recibiches e escoitaches; e gárdao e arrepíntete. Pois se non vixías, virei coma ladrón, e non saberás a que hora chegarei sobre ti. ⁴Pero tes uns poucos en Sardis que non ensuciaron as súas vestiduras, e andarán comigo de branco, porque son dignos.⁵O que venza deste xeito vestirase con vestiduras brancas e non borrarei o seu nome do libro da vida, e confesarei o seu nome diante do meu Pai e diante dos seus anxos. ⁶O que ten oído, escoite o que o Espírito di ás igrexas.⁷Escribe ao anxo da igrexa en Filadelfia: o Santo, o Verdadeiro, o que ten a chave de David, o que abre e ninguén fecha, e fecha e ninguén abre, di isto: ⁸Eu sei das túas obras. Velaí puxen unha porta aberta diante de ti que ninguén pode fechar, porque aínda que tes pouco poder, gardaches a miña palabra e non negaches o meu nome.⁹Mira, entrego a algúns da sinagoga de Satanás, dos que din ser xudeus e non son tal, senón que minten; Eu farei que veñan e se poñan aos teus pés, e saiban que te amei. ¹⁰Porque gardaches a palabra da miña paciencia. Tamén eu te hei gardar da hora da proba que está a piques de vir sobre o mundo enteiro, para probar os que vivan na terra. ¹¹Veño decontado! Retén firme o que tes, para que ninguén bote man da túa coroa.¹²Ao vencedor fareino columna do santuario do meu Deus, e endexamais sairá de alí; escribirei sobre el o nome do meu Deus, e o nome da cidade do meu Deus: a nova Xerusalém que descende do ceo, e o meu nome novo. ¹³O que ten oído, escoite o que o Espírito di ás igrexas.¹⁴Escribe ao anxo da igrexa en Laodicea: ¹⁵o Amén, a Testemuña Fiel e verdadeira, o Principio da creación de Deus, di isto: Eu sei das túas obras, que nin es frío nin quente. Ai se foses frío ou quente! ¹⁶Por canto es morno, e non frío nin quente, heite vomitar da miña boca.¹⁷Porque dis: son rico, enriquecín e non teño necesidade algunha! e non sabes que es un miserable, digno de compaixón, e pobre, cego e nu, ¹⁸aconsélloche que merques de min ouro refinado no lume para que sexas rico, e vestiduras brancas para te cubrir, e non apareza a vergoña de verte espido, e colirio para unxir os teus ollos, para que vexas.¹⁹Eu reprendo e disciplino a todos os que amo; sé, pois, fervoroso e arrepíntete. ²⁰Mira, Eu estou chamando na porta; se algún escoita a miña voz e abre a porta, entrarei a el, e cearei con el e el comigo.²¹Ao vencedor, concedereille sentar comigo no meu trono, como Eu tamén vencín e sentei co meu Pai no seu trono. ²²O que ten oído, escoite o que o Espírito di ás igrexas.

Chapter 4

¹Logo disto mirei, e vin unha porta aberta no ceo; e a primeira voz que escoitara, coma son de trompeta que falaba comigo, dicía: -Sube aquí que che vou amosar o que debe acontecer despois disto. ²Decontado estiven en espírito, e velaí un trono posto no ceo, e no trono, un sentado. ³E o que estaba sentado semellaba no seu parecer a unha pedra de xaspe e de cornalina, e había un arco iris arredor do trono, semellante no seu parecer a unha esmeralda.⁴Arredor do trono había vintecatro tronos, e sentados nos tronos, vintecatro anciáns vestidos de vestiduras brancas, e sobre as súas cabezas, coroas de ouro. ⁵Do trono saen lóstregos, voces e estrondos; e diante do trono arden sete lámpadas de lume, que son os sete espíritos de Deus.⁶Diante do trono hai como un mar de vidro, semellante o cristal; e no medio do trono, arredor do trono, catro seres viventes, cheos de ollos por diante e por detrás.⁷O primerio ser vivente semellaba un león; o segundo ser vivente semellaba un xato; o terceiro ser vivente tiña semblante coma de home, e o cuarto ser vivente semellaba unha aguia voando. ⁸Os catro seres viventes, cada un deles con seis ás, estaban cheos de ollos arredor e por dentro, e non paraban día e noite dicindo: Santo, Santo, Santo é o Señor Deus Todopoderoso, o que era, e que é, e o que está vindo!⁹E cando os seres viventes dean gloria e honor ao que está sentado no trono, ao que vive polos séculos dos séculos, ¹⁰os vintecatro anciáns prostraranse diante do que está sentado no trono, e adorarán ao que vive polos séculos dos séculos, e botarán as súas coroas diante do trono, dicindo: ¹¹Digno es, Señor noso Deus, de recibir a gloria, o honor e o poder, porque ti creaches tódalas cousas, e pola túa vontade existiron e foron creadas!

Chapter 5

¹E vin na man dereita do que estaba sentado no trono un pergamiño escrito por dentro e por fóra, pechado con sete selos. ²E vin un anxo forte que pregoaba a grande voz: quen é digno de abrir o pergamiño e desatar os seus selos?³E ninguén, nin no ceo nin na terra nin baixo da terra, podía abrir o pergamiño, nin miralo. ⁴E choraba eu moito, porque non se atopou ninguén digno de abrir o pergamiño, nin de miralo. ⁵Entón dime un dos anciáns: -Non chores; mira, o León da tribo de Xudá, a Raíz de David, venceu para abrir o libro e os seus sete selos!⁶E vin no medio do trono e dos catro seres viventes, e no medio dos anciáns, un Año en pé, coma sacrificado, que tiña sete cornos e sete ollos, que son os sete espíritos de Deus mandados por toda a terra. ⁷E veu e tomou o libro da man dereita do que estaba sentado no trono.⁸E cando tomou o pergamiño, os catro seres viventes e os vintecatro anciáns caeron rendidos diante do Año; con cadansúa cítara e tazóns de ouro cheos de incensos que son as oracións dos santos.⁹E cantan un novo canto, dicindo: -Digno es de tomar o pergamiño e de abrir os seus selos, porque ti fuches sacrificado, e co teu sangue redimiches para Deus a xente procedente de toda tribo, lingua, pobo e nación. ¹⁰E fixeches deles un reino de sacerdotes para o noso Deus, e reinarán sobre a terra!¹¹E mirando, escoitei a voz de moitos anxos arredor do trono, e dos seres vivintes e dos anciáns; e o número deles era unha multitude de milleiros e milleiros, ¹²que dicían a grande voz: -Digno é o Año que foi inmolado, de tomar o poder, e a riqueza, e a sabedoría, e a forza e o honor, e a gloria e a loanza!¹³E a toda cousa creada que está no ceo, sobre a terra, baixo da terra e no mar, e a tódalas cousas que hai neles, escoitei dicir: -Ao que está sentado sobre o trono e ao Año sexa o louvor, e a honra e a gloria e o dominio por tólolos séculos. ¹⁴E os catro seres viventes dicían: -Amén! E os anciáns axeonlláronse e adoraron.

Chapter 6

¹E vin cando o Año abriu un dos sete selos, e escoitei a un dos catro seres viventes que dicía, coma con voz de trono: -Sae! ²Mirei e velaí un cabalo branco; e o que o montaba tiña un arco, e foille dada unha coroa, e saíu vencendo e para vencer.³Cando abriu o segundo selo, escoitei ao segundo ser vivente que dicía: -Sae! ⁴Entón saíu outro cabalo vermello coma o lume, e ao que o montaba foille dado quitar a paz da terra, e que se mataran os uns aos outros; e foille dada unha espada grande.⁵Cando abriu o terceiro selo, escoitei ao terceiro ser vivente que dicía: -Sae! E mirei, velaí, un cabalo negro, e o que o montaba tiña unha balanza na man. ⁶E escoitei coma unha voz no medio dos catro seres viventes que dicía: -Unha libra de trigo por un denario, e tres libras de cevada por un denario, pero non lle fagas mal ao aceite mailo viño.⁷Cando abriu o cuarto selo, escoitei a voz do cuarto ser vivente que dicía: -Sae! ⁸E mirei, velaí un cabalo pálido; e o que o montaba chamábase Morte; e o Hades seguía tras del; e foille dada autoridade sobre a cuarta parte da terra para matar con espada, con fame, con pestilencia, e polas feras da terra.⁹Cando o Año abriu o quinto selo, vin embaixo do altar as almas dos que morreran asasinados por mor da palabra de Deus e do testemuño que mantiveran; ¹⁰e berraban dicindo: -Ata cando, Señor Soberano, Santo e Verdadeiro, non xulgas e véngalo noso sangue dos que habitan na terra? ¹¹E déuselles cadansúa vestidura branca; e foilles dito que descansaran un pouco máis de tempo, ata completarse o número dos seus conservos, dos seus irmáns que habían ser asasinados como eles.¹²Vin cando abriu o sexto selo, e houbo un gran terremoto, e o sol virou negro coma tela de crin, e a lúa enteira volveuse como sangue, ¹³e as estrelas do ceo caeron á terra, como a figueira deixa caer os seus figos verdes ao ser sacudida por un forte vento. ¹⁴E o firmamento recolleuse coma un pergamiño que se enrola, e todo os montes e illas foron quitados do seu lugar.¹⁵E os reis da terra, e os príncipes, e os comandantes, os ricos, os poderosos e todo escravo e libre, agocháronse nas covas e entre as penas dos montes; ¹⁶e dicían aos montes e ás rochas: caede sobre nós e agochádenos da presenza do que está sentado no trono e da ira do Año. ¹⁷Porque chegou o grande día da ira deles, e quen pode manterse en pé?

Chapter 7

¹Logo disto, vin a catro anxos en pé nos catro extremos da terra, detendo os catro ventos da terra, para que non soprara vento algún, nin sobre a terra nin sobre o mar nin sobre ningunha árbore. ²E vin a outro anxo subindo por onde nace o sol, que tiña un selo do Deus vivo, e berrou moi alto aos catro anxos aos que se lles concedera facer dano á terra mailo mar, ³dicindo: -Non fagades dano, nin á terra, nin ao mar, nin ás arbores, mentres non poñamos o selo na frente aos servos do noso Deus!⁴E escoitei o número dos selados: cento corenta e catro mil selados de toda tribo dos fillos de Israel: ⁵da tribo de Xudá doce mil selados; da tribo de Rubén doce mil, da tribo de Gad doce mil, ⁶da tribo de Aser doce mil, da tribo de Neftalí doce mil, da tribo de Manasés doce mil,⁷da tribo de Simeón doce mil, da tribo de Leví doce mil, da tribo de Isacar doce mil, ⁸da tribo de Zabulón doce mil, da tribo de Xosé doce mil, e da tribo de Benxamín doce mil selados.⁹Logo disto, mirei e velaí unha multitude que ninguén podía contar, de tódalas nacións, tribos, pobos e linguas, que estaban en pé diante do trono e diante do Año, vestidos con vestiduras brancas e palmas nas súas mans. ¹⁰E alzan a súa voz dicindo: -A salvación é do noso Deus, que está sentado no trono, e do Año!¹¹E tódolos anxos estaban en pé arredor do trono e arredor dos anciáns e dos catro seres viventes, e caeron sobre as súas facianas diante do trono, e adoraron a Deus, ¹²dicindo: -Amén! a bendición, a gloria, a sabedoría, e a gratitude, o honor, o poder e a fortaleza, ao noso Deus polos séculos dos séculos. Amén.¹³Entón un dos anciáns tomou a palabra e preguntoume: -Estes que están con vestiduras brancas, quen son e de onde veñen? ¹⁴E dixen: -Meu Señor, ti sábelo. Díxome: -Estes son os que veñen da gran tribulación e que lavaron as súas vestiduras e as branquearon no sangue do Año.¹⁵Por iso están diante do trono de Deus, e lle sirven día e noite no seu santuario; e o que está sentado no trono estenderá o seu tabernáculo sobre eles; ¹⁶e non terán fame nin sede, nin o sol caerá máis sobre eles, nin calor algún. ¹⁷Pois o Año en medio do trono pastorearaos, e os conducirá a mananciais de augas de vida, e Deus enxugará toda bágoa dos seus ollos.

Chapter 8

¹Cando o Año abriu o sétimo selo, houbo silencio no ceo como por media hora. ²E vin aos sete anxos que están de pé diante de Deus, e lles foron dadas sete trompetas.³E chegou outro anxo e parouse diante do altar cun incensario de ouro, e déronlle moito incenso para que o engadira ás oracións de tódolos santos sobre o altar de ouro diante do trono. ⁴E o fume do incenso subiu da man do anxo, coas oracións dos santos á presenza de Deus. ⁵E o anxo tomou o incensario e encheuno co lume do altar, e botouno á terra; e houbo relampos, e voces, e lóstregos e un terremoto.⁶E os sete anxos que teñen as sete trompetas dispuxéronse a tocalas: ⁷o primeiro tocou a trompeta, e houbo saraiba e lume misturados con sangue, e foron lanzados á terra; e queimouse a terceira parte da terra, e a terceira parte das árbores e queimouse toda herba verde.⁸O segundo anxo tocou a trompeta, e veuse sobre o mar como unha gran montaña ardendo en chamas, e a terceira parte do mar volveuse sangue. ⁹E morreu a terceira parte das criaturas que había no mar, cantas tiñan vida, e a terceira parte dos barcos foron desfeitos.¹⁰O terceiro anxo tocou a trompeta, e caeu do ceu unha gran estrela, ardendo como unha tea, e caeu sobre a terceira parte dos ríos e sobre os mananciais das augas. ¹¹O nome da estrela é Amargura; e a terceira parte das augas volveuse amargura, e moitas das persoas morreron por mor das augas que tornaran amargas.¹²O cuarto anxo tocou a trompeta, e foi ferida a terceira parte do sol, e a terceira parte da lúa, e a terceira parte das estrelas, para que a terceira parte deles escurecera, e o día non resplandecera na súa terceira parte, e así mesmo a noite.¹³E vin e escoitei unha aguia voando no medio do ceo, que dicía a gran voz: -Ai, ai, ai, dos que habitan na terra, por mor das outras voces da trompeta dos tres anxos que están a piques de tocar!

Chapter 9

¹O quinto anxo tocou a trompeta, e vin unha estrela que caera do ceo á terra, e foille dada a chave do pozo do abismo. ²Cando abriu o pozo do abismo, subiu fume do pozo coma o fume dun gran forno, e o sol mailo aire escureceron por mor del.³E do fume saíron lagostas á terra e foilles dado poder como o poder que teñen os escorpións da terra. ⁴Díxoselles que non danaran a herba da terra, nin cousa verde algunha, nin ningunha árbore, senón só ás persoas que non teñen o selo de Deus na fronte.⁵Non se lles permitiu matar a ninguén, senón atormentalos por cinco meses; e o seu tormento era como o tormento dun escorpión cando fere a unha persoa. ⁶Naqueles días a xente buscará a morte e non será quen de atopala; e desexará morrer, e a morte fuxirá deles.⁷O parecer das lagostas era semellante a cabalos preparados para a batalla, e sobre as súas testas tiñan coroas que parecían de ouro, e as súas caras eran coma facianas. ⁸Tiñan cabeleiras coma cabeleiras de muller, e os seus dentes eran coma de leóns. ⁹Tamén tiñan uns peitorís coma peitorís feitos con ferro, e o balbordo das súas ás era coma o balbordo de carros de cabalos que corren á batalla.¹⁰Tiñan colas semellantes ás dos escorpións, con aguillóns, e o seu poder estaba nas súas colas para danar as persoas durante cinco meses. ¹¹Sobre elas teñen por rei ao anxo do abismo, Abadón en hebreo, e Apolión en grego. ¹²Pasou o primeiro "ai"! despois disto aínda veñen dous "ai"!¹³O sexto anxo tocou a trompeta, e escoitei unha voz que saía de entre os catro cornos do altar de ouro diante de Deus, ¹⁴que dicía ao sexto anxo que tiña a trompeta: -Ceiba os catro anxos que están atados xunto o río Eufrates. ¹⁵E foron ceibados os catro anxos que foran preparados para a hora, o día, o mes e o ano, para matar á terceira parte da xente.¹⁶O número dos exércitos de a cabalo, douscentos millóns. Eu escoitei o seu número. ¹⁷E na visión vin os cabalos e aos que os montaban, que tiñan peitorís de lume, de zafiro e de xofre. E as testas dos cabalos eran coma cabezas de leóns, e das súas bocas saía lume, fume e xofre.¹⁸Por estas tres pragas foi morta a terceira parte da xente: polo lume, polo fume e polo xofre que saía da boca deles. ¹⁹Pois o poder dos cabalos está na súa boca e nos seus rabos; pois os seus rabos son semellantes a serpes, que teñen cabezas e danan con elas.²⁰E o resto da xente, a que non morreu por estas pragas, tampouco se arrepentiu das obras das súas mans para deixar de adorar os demos e os ídolos de ouro, de prata, de bronce, de pedra e de madeira, que non poden ver, nin oír, nin andar; ²¹e non se arrepentiron dos seus homicidios, nin das súas bruxerías, nin da súa fornicación, nin dos seus furtos.

Chapter 10

¹Vin a outro anxo que descencía do ceo, envolto nunha nube; e o arco iris estaba sobre a súa cabeza, o seu rostro era coma o sol, e os seus pés coma columnas de lume; ²e tiña na man un pequeno pergamiño aberto; e poñendo o seu pé dereito sobre o mar e o esquerdo sobre a terra;³berrou a gran voz, como ruxe o león; e ao berrar, os sete tronidos tronaron as súas voces. ⁴Cando os sete tronidos falaron, estaba a piques de escribir, cando escoitei unha voz do ceo que dicía: -Sela as cousas que os sete tronidos dixeron e non as escribas.⁵E o anxo que vin en pé sobre o mar e a terra, ergueu a súa man dereita ao ceo, ⁶e xurou polo que vive polos séculos dos séculos, que creou o ceo e as cousas que están nel, e a terra e as cousas que están nela, e o mar e as cousas que están nel, que non habería máis tardanza, ⁷senón que nos días da voz do sétimo anxo, cando estea a piques de tocar a trompeta, tamén terá cumprimento o misterio de Deus, como anunciou aos seus servos os profetas.⁸E a voz que escoitei do ceo falou comigo de novo, e díxome: -Vai e toma o pergamiño aberto da man do anxo que estivo en pé sobre o mar e sobre a terra. ⁹E achegueime ao anxo, dicíndolle que me dera o pequeno pergamiño. E dime: -Toma e devórao; amargarache no interior, pero na túa boca será doce coma o mel.¹⁰Tomei o pequeno pergamiño da man do anxo, e devoreino; e na miña boca foi doce coma o mel; e cando o comín, amargoume por dentro. ¹¹E dinme: -Cómpre que profetices outra vez sobre moitos pobos, nacións, e linguas e reis.

Chapter 11

¹Déuseme unha cana de medir semellante a unha vara, dicíndome: -Érguete e mide o templo de Deus e o altar, e os que adoran nel; ²pero o patio do santuario déixao fóra e non o midas, porque foi entregado aos xentís, e eles profanarán a cidade santa por corenta e dous meses.³E darei ás miñas dúas testemuñas, e profetizarán por mil douscentos sesenta días, vestidos de cilicio. ⁴Estes son as dúas oliveiras e os dous candeeiros que están en pé diante do Señor de toda a terra. ⁵Se algún lles procura mal, un lume que sae das súas bocas devora os seus inimigos; se algún lles quere facer mal morrerán do mesmo xeito.⁶Estes teñen poder para fechar o ceo para que non chova durante os días que eles profeticen, e teñen poder sobre as augas para convertelas en sangue, e para ferir a terra con toda sorte de pragas, cantas veces queiran. ⁷Cando rematen o seu testemuño, a besta que sobe do abismo, fará guerra contra eles, e vencerá, e mataraos.⁸E os seus cadáveres xacerán na praza da gran cidade, espiritualmente chamada Sodoma, e Exipto, onde tamén foi crucificado o Señor deles. ⁹E os dos pobos, tribos, linguas e nacións, contemplarán os cadáveres por tres días e medio e non permitirán que sexan sepultados.¹⁰E os que viven na terra estarán alegres e festexando sobre eles, agasallándose uns aos outros, porque eles atormentaban aos que viven na terra. ¹¹Pero despois de tres días e medio, entrou neles un alento de vida que viña de Deus e puxéronse en pé, e colleron grande medo os que os viron. ¹²E escoitaron unha grande voz do ceo que lles dicía: -Subide acó! E subiron ao ceo na nube e foron contemplados polos seus inimigos.¹³Naquela hora houbo un gran terremoto, e derrubouse a décima parte da cidade, e no terremoto morreron sete mil persoas, e os demais enchéronse de medo, e deron gloria ao Deus do ceo. ¹⁴O segundo "ai"! Pasou, velaí o terceiro "ai"! Vén axiña.¹⁵O sétimo anxo tocou a trompeta, e houbo grandes voces no ceo, que dicían: o reino do mundo veu a ser o reino do noso Señor e do seu Unxido; e El reinará polos séculos dos séculos.¹⁶E os vintecatro anciáns que estaban sentados diante de Deus nos seus tronos, prostráronse sobre as suas facianas e adoraron a Deus, ¹⁷dicindo: -Dámosche grazas Señor Deus Todopoderoso, o que es e que eras, porque tomaches o teu gran poder e reinas.¹⁸E enfurecéronse as nacións, pero xa chegou a túa cólera, e o tempo dos mortos ser xulgados, e de dalo galardón aos teus servos os profetas, e aos santos, e aos que temen o teu nome, aos pequenos e mailos grandes, e de destruír os que destrúen a terra.¹⁹E abriuse o santuario de Deus no ceo, e foi vista no seu santuario a arca do seu pacto, e houbo lóstregos, e voces, e tronidos, e un terremoto e saraibada.

Chapter 12

¹Foi visto no ceo un gran sinal; unha muller vestida do sol, coa lúa baixo os seus pés, e unha coroa de doce estrelas sobre a súa cabeza: ²e estando embarazada, berra cos dores de parto, agoniada por dar a luz.³E foi visto outro sinal no ceo: un gran dragón vermello que tiña sete cabezas e dez cornos, e sobre as súas cabezas había sete diademas. ⁴A súa cola arrastraba a terceira parte das estrelas do ceo e lanzounas sobre a terra. E o dragón parouse diante da muller que estaba para dar a luz, coa fin de devorar o seu fillo cando dese a luz.⁵E ela deu a luz a un varón, que ha rexir a tódalas nacións con vara de ferro, e seu fillo foi arrebatado ata Deus e ata o seu trono. ⁶E a muller fuxiu ao deserto, onde tiña un lugar preparado por Deus, para ser sostida alí por mil douscentos sesenta días.⁷Entón houbo guerra no ceo: Miguel e os seus anxos loitaron contra o dragón. E o dragón e os seus anxos loitaron, ⁸pero non foron fortes abondo, e xa non se atopou o seu lugar no ceo. ⁹E foi lanzado o gran dragón, a serpe antiga que se chama Diaño e Satanás, que engana ao mundo enteiro; foi lanzado á terra e os seus anxos foron lanzados canda el.¹⁰E escoitei unha gran voz no ceo, que dicía: -Nestre intre chegou a salvación, o poder e o reino do noso Deus e a autoridade do seu Unxido, porque o acusador dos nosos irmáns, o que os acusa diante do noso Deus día e noite, foi lanzado.¹¹E eles acadaron a vitoria por medio do sangue do Año e pola palabra do testemuño deles, e non amaron as súas vidas, mesmo até a morte. ¹²Polo tanto, alegrádevos, ceos, e os que vivides neles. Ai da terra e do mar! Porque o diaño baixou onda vós enfurecido, sabendo que ten pouco tempo.¹³Cando o dragón viu que fora lanzado á terra, perseguiu á muller que deu a luz o varón. ¹⁴Pero á muller fóronlle dadas dúas ás coma dunha grande aguia, para que voara lonxe da presenza da serpe, ao deserto, ao seu lugar, onde foi sostida por un tempo, tempo e medio tempo.¹⁵E a serpe lanzou da súa boca, trala muller, auga coma un río, para facer que fora arrastrada pola corrente. ¹⁶Pero a terra axudou á muller, e a terra abriu a súa boca e tragou o río que o dragón lanzara pola súa boca. ¹⁷Entón o dragón enfureceuse contra a muller, e saíu para facer guerra contra o resto da súa descendencia, os que gardan os mandamentos de Deus e teñen o testemuño de Xesús. ¹⁸E parouse sobre a area do mar.

Chapter 13

¹E vin que subía do mar unha besta que tiña dez cornos e sete cabezas; sobre os seus cornos tiña dez diademas, e sobre as súas cabezas, un nome blasfemo. ²A besta era semellante a un leopardo, os seus pés eran coma os dun oso e a súa boca coma a boca dun león. E o dragón déullelo seu poder e seu trono e unha grande autoridade.³E vin unha das súas cabezas coma ferida de morte, pero a súa ferida mortal foi sandada, e a terra enteira abraiada ía trala besta; ⁴e adoraron o dragón, porque lle dera autoridade á besta; e adoraron á besta dicindo: -Quen é semellante á besta, e quen pode loitar contra dela?⁵Déuselle unha boca que falaba grandezas e blasfemias, e foille dada autoridade para actuar por corenta e dous meses. ⁶E abriu a súa boca en blasfemias contra Deus, para blasfemar o seu nome e o seu tabernáculo, aos que moran no ceo.⁷E concedéuselle facer guerra contra os santos e conquistalos; e déuselle autoridade sobre toda tribo, pobo, lingua e nación. ⁸E han adorala todos os que moran na terra, aqueles que os seus nomes non foron escritos, dende a fundación do mundo, no libro da vida do Año que foi inmolado.⁹Se algún ten oído, escoite. ¹⁰Se algún ha ser levado á cadea, á cadea será levado; se algún ha ser morto a espada, a espada será morto. Velaí a perseveranza e a fe dos santos.¹¹E vin outra besta que subía da terra; tiña dous cornos semellantes aos dun año pero falaba coma un dragón. ¹²E exerce toda a autoridade da primeira besta diante dela, e fai que a terra e os que moran nela adoren á primeira besta que foi sandada da ferida mortal.¹³E fai grandes milagres, de xeito tal que aínda fai baixar lume do ceo á terra diante das persoas. ¹⁴E engana aos que moran na terra por medio dos sinais que lle foi concedido facer diante da besta, dicindo aos que moran na terra que fagan unha imaxe da besta que tiña unha ferida de morte e reviviu.¹⁵E concedéuselle dar alento á imaxe da besta, para que a imaxe da besta tamén falara e fixera que foran mortos os que non adoraran á imaxe da besta. ¹⁶E fai que a todos, pequenos e grandes, ricos e pobres, libres e escravos, lles poñan unha marca na súa man dereita ou na fronte, ¹⁷e que ninguén poida mercar ou vender, senón o que teña a marca: o nome da besta ou o número do seu nome.¹⁸Aquí está a sabedoría. O que ten entendemento, deduza o número da besta, porque é número de home: seu número é seiscentos sesenta e seis.

Chapter 14

¹Mirei, e velaí o Año en pé sobre o o Monte de Sión, e canda el cento corenta e catro mil que tiñan o seu nome e o nome do seu Pai escrito na fronte. ²E escoitei unha voz do ceo, coma murmurio de moitas augas e coma o son dun gran estrondo, e a voz era como o son de arpistas tocando nas súas arpas.³E cantaban unha nova cantiga diante do trono e diante dos catro seres viventes e dos anciáns; e ninguén podía aprender a cantiga, agás os cento corenta e catro mil que foran rescatados da terra. ⁴Estes son os que non se contaminaron con mulleres, porque son virxes. Estes son os que seguen ao Año onde queira que vai. Estes foron mercados de entre os homes como primicias para Deus e para o Año. ⁵Na súa boca non se atopou engano; están sen mancha.⁶E vin a outro anxo voando no medio do ceo que tiña un evanxeo eterno para pregoalo aos que moran na terra, é dicir, sobre toda nación, tribo, lingua e pobo, ⁷dicindo en alta voz: -Temede a Deus e dádelle gloria, porque chegou a hora do seu xuízo; adorade ao que fixo o ceo e a terra, o mar e as fontes das augas.⁸E outro anxo, o segundo, seguiu dicindo: -Caeu, caeu Babilonia a grande, a que fixo beber a tódalas nacións do viño velenoso da súa fornicación.⁹E outro anxo, o terceiro, seguiunos, dicindo con gran voz: -Se algún adora á besta e á súa imaxe, e recibe a súa marca na súa fronte ou na súa man, ¹⁰el tamén beberá do viño do furor de Deus, vertido puro na copa da súa ira, e será atormentado con lume e xofre á vista dos santos anxos e á vista do Año.¹¹E o fume do seu tormento sobe polos séculos dos séculos, e non teñen repouso nin de día nin de noite, os que adoran á besta e á súa imaxe, e calquera que recibe a marca do seu nome. ¹²Aquí está a perseveranza dos santos que gardan os mandamentos de Deus e a fe de Xesús.¹³E escoitei unha voz do ceo que dicía: -Escribe: ditosos os mortos que morran no Señor de aquí en diante! Si, di o Espírito, para que descansen dos seus traballos porque as súas obras os acompañan.¹⁴E mirei e velaí unha nube branca, e sobre a nube sentado un semellante ao Fillo do Home que tiña na cabeza unha coroa de ouro, e na man un fouciño afiado. ¹⁵E saíu do santuario outro anxo proferindo a gran voz ao que está sentado na nube: -Manda o teu fouciño e sega, porque chegou a hora de segar, pois o gran da terra está maduro. ¹⁶E o que estaba sentado sobre a nube, lanzou o seu fouciño á terra, e a terra foi segada.¹⁷E saíu outro anxo que estaba no santuario que está no ceo, tamén cun fouciño afiado. ¹⁸E de carón ao altar saíu outro anxo que ten poder sobre o lume e berroulle ao que tiña o fouciño afiado, dicindo: -Mete o fouciño afiado na terra e vendima os acios da vide da terra, porque as súas uvas están maduras.¹⁹E o anxo meteu o fouciño na terra e vendimou os acios da vide da terra, e botou as uvas no gran lagar da ira de Deus. ²⁰E o lagar foi pisado fóra da cidade, e do lagar saíu sangue ata os freos dos cabalos, nunha extensión como de mil seiscentos estadios.

Chapter 15

¹Vin tamén no ceo outro sinal, grande e espantoso: sete anxos que tiñan sete pragas, as derradeiras, porque nelas é consumada a ira de Deus.²Vin tamén como un mar de cristal mesturado con lume, e os que saíran vitoriosos sobre a besta, sobre a súa imaxe e sobre o número do seu nome, en pé sobre o mar de cristal, con arpas de Deus.³E cantaban a cantiga de Moisés, servo de Deus, e a cantiga do Año, dicindo: -Grandes e marabillosas son as túas obras, oh Señor Todopoderoso! Xustos e verdadeiros son os teus camiños, oh Rei das nacións! ⁴Oh Señor! Quen non temerá e glorificará o teu nome? Pois só ti es santo; porque tódalas nacións virán e adorarán diante de ti, pois os teus xuízos foron manifestos.⁵Logo disto mirei e abriuse o templo do tabernáculo do testemuño no ceo, ⁶e saíron do templo os sete anxos que tiñan as sete pragas, vestidos de liño puro e resplandecente, e cinguidos arredor do peito con cintos de ouro.⁷Entón un dos catro seres vivintes deu aos sete anxos sete copas de ouro cheas da ira de Deus, quen vive polos séculos dos séculos. ⁸E encheuse o templo co fume da gloria de Deus e do seu poder, e ninguén podía entrar no templo ata que remataran as sete pragas dos sete anxos.

Chapter 16

¹E escoitei unha gran voz que dende o templo dicía aos sete anxos: -Ide e vertede na terra as sete copas da ira de Deus.²O primeiro foi e verteu a súa copa na terra; producindo unha chaga pestilente e maligna nas persoas que tiñan a marca da besta e que adoraban a súa imaxe.³O segundo verteu a súa copa no mar e convertiuse en sangue coma de morto; e morreu todo ser vivo dos que están no mar.⁴O terceiro verteu a súa copa nos ríos e nas fontes de auga, e convertéronse en sangue. ⁵E escoitei ao anxo das augas que dicía: -Xusto es Ti, o que es, e o que eras, oh Santo, porque xulgaches estas cousas; ⁶pois eles verteron sangue de santos e profetas e ti décheslles a beber sangue; téñeno merecido. ⁷E escoitei ao altar, que dicía: -Si, oh Señor Deus Todopoderoso, verdadeiros e xustos son os teus xuízos.⁸O cuarto verteu a súa copa sobre o sol, e foille dado queimar a xente con lume. ⁹E as persoas foron queimadas co calor abafante; e blasfemaron o nome de Deus que ten poder sobre estas pragas, e non se arrepentiron para darlle gloria.¹⁰O quinto verteu a súa copa sobre o trono da besta; e o seu reino quedou en tebras, mordéndose a lingua da dor. ¹¹E blasfemaron contra o Deus do ceo por mor das súas dores e das súas chagas, e non se arrepentiron das súas obras.¹²O sexto verteu a súa copa sobre o gran río Éufrates; e secaron as súas augas para que fora preparado o camiño para os reis do oriente. ¹³E vin saír da boca do dragón, da boca da besta e da boca do falso profeta, a tres espíritos inmundos semellantes a rás, ¹⁴pois son espíritos de demos que fan sinais prodixiosas, que van aos reis de todo o mundo, a reunilos para a batalla do gran día do Deus Todopoderoso.¹⁵(Velaí , veño coma ladrón, ditoso o que vela e garda as súas roupas, non sexa que ande espido e vexan a súa vergoña). ¹⁶E reuníronos no lugar que en hebreo se chama Armaguedón.¹⁷O sétimo verteu a súa copa no ar; e unha grande voz saíu do templo, do trono que dicía: -Está feito. ¹⁸Entón houbo relampos, voces e estrondos; e houbo un terremoto tan grande e terrible como endexamais se vira dende que o home está sobre a terra. ¹⁹A gran cidade quedou dividida en tres partes, e as cidades das nacións caeron. E a gran Babilonia foi recordada diante de Deus para darlle o cáliz do viño da ira de Deus.²⁰E fuxiu toda illa e non se atopou monte algún. ²¹E enormes saraibas, coma dun talento cada un, caeron sobre a xente; e as persoas blasfemaron contra Deus pola praga de saraiba, porque esta praga era tremendamente grande.

Chapter 17

¹E achegouse a falar comigo un dos sete anxos que tiñan as sete copas, dicindo: -Vén; mostraréiche o xuízo da gran rameira que está sentada sobre moitas augas; ²os reis da terra cometeron actos inmorais con ela, e os habitantes da terra foron embebedados co viño da súa inmoralidade.³E levoume no espírito a un deserto; e vin a unha muller sentada sobre unha besta escarlata, chea de nomes blasfemos, e que tiña sete cabezas e dez cornos. ⁴A muller estaba vestida de púrpura e escarlata, e enfeitada con ouro, pedras preciosas e perlas, e tiña na man unha copa de ouro chea de abominacións e das inmundicias da súa inmoralidade. ⁵E na súa fronte estaba escrito un nome: Misterio: Babilonia a grande, nai das rameiras e das abominacións da terra.⁶E vin á muller bébeda do sangue dos santos, e do sangue das testemuñas de Xesús. E quedei pasmado mirando con gran asombro. ⁷E díxome o anxo: -Por que quedaches abraiado? Eu direiche o misterio da muller e da besta que a leva, a que ten as sete cabezas e os dez cornos.⁸A besta que viches, era e non é, e está a piques de subir do abismo para ir cara a destrución. E os habitantes da terra, os que os seus nomes non se escribiron no libro da vida dende a fundación do mundo, quedarán abraiados ao vela besta que era e non é, e estará presente.⁹Aquí está a mente que ten sabedoría. As sete cabezas son sete montes sobre os que se senta a muller; ¹⁰e son tamén sete reis; cinco caeron, un é, e o outro aínda non chegou; e cando veña, debe durar pouco.¹¹E a besta que era e non é, é tamén o oitavo, e é dos sete, e vai á perdición.¹²E os dez cornos que viches son dez reis que aínda non recibiron reino, pero recibirán autoridade coma reis xunto coa besta por unha hora. ¹³Teñen un mesmo propósito, e entregarán a súa autoridade e poder á besta. ¹⁴Pelexarán contra o Año, e o Año venceraos, porque El é Señor de señores e Rei de reis, e os que están con El son chamados, escollidos e fieis.¹⁵E díxome: -As augas que viches onde senta a rameira, son pobos, multitudes, nacións e linguas.¹⁶E os dez cornos que viches e a besta, estes odiarán á rameira e deixarana arrasada e núa, e comerán as súas carnes e queimarana con lume; ¹⁷porque Deus puxo nos seus corazóns facer o que El se propuxo, e facer que se poñan de acordo, e dean o seu reino á besta, ata que as palabras de Deus se cumpran.¹⁸E a muller que viches é aquela gran cidade, que ten dominio sobre os reis da terra.

Chapter 18

¹Despois destas cousas vin a outro anxo descender do ceo, que tiña gran poder, e a terra foi iluminada co seu resplandor. ²E clamou con potente voz, dicindo: -Caeu, caeu a gran Babilonia, e converteuse en morada de demos, en gorida de todo espírito inmundo e en gorida de toda ave inmunda e noxenta. ³Porque tódalas nacións beberon do viño velenoso da súa fornicación, e os reis da terra cometeron actos inmorais con ela, e os comerciantes da terra enriqueceron co poder da súa luxuria.⁴E escoitei outra voz procedente do ceo que dicía: -Saíde dela, meu pobo, para que non participedes dos seus pecados e para que non recibades das súas pragas; ⁵porque os seus pecados amontoáronse ata o ceo, e Deus lembrouse das súas inxustizas. ⁶Pagádelle así como ela pagou, e devolvédelle dobre segundo as súas obras; na copa que ela preparou, preparade o dobre para ela.⁷Na medida na que ela se glorificou e viviu en luxuria, dádelle outro tanto de tormento e choro, porque di no seu corazón: estou sentada como raíña, e non son viúva, e nunca verei pranto. ⁸Por iso, nun só día, virán as súas pragas: morte, pranto fame, e será consumida con lume; porque o Señor Deus que a xulgou, é poderoso.⁹E os reis da terra que cometeron actos de inmoralidade e viviron sensualmente con ela, chorarán e lamentarán por ela cando vexan o fume do seu incendio, ¹⁰estando en pé de lonxe, por mor do temor do seu tormento, dirán: ai, ai, a grande cidade Babilonia, a cidade forte!, pois nunha hora chegou o teu xuízo.¹¹Os comerciantes da terra choran e lamentan por ela, porque xa ninguén merca as súas mercadorías: ¹²cargamentos de ouro, prata, pedras preciosas, perlas, liño fino, púrpura, seda e escarlata; toda clase de madeira olorosa e todo obxecto de marfil e todo obxecto feito de madeiras preciosas, bronce, ferro e mármore; ¹³e de canela, especias aromáticas, incenso, perfume, mirra, viño, aceite de oliva; e de flor de fariña, trigo; de bestas, ovellas, cabalos, carros, de escravos e de almas de persoas.¹⁴O froito que tanto desexabas na túa alma, afastouse de ti, e tódalas cousas que eran exquisitas e espléndidas alonxáronse de ti, endexamais se atoparán.¹⁵Os comerciantes destas cousas, que enriqueceron a costa dela, deteranse ao lonxe por mor do temor do seu tormento, chorando e lamentando, ¹⁶dicindo: ai, ai, a gran cidade que estaba vestida de liño fino, púrpura e escarlata, e enfeitada de ouro, pedras preciosas e perlas!, ¹⁷porque nunha hora foi arrasada tanta riqueza. E tódolos capitáns, pasaxeiros e mariñeiros, e todos os que viven do mar, paráronse ao lonxe,¹⁸e vendo a fumareda do seu incendio berraban, dicindo: que cidade é semellante á gran cidade? ¹⁹e botaron pó sobre as súas cabezas, e berraban, chorando e lamentando, dicindo: ai, ai, da gran cidade! todos os que tiñan naves no mar enriquecéronse a costa dela e nunha hora foi arrasada. ²⁰Énchete de ledicia sobre ela, o ceo, e tamén vós, os santos apóstolos e profetas, porque Deus pronunciou xuízo por vós en contra dela.²¹E un anxo poderoso colleu unha pedra, coma unha gran moa e lanzouna ao mar, dicindo: -Así, con violencia, será lanzada Babilonia, a cidade grande! Que endexamais se atopará. ²²E o son de arpistas, de músicos, de frautistas e de trompeteiros non se sentirá máis en ti; non se atope máis en ti artífice de oficio algún; ruído de muíño non se ha sentir máis en ti;²³luz de lámpada non alumará máis en ti; e a voz do noivo e da noiva non se ha sentir máis en ti; porque os teus comerciantes eran os grandes da terra, pois tódalas nacións foron enganadas polas súas feitizarías. ²⁴E nela atopouse o sangue dos profetas, dos santos e de todos os que foran asasinados na terra.

Chapter 19

¹Despois disto, sentín como unha gran voz dunha gran multitude no ceo, que dicía: -Aleluia! A salvación e a gloria e o poder pertencen ao noso Deus, ²porque os seus xuízos son verdadeiros e xustos, pois xulgou a gran rameira que corrompía a terra coa súa inmoralidade, e vengou o sangue dos seus servos nela.³E dixeron por segunda vez: -Aleluia! O fume dela sobe polos séculos dos séculos. ⁴E os vintecatro anciáns e os catro seres viventes axeonlláronse e adoraron a Deus, que está sentado no trono, e dicían: -Amén! Aleluia!⁵E do trono saíu unha voz que dicía: -Louvade o noso Deus seus servos todos, os que lle temedes, pequenos e grandes.⁶E escoite como a voz dunha gran multitude, coma o estrondo de moitas augas e coma o son de fortes tronidos, que dicía: -Aleluia! Porque o Señor noso Deus Todopoderoso reina.⁷Festexemos e alegrémonos, e démoslle a El a gloria, porque chegaron as vodas do Año e a súa esposa preparouse. ⁸E a ela foille concedido vestirse de liño fino, resplandecente e limpo, porque o liño fino son as accións xustas dos santos.⁹E díxome o anxo: escribe: -Felices os que estades convidados á cea das vodas do Año. E díxome: -Estas son palabras verdadeiras de Deus. ¹⁰Entón caín aos seus pés para adoralo. E díxome: -Mira, non!, Que eu son conservo teu e dos teus irmáns que reteñen o testemuño de Xesús; adora a Deus. Pois o testemuño de Xesús é o espírito da profecía.¹¹E vin o ceo aberto, e velaquí un cabalo branco, o que o montaba chámase Fiel e Verdadeiro, e con xustiza xulga e guerrea. ¹²Os seus ollos son chamas de lume, e sobre a súa cabeza hai moitas diademas, e ten un nome escrito que ninguén coñece agás El. ¹³E está vestido cunha roupa enchoupada en sangue, e o seu nome é: o Verbo de Deus.¹⁴E os exércitos que están nos ceos, vestidos de liño fino, branco e limpo, seguíano sobre cabalos brancos. ¹⁵Da súa boca sae unha espada afiada para ferir con ela as nacións, e ha pastorealas con vara de ferro; e el pisa o lagar do viño do furor da ira de Deus Todopoderoso. ¹⁶E no seu manto e na súa man ten un nome escrito: Rei de reis e Señor de señores.¹⁷E vin un anxo que estaba de pé no sol. E berrou a gran voz, dicindo a tódalas aves que voan no medio do ceo: vinde, xuntádevos para o gran festín de Deus; ¹⁸para que comades carne de reis, carne de comandantes e carne de poderosos, carne de cabalos e dos seus xinetes, e carne de todos os homes, libres e escravos, pequenos e grandes.¹⁹Entón vin a besta, os reis da terra e os seus exércitos, reunidos para facer guerra contra o que ía montado no cabalo e contra o seu exército. ²⁰E a besta foi apresada, e con ela o falso profeta que facía sinais na súa presenza, cos que enganaba os que recibiran a marca da besta e aos que adoraban a súa imaxe; os dous foron arroxados vivos ao lago de lume que arde con xofre.²¹E os demais foron mortos coa espada que saía da boca do que montaba o cabalo, e saciáronse tódalas aves das súas carnes.

Chapter 20

¹E vin un anxo que descendía do ceo, coa chave do abismo e unha gran cadea na súa man. ²Prendeu ao dragón, a serpe antiga, que é o Diaño e Satanás, e atouno por mil anos; ³e botouno ao abismo, e encerrouno e puxo un selo sobre el, para que non enganara máis ás nacións ata que se cumpriran os mil anos; logo disto é preciso que sexa desatado por un pouco de tempo.⁴Tamén vin tronos, e se sentaron sobre eles, e concedéuselles autoridade para xulgar. E vin as almas dos que foran decapitados por mor do testemuño de Xesús e da palabra de Deus, e os que non adoraran á besta nin á súa imaxe, nin recibiran a marca sobre a súa fronte nin sobre a súa man; e volveron a vivir e reinaron co Mesías mil anos: esta é a primeira resurreción.⁵Os demais mortos non volveron á vida ata que se cumpriron os mil anos. ⁶Feliz e santo é o que ten parte na primeira resurreción; a morte segunda non ten poder sobre estes senón que serán sacerdotes de Deus e do Unxido, e reinarán con el por mil anos.⁷Cando se cumpran os mil anos, Satanás será soltado da súa cadea, ⁸e sairá a enganar ás nacións que están nos catro extremos da terra, a Gog e a Magog, para reunilas para a batalla; o número delas é coma a area do mar.⁹E subiron sobre a anchura da terra, rodearon o campamento dos santos e a cidade amada; pero descendeu lume do ceo e devorounos. ¹⁰E o diaño que os enganaba foi botado ao lago de lume e xofre, onde tamén está a besta e o falso profeta; e serán atormentados día e noite polos séculos dos séculos.¹¹E vin un gran trono branco e ao que estaba sentado nel, ante o que fuxiron a terra e o ceo, e non se atopou lugar para eles. ¹²Vin os mortos, grandes e pequenos, de pé diante do trono, e os libros foron abertos; e outro libro foi aberto, que é o libro da vida, e os mortos foron xulgados polo que estaba escrito nos libros, segundo as súas obras.¹³O mar entregou os mortos que estaban nel, e a Morte e o Hades entregaron os mortos que estaban neles; e foron xulgados cada un segundo as súas obras. ¹⁴E a Morte e o Hades foron botados ao lago de lume. Esta é a morte segunda: o lago de lume. ¹⁵E o que non se atopaba inscrito no libro da vida foi botado ao lago de lume.

Chapter 21

¹Logo vin un ceo novo e unha terrra nova, porque o primeiro ceo e a primeira terra xa pasaran, e o mar xa non existía. ²Vin que descendía do ceo, de Deus a cidade santa: unha nova Xerusalém disposta como unha noiva engalanada para o seu esposo.³Escoitei unha voz grande dende o trono que dicía: -Velaí o tabernáculo de Deus onda os homes, morará con eles e eles serán o seu pobo, e Deus mesmo estará con eles. ⁴El enxugará cada unha das bágoas dos seus ollos e xa non haberá mais morte nin pranto nin dor porque as primeiras cousas paxaron xa.⁵O que está sentado no trono dixo: velaí que fago novas tódalas cousas, e engadiu: -Escribe: estas palabras son verdadeiras e cheas de fidelidade. ⁶Díxome: -Feito está. Eu son o Alfa e o Omega, o Principio e o Fin; a quen teña sede, dareille de balde da fonte da auga de vida".⁷O Vencedor será herdeiro de todo isto, Eu serei o seu Deus e el será o meu fillo. ⁸Mais os covardes e incrédulos, os malvados e asasinos, os fornicarios, os bruxos e os idólatras e todos os que viven na mentira terán a súa parte no lago que arde con fogo e xofre, que é a morte segunda.⁹Vin un dos sete anxos que tiñan as sete cuncas cheas das sete pragas derradeiras, que falou comigo dicíndome: vén, que che vou amosar a noiva, a esposa do Año. ¹⁰Levoume en espírito á cima dun monte alto, e amosoume a cidade santa, Xerusalém, descendendo do ceo, de Deus.¹¹E tiña a gloria de Deus, de tal xeito que o seu resplandor era coma a máis preciosa das pedras, unha pedra de xaspe transparente coma o cristal. ¹²Tiña un muro alto e grande que ten doce portas, e enriba das portas doce anxos e uns nomes escritos que son as doce tribos dos fillos de Israel. ¹³Tres portas polo Nacente tres portas polo Norte, outras tres portas polo Mediodía e tres portas polo Poñente.¹⁴O muro da cidade tiña doce alicerces, e neles os doce nomes dos doce apóstolos do Año. ¹⁵E o que falaba comigo tiña unha medida, unha vara de ouro para medir a cidade, as portas e o muro.¹⁶A cidade está afirmada nun cadrado: a súa lonxitude é igual que a súa anchura. Mediu a cidade coa vara: doce mil estadios. A súa lonxitude, anchura e altura eran iguais. ¹⁷Mediu tamén o muro, cento corenta e catro cóbados, medida de home, aquela que usou o anxo.¹⁸O material do muro era de xaspe, pero a cidade era de ouro puro semellante ao cristal puro. ¹⁹Os alicerces do muro da cidade tiñan sido adornados con toda pedra preciosa: o primeiro alicerce, xaspe; o segundo zafiro; o terceiro calcedonia; o cuarto, esmeralda; ²⁰o quinto, sardónix; o sexto, cornalina; o séptimo, crisólito; o oitavo, berilo; o noveno, topacio; o décimo crisópaso; o undécimo, xacinto; o duodécimo, amatista.²¹As doce portas eran doce perlas, cada unha das portas era de unha soa perla, e a praza da cidade era de ouro puro, trasparente coma o cristal. ²²E eu non vin nela ningún santuario, porque o Señor, o Deus Todopoderoso e mailo Año é o santuario dela.²³A cidade non precisa de luz do sol nin de lúa que a ilumine, porque a gloria de Deus a ilumina e o Año é a súa lámpada. ²⁴As nacións andarán á luz dela e os reis da terra entregaranlle a súa gloria. ²⁵Endexamais non se pecharán as portas de día, e alí non haberá noite.²⁶As nacións levarán alí a súa gloria e o seu honor. ²⁷Endexamais entrará nela ningunha cousa inmunda, abominable ou mentirosa, so entrarán aqueles que están inscritos no libro da vida do Año.

Chapter 22

¹Mostroume un río de auga de vida, resplandecente coma o cristal, que saía do trono de Deus e do Año. ²No medio da rúa principal da cidade, a unha e outra beira do río, estaba unha árbore da vida que dá unha ducia de froitos, dando o seu froito cada mes, e as follas da árbore son para a sanidade das nacións.³Xa non haberá máis maldición, senón que o trono de Deus e do Año estará nela, e os servos a servirán. ⁴Verano cara a cara, e o seu nome estará nas súas frontes. ⁵E non haberá noite, nin precisarán de luz de lámpada nin da luz do sol, porque o Señor Deus brillará sobre eles, e reinarán para sempre.⁶Entón díxome o anxo: -Estas palabras son fieis e verdadeiras. O Señor, o Deus dos espíritos dos profetas, mandou o seu anxo para ensinar aos seus servos o que vai a suceder axiña. ⁷Velaí que Eu veño deseguida. Feliz o que fai caso do que está escrito na profecía deste libro.⁸Eu, Xoán, son o que escoitei e vin estas cousas. Ao escoitalas e velas, caín aos pés do anxo que mas amosaba para adoralo. ⁹Pero el díxome: -Non fagas iso! Eu estou a servirte a ti e máis aos teus irmáns os profetas e a todos os que fan caso das palabras escritas neste libro: adora só a Deus!¹⁰Continuou dicíndome: -Non gardes en segredo as palabras da profecía deste libro, porque o tempo de cumprirse vai chegar axiña. ¹¹O que é inxusto, que siga séndoo, o inmundo, máis inmundo aínda; pero o que é xusto debe ser máis xusto e o que é santo, aínda máis santo.¹²Velaí que Eu veño axiña, e o meu premio está comigo, para recompensar a cada un segundo a súa obra. ¹³Eu son o Alfa e o Omega, o Primeiro e o Derradeiro, o Principio e o Fin.¹⁴Benditos os que lavan as súas roupas para teren dereito á árbore da vida, e entraren polas portas da cidade. ¹⁵Fora quedarán os cans, os bruxos, os fornicarios, os asasinos, os idólatras e todos aqueles que aman e practican a mentira!¹⁶Eu, Xesús, mandéivolo meu anxo para testemuñar de todas estas cousas sobre as igrexas. Eu son a raíz e a liñaxe de David, a estrela resplandecente da mañá.¹⁷O Espírito e a esposa din: -Ven! E todo aquel que escoita que diga: Ven! E o que teña sede, que veña, e todo aquel que o desexe que tome de balde da auga da vida.¹⁸Eu testifico a todo que escoita as palabras da profecía deste libro: -Se alguén engade algo ao que está escrito, Deus mandaralle as pragas escritas neste libro. ¹⁹Se alguén quita algunha palabra das profecías deste libro, Deus quitará a súa parte da árbore da vida e da cidade santa, das cousas que foron escritas neste libro.²⁰Aquel que da testemuño destas cousas di: -Eu veño pronto! Amén, si ven Señor Xesús! ²¹A graza do Señor Xesús sexa con todos.